Wikipedia
suwiki
https://su.wikipedia.org/wiki/Tepas
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Média
Husus
Obrolan
Pamaké
Obrolan pamaké
Wikipedia
Obrolan Wikipedia
Gambar
Obrolan gambar
MédiaWiki
Obrolan MédiaWiki
Citakan
Obrolan citakan
Pitulung
Obrolan pitulung
Kategori
Obrolan kategori
Portal
Obrolan portal
TimedText
TimedText talk
Modul
Pembicaraan Modul
Acara
Pembicaraan Acara
Hidrokarbon
0
2595
730002
477805
2026-10-08T05:50:35Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
730002
wikitext
text/x-wiki
Dina widang [[kimia]], '''hidrokarbon''' hartina [[sanyawa kimia]] naon baé nu diwangun ku ukur [[karbon]] (C) jeung [[hidrogén]] (H); karbon salaku tulang tonggong jeung hidrogén nu kabareungkeut na tulang tonggong éta (istilah ieu mindeng dipaké salaku sebutan pikeun hidrokarbon [[alifatik]]).
Pikeun conto, [[métana]] ([[gas alam]]) mangrupa hidrokarbon nu diwangun ku hiji [[atom]] karbon jeung opat hidrogén: CH<sub>4</sub>. [[Étana]] mangrupa hidrokarbon (leuwih spésifikna, [[alkana]]) nu diwangun ku dua atom karbon nu kabeungkeut ku beungkeut tunggal, nu masing-masing ngabeungkeut tilu atom hidrogén: C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>. [[Propana]] diwangun ku tilu atom C (C<sub>3</sub>H<sub>8</sub>), jeung saterusna (C<sub>n</sub>H<sub>2·n+2</sub>).
Dasarna aya tilu tipe hidrokarbon:
# [[hidrokarbon aromatik]], nu mibanda sahanteuna hiji [[cingcin aromatik]]
# [[hidrokarbon jenuh]], disebut [[alkana]], nu teu mibanda beungkeut ganda, rangkep tilu, atawa aromatik
# [[hidrokarbon teu jenuh]], nu sahanteuna mibanda hiji beungket ganda atawa rangkep tilu antara atom-atom karbonna, nu kabagi deui jadi:
#* [[alkéna]]
#* [[alkuna]]
#* [[diéna]]
Jumlah atom hidrogén na hidrokarbon bisa diitung dumasar jumlah karbonna:
* Alkana: C<sub>''n''</sub>H<sub>''2n+2''</sub>
* Alkéna: C<sub>''n''</sub>H<sub>''2n''</sub> (mun boga hiji beungkeut ganda)
* Alkuna: C<sub>''n''</sub>H<sub>''2n-2''</sub> (mun boga hiji beungket rangkep tilu)
Tiap hidrokarbon ieu kudu nedunan aturan 4-hidrogén nu nétélakeun yén sadaya atom karbon kudu ngabeungkeut atom hidrogén saloba-lobana (watesna opat). Catetan: beungkeut tambahan ngaleungitkeun dua atom hidrogén sarta ngan hidrokarbon jenuh nu bias meungkeut opat. Hal ieu alatan posisi opat [[éléktron]]na nu unik.
Hidrokarbon nu dihasilkeun tina cairan [[géologi]]s disebut [[minyak bumi]] (''petroleum'', hartina "minyak batu") atawa [[minyak mineral]], sedengkeun hidrokarbon gas géologis katelahna [[gas alam]]. Dua sumber éta penting pisan salaku bahan baku produksi [[bahan bakar]] jeung [[kimia organik|bahan kimia organik]], nu diulik dina [[géologi minyak bumi]].
Hidrokarbon mibanda ajén ékonomi nu penting pisan ku sabab dihasilkeun tina [[bahan bakar fosil]] ([[batubara]],[[minyak bumi]], [[gas alam]], jsb.) jeung [[bahan bakar hayati]], nu salajengna ngahasilkeun [[plastik]], [[lilin]], [[pangleyur]], jeung [[minyak]]. Dina [[polusi]] pakotaan, komponén-komponén ieu—bareng jeung NOx jeung cahya [[srangéngé]]—nyumbang kana formasi [[ozon troposfir]].
== Tumbu kaluar ==
{{commons|Gallery Hydrocarbons}}
* [https://web.archive.org/web/20030221233432/http://www.gasresources.net/DisposalBioClaims.htm Dismissal of the Claims of a Biological Connection for Natural Petroleum.]
* [https://web.archive.org/web/20050404212240/http://www.gasresources.net/Introduction.htm An introduction to the modern petroleum science, and to the Russian-Ukrainian theory of deep, abiotic petroleum origins.]
* [http://www.aapg.org/explorer/2002/11nov/abiogenic.cfm Abiogenic Gas Debate 11:2002 (EXPLORER)]
[[Kategori:Kimia organik]]
n6vtiqo7e6owe9xxa0d0xfmn613g5ma
9 Pébruari
0
12824
730006
678933
2026-10-08T11:56:36Z
~2026-54149-74
37525
/* Kajadian */
730006
wikitext
text/x-wiki
{|style="float:right;"
|-
|{{calendar|lk=on|show_year=on|float=right|month=February|prevnext=on}}
|-
|}
'''9 Pébruari''' nyaéta poé ka-40 dina sataun dina [[kalénder Gregorian]], sésana 325 poé (326 dina [[taun kabisat]]).
== Kajadian ==
* [[1895]] – William G. Morgan nyieun hiji kaulinan nu dingaranan ''Minonette'', teu lila ti harita nelah jadi maén voli.
* [[1900]] – Pasanggiri [[Piala Davis]] dijieun.
* [[1904]] – [[Perang Rusia-Jepang]]: Patempuran Darmaga Arthur lekasan.
* [[1913]] – Sakumpulan méteor katempo ngaraliwat ti garis laut Amérika Kalér jeung Kidul. Para astronom nyimpulkeun yén asal muasalna tina hiji satelit alami [[bumi]] nu leutik jeung umurna pondok.
* [[1934]] – [[Pakta Balkan]] diadegkeun ku [[Yunani]], [[Turki]], [[Rumania]] jeung [[Yugoslavia]] pikeun ngajaga status quo wilayah.
* [[1943]] – [[Perang Dunia II]]: [[Patempuran Guadalcanal]] lekasan pikeun kameunangan [[Sakutu]].
* [[1945]] – Perang Dunia II: Patempuran Atlantik: Dina hiji patelak kapal selam lawan kapal selam nu langka kajadian, Kapal HMS ''Venturer'' nu Sakutu ngalelepkeun U-864 Jérman di leupas basisir Fedje, [[Norwégia]].
* [[1946]] – [[Persatuan Wartawan Indonésia]] (PWI) ngadeg di [[Surakarta]].
* [[1971]] – Lini Sylmar 6.5–6.7 M<sub>w</sub> narajang Aréa Los Angeles Gedé, nelasan 64 jalma sarta nyideraan 2.000 lianna.
* [[1986]] – Komét Halley pangahirna némbongan dina jero sistém tata surya.
* [[1978]] – Pausahaan Budd ngenalkeun SPV-2000, karéta munggaran nu bisa maju sorangan, di [[Philadelphia]], [[Pennsylvania]].
* [[1991]] – Para pamilih di [[Lithuania]] milih merdéka.
* [[1996]] – [[IRA]] nyatakeun anggeusna reureuh perang salila 18 bulan sarta ngajelegurkeun hiji bom gedé Kompléks Canary Wharf London, nelasan dua jalma.
* [[1996]] – [[Kopernisium]] kapanggih ku Sigurd Hofmann, Victor Ninov tur kanca-kancana.
* [[2016]] – Dua karéta panumpang tabrakan di Kota Bad Aibling di Nagara Bagéan [[Bayern]] di [[Jérman]]. Dua belas jalma palastra sarta 85 séjénna taratu.
* [[2018]] – Pangbukaan [[Olimpiade Usum Tiis 2018]] dipidangkeun di Pyeongchan di [[Koréa Kidul]].
== Nu babar ==
*[[1773]] – William Henry Harrison, présidén AS ka-9 (td. 1841)
*[[1845]] - [[R.A.A. Martanagara|Radén Aria Adipati Martanagara]], Bupati Bandung, pangarang.
* [[1856]] - [[Hara Takashi]], [[Perdana Mentri Jepang]] ka-19.
*[[1943]] – [[Joe Pesci]], aktor Amérika
*[[1979]] – [[Zhang Ziyi]], artis Mandarin
*[[1981]] – [[Tom Hiddlestone]], aktor Amérika
*[[1987]] – [[Michael B. Jordan]], aktor Amérika
== Nu pupus ==
* [[2006]] – [[Tati Saléh]], tukang ngibing Indonésia (l. 1944)
* [[2015]] – [[Rinto Harahap]], musisi Indonésia (l. 1949)
== Poé peré / poé panginget-nginget ==
* Poé Pers Nasional
* Poé Jadi Kavaleri Indonésia
* Poé Jadi Komando Pertahanan Angkatan Udara Indonésia
== Tumbu luar ==
[[:en:February_9|February 9 en.wikipedia]]{{bulan}}
{{kelender-pondok}}
[[Kategori:Pébruari]]
5jld8hudnsorldbpnty8s8n1e94890g
Daptar setasiun radio di Indonésia
0
27023
730000
728632
2026-10-08T04:04:04Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
730000
wikitext
text/x-wiki
Dihandap ieu nyaéta '''daptar setasiun [[radio]] di [[Indonésia]]'''.
== [[Sumatera]] ==
=== Nanggroe Acéh Darussalam ===
==== Dayeuh Sabang ====
* 99.9 Mhz - Radio Pro FM
==== Dayeuh Banda Acéh jeung Kabupatén Acéh Besar ====
* 89.4 Mhz - Radio Binkara FM
* 90.6 Mhz - Radio Serambi FM
* 95.3 Mhz - Radio Meugah FM
* 96.9 Mhz - Radio SIS FM
* 98.5 Mhz - Radio Baiturrahman FM
* 99.3 Mhz - Radio Toss FM
* 101.2 Mhz - Radio Kontiki FM [http://www.kontikifm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080304135648/http://www.kontikifm.com/ |date=2008-03-04 }}
* 101.6 Mhz - Radio Antero FM [http://www.radioantero.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080328101359/http://www.radioantero.com/ |date=2008-03-28 }}
* 102.8 Mhz - Radio Freshone FM
* 103.2 Mhz - Radio KISS FM [http://www.kissfm.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090714135003/http://www.kissfm.co.id/ |date=2009-07-14 }}
* 103.6 Mhz - Radio Jati FM
* 104.4 Mhz - Radio Prima FM [http://www.radioprimafm.com]
* 105.2 Mhz - Radio Flamboyan FM
* 106.0 Mhz - [[Radio Nikoya FM]] [http://www.radioprimafm.com]
* 107.8 Mhz - Radio Komunitas Seha FM
* 107.8 Mhz - Radio Komunitas Meuraxa FM
* 107.9 Mhz - Radio Komunitas Suara Perempuan FM
==== Kabupatén Pidie - Sigli ====
* 101.2 Mhz - Radio Askar FM
==== Dayeuh Lhokseumawe sarta Kabupatén Acéh Kalér ====
* 89.9 Mhz - RRI Pro-3
* 94.4 Mhz - RRI Pro-2
* 99.0 Mhz - RRI Pro-1
* 101.1 Mhz - Radio Vina Vira FM
* 101.5 Mhz - Radio Bujang Salim FM
* 102.7 Mhz - Radio Istiqomah Arun FM
* 103.6 Mhz - Radio Adyemaja FM
* 105.1 Mhz - Radio Surya FM
==== Kabupatén Bireuen ====
* 97.6 Mhz - Radio Wangwangan FM
* 98.1 Mhz - Radio Getsu FM
* 105.1 Mhz - Radio Andyta FM
==== Kabupatén Acéh Tengah - Takengon ====
* 104.0 Mhz - Radio Amanda FM
==== Kabupatén Acéh Jaya - Calang ====
* 101.0 Mhz - Radio Rapeja FM
==== Kabupatén Acéh Tenggara - Kutacané ====
* 99.0 Mhz - Radio DB 99 FM
==== Kabupatén aceh selatan - Tapaktuan ====
* 88.9 Mhz - Radio SIT FM
* 101.1 Mhz - Radio Kluetezz FM
* 101,5 Mhz - Radio Kutanaga FM
==== Kabupatén Acéh Kulon - Meulaboh ====
* 107.6 Mhz - Radio Komunitas Matahari FM
* 101.2 Mhz - Radio Dalka FM
==== Kabupatén Acéh Wétan - Langsa ====
* 106.1 Mhz - Radio Gipsi FM
==== Kabupatén Gayo Lues ====
* 101.1 Mhz - Radio Telangke FM
==== Kabupatén Acéh Singkil - Subulussalam ====
* 104.8 Mhz - Radio Xtra FM
* 104.0 Mhz - Radio Wangwangan Pesona FM
==== Kabupatén Simeulue - Sinabang ====
* Radio Smong FM 98.7 Mhz Sinabang
* Radio Simeulue Voice FM 98.7 Mhz Cai Tiis
=== Sumatera Kulon ===
* [[101 Arbes FM Padang]] 101 MHZ [http://www.arbesfm.com]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[Pronews 90 FM Padang]] 90 MHZ [http://www.pronewsfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725010108/http://www.pronewsfm.com/ |date=2010-07-25 }}
* [[Prodangdut 91.6 FM Padang]] 91.6 MHZ
* [[Prosport 92.4 FM Padang]] 92.4 MHZ
* [[Classy FM Padang]] 103.4 MHZ [http://www.classyfm.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615001852/http://www.classyfm.co.id/ |date=2011-06-15 }}
* [[Favorit FM Padang]] 101.8 MHZ [http://www.favorit-fm.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071230110554/http://www.favorit-fm.co.id/ |date=2007-12-30 }}
* [[Elsifm Bukittinggi]] 103,1 MHZ [http://www.elsifm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100702012244/http://www.elsifm.com/ |date=2010-07-02 }}
* [[Rezafm Pasaman]] 103,5 MHZ [http://www.elsifm.com/rezafm.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415085611/http://www.elsifm.com/rezafm.php |date=2008-04-15 }}
* [[SSBS FM Padang]] 94.3 Mhz
* [[Radio Komunitas Gama Smanthr3 FM Padang]] 89.7 Mhz
* [[BOOS FM 104.2 Padang]] 104.2 Mhz
=== Jambi ===
* [[Irma Nada]] 97.5 MHZ
* [[Kalapa Indah]] 837 KHZ
=== Kapuloan Bangka Belitung ===
* [[Radio Sonora 101.1 FM]] [http://www.sonora.co.id]
=== Lubuklinggau ===
* [[Radio DKJFM 103.4 FM]] [http://www.dkjfm.web.id]{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[Radio PAPEJA 101.8 FM]] [http://www.papejafm.web.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080402024335/http://www.papejafm.web.id/ |date=2008-04-02 }}
* [[Radio WANGWANGAN ATLAS 101 FM]] [http://www.citrafm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603040703/http://www.citrafm.com/ |date=2008-06-03 }}
=== Palémbang ===
* Radio Trijaya FM 87.6 MHZ
* RRI Pro 2 FM 88.4 Mhz
* Radio Orban FM 90.0 MHZ
* Radio Sentra FM 90.8 MHZ
* RRI Pro 3 FM 91.6 MHZ
* RRI Pro 1 FM 92.4 MHZ
* Radio Sriwijaya FM 94.3 MHZ
* Radio Trax FM 95.1 MHZ
* Radio Eljhon FM 95.9 MHZ
* Radio Musi FM 96.7 MHZ
* Radio Play FM 97.5 MHZ
* Radio Elita FM 98.3 MHZ
* Radio SPI FM 99.1 MHZ
* Radio Global FM 101.0 MHZ
* Radio Smart FM 101.8 MHZ
* Radio Sonora FM 102.6 MHZ [http://www.sonora.co.id]
* Radio Dangdut Indonesia FM 103.0 MHZ
* Radio LCBS FM 103.4 MHZ
* Radio Moméa FM 104.2 MHZ
* Radio Lanugraha FM 105.0 MHZ
* Radio Ramona FM 105.8 MHZ
* Radio Darussalam FM 106.7 MHZ
=== Riau ===
==== Pekanbaru ====
{{col-css3-begin|2}}
* Radio Gress FM 105.8MHZ
* Radio Pas FM 105MHZ
* Radio Warna FM 104.2MHZ
* Radio Clapita Mas FM 103.4MHZ
* Radio Suara Arum Cendana FM 102.6MHZ
* Radio Monaria FM 101.8MHZ
* Radio CBSFM 101MHZ
* Radio Racika FM 100.2MHZ
* Radio Audi FM 99.9MHZ
* Radio Smart Mandiri FM 99.5MHZ
* Radio RRI Prog3 FM 99.1MHZ
* Radio [http://www.arfm.info/ ARFM 93.5MHZ]
* Radio Bharabas FM 97.5MHZ
* Radio Graha FM 96.7MHZ
* Radio Pondasi FM 95.9MHZ
* Radio POP FM 95.6MHZ
* Radio Jalur Sakti 95.1MHZ
* Radio Mentari FM 94.7MHZ
* Radio SF3 94.3MHZ
* Radio Indra FM 98.3MHZ
* Radio Persada FM 92.4MHZ
* Radio Robbani FM 91.6MHZ
* Radio RRI Prog1 FM 91.2MHZ
* Radio IKMI FM 90.8MHZ
* Radio Pluss FM 90.0MHZ
* Radio RRI Prog2 FM 88.4MHZ
* Radio Aditya FM 87.6MHZ
{{col-css3-end}}
==== Talukkuantan ====
* Radio Narosa FM 99.3MHZ
* Radio Nikita FM 106.8MHZ
=== Kapuloan Riau ===
==== Ujung Balé (Karimun) ====
* Radio ROK FM 107.2 FM
==== Tanjungpinang (Bintan) ====
* Radio BISS FM 103.20 MHZ (Jl. Ahmad Yani)
* Radio Swara Pesona Bintan (Radio Club FM) 105.3 MHZ [http://www.clubfm.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404003112/http://www.clubfm.co.id/ |date=2008-04-04 }}
* Radio Galaxy 107.3 FM [http://www.galaxy-fm.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071109160327/http://www.galaxy-fm.net/ |date=2007-11-09 }}
==== Tembilahan ====
* Radio Senada FM 105.2 MHZ [http://www.elshinta.com]
==== Batam ====
{{col-css3-begin|2}}
* Radio Suara Marga Semesta (Radio Sing FM) 105.5 MHZ [http://www.singfmradio.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080122040754/http://www.singfmradio.com/ |date=2008-01-22 }}
* Radio 87.6 FM The Younger's Station Seila Radio (PT.Lintas Sei Ladi)
* Gress Radio Batam 88.0 MHZ
* Radio Swara Wira Perkasa (Radio Wira FM) 91.7 MHZ
* Radio Ramako Batam (Batam FM) 100.7 MHZ
* Radio Discovery Minang (Radio Elshinta) 104.3 MHZ
* Radio Hang FM 106.0 MHZ
* Radio Kencana Ria Indah Suara (Kei FM) 102.3 MHZ
* Radio Bigs 104.7 FM
* Radio Era Baru (Xi wang zhi sheng)106.5 FM
* Radio GFAN Bethelindo (Radio GFAN) 105.1 FM
{{col-css3-end}}
== '''[[Jawa]] barat''' ==
'''Bandung'''
* Elshinta Radio Bandung - 89,3 FM
* Global Radio Bandung - 89,7 - FM
<br />
==[[Jakarta]]==
'''AM'''
* Suara Melin Perdana,PT - 603 AM - KBR68H Jakarta [http://www.kbr68h.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121019210102/http://www.kbr68h.com/ |date=2012-10-19 }}
* Sekuntum Bunga Yonina,PT - 666 AM - Radio SBY Jakarta
* Tona, PT - 702 AM - Batak's Radio Station - Jakarta
* Gracia, PT - 720 AM Jakarta
* Radio Suara As Syafi'iyah, PT: AM 792 Khz
* Buana Komunika, PT - Radio Univ. Mercu Buana - 810 AM Jakarta
* Puspa Dwi Cipta Swara,PT - 936 AM - P2sc Jakarta
* RRI 999 AM Jakarta
* Suara Multazam,PT - 1026 AM Jakarta
* Siaran Pusat Cendrawasih,PT - 1062 AM Jakarta
* Suara Mega Asri Indonésia,PT - 1080 AM Jakarta
* Perkumpulan Mahasiswa Univ. Tarumanagara - 1098 AM Jakarta
* RRI 1332 AM Jakarta
* Ragesa Radio AM 1458 Khz
* Hana Wangwangan Swara Jakarta,PT - 1494 AM Jakarta
{{col-css3-end}}
'''FM'''
{{col-css3-begin|2}}
* Hard Rock FM: 87.6 MHZ [http://www.hardrockfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080318205005/http://www.hardrockfm.com/ |date=2008-03-18 }}
* Mustang FM: 88.0 MHZ [http://www.mustangfm.com]
* GLOBAL Radio: 88.4 MHZ
* RADIO MUSIC FM [https://radiomusicfm.mantep.my.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240529163331/https://radiomusicfm.mantep.my.id/ |date=2024-05-29 }}
* RRI Jakarta Pro 3: 88.8 MHZ [http://www.rri-online.com]
* Campursari Radio: 89.2 MHZ
* Publica FM: 89.6 MHZ
* Elshinta: 90.0 MHZ [http://www.elshinta.com]
* Cosmopolitan FM: 90.4 MHZ [http://www.cosmopolitanfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218052241/http://www.cosmopolitanfm.com/ |date=2008-12-18 }}
* Suara Gema Pemwangunan Utama (OZ Radio): 90.8 MHZ
* RRI Jakarta Pro 1: 91.2 MHZ [http://www.rri-online.com]
* Indika Milenia (Indika FM): 91.6 MHZ [http://www.indikafm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230411211958/https://indikafm.com/ |date=2023-04-11 }}
* Radio Sonora: 92.0 MHZ [http://www.sonora.co.id]
* PAS FM: 92.4 MHZ [http://202.146.225.106:8000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930122422/http://202.146.225.106:8000/ |date=2007-09-30 }}
* PAS FM Jakarta 92.4FM; Surabaya 104.3FM; Semarang 106FM; Solo 90.9FM [http://202.146.225.106:8000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930122422/http://202.146.225.106:8000/ |date=2007-09-30 }}
* RRI Jakarta Pro 4: 92.8 MHZ [http://www.rri-online.com]
* HOT FM: 93.2 MHZ
* Radio X Jkt: 93.5 MHZ
[http://www.radioxjakarta.wordpress.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180626192503/https://radioxjakarta.wordpress.com/ |date=2018-06-26 }}
* MERSI FM: 93.9 MHZ
* Garda Asia Bumi (Woman Radio): 94.3 MHZ
* U FM (Agustina Yunior): 94.7 MHZ [http://www.u-fm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705124700/http://www.u-fm.com/ |date=2008-07-05 }}
* KIS FM: 95.1 MHZ [http://www.kisfmjakarta.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051211070825/http://www.kisfmjakarta.com/ |date=2005-12-11 }}
* Radio Alaikassalam Sejahtera Jakarta PT.(RAS FM): 95.5 MHZ
* Smart FM: 95.9 MHZ [http://www.smartfm.com]
* Radio Pelita Kasih (RPK FM): 96.3 MHZ [http://www.radiopelitakasih.com]
* Swara Rhadana Dunia (HITZ FM): 96.7 MHZ
* RDI: 97.1 MHZ
* Female Radio: 97.9 MHZ
[http://www.femaleradio.com]
* Cakrawala Gita Swara (Mandarin Station): 98.3 MHZ
* GEN FM: 98.7 MHZ
[http://www.987genfm.com/]
* Delta FM: 99.1 MHZ [http://www.deltafm.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704114403/http://deltafm.net/ |date=2008-07-04 }}
* Smooth FM: 99.5 MHZ
* Virgin Radio Jakarta 99.9 MHZ [http://www.virginradiojakarta.com]
* Radio El-gangga: 100.3 MHZ - Bekasi
* 101 Jak FM: 101.0 MHZ [http://www.radioonejakarta.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080723234943/http://www.radioonejakarta.com/ |date=2008-07-23 }}
* iRadio: 101.4 MHZ [http://www.traxonsky.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080316063912/http://www.traxonsky.com/ |date=2008-03-16 }}
* Terik Matahari Bahana Pemwangunan, PT. Radio Bahana 101.8 MHZ
* Prambors FM: 102.2 MHZ [http://www.pramborsfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509134111/http://www.pramborsfm.com/ |date=2008-05-09 }}
* Camajaya Surya Nada, PT - Radio Camajaya: 102.6 MHZ Jakarta
* Pop FM Jakarta: 103.0 MHZ [http://riapopfm.big.net.id/listen.pls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928131507/http://riapopfm.big.net.id/listen.pls |date=2007-09-28 }}
* Taman Mini, PT (Radio DFM): 103.4 MHZ Jakarta
* Pesona Gita Anindita, PT - Brava Radio: 103.8 MHZ Jakarta
* IMAX - Community Radio FM 104.0 MHZ Cijantung - Jakarta
* Media Suara Trisakti,PT FM: 104.2 MHZ Jakarta
* Trijaya Shakti,PT FM: 104.6 MHZ Jakarta [http://www.trijayafm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028074244/http://www.trijayafm.com/ |date=2007-10-28 }}
* RRI Jakarta Pro 2 (Pro 2 FM): 105.0 MHZ [http://www.rri-online.com]
* RIM FM Jakarta: 105.2 MHZ
* Niaga Chakti Bhudi Bhakti, PT - CBB FM: 105.4 MHZ Jakarta
* Ramako Jaya Raya, PT - MOST FM: 105.8 MHZ - Jakarta [http://www.mostfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115030325/http://mostfm.com/ |date=2010-01-15 }}
* Bens Radio:106.2 MHZ Jakarta
* Pidawuh Sosok Sohor, PT - V-Radio: 106.6 MHZ Jakarta
* Persada FM : 106.9 MHZ
* Radio Mitra: 107.1 MHZ
* Star Radio: 107.3 MHZ
* Music City FM: 107.5 MHZ
* Radio JJM: 107.7 MHZ
* REM SSK: 107.9 MHZ
{{col-css3-end}}
=== [[Banten]] ===
==== Banten ====
{{col-css3-begin|2}}
* Héartline FM: 100.6 MHZ [http://www.heartline.co.id]
* EMC Radio PT. El Mizan 93,6 FM
* Sora Tunggal Angakasa Raya,PT - STAR FM: 107.3 FM - Dayeuh Tangerang, Banten
* Bergaya Nyanyian Irama Sejati,PT - Bens Radio: 106.2 FM - Ciputat,Kab. Tangerang, Banten
* PBS FM (Pahla Buana Sakti): 104.8 FM - Dayeuh Sérang, Banten
* TOP FM: 91.8 FM - Dayeuh Cilegon, Banten
* Banten FM: 95.3 FM - Dayeuh Cilegon, Banten
* Harmoni FM: 98.1 FM - Dayeuh Sérang, Banten
* Krakatau FM: 93.7 FM - Labuan, Banten
* Radio Wangwangan Mega Swara (Megaswara FM) FM 91.4 MHZ - Sérang
* Dimensi FM: 94.9 FM - Dayeuh Sérang, Banten
* Pimas FM: 97.7 FM - Wewengkon Industri Sérang Wétan Cikandé
* HOT Radio: 88.2 FM - Dayeuh Sérang, Banten
* Radio Siaran Pemerintah Kota Cilegon: 98.8 FM - Dayeuh Cilegon, Banten
* Radio Siaran Pemerintah Daerah Kabupatén Serang: 101.6 FM - Dayeuh Sérang, Banten
* Radio Siaran Pemerintah Daerah Kabupatén Pandeglang: 97.3 FM - Pandéglang, Banten
{{col-css3-end|2}}
==== Bekasi ====
* Gaya: 93.60 MHZ
* M2 Radio: 94.00 Mhz
* Radio Elgangga: FM 100.3 MHZ.
