Wikipedia swwiki https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanzo MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Media Maalum Majadiliano Mtumiaji Majadiliano ya mtumiaji Wikipedia Majadiliano ya Wikipedia Faili Majadiliano ya faili MediaWiki Majadiliano ya MediaWiki Kigezo Majadiliano ya kigezo Msaada Majadiliano ya msaada Jamii Majadiliano ya jamii Lango Majadiliano ya lango Wikichanzo Majadiliano ya Wikichanzo TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1686 1566845 1314683 2026-06-06T11:51:59Z Jackline Kelvin 89994 1566845 wikitext text/x-wiki [[Image:20041212_pangani.jpg|thumb|Mto wa Pangani karibu na mdomo]] [[Faili:Pangani.flac|thumb]] '''Pangani''' ni jina la mto, wilaya na mji katika [[Tanzania]]. '''* [[Pangani (mto)|Mto wa Pangani]]''' unabeba maji ya Milima ya [[Meru]], [[Mlima wa Kilimanjaro|Kilimanjaro]], [[Milima ya Upare|Upare]] na [[Usambara]] kwenda [[Bahari Hindi]]. Mdomo wake uko [[Pangani (mji)|mjini Pangani]]. '''* [[Wilaya ya Pangani]]''' ni kati ya wilaya za [[mkoa wa Tanga]]. '''* [[Pangani (mji)|Mji wa Pangani]]''' ni [[makao makuu]] wa wilaya ya Pangani iliyomo mkoa wa Tanga ufukoni mwa [[Bahari ya Hindi]] na mto wa Pangani. '''* [[Pangani (Kibaha)|Pangani]], [[kata]] ya [[Kibaha (mji)|wilaya ya Kibaha Mjini]]. * Jina la Pangani hupatikana pia katika miji mbalimbali likitaja eneo au mtaa ndani yake, kwa mfano Pangani katika [[Nairobi]], karibu na [[Eastleigh]]. Maana ni "'''eneo watu walipopanga nyumba zao'''". {{maana}} 4j3t89i4l0ng1kq39gtibp7f2hbmx6q 1566846 1566845 2026-06-06T11:52:25Z Jackline Kelvin 89994 1566846 wikitext text/x-wiki [[Faili:Pangani.flac|thumb]] [[Image:20041212_pangani.jpg|thumb|Mto wa Pangani karibu na mdomo]] '''Pangani''' ni jina la mto, wilaya na mji katika [[Tanzania]]. '''* [[Pangani (mto)|Mto wa Pangani]]''' unabeba maji ya Milima ya [[Meru]], [[Mlima wa Kilimanjaro|Kilimanjaro]], [[Milima ya Upare|Upare]] na [[Usambara]] kwenda [[Bahari Hindi]]. Mdomo wake uko [[Pangani (mji)|mjini Pangani]]. '''* [[Wilaya ya Pangani]]''' ni kati ya wilaya za [[mkoa wa Tanga]]. '''* [[Pangani (mji)|Mji wa Pangani]]''' ni [[makao makuu]] wa wilaya ya Pangani iliyomo mkoa wa Tanga ufukoni mwa [[Bahari ya Hindi]] na mto wa Pangani. '''* [[Pangani (Kibaha)|Pangani]], [[kata]] ya [[Kibaha (mji)|wilaya ya Kibaha Mjini]]. * Jina la Pangani hupatikana pia katika miji mbalimbali likitaja eneo au mtaa ndani yake, kwa mfano Pangani katika [[Nairobi]], karibu na [[Eastleigh]]. Maana ni "'''eneo watu walipopanga nyumba zao'''". {{maana}} r5bhj0us608sw9aid37qoxhoe6vedob 0 2073 1566850 1124306 2026-06-06T11:55:26Z Jackline Kelvin 89994 1566850 wikitext text/x-wiki [[File:Tanzania Morogoro location map2.svg|thumb|right|Morogoro katika ramani ya Tanzania]] [[File:Morogoro panorama.jpg|thumb|right|Mtazamo wa kaskazini juu ya Morogoro, Tanzania]] [[Faili:Morogoro.flac|thumb]] '''Morogoro''' ni [[jina]] la> *[[Mto Morogoro]] *[[Mji wa Morogoro]] *[[Mkoa wa Morogoro]] *na [[Wilaya]] za [[Morogoro Mjini]] na [[Morogoro Vijijini]]. {{maana}} [[Jamii:Tanzania]] [[Jamii:Makala zinazotofautisha maana]] tjomlgoldbh1j5prkd5hvw7hxnkidsv 1566851 1566850 2026-06-06T11:56:16Z Jackline Kelvin 89994 1566851 wikitext text/x-wiki [[Faili:Morogoro.flac|thumb]] [[File:Tanzania Morogoro location map2.svg|thumb|right|Morogoro katika ramani ya Tanzania]] [[File:Morogoro panorama.jpg|thumb|right|Mtazamo wa kaskazini juu ya Morogoro, Tanzania]] '''Morogoro''' ni [[jina]] la> *[[Mto Morogoro]] *[[Mji wa Morogoro]] *[[Mkoa wa Morogoro]] *na [[Wilaya]] za [[Morogoro Mjini]] na [[Morogoro Vijijini]]. {{maana}} [[Jamii:Tanzania]] [[Jamii:Makala zinazotofautisha maana]] p8r6kzs1bvahewwgvitej2za9hgcxvi 0 2270 1566793 1382288 2026-06-06T10:30:16Z Mokeyz14 89989 1566793 wikitext text/x-wiki [[File:Unguja.flac|thumb|Unguja Island]] [[Picha:Zanzibar_(tanzania).jpg|thumb|[[Ramani]] ya Unguja]] '''Unguja''' ni [[kisiwa]] kikubwa katika [[Bahari Hindi]] mkabala wa [[mwambao]] wa [[Afrika ya Mashariki]] karibu na [[Dar es Salaam]]. Unguja ndicho kisiwa kikuu cha [[funguvisiwa la Zanzibar]] ambavyo ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano ya [[Tanzania]]. Unguja ina eneo la takriban [[km²]] 1.658 ikiwa na wakazi 869,721 ([[2012]]). [[Mji mkuu]] ni [[Jiji la Zanzibar]] kwenye [[pwani]] ya [[magharibi]] mkabala wa [[bara]]. Kisiwani Unguja kuna mikoa mitatu kati ya [[Mikoa ya Tanzania|mikoa]] 31 ya Tanzania ambayo ni [[Mkoa wa Unguja Kaskazini|Unguja Kaskazini]], [[Mkoa wa Unguja Kusini|Unguja Kusini]] na [[Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi|Unguja Mjini Magharibi]]. ==Tazama pia== *[[Usultani wa Zanzibar]] *[[Kilwa]] *[[Mji Mkongwe]] ([[Stone Town]]) *[[Funguvisiwa la Zanzibar]] *[[Kiunguja]] *[[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Viungo vya nje == * {{en}} [http://www.zanzinet.org/zanzibar/unguja/unguja.html Zanzinet: Unguja Island] {{Wayback|url=http://www.zanzinet.org/zanzibar/unguja/unguja.html |date=20061129023634 }} * [http://home.globalfrontiers.com/Zanzibar/swahili_home_page.htm Zanzibar Yetu] {{Wayback|url=http://home.globalfrontiers.com/Zanzibar/swahili_home_page.htm |date=20060207112626 }} {{Hoja Kuhusu Tanzania}} {{Mikoa ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Zanzibar]] [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Waswahili]] [[Jamii:Visiwa vya Afrika]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] ahsae98ehhyesnls2pmspeprpu1cx38 0 2398 1566804 1517859 2026-06-06T10:53:49Z Riccardo Riccioni 452 1566804 wikitext text/x-wiki [[Picha:Spice_Islands_(Tanzania).jpg|thumbnail|right|250px|Visiwa vikubwa vya Tanzania (Zanzibar, Pemba, Mafia).]] '''Mafia''' ni [[jina]] la [[funguvisiwa]] la [[Bahari ya Hindi]], na la [[kisiwa]] kikubwa ndani yake, linalotazama [[mwambao]] wa [[Tanzania]] ([[Afrika ya Mashariki]]) [[umbali]] wa [[km]] 16 karibu na [[mdomo]] wa [[Mto Rufiji]] na [[km]] 130 [[kusini]] kwa [[Dar es Salaam]]. Kisiwa kikuu kina [[urefu]] wa km 49 na [[upana]] wa km 16; eneo lake ni takriban [[km²]] 400. Kinajulikana pia kwa jina "Chole shamba" kutokana na [[mji]] wa kale wa [[Chole]] uliokuwepo kwenye [[kisiwa cha Chole|kisiwa kidogo cha Chole]] kilicho umbali wa mita 900 kutoka Mafia yenyewe. == Wilaya == [[Wilaya ya Mafia]] ni kati ya [[wilaya]] 6 za [[mkoa wa Pwani]] ikiwa na wakazi 40,801 (2002). Mji mkubwa na [[makao makuu]] ya [[wilaya]] ni [[Kilindoni]]. Ina [[tarafa]] mbili ambazo ni: # Tarafa ya kusini # Tarafa ya kaskazini [[Kata]] za wilaya ya Mafia ni kama zifuatazo: * [[Baleni]] * [[Jibondo]] * [[Kanga (Mafia)|Kanga]] * [[Kilindoni]] * [[Kirongwe]] * [[Kiegeani]] * [[Mibulani]] * [[Ndagoni]] Ina jumla ya [[vijiji]] 23. == Uchumi == Wakazi walio wengi ni [[wavuvi]] wanaolima pia [[Shamba|mashamba]] madogo. [[Bidhaa]] za [[Soko|sokoni]] ni pamoja na [[nazi]], [[chokaa]] na [[samaki]]. Kuna [[utalii]] unaosifiwa sana lakini [[idadi]] ya wageni bado ni ndogo. Hasa [[Waitalia]] wamependa kutembelea Mafia pia kwa sababu ya [[jina]] la kisiwa ambalo kwa [[Kiitalia]] linamaanisha shirika la [[Ugaidi|kigaidi]] lenye [[historia]] ndefu katika [[Italia ya kusini]] hadi siku ya leo. == Historia == Mafia ilikuwa mahali pa miji ya kale ya [[utamaduni]] wa [[Waswahili]] kama vile miji ya Chole na Kua. Baada ya kuondoka kwa [[Wareno]] ilikuwa chini ya [[Sultani]] wa [[Omani]] (baadaye wa [[Zanzibar]]). Mwaka [[1892]] [[Wajerumani]] walinunua Mafia kutoka kwa Sultani wa Zanzibar ikawa sehemu ya [[Afrika ya Mashariki ya Kijerumani]]<ref>Biashara hiyo iliwahi kukubaliwa mwaka 1890 katika [[Mkataba wa Helgoland-Zanzibar]] kati ya Uingereza na Ujerumani</ref>. Mwaka [[1915]], wakati wa [[Vita Kuu ya Kwanza]], [[Waingereza]] waliteka kisiwa wakishambulia kutoka hapa [[manowari]] ya Kijerumani ya [[SMS Königsberg]] mdomoni mwa mto [[Rufiji]] kutoka Mafia.