* Radio Dakta: 107.00 MHZ
=== [[Jawa Kulon]] ===
==== Sukabumi ====
* Radio Kiwari FM 95.4 MHZ
* LPK Perkumpulan Pelaku Agribisnis dan Wirausaha Caraka Buana Suara - CBSNFM 107.7 *
==== Bogor ====
{{col-css3-begin|2}}
* Agri FM 107.7 Mhz [http://agrifm.blogspot.com]
* Radio Siaran Pemerintah Kota Bogor FM 89.4 MHZ
* Radio Kancah Irama Suara Indonesia (KISI) FM 93.4 MHZ
* Radio Tegar Beriman (Pemerintah Kabupatén Cibinong) FM 95.3 MHZ
* Radio Ika Lesmana FM 100.1 MHZ
* Radio Wangwangan Mega Swara (Megaswara FM) FM 100.8 MHZ
* Radio Swara Irama Kusuma Sena (Radio Elpas) FM 103.6 MHZ
* Radio Swara Lidya Sari (Radio TABIR) FM 104.0 MHZ
* RRI Bogor Pro-1 FM 106.8 MHZ
* RRI Bogor Pro-3 FM 107.5 MHZ
* Mitra Cerita 16, PT - Music City (MC): 107.5 FM - Cimanggis
{{col-css3-end}}
==== Bandung ====
{{col-css3-begin|2}}
* U-fm Bandung 104.3 FM [http://ufm.broadbandsimaya.com:8100/listen.pls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930135145/http://ufm.broadbandsimaya.com:8100/listen.pls |date=2007-09-30 }}
* Radio MGT 101.1 FM "Spirit Of Your Life". Jl. Buah Batu 8 Bandung 40262 [http://www.mgtradio.com/]
* Delta FM 94,4
* Female Radio 96,4
* Prambors Radio Bandung 98.4 FM [http://www.pramborsfm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509134111/http://www.pramborsfm.com/ |date=2008-05-09 }}
* Radio 98,8 Raka FM Jalan Sukajadi no.223 Bandung
* Trijaya FM Bandung 91.3 FM
* Rase FM Bandung 102.3 FM [http://www.rasefm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509193058/http://www.rasefm.com/ |date=2008-05-09 }}
* Radio Paramuda Bandung 93.7 FM
* Radio Ardan Bandung 105.9 FM [http://www.ardanradio.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080313041301/http://www.ardanradio.com/ |date=2008-03-13 }} atawa [http://202.138.229.74:8000/ online streaming]{{Dead link|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* KLCBS 100.4 FM [http://www.klcbs.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410222115/http://klcbs.net/ |date=2008-04-10 }}
* Oz Radio Bandung 103.1 FM [http://www.ozradio.net/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060212160839/http://www.ozradio.net/index.php |date=2006-02-12 }}
* 99ers Radio Bandung 100 FM [http://www.999.fm]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080314203753/http://www.999.fm/ |date=2008-03-14 }}
* Buzz FM 89.7 FM [http://www.needbuzz.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226112639/http://www.needbuzz.com/ |date=2008-02-26 }}
* Maestro FM 92.5 FM
* B Radio 95.6 FM
* Radio Maraghita FM 106.7
* MQ FM 102.7 FM [http://www.cybermq.com/mqfm/index.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012071119/http://www.cybermq.com/mqfm/index.php |date=2006-10-12 }}
* K-lite FM 107.1 FM [http://www.klitefm.net.ms] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080314023632/http://www.klitefm.net.ms/ |date=2008-03-14 }}
* Radio Global, ''relay'' Radio Elshinta 89.3 FM
* GRG Radio Bandung 100.7 FM Jl.Talun No. 81 Majalaya Bandung
* Poshway 107.9 FM
* Hard Rock FM Bandung 87.7 FM [http://www.hardrockfm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080318205005/http://www.hardrockfm.com/ |date=2008-03-18 }}
* [[I Radio Bandung]] 105.1 FM Jl. Sulanjana 15 [http://www.iradiofm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081019202540/http://www.iradiofm.com/ |date=2008-10-19 }}
* Pop FM Bandung 106.3 FM
* Radio Zora FM 90.1 FM Jalan Sumur Bandung 12 - Bandung [http://www.zora901fm.co.id]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* RADIO CBL FM 91,7 FM Jl. Guntur Sari Wetan
* Monalisa FM 101,3 FM Jl. Sriguntung 12 Bandung
* Radio Walagri 93.3 FM, Jl. Ir. H. Djuanda no. 101 Dago - Bandung
* Radio SKY9050FM Jl. Diponegoro 21 - Bandung 40115
{{col-css3-end}}
==== Cimahi ====
* AR 92.9 FM
==== Cirebon ====
{{col-css3-begin|2}}
* SHELTER 95.3 FM Cirebon's No.1 Hits Music Station [http://www.shelter953fm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170608072029/http://www.shelter953fm.com/ |date=2017-06-08 }}
* DBFM 90.8 MHZ The Family Station [http://www.db908fm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070822154604/http://www.db908fm.com/ |date=2007-08-22 }}
* Pilaradio 88.6 MHZ Cirebon
* RRI Pro 2 FM 97.5 MHZ
* Nuansa FM 104.2 MHZ
* Gita Suara FM 99.1 MHZ
* Gracia FM 95.9 MHZ
* IS Radio FM 91.80 MHZ
* Cirebon FM 92.85 MHZ
* Prima Sonata FM
* Sindang Kasih 103.6 FM Cirebon
* Salma FM
* Maritim FM
{{col-css3-end}}
==== Indramayu ====
* KC-10 87.9 FM
* TRIAN FM 102,5 MHZ. INDRAMAYU BERCANDA PANTURA
==== Karawang ====
* Radio Komunitas Majlis Ta'lim [http://nh.web.id/ NH FM 107.7 MHZ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115090632/http://nh.web.id/ |date=2008-01-15 }}, Jl. Pramuka Km. 4, Mushalla Daarunnadwah, Désa Keusik Mukti, Kec. Telagasari, Kab. Karawang, JABAR 41381
==== Kuningan ====
* Rasuci FM
* Kost FM
=== '''[[Jawa Tengah]]''' ===
==== [[Kabupatén Brebes]] - Jateng ====
'''FM'''
* Pop FM Brebes (97,2 FM)
* Gemilang FM Brebes (106,5)
* MS Radio Limbangan - Brebes(105,5 FM)
* Top FM Bumiayu (95,1 FM)NO 1 DI BUMIAYU
* RSPD Brebes- Singosari News FM Ketanggungan (90,5 FM)
* RSPD Paguyangan-brebes
'''AM'''
* RSPD AM
* Radio BSA (Berhias Suara Angkasa)<1026 Khz>
==== Kudus ====
{{col-css3-begin|2}}
* Manggala FM 100.40 Mhz
* Muria AM 1440 Khz
* Suara Kudus FM (RSPD) 88.00 Mhz
* Pop kudus FM 93.70 Mhz
* Gelora FM 107.10 Mhz
* Pamira FM 93.00 Mhz
* RTK FM 106.30 Mhz??
* UMK Radio FM 94.6 Mhz
{{col-css3-end}}
==== Jepara ====
* R-lisa FM 89.6 Mhz
==== Kebumen (URUT FREKUWENSI AJA DI RUBAH) ====
* Ardhana FM 89,3 (DVK)
* IN FM 90,5 RSPD KEBUMEN.
* Bima Sakti FM 96,8
* GONG RADIO GOMBONG 97,3 MHZ ( GAWE ATI BOMBONG )
* MAS FM 101,7 RCM RADIO-NET.
* Prima FM 105,3.
*
==== Pati ====
{{col-css3-begin|2}}
* Pesantenan FM 95.90 Mhz
* Pas FM 101.00 Mhz
* Pragola FM 94.30 Mhz
* Pop FM 90.80 Mhz
* Boswin FM 99.90 Mhz???
* Harbos FM 102.60 Mhz
* Jalesveva FM Juwana 87.60 Mhz
{{col-css3-end}}
==== Purwokerto ====
{{col-css3-begin|2}}
* Dian Swara FM: 98.2 Mhz
* RGM FM
* RRI Pro 2 FM: 99.0 Mhz
* Cipta Ngora Binangkit FM: 99.8 Mhz
* Paduka Dirgantara FM: 100.6 Mhz
* Swara Mitra Nusantara FM: 104.9 Mhz
* Gema Mahasiswa UNSUD FM: 105.7 Mhz
* Tara Valaria FM: 106.5 Mhz
* RRI Pro 3 FM: 107.3 Mhz
* Channel 99 Purbalinga 90.2
* Pop FM BANJARNEGARA 91
* Yasika FM 91.5
* Pop FM 91.9
* RGBS 92.3
* RRI PRO 1 93.1
* King FM 93.9
* SBS Purbalingga 94.7
* Ardi Lawt 96.4
* Dian Swara 98.2
* Prima FM 98.6
* RRI PRO 2 99
* Pop FM Banyumas 100.2
* Paduka FM 100.6
* Suara Purwokerto FM 101.4
* Crez FM 103
* Satria Ajibarang 103.9
* Mitra FM 104.9 Purwokerto
* Radenmas FM Baturaden 105.3
* Metro FM 105.7
* Ria FM 106.5
* RRI PRO 3 107.3
* Prima FM Banjarnegara 97.7
{{col-css3-end}}
==== Purwodadi ====
* Pop FM: 91.5 Mhz
==== Salatiga ====
* Pesona FM: 88.40 MHZ
* Swara Salatiga FM: 106.60 Mhz
* Zenith FM: 97.20 MHZ
* Elisa FM: 103.9 MHZ
==== Semarang ====
{{col-css3-begin|2}}
* Pas FM: 106 Mhz -
* RRI Pro-1 FM: 89.0 Mhz stasiun relay di Gn. Depok Banyumas FM: 99.4 MHZ, Gn. Gantungan FM: 101.8 MHZ, Gn. Muria-colo FM:91.2 MHZ sarta AM: 801 KHZ
* TOP FM: 89.4 Mhz
* Trijaya FM Semarang: 89.8 Mhz
* TRAX FM Semarang: 90.2 Mhz
* RRI Pro-3 FM: 90.6 Mhz jaringan jakarta
* Elshinta FM: 91.0 Mhz
* Smart FM: 93.4 Mhz
* RRI Pro-2 FM: 95.3 MHZ
* Female FM: 96.1 Mhz
* Suara Semarang FM: 96.9 Mhz
* Pro Alma FM: 97.7 Mhz
* Gaya FM: 98.5 Mhz
* Merci FM: 98.9 Mhz
* Radiks FM: 99.3 Mhz
* RCTFM: 101.2 Mhz
* IBC FM: 101.6 Mhz
* Prambors FM: 102.0 Mhz
* Gajahmada FM: 102.4 Mhz [http://www.gajahmadafm.co.id]{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Jatayu FM: 102.8 Mhz
* Kis FM: 103.2 Mhz
* IMELDA: 104.4 Mhz
* Suara Sakti FM: 105.2 Mhz
* Rasika FM: 105.6 Mhz
* Radio Dakwah Islam( DAIS ) FM: 107.9 MHZ
* Borobudur
* Lusiana
* Kalimasada
* Rhema Radio FM 88,6 MHZ [http://www.rhemaradio.com/main/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080222200801/http://www.rhemaradio.com/main/ |date=2008-02-22 }}
{{col-css3-end}}
==== Surakarta ====
{{col-css3-begin|2}}
* Karavan FM 107.3 Mhz Jl.MH.Thamrin 11 Manahan Solo [http://www.karavanfm.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080119072958/http://www.karavanfm.co.id/ |date=2008-01-19 }}
* PAS 90.9 FM - Radio Bisnis Solo JL.Raya Solo Anyar
* Prambors Radio 99.2 MHZ [http://www.pramborsfm.com]{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Solo Radio 92.9 FM (Ardan Group)
* PTPN Rasitania 99.4FM
* Jimbaran FM 103.9 Mhz Jl.MH Thamrin 11 Solo
* SAS 104.3 FM JL.Raya Solo anyar
* GSM 97.6 FM
* Suara Slenk 92.5 FM
* MQ 100.9 FM
* Hizbullah 101.4 FM
* Imanuel FM
* JPI 106.3 FM
* Pro1 FM
* Pro2 FM
* Swara Graha 92.1
* Mentari FM
* Ria 98.8 FM Solo Sonora Group [http://www.sonora.co.id]
* Kharisma 100.3 FM
* Metta 104.7 FM
* Solopos 103 FM
* Suara Wening Ati MQ FM
* UMS FM
* Fiesta FM FISIP UNS 085647244884. Gedong 1 Lt. 2 FISIP UNS
* Unisri FM
* Ramakusala FM
* Radio Komunitas Global Etnik STSI FM
* 89.6 STAR FM
* Pujangga 94.7 FM Pedan, Klaten [http://www.pramborsfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509134111/http://www.pramborsfm.com/ |date=2008-05-09 }}
* Prima 91.7 fm
* Salma 103.3 fm Klaten al-mabrrur komp. RSI (0272)325804
* Candisewu 96.6 fm Klaten Jl. Bhayangkara (0272)322888
* RWK 89.9 fm Klaten Jl. Nonoman 238 (0272)321578
* IC 106.7 fm Klaten Islamic Center JL. Solo-jogja Km 4
* Pedan radio 88 fm Klaten Jl. R.warsito relay Gn.mijil
{{col-css3-end}}
==== Tegal ====
* La Bamba FM (97,6 FM) Tegal
* Sananta Gelora, PT (105 FM) Tegal [http://www.sananta.com/]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* DLC
* Roshinta
* Elshinta Tegal (99,9 FM)
* Radi Raka
* Paramount 106 FM
==== Magelang ====
* [[Magelang FM]]
=== [[Yogyakarta]] ===
{{col-css3-begin|2}}
* Arma Sebelas/Radio Dangdut TPI FM 87.9 MHZ
* Q Radio FM 88.3 MHZ
* I Radio FM 88.7 MHZ
* Fantasy FM 89.1 MHZ
* Rasia Lima FM 89.5 MHZ [http://www.rbgroup.co.id/rasialima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060823150949/http://www.rbgroup.co.id/rasialima/ |date=2006-08-23 }}
* Sasando FM 90.3 MHZ
* PTDI Medari FM 90.7 MHZ
* RRI Pro 1 FM 91.1 MHZ
* Amega (Aristia Megaswara) FM 91.9 MHZ
* MQ FM 92.3 MHZ
* MBS FM 92.7 MHZ [http://www.rbgroup.co.id/mbs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060518190140/http://www.rbgroup.co.id/mbs/ |date=2006-05-18 }}
* Swara Argo Sosro FM 93.2 MHZ
* Rama FM 93.5 MHZ
* Pratama FM 93.8 MHZ
* Radio Persatuan Bantul FM 94.2 MHZ
* Kotaperak FM 94.6 MHZ
* Masdha FM 95.0 MHZ
* Yasika FM 95.4 MHZ
* Prambors FM 95.8 MHZ [http://www.pramborsfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509134111/http://www.pramborsfm.com/ |date=2008-05-09 }}
* Ista FM 96.2 MHZ
* Trijaya FM 97.0 MHZ [http://www.trijayafm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028074244/http://www.trijayafm.com/ |date=2007-10-28 }}
* Sonora FM 97.4 MHZ [http://www.sonora.co.id]
* EMC FM 97.8 MHZ
* Pop FM Yogya FM 98.2 MHZ
* GCD FM 98.6 MHZ
* Vedac FM 99.0 MHZ
* Retjo Buntung FM 99.4 MHZ [http://www.retjobuntungfm.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060724214631/http://www.retjobuntungfm.co.id/ |date=2006-07-24 }}
* Radio Anak Jogja FM 99.9 MHZ
* Prima FM 100.2 MHZ
* Andalan Muda FM 100.5 MHZ
* Channel 5 FM 100.9 MHZ
* Star FM (radio gaul-nya Jogja) FM 101.3 MHZ
* Swaragama FM 101.7 MHZ [http://home.swaragama.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060517214153/http://home.swaragama.com/ |date=2006-05-17 }}
* Eltira FM 102.1 MHZ [http://www.eltirafm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828232839/http://www.eltirafm.com/ |date=2008-08-28 }}
* RRI Pro 2 FM 102.5 MHZ
* RRI Pro 3 FM 102.9 MHZ
* Disaga FM 103.3 MHZ
* Female Radio FM 103.7 MHZ
* Ardhia FM 104.1 MHZ
* Unisi FM 104.5 MHZ
* Rakosa Female Radio FM 105.3 MHZ [http://www.rbgroup.co.id/rakosa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060110153044/http://rbgroup.co.id/rakosa/ |date=2006-01-10 }}
* Petra FM 105.7 MHZ
* [[Geronimo FM]] 106.1 MHZ [http://www.geronimo.fm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080309052759/http://www.geronimo.fm/ |date=2008-03-09 }}
* Uty FM 106.9 MHZ
* Suara Indrakila FM 107.2 MHZ
* Global FM 107.6 MHZ
{{col-css3-end}}
=== [[Jawa Wétan]] ===
==== Batu - Malang ====
* Swara Buana FM
* Kencana FM - FM 98,6 MHZ
* Biga FM - FM 92,5 MHZ
* Pro FM - FM 107,4 MHZ
* Tidar FM - FM 90,3 MHZ
* Simfoni - FM 106,9 MHZ
* Mensana FM - FM 102.5 MHZ
* Mitra FM ([[Elshinta]]) - FM 97.0 MHZ
==== Banyuwangi ====
*. Radio Komunitas Bung Tomo Banyuwangi
* Visfm 101.5 MHZ Banyuwangi [http://www.visfmradio.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071116052401/http://visfmradio.com/ |date=2007-11-16 }}
* Sritanjung FM 102.3 MHZ Banyuwangi
* MAS FM 94.3 MHZ Banyuwangi
==== Blitar ====
*RadioDonna 101.8 FM Srengat-blitar [https://web.archive.org/web/20071111171833/http://www.donnafm.co.cc/]
*Satria 89,7 FM Blitar radio seni sarta budaya
*Mayangkara - FM 101 MHZ
*Patria - FM 102.6 MHZ
*Mahardika - FM 95.9 ( radio pamaréntah wewengkon dayeuh )
*Persada - FM 93.4 MHZ ( radio pamaréntah wewengkon kab )
*Istana FM 88.4 MHZ
*Purnama FM 95.1 MHZ
*Radio Budaya jawa FM 87.6 MHZ
*radio grast 91.6 Mhz
*Radio GlobalFm blitar 107,8 Mhz
==== Jember ====
* RRI Jember - AM 963 khz, FM 87.9 MHZ, FM 89.5 MHZ, FM 95.4 MHZ, 104.5 MHZ
* RKPD Jember
* Frenco Radio - FM 90.2 MHZ
* Radio Suara Akbar - FM 94.6 MHZ
* Radio Suara Kartika - FM 107.3 MHZ
* Radio Prosalina FM - 101.3 MHZ [http://prosalinaradio.com/]
* Radio Kirana Indah Sentra Suara (KISS FM) - FM 96.2 MHZ
* [[Trijaya FM|Best FM (Trijaya Network)]] - FM 102.9 MHZ
* Radio Soka Adiswara - FM 102.1 MHZ [http://www.soka-radio.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080131130838/http://www.soka-radio.com/ |date=2008-01-31 }}
* Radio Warta Mutiara - FM 99.10 MHZ
* Radio Boss FM - FM 93.7 MHZ
* Ratu FM - FM 92.85 MHZ
* M.I. FM - FM 92.5 MHZ
==== Malang ====
{{col-css3-begin|2}}
* RRI Malang - AM 891 khz, FM 94.6 MHZ, FM 99.4 MHZ, FM 105.3 MHZ
* Radio Kalimaya Bhaskara - FM 102.1 MHZ
* Radio Tritara Yaksa - AM 828 khz
* Radio Kutilang - AM 1188 khz
* Radio Wangwangan Protiga - FM 87.9 MHZ
* Radio Makobu FM - FM 88.7 MHZ [http://www.makobu.com/]
* RCB FM - FM 89.5 MHZ
* Radio Tidar Sakti - FM 90.3 MHZ
* Radio Andalus - FM 91.1 MHZ
* Radio Senaputra - FM 92.1 MHZ
* Bhiga FM - FM 92.5 MHZ
* Radio Elfara - FM 93.0 MHZ
* AWEUHAN FM - FM 93.5 MHZ
* Radio DJFM - FM 93.8 MHZ
* Radio Kosmonita - FM 95.4 MHZ
* Pionir FM - FM 96.2 MHZ
* Radio Solagracia - FM 97.2 MHZ
* Radio KDS8 - FM 97.8 MHZ
* Radio Kencana FM - FM 98.6 MHZ
* Radio Duta FM - FM 99.15 MHZ
* UM FM - FM 99.9 MHZ
* FM Voice Brawijaya One - FM 100.5 MHZ
* Radio Malang Kucecwara - FM 101.3 MHZ
* Radio Gita FM - FM 102.9 MHZ
* Puspita FM - FM 103.7 MHZ
* Mitra Adiswara FM - FM 104.5 MHZ [http://www.radiomasfm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080225172306/http://radiomasfm.com/ |date=2008-02-25 }}
* Tritara FM - FM 106.1 MHZ
* Kanjuruhan FM - FM 106.5 MHZ
* Sejahtera FM - FM 107.9 MHZ
{{col-css3-end}}
==== Ngawi ====
* Radio Srikandi FM 107,7 Mhz
* Radio Gema Suara Kebonagung (GSK FM) 89,6 Mhz
==== Ponorogo ====
* Radio Gema Surya News, Music & Culture
* Radio Duta Nusantara
* Romansa FM
* GONG FM
* Gress FM
* AVIDA FM
* Radio MADU Fm Ponorogo FM 107.70 Mhz
* [[Smezho FM]] [http://www.smezhofm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071019031602/http://www.smezhofm.com/ |date=2007-10-19 }}
* Suara Gontor FM
* Radio Suara Bumimas FM 103.7 MHZ
==== Surabaya ====
{{col-css3-begin|2}}
* RRI Surabaya - AM 585 khz, FM 95.2 MHZ, FM 99.2 MHZ, FM 106.3 MHZ [http://www.rrisurabaya.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129082215/http://www.rrisurabaya.com/ |date=2007-01-29 }}
* RKPD Kodya Surabaya - AM 1350 khz
* JT-FM (Radio Pamaréntah Propinsi Jawa Wétan) - FM 98.9 MHZ
* Radio Pendidikan JAwa Timur - AM 1503 khz, 107.5 MHZ
* RKIP - AM 1449 khz
* Radio Susana FM - FM 91.3 MHZ
* Pas FM - FM 104.3 Mhz - Radio Bisnis Surabaya [http://www.pasfm.co.id/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102055628/http://www.pasfm.co.id/ |date=2007-11-02 }}
* EBS FM - FM 105.9 Mhz [http://www.ebsfm.com/]
* Suara Surabaya - FM 100.00 Mhz [http://www.suarasurabaya.net]
* Sonora Surabaya FM - FM 98,0 Mhz [http://www.sonorasurabaya.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080223144617/http://www.sonorasurabaya.co.id/ |date=2008-02-23 }}
* SCFM [[Trijaya FM|Trijaya Surabaya]] - FM 104.70 MHZ
* [[Elshinta|Radio Elshinta]] - FM 97.6 MHZ
* Prambors FM 89.3 [http://www.pramborsfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509134111/http://www.pramborsfm.com/ |date=2008-05-09 }}
* Kota FM - FM 88.1 MHZ [http://www.kotafm.co.id/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070707093014/http://www.kotafm.co.id/ |date=2007-07-07 }}
* [[DJFM 94.8]] - FM 94.80 Mhz [http://www.djfm.co.id]
* Bungin FM - FM 96.80 Mhz [http://www.deltafm.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704114403/http://deltafm.net/ |date=2008-07-04 }}
* Kosmonita - FM 92.50 Mhz [http://www.kosmonitafm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704191810/http://www.kosmonitafm.com/ |date=2007-07-04 }}
* Global FM - FM 90.90 Mhz [http://www.globalfm.co.id/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080302203222/http://www.globalfm.co.id/ |date=2008-03-02 }}
* Wijaya FM - FM 103.30 Mhz [http://www.wijayafm.co.id/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808163841/http://www.wijayafm.co.id/ |date=2007-08-08 }}
* Hard Rock FM - FM 89.70 Mhz [http://www.hardrockfm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080318205005/http://www.hardrockfm.com/ |date=2008-03-18 }}
* [[Mercury 96 FM]] - FM 96.00 Mhz [http://www.mercuryfm.co.id/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170107003736/http://www.mercuryfm.co.id/ |date=2017-01-07 }}
* Metro FM - FM 88.5 MHZ [http://www.metrofm.co.id/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608185621/http://www.metrofm.co.id/ |date=2007-06-08 }}
* Istara FM - FM 101.1 MHZ [http://www.istarafm.com/]
* JJ FM - FM 105.1 MHZ [http://www.jjfmradio.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703022604/http://www.jjfmradio.com/ |date=2007-07-03 }}
* Smart FM - FM 88.9 MHZ [http://www.smartfm.com/]
* Colors FM - FM 87.7 MHZ [http://www.colorsfm.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131220033038/http://www.colorsfm.com/ |date=2013-12-20 }}
{{col-css3-end}}
==== Trenggalek ====
* [http://www.madufm.multiply.com/ Radio MADU FM BASISIR PRIGI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209215838/http://madufm.multiply.com/ |date=2009-02-09 }} FM 96.20 MHZ [http://www.radiomadufm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121001137/http://www.radiomadufm.com/ |date=2008-11-21 }}
* Radio MADU FM Trenggalek FM 100.4 MHZ [http://www.madufm.multiply.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209215838/http://madufm.multiply.com/ |date=2009-02-09 }}
* Graha Musik Gaul FM / Granada FM 97.4 MHZ
* Radio GEMA PERDIKAN FM Trenggalek 101,5 MHZ (http://www.radioperdikanfm.com{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})
==== Tulungagung ====
* [https://web.archive.org/web/20081121001137/http://www.radiomadufm.com/ Radio Komunitas Pesantren MADU FM Campurdarat] - FM 107.70 MHZ [http://www.radiomadufm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121001137/http://www.radiomadufm.com/ |date=2008-11-21 }}
* [https://web.archive.org/web/20081121001137/http://www.radiomadufm.com/ Radio Komunitas Petani MADU FM Tangunggunung] - FM 107.70 MHZ [http://madufmgunung.multiply.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114151008/http://madufmgunung.multiply.com/ |date=2009-11-14 }}
* Liiur FM - FM 90.9 MHZ [http://www.liiur.com/station/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080204210014/http://www.liiur.com/station/ |date=2008-02-04 }}
* Radio Jos FM Tulungagung
* Radio Perkasa FM
* Radio jaya FM Tulungagung
* Radio RKS Tulungagung
* Radio Guyub Rukun Freq 106.70 MHZ
== [[Bali]] sarta [[Nusa Tenggara]] ==
=== Bali ===
{{col-css3-begin|2}}
* Rock FM 88.2 MHZ
* R* Hardrock FM: 87.8 MHZ [http://www.hardrockfm.com]{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Rupa-rupa Rama (AR), FM 104.4 MHZ
* Bali Perkasa (Balisa), FM 101.6 MHZ
* Bali SWIB (Swara Widdya Besakih), AM 702 MHZ
* Batur (Raba), AM 954 MHZ
* Barong, AM 1188 MHZ
* Besakih Rasisonia, AM 702 MHZ
* Cakra Swara Perkasa (CSP), AM 1044 MHZ
* Cassanova, FM 102 MHZ
* Wangwangan Dharma Balisatya (CDBS), FM 94.5 MHZ
* Duta, FM 92.6 MHZ
* Elkoga, FM 96.9 MHZ
* FBI, FM 91.8 MHZ
* Gema Merdeka, FM 98.1 MHZ
* Genta Bali, FM 96.1 MHZ
* Global FM Bali, FM 99.15 MHZ
* Guntur, FM 97.7 MHZ
* Phoenix, FM 91 MHZ
{{col-css3-end}}
=== Nusa Tenggara Kulon ===
* RRI Mataram - AM 855 khz, FM 89.2 MHZ, FM 91.4 MHZ, FM 93.5 MHZ, FM 96.3 MHZ, FM 104.2 MHZ
* Radio Suara KotaMataram - FM 105.0 MHZ
* Radio Riper FM - FM 97.5 MHZ [http://www.ripergroup.com/riper-profile.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927090915/http://www.ripergroup.com/riper-profile.php |date=2007-09-27 }}
* Radio Sutra - FM 91.6 MHZ [http://www.ripergroup.com/sutra-profile.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927090927/http://www.ripergroup.com/sutra-profile.php |date=2007-09-27 }}
* Radio Rasesa Sumbawa - FM 98.8 MHZ [http://www.ripergroup.com/rasesa-profile.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927090921/http://www.ripergroup.com/rasesa-profile.php |date=2007-09-27 }}
== [[Kalimantan]] ==
=== Banjarmasin ===
* Radio Smartfm 101.1 FM
=== Balikpapan ===
* SBI 102,1 Mhz
* Gemaya 104.5 FM [http://www.gemayafm.web.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071229061603/http://www.gemayafm.web.id/ |date=2007-12-29 }}
* Smartfm 97.8 Mhz
* Swara Media 101.3
* RSPD 99,9 FM
* AMA FM 105,3 FM
* Radio Sangkakala Bornéo 91,1 MHZ FM
* phalma 94,6 MHZ [http://www.phalmafm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930011148/http://www.phalmafm.com/ |date=2007-09-30 }}
* Rock Radio 88.7 FM [http://www.friendster.com/rockradio]
=== Berau ===
* RSPD Berau 99,3 [http://www.rspdberau.mcommunity.biz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404183313/http://www.rspdberau.mcommunity.biz/ |date=2008-04-04 }}
=== Bontang ===
* Radio Nuansa 97,2 fm
=== Martapura ===
* Radio M 107.1 FM [http://www.radiommartapura.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071127132840/http://www.radiommartapura.com/ |date=2007-11-27 }}
=== Palangka Raya ===
* Radio Kalaweit 99.1 FM [http://www.kalaweitfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150801184607/http://kalaweitfm.com/ |date=2015-08-01 }}
* Radio OZON 105.8 FM [http://www.ozonfm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026061223/http://www.ozonfm.com/ |date=2007-10-26 }}
=== Pontianak ===
{{col-css3-begin|2}}
* RRI Pontianak
* Radio Swara Prima 99,5 FM
* Trijaya FM Pontianak: 97.5 FM
* RRI Pro 2 FM
* RRI Pro 3 FM
* Radio Sonora 96,7 FM [http://www.sonora.co.id]
* Radio Volare [http://www.volarefm.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080430001753/http://www.volarefm.com/ |date=2008-04-30 }}
* Radio Mitra Mahardika
* Prokom (Pro Komunikasi), Radio Komunitas
{{col-css3-end}}
==== Luar Pontianak ====
{{col-css3-begin|2}}
* Suara Sambas (104 Fm)
* Vinka 88.50 FM (Kabupatén Ketapang)
* Renita 103.5 FM (Kabupatén Ketapang)
* Suara Melawi 93.5 FM (Kabupatén Melawi)
{{col-css3-end}}
=== Samarinda ===
* Radio Dino 90.9 FM [http://dino909fm.blogspot.com/2007/08/radio-dino-909-fm-samarinda.html]
* Radio One Way 95.2 FM
* Radio Bornéo 96.0 FM [http://borneofm.anakborneo.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404212249/http://borneofm.anakborneo.com/ |date=2008-04-04 }}[http://profiles.friendster.com/36306818] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100406034914/http://profiles.friendster.com/36306818 |date=2010-04-06 }}
* Radio Héartline 98.4 FM [http://www.yaski.co.id/radio.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930121534/http://www.yaski.co.id/radio.asp |date=2007-09-30 }}
* Radio Suara Mahakam 101.1 FM
* Radio Metro Mulawarman 101.9 FM
* Radio Mitra 102.7 FM
* Radio Paras 103.5 FM
* Radio Gembira Raya 104.3 FM
* Radio Gema Nirwana 105.1 FM
=== Sampit ===
* Radio Pesona 100,3 FM
== [[Sulawesi]] ==
* Radio Komunitas
* Radio Pendidikan dan Lingkungan Hidup 107,90 MHZ
=== Gorontalo ===
*Selebes 101 fm.