<ref>[http://www.trenchfighter.homepage.t-online.de/188001/232922.html Mafia Island, German East Africa, January 1915], kuhusu uvamizi wa Mafia na Waingereza mwaka 1915, tovuti ya http://www.trenchfighter.homepage.t-online.de </ref> Mnamo [[1922]], baada ya mwisho wa [[Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia]] Mafia imekuwa sehemu ya [[Tanganyika]], si tena Zanzibar. ==Viboko visiwani== Kisiwa kikuu, kinachokadiriwa kuwa na ukubwa wa karibu nusu ya Unguja, kina sifa ya pekee ya kuwa na [[Mnyama|wanyama]] aina ya [[Kiboko|viboko,]] ambao kwa kawaida huishi katika maji ya mito, maziwa, na maeneo yenye unyevunyevu. Viboko, wanaojulikana kisayansi kama "Hippopotamus amphibius", ni wanyama wa tatu kwa ukubwa duniani kati ya wale wa nchi kavu, wakifuatia tembo na faru weupe; dume la kiboko linaweza kufikia uzito wa tani 4.5. Viboko wanaweza kupatikana katika maeneo mbalimbali kusini mwa Jangwa la Sahara mwaka mzima, na kwa Tanzania, wanapatikana hasa katika mito na mabwawa kama Mto Rufiji na Mto Wami, pamoja na maeneo ya hifadhi kama Serengeti na Katavi. Uwepo wao kisiwani Mafia unakipa kisiwa hicho umaarufu na kutofautisha na maeneo mengine katika Bahari ya Hindi.<ref>https://www.jamhurimedia.co.tz/maajabu-ya-viboko-kisiwani-mafia/</ref> Wanasayansi na watafiti wametafakari kuhusu jinsi viboko walivyofika Mafia, na wengi hudhani walitokea Mto Rufiji au waliletwa na mafuriko yaliyotokea miaka mingi iliyopita. Hata hivyo, swali la jinsi walivyoweza kuvuka maji ya chumvi umbali wa zaidi ya kilometa 20 bado linabaki kuwa la kushangaza. Uchunguzi unaonyesha kwamba Mafia, kama visiwa vya Pemba na Zanzibar, ilijitenga kutoka bara kufuatia mchakato wa maelfu ya miaka, ambapo sehemu za nchi kavu zilizungukwa na bahari na kuwa visiwa. Kwa mantiki hiyo, viboko walio Mafia wanaweza kuwa walitenganishwa na bara la Afrika wakati huo, wakabaki kisiwani hapo tangu kipindi hicho. Hata hivyo, viboko wa Mafia wako hatarini kutoweka kutokana na uwindaji, migongano na binadamu, na mabadiliko ya tabianchi yanayoathiri makazi yao. Takwimu zisizo rasmi zinaonyesha idadi yao inaweza kuwa chini kiasi cha viboko 10 hadi 20, hali inayohitaji hatua za haraka za ulinzi na uhifadhi mkubwa kutoka kwa serikali, wananchi wa Mafia, na wadau wa uhifadhi kwa ajili ya vizazi vijavyo. ==Tazama pia== *[[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] *[[Hifadhi ya Kisiwa cha Mafia]] ==Tanbihi== {{reflist}} == Viungo vya nje == *http://mafia-island-tanzania.gold.ac.uk/index_swahili.php {{Wayback|url=http://mafia-island-tanzania.gold.ac.uk/index_swahili.php |date=20090423090156 }} *[http://www.mafia-island-tanzania.gold.ac.uk/arch-history/ Archaeology and History of Mafia Island] {{Wayback|url=http://www.mafia-island-tanzania.gold.ac.uk/arch-history/ |date=20190121121702 }}, tovuti ya Mafia Island Tanzania ya Pat Caplan *[http://www.mafia-island-tanzania.gold.ac.uk/works-pat-caplan.pdf Pat Caplan’s publications on Tanzania, hasa Mafia, in chronological order, as of 120411] {{Wayback|url=http://www.mafia-island-tanzania.gold.ac.uk/works-pat-caplan.pdf |date=20170623004734 }} *[http://www.mafia-island-tanzania.gold.ac.uk/arch-history/asili-ya-kua.pdf Asili ya Kua] {{Wayback|url=http://www.mafia-island-tanzania.gold.ac.uk/arch-history/asili-ya-kua.pdf |date=20160413053927 }}, kuhusu historia ya mji wa Kua kisiwani Chole, ilivyokusanywa na Pat Caplan mnamo mwaka 1966 *[http://mafiaisland.com/en/land-activities/last-century-in-mafia-island/ Last Century in Mafia