*SK FM.
*Nada 90,8fm.
*BPKB Radio 94.7 FM
=== Kendari ===
* RRI Kendari - FM 90.8 MHZ, FM 96.7 MHZ, AM 954 khz
=== Makassar ===
* RRI Makassar - FM 94.4 MHZ, FM 96.8 MHZ
* Savana FM Makassar - FM 106.5 MHZ
=== Manado ===
* RRI Manado - FM 94.5 MHZ, FM 97.7 MHZ, FM 104.4 MHZ
=== Palu ===
* RRI Palu - FM 90.8 MHZ, FM 105.0 MHZ
= Radio komunitas =
== Riau ==
== Tanjungpinang ==
* Radio Edukasi LPMP Riau 107.7 MHZ
== Wewengkon Husus Ibukota Jakarta ==
=== Jakarta Wétan ===
* FORSIWAK (Forum Radio Silaturahmi Warga Kalisari) - Kalisari 13790
* Pasbit FM 98.1 - JL. Raya Bogor KM. 26 Pekayon
* Kaktus FM 98.7 - Kalapa Dua Wétan, Ciracas
* RCB (Radio Wangwangan Betawi) FM 98.9 - Pekayon13790,
* Power FM 104.0 - Cijantung 13770
* Damar Jaya FM 104.4 - Kalapa Dua Wétan, Ciracas
* Hertz Radio FM 107.4 - Jalan Pemuda, Rawamangun
* AKA Radio FM 108.0 - Cijantung 13770
* N3d Radio FM 88.6 - Kalapa Dua Wétan, Ciracas
* Sky FM 88.2 - Ciracas
* RKP(Radio komunitas PKP) 1077 FM - Kalapa Dua Wetan, Ciracas
* Agri FM 107.7 Mhz [http://agrifm.blogspot.com]
=== Bandung ===
* Radio Komunitas Majalaya Sejahtera RAKOMAJASERA FM 107.70 MHZ
=== Pontianak ===
* Radio RAMA (Suara Masyarakat Adat) 107,9 FM,
* Mazmur 21 / Psalm 21 (Komunitas Yordan), 107,7 FM
=== Luar Pontianak ===
* Bambai, Sejiram (Kabupatén Kapuas Hulu)
* Bujakng Pabaras, Hayu Gundaleng (Kabupatén Landak)
* Dermaga Ria Persada, Sekadau (Kabupatén Sekadau) AM 936
* Gari Bindang, Manismata (Kabupatén Ketapang)
* Gema Solidaritas, Ketapang (Kabupatén Ketapang)
* Gempita, Sungai Pinyuh (Kabupatén Pontianak)
* Manjing Tarah, Ujung (Kabupatén Ketapang)
* Menara, Bengkayang (Kabupatén Pontianak)
* Pamela, Ngabang (Kabupatén Landak)
* Patanyakng, Balai Semandang (Kabupatén Ketapang)
* Sunia Nawangi, Tunang (Kabupatén Landak)
* Swara Buluh Perindu, Bodok (Kabupatén Sanggau)
* Swara Melawi, Nanga Pinoh (Kabupatén Melawi)
== Jawa Wétan ==
Blitar
Radio Global Fm Blitar 107.8 Mhz
== Tulungagung ==
* [http://www.radiomadufm.com/ Radio Komunitas Pesantren MADU FM Campurdarat Tulungagung Freq 107.70 Mhz ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121001137/http://www.radiomadufm.com/ |date=2008-11-21 }}
* [http://madufmgunung.multiply.com/Radio Komunitas Petani dan Nelayan Madu Fm Tanggunggunung Freq 107.80 Mhz ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801082902/http://madufmgunung.multiply.com/Radio |date=2013-08-01 }}
* Radio Komunitas Pesantren Madu FM Bendil jati Timur Sumbergempol Freq 107.9 Mhz
== Jombang ==
* Radio Komunitas Suara Warga Jombang
== Ponorogo ==
* Radio Komunitas Madu Fm Ponorogo Freq 107.7 MHZ
== Trenggalek ==
* Radio Gema Perdikan FM Durenan Trenggalek
* Radio Komunitas Madu Fm Pantai prigi Trenggalek Freq 96.20 MHZ
* Radio Komunitas Madu FM Trenggalek Freq 100,4 MHZ
* Radio Komonitas RBS FM panggul Freq 107,30 mhz
# Radio Komonitas Bintangsurya freg 107,30 mhz
[[Kategori:Radio]]
0c2t19t65fkfpozgkvk4q43khoxp5ja
Bandar udara
0
73578
729996
649989
2026-10-08T02:04:09Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729996
wikitext
text/x-wiki
[[File:San Francisco International Airport at night.jpg|jmpl|300px|[[Bandar Udara Internasional San Francisco]], Amérika Serikat, pas keur peuting]]
'''Bandar udara''' (disingget:'''bandara''') atawa '''palabuan udara''' nyaéta hiji fasilitas tempat [[kapal udara]] bisa [[leupas landas]] jeung [[napak darat]]. Bandar udara nu pangsederhanana minimal miboga hiji [[landas pacu]], ngan bandara-bandara anu gedé mah biasana mioga fasilitas séjén, pikeun operator layanan penerbangan jeung pamakéna.
Numutkeum Annex 14 ti [[ICAO]] ''(International Civil Aviation Organization)'': Bandar udara nyaéta aréa nu tangtu, boh di daratan boh di cai (ngawengku wangunan, instalasi, jeung peralatan) nu dipaké boh kabéhanana boh sawaréh pikeun kadatangan, kaberangkatan, sarta pergerakan pesawat.{{fact|date=2011}}
Sedengkeun wangenan bandar udara numutkeun [[Angkasa Pura|PT (persero) Angkasa Pura]] nyaéta "lapangan udara, kaasup sagala wangunan jeung peralatan nu mangrupa kalengkepan minimal pikeun ngajamin sadiana pasilitas angkutan udara pikeun masarakat".{{fact|date=2011}}
== Séké-sélér ==
[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Het vliegveld Tjililitan bij Batavia TMnr 60016080.jpg|jmpl|300px|Lapangan terbang Cililitan (kiwari [[Bandar Udara Halim Perdanakusuma]]) taun 1930-an]]
Nalika mangsa awal penerbangan, bandar udara ngan hiji tanah lapang jukutan anu bisa dipaké pesawat pikeun napak darat ti arah mana baé tergantung arah [[angin]].{{fact|date=2011}}
Waktu [[Perang Dunya I]], bandar udara mimiti diwangun permanén luyu jeung ngaronjatna pamakéan [[kapal udara]] jeung [[landas pacu]] anu mimiti katingali saperti kiwari. Sabada perang bérés, bandar udara mimiti ditambahan fasilitas-fasilitas [[komersial]] pikeun ngalayanan panumpang.
Kiwari, bandar udara lain ngan saukur tempat pikeun naék jeung turun pesawat. Dina kamekaranana, réa fasilitas ditambahan saperti toko-toko, [[réstoran]], [[puseur kabugaran]], jeung butik-butik anu kasohor komo mun di bandara-bandara anyar.
Kagunaan bandar udara salian minangka terminal lalu lintas panumpang, ogé minangka terminal lalu lintas barang. Ku sabab kitu, di babaraha bandar udara anu statusna bandar udara internasional ditempatkeun petugas-petugas [[béa cukai]].
== Fasilitas bandar udara ==
Fasilitas bandar udara anu penting nyaéta:
==== Sisi Udara (Air Side) ====
* [[Runway]] atawa landas pacu anu mutlak diperlukeun pesawat. Panjangna landas pacu biasana tergantung ukuran pesawat anu dilayanan. Pikeun bandar udara panaratas anu ngalayanan pesawat leutik, landasan cukup tina [[jukut]] atawa taneuh anu diheuraskeun (stabilisasi). Panjang landasan bandara panaratas ilaharna 1.200 méter kalayan lébar 20 méter, misalna ngalayanan pesawat saperti Twin Otter, Cessna, dll. pesawat leutik anu kolécérna dua (ilaharna cukup 600-800 méter). Sedengkeun pikeun bandar udara anu rada ramé, maké konstruksi [[aspal]], kalayan panjang 1.800 méter jeung lébar 30 méter. Pesawat anu dilayanan nyaéta sabangsa ''turbo-prop'' atawa jét leutik saperti Fokker-27, Tetuko 234, Fokker-28, dlsb. Di bandar udara nu ramé, ilaharna maké konstruksi beton kalayan panjang 3.600 méter jeung lébar 45-60 méter. Pesawat anu dilayanan nyaéta jét sedeng saperti Fokker-100, DC-10, B-747, Hercules, dlsb. Bandar udara internasional biasana miboga leuwih ti hiji landasan pikeun antisipasi raména lalu lintas.
* [[Apron]] atawa tempat parkir pesawat anu deukeut jeung wangunan terminal, sedengkeun [[taxiway]] ngahubungkeun apron jeung runway. Konstruksi apron ilaharna ''beton bertulang'', lantaran kudu nahan beurat statis anu gedé tina pesawat.
* Pikeun kaamanan jeung pangaturan, aya [[Air traffic controller]], mangrupa menara husus anu dilengkepan ku ''radio control'' jeung ''radar'' pikeun ngawaskeun pergerakan pesawat boh di udara boh di bandara.
* Ku lantaran di bandara mindeng aya kacilakaan, tuluy disadiakeun unit penanggulangan kacilakaan (''air rescue service'') mangrupa peleton pinulung sarta patugas nu mareuman kahuruan, mobil pikeun mareuman kahuruan, tabung pikeun mareuman kahuruan, [[ambulan]], sarta peralatan pinulung nu séjén.
* ''Aya fuel service'' pikeun ngeusian bahan bakar avtur.
==== Sisi Darat (Land Side) ====
* [[Terminal bandar udara]] atawa ''concourse'' puseur sagala urusan panumpang anu datang atawa anu indit. Di jerona aya alat ''scan'' bagasi sinar X, counter check-in, (''CIQ, Custom - Inmigration - Quarantine'') pikeun bandar udara internasional, sarta rohangan tunggu (boarding lounge) sarta réa fasilitas pikeun penumpang. Di bandar udara gedé, panumpang asup ka pesawat liwat garbarata atawa ''avio bridge''. Di bandar udara leutik, panumpang naék kana pesawat liwat tangga (pax step) anu bisa dipundah-pindah.
* Curb, tempat panumpang naék-turun ti kandaraan darat ka jero wangunan terminal
* Parkir kandaraan, pikeun parkir panumpang sarta anu nganteur atawa anu ngajemput, kaasup taksi
[[File:Mesin pemindai bagasi.jpg|jmpl|ka|300px|Alat scan bagasi sinar X di bandara internasional Sultan Hasanuddin, Makassar]]
== Kodeu bandara ==
Unggal bandar udara miboga [[kodeu bandar udara IATA|kode IATA]] jeung [[Kodeu bandar udara ICAO|ICAO]]. Kodeu bisa dicokot tina babaraha hal saperti ngaran bandar udara, daérah perenahna éta bandar udara, atawa ngaran kota anu dilayanan. Kodeu anu dicokot tina ngaran bandar udara bisa ogé béda jeung ngaranna nu kiwari lantaran saméméhna éta bandar udara miboga ngaran anu béda.
== Tingali ogé ==
* [[Daptar bandar udara di dunya]]
* [[Daptar bandar udara di Indonésia]]
* [[Kapal udara]]
* [[Bandar udara internasional]]
== Tumbu kaluar ==
{{Wiktionary}}
{{Commons|Airport}}
* [http://www.skybrary.aero/index.php/Category:Ground_Operations Airport Safety Challenges related to Ground Operations]
* [http://www.airports.org Airports Council International] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120526062436/http://www.airports.org/ |date=2012-05-26 }} (ACI)—industry group representing over 1,600 major airports.
* [http://www.airportrailwaysoftheworld.com Airport Railways of the World]{{Dead link|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Interactive resource of over 300 airports with rail links (available in 5 European languages).
* [http://www.notams.com/ Global Airport Directory] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.centennialofflight.gov/essay/Government_Role/landing_nav/POL14.htm History of aircraft landing aids]
* [http://books.google.com/books?id=p-IDAAAAMBAJ&pg=PA210&dq=popular+mechanics+1930+aircraft&hl=en&ei=KaMmTZ-LCentnQeE6ZzjAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDIQ6AEwAw#v=onepage&q=popular%20mechanics%201930%20aircraft&f=true "Conquest of Fog"] ''Popular Mechanics'', February 1930, illustration and article on a modern airport in the 1930s
* [http://www.transtats.bts.gov/Distance.asp?pn=0 Airport Distance Calculator] – Research and Innovative Technology Administration (RITA) in U.S. Department of Transportation
* [http://www.airportsearch.org/ Airport Search] A comprehensive list of world's airports
* [http://airports.qmaps.nl/ Map of worldwide airports] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023062102/http://airports.qmaps.nl/ |date=2013-10-23 }}
* Lopez, Donald S. "The inside Story Airports." Flight. Alexandria, VA: Time-Life, 1995. 36–37. Print.
[[Kategori:Bandar udara| ]]
[[Kategori:Transportasi]]
[[Kategori:Penerbangan]]
[[Kategori:Angkutan udara]]
bmw4det8o1vdchu50eyoai29ip9dgvd
Musieum Bénténg Vredeburg
0
75512
729989
729937
2026-10-07T14:44:26Z
Oceanmuse
22609
729989
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Fort Vredeburg, Yogyakarta, Indonesia.JPG|jmpl|Fort Vredeburg, di Malioboro, Yogyakarta]]
'''Muséum Bénténg Vrédeburg''' nyaéta [[bénténg]] nu diwangun ditaun 1765 ku Pamaréntah Walanda anu dipaké pikeun nolak serangan ti [[Karaton|Kraton]] Yogyakarta. Lokasi Benteng Vredeburg katuhu dina tungtung Jalan Malioboro atawa titik enol kilometer ti Yogyakarta. Tepat, lokasina di Jalan jendral A. Yani 6, Yogyakarta. lokasi bénténg Vredeburg kaasup strategis pisan. Teu loba nunyaho yén muséum Benteng Yogyakarta, mimitina ngaranna "Benteng Rustenburg" hartina "Benteng Peristirahatan", diwangun ku Walanda ditaun 1760 di luhur [[taneuh]] karaton.
Sabab diijinan ku Sri Sultan Hamengku Buwono I, kira-kira taun 1765 - 1788 wangunan disampurnakeun jeung saterusna diganti ngaran jadi "Benteng Vredeburg" nu hartina "Benteng Perdamaian". tanggal 9 Agustus1980, benteng ieu dirobah deui jadi hiji puseur informasi sarta ngembangkeun budaya nagara. Sababaraha taun ti harita-persis 16 April 1985 benteng ieu disimpen na ngancik kana muséum Perjuangan. muséum mimiti operasi di 1987. Tungtungna 23 November 1992, muséum diresmikeun salaku muséum Husus tina Perjuangan Nasional ngaranna Bénténg muséum Benteng Yogyakarta. Urut gedong Benteng Vredeburg dihadéan jeung dilestarikeun. DIna ngahadéan bagian luar masih dipiara, Bari bagian jero ieu dihadéan jeung disesuaikeun kana fungsi anyar salaku ruangan [[Musium|museum]].<ref>{{Cite web|url=https://masbidintravel.net/benteng-vredeburg/|title=Sejarah Benteng Vredeburg, Diorama dan Isi Museum Zaman Kolonial|website=masbidin TRAVEL|language=id-ID|accessdate=2019-03-02}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180220222305/https://masbidintravel.net/benteng-vredeburg/ |date=2018-02-20 }}</ref>
== Sajarah ==
[[Gambar:Meriam Museum Benteng Vredeburg - 2024.jpg|kiri|jmpl|Meriam Museum Benteng Vredeburg]]
Mimiti pisan ieu bénténg digali dina taun 1760 dumasar kana timbalan Sultan Hamengku Buwono I. Harita, Walanda hajak ménta widi pikeun ngadegkeun bénténg di deukeut Keraton Yogyakarta. Dalihna mah cenah éta pangwangunan téh pikeun ngajaga kaamanan karaton. Pangabeneran di balik éta akal-akalan, Walanda ngandung maksud hayang ngintip kamekaran pulitik jeung polah kagiatan di jero Keraton Yogyakarta. Jarakna anu sakali tembak mariem ti karaton ngajadikeun ieu bénténg merenah pisan pikeun ngintip sakaligus pasang badan.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.detik.com/jateng/wisata/d-6595451/sejarah-benteng-vredeburg-jogja-beserta-fungsi-letak-dan-koleksinya|title=Sejarah Benteng Vredeburg Jogja Beserta Fungsi, Letak, dan Koleksinya|last=Santo|website=detikjateng|language=id-ID|accessdate=2026-08-16}}</ref>
Ieu bénténg ogé nyanghareup leungeun ka jalan gedé anu ngarah ka karaton. Posisi kawas kieu dipaké ku Walanda pikeun strategi pertahanan, nakut-nakutan, ngarurug, nepi ka ngablokir saupama hubungan jeung Keraton Yogyakarta mimiti haneut atawa goréng. Dina mimitina, wangun Benteng Vredeburg masih alakadarna pisan. Tembokna dijieun tina taneuh anu dipajeg ku tihang kai kalapa atawa kawung. Hateupna ku alang-alang. Wangunna pasagi, terus di unggal juru dipasangan bastion.<ref name=":0" />
Kacaritakeun saterusna, Gubernur Walanda W. H. van Ossenberg ngusulkeun sangkan bénténg diwangun leuwih stérég sarta permanén. Pangwangunan éta dimimitian dina taun 1767 dina handapeun pituduh arsiték Walanda, Ir. Frans Haak.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://indonesiavirtualtour.com/wisata-virtual/benteng-vredeburg|title=Benteng Vredeburg|website=indonesiavirtualtour.com|language=en|accessdate=2026-08-16}}</ref> Sanggeus anggeus diwangun, bénténg dingaranan Rustenburg, anu hartina “bénténg tempat reureuh”. Dina taun 1867, lini gedé ngalinihan Yogyakarta nepi ka lolobana wangunan bénténg raruntuh. Sanggeus dioméan deui, ngaranna diganti jadi Vredeburg, anu hartina “bénténg perdamaian”.<ref name=":0" />
== Kajadian penting ==
Mapay jalanna waktu, Benteng Vredeburg jadi saksi rupaning kajadian penting di Yogyakarta. Dina mangsa pendudukan Inggris taun 1811-1816, ieu bénténg aya patalina jeung kajadian Geger Sepoy, nyaéta panarajangan pasukan Inggris sabubuhan jeung sababaraha kakuatan pribumi ka Keraton Yogyakarta.<ref>{{Cite web|url=https://jogjacagar.jogjaprov.go.id/detail/4327/benteng-vredeburg|title=JOGJACAGAR {{!}} Sistem Informasi Cagar Budaya|website=jogjacagar.jogjaprov.go.id|accessdate=2026-08-16}}</ref>
Dina tanggal 5 Maret 1942, pas Jepang ngawasaan Yogyakarta, Benteng Vredeburg dicokot alih ku sardadu Jepang. Bénténg tuluy dijadikeun markas Kempetai, gudang pakarang, sarta tempat ngurung urang Walanda jeung warga Indonésia anu dianggap ngalawan pamaréntahan Jepang. Sanggeus Proklamasi Kamerdikaan Indonésia taun 1945, Benteng Vredeburg hasil direbut deui ku pihak militér Indonésia. Tapi Walanda balik deui ngawasa sanggeus ngalaksanakeun Agresi Militér Walanda II dina 19 Désémber 1948.<ref name=":1" />
Dina mangsa éta, Benteng Vredeburg dipaké nyimpen pakakas militér sakaligus jadi salah sahiji sarang Dinas Rahasia Walanda. Dina Serangan Umum 1 Maret 1949, TNI babarengan jeung rupa-rupa unsur masarakat hasil ngawasa Benteng Vredeburg salila kira-kira genep jam. Pangawasan éta jadi bukti ka dunya yén kakuatan Républik Indonésia masih aya sarta tetep tanggoh di Yogyakarta. Sanggeus pasukan Walanda ngacir ninggalkeun Yogyakarta dina 29 Juni 1949, pengurusan Benteng Vredeburg tuluy diserahkeun ka APRI (Angkatan Perang Républik Indonésia). Lalampahan sajarah anu sakitu panjangna ngajadikeun ieu bénténg salah sahiji wangunan penting dina sajarah kamekaran Yogyakarta ti mangsa kolonial nepi ka mangsa awal kamerdikaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.indonesia.travel/id/id/destination/java/yogyakarta/museum-benteng-vredeburg-yogyakarta/|title=Museum Benteng Vredeburg & Jejak Sejarah Perjuangan Bangsa|website=Visit Indonesia|language=id-ID|accessdate=2026-08-16}}</ref>
== Pasilitas ==
'''Pasilitas nu aya di muséum Benteng Vredeburg:'''
#Perpustakaan
#Ruang pintonan
#Juru jalan
#Mushola
== Jam Buka ==
*Salasa - Jumaah: 7:30 pikeun 16:00 pm
*Poe senen jeung libur nasional: Ditutup <ref>{{Cite web|url=https://www.gudeg.net/direktori/49/museum-benteng-vredeburg-yogyakarta.html|title=Museum Benteng Vredeburg Yogyakarta|website=www.gudeg.net|language=id|accessdate=2019-03-02}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200805105558/https://gudeg.net/direktori/49/museum-benteng-vredeburg-yogyakarta.html |date=2020-08-05 }}</ref>
== Rujukan ==
{{reflist}}
[[Kategori:Tempat]]
[[Kategori:Artikel Peserta WSSA]]
[[Category:WikiRempah]]
[[Category:WikiRempah Manado]]
r25fyw98ryq7b80g1wxrwxnksee173l
Luminositas (astronomi)
0
98600
730005
627045
2026-10-08T11:38:20Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
730005
wikitext
text/x-wiki
'''Luminositas''' hiji objék mangrupikeun ukuran ti kacaangan intrisikna jeung dihartikeun salaku jumlah énérgi anu dipancarkeun dina waktos anu tetep. Éta dasarna kaluaran kakuatan dina objékna, sapertos kitu, éta tiasa diukur dina unit sapertos [[Watt]]. Nanging, para astronom sering leuwih suka nyatakeun luminositas jeung ngabandingkeun [[luminositas panonpoé]] (kurang leuwih 3.9 1026 Watt). Ku cara kieu, kakayaan [[béntang]] bisa dikedalkeun salaku 10 luminositas surya (10 L⊙) tinimbang 3.9 x 1027 Watt.
Luminositas tiasa aya hubunganana jeung gedéna mutlak ku persamaan:
: <math>\$ M_{\rmV} = -2.5\log(\frac{L_\ast}{L_{\rmstd}}) \$</math>
di mana L * nyaéta luminositas obyék anu ditaroskeun sareng Lstd mangrupikeun padamelan rujukan (sering kakurangan béntang "standar" sapertos [[Véga]])
Luminositas tiasa dikutip pikeun énergi anu dipasahkeun dina gelombang gelombang terbatas (e. G. Jilid optik), atanapi éta tiasa dikutip kanggo tanaga anu dipancarkeun di sakuliah [[Éléktromagnétisme|spéktrum éléktromagnétik]] (dina "kakonsur 'bolometric'). Nanging, kedah diperhatoskeun, yén pangukuran terangna hiji barang butuh pangaweruh kana gedéna anu jelas tur jarakna ka obyék. Anggaran tina kalangkaan gumantung kana ukuran jarak anu akurat.
Cahya béntang sékuén maén sacara kira-kira saimbang kalayan jisimna kana kakuatan kaopat, i.e. L ∝ M4.<ref>{{Cite web|url=http://astronomy.swin.edu.au/cosmos/L/Luminosity|title=Luminosity {{!}} COSMOS|website=astronomy.swin.edu.au|accessdate=2019-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120805232232/http://astronomy.swin.edu.au/cosmos/L/Luminosity|archivedate=2012-08-05}}</ref>
== Réferénsi ==
021hlt9qh7yrx3g5pal3hvi1jhswy5n
Aksara Tionghoa basajan
0
99505
729995
711863
2026-10-08T01:07:07Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729995
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Writing system
|name=Aksara Tionghoa Basajan
|type=[[Logografik]]
|languages=[[basa Cina|Cina]] (di [[RRT]], [[Singapura]], jeung [[Malaysia]]
|time= 1950 nepi ka kiwari
|fam1=
|sample =Hanzi.svg
|imagesize =220px
|caption=Hanzi basajan anu di beulah katuhu, sedengkeun anu kénca nyaéta Hanzi tradisional
|unicode
|iso15924=Hani
}}
'''Aksara Tionghoa basajan''' ([[basa Tionghoa|Tionghoa]] Basajan: 简体字; Tionghoa Tradisional: 簡體字; [[pinyin]]: jiǎntǐzì; atawa '''Hanzi sederhana''', ogé disebut 简化字/簡化字, jiǎnhuà zì) nyaéta salah sahiji tina dua rupa aksara Tionghoa jaman kiwari. Rupa anu lianna nyaéta [[Aksara Tionghoa tradisional]] atawa Hanzi tradisional. Hanzi basajan nyaéta [[aksara Tionghoa]] anu disederhanakeun sacra resmi ku pamaréntah [[Républik Rahayat Tiongkok]] dina tarékah ningkatkeun kamampuh dina widang maca jeung nulis. Tapi dina kamekaranana justru nyababkeun karancuan jeung aksara tradisional sarta ngaleungitkeun kaéndahan hurupna.
Aksara Tionghoa basajan dipaké sacara resmi di [[Républik Rahayat Tiongkok]], [[Malaysia]], sarta [[Singapura]]. Pamakéan ieu aksara dilarang di [[Républik Tiongkok]] (Taiwan) ku sabab mangrupa produk ti pamaréntahan komunis.<ref>{{cite book |last=Cheung |first=Yat-Shing |chapter=Language variation, culture, and society |editor1-last=Bolton |editor1-first=Kingsley |editor2-last=Kwok |editor2-first=Helen |title=Sociolinguistics Today: International Perspectives |page=211 |year=1992 |publisher =Routledge |isbn=9780415064101 |language=bahasa Inggris}}</ref><ref>{{cite book |last=Price |first=Fiona Swee-Lin |title=Success with Asian Names: A Practical Guide for Business and Everyday Life |url=https://archive.org/details/successwithasian0000pric |year=2007 |publisher=Nicholas Brealey Pub. |language=bahasa Inggris |isbn=9781857883787}}</ref>
Penyederhanaan karakter dilakukeun ku babaraha cara, di antarana ngurangan babaraha guratan, ngarobah bentuk radikal, ngagabungkeun dua aksara anu boga harti anu béda jadi hiji, sarta nyokot aksara Kuna anu guratanna leuwih saeutik.
== Tingali ogé ==
* [[Aksara Tionghoa]]
* [[Aksara Tionghoa tradisional]]
== Rujukan ==
{{reflist}}
== Tutumbu luar ==
* [https://web.archive.org/web/20210413032329/https://ltool.net/chinese_simplified_characters_to_traditional_converter_in_english.php Simplified Chinese Characters to Traditional Converter]
* [https://web.archive.org/web/20210413032433/https://ltool.net/chinese_traditional_characters_to_simplified_converter_in_english.php Traditional Chinese Characters to Simplified Converter]
{{pondok}}
[[kategori:Basa Tionghoa]]
[[Kategori:Aksara Tionghoa]]
[[Kategori:Aksara]]
[[Kategori:Tiongkok]]
rf0p6xv36kbjxupz66wrntugoiz66rk
Kinésiologi
0
103930
730004
710664
2026-10-08T10:10:59Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
730004
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Representative_Kinesiology_Images.jpg|pra=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Representative_Kinesiology_Images.jpg/250px-Representative_Kinesiology_Images.jpg|jmpl|344x344px| Kumpulan poto némbongkeun panalungtikan (kénca) jeung prakték (katuhu) di jurusan kinesiology.]]
'''Kinésiologi''' nyaéta ulikan ngeunaan gerak awak manusa jeung [[Organismeu|mahluk hirup]] lianna. Élmu kinésiologi museur kana prinsip jeung mékanismeu gerak [[Fisiologi|dina fisiologi]], biomékanika, jeung [[anatomi]].<ref>{{Cite journal|last=Kresnapati|first=Pandu|year=2018|title=Analisis Kinesiologi Teknik Keterampilan Tubuh pada Olahraga Tolak Peluru Gaya Ortodock Mahasiswa PJKR UPGRIS|url=|journal=Journal of Sport and Exercise Science|volume=1|issue=2|pages=37-41|doi=}}</ref> Kecap "Kinésiolog" asalna tina [[basa Yunani]], ''kī́nēsis'', hartina "gerakan", jeung -λογία ''-logía'' hartina "élmu".<ref>{{Cite book|last=Permana|first=Rahmat|date=2020|url=https://books.google.com/books?id=Hq_jDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA6&dq=kinesiologi+adalah&hl=en|title=TEORI DAN PRAKTIK: PENDIDIKAN JASMANI DI PERGURUAN TINGGI|location=Sleman|publisher=EDU PUBLISHER|isbn=978-623-7640-27-1|pages=7|language=id}}</ref> Gerak atawa ''élmu gerak manusa'' dina kinésiologi anu dilarapkeun kana prinsip mékanis dina gerak manusa disebut biomékanika kinésiologis, sedengkeun aplikasi anatomi dina gerak manusa disebut ogé anatomi kinésiologis.<ref>{{Cite journal|last=Handayani|first=Heni Yuli|last2=Purwoto|first2=Septyaningrum Putri|last3=Wibowo|first3=Haryo Mukti|last4=Utama|first4=Fajar Hamdhan|date=2022-01-27|title=Sosialisasi Kinesiologi Olahraga Pada Pembelajaran PJOK Anak Sekolah Dasar|url=https://jurnalfarmasi.or.id/index.php/asta/article/view/234|journal=Jurnal Abdi Masyarakat Kita|language=en|volume=2|issue=1|pages=124|doi=10.33759/asta.v2i1.234|issn=2775-3263|archive-url=https://web.archive.org/web/20221031072530/https://jurnalfarmasi.or.id/index.php/asta/article/view/234|archive-date=2022-10-31|accessdate=2022-10-31}}</ref> Aplikasi kinésiologi pikeun kaséhatan manusa, saperti biomekanika jeung ortopédi, kakuatan, psikologi latihan, metode réhabilitasi (saperti terapi fisik) jeung [[Olah raga|latihan]]. Ulikan ngeunaan gerak manusa jeung sato ngawengku tindakan sistem tracking gerak, éléktrofisiologi aktivitas otot jeung otak, rupa-rupa métode pikeun ngawas fungsi fisiologis, sarta panalungtikan ngeunaan téhnik behavioral jeung kognitif.<ref>Bodo Rosenhahn, Reinhard Klette and Dimitris Metaxas (eds.). Human Motion - Understanding, Modelling, Capture and Animation. Volume 36 in ''Computational Imaging and Vision'', Springer, Dordrecht, 2007</ref><ref>Ahmed Elgammal, Bodo Rosenhahn, and Reinhard Klette (eds.) Human Motion - Understanding, Modelling, Capture and Animation. 2nd Workshop, in conjunction with ICCV 2007, Rio de Janeiro, ''Lecture Notes in Computer Science'', LNCS 4814, Springer, Berlin, 2007</ref> Sajaba ti éta, kinesiology ngawengku pencegahan, pangropéa, penyembuhan, assessment, sarta fungsi gerak dina widang olahraga, pagawean, jeung kahirupan sapopoe.<ref>{{Cite book|last=Arafah|first=Hasmyati, Suwardi dan Andi Asrafiani|date=2018|url=https://books.google.com/books?id=0NV5DwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA63&dq=kinesiologi+adalah&hl=en|title=Effective Learning Models In Physical Education Teaching|location=Sleman|publisher=Deepublish|isbn=978-602-475-639-0|pages=64|language=id}}{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Contona, saurang pamaén [[ténis]] ngalakukeun gerakan ''groundstroke forehand'' atawa téhnik kalawan runtuyan gerakan nu ngagunakeun saminimal mungkin [[énergi]] anu dimimitian ti awalan, ''dampak'', jeung ''turutan'', nu hartina efisien, hasilna bal bakal ngaliwatan net tur teu meuntas kaluar garis hartina éféktif, salila pamaén ténis teu [[tatu]] dina kabéh runtuyan gerakan.<ref>{{Cite book|last=Siahaan|first=David|last2=Mahmudin|date=2020|url=https://www.google.co.id/books/edition/Dasar_Dasar_Biomekanika_Olahraga/AzgNEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=kinesiologi+adalah&pg=PA1&printsec=frontcover|title=Dasar-Dasar Biomekanika Olahraga|location=Jakarta|publisher=Yayasan Kita Menulis|isbn=9786236761847|pages=1}}</ref>
Minangka alternatif, kinesiologi ogé dipaké pikeun mariksa réspon kana rangsangan otot dina awak nu geus ajeg tur sacara [[Élmu|ilmiah]] bisa dibuktikeun leuwih ti dua puluh taun. Otot bakal ngaréspon kana rangsangan fisik jeung méntal. Pikiran atawa sambungan awak boga mékanisme gerak anu kuat pisan sangkan otot langsung ngaréspon kana bebeneran jeung kabohongan, kana naon anu alus jeung anu henteu pikeun awak [[manusa]].<ref>{{Cite book|last=Oswald|first=Yvonne|date=2008|url=https://books.google.com/books?id=vyppvMRxGgoC&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA3&dq=kinesiologi+adalah&hl=en|title=Keaj kata-kata: ubahlah hidup anda dengan kata-kata yang positif|location=Jakarta|publisher=Gramedia Pustaka Utama|isbn=978-979-22-3870-9|pages=3|language=id}}</ref> Sajaba ti éta, unggal otot ogé patali jeung bagian awak lianna kayaning pencernaan, sirkulasi getih, sarta organ husus. Lamun otot gagal, bagian séjén anu aya hubunganana sareng otot éta ogé bakal kapangaruhan.<ref>{{Cite book|last=Iskandar|first=Dr Eddy|date=2010|url=https://books.google.com/books?id=DeyUAwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA93&dq=kinesiologi+adalah&hl=en|title=The Miracle of Touch: Panduan Menerapkan Keajaiban EFT (Emotional Freedom Technique) untuk Kesehatan, Kesuksesan, dan Kebahagiaan Anda|location=Bandung|publisher=Qanita|isbn=978-602-8579-32-2|pages=93|language=id}}</ref>
Prinsip kinésiologi nyaéta gerakan manusa efisien, éféktif jeung aman mangrupa gerakan hadé (téhnik anu hadé). Sabab unggal pola gerak ngagunakeun tanaga (energi) anu éfisién dina ngahontal hasil atawa udagan anu dituju keur nyingkahan cidera. Sajaba ti éta, pikeun nganalisis gerak efisien, éféktif jeung aman patali jeung analisis tulang jeung sendi ([[anatomi]]), sistim otot [[saraf]] ([[fisiologi]]) gerak manusa, jeung prinsip [[hukum]] mékanika patali jeung gerakan manusa (mékanika). Dina kinésiologi, tilu widang pamarekan élmu (anatomi, fisiologi jeung mékanika) bisa jadi jawaban dina ngalakukeun gerakan sacara éfisién, éféktif jeung aman. Kinésiologi mangrupa gabungan anatomi, fisiologi jeung mékanika.<ref>{{Cite book|last=NUGROHO|first=UNTUNG|date=2018|url=https://books.google.com/books?id=YivpDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA1&dq=kinesiologi+adalah&hl=en|title=Kinesiologi Olahraga Untuk Peningkatan Pendidikan Olahraga|location=Grobogan|publisher=Penerbit CV. SARNU UNTUNG|isbn=978-602-5650-03-1|pages=1|language=id}}</ref>
== Struktur ==
Struktur kinesiology boga tilu bagian. Kahiji, ''gabungan taktak'' nyaéta [[Sendi|gabungan]] anu diwangun ku bal jeung stop kontak kalayan gerakan sabudeureun sakabeh tilu sumbu. Sirah humerus articulat kalawan ''fossa glenoid of scapula'' pikeun ngabentuk [[Sendi|gabungan]] taktak. Sendi taktak mangrupa salah sahiji sendi anu aktif gerakna dina awak jeung salah sahiji anu paling stabil. Gerakan anu bisa dilakukeun ku manusa ngaliwatan sendi taktak nyaéta fleksi, ékténsi, hiperéktési, abduksi, aduksi, sirkumduksi, lateral [[Puteran|rotasi]], medial rotasi, horizontal abduksi, horizontal abduksi jeung skapulasi. Kadua, gabungan siku nyaéta kompleks siku anu diwangun ku tilu [[tulang]], tilu ligamén, dua sendi jeung kapsul. Artikulasi humerus kalawan ulna jeung radius ilahar disebut gabungan siku. Gerakan anu bisa dilakukeun ku gabungan siku nyaéta fléksi sareng ékténsi. Katilu, gabungan handap nujul kana bagian awak ti hips ka tuur. Sendi handap ngawengku hip, [[tuur]], [[tulang]], éngkel jeung [[Pingping|sendi]] suku. Gerakan anu bisa dilakukeun ku manusa ngaliwatan sendi handap nyaéta inversi, éversi, abduksi jeung sajabana.<ref>{{Cite journal|last=Sena|first=I Gusti Made Widya|date=2020|title=KINESIOLOGI YOGA ASANAS (KUNCI KEBAHAGIAAN TUBUH, PIKIRAN DAN JIWA)|url=https://ejournal.ihdn.ac.id/index.php/jyk/article/view/1539|journal=JURNAL YOGA DAN KESEHATAN|language=id|volume=1|issue=1|pages=18|doi=10.25078/jyk.v1i1.1539|issn=2621-0185}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230531004328/http://ejournal.ihdn.ac.id/index.php/jyk/article/view/1539 |date=2023-05-31 }}</ref>
== Téhnik tés ==
Salah sahiji téhnik tés anu bisa dipaké dina kinesiologi nyaéta ''téhnik tés leungeun-tarik-handap.'' Tahap mariksa pikeun tingkat kahiji bisa ngagunakeun hiji [[ramo]], nyaéta ramo indéks, tingkat kadua ngagunakeun dua ramo nya éta ramo indéks jeung ramo tengah, tingkat katilu ngagunakeun tilu ramo nyaéta ramo indéks, tengah jeung cincin, tingkat kaopat ngagunakeun opat ramo. ramo nyaéta ramo indéks, ramo tengah, jeung ramo tengah.manis jeung pinky, sedengkeun tingkat lima ngagunakeun lima ramo anu kuncup. Upami aya anu tiasa ngahontal tingkat anu tangtu, tés kinesiologi nganggo téknik ''tarik-turun'' bakal nguatkeun. Metoda ieu dianggo pikeun diagnosis ngagunakeun tés komprési otot, sistem kerja refleks awak sareng gelombang éléktromagnétik awak, anu ngamangpaatkeun kecerdasan alami awak [[manusa]] . Ngaliwatan gerakan ieu jalma bisa komunikasi jeung awak sorangan nu bisa dipigawé boh sacara manual atawa ngagunakeun pakakas .<ref>{{Cite book|last=Fitria|first=Rahmi|date=2018|url=https://books.google.com/books?id=Z8dhDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA53&dq=kinesiologi&hl=en|title=Berdamai dengan Kanker|location=Jakarta|publisher=Elex Media Komputindo|isbn=978-602-04-5330-9|pages=53|language=id}}</ref>
== Pamariksaan ==
Dina kinesiologi, urutan pamariksaan dimimitian ti pamariksaan Abnormalitas [[Morfologi]]s pikeun ngadeteksi abnormalitas dina rangka awak: dina ''kolom vertebral'' : ''scoliosis'', ''hyperlordosis'', ''gibbus'', ''sacralization'', ''tropisme'', ''spondylolisthesis'', ''spina bifida'' ; dina ''toraks'' : ''dada corong, dada japati, dada tong, dada rickett, alur Harrison, scapula jangjang;'' dina pelvis: ''pelvis lega, cleft anterior,.'' Kadua, asal muasal tipologi bakal nangtukeun bédana dina palaksanaan latihan fisik. Dituluykeun ku penilaian rentang gerak [[Sendi|gabungan]] ( ''range of motion = ROM)'' jeung ''kalenturan gabungan (fleksibilitas)'' . Rentang gerak sareng kalenturan anu alit teuing atanapi ageung teuing, tiasa nyababkeun tatu pikeun latihan fisik. Sanggeus éta, evaluasi postur dilaksanakeun ngagunakeun métode ''New York State Posture Rating Scale'' . Pamariksaan ieu ngahasilkeun penilaian anu ngadukung penilaian biostatik. Penilaian defects musculoskeletal anu tiasa janten indikasi kamungkinan tatu nalika latihan fisik ''.'' Ujian ieu ogé tiasa ngagolongkeun individu kana sababaraha kualifikasi fisik anu sampurna, kirang sampurna sareng goréng. Saterusna puseur [[gravitasi]] awak ditangtukeun ngagunakeun métode Waterland Shambes.Kacindekan anu dimeunangkeun tina penilaian ieu ngeunaan luhur jeung handap puseur gravitasi (dina posisi ''supine'' ), kitu ogé naha proyéksi puseur gravitasi ( dina posisi nangtung) katuhu di tengah antara [[dampal suku]] jeung sabaraha badag osilasi éta. Dinamika puseur gravitasi luhur jeung handap mangrupa fungsi tina distribusi massa awak, nu robah dina latihan fisik. ''Métode Somatotyping Heath Carter Atlas Sheldon'' . Penentuan somatotipe ieu bakal masihan gambaran ngeunaan jinis obesitas gynecoid ''(obesitas awak handap)'' atanapi [[Android (sistim operasi)|android]] ''(obesitas awak luhur).'' Jinis gynecoid tumuwuh tina tipe endomorphic dominan nu pisan ''rawan tatu'', sedengkeun tipe android tumuwuh tina tipe mesomorphic, nu miboga kamampuh muscular alus. Dua asal tipologis bakal nangtukeun bédana dina manajemen latihan fisik. Meunteun kinematik suku jeung suku ngagunakeun ''analisis gait lapangan,'' nu diwangun ku métode ''TreatMat Evaluasi'' jeung métode Penilaian. Aya lima ''determinan gait anu kuat'', nyaéta panjang fase nangtung ''(sikap tungkai tunggal)'', ''laju leumpang,'' [[frékuénsi]] léngkah ''(irama),'' ''panjang léngkah'' jeung babandingan ''lebar pelvis/lebaran ankle.'' Anu pamungkas nyaéta évaluasi kinétik ''(Muscle Force'' ) anu mangrupa pamariksaan kakuatan otot ''(strength)'' jeung daya tahan otot ( endurance '')'' ngagunakeun dinamométer .<ref>{{Cite journal|last=Sofwanhadi|first=Rio|date=2012|title=Peran kinesiologi dalam prevensi dan manajemen obesitas|url=https://jurnal.ugm.ac.id/jai/article/view/1111|journal=Jurnal Anatomi Indonesia|language=id|volume=1|issue=1|pages=11|issn=1097-8048}}</ref>
== Rujukan ==
<references />
[[Kategori:Kaséhatan]]
re6bfpd83dkb59zso292imajmv1hlv0
Patani
0
105096
729984
729263
2026-10-07T13:41:07Z
GeertivpBot
29637
#pwb Copy label image
729984
wikitext
text/x-wiki
'''Patani''' nyaéta pakasaban nu aya dina widang tatanén. [[Indonésia]] mangrupa nagara nu ngahasilkeun tatanén anu gedé. Ieu hal nu jadi lantaran Indonésia miboga dua iklim, nyaéta musim hujan jeung musim halodo.<ref>{{Cite journal|last=Yigibalom|first=Yosia|date=April-Juni 2020|title=Sikap Mental Petani Dalam Usaha Bidang Pertanian Tanaman Pangan Di Desa Jirenne Kabupaten Lanny Jaya Propinsi Papua|journal=Jurnal Holistik}}</ref> Kalawan ayana dua musim ieu, patani bisa ningkatkeun tatanén jeung nyaluyukeun pepelakan atawa naon rupa pepelakan nu kudu dipelak dina usum [[hujan]] jeung usum halodo. Hal ieu bisa nguntungkeun ka para patani.
Patani ngokolakeun lahan ku cara melak [[paré]], bungbuahan, [[sayuran]], jeung nu lainna.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://campus.quipper.com/careers/ahli-pertanian|title=ahli pertanian|accessdate=2024-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240725012653/https://campus.quipper.com/careers/ahli-pertanian|archivedate=2024-07-25}}</ref> Loba kaahlian nu diwajibkeun ku patani, saperti kamampuh pikeun ngaidentifikasi masalah-masalah tatanén nu aya. Pikeun ngajaga panén anu suksés, patani ogé kudu ngagunakeun alat jeung mesin anu leuwih canggih. Para patani ogé bisa nyadiakeun bahan atah pikeun [[industri]], saperti buah pikeun jadi jus, [[wol]] atawa [[kapas]] pikeun nyieun baju, ogé serealia pikeun minuman nu ngandung alkohol. Patani profésional terus ngamekarkeun rupa-rupa téhnik pikeun ngaronjatkeun produk tatanén anu hadé.<ref name=":0" />
Saha waé bisa jadi patani, boh nolah lahan nu pribadi atawa ngagajih buruh tani pikeun ngolah lahan nu bogana. Hal ieu ngabuktikeun yén jekema nu disebut tani téh dumasar kana widang gawéna, lain ukur kapamilikan lahan maranéhanana.
== Sajarah ==
[[Gambar:04-09-12-Schaupflügen-Fahrenwalde-RalfR-IMG 1232.jpg|jmpl|Patani]]
Sajarah tatanén geus aya di jaman Neolitikum. Di Jaman Perunggu (5000 nepi ka 4000 SM), bangsa Sumeria miboga babaéan tatanan gawé dina tatanén. Nalika panén, dilakukeun sacara kelompok kalayan jumlah anu loba. Sajarah patani nyaéta bagéan tina sajarah kabudayaan manusa. Patani muncul nalika hiji masarakat mampu ngajaga bahan pangan pikeun dirina sorangan.
Kawasan Hilal Subur di Asia Barat, Mesir jeung [[India]] mangrupa lokasi mimiti budidaya pepelakan. Saacan ayana tatanén, manusa biasana néangan kabutuhan [[pangan]] ku cara néangan di alam bebas. Tatanén mekar sacara mandeg mandiri di sababaraha tempat, nyaéta di China, Afrika, Papua, India, jeung Amerika.<ref>{{Cite journal|last=Balter|first=Michael|date=2015-09-23|title=Oldest decapitation in New World dates back 9000 years|url=http://dx.doi.org/10.1126/science.aad4612|journal=Science|doi=10.1126/science.aad4612|issn=0036-8075}}</ref>
Salaku bagéan tina budaya manusa, tatanén mawa révolusi utama dina kahirupan manusa saméméh ayana révolusi nu lumangsung. Bisa disebutkeun yén révolusi pertanian téh mangrupa révolusi [[kabudayaan]] nu munggaran kaalaman ku masarakat.
Kamekaran téhnologi tatanén di unggal tempata béda-béda, ku kituna tina jadwal pangwangunan tatanén di unggal tempat ogé béda-béda. Contona di daérah Afrika jeung Asia Tengah, masih aya kelompok semi-nomaden nu bisa tatanén tapi tetep pindah-pindah pikeun miara kaayaan bahan pangan. Samentara éta, traktor badag nu bisa nampung hiji jalma bisa mere dahar ratusan jalma.
== Métode Tatanén ==
Di nagara maju, patani miboga lahan anu lega jeung tatanén dilakukeun ku mesin nu kawilang canggih pikeun ngahontal éfisiénsi anu luhur. Ku ayana mesin cangghih ieu bisa jadi ngurangan kana kabutuhan tanaga gawé manusa.
Di nagara-nagara miskin atawa budaya pra-industri, lolobana patani ngalakonan pertanian subsisten, sistem patani organik nu ngagunakeun rotasi pepelakan, nyisihkeun binih, motong jeung ngaduruk, atawa métode nu lainna.