Island] {{Wayback|url=http://mafiaisland.com/en/land-activities/last-century-in-mafia-island/ |date=20201125013132 }}, blogu ya Mafiaisland.com *[http://www.geonames.org/155411/mafia.html Mafia kwa Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Afrika|M]] [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Wilaya ya Mafia]] jfyrahjzh9k3ksn5jt8ph6b6vrim2q0 0 2569 1566847 1524750 2026-06-06T11:52:46Z Zubeda03 83744 /* */ 1566847 wikitext text/x-wiki [[File:Wilaya ya Rungwe.flac|thumb|Rungwe District]] [[Picha:Tanzania Rungwe location map.svg|thumb|250px|Mahali pa Rungwe (kijani) katika [[mkoa wa Mbeya]].]] [[Picha:Daraja la Mungu Tukuyu 2012 Tamino.jpg ‎|300px|thumbnail|[[Daraja la Mungu]] ni kati ya maajabu asilia ya wilaya hii.]] '''Wilaya ya Rungwe''' ni kati ya [[wilaya]] 7 za [[Mkoa wa Mbeya]] katika [[Tanzania]] na ina [[Postikodi Tanzania|Postikodi namba]] 53500. Imepakana na [[Mbeya Vijijini|Wilaya ya Mbeya vijijini]] upande wa [[kaskazini]], [[Mkoa wa Iringa]] upande wa [[mashariki]], [[Wilaya ya Kyela]] upande wa [[kusini]]-mashariki, [[Wilaya ya Ileje]] kwa kusini-[[magharibi]] na [[Mbeya Mjini]] kwa magharibi. [[Makao makuu]] ya wilaya yako [[Tukuyu]]. [[Jina]] la wilaya limetokana na kituo cha [[misheni]] ya [[Moravian]] cha Rungwe kilichopo kwenye mitelemko ya [[Rungwe (mlima)|mlima wa Rungwe]] takriban [[km]] 20 kutoka Tukuyu. Rungwe ni hasa eneo la [[Wanyakyusa]] ikishika sehemu kubwa ya eneo la [[Unyakyusa]] lililoitwa kihistoria pia "[[Konde]]". Mwaka 2002 wilaya ilikuwa na wakazi 307,270.<ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/rungwe.htm |title=Tanzania.go.tz census/districts/rungwe |accessdate=2004-06-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040623235349/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/rungwe.htm |archivedate=2004-06-23 }}</ref> Katika [[sensa]] ya mwaka [[2022]] walihesabiwa 273,536 <ref>https://www.nbs.go.tz</ref> baada ya mwaka 2013 [[kata]] 11 kutengwa na Rungwe na kuunda [[Wilaya ya Busokelo]]. [[Barabara kuu]] kutoka [[Dar es Salaam]] - [[Iringa]] - [[Mbeya]] kwenda [[Malawi]] inapita eneo la wilaya. Rungwe inapokea [[mvua]] nyingi na iko kati ya maeneo yenye [[rutuba]] sana katika Tanzania. Kati ya [[mazao]] ya [[soko|sokoni]] kuna [[Shamba|mashamba]] makubwa ya [[chai]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Marejeo== * {{en}} [https://web.archive.org/web/20040623235349/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/rungwe.htm Rungwe District Homepage for the 2002 Tanzania National Census] * [https://archive.today/20120530155615/www.tanzania.go.tz/govdirf.html Tanzanian Government Directory Database] {{Kigezo:Kata za Wilaya ya Rungwe}} {{mbegu-jio-mbeya}} [[Jamii:Wilaya za Mkoa wa Mbeya]] [[Jamii:Wilaya ya Rungwe| ]] 5axbhfeur8wht29hr8bpyvxbxe4z3jb 0 3532 1566738 1564597 2026-06-06T00:17:42Z Laylah26 89982 /* Visiwa vya Ziwa Viktoria */ 1566738 wikitext text/x-wiki {{Ziwa | jina = Ziwa la Viktoria Nyanza | picha = Lake_Victoria.png | maelezo_ya_picha = Ziwa Viktoria Nyanza jinsi linavyoonekana kutoka [[anga|angani]] | mahali = [[Afrika ya Mashariki]] | nchi = [[Tanzania]], [[Uganda]] na [[Kenya]] | eneo = 68,100 km² | kina = 81 m | mito inayoingia = [[Kagera (mto)|Kagera]], [[mto Katonga]], [[mto Nzoia]] n.k. | mito inayotoka = [[Nile]] | kimo = 1,134 m | miji = [[Kampala]], [[Kisumu]], [[Mwanza]] }} [[Picha:Rift.svg|240px|thumb|right|Ziwa Viktoria na [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]].]] [[Picha:Density evolution Victoria.png|250px|thumb|left|Ongezeko la [[msongamano wa watu]] kandokando ya Ziwa Victoria.]] [[Picha:Image-Languages-Lakevictoria-fr.svg|220px|left|thumb|[[Lugha]] kandokando ya Ziwa Victoria.]] [[Picha:Hydrography-graph-Lake Victoria.svg|thumb|right|250px|Tofauti ya