== Organisasi Patani ==
* La Via Campesina
* Federasi Serikat Petani Indonésia
* Himpunan Kerukunan Tani Indonésia
* Pergerakan Tani Nelayan Indonésia Mandiri - PETANI MANDIRI
* Rumah Tani Indonésia (RTI)
* GPN - Gerakan Petani Nusantara
* KOPRABUH
* International Federation of Agricultural Producers
== Patani nu Kawéntar ==
* Jose Bove
* Jimmy Carter
* Thomas Jefferson
* George Washington
* Liu Bang
* Zhu Yuanzhang
* George Washington Carver
== Peran jeung Tanggung Jawab Patani ==
Salian tina ngokolakeun lahan tatanén, patani ogé peran jeung tanggung jawab nu kudu dilakonan saperti ngajamin kautuhan ékosistim jeung kaanékaragaman hayati dina lahan tatanén. Ogé ngatur konflik jeung sato nu dianggap hama nu jadi penyeimbang ékosistim. Peran jeung tanggung jawab patani ogé wajib miara jeung ngarawat kondisi taneuh dina lahan, wajib ngalestarikeun lingkungan jeung teu ngagunakeun produk nu aya bahan kimia. Peran patani ieu wajib pisan sabab saupama patani teu ngajaga, ngarawat jeung ngokolakeun lahan tatanén hal ieu nyebabkeun hasil pepelakanna bakal goréng, ogé mangaruhan kana harga jual pepelakan nu antukna bakal ngurangan harga. Ieu bisa ngarugikeun patani salaku nu boga lahan tatanén jeung nu gawé bareng
== Jejer nu Patali ==
* [[Agribisnis]]
* Patani organik
* Lahan usaha tani
* Rukun tani
== Référénsi ==
<references />
[[Kategori:Wikilatih UPI 2024]]
[[Kategori:Pakasaban]]
[[Kategori:Tatanén]]
[[Kategori:Tutuwuhan]]
mq2xh2cis9warycq5ygvbxi35y6iux2
Basra
0
105982
729997
672686
2026-10-08T02:29:13Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729997
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Iraq map basra.png|jmpl|Perenah Basra di Irak]]
'''Basra''', atanapi '''Bashrah''' ({{lang-ar|ٱلْبَصْرَة}}, ''al-Bashrah''), nyaéta kota jeung palabuhan (pop. 2024: 1.485.000)<ref>{{Cite web|url=https://www.macrotrends.net/global-metrics/cities/21530/basra/population|title=Basra, Iraq Metro Area Population 1950-2024|website=www.macrotrends.net|accessdate=2024-08-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250306105823/https://www.macrotrends.net/global-metrics/cities/21530/basra/population|archivedate=2025-03-06}}</ref> di kiduleun wétan [[Irak]].<ref name=":0" /> Kota ieu perenahna di hulu walungan [[Syath al-Arab]], leuwih kurang 70 mil (110 km) hilir ti [[Teluk Pérsia]]. Diadegkeun dina taun 638 M, Basra jadi kawéntar di jaman [[Dinasti Abbasiyah]]; dina carita [[Sarébu Hiji Peuting]], kota ieu téh tempat [[Sindbad si Palaut]] ngamimitian palayaranana.<ref name=":0" />
Dina abad ka-17 nepi ka ka-18, Basra jadi puseur dagang.<ref name=":0" /> Kota sareng palabuhan ieu dikawasaan ku [[Britania]] nalika [[Perang Dunya I]] (1914–18), sareng ngalaman loba kamajuan tur ningkat pentingna. Sanggeus [[Perang Dunya II]] (1939–45), ngembangna industri minyak Irak ngajantenkeun Basra janten puseur panyulingan anu utama.<ref name=":0" /> Kota ieu ngalaman karuksakan parna dina [[Perang Iran-Irak]] (1980–88) sareng [[Perang Teluk Pérsia]] (1990–91), sarta dina awal abad ka-21, Basra jadi tempat tarung salila [[Perang Irak]] (2003-11).<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/summary/Basra|title=Al-Baṣrah summary {{!}} Britannica|website=www.britannica.com|language=en|accessdate=2024-08-24}}</ref>
Dina April 2017, Parlemén Irak ngakuan Basra salaku ibukota ékonomi Irak.<ref>{{Cite web|url=https://search4dinar.wordpress.com/2017/04/27/iraqi-parliament-recognizes-basra-as-economic-capital/|title=Iraqi parliament recognizes Basra as economic capital|last=Walter|website=Search 4 Dinar|language=en|accessdate=2024-08-25}}</ref>
== Rujukan ==
{{Reflist}}
[[Kategori:Irak]]
[[Kategori:Kota palabuan]]
fsupc5tlgivgodwuubz89hu3ffr68ny
Katherine Johnson
0
106386
730003
706468
2026-10-08T09:44:17Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
730003
wikitext
text/x-wiki
{{Kotak info Jalma|name=|image=Katherine Johnson in 2008.jpg|caption=Katherine Johnson pada 2008|birth_name=Katherine Coleman|birth_date={{birth date|1918|08|26}}|birth_place=White Sulphur Springs, [[Virginia Barat]], AS|death_date={{Death date and age|2020|02|24|1918|08|26}}|death_place=Newport News, [[Virginia]], AS|residence=Hampton, [[Virginia]]|nationality=Amerika<!--"Amerika" adalah kebangsaannya sedangkan "Afrika Amerika" adalah rasnya-->|education=[[:en:West Virginia State University|West Virginia State College]]<br/>[[Bachelor of Science|B.S.]] (summa cum laude), 1937<br/>Mathematika & Bahasa Prancis<ref name=NASAbio-Shetterly_educ>{{cite web|accessdate=2018-04-07
|url=https://www.nasa.gov/content/katherine-johnson-biography |first=Margot Lee |last=Shetterly
|title=Katherine Johnson Biography|date=August 3, 2017|publisher=NASA}}</ref>|occupation=[[Fisikawan]], [[matematikawan]]|employer=[[National Advisory Committee for Aeronautics|NACA]], [[NASA]]|known_for=Menghitung trayektor-trayektor untuk beberapa misi NASA|spouse={{marriage|James Goble|1939|1956}}<br>{{marriage|Jim Johnson|1959}}|children=3}}
'''Katherine Coleman Goble Johnson''' (26 Agustus 1918 - 24 Pebruari 2020) nyaéta hiji ahli matematika turunan Afrika-Amérika anu jadi pagawé [[NASA]]. Manéhna gumelar di White Sulphur Springs, Virginia Kulon, [[Amérika Sarikat]]. Manéhna jadi anak anu calakan sarta miboga bakat pikeun hal-hal nu patali jeung angka. <ref name=":0"/>
Katherine namatkeun kuliahna di West Virginia State College (ayeuna West Virginia State University) nalika umur 18 taun kalawan prédikat ''summa cum laude''. Dosénna anu ngaranna Dr. William W. Schieffelin Claytor ngalatih Katherine pikeun jadi panalungtik matematika.<ref name=":0"/>
Di ahir taun 1930-an, manéhna ngamimitian karir salaku guru matematika jeung [[basa Prancis]] di hiji sakola di Virginia jeung Virginia Kulon. Ngan dina taun 1952, manéhna mimiti digawé di ''National Advisory Committee for Aeronautics'' (NACA), anu kapapancénan nyieun sarta mariksa kalkulasi pikeun kamajuan téknologi. Nalika NACA dikembangkeun jadi ''National Aeronautics and Space Administration'' (NASA), Katherine ngembangkeun itungan anu suksés ngirim astronot ka orbit Bumi dina awal 1962, sarta Apollo 11 ka bulan dina 1969. Salaku asét utama utama pikeun NASA, manéhna tuluy mantuan ngamekarkeun Program Space Shuttle jeung Bumi Sumberdaya Satelit nepi ka pangsiunna di taun 1986. Manéhna jadi awéwé Afrika-Amérika anu munggaran gawé di NASA.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/content/katherine-johnson-biography|title=Katherine Johnson Biography|last=Loff|first=Sarah|website=NASA|accessdate=2019-03-24}}</ref><ref>{{Citation|title=Hidden Figures To Modern Figures: Students See SLS Rocket at Michoud|url=https://www.youtube.com/watch?v=WcEDJOWka58|access-date=2020-03-26|language=id-ID}}</ref>
Ku sabab préstasina anu luar biasa, Katherine bisa meunang babaraha pangajén, anu di antarana: NASA ''Lunar Orbiter Spacecraft and Operation'' Team Award di taun [[1967]] ; ''Mathematician of the Year'' ti Asosiasi Téknis Nasional di [[1997]], ogé ''Medali Présidén Merdika'' dina 2015 anu dilélér ku [[Barack Obama]] . Carita hirupna dicaritakeun dina buku ''Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Who Helped Win the Space Race'' ditulis ku Margot Lee Shetterly di 2016 . Carita ieu ogé dijieun pilem kalawan judul ''Hidden Figures'' (2016), anu diperankeun ku Taraji P. Henson, sarta film ieu asup kana nominasi Oscar. <ref name=":0"/>
== Kahirupan awal ==
Johnson lahir kalawan ngaran Creola Katherine Coleman di tanggal [[26 Agustus]] [[1918]], di White Sulphur Springs, Virginia Kulon, ti pasangan Joylette sareng Joshua Coleman. <ref>{{Cite news|title=Katherine Johnson Dies at 101; Mathematician Broke Barriers at NASA|url=https://www.nytimes.com/2020/02/24/science/katherine-johnson-dead.html|newspaper=The New York Times|date=2020-02-24|access-date=2020-03-26|issn=0362-4331|language=en-US|first=Margalit|last=Fox}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.visionaryproject.org/johnsonkatherine/|title=Katherine Johnson: Visionary Videos: NVLP: African American History|website=www.visionaryproject.org|accessdate=2020-03-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160223212717/http://www.visionaryproject.org/johnsonkatherine/ |date=2016-02-23 }}</ref> Manéhna bungsu ti opat sadulur.<ref>{{Cite web|url=http://nautil.us/issue/43/Heroes/the-woman-the-mercury-astronauts-couldnt-do-without|title=The Woman the Mercury Astronauts Couldn’t Do Without|last=Shetterly|first=Margot Lee|website=Nautilus|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161204125744/http://nautil.us/issue/43/heroes/the-woman-the-mercury-astronauts-couldnt-do-without|archivedate=2016-12-04|dead-url=yes|accessdate=2020-03-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161204125744/http://nautil.us/issue/43/heroes/the-woman-the-mercury-astronauts-couldnt-do-without |date=2016-12-04 }}</ref> Indungna jadi guru sata bapakna jadi tukang nuar tangkal, patani, sarta digawé di Hotel Greenbrier.<ref>{{Cite web|url=https://www.wvgazettemail.com/news/west-virginian-of-the-year-katherine-g-johnson/article_a8da210c-3071-5a8b-ab5e-c6d345591e32.html|title=West Virginian of the Year: Katherine G. Johnson|last=Gutman|first=David|website=Charleston Gazette-Mail|language=en|accessdate=2020-03-26}}</ref>
Johnson nunjukkeun minat jeung kamampuh anu kuat dina widang matematika ti umur dini. Greenbrier County henteu nawarkeun sakola umum pikeun murid Afrika-Amérika saatos kelas dalapan, ku kituna kolotna ngatur pikeun murangkalih sakola di [[Institute, Virginia Barat|Institute, Virginia Kulon]]. Sakola lokasina di kampus [[West Virginia State College]] (WVSC). <ref name=":0"/> Johnson didaptarkeun nalika umurna sapuluh taun.<ref>{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/feature/katherine-johnson-the-girl-who-loved-to-count|title=Katherine Johnson: The Girl Who Loved to Count|last=Smith|first=Yvette|website=NASA|accessdate=2020-03-26}}</ref>
Saenggeus lulus ti SMA dina umur 14, Johnson daptar di West Virginia State, hiji paguron luhur husus pikeun warga kulit hideung. Johnson nyokot unggal kelas matematika anu ditawarkeun di kuliah. Loba profésor ngabimbing manéhna, kaasup kimiawan jeung matematikawan Angie Turner King, anu ngabimbing Johnson di SMA, ogé [[W. W. Schieffelin Claytor|W.W Schieffelin Claytor]], warga Afrika-Amérika katilu anu nampi gelar Ph.D. dina matematika.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/hiddenfiguresame0000shet|title=Hidden figures : the American dream and the untold story of the Black women mathematicians who helped win the space race|last=Shetterly|first=Margot Lee|date=2016|publisher=New York, NY : William Morrow, an imprint of HarperCollins Publishers|others=Oliver Wendell Holmes Library Phillips Academy}}</ref> Anjeunna lulus kalawan prédikat ''summa cum laude'' di taun 1937, kalayan gelar dina matematika sareng Perancis, dina umur 18 tahun.<ref>{{Cite web|url=https://www.wvgazettemail.com/news/wv-native-nasa-mathematician-to-receive-presidential-medal-of-freedom/article_2e43c823-8252-5c47-811d-315575e5ffaf.html|title=WV native, NASA mathematician to receive Presidential Medal of Freedom|last=Gutman|first=David|website=Charleston Gazette-Mail|language=en|accessdate=2020-03-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://honorarydegrees.wvu.edu/katherine-g-johnson|title=Katherine G. Johnson {{!}} Honorary Degrees {{!}} West Virginia University|website=web.archive.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170302025622/http://honorarydegrees.wvu.edu/katherine-g-johnson|archivedate=2017-03-02|dead-url=unfit|accessdate=2020-03-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170302025622/http://honorarydegrees.wvu.edu/katherine-g-johnson |date=2017-03-02 }}</ref> Johnson mangrupa anggota Alpha Kappa Alpha.<ref>{{Cite web|url=https://www.watchtheyard.com/akas/alpha-kappa-alpha-legos/|title=These Two Famous Alpha Kappa Alpha Members Are Getting Their Own Legos|website=Watch The Yard|language=en-US|accessdate=2020-03-26}}</ref> Manéhna ngajar di sakola umum husus warga kulit hideung di Marion, Virginia.<ref>{{Cite web|url=https://www.swvatoday.com/smyth_county/news/article_35c83f32-df64-11e6-a8e6-bfcf3ba856af.html|title=Council honors one-time Marion teacher Katherine Johnson of 'Hidden Figures'|last=Staff|first=Stephanie Porter-Nichols {{!}}|website=SWVa Today|language=en|accessdate=2020-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221026201103/https://swvatoday.com/smyth_county/news/article_35c83f32-df64-11e6-a8e6-bfcf3ba856af.html|archivedate=2022-10-26}}</ref>
Dina [[1939]], saenggeus nikah ka salakina anu kahiji, James Goble, manéhna ninggalkeun pakasaban ngajar sarta daptar program pascasarjana matematika. Manéhna kaluar saenggeus sataun alatan kakandungan jeung milih fokus ka kulawarga. Manéhna mangrupa wanoja Afrika-Amérika munggaran anu jadi lulusan di West Virginia University di Morgantown, Virginia Kulon. Manéhna hiji-hijina awéwé anu kapilih pikeun ngahijikeun sakola pascasarjana sanggeus 1938 saenggeus kaputusan Mahkamah Agung Amérika Sarikat dina kasus ''[[Missouri ex rel. Gaines v. Canada|Missouri ex rel.]]'' ''[[Missouri ex rel. Gaines v. Canada|Gaines v. Kanada]]'' . Pangadilan maréntahkeun yén nagara bagian anu nyadiakeun paguron luhur nagri pikeun warga kulit bodas ogé kudu nyadiakeun paguron luhur nagri pikeun warga kulit hideung.<ref>{{Cite web|url=https://supreme.justia.com/cases/federal/us/305/337/|title=Missouri ex rel. Gaines v. Canada, 305 U.S. 337 (1938)|website=Justia Law|language=en|accessdate=2020-03-26}}</ref>
== Rujukan ==
<references />
[[Kategori:Matematikawan Amérika Sarikat]]
58yw82tew8f06e61wpwkd5qpdvklhab
Calvin Coolidge
0
108427
729998
729797
2026-10-08T03:13:38Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729998
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| image = President Calvin Coolidge, 1924 portrait photograph (3x4 cropped).jpeg
| caption = Coolidge in 1924
| alt = Black-and-white head shot of Coolidge facing slightly right
| order = 30th
| office = President of the United States
| term_start = August 2, 1923
| term_end = March 4, 1929
| vice_president = {{plainlist|
* Vacant {{nowrap|(1923–1925)}}{{Efn|Coolidge was vice president under Warren G. Harding and became president upon Harding's death on August 2, 1923. As this was prior to the adoption of the [[Twenty-fifth Amendment to the United States Constitution]] in 1967, the vacancy was not filled until the next election and inauguration.}}
* {{longitem|[[Charles G. Dawes]]<br/>(1925–1929)}}
}}
| predecessor = [[Warren G. Harding]]
| successor = [[Herbert Hoover]]
| order2 = 29th
| office2 = Vice President of the United States
| term_start2 = March 4, 1921
| term_end2 = August 2, 1923
| president2 = Warren G. Harding
| predecessor2 = [[Thomas R. Marshall]]
| successor2 = Charles G. Dawes
| order3 = 48th
| office3 = Governor of Massachusetts
| lieutenant3 = Channing H. Cox
| term_start3 = January 2, 1919
| term_end3 = January 6, 1921
| predecessor3 = [[Samuel W. McCall]]
| successor3 = [[Channing H. Cox]]
| order4 = 46th
| office4 = Lieutenant Governor of Massachusetts
| governor4 = Samuel W. McCall
| term_start4 = January 6, 1916
| term_end4 = January 2, 1919
| predecessor4 = [[Grafton D. Cushing]]
| successor4 = Channing H. Cox
| office5 = 16th [[Northampton, Massachusetts#Government|Mayor of Northampton]]
| term_start5 = January 3, 1910
| term_end5 = January 1, 1912
| predecessor5 = James W. O'Brien
| successor5 = William Feiker
{{Collapsed infobox section begin
| Legislative offices
| titlestyle = border:1px dashed lightgrey}}
| office6 = [[President of the Massachusetts Senate]]
| term_start6 = January 7, 1914
| term_end6 = January 6, 1915
| predecessor6 = [[Levi H. Greenwood]]
| successor6 = [[Henry Gordon Wells]]
| office7 = Member of the [[Massachusetts Senate]]
| term_start7 = January 3, 1912
| term_end7 = January 6, 1915
| predecessor7 = [[Allen T. Treadway]]
| successor7 = John B. Hull
| constituency7 = Berkshire, Hampden, and Hampshire counties
| state_house8 = Massachusetts
| district8 = [[Massachusetts House of Representatives' 1st Hampshire district|1st Hampshire]]
| term_start8 = January 2, 1907
| term_end8 = January 6, 1909
| predecessor8 = Moses M. Bassett
| successor8 = Charles A. Montgomery
{{Collapsed infobox section end}}
| birth_name = John Calvin Coolidge Jr.
| birth_date = {{birth date|1872|7|4}}
| birth_place = [[Plymouth Notch, Vermont]], U.S.
| death_date = {{death date and age|1933|1|5|1872|7|4}}
| death_place = [[Northampton, Massachusetts]], U.S.
| resting_place = [[Plymouth Notch Cemetery]]
| party = [[Republican Party (United States)|Republican]]
| father = [[John Calvin Coolidge Sr.]]
| spouse = {{marriage|[[Grace Coolidge|Grace Goodhue]]|October 4, 1905}}
| children = 2, including [[John Coolidge|John]]
| relatives = {{plainlist|
* [[Calvin Galusha Coolidge]] (grandfather)
* [[Park Pollard]] (cousin)
}}
| education = [[Amherst College]] ([[Bachelor of Arts|AB]])
| occupation = {{hlist|Politician|lawyer}}
| blank1 = Other names
| data1 = Wamblee-Tokaha
| nickname = "Silent Cal"
| signature = C Coolidge signature.svg
| signature_alt = Cursive signature in ink
| module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Speech on Taxes, Liberty, and the Philosophy of Government, by Calvin Coolidge.ogg|title=Calvin Coolidge's voice|type=speech|description=Coolidge speaking on [[Government spending in the United States|government spending]]<br/>Recorded August 11, 1924}}
}}
'''John Calvin Coolidge Jr.''' (ᮏᮧᮔ᮪ ᮎᮜ᮪ᮗᮤᮔ᮪ ᮊᮥᮜᮤᮓ᮪ᮏ᮪; gumelar 4 Juli 1872 – tilar dunya 5 Januari 1933) nyaéta [[Présidén Amérika Sarikat]] ka-30, anu ngajabat ti taun 1923 dugi ka 1929. Salaku pengacara ti partéy [[Partéy Républik (Amérika Sarikat)|Républik]] asal [[Massachusetts]], anjeunna sateuacanna ngajabat salaku Wakil Présidén ka-29 (1921–1923) dina mangsa pamaréntahan Présidén [[Warren G. Harding]], sarta kungsi janten Gubernur Massachusetts ka-48 (1919–1921). Coolidge kawéntar salaku sosok konservatif anu nyepeng prinsip pamaréntahan leutik (''small-government''), boga watek nu carang takol (henteu loba catur), sarta humorna anu garing nepi ka anjeunna meunang jujuluk "'''Silent Cal'''" (Cal nu Simé).
Coolidge ngamimitian karirna salaku anggota Déwan Perwakilan Rakyat Massachusetts. Karir politikna terus nanjak nepi ka kapilih janten gubernur dina taun 1918. Nalika janten gubernur, anjeunna panceg dina kawijakan ékonomi nu irit (konservatisme fiskal), ngarojong pisan kana hak pilih awéwé (''women's suffrage''), sarta nembongkeun sikep nu teges nalika kajadian mogokna pulisi di Boston taun 1919. Peta paréntahna anu gancang tur éféktif harita ngajadikeun anjeunna sorotan nasional. Dina taun 1920, anjeunna dicalonkeun janten wakilna Warren G. Harding sarta meunang mutlak. Coolidge naék janten présidén saatos Harding tilar dunya dina taun 1923.
Nalika janten présidén, Coolidge hasil malikkeun deui kapercayaan masarakat ka [[Gedong Bodas]] saatos rupa-rupa skandal dina mangsa Harding. Sababaraha kawijakan pentingna nyaéta:
* Néken Undang-Undang Kawarganagaraan Indian 1924, anu maparin status warga nagara ka sakumna urang pribumi (Native Americans).
* Néken Undang-Undang Imigrasi 1924 pikeun ngatur watesan imigran sarta ngadegkeun Patroli Wates Amérika Sarikat.
* Ngaping mangsa kamekaran ékonomi anu gancang sarta lega anu katelah "[[Roaring Twenties]]".
Coolidge dipikahormat ku sabab kateguhanana dina ngarojong kasaruaan ras dina mangsa tegangan rasial anu luhur harita. Sanajan kitu, para kritikus boga pamadegan yén anjeunna gagal ngagunakeun kamekaran ékonomi harita pikeun mantuan para patani sarta pagawé industri anu keur sangsara. Aya ogé perdebatan di kalangan sejarawan ngeunaan sakumaha gedé pangaruh kawijakan ékonomina kana kajadian Depresi Gedé (''Great Depression'') anu lumangsung teu lila saatos anjeunna lungsur jabatan. Coolidge mutuskeun pikeun henteu nyalonkeun deui dina Pemilu 1928, kalayan nyebutkeun yén sapuluh taun janten présidén téh geus "leuwih lila ti batan jalma séjén—teuing ku lila!"
== Mangsa leutik sarta sajarah kulawarga ==
John Calvin Coolidge Jr. gumelar dina kaping 4 Juli 1872, di [[Plymouth, Vermont|Plymouth Notch]], Vermont—hiji-hijina [[Présidén Amérika Sarikat]] anu babar dina poé [[Poé Kamardikaan Amérika Sarikat|Kamardikaan Amérika Sarikat]]. Anjeunna téh putra cikal ti dua sadulur pasangan [[John Calvin Coolidge Sr.]] sarta Victoria Josephine Moor. Sanajan jenenganana dicokot tina nami ramana, ti leuleutik kénéh Coolidge leuwih mindeng ditalingakeun ku nami tengahna. Nami "Calvin" téh geus dipaké turun-tumurun dina kulawarga Coolidge, anu sigana mah dicokot pikeun ngahormat ka [[John Calvin]], saurang tokoh [[Réformasi Protéstan]]. Dina otobiografina, Coolidge nyebutkeun yén karuhunna téh nyaéta "turunan Puritan Inggris."<ref>{{cite web |title=The Pilgrim's Faith: Coolidge and Religion |url=https://www.coolidgefoundation.org/blog/the-pilgrims-faith-coolidge-and-religion/ |website=coolidgefoundation.org |access-date=December 15, 2019 |accessdate=May 1, 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251031192613/https://coolidgefoundation.org/blog/the-pilgrims-faith-coolidge-and-religion/ |archivedate=October 31, 2025}}</ref>
Karuhun pangheulana anu netep di Amérika nyaéta John Coolidge, anu hijrah ti [[Cottenham]], Cambridgeshire, Inggris, kira-kira taun 1630 sarta matuh di [[Watertown, Massachusetts]]. Coolidge ogé miboga turunan ti [[Samuel Appleton]], saurang tokoh anu matuh di [[Ipswich, Massachusetts|Ipswich]] sarta mingpin [[Koloni Teluk Massachusetts]] nalika [[Perang Raja Philip]]. Buyut Coolidge, anu ogé jenenganana John Coolidge, nyaéta saurang perwira militér dina [[Perang Revolusi Amérika]] sarta janten salah sahiji aparat pamingpin (selectman) munggaran di kota Plymouth.
Akina, [[Calvin Galusha Coolidge]], kungsi ngabdikeun diri di Déwan Perwakilan Vermont. Dulur misanna, [[Park Pollard]], nyaéta saurang pangusaha di [[Cavendish, Vermont]], sarta lila janten pupuhu Partéy Démokrat Vermont. Indung Coolidge nyaéta putri ti Hiram Dunlap Moor, saurang patani di Plymouth Notch, sarta Abigail Franklin.
<gallery mode="packed" heights="150px">
File:PlymouthVT_CalvinCoolidgeHouse.jpg|Imah kulawarga Coolidge di [[Plymouth Notch, Vermont]]
File:CoolidgeAmherst.png|Coolidge nalika janten mahasiswa di [[Amherst College]]
</gallery>
Ramana Coolidge téh jalma anu tapis dina rupa-rupa widang sarta boga jenengan di sakuliah nagara bagian salaku patani anu suksés, nu boga toko, sarta abdi nagara. Anjeunna nyepeng rupa-rupa kalungguhan lokal, kalebet [[Hakim perdamaian|hakim perdamaian]] sarta koléktor pajeg, sarta kungsi ngabdi di dua kamar [[Majelis Umum Vermont]]. Nalika Coolidge yuswa 12 taun, ibuna anu parantos lami teu damang pupus dina yuswa 39 taun, sigana mah ku sabab [[tuberculosis|TBC]]. Adina, Abigail Grace Coolidge (1875–1890), pupus dina yuswa 15 taun, sigana mah ku sabab amandel (appendicitis), nalika Coolidge yuswa 18 taun. Ramana Coolidge nikah deui ka saurang guru sakola di Plymouth dina taun 1891, sarta jumeneng dugi ka yuswa 80 taun.