levo katika Ziwa Victoria.]] [[Picha:Human density Lake Victoria.png|225px|right|Ongezeko la msongamano wa watu kandokando ya Ziwa Victoria likilinganishwa na lile la Afrika nzima.]] '''Ziwa Viktoria''' (pia: '''Ziwa Nyanza''' au '''Ziwa Ukerewe''') ni [[ziwa]] kubwa la [[Afrika ya Mashariki]] lililopo baina ya [[Tanzania]], [[Kenya]] na [[Uganda]]. Eneo la [[maji]] ya ziwa limegawanywa 49[[%]] (km² 33,700) nchini Tanzania, 45% (km² 31,000) nchini Uganda, na 6% (km² 4,100) nchini Kenya. Ziwa Viktoria lipo [[mita]] 1134 [[juu ya usawa wa bahari]] na lina eneo la [[kilometa za mraba]] zaidi ya 68,100. Hivyo ni ziwa kubwa kuliko yote [[Bara|barani]] [[Afrika]], na la pili [[duniani]] kwa uso wa maji baridi, baada ya [[Ziwa Superior]] ambalo lipo [[Amerika ya Kaskazini]]. Ziwa hili linapata [[maji]] yake mengi kutokana na [[mvua]] (80[[%]]) na kutoka vijito vingi vidogo. [[Mto]] mkubwa unaoingia Viktoria ni [[Mto Kagera]] unaotiririka kutoka [[magharibi]]. [[Maji]] ya ziwa Viktoria yanatoka na kumiminika kwenye [[mto]] [[Nile]] na kuelekea [[bahari ya Mediteranea]] kwa [[umbali]] wa [[maili]] 4,000. Ziwa hilo lina [[kina]] cha [[wastani]] cha [[mita]] 40 na [[mwambao]] wa [[urefu]] wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu. Ziwa hilo liliwahi kukauka kabisa mara kadhaa tangu lilipoanza miaka 400,000 iliyopita. == Jiolojia== [[File:Lake Victoria View.jpg|thumb|Muonekano wa Ziwa Viktoria kutokea Mwanza, Tanzania]] Ziwa Viktoria lina [[historia]] ya pekee ya [[Jiolojia|kijiolojia]]. Tofauti na maziwa mengi ya [[Afrika ya Mashariki]] kama [[ziwa Tanganyika]] na [[ziwa Malawi]], ambayo yalitokana na [[ufa]] mkubwa wa [[Bonde Kuu la Ufa]] la [[Afrika ya Mashariki]], Ziwa Viktoria halikuundwa moja kwa moja na harakati za [[gandunia]]. Badala yake, lilichukua [[umbo]] lake kutokana na mchakato wa mwinuko wa ardhi na mifumo ya mto iliyozuiwa au kuelekezwa upya kutokana na mabadiliko ya [[Jiografia|kijiografia]], hususan katika kipindi cha [[Pleistocene]]. Sehemu ya [[bonde]] la ziwa iliundwa na mvutano wa [[Mwamba (jiolojia)|miamba]] ya kale ya ''Precambria'', huku mwinuko wa ardhi katika maeneo ya kusini mwa Uganda na kaskazini mwa Tanzania ukisababisha maji kujikusanya na kuunda ziwa la ndani. Ziwa hili linaenea katika ngao ya ''Afrika ya Precambria'', ambayo ina miamba ya kale sana inayokadiriwa kuwa na [[umri]] wa zaidi ya miaka [[bilioni]] 2.7. Miamba ya [[gneiss]], [[itale]] na [[shist]] huunda msingi wa kijiolojia wa eneo hili, na kuathiri sifa za ardhi ya bonde la ziwa. Ingawa ziwa Viktoria si sehemu ya moja kwa moja ya ufa wa tektoniki, linaathiriwa kwa karibu na mikondo ya tektoniki kutoka Bonde Kuu la Ufa, ambalo liko karibu sana upande wa magharibi na mashariki mwa ziwa. Harakati hizi husababisha mikondo midogo ya miamba na [[Tetemeko la ardhi|vitetemeko vya ardhi]] katika eneo la ziwa, lakini si kwa kiwango kikubwa kama katika maziwa ya Tanganyika au Malawi. Katika [[historia]] ya hivi karibuni ya kijiolojia, ziwa Viktoria limepitia mabadiliko makubwa ya [[mazingira|kimazingira]], ikiwa ni pamoja na kukauka kabisa takriban miaka 14,600 iliyopita kutokana na mabadiliko ya [[hali ya hewa]], na kujaza tena ndani ya kipindi cha maelfu machache ya miaka. Tukio hili linaakisi unyeti wa mfumo wa ziwa kwa mabadiliko ya kijiografia na hali ya hewa. Uwepo wa mito mingi inayoingia na kutoka ziwani, kama vile Mto Kagera na Mto Nile Nyeupe, unaendelea kuchangia katika mzunguko wa kijiolojia na maji wa ziwa hilo. Kwa sasa, ziwa Viktoria ni sehemu muhimu ya [[ikolojia]], [[uchumi]], na mabadiliko ya kijiolojia yanayoendelea katika eneo la Afrika ya Mashariki. ==Visiwa vya Ziwa Viktoria== Ziwa Viktoria ni miongoni mwa maziwa yenye [[visiwa]] vingi (takribani 985). Ikiwa kisiwa kikubwa kuliko vyote ni [[Ukerewe]]. ===Upande wa Kenya=== [[Kisiwa cha Bihiri|Bihiri]] * [[Visiwa vya Chamarungo|Chamarungo]] * [[Visiwa vya Daraja|Daraja]] * [[Kisiwa cha Gengra|Gengra]] * [[Kisiwa cha Hongwe|Hongwe]] * [[Kisiwa cha Ilemba|Ilemba]] * [[Kisiwa cha Kijani|Kijani]] * [[Kisiwa cha Kimaboni|Kimaboni]] * [[Kisiwa cha Kiringiti|Kiringiti]] * [[Kisiwa cha Kiwa|Kiwa]] * [[Kisiwa cha Koyamo|Koyamo]] * [[Kisiwa cha Mageta|Mageta]] * [[Visiwa vya Magogo|Magogo]] * [[Kisiwa cha Maiunya|Maiunya]] * [[Kisiwa cha Mbaiyu|Mbaiyu]] * [[Kisiwa cha Mbasa|Mbasa]] * [[Kisiwa cha Mfangano|Mfangano]] * [[Kisiwa cha Migingo|Migingo]] * [[Kisiwa cha Mlinzi|Mlinzi]] * [[Kisiwa cha Mogare|Mogare]] * [[Visiwa vya Mogare|Mogare (visiwa)]] * [[Kisiwa cha Mzenzi|Mzenzi]] * [[Kisiwa cha Namulamia|Namulamia]] * [[Kisiwa cha Ndede|Ndede]] * [[Kisiwa cha Ngodhe|Ngodhe]] * [[Kisiwa cha Piramidi|Piramidi]] * [[Kisiwa cha Risi|Risi]] * [[Kisiwa cha Rusinga|Rusinga]] * [[Kisiwa cha Saga|Saga]] * [[Kisiwa cha Seki|Seki]] * [[Kisiwa cha Sifu|Sifu]] * [[Kisiwa cha Sirigombe|Sirigombe]] * [[Kisiwa cha Sukuru|Sukuru]] * [[Kisiwa cha Sumba|Sumba]] * [[Kisiwa cha Takawiri|Takawiri]] * [[Visiwa vya Ugingo]] * [[Kisiwa cha Unyama|Unyama]] * [[Kisiwa cha Usingo|Usingo]] * [[Kisiwa cha Uware|Uware]] * [[Kisiwa cha Wahondo|Wahondo]] * [[Kisiwa cha Wayaga|Wayaga]] * [[Kisiwa cha Yalombo|Yalombo]] * [[Kisiwa cha Yamburi|Yamburi]] ===Upande wa Tanzania=== [[kisiwa cha Anchor (Tanzania)|Anchor]] *[[Kisiwa cha Barega|Barega]] *[[Kisiwa cha Bezi|Bezi]] *[[Kisiwa cha Bihila|Bihila]] *[[Kisiwa cha Bisuvi|Bisuvi]] *[[Kisiwa cha Biswe|Biswe]] *[[Kisiwa cha Buganbwe|Buganbwe]] *[[Kisiwa cha Bugeru|Bugeru]] *[[Kisiwa cha Bukerebe|Bukerebe]] *[[Kisiwa cha Bukurani|Bukurani]] *[[Kisiwa cha Bumbire|Bumbire]] *[[Kisiwa cha Burubi|Burubi]] *[[Kisiwa cha Busonyi|Busonyi]] *[[Kisiwa cha Busyengere|Busyengere]] *[[Kisiwa cha Butwa|Butwa]] *[[Kisiwa cha Buzumu|Buzumu]] *[[Kisiwa cha Bwiru|Bwiru]] *[[Kisiwa cha Chakazimbe|Chakazimbe]] *[[Kisiwa cha Charaki|Charaki]] *[[Kisiwa cha Chienda|Chienda]] *[[Kisiwa cha Chihara|Chihara]] *[[Kisiwa cha Chikonero|Chikonero]] *[[Kisiwa cha Chinyeri|Chinyeri]] *[[Kisiwa cha Chitandere|Chitandere]] *[[Kisiwa cha Dunacheri|Dunacheri]] *[[Kisiwa cha Dwiga|Dwiga]] *[[Kisiwa cha Gabalema|Gabalema]] *[[Kisiwa cha Galinzira (Kagera)|Galinzira (Kagera)]] *[[Kisiwa cha Galinzira (Ukerewe)|Galinzira (Ukerewe)]] *[[Kisiwa cha Gama|Gama]] *[[Kisiwa cha Gana|Gana]] *[[Kisiwa cha Ijirambo|Ijirambo]] *[[Kisiwa cha Ikuru|Ikuru]] *[[Ikuza]] *[[Kisiwa cha Iriga|Iriga]] *[[Kisiwa cha Iroba|Iroba]] * [[Kisiwa cha Irugwa|Irugwa]] *[[Kisiwa cha Iruma|Iruma]] *[[Kisiwa cha Itami|Itami]] *[[Kisiwa cha Itemusi|Itemusi]] *[[Kisiwa cha Ito|Ito]] *[[Kisiwa cha Juguu|Juguu]] *[[Kisiwa cha Juma|Juma]] *[[Kisiwa cha Kagongo|Kagongo]] *[[Kisiwa cha Kamasi|Kamasi]] *[[Kisiwa cha Kaserazi|Kaserazi]] *[[Kisiwa cha Kasima|Kasima]] *[[Kisiwa cha Kategurwa|Kategurwa]] *[[Kisiwa cha Kiamugasire|Kiamugasire]] *[[Kisiwa cha Kiau|Kiau]] *[[Kisiwa cha Kibinda|Kibinda]] *[[Kisiwa cha Kihombe|Kihombe]] *[[Kisiwa cha Kinagomwishu|Kinamogwishu]] *[[Kisiwa cha Kinyanwana|Kinyanwana]] *[[Kisiwa cha Kiregi (Ukerewe)|Kiregi]] *[[Kisiwa cha Kireta|Kireta]] *[[Kisiwa cha Kishaka|Kishaka]] *[[Kisiwa cha Kitua|Kitua]] *[[Kisiwa cha Kivumba|Kivumba]] *[[Kisiwa cha Kome|Kome]] *[[Kisiwa cha Kuriro|Kuriro]] *[[Kisiwa cha Kweru|Kweru]] *[[Kisiwa cha Kweru Mutu|Kweru Mutu]] *[[Kisiwa cha Kwigari|Kwigari]] *[[Kisiwa cha Kwilela|Kwilela]] *[[Kisiwa cha Liagoba|Liagoba]] *[[Kisiwa cha Liegoba|Liegoba]] *[[Kisiwa cha Luanji|Luanji]] *[[Kisiwa cha Lukuba|Lukuba]] *[[Kisiwa cha Lyamwenge|Lyamwenge]] *[[Kisiwa cha Mabibi|Mabibi]] *[[Kisiwa cha Mafunke|Mafunke]] *[[Kisiwa cha Maisome|Maisome]] *[[Kisiwa