== Karir awal sarta panganténan ==
=== Atikan sarta prakték hukum ===
Coolidge sakola di [[Black River Academy]] saterusna di [[St. Johnsbury Academy]] saméméh asup ka [[Amherst College]], di dinya anjeunna mimiti katémbong onjoy dina kelas debat. Nalika tingkat ahir, anjeunna ngagabung ka fraternitias [[Phi Gamma Delta]] sarta lulus kalayan prédikat ''[[cum laude]]''. Salila di Amherst, Coolidge kapangaruhan pisan ku profésor filsafat [[Charles Edward Garman]], saurang mistikus [[Congregationalism in the United States|Kongrégasional]] anu miboga filosofi [[Neo-Hegelianism|neo-Héngélian]]. Opat puluh taun saatosna, Coolidge ngécéskeun étika Garman:
{{Quote|[A]ya standar bebeneran yén kakuatan téh lain hartina bener, yén tujuan téh lain hartina ngahalalkeun sagala cara, sarta yén kabijakan anu ngan saukur neangan kauntungan (expediency) salaku prinsip gawé pasti bakal gagal. Hiji-hijina harepan pikeun nyampurnakeun hubungan antar manusa nyaéta saluyu jeung hukum pangabdian, di mana manusa henteu pati paduli kana naon anu bakal ditarima, tapi leuwih paduli kana naon anu bakal dibikeun ku maranéhna. Sanajan kitu, jalma téh boga hak kana ganjaran tina hasil usahana. Naon anu dihasilkeun ku maranéhna nyaéta milik maranéhna, boh saeutik boh loba. Tapi miboga harta banda téh mawa kawajiban pikeun ngagunakeunana dina pangabdian anu leuwih jembar.<ref>{{cite book|last=White|first=William Allen|year=1938|title=A Puritan in Babylon: The Story of Calvin Coolidge|url=https://archive.org/details/puritaninbabylon0000unse_u3u3|pages=[https://archive.org/details/puritaninbabylon0000unse_u3u3/page/43 43]–44}}</ref>}}
Sabada lulus, dumasar kana pangjurung ramana, Coolidge pindah ka [[Northampton, Massachusetts]], pikeun janten pengacara. Coolidge nuturkeun kabiasaan umum harita nyaéta magang di firma hukum lokal, Hammond & Field, sarta neuleuman hukum ("reading law") di dinya. [[John C Hammond|John C. Hammond]] jeung Henry P. Field, anu duanana lulusan Amherst, ngenalkeun Coolidge kana prakték hukum di puseur dayeuh [[Hampshire County, Massachusetts]]. Dina taun 1897, Coolidge ditarima janten anggota [[Massachusetts Bar Association|asosiasi advokat Massachusetts]], sarta janten [[country lawyer]] (pengacara di daérah).<ref>{{cite book|last=Shlaes|first=Amity|year=2013|title=Coolidge|url=https://archive.org/details/coolidge0000shla_h2q1|pages=[https://archive.org/details/coolidge0000shla_h2q1/page/66 66]–68}}</ref> Ngagunakeun tabunganana sarta warisan saeutik ti akina, Coolidge muka kantor hukumna sorangan di Northampton dina taun 1898. Anjeunna mokuskeun kana hukum komérsial, kalayan kayakinan yén anjeunna méré palayanan pangalusna ka klien ku cara nyingkahan prosés pangadilan. Sabot reputasina salaku pengacara anu getol tur telik beuki sumebar, bank-bank lokal sarta pausahaan séjénna mimiti ngagunakeun jasana.<ref>{{cite book|last=Fuess|first=Claude M.|year=1940|title=Calvin Coolidge: The Man from Vermont|url=https://archive.org/details/bwb_P9-EJA-487|pages=[https://archive.org/details/bwb_P9-EJA-487/page/74 74]–81}}</ref>
{| class="toccolours" style="width: 90%; margin: 1em auto; padding: 1em; font-style: italic; border-left: 5px solid #ccc;"
| "Aya standar bebeneran yén kakuatan téh lain hartina bener, yén tujuan téh lain hartina ngahalalkeun sagala cara, sarta yén kabijakan anu ngan saukur neangan kauntungan (expediency) salaku prinsip gawé pasti bakal gagal."
|-
| style="text-align: right; font-style: normal;" | — '''Calvin Coolidge''', ''Autobiography'' (1938)
|}
=== Panganténan sarta kulawarga ===
[[File:Coolidge family LCCN2014716433.jpg|thumb|upright|Coolidge sareng kulawargana, k. 1915.]]
Dina taun 1903, Coolidge patepang sareng [[Grace Goodhue]], saurang lulusan [[Universitas Vermont]] sarta guru di Sakola Clarke pikeun Tunarungu (''Clarke School for the Deaf'') di Northampton. Maranéhna nikah dina kaping 4 Oktober 1905, tabuh 14.30 dina hiji upacara basajan anu lumangsung di rohang tamu imah kulawarga Grace, saatos hasil nungkulan panyaram ti indungna Grace.{{sfn|Bryson|2013|p=187}} Pangantén anyar éta tuluy [[bulan madu]] ka [[Montreal]], anu mimitina direncanakeun dua minggu tapi dicepetkeun janten saminggu dumasar pamenta Coolidge. Saatos 25 taun ti harita, anjeunna nulis ngeunaan Grace, "kurang leuwih saparapat abad manéhna geus sabar nyanghareupan kakurangan kuring sarta kuring geus kabagjaan ku sagala kahadéanana."{{sfn|White|1938|p=61}}
Kulawarga Coolidge dipaparin dua putra: [[John Coolidge|John]] (1906–2000) sarta Calvin Jr. (1908–1924). Dina kaping 30 Juni 1924, Calvin Jr. maén [[ténis]] sareng lanceukna di lapangan ténis [[Gedong Bodas]] tanpa nganggo kaos kaki, anu ngabalukarkeun dampal sukuna molotok. Éta tatu téh saterusna janten inféksi getih ([[sepsis]]). Anjeunna pupus saminggu ti harita dina yuswa 16 taun.<ref>{{cite web |last1=Shapell |first1=Benjamin |last2=Willen |first2=Sara |title=The Death of Calvin Coolidge Jr. |url=https://www.shapell.org/historical-perspectives/between-the-lines/death-calvin-coolidge-jr/ |publisher=Shapell Manuscript Foundation |access-date=April 8, 2019 |date=July 6, 2017}}</ref>
Coolidge henteu kantos tiasa ngahampura dirina sorangan alatan pupusna Calvin Jr.<ref>{{cite book |editor1-last=Remini |editor1-first=Robert V. |editor2-last=Golway |editor2-first=Terry |title=Fellow Citizens: The Penguin Book of U.S. Presidential Inaugural Addresses |url=https://archive.org/details/fellowcitizenspe00remi |date=2008 |publisher=Penguin Books |page=[https://archive.org/details/fellowcitizenspe00remi/page/307 307] |isbn=978-1440631573 }}</ref> Putra cikalna, John, nyebatkeun yén kajadian éta "matak nyerieun kacida" pikeun Coolidge. Ahli biografi psikiatri Robert E. Gilbert nyebatkeun yén Coolidge "eureun fungsina salaku Présidén saatos pupusna putra anu yuswa genep belas taun éta." Gilbert nulis yén Coolidge némbongkeun sakumna gejala [[gangguan déprési mayor]] dumasar kana catetan [[Asosiasi Psikiatri Amérika]].<ref>{{cite web|url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2003/12/president-coolidges-burden/303175/|title= President Coolidge's Burden |work= The Atlantic |date= 2003|access-date= December 12, 2021}}</ref> John saterusna janten éksékutif karéta api, ngabantu ngadegkeun Yayasan Coolidge, sarta miboga peran penting dina nyieun Situs Sajarah Nagara Présidén Calvin Coolidge.{{sfn|Martin|2000}}
Coolidge téh jalma anu hirupna irit (''frugal''), malah dina urusan tempat cicing ogé anjeunna leuwih milih nyéwa imah tinimbang mésér. Anjeunna sarta pamajaganna rajin ibadah di Gréja Kongrégasional Edwards di Northampton sateuacan sareng saatos janten présidén.{{sfn|Shlaes|2013|p=91}}
== Jabatan pulitik lokal: 1898–1915 ==
=== Jabatan di kota ===
[[Partéy Républik (Amérika Sarikat)|Partéy Républik]] mangrupa kakuatan anu dominan di New England harita, sarta Coolidge nuturkeun tapak lacak Hammond jeung Field ku cara aktip dina pulitik lokal.{{sfn|Sobel|1998a|pp=49–51}} Dina taun 1896, Coolidge milu kampanye pikeun calon présidén ti Partéy Républik, [[William McKinley]], sarta kapilih janten anggota Komite Kota Partéy Républik dina taun saatosna.{{sfn|White|1938|pp=51–53}} Dina taun 1898, anjeunna meunangkeun pamilihan pikeun Déwan Kota Northampton, nempatan urutan kadua di hiji distrik (ward) di mana tilu calon pang luhurna bakal kapilih.{{sfn|Sobel|1998a|pp=49–51}} Ieu kalungguhan téh teu aya gajihanana, tapi méré luang (pangalaman) pulitik anu kacida berhargana pikeun Coolidge.{{sfn|Fuess|1940|p=83}}
Dina taun 1899, déwan kota milih Coolidge janten panaséhat hukum kota (''city solicitor''). Anjeunna kapilih pikeun masa jabatan sataun dina taun 1900, sarta kapilih deui dina taun 1901.{{sfn|Fuess|1940|pp=84–85}} Ieu jabatan méré Coolidge leuwih loba luang salaku pengacara sarta dibayar gajih $600 (sarua jeung kira-kira $18.000 jaman ayeuna).{{sfn|Fuess|1940|pp=84–85}} Dina taun 1902, déwan kota milih saurang Démokrat janten panaséhat hukum, janten Coolidge mulang deui kana prakték hukum swasta. Teu lami ti harita, panitera pangadilan (''clerk of courts'') pikeun wilayah kasebut tilar dunya, sarta Coolidge kapilih pikeun ngagentoskeunana. Ieu jabatan téh gajihna lumayan badag, tapi anjeunna dicaram pikeun buka prakték hukum, janten anjeunna ngan ukur sataun nyepeng éta jabatan.{{sfn|McCoy|1967|p=29}}
Dina taun 1904, Coolidge ngarandapan hiji-hijina kasorangan (éléh) dina kotak sora, nalika anjeunna éléh dina pamilihan déwan sakola Northampton. Nalika dibéjaan yén sababaraha tatanggana milih ngalawan anjeunna ku sabab anjeunna teu acan miboga putra anu sakola di dinya, Coolidge anu kakara nikah harita ngajawab sakedap: "Béré atuh kuring waktu!"{{sfn|McCoy|1967|p=29}}
=== Anggota legislatif sarta walikota Massachusetts ===
{{tempo ogé|Legislatur Massachusetts ka-134 (1913)|Legislatur Massachusetts ka-135 (1914)|Legislatur Massachusetts ka-136 (1915)}}
[[File:1908 Calvin Coolidge Massachusetts House of Representatives.png|thumb|upright|Coolidge salaku anggota déwan (state representative), 1908.]]
Dina taun 1906, komite Républik lokal nyalonkeun Coolidge pikeun [[Déwan Perwakilan Massachusetts]]. Anjeunna meunang tipis ti calon petahana Démokrat, sarta mimiti ngantor di [[Boston]] pikeun sidang taun 1907.{{sfn|Sobel|1998a|p=61}} Salaku anggota anyar (freshman), Coolidge ditempatkeun dina komite-komite leutik. Sanajan anjeunna satia ka partéy, Coolidge dipikawanoh salaku urang Républik anu Progrésif, anu ngarojong kawijakan sapertos hak pilih awéwé sarta pamilihan langsung Sénator.{{sfnm|Sobel|1998a|1p=62|Fuess|1940|2p=99}}
Nalika di Boston, Coolidge janten batur sakutu sarta saterusna janten pangrojong satia Sénator AS [[Winthrop Murray Crane]], anu ngawasa faksi kulon Partéy Républik Massachusetts. Coolidge ogé ngawangun aliansi strategis sareng [[Guy Currier]], saurang tokoh anu miboga kabeungharan sarta jaring parantosan anu lega, anu méré pangaruh gedé kana karir pulitikna.{{sfn|White|1938|pp=99–102}}
Ganti tinimbang nyalonkeun deui ka Déwan Nagara Bagian, Coolidge milih mulang ka lemburna pikeun kulawargana anu beuki gedé, tuluy nyalonkeun janten walikota Northampton. Anjeunna dipikaresep ku warga kota, sarta meunang dina pamilihan kalayan sora 1.597 ngalawan 1.409.{{sfn|Sobel|1998a|p=72}} Salila masa jabatan munggaranna (1910–1911), anjeunna naékeun gajih guru sarta ngalunasan sababaraha hutang kota bari tetep bisa nurunkeun pajeg sakedik.{{sfnm|Fuess|1940|1pp=106–107|Sobel|1998a|2p=74}}
Dina taun 1911, Coolidge kapilih janten Sénator Nagara Bagian. Anjeunna janten pupuhu komite anu nungkulan aksi mogok "[[Bread and Roses]]" ku para pagawé di [[Lawrence, Massachusetts]]. Saatos dua bulan anu tegang, pihak pausahaan tungtungna satuju kana tungtutan pagawé dumasar usulan komite Coolidge.{{sfnm|Fuess|1940|1pp=110–111|McCoy|1967|2pp=45–46}}
Dina taun 1914, Coolidge kapilih janten Présidén Sénat Massachusetts. Nalika dilantik, anjeunna nepikeun biantara anu kawéntar kalayan judul ''Have Faith in Massachusetts'' (Sing Percaya ka Massachusetts):
{| class="toccolours" style="width: 90%; margin: 1em auto; padding: 1em; font-style: italic; border-left: 5px solid #ccc;"
| "Tungtukeun pagawéan poé ieu. Upami éta pikeun nangtayungan hak-hak jalma nu lemah, sing saha waé anu ngalawan, pigawe baé. Upami éta pikeun mantuan korporasi badag sangkan bisa ngaladénan masarakat kalayan leuwih hadé, naon waé tantanganana, pigawe baé. Harepkeun anjeun disebut 'stand-patter' (nu maceuh), tapi ulah jadi stand-patter. Harepkeun anjeun disebut 'demagog', tapi ulah jadi demagog. Ulah asa-asa pikeun jadi révolusionér sakumaha sains. Ulah asa-asa pikeun jadi réaksionér sakumaha tabél kali-kalian. Ulah miharep bisa ngawangun nu lemah ku cara ngaruntuhkeun nu kuat. Ulah rusuh teuing nyieun undang-undang. Béré kasempetan ka administrasi pikeun ngudag undang-undang anu aya."
|-
| style="text-align: right; font-style: normal;" | — '''Calvin Coolidge''', ''Have Faith in Massachusetts'' (1914)
|}
Biantara ieu ditarima kacida hadéna sarta ngajadikeun Coolidge mimiti dipikawanoh di tingkat nasional. Pangrojong ka anjeunna, dipingpin ku [[Frank Stearns]], ngajurung Coolidge pikeun nyalonkeun janten wakil gubernur dina pamilihan taun 1915.{{sfn|White|1938|p=117}}
==vWakil Gubernur sarta Gubernur Massachusetts: 1916–1921 ==
Coolidge milu dina [[Pamilihan primér|pamilihan primér]] pikeun wakil gubernur sarta dicalonkeun pikeun marengan calon gubernur [[Samuel W. McCall]]. Coolidge janten pameunang sora pangseueurna dina primér Républik, sarta méré kasaimbangan dina tiket Républik ku cara nambihan kakuatan ti daérah kulon pikeun ngarojong McCall anu basisna di daérah wétan.{{sfn|Fuess|1940|pp=139–142}} McCall sarta Coolidge meunang dina pamilihan taun 1915 pikeun masa jabatan sataun, di mana Coolidge ngéléhkeun lawanana kalayan béda leuwih ti 50.000 sora.{{sfn|Fuess|1940|p=145}}
Di Massachusetts, wakil gubernur téh henteu mingpin Sénat nagara bagian, sakumaha ilaharna di nagara bagian séjén; sanajan kitu, salaku wakil gubernur, Coolidge janten wakil gubernur anu boga fungsi salaku pamariksa administratif sarta janten anggota déwan gubernur. Anjeunna ogé janten pupuhu komite kauangan sarta komite pangampura (grasi).{{sfn|White|1938|p=125}} Salaku pajabat kapilih anu digawé pinuh waktu, Coolidge ngeureunkeun prakték hukumna dina taun 1916, sanajan kulawargana tetep matuh di Northampton.{{sfn|Fuess|1940|pp=151–152}} McCall sarta Coolidge duanana kapilih deui dina taun 1916 sarta 1917. Nalika McCall mutuskeun pikeun henteu nyalonkeun deui pikeun kaopat kalina, Coolidge ngumumkeun niatna pikeun nyalonkeun janten gubernur.{{sfn|Sobel|1998a|pp=107–110}}
=== Pamilihan 1918 ===
Coolidge maju tanpa saingan pikeun nominasi Républik dina [[Daptar Gubernur Massachusetts|pamilihan gubernur Massachusetts]] taun [[Pamilihan gubernur Massachusetts 1918|1918]]. Anjeunna sareng pasanganana, [[Channing Cox]], saurang pengacara ti Boston sarta Juru Ngomong [[Déwan Perwakilan Massachusetts]], kampanye dumasar kana catetan prestasi pamaréntahan sateuacanna: [[konservatisme fiskal]], sikep nu samar dina nolak [[Larangan inuman keras di Amérika Sarikat|Larangan (Prohibition)]], rojongan kana hak pilih awéwé, sarta rojongan kana kalibetna Amérika dina [[Perang Dunya I]].{{sfnm|Sobel|1998a|1p=111|McCoy|1967|2pp=75–76}} Masalah perang janten pasalia anu rongkah, utamana di kalangan warga [[Amérika-Irlandia]] sarta [[Amérika-Jérman]].{{sfn|Sobel|1998a|p=112}} Coolidge kapilih kalayan béda 16.773 sora ti lawanana, [[Richard H. Long]], anu mangrupa béda sora pangleutikna dina sakuliah kampanye tingkat nagara bagian anu kantos djalankeun ku anjeunna.{{sfnm|Sobel|1998a|1p=115|McCoy|1967|2p=76}}
=== Aksi mogok pulisi Boston ===
{{Utama|Aksi mogok pulisi Boston}}
[[File:Coolidge inspects militia.jpg|thumb|upright|Coolidge nuju mariksa milisi nalika kajadian [[Aksi mogok pulisi Boston]] taun 1919.]]
Dina taun 1919, salaku réaksi kana rarancang para pulisi ti Departemén Pulisi Boston pikeun ngagabung ka [[Sarekat dagang|sarekat buruh]], Komisaris Pulisi [[Edwin U. Curtis]] ngumumkeun yén peta kitu téh moal bisa diantep. Dina bulan Agustus taun éta, [[American Federation of Labor]] (AFL) ngaluarkeun piagam pikeun Sarekat Pulisi Boston.{{sfnm|Russell|1975|1pp=77–79|Sobel|1998a|2p=129}} Curtis nyatakeun yén para pamingpin sarekat éta salah alatan baha (insubordinasi) sarta bakal diberhentikeun, tapi anjeunna méré kasempetan pikeun ngabatalkeun skorsing upami éta sarekat dibubarkeun sateuacan kaping 4 Séptémber.{{sfn|Russell|1975|pp=86–87}} Walikota Boston, [[Andrew James Peters]], hasil ngarayu Curtis sangkan nunda tindakanana sababaraha poé, tapi taya hasilna, nepi ka tungtungna Curtis nyékors para pamingpin sarekat dina kaping 8 Séptémber.{{sfnm|Russell|1975|1pp=111–113|Sobel|1998a|2pp=133–136}} Poé isukna, kurang leuwih tilu parapat pulisi di Boston ngalakukeun aksi mogok.{{sfn|Russell|1975|p=113}}
Coolidge, anu sacara cicingeun ngarojong pinuh kana sikep Curtis, terus ngawaskeun kaayaan kalayan taliti, sanajan mimitina mah masrahkeun urusan éta ka otoritas lokal. Anjeunna boga kayakinan yén kaayaan anu teu tartib (chaos) bakal janten palajaran pikeun masarakat sangkan ngarti kana prinsip utama: yén pulisi téh teu meunang mogok. Peuting éta sarta peuting isukna, karusuhan sarta tindak kekerasan lumangsung di sakuliah kota.{{sfn|White|1938|pp=162–164}} Alatan hariwang ku ayana aksi mogok susulan ti patugas pamadam kahuruan sarta nu séjénna, Walikota Peters manggil sababaraha unit [[Garda Nasional Massachusetts]] sarta ngaberhentikeun Curtis tina jabatanna.{{sfn|Russell|1975|p=120}}
Ngarasa yén kaayaan geus beuki parna sarta merlukeun campur tanganana, Coolidge tuluy sasaduan sareng William Butler (jalma kapercayaan Crane) sarta tuluy meta.{{sfn|White|1938|pp=164–165}} Anjeunna manggil deui unit Garda Nasional anu leuwih loba, malikkeun deui jabatan Curtis, sarta nyandak alih kadali pinuh kana kakuatan pulisi.{{sfn|Sobel|1998a|p=142}} Curtis ngumumkeun yén sakumna pulisi anu mogok diberhentikeun tina pagawéanana, sarta Coolidge maréntahkeun sangkan ditéangan tanaga pulisi anyar.{{sfn|Russell|1975|pp=182–183}}
Peuting harita, Coolidge nampi télégram ti pamingpin AFL, [[Samuel Gompers]]. "Naon waé karusuhan anu geus lumangsung," tulis Gompers, "éta téh alatan paréntah Curtis anu geus nolak hak-hak pulisi."{{sfn|Sobel|1998a|p=143}}
Coolidge ngajawab télégram Gompers sacara kabuka, nolak sagala rupa alesan pikeun aksi mogok éta—sarta jawaban ieu pisan anu ngangkat jenenganana ka tingkat nasional.{{sfn|Sobel|1998a|p=143}} Surat kabar di sakuliah nagara ngamuat pernyataan Coolidge, sarta anjeunna janten pahlawan anyar pikeun pihak anu nolak aksi mogok. Di tengah mangsa "First Red Scare" (sieun ku paham komunis), loba urang Amérika anu muringkak ku sumebarna révolusi komunis saperti di Rusia, Hungaria, jeung Jérman. Sanajan Coolidge kaleungitan sababaraha babaturan ti kalangan buruh, para konservatif nempo anjeunna salaku "bentang anyar" anu keur nanjak.{{sfn|Shlaes|2013|pp=174–179}} Aksi mogok pulisi Boston méré Coolidge reputasi nasional salaku pamingpin anu teges sarta nu panceg dina ngajaga hukum sarta katartiban (''law and order'').
{| class="toccolours" style="width: 90%; margin: 1em auto; padding: 1em; font-style: italic; border-left: 5px solid #ccc;"
| "Panyatujuan anjeun yén Komisaris téh salah, moal bisa jadi dadasar benerna lampah ninggalkeun kota tanpa panangtayungan. Éta téh méré lolongkrang; sarta unsur kriminal anu meta. Teu aya hak pikeun mogok ngalawan kasalametan umum ku saha waé, di mana waé, sarta iraha waé. ... Kuring sarua pancegna pikeun ngabéla kadaulatan Massachusetts sarta ngajaga wewenang sarta yurisdiksi pikeun para pajabat publikna sakumaha anu geus ditangtukeun ku Konstitusi sarta hukum masarakatna."
|-
| style="text-align: right; font-style: normal;" | — '''Télégram ti Gubernur Calvin Coolidge ka Samuel Gompers''', 14 Séptémber 1919
|}
==Tutumbu Ka Luar==
{{Sister project links |wikt=Coolidge |b=no |n=no |s=Author:Calvin Coolidge |v=no}}
{{external media| float = right| video1 = [https://www.c-span.org/video/?310540-1/amity-shlaes ''Q&A'' interview with Amity Shlaes on ''Coolidge'', February 10, 2013], [[C-SPAN]]| video2 = [https://www.c-span.org/video/?110049-1/coolidge-american-enigma ''Booknotes'' interview with Robert Sobel on ''Coolidge: An American Enigma'', August 30, 1998], [[C-SPAN]]}}
'''Biographical information'''
* [https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/presidents/calvin-coolidge/ White House biography]
* {{CongBio|C000738}}
'''Digital collections'''
* {{StandardEbooks|Standard Ebooks URL=https://standardebooks.org/ebooks/calvin-coolidge}}
* {{Gutenberg author|id=1661}}
* {{Internet Archive author |sname=Calvin Coolidge}}
* [http://millercenter.org/president/speeches#coolidge Text of a number of Coolidge speeches], [[Miller Center of Public Affairs]]
* {{librivox author|id=7190}}
'''Physical collections'''
* [https://forbeslibrary.org/coolidge/ Calvin Coolidge Presidential Library & Museum]
* [https://web.archive.org/web/20220423085444/https://coolidgefoundation.org/ Calvin Coolidge Presidential Foundation]
* [https://www.loc.gov/rr/program/bib/presidents/coolidge/index.html Calvin Coolidge: A Resource Guide], [[Library of Congress]]
* [http://www.shapell.org/Collection/Presidents/Coolidge-Calvin Calvin Coolidge Personal Manuscripts]
'''Other'''
* {{NYT topic|people/c/calvin_coolidge}}
* ''[https://archive.org/details/coolidge_1924 President Coolidge, Taken on the White House Ground]'', the first presidential film with sound recording
* [http://www.c-span.org/video/?151626-1/life-portrait-calvin-coolidge "Life Portrait of Calvin Coolidge"], from [[C-SPAN]]'s ''[[American Presidents: Life Portraits]]'', September 27, 1999
* {{C-SPAN|39815}}
* {{IMDb name}}
* {{PM20|FID=pe/003451}}
{{Calvin Coolidge}}
{{navboxes
|title = Offices and distinctions
|list1 =
{{s-start}}
{{s-par|us-ma-hs}}
{{s-bef|before=[[Moses M. Bassett]]}}
{{s-ttl|title=Member of the [[Massachusetts House of Representatives]]|years=1907–1909}}
{{s-aft|after=[[Charles A. Montgomery]]}}
{{s-par|us-ma-sen}}
{{s-bef|before=[[Allen T. Treadway]]}}
{{s-ttl|title=Member of the [[Massachusetts Senate]]|years=1912–1915}}
{{s-aft|after=[[John B. Hull]]}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[James W. O'Brien]]}}
{{s-ttl|title=Mayor of [[Northampton, Massachusetts]]|years=1910–1912}}
{{s-aft|after=[[William Feiker]]}}
{{s-bef|before=[[Levi H. Greenwood]]}}
{{s-ttl|title=[[President of the Massachusetts Senate]]|years=1914–1915}}
{{s-aft|after=[[Henry Gordon Wells]]}}
{{s-bef|before=[[Grafton D. Cushing]]}}
{{s-ttl|title=[[Lieutenant Governor of Massachusetts]]|years=1916–1919}}
{{s-aft|rows=2|after=[[Channing H. Cox]]}}
{{s-bef|before=[[Samuel W. McCall]]}}
{{s-ttl|title=[[Governor of Massachusetts]]|years=1919–1921}}
{{s-bef|before=[[Thomas R. Marshall]]}}
{{s-ttl|title=[[Vice President of the United States]]|years=1921–1923}}
{{s-aft|after=[[Charles G. Dawes]]}}
{{s-bef|before=[[Warren G. Harding]]}}
{{s-ttl|title=[[President of the United States]]|years=1923–1929}}
{{s-aft|after=[[Herbert Hoover]]}}
{{s-ppo}}
{{s-bef|before=[[Grafton D. Cushing]]}}
{{s-ttl|title=[[Republican Party (United States)|Republican]] nominee for [[Lieutenant Governor of Massachusetts]]|years=1915, 1916, 1917}}
{{s-aft|after=[[Channing H. Cox]]}}
{{s-bef|before=[[Samuel W. McCall]]}}
{{s-ttl|title=[[Republican Party (United States)|Republican]] nominee for [[Governor of Massachusetts]]|years=[[1918 Massachusetts gubernatorial election|1918]], [[1919 Massachusetts gubernatorial election|1919]]}}
{{s-aft|after=[[Channing H. Cox]]}}
{{s-bef|before=[[Charles W. Fairbanks]]}}
{{s-ttl|title=[[Republican Party (United States)|Republican]] [[List of United States Republican Party presidential tickets|nominee]] for Vice President of the United States|years=[[1920 United States presidential election|1920]]}}
{{s-aft|after=[[Frank Orren Lowden]]<br/>{{small|Withdrew}}}}
{{s-bef|before=[[Warren G. Harding]]}}
{{s-ttl|title=[[Republican Party (United States)|Republican]] [[List of United States Republican Party presidential tickets|nominee]] for President of the United States|years=[[1924 United States presidential election|1924]]}}
{{s-aft|after=[[Herbert Hoover]]}}
{{s-end}}
}}
[[Kategori:Présidén Amérika Sarikat]]
ng23x9h7qt0v3bzstrudx5oi9uvuo6v
Désa Sukanagara
0
108554
730001
709838
2026-10-08T04:34:26Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
730001
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox désa
| ngaran = Sukanagara
| aksara_sunda = ᮞᮥᮊᮔᮌᮛ
| propinsi = [[Jawa Barat]]
| kabupatén = [[Kabupatén Ciamis|Ciamis]]
| kacamatan = [[Lakbok]]
| jenis = Désa
| jimbar = 5,18 km²<ref name="BPS2024"/>
| cacah_jiwa = ... jiwa (2023)<ref name="BPS2024"/>
| kapadetan = ... /km²
| koordinat = {{coord|7|24|15|S|108|40|30|E|display=inline,title}}
}}
'''Sukanagara''' (ᮞᮥᮊᮔᮌᮛ) nyaéta hiji désa di [[Kacamatan Lakbok]], [[Kabupatén Ciamis]], [[Jawa Barat]]. Désa ieu mangrupikeun pusat pamaréntahan Kacamatan Lakbok, sabab Kantor Kecamatan Lakbok aya di dieu.
== Géografi ==
Désa Sukanagara boga lega 5,18 km² (518,47 Héktar).<ref name="BPS2024">BPS Kabupatén Ciamis, 2024. ''Kacamatan Lakbok dina Angka''.</ref> Désa ieu dilalui ku jalan kabupaten sapanjang 1 km.
=== Wates wewengkon ===
Numutkeun sumber resmi Désa Sukanagara:<ref name="desa"/>
* Kalér: Désa Kalapasawit
* Kidul: Désa Kertajaya
* Kulon: Désa Sukamulya
* Wétan: Désa Baregbeg
Désa ieu kabagi kana 2 dusun (Adimulya jeung Sukanagara), 4 RW, jeung 24 RT.
== Sajarah ==
Numutkeun sumber resmi Désa Sukanagara, nami "Lakbok" asalna tina ''"Melak Teu Kalebok"'' (melak tapi teu ngahasilkeun/dipanén), luyu sareng kaayaan rawa-rawa baheula.<ref name="desa">[https://sukanagara-lakbok.desa.id/profile/sejarah_desa Sejarah Desa Sukanagara] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Situs Resmi Désa Sukanagara.</ref>
Dina [[Kidung Lakbok|naskah kuno Kidung Lakbok]] (1956), wewengkon ieu disebut aya di deukeut '''Pulo Erang''' (ayeuna Désa Puloerang).
Désa Sukanagara resmi ngadeg dina taun '''1984''' salaku hasil pemekaran tina Désa Lakbok. Nami "Sukanagara" dicandak tina '''Lapang Sukanagara''', anu ngandung haraosan sangkan masarakat ''suka'' (cinta) deui ka ''nagara'' (desa) saatos kantos sering gagal panen.
=== Hubungan jeung Karajaan Sunda ===
Wewengkon Sukanagara kaasup kana wewengkon pangaruh Karajaan Galuh. Tingali ogé [[Karajaan Sunda]].
== Démografi ==
Dumasar data BPS Kacamatan Lakbok dina Angka taun 2024, Désa Sukanagara boga ... jiwa (2023).<ref name="BPS2024"/> Seuseueurna padumuk damel salaku patani sareng paternak.
== Tatanén ==
Tatanén mangrupa mata pencaharian utama masarakat Sukanagara. Désa ieu katelah salaku ''"Lumbung Padi"'' Kabupatén Ciamis.<ref name="desa"/>
Lahan sawah di Sukanagara legana 377,96 Ha, anu tiasa ngahasilkeun '''kurang leuwih 3.025 ton padi per taun'''. Hasil tatanén ieu dijual ka luar daérah sapertos Kota Banjar, Ciamis, Bandung, bahkan Jakarta.
== Atikan ==
Sakola nu aya di Désa Sukanagara:<ref name="desa"/>
* SMP Negeri 1 Lakbok
* MTs Negeri Lakbok
* MI (Madrasah Ibtidaiyah)
* (SD/MI sanésna peryogi data)
== Tempat Penting ==
Salaku pusat Kacamatan Lakbok, di Désa Sukanagara aya sababaraha fasilitas umum:<ref name="desa"/>
* Kantor Kecamatan Lakbok
* Polsek Lakbok
* Koramil Lakbok
* Puskesmas Lakbok
* Masjid Agung Lakbok
* Kantor Urusan Agama (KUA) Lakbok
* SPBU Lakbok
* Indomaret
== Tempo ogé ==
* [[Kidung Lakbok]]
* [[Kacamatan Lakbok]]
* [[Désa Sidaharja]]
* [[Désa Cintaratu]]
* [[Désa Tambakreja]]
* [[Désa Puloerang]]
* [[Karajaan Sunda]]
== Rujukan ==
{{reflist}}
== Pranala luar ==
* [https://lakbok.ciamiskab.go.id/ Situs Resmi Kacamatan Lakbok]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://sukanagara-lakbok.desa.id/ Situs Resmi Désa Sukanagara]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kidung_Lakbok_-_Buku_Lengkap.pdf Kidung Lakbok - Buku Lengkap]
[[Kategori:Désa di Kabupatén Ciamis]]
[[Kategori:Kacamatan Lakbok]]
n9io7rkthdrf6dhrkrf2c4d41vdi54y
Curug Dago
0
108747
729999
710807
2026-10-08T03:45:31Z
InternetArchiveBot
25926
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729999
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox waterfall
| name = Curug Dago
| image = Curug Dago.jpg
| image_size = 250px
| caption = Panémbongan Curug Dago.
| location = [[Ciumbuleuit, Cidadap, Bandung|Ciumbuleuit]], [[Cidadap, Bandung|Cidadap]], [[Kota Bandung]], [[Jawa Barat]], [[Indonésia]]
| type =
| elevation = 800 mdpl
| height = 15 méter
| watercourse = [[Walungan Cikapundung]]
}}
'''Curug Dago''' nyaéta salah sahiji [[curug]] atawa cai tumpat anu perenahna di [[Kota Bandung]], [[Jawa Barat]], [[Indonésia]]. Ieu curug luhurna kurang leuwih 15 méter sarta aya di kawasan pasir (perbukitan) kalayan luhurna 800 méter di luhureun permukaan laut.<ref name="detik">{{cite web |url=https://travel.detik.com/domestic-destination/d-5495201/curug-dago-pembuat-luluh-hati-raja-thailand |title=Curug Dago, Pembuat Luluh Hati Raja Thailand |author=Elisa Intan |date=16 Maret 2021 |website=detikTravel}}</ref> Aliran caina mangrupa bagian ti [[Walungan Cikapundung]] anu meulah Kota Bandung. Curug Dago kabentuk tina aliran lava hasil bituna [[Gunung Tangkuban Parahu]] dina puluhan rébu taun ka tukang.<ref name="ayobandung">{{cite web |url=https://www.ayobandung.id/ayo-jelajah/01169019/06012026/hikayat-tamasya-zaman-baheula-di-curug-dago-bandung |title=Hikayat Tamasya Zaman Baheula di Curug Dago Bandung |date=6 Januari 2026 |website=Ayo Bandung}}</ref> Salian ti nawarkeun kaéndahan alam, ieu curug mibanda ajén sajarah anu luhur lantaran kungsi jadi tempat panyalindungan jeung tapa raja-raja ti Karajaan Siam ([[Thailand]]) dina mangsa Hindia Walanda.
== Sajarah jeung Mitos ==
Curug Dago boga patalina sajarah purbakala anu raket jeung Karajaan Thailand. Kaéndahan alamna di tungtung abad ka-19 geus narik perhatian Raja [[Chulalongkorn]] (Rama V). Anjeunna kacatet ngadatangan Curug Dago saloba dua kali, nyaéta dina kaping 19 Juni 1896 jeung 6 Juni 1901. Dina kunjungan anu kadua, anjeunna nuliskeun inisial sarta taun kunjunganna di luhureun batu andesit anu ayeuna katelah Prasasti Curug Dago.<ref name="aleut">{{cite web |url=https://komunitasaleut.com/2015/01/30/prasasti-raja-thailand-di-curug-dago-bandung/ |title=Prasasti Raja Thailand di Curug Dago, Bandung |date=30 Januari 2015 |website=Dunia Aleut}}</ref>
Lalampahan éta tuluy dituturkeun ku incuna, Raja [[Prajadhipok]] (Rama VII), anu ngalakukeun napak tilas ka tempat akina sakira 27 taun ti harita sarta milu ninggalkeun gurat prasasti batu anu kadua. Mitos anu mekar di ieu kawasan nyebutkeun yén ieu lokasi boga suasana magis anu tenang sarta konon dipaké ku Raja Siam pikeun mandi jeung tapa (semédi).<ref name="bandungkita">{{cite web |url=https://bandungkita.id/2026/05/04/fakta-unik-mitos-raja-thailand-mandi-di-curug-dago-dan-sejarah-di-balik-prasasti-batu-hitam/? |title=Fakta Unik Mitos Raja Thailand Mandi di Curug Dago dan Sejarah di Balik Prasasti Batu Hitam |date=4 Mei 2026 |website=Bandung Kita}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ayana ieu dua titinggal sajarah kungsi kahihilapan sateuacan tungtungna kapanggih deui sarta ditalungtik dina kisaran taun 1989-1990.
Kulantaran ayana beungkeutan sajarah éta, kawasan prasasti Curug Dago ayeuna mindeng jadi destinasi kunjungan wisatawan mancanagara, utamana warga nagara Thailand, sarta mindeng dijadikan lokasi ziarah atawa napak tilas dina parayaan poé [[Waisak]].<ref name="tribun">{{cite web |url=https://jabar.tribunnews.com/2018/06/24/simpan-sejarah-kerajaan-thailand-curug-dago-bandung-dikunjungi-orang-thailand-saat-waisak |title=Simpan Sejarah Kerajaan Thailand, Curug Dago Bandung Dikunjungi Orang Thailand Saat Waisak |website=Tribun Jabar |date=24 Juni 2018}}</ref>
== Géografi jeung Aksés Pariwisata ==
Sacara administratif, Curug Dago perenahna di kawasan Kampung Curug Dago, Désa Ciumbuleuit, Kacamatan Cidadap, Kota Bandung. Tempat wisata ieu posisinya rada nyumput di tukangeun raména [[Jalan Dago]] (Jalan Ir. H. Djuanda). Aksés asup ka curug biasana dihontal ku cara leumpang mudun mapay tebing ti arah Taman Budaya Jawa Barat atawa *Dago Tea House* nuju ka lebak walungan.<ref name="detik" />
Ayeuna, pengelolaan Curug Dago dihijikeun kana hiji manajemén kawasan ékowisata jeung pelestarian alam anu sarua jeung [[Taman Hutan Raya Ir. H. Djuanda]] (Tahura Djuanda) sarta [[Tebing Keraton]].
== Référénsi ==
{{Reflist}}
== Pranala luar ==
{{commonscat|Dago Waterfall}}
[[Kategori:Curug di Jawa Barat]]
[[Kategori:Tempat wisata di Kota Bandung]]
[[Kategori:Walungan Cikapundung]]
[[Kategori: Artikel Kopdar WCB 3.0]]
9siyu76cehbiflomdg4ah2e4078fa4q
Bénténg Kalamata
0
108794
729985
711920
2026-10-07T14:37:55Z
Oceanmuse
22609
729985
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Benteng Kalamata (Kalamata Fort) in Ternate, The Moluccas (Maluku) (15012708900).jpg|jmpl|Benteng Kalamata di Ternate]]
'''Bénténg Kalamata''' nyaéta salah sahiji bénténg anu aya dina pesisir Ternaté, [[Maluku Kalér]] anu miboga ngaran nu sejen nyaéta Bénténg Kalumata atawa Bénténg Santa Lusia atawa Bénténg Kayu Merah anu aya dina Kelurahan Kayu Mérah, Ternaté Selatan,<ref name=":0">{{Cite web|url=https://indonesiakaya.com/pustaka-indonesia/benteng-kalamata-saksi-perebutan-jalur-rempah-di-ternate/|title=Benteng Kalamata, Saksi Perebutan Jalur Rempah di Ternate|website=Indonesia Kaya|accessdate=2026-08-09}}</ref> Kota Ternaté, Maluku Kalér.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/stori/read/2023/08/01/180000379/sejarah-benteng-kalamata-yang-berbentuk-seperti-penyu|title=Sejarah Benteng Kalamata yang Berbentuk Seperti Penyu|last=Ningsih|first=Widya Lestari|date=1 Agustus 2023|access-date=9 Agustus 2026}}</ref>
== Sajarah ==
Bénténg ieu diwangun dina zaman [[Portugal|Portugis]] taun 1540 dumasar kana prakarsa ti [[Antonio Pigaveta]]<ref name=":1" />. Anu nyrikeun yén bénténg ieu téh salah sahiji titinggalan bangsa Portugis nyaéta bénténg nu miboga sisi lancip sarta katebalan dingdingna teu pati tebel kawas wangunan [[Walanda]] ku sabab tebelna bénténg ieu ngan 60 cm sarta tinggina kirang leuwih 3 meter. Bénténg ieu dilengkepan ku opat bastion anu di tiap-tiap bastionna aya lobang keur sanjata pikeun ngabidik lawan. Di lapangan tengah bénténg aya sumur tua nu matak janten sumber cai pikeun serdadu dina zaman éta.<ref>{{Cite web|url=https://www.antarafoto.com/id/view/720384/benteng-kalamata-ternate|title=BENTENG KALAMATA TERNATE {{!}} ANTARA Foto|website=antarafoto.com|language=id|accessdate=2026-08-09}}</ref>
Tujuan pangwangunan ieu bénténg téh janten bénténg pertahanan pikeun ngahalau serangan ti Spanyol nu keur ngajajah wilayah Tidore. Saangeus Portugis ninggalkeun Ternaté dina taun 1575, Spanyol boga kawasa ka ieu bénténg, tuluy dialihfungsikeun janten pos perdagangan rempah-rempah.<ref name=":0" />
Dina taun 1609, Walanda ngambil alih ieu bénténg ti Spanyol nu matak dijadikeun salaku bénteng pertahanan prajurit VOC. Mung dina taun 1625, Walanda ninggalkeun tempat ieu. Ku sabab éta [[Spanyol]] tuluy deui boga kawasa nepi ka taun 1663.<ref name=":0" />
Dina taun 1798, pasukan Kasultanan Tidore anu dipingpin ku Sultan Nuku dibantosan ku armada Inggris, teras bénténg ieu janten milik Tidoré. Mung teu lami ogé Tidoré boga kawasa atas ieu bénténg, dina taun 1810, tempat ieu direbut deui ku Walanda. Taun 1843, pamaréntah Walanda ngosongkeun ieu bénténg, ku kituna teu aya deui fungsina pikeun militér.<ref name=":0" />
Dina taun 1994, aya pamugaran ageung pikeun ieu bénténg yén janten utuh deui.<ref name=":0" />
== Rujukan ==
<references />
[[Kategori:WikiRempah]]
[[Kategori:WikiRempah Bandung]]
qayc56m25kdu0ea1gccwwdwrox37fwj
Garéja Katédral Makassar
0
108795
729986
712265
2026-10-07T14:40:40Z
Oceanmuse
22609
729986
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Gereja Katolik Katedral (Roomsch Katholieke Kerk) Makassar-1.jpg|jmpl|Gereja Katolik Katedral Makassar]]
'''Garéja Katédral Makassar''' atawa anu dipikawanoh ogé kalayan ngaran '''Garéja Paroki Hati Yésus Yang Mahakudus''' nyaéta garéja katédral [[Katolik]] anu aya di Kota [[Makassar]], [[Sulawesi Kidul]]. Garéja ieu diwangun taun 1898 nepi ka 1900, anu ngajadikeun garéja ieu jadi garéja pangkolotna di Makassar jeung di Sulawési Kidul jeung Tenggara. Nepi ka ayeuna, garéja ieu kungsi ngalaman tilu kali kuriak. Garéja ieu aya di Jalan Kajaolalido nomer 14, Kota Makassar.<ref>{{Cite web|url=https://sulsel.idntimes.com/news/sulawesi-selatan/gereja-katedral-makassar-simbol-toleransi-beragama-di-tanah-daeng-00-4fksm-x4hvbj|title=Gereja Katedral Makassar, Simbol Toleransi Beragama di Tanah Daeng|last=Alsair|first=Ach Hidayat|website=IDN Times Sulsel|language=id|accessdate=2026-08-09}}</ref>
== Sajarah ==
[[Gambar:Gereja Katolik Katedral (Roomsch Katholieke Kerk) Makassar-3.jpg|kiri|jmpl|Roomsch Katholieke Kerk, Makassar]]
Pangwangunan Garéja Katédral dimimitian nalika Pastor A. Asselberg SJ dipindahkeun ka Makassar dina 7 Séptémber 1892. Anjeunna diidinan asup sarta ditunjuk jadi pastor pangmimitina di Makassar. Mimitina, anjeunna nyéwa imah di Jalan Sultan Hasanuddin pikeun jadi tempat cicing sakaligus tempat ibadah. Sanggeus kitu, taun 1895 dibeuli taneuh jeung imah di Komédi Straat (anu ayeuna jadi Jalan Kajaolalido). Opat tahun sanggeusna, dina 1 Pébruari 1899, luhureun taneuh éta téh diwangun hiji garéja sakaligus garéja mimiti di Makassar. Pangwangunanna anggeus dina taun 1900, tuluy mimiti dipaké kalayan imah ibadah dina 6 April 1900, sarta misa mimitina dina 8 April 1900 anu dipingpin ku Pastor Timmers SJ.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.detik.com/sulsel/berita/d-7068553/gereja-katedral-makassar-sejarah-arsitektur-dan-jadwal-ibadahnya|title=Gereja Katedral Makassar: Sejarah, Arsitektur, dan Jadwal Ibadahnya|last=Tasik|first=Meisya Bura|website=detiksulsel|language=id-ID|accessdate=2026-08-09}}</ref>
Dina 13 April 1937, Sulawesi Kidul jeung Tenggara dijadikeun Préféktur Apostolik Makassar uku Sri Paus di Roma jeung dipercayakeun ka misionaris CICM, jeung Mgr. Martens salaku préfékna. Taun 1939, Garéja ieu dilegakeun nepi ka bentukna siga ayeuna. Mangsa kuriak salila 2 taun, réngsé dina taun 1941. Dina 13 Méi 1948, garéja ieu jadi Vikariat Apostolik Makassar. Tuluy dina 3 Januari 1961 jadi Kauskupan Agung Makassar atawa Garéja Katédral Makassar.<ref name=":0" />
== Gedung ==
Wangunan Garéja Katédral Makassar miboga gaya anu kainspirasi ku gaya Éropa [[Gothic]] anu masih mertahankeun bentuk wangunan aslina ti mimiti diwangun. Garéja ieu miboga dua bagéan wangunan, nyaéta wangunan utama pikeun ibadah, sarta nu kaduana nyaéta menara. Di bagéan ruang ibadah, aya altar anu jangkungna 50 cm anu bentukna satengah segi dalapan. Di bagéan menara, aya tilu loncéng antik anu masih kénéh dipaké dina kagiatan ibadah rutin jeung rarangkén ibadah ngadeukeutan Natal jeung Paskah, anu mangrupakeun paméré ti Mr. Scharpf, nyaéta rohaniawan sénior, taun 1923. Sakabéh aréa garéja ieu miboga lega 8.006 méter pasagi.<ref>{{Cite web|url=https://salsawisata.com/gereja-katedral-makassar/|title=Gereja Katedral Makassar: Sejarah, Lokasi & Jam Buka|last=Nahal|first=An|website=Salsa Wisata|language=id|accessdate=2026-08-09}}</ref>
== Rujukan ==
[[Category:WikiRempah]]
[[Category:WikiRempah Bandung]]
2f6qhnqqqwk0kfyoj291bewkgc1agg1
Jalangkote
0
108799
729987
711928
2026-10-07T14:41:49Z
Oceanmuse
22609
729987
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Jalangkote.jpg|jmpl|Jalangkote]]
'''Jalangkote''' nyaéta kadaharan hampang (jajanan) has masarakat étnis Bugis-Makassar di Sulawesi Selatan, Indonésia. Wangunna mirip jeung kué pastél, ngan kulitna leuwih ipis jeung ukuranana leuwih badag tibatan pastél. Jalangkote ilahar didahar bareng jeung saos sambel cair nu diracik tina campuran cabé jeung cuka, béda jeung pastél nu biasana dihirupkeun ku cabé rawit héjo atawa saos kacang. Ku sabab populér pisan, jajanan ieu babari dipanggihan di rupa-rupa juru Kota Makassar sarta sok dijadikeun oléh-oléh lamun aya nu ngalancong ka dinya.<ref name=":0">{{Cite news|title=Resep Jalangkote Kampung yang Renyah dan Cara Membekukannya|url=https://www.nibble.id/resep-jalangkote/|newspaper=Nibble|access-date=2026-08-09|language=id}}</ref>
== Étimologi ==
Numutkeun budayawan Bugis-Makassar ti Universitas Hasanuddin, Firman Saleh, ngaran ''jalangkote'' asalna tina dua kecap dina basa Makassar, nyaéta ''jalang'' nu hartina "jalan" jeung ''kote'' nu asalna tina sora hayam kongkorongok, anu ogé bisa hartina sora atawa surak. Baheula, jalangkote loba dijajakeun ku barudak anu ngiderkeun dagangan bari sasambat ti hiji tempat ka tempat séjén, nepi ka jajanan ieu dingaranan kitu.<ref name=":0" />
== Sajarah ==
Teu écés iraha persisna jalangkote mimiti aya, ngan masarakat Bugis-Makassar geus nyanghareupan jeung ngasakan jajanan ieu ti baheula keneh. Numutkeun Firman Saleh, jalangkote kaasup kana kadaharan nu kawilang anyar sabab kakara muncul kira-kira abad ka-19 nepi ka awal abad ka-20. Dina taun 2015, jalangkote geus ditetepkeun jadi Warisan Budaya Tak Benda Indonésia ku Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi (Kemdikbud). Salian ti jadi jajanan sapopoé, jalangkote ogé sok disuguhkeun waktu narima tamu, jadi dahareun sarapan, kadaharan dinu acara atawa hajat, kitu deui minangka cemilan pikeun nemenan nginum téh.<ref name=":0" />
== Ciri jeung Bédana jeung Pastél ==
Sanajan sarupa, jalangkote jeung pastél boga sababaraha bédana anu écés, nyaéta dina kulit, bumbu, eusi, jeung cara nyajikeunana.<ref name=":0" />
=== Kulit ===
Duanana sarua ngagunakeun adonan pastry (lain adonan roti kawas panada), ngan kulit jalangkote leuwih ipis jeung wangunna leuwih badag dibandingkeun kulit pastél. Kulit pastél mah biasana leuwih kandel sarta dihias uliran di sisi-sisina, dijieun tina tarigu, uyah, bumbu panyeda, margarin, jeung cai.<ref name=":0" />
=== Bumbu ===
Jalangkote condong ngagunakeun bumbu pala jeung jinten, sedengkeun bumbu kitu jarang kapanggih dina eusi pastél.<ref name=":0" />
=== Eusi ===
Eusi jalangkote diwangun ku wortel jeung hui/kentang nu dipotong dadu, toge, sarta suun atawa bihun anu ditumis heula jeung bawang bodas, bawang beureum, jeung lada, satuluyna bisa ditambahan endog rebus atawa daging cinceng (bisa daging sapi, hayam, atanapi hasil laut). Aya ogé jalangkote versi amis nu eusina hui boled jeung kismis. Ari eusi pastél mah lolobana suun, endog, jeung sayuran kawas wortel jeung kentang.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.detik.com/sulsel/kuliner/d-7038775/mengenal-jalangkote-makanan-khas-makassar-yang-mirip-pastel|title=Mengenal Jalangkote, Makanan Khas Makassar yang Mirip Pastel|last=Sitoningrum|first=Niken Dwi|website=detiksulsel|language=id-ID|accessdate=2026-08-09}}</ref>
=== Panyajian ===
Bédana anu pangécésna aya dina saos panyampingna. Jalangkote didahar bareng jeung saos sambel cair anu asa pedes jeung rada haseum, dijieun tina cabé jeung cuka. Sedengkeun pastél mah biasana disandingkeun ku cabé rawit héjo atawa saos kacang.<ref name=":1" />
== Bahan jeung Cara Nyieun ==
Kulit jalangkote biasana diracik tina tarigu, endog, santen, susu bubuk, mentega, jeung uyah; aya ogé versi séjén nu ngagunakeun campuran tarigu protéin handap jeung sedeng, margarin, jeung minyak goréng panas supaya adonanana renyah sabada digoréng.<ref name=":1" />
Cara nyieunana kawilang basajan: adonan kulit dipipihkeun ipis, tuluy dieusian ku eusian anu geus ditumis heula. Sabada dieusian, sisi-sisi adonan dilipet jeung ditekenan supaya nempel kuat, kadangkala dihias ku ngajieun wangun uliran (ulir) di sisi-sisina minangka hiasan sakaligus panutup. Satuluyna jalangkote digoréng dina minyak panas nepi ka warnana koneng emas jeung kulitna garing renyah. Jalangkote nu geus digoréng satengah asak ogé bisa disimpen dina kaayaan beku (freezer) nepi ka sabulan lilana, sangkan gampang dijadikeun cadangan dahareun atawa modal usaha.<ref name=":1" />
== Rujukan ==
<references />
[[Category:WikiRempah]]
[[Category:WikiRempah Bandung]]
bh9yz4csf45z1e9rg79focmt4o8emey
729988
729987
2026-10-07T14:42:14Z
Oceanmuse
22609
729988
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Jalangkote.jpg|jmpl|Jalangkote]]
'''Jalangkote''' nyaéta kadaharan hampang (jajanan) has masarakat étnis Bugis-Makassar di Sulawesi Selatan, Indonésia. Wangunna mirip jeung kué pastél, ngan kulitna leuwih ipis jeung ukuranana leuwih badag tibatan pastél. Jalangkote ilahar didahar bareng jeung saos sambel cair nu diracik tina campuran cabé jeung cuka, béda jeung pastél nu biasana dihirupkeun ku cabé rawit héjo atawa saos kacang. Ku sabab populér pisan, jajanan ieu babari dipanggihan di rupa-rupa juru Kota Makassar sarta sok dijadikeun oléh-oléh lamun aya nu ngalancong ka dinya.<ref name=":0">{{Cite news|title=Resep Jalangkote Kampung yang Renyah dan Cara Membekukannya|url=https://www.nibble.id/resep-jalangkote/|newspaper=Nibble|access-date=2026-08-09|language=id}}</ref>
== Étimologi ==
Numutkeun budayawan Bugis-Makassar ti Universitas Hasanuddin, Firman Saleh, ngaran ''jalangkote'' asalna tina dua kecap dina basa Makassar, nyaéta ''jalang'' nu hartina "jalan" jeung ''kote'' nu asalna tina sora hayam kongkorongok, anu ogé bisa hartina sora atawa surak. Baheula, jalangkote loba dijajakeun ku barudak anu ngiderkeun dagangan bari sasambat ti hiji tempat ka tempat séjén, nepi ka jajanan ieu dingaranan kitu.<ref name=":0" />
== Sajarah ==
Teu écés iraha persisna jalangkote mimiti aya, ngan masarakat Bugis-Makassar geus nyanghareupan jeung ngasakan jajanan ieu ti baheula keneh. Numutkeun Firman Saleh, jalangkote kaasup kana kadaharan nu kawilang anyar sabab kakara muncul kira-kira abad ka-19 nepi ka awal abad ka-20. Dina taun 2015, jalangkote geus ditetepkeun jadi Warisan Budaya Tak Benda Indonésia ku Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi (Kemdikbud). Salian ti jadi jajanan sapopoé, jalangkote ogé sok disuguhkeun waktu narima tamu, jadi dahareun sarapan, kadaharan dinu acara atawa hajat, kitu deui minangka cemilan pikeun nemenan nginum téh.<ref name=":0" />
== Ciri jeung bédana jeung pastél ==
Sanajan sarupa, jalangkote jeung pastél boga sababaraha bédana anu écés, nyaéta dina kulit, bumbu, eusi, jeung cara nyajikeunana.<ref name=":0" />
=== Kulit ===
Duanana sarua ngagunakeun adonan pastry (lain adonan roti kawas panada), ngan kulit jalangkote leuwih ipis jeung wangunna leuwih badag dibandingkeun kulit pastél. Kulit pastél mah biasana leuwih kandel sarta dihias uliran di sisi-sisina, dijieun tina tarigu, uyah, bumbu panyeda, margarin, jeung cai.<ref name=":0" />
=== Bumbu ===
Jalangkote condong ngagunakeun bumbu pala jeung jinten, sedengkeun bumbu kitu jarang kapanggih dina eusi pastél.<ref name=":0" />
=== Eusi ===
Eusi jalangkote diwangun ku wortel jeung hui/kentang nu dipotong dadu, toge, sarta suun atawa bihun anu ditumis heula jeung bawang bodas, bawang beureum, jeung lada, satuluyna bisa ditambahan endog rebus atawa daging cinceng (bisa daging sapi, hayam, atanapi hasil laut). Aya ogé jalangkote versi amis nu eusina hui boled jeung kismis. Ari eusi pastél mah lolobana suun, endog, jeung sayuran kawas wortel jeung kentang.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.detik.com/sulsel/kuliner/d-7038775/mengenal-jalangkote-makanan-khas-makassar-yang-mirip-pastel|title=Mengenal Jalangkote, Makanan Khas Makassar yang Mirip Pastel|last=Sitoningrum|first=Niken Dwi|website=detiksulsel|language=id-ID|accessdate=2026-08-09}}</ref>
=== Panyajian ===
Bédana anu pangécésna aya dina saos panyampingna. Jalangkote didahar bareng jeung saos sambel cair anu asa pedes jeung rada haseum, dijieun tina cabé jeung cuka. Sedengkeun pastél mah biasana disandingkeun ku cabé rawit héjo atawa saos kacang.<ref name=":1" />
== Bahan jeung cara nyieun ==
Kulit jalangkote biasana diracik tina tarigu, endog, santen, susu bubuk, mentega, jeung uyah; aya ogé versi séjén nu ngagunakeun campuran tarigu protéin handap jeung sedeng, margarin, jeung minyak goréng panas supaya adonanana renyah sabada digoréng.<ref name=":1" />
Cara nyieunana kawilang basajan: adonan kulit dipipihkeun ipis, tuluy dieusian ku eusian anu geus ditumis heula. Sabada dieusian, sisi-sisi adonan dilipet jeung ditekenan supaya nempel kuat, kadangkala dihias ku ngajieun wangun uliran (ulir) di sisi-sisina minangka hiasan sakaligus panutup. Satuluyna jalangkote digoréng dina minyak panas nepi ka warnana koneng emas jeung kulitna garing renyah. Jalangkote nu geus digoréng satengah asak ogé bisa disimpen dina kaayaan beku (freezer) nepi ka sabulan lilana, sangkan gampang dijadikeun cadangan dahareun atawa modal usaha.<ref name=":1" />
== Rujukan ==
<references />
[[Category:WikiRempah]]
[[Category:WikiRempah Bandung]]
f4kqiexy5bzwwbb3ljbj0praofvtode
Pulo Lakkang
0
108808
729991
712039
2026-10-07T14:48:54Z
Oceanmuse
22609
729991
wikitext
text/x-wiki
'''Pulo Lakkang''' nyaéta hiji pulo leutik anu aya di délta [[Walungan Tallo]] jeung [[Walungan Pampang]], sarta sacara administratif asup kana wilayah sabagian Kalurahan Lakkang, Kacamatan Tallo jeung sabagian Kalurahan Pampang, Kacamatan [[Panakkukang]], Kota Makassar, [[Sulawesi Kidul]], [[Indonésia]]. Sacara astronomis, ieu pulo perenahna di titik koordinat 5°7′21.920″LS, 119°27′40.780″BT. Numutkeun ahli géologi, ieu pulo kabentuk akibat sédiméntasi walungan salila ratusan taun. Pulo anu geus ditetepkeun jadi tempat wisata ieu dikurilingan ku végétasi anu rupa-rupa. Ieu pulo téh daérah anu unik, masih aya di puseur Kota Makassar, tapi ngan bisa diaksés ku jalur walungan.<ref>{{Cite web|url=https://sulselnews.sigapnews.co.id/kota-makassar/sn-43446/top-camat-tallo-apresiasi-mahasiswa-unhas-penelitian-di-pulau-lakkang|title=Top! Camat Tallo Apresiasi Mahasiswa Unhas Penelitian di Pulau Lakkang - SulselNews|last=sigapnews|website=https://sulselnews.sigapnews.co.id/|language=en|accessdate=2026-08-09}}</ref><ref>{{Cite news|title=Laksanakan PKM Berbasis Pentahelix, Dosen STISIP Makassar meriahkan Kemerdekaan RI ke 77 tahun di Lakkang {{!}} Narasi Makassar|url=https://www.narasimakassar.com/post/laksanakan-pkm-berbasis-pentahelix-dosen-stisip-makassar-meriahkan-kemerdekaan-ri-ke-77-tahun-di-lakkang|access-date=2026-08-09|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230429062735/https://www.narasimakassar.com/post/laksanakan-pkm-berbasis-pentahelix-dosen-stisip-makassar-meriahkan-kemerdekaan-ri-ke-77-tahun-di-lakkang |date=2023-04-29 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sulselprov.go.id/|title=Pemerintah Provinsi Sulawesi Selatan|last=Selatan|first=Pemerintah Provinsi Sulawesi|website=Pemerintah Provinsi Sulawesi Selatan|language=en|accessdate=2026-08-09}}</ref>
== Letak geograpis ==
Pulo Lakkang saterusna dimekarkeun jadi désa wisata. Lokasina aya di hiji pulo leutik dina délta Walungan Tallo jeung Walungan Pampang. Pulo ieu kabentuk tina prosés sedimentasi walungan. Wewengkon Désa Wisata Lakkang dikurilingan ku vegetasi leuweung nipah, mangrove, sarta lahan tambak lauk anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Akses ka ieu wewengkon ngagunakeun jalur transportasi walungan ku parahu. Pulo ieu miboga nilai sajarah lantaran aya bunker titinggal mangsa pendudukan Jepang. Salian ti éta, Pulo Lakkang dipikawanoh ku karajinan awi anu dijadikeun salah sahiji oleh-oleh pikeun wisatawan.
== Référénsi ==
[[Kategori:WikiRempah]]
[[Kategori:WikiRempah Bandung]]
<references />{{Pondok}}
4axr4vgob9tdqtbi3hd3i4c3ortq6d6
729992
729991
2026-10-07T14:49:18Z
Oceanmuse
22609
729992
wikitext
text/x-wiki
'''Pulo Lakkang''' nyaéta hiji pulo leutik anu aya di délta [[Walungan Tallo]] jeung [[Walungan Pampang]], sarta sacara administratif asup kana wilayah sabagian Kalurahan Lakkang, Kacamatan Tallo jeung sabagian Kalurahan Pampang, Kacamatan [[Panakkukang]], Kota Makassar, [[Sulawesi Kidul]], [[Indonésia]]. Sacara astronomis, ieu pulo perenahna di titik koordinat 5°7′21.920″LS, 119°27′40.780″BT. Numutkeun ahli géologi, ieu pulo kabentuk akibat sédiméntasi walungan salila ratusan taun. Pulo anu geus ditetepkeun jadi tempat wisata ieu dikurilingan ku végétasi anu rupa-rupa. Ieu pulo téh daérah anu unik, masih aya di puseur Kota Makassar, tapi ngan bisa diaksés ku jalur walungan.<ref>{{Cite web|url=https://sulselnews.sigapnews.co.id/kota-makassar/sn-43446/top-camat-tallo-apresiasi-mahasiswa-unhas-penelitian-di-pulau-lakkang|title=Top! Camat Tallo Apresiasi Mahasiswa Unhas Penelitian di Pulau Lakkang - SulselNews|last=sigapnews|website=https://sulselnews.sigapnews.co.id/|language=en|accessdate=2026-08-09}}</ref><ref>{{Cite news|title=Laksanakan PKM Berbasis Pentahelix, Dosen STISIP Makassar meriahkan Kemerdekaan RI ke 77 tahun di Lakkang {{!}} Narasi Makassar|url=https://www.narasimakassar.com/post/laksanakan-pkm-berbasis-pentahelix-dosen-stisip-makassar-meriahkan-kemerdekaan-ri-ke-77-tahun-di-lakkang|access-date=2026-08-09|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230429062735/https://www.narasimakassar.com/post/laksanakan-pkm-berbasis-pentahelix-dosen-stisip-makassar-meriahkan-kemerdekaan-ri-ke-77-tahun-di-lakkang |date=2023-04-29 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sulselprov.go.id/|title=Pemerintah Provinsi Sulawesi Selatan|last=Selatan|first=Pemerintah Provinsi Sulawesi|website=Pemerintah Provinsi Sulawesi Selatan|language=en|accessdate=2026-08-09}}</ref>
== Letak geograpis ==
Pulo Lakkang saterusna dimekarkeun jadi désa wisata. Lokasina aya di hiji pulo leutik dina délta Walungan Tallo jeung Walungan Pampang. Pulo ieu kabentuk tina prosés sedimentasi walungan. Wewengkon Désa Wisata Lakkang dikurilingan ku vegetasi leuweung nipah, mangrove, sarta lahan tambak lauk anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Akses ka ieu wewengkon ngagunakeun jalur transportasi walungan ku parahu. Pulo ieu miboga nilai sajarah lantaran aya bunker titinggal mangsa pendudukan Jepang. Salian ti éta, Pulo Lakkang dipikawanoh ku karajinan awi anu dijadikeun salah sahiji oleh-oleh pikeun wisatawan.
Salian ti jadi tujuan wisata alam, Désa Wisata Lakkang ogé jadi objék panalungtikan jeung observasi pikeun kalangan pelajar jeung akademisi. Di ieu wewengkon ogé aya padumukan masarakat anu ngagunakeun imah adat Bugis. Fasilitas séjén anu aya di ieu wewengkon di antarana balong pamancingan anu dikokolakeun ku masarakat satempat.
== Référénsi ==
[[Kategori:WikiRempah]]
[[Kategori:WikiRempah Bandung]]
<references />{{Pondok}}
oqc6i76rm9xk3l7u5za5zhehrdkv0p4
729993
729992
2026-10-07T14:49:44Z
Oceanmuse
22609
729993
wikitext
text/x-wiki
'''Pulo Lakkang''' nyaéta hiji pulo leutik anu aya di délta [[Walungan Tallo]] jeung [[Walungan Pampang]], sarta sacara administratif asup kana wilayah sabagian Kalurahan Lakkang, Kacamatan Tallo jeung sabagian Kalurahan Pampang, Kacamatan [[Panakkukang]], Kota Makassar, [[Sulawesi Kidul]], [[Indonésia]]. Sacara astronomis, ieu pulo perenahna di titik koordinat 5°7′21.920″LS, 119°27′40.780″BT. Numutkeun ahli géologi, ieu pulo kabentuk akibat sédiméntasi walungan salila ratusan taun. Pulo anu geus ditetepkeun jadi tempat wisata ieu dikurilingan ku végétasi anu rupa-rupa. Ieu pulo téh daérah anu unik, masih aya di puseur Kota Makassar, tapi ngan bisa diaksés ku jalur walungan.<ref>{{Cite web|url=https://sulselnews.sigapnews.co.id/kota-makassar/sn-43446/top-camat-tallo-apresiasi-mahasiswa-unhas-penelitian-di-pulau-lakkang|title=Top! Camat Tallo Apresiasi Mahasiswa Unhas Penelitian di Pulau Lakkang - SulselNews|last=sigapnews|website=https://sulselnews.sigapnews.co.id/|language=en|accessdate=2026-08-09}}</ref><ref>{{Cite news|title=Laksanakan PKM Berbasis Pentahelix, Dosen STISIP Makassar meriahkan Kemerdekaan RI ke 77 tahun di Lakkang {{!}} Narasi Makassar|url=https://www.narasimakassar.com/post/laksanakan-pkm-berbasis-pentahelix-dosen-stisip-makassar-meriahkan-kemerdekaan-ri-ke-77-tahun-di-lakkang|access-date=2026-08-09|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230429062735/https://www.narasimakassar.com/post/laksanakan-pkm-berbasis-pentahelix-dosen-stisip-makassar-meriahkan-kemerdekaan-ri-ke-77-tahun-di-lakkang |date=2023-04-29 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sulselprov.go.id/|title=Pemerintah Provinsi Sulawesi Selatan|last=Selatan|first=Pemerintah Provinsi Sulawesi|website=Pemerintah Provinsi Sulawesi Selatan|language=en|accessdate=2026-08-09}}</ref>
== Letak geograpis ==
Pulo Lakkang saterusna dimekarkeun jadi désa wisata. Lokasina aya di hiji pulo leutik dina délta Walungan Tallo jeung Walungan Pampang. Pulo ieu kabentuk tina prosés sedimentasi walungan. Wewengkon Désa Wisata Lakkang dikurilingan ku vegetasi leuweung nipah, mangrove, sarta lahan tambak lauk anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Akses ka ieu wewengkon ngagunakeun jalur transportasi walungan ku parahu. Pulo ieu miboga nilai sajarah lantaran aya bunker titinggal mangsa pendudukan Jepang. Salian ti éta, Pulo Lakkang dipikawanoh ku karajinan awi anu dijadikeun salah sahiji oleh-oleh pikeun wisatawan.
Salian ti jadi tujuan wisata alam, Désa Wisata Lakkang ogé jadi objék panalungtikan jeung observasi pikeun kalangan pelajar jeung akademisi. Di ieu wewengkon ogé aya padumukan masarakat anu ngagunakeun imah adat Bugis. Fasilitas séjén anu aya di ieu wewengkon di antarana balong pamancingan anu dikokolakeun ku masarakat satempat.
Pulo anu aya di tengah Kota Makassar ieu diapit ku Walungan Tallo jeung Walungan Pampang. Ku kituna, daratan di wewengkon ieu disebut pulo. Pulo Lakkang miboga legana 165 héktar, ditambah lahan di sisi walungan anu legana 122 héktar. Perjalanan ka Pulo Lakkang merlukeun waktu kira-kira 25-30 menit. Wisatawan bisa ngagunakeun transportasi cai, nyaéta parahu atawa rakit, anu bisa diaksés ngaliwatan tilu tempat, nyaéta Dermaga Kera-Kera di lingkungan kampus Universitas Hasanuddin (UNHAS), dermaga tol heubeul di kawasan industri, jeung dermaga tambak. Ongkos transportasi nyaéta Rp3.000 per jalma sarta Rp5.000 pikeun angkutan motor sacara indit-balik
== Référénsi ==
[[Kategori:WikiRempah]]
[[Kategori:WikiRempah Bandung]]
<references />{{Pondok}}
9gvh1t4unbomedbmdj9suhiaev1cc8q
729994
729993
2026-10-07T15:01:43Z
Oceanmuse
22609
/* Letak geograpis */
729994
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Desa Wisata Malahing (9).jpg|kiri|jmpl|Ilustrasi Desa Wisata Malahing, Kalimatan]]
'''Pulo Lakkang''' nyaéta hiji pulo leutik anu aya di délta [[Walungan Tallo]] jeung [[Walungan Pampang]], sarta sacara administratif asup kana wilayah sabagian Kalurahan Lakkang, Kacamatan Tallo jeung sabagian Kalurahan Pampang, Kacamatan [[Panakkukang]], Kota Makassar, [[Sulawesi Kidul]], [[Indonésia]]. Sacara astronomis, ieu pulo perenahna di titik koordinat 5°7′21.920″LS, 119°27′40.780″BT. Numutkeun ahli géologi, ieu pulo kabentuk akibat sédiméntasi walungan salila ratusan taun. Pulo anu geus ditetepkeun jadi tempat wisata ieu dikurilingan ku végétasi anu rupa-rupa. Ieu pulo téh daérah anu unik, masih aya di puseur Kota Makassar, tapi ngan bisa diaksés ku jalur walungan.<ref>{{Cite web|url=https://sulselnews.sigapnews.co.id/kota-makassar/sn-43446/top-camat-tallo-apresiasi-mahasiswa-unhas-penelitian-di-pulau-lakkang|title=Top! Camat Tallo Apresiasi Mahasiswa Unhas Penelitian di Pulau Lakkang - SulselNews|last=sigapnews|website=https://sulselnews.sigapnews.co.id/|language=en|accessdate=2026-08-09}}</ref><ref>{{Cite news|title=Laksanakan PKM Berbasis Pentahelix, Dosen STISIP Makassar meriahkan Kemerdekaan RI ke 77 tahun di Lakkang {{!}} Narasi Makassar|url=https://www.narasimakassar.com/post/laksanakan-pkm-berbasis-pentahelix-dosen-stisip-makassar-meriahkan-kemerdekaan-ri-ke-77-tahun-di-lakkang|access-date=2026-08-09|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230429062735/https://www.narasimakassar.com/post/laksanakan-pkm-berbasis-pentahelix-dosen-stisip-makassar-meriahkan-kemerdekaan-ri-ke-77-tahun-di-lakkang |date=2023-04-29 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sulselprov.go.id/|title=Pemerintah Provinsi Sulawesi Selatan|last=Selatan|first=Pemerintah Provinsi Sulawesi|website=Pemerintah Provinsi Sulawesi Selatan|language=en|accessdate=2026-08-09}}</ref>
== Letak geograpis ==
Pulo Lakkang saterusna dimekarkeun jadi désa wisata. Lokasina aya di hiji pulo leutik dina délta Walungan Tallo jeung Walungan Pampang. Pulo ieu kabentuk tina prosés sedimentasi walungan. Wewengkon Désa Wisata Lakkang dikurilingan ku vegetasi leuweung nipah, mangrove, sarta lahan tambak lauk anu dikokolakeun ku masarakat satempat. Akses ka ieu wewengkon ngagunakeun jalur transportasi walungan ku parahu. Pulo ieu miboga nilai sajarah lantaran aya bunker titinggal mangsa pendudukan Jepang. Salian ti éta, Pulo Lakkang dipikawanoh ku karajinan awi anu dijadikeun salah sahiji oleh-oleh pikeun wisatawan.<ref>{{Cite web|url=https://explore.makassar.go.id/desa-wisata-lakkang-daya-tarik-wisata-alam-tersembunyi-dengan-panorama-yang-memukau/|title=Desa Wisata Lakkang, Daya Tarik Wisata Alam Tersembunyi dengan Panorama yang Memukau – Explore Makassar|website=explore.makassar.go.id|accessdate=2026-10-07}}</ref>
Salian ti jadi tujuan wisata alam, Désa Wisata Lakkang ogé jadi objék panalungtikan jeung observasi pikeun kalangan pelajar jeung akademisi. Di ieu wewengkon ogé aya padumukan masarakat anu ngagunakeun imah adat Bugis. Fasilitas séjén anu aya di ieu wewengkon di antarana balong pamancingan anu dikokolakeun ku masarakat satempat.<ref>{{Cite web|url=https://indonesiakaya.com/pustaka-indonesia/lakkang-desa-wisata-edukatif-bernuansa-sejarah-di-makassar/|title=Lakkang, Desa Wisata Edukatif Bernuansa Sejarah di Makassar|website=Indonesia Kaya|accessdate=2026-10-07}}</ref>
Pulo anu aya di tengah Kota Makassar ieu diapit ku Walungan Tallo jeung Walungan Pampang. Ku kituna, daratan di wewengkon ieu disebut pulo. Pulo Lakkang miboga legana 165 héktar, ditambah lahan di sisi walungan anu legana 122 héktar. Perjalanan ka Pulo Lakkang merlukeun waktu kira-kira 25-30 menit. Wisatawan bisa ngagunakeun transportasi cai, nyaéta parahu atawa rakit, anu bisa diaksés ngaliwatan tilu tempat, nyaéta Dermaga Kera-Kera di lingkungan kampus Universitas Hasanuddin (UNHAS), dermaga tol heubeul di kawasan industri, jeung dermaga tambak. Ongkos transportasi nyaéta Rp3.000 per jalma sarta Rp5.000 pikeun angkutan motor sacara indit-balik.<ref>{{Cite news|title=Pulau Wisata Lakkang, Wisata Bahari Eksotis yang Sarat Sejarah di Makassar - Pesisir|url=https://www.pesisir.net/pulau-wisata-lakkang-makassar|newspaper=Pesisir|date=2023-02-15|access-date=2026-10-07|language=en-US}}</ref>
== Référénsi ==
[[Kategori:WikiRempah]]
[[Kategori:WikiRempah Bandung]]
<references />{{Pondok}}
scym856moy98m5rmds2do08ud4f9o7n
Mushaf Quran Ternate
0
109105
729990
729776
2026-10-07T14:46:54Z
Oceanmuse
22609
729990
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Peninggalan Sultan Tidore di Afrika Selatan.jpg|jmpl|Peninggalan Sultan Tidore di Afrika Selatan]]
'''Al-Qur'an Tua Kesultanan Ternate''' nyaéta naskah Al-Qur'an kuna anu dumasar kana tradisi satempat dibawa ka Alor Besar, [[Nusa Tenggara Timur]] (NTT) dina taun 1519 ku ''Lang Gogo'' jeung opat dulurna dina raraga nyebarkeun agama Islam. Dumasar kana carita anu sumebar di masarakat, Al-Qur'an ieu dipercaya dibawa ti Ternate dina mangsa pamaréntahan Sultan Babullah.<ref name=":0">{{Cite news|last=Redaksi|date=25 Maret 2011|title=Al Quran Tertua Tiba di Ternate|url=https://internasional.kompas.com/read/2011/03/25/10285482/al-quran-tertua-tiba-di-ternate|work=Kompas.com|access-date=03/09/2026}}</ref> Naskah éta dibawa maké parahu anu dingaranan Tuna Timah, anu hartina kurang leuwih "sok singgah sakeudeung". Naskah Al-Qur'an ieu ditulis dina bahan anu dijieun tina kulit kai sarta eusina ngawengku 30 juz anu diwangun ku 114 surat.<ref name=":0" /> Dina taun 1982, tempat neundeun Al-Qur'an Tua ieu kungsi kahuruan anu ngaduruk sakabéh wangunan jeung barang-barang peninggalan Lang Gogo. Sanajan kitu, nurutkeun béja anu sumebar, Al-Qur'an éta tetep gembleng sarta kajaga.<ref name=":0" />
== Panalungtikan kana barang sajarah ==
Dumasar kana panalungtikan Pusat Penelitian Arkeologi Nasional Jakarta dina taun 1979 anu dilakukeun ku A. Cholid Sodrie dina makalah anu judulna ''"Al-Quran Kuna di Ternate"'', Al-Qur'an ieu disebut ditulis ku al-Faqih as-Salih 'Afifuddin Abdul Bakri bin Abdullah al-Adni sarta réngsé dina 7 Zulkaidah 1050 H (18 Pébruari 1641 M).<ref>{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref>
Naskah ieu miboga tilu kolofon anu ditalungtik deui ku Ali Akbar dina taun 2010. Dumasar kana panalungtikan éta, naskah ieu lain mangrupa mushaf pangkolotna di Nusantara. Aya dua mushaf anu disalin saméméhna, nyaéta mushaf anu disimpen di Perpustakaan Nasional Républik Indonésia (1731 M) jeung mushaf di Masjid Sultan Riau di Penyengat (1753 M). Samentara éta, mushaf ieu disebut disalin dina 9 Zulhijah 1185 H (14 Maret 1772 M).<ref>{{Cite journal|last=Akbar|first=Ali|title=Mushaf Sultan Ternate Tertua di Nusantara?: Menelaah Ulang Kolofon|url=https://www.academia.edu/26460866/Mushaf_Sultan_Ternate_Tertua_di_Nusantara_Menelaah_Ulang_Kolofon}}</ref>
Dina panalungtikan barang-barang sajarah, hasil kajian bisa robah saluyu jeung kapanggihna informasi atawa bukti anyar. Hasil panalungtikan anu saméméhna dianggap minangka hiji kacindekan bisa ditafsirkeun deui sanggeus aya panalungtikan anu leuwih jero. Hal ieu ogé lumangsung dina kajian mushaf Al-Qur'an Nusantara, kaasup kana manuskrip Mushaf Sultan Ternate.<ref name=":1">{{Cite web|last=Abidin|first=Zainal|date=2020-12-05|title=Mushaf Sultan Ternate; Pernah Dianggap Tertua di Nusantara dengan Dua|url=https://tafsiralquran.id/mushaf-sultan-ternate-pernah-dianggap-tertua-di-nusantara-dengan-dua-kolofon-berbeda/|website=Tafsir Al Quran {{!}} Referensi Tafsir di Indonesia|language=id|access-date=2026-09-03}}</ref>
Mushaf ieu saméméhna dianggap minangka mushaf pangkolotna anu kapanggih di wewengkon Nusantara. Tapi, kira-kira tilu puluh taun saterusna, kacindekan éta ditilik deui. Parobahan kacindekan ieu lain lantaran kapanggih mushaf séjén anu umurna leuwih kolot, tapi lantaran ayana dua kolofon dina manuskrip éta, nyaéta kolofon dina bagian awal jeung kolofon dina bagian ahir. Ayana dua kolofon éta ngahasilkeun informasi anyar anu ngajadikeun umur Mushaf Al-Qur'an Ternate perlu ditalungtik deui.<ref name=":1" />
== Rujukan ==
[[Category:WikiRempah]]
[[Category:Kopdar WikiRempah Palembang]]
[[Category:Photowalk WikiRempah Palembang]]
d7j8fqmqb1b93knhsh4veghltn3ed0j