cha Makibwa|Makibwa]] *[[Kisiwa cha Makome|Makome]] *[[Kisiwa cha Makove|Makove]] *[[Kisiwa cha Malelema|Malelema]] *[[Kisiwa cha Maremera|Maremera]] *[[Kisiwa cha Masakara|Masakara]] *[[Kisiwa cha Masheka|Masheka]] *[[Kisiwa cha Masuha|Masuha]] *[[Kisiwa cha Mazinga|Mazinga]] *[[Kisiwa cha Mgonchi|Mgonchi]] *[[Kisiwa cha Miganiko|Miganiko]] *[[Kisiwa cha Mijo|Mijo]] *[[Kisiwa cha Morova|Morova]] *[[Kisiwa cha Mraoba|Mraoba]] *[[Kisiwa cha Msalala|Msalala]] *[[Kisiwa cha Mtenga|Mtenga]] *[[Kisiwa cha Mtoa|Mtoa]] * [[Kisiwa cha Mtoto|Mtoto]] *[[Kisiwa cha Musira|Musira]] *[[Kisiwa cha Mwengwa|Mwengwa]] *[[Kisiwa cha Nabuyongo|Nabuyongo]] *[[Kisiwa cha Nafuba|Nafuba]] * [[Kisiwa cha Nakaranga|Nakaranga]] *[[Kisiwa cha Namatembe|Namatembe]] *[[Kisiwa cha Namguma|Namguma]] *[[Kisiwa cha Ndarua|Ndarua]] *[[Kisiwa cha Nyabugudzi|Nyabugudzi]] *[[Kisiwa cha Nyaburu|Nyaburu]] *[[Kisiwa cha Nyajune|Nyajune]] *[[Kisiwa cha Nyakanyanse|Nyakanyanse]] *[[Kisiwa cha Nyakasanga|Nyakasanga]] *[[Kisiwa cha Nyamasangi|Nyamasangi]] *[[Kisiwa cha Nyambugu|Nyambugu]] *[[Kisiwa cha Nyamikongo|Nyamikongo]] *[[Kisiwa cha Nyanswi|Nyanswi]] *[[Kisiwa cha Raju|Raju]] *[[Kisiwa cha Ramawe|Ramawe]] *[[Kisiwa cha Rubisho|Rubisho]] *[[Kisiwa cha Rubondo|Rubondo]] *[[Kisiwa cha Runeke|Runeke]] *[[Kisiwa cha Ruregaja|Ruregaja]] *[[Kisiwa cha Rwevaguzi|Rwevaguzi]] *[[Kisiwa cha Saanane|Saanane]] *[[Kisiwa cha Sara|Sara]] *[[Kisiwa cha Sata|Sata]] *[[Kisiwa cha Seza|Seza]] *[[Kisiwa cha Shuka|Shuka]] *[[Kisiwa cha Siawangi|Siawangi]] *[[Kisiwa cha Sina|Sina]] *[[Kisiwa cha Sizu|Sizu]] * [[Kisiwa cha Songe|Songe]] *[[Kisiwa cha Sosswa|Sosswa]] *[[Kisiwa cha Sozihe|Sozihe]] *[[Kisiwa cha Tefu|Tefu]] *[[Kisiwa cha Ukara|Ukara]] *[[Kisiwa cha Ukerewe|Ukerewe]] *[[Kisiwa cha Usumuti|Usumuti]] *[[Kisiwa cha Vesi|Vesi]] *[[Kisiwa cha Vianza|Vianza]] *[[Kisiwa cha Wambuji|Wambuji]] *[[Kisiwa cha Yarugu|Yarugu]] *[[Kisiwa cha Yodzu|Yodzu]] *[[Kisiwa cha Zeru|Zeru]] *[[Kisiwa cha Zimo|Zimo]] *[[Kisiwa cha Zinga|Zinga]] *[[Kisiwa cha Ziragura|Ziragura]] * [[Kisiwa cha Zue|Zue]] ===Upande wa Uganda=== [[Kisiwa cha Baga|Baga]], [[Kisiwa cha Banda (Uganda)|Banda]], [[Kisiwa cha Batwala|Batwala]], [[Kisiwa cha Bu|Bu]], [[Kisiwa cha Bubeke|Bubeke]], [[Kisiwa cha Bubembe|Bubembe]], [[Kisiwa cha Bufumira|Bufumira]], [[Kisiwa cha Bugaba|Bugaba]], [[Kisiwa cha Bugaia|Bugaia]], [[Kisiwa cha Bugala|Bugala]] (lat -0,32, long 32,24), [[Kisiwa cha Bugala|Bugala]] (lat -0,64, long 32,31), [[Kisiwa cha Buiga (Mpigi)|Buiga (Mpigi)]], [[Kisiwa cha Buiga (Wakiso)|Buiga (Wakiso)]], [[Kisiwa cha Bukasa|Bukasa]], [[Kisiwa cha Bukone|Bukone]], [[Kisiwa cha Bukwaya|Bukwaya]], [[Kisiwa cha Bulago|Bulago]][[Kisiwa cha Bulanku|Bulanku]], [[Kisiwa cha Bulingugwe|Bulingugwe]], [[Kisiwa cha Bunjako|Bunjako]], [[Kisiwa cha Bunjazi|Bunjazi]], [[Kisiwa cha Bunyama|Bunyama]], [[Kisiwa cha Bussi|Bussi]], [[Kisiwa cha Busungwe|Busungwe]], [[Kisiwa cha Buturume|Buturume]], [[Kisiwa cha Buvu|Buvu]], [[Kisiwa cha Buvuma|Buvuma]], [[Kisiwa cha Buyange|Buyange]], [[Kisiwa cha Buyovu|Buyovu]], [[Kisiwa cha Buziranjovu|Buziranjovu]], [[Kisiwa cha Buziri|Buziri]], [[Kisiwa cha Bwema|Bwema]], [[Kisiwa cha Bwigi|Bwigi]], [[Kisiwa cha Dagusi|Dagusi]], [[Kisiwa cha Damba|Damba]], [[Kisiwa cha Dinzira|Dinzira]], [[Kisiwa cha Duweru|Duweru]], [[Kisiwa cha Dwanga Mukulu|Dwanga Mukulu]], [[Kisiwa cha Dwanga Muto|Dwanga Muto]], [[Kisiwa cha Dwasendwe|Dwasendwe]], [[Kisiwa cha Dyabalume|Dyabalume]], [[Kisiwa cha Funve|Funve]], [[Kisiwa cha Galo|Galo]], [[Kisiwa cha Ikunyu|Ikunyu]], [[Kisiwa cha Iramba|Iramba]], [[Kisiwa cha Isamba|Isamba]], [[Kisiwa cha Izinga (Buvuma)|Izinga]], [[Kisiwa cha Jana|Jana]], [[Kisiwa cha Kabaganja|Kabaganja]], [[Kisiwa cha Kabale|Kabale]], [[Visiwa vya Kabuguza|Kabuguza]],[[Kisiwa cha Kabulataka|Kabulataka]], [[Kisiwa cha Kagulumu|Kagulumu]], [[Kisiwa cha Kaina|Kaina]], [[Kisiwa cha Kaivali|Kaivali]], [[Kisiwa cha Kalambide|Kalambide]], [[Kisiwa cha Kamukulu|Kamukulu]], [[Kisiwa cha Kamutenga|Kamutenga]], [[Visiwa vya Kansove|Kansove]],[[Kisiwa cha Kaserwa|Kaserwa]], [[Kisiwa cha Katanga|Katanga]], [[Kisiwa cha Kayanja|Kayanja]], [[Kisiwa cha Kaza|Kaza]], [[Kisiwa cha Kerenge|Kerenge]], [[Kisiwa cha Kibibi (Buvuma)|Kibibi]], [[Kisiwa cha Kibibi Kaskazini|Kibibi Kaskazini]], [[Kisiwa cha Kibibi Kusini|Kibibi Kusini]], [[Kisiwa cha Kimi|Kimi]], [[Kisiwa cha Kiraza|Kiraza]], [[Kisiwa cha Kiregi (Uganda)|Kiregi]], [[Kisiwa cha Kirugu|Kirugu]], [[Kisiwa cha Kisima|Kisima]], [[Kisiwa cha Kitobo|Kitobo]], [[Kisiwa cha Kiwa (Uganda)|Kiwa]], [[Kisiwa cha Komogwe|Komogwe]], [[Kisiwa cha Koome|Koome]], [[Kisiwa cha Kuiye|Kuiye]], [[Kisiwa cha Kyanga|Kyanga]], [[Kisiwa cha Lambu|Lambu]], [[Kisiwa cha Lebu|Lebu]], [[Kisiwa cha Limaiba|Limaiba]], [[Kisiwa cha Linga (Uganda)|Linga]], [[Kisiwa cha Lingira|Lingira]], [[Kisiwa cha Lolui|Lolui]], [[Kisiwa cha Lufu|Lufu]], [[Kisiwa cha Lujabwa|Lujabwa]], [[Kisiwa cha Lukalu|Lukalu]], [[Kisiwa cha Luke (Uganda)|Luke]], [[Kisiwa cha Lukiusa|Lukiusa]], [[Kisiwa cha Lula|Lula]], [[Kisiwa cha Lulamba|Lulamba]], [[Kisiwa cha Lulanda|Lulanda]], [[Kisiwa cha Lumva|Lumva]], [[Kisiwa cha Lunfuwa|Lunfuwa]], [[Kisiwa cha Lunkulu|Lunkulu]], [[Kisiwa cha Luntwa|Luntwa]], [[Kisiwa cha Luserera|Luserera]], [[Kisiwa cha Luvangu|Luvangu]], [[Kisiwa cha Luvia|Luvia]], [[Kisiwa cha Luwungulu|Luwungulu]], [[Kisiwa cha Lwabagenge|Lwabagenge]], [[Kisiwa cha Lwabalega|Lwabalega]], [[Kisiwa cha Lwabana|Lwabana]], [[Kisiwa cha Lwaji|Lwaji]], [[Kisiwa cha Lwantete|Lwantete]], [[Kisiwa cha Lyabana|Lyabana]], [[Visiwa vya Mabanda|Mabanda]], [[Kisiwa cha Makalugi|Makalugi]], [[Kisiwa cha Makusu|Makusu]], [[Kisiwa cha Marija|Marija]], [[Kisiwa cha Masiwa|Masiwa]], [[Kisiwa cha Masovwi|Masovwi]], [[Kisiwa cha Maundu|Maundu]], [[Kisiwa cha Maungwe|Maungwe]], [[Kisiwa cha Mavi|Mavi]], [[Kisiwa cha Mawe|Mawe]], [[Kisiwa cha Mayinja|Mayinja]], [[Kisiwa cha Mbirubuziba|Mbirubuziba]], [[Kisiwa cha Mbive|Mbive]], [[Kisiwa cha Mbulamwalo|Mbulamwalo]], [[Visiwa vya Meru|Meru]], [[Visiwa vya Mitusi|Mitusi]], [[Kisiwa cha Mkovu|Mkovu]], [[Kisiwa cha Mpande|Mpande]], [[Kisiwa cha Mpata|Mpata]], [[Kisiwa cha Mpuga|Mpuga]], [[Kisiwa cha Mpugwe|Mpugwe]], [[Kisiwa cha Mpuni|Mpuni]], [[Kisiwa cha Mukalanga|Mukalanga]], [[Kisiwa cha Munene|Munene]], [[Visiwa vya Musambwa|Musambwa]], [[Kisiwa cha Musambwa Kusini|Musambwa Kusini]], [[Kisiwa cha Musene|Musene]], [[Kisiwa cha Mutyomu|Mutyomu]], [[Kisiwa cha Mwama|Mwama]], [[Kisiwa cha Mwana|Mwana]], [[Kisiwa cha Mweza|Mweza]], [[Kisiwa cha Nagembiruwa|Nagembiruwa]], [[Kisiwa cha Nainaivi|Nainaivi]], [[Kisiwa cha Namalusu|Namalusu]], [[Kisiwa cha Namama|Namama]], [[Kisiwa cha Namasimbi|Namasimbi]], [[Kisiwa cha Nambewa|Nambewa]], [[Kisiwa cha Nambuga|Nambuga]], [[Kisiwa cha Namite|Namite]], [[Kisiwa cha Namubega|Namubega]], [[Kisiwa cha Nfo|Nfo]], [[Kisiwa cha Ngabo|Ngabo]], [[Kisiwa cha Ngamba (Uganda)|Ngamba]], [[Kisiwa cha Nkata|Nkata]], [[Kisiwa cha Nkese|Nkese]], [[Kisiwa cha Nkose|Nkose]], [[Kisiwa cha Nkusa (Kalangala)|Nkusa (Kalangala)]], [[Kisiwa cha Nkusa (Mukono)|Nkusa (Mukono)]], [[Kisiwa cha Nkusa (Wakiso)|Nkusa (Wakiso)]], [[Kisiwa cha Nkuzi|Nkuzi]], [[Kisiwa cha Nsadzi|Nsadzi]], [[Kisiwa cha Nsenyi|Nsenyi]], [[Kisiwa cha Nsimba|Nsimba]], [[Kisiwa cha Nsinga|Nsinga]], [[Kisiwa cha Nsirwe|Nsirwe]], [[Kisiwa cha Nsonga|Nsonga]], [[Kisiwa cha Ntokwe|Ntokwe]], [[Kisiwa cha Nvuza|Nvuza]], [[Kisiwa cha Nyenda|Nyenda]], [[Kisiwa cha Nziribanje|Nziribanje]], [[Kisiwa cha Ramafuta|Ramafuta]], [[Kisiwa cha Sagitu|Sagitu]], [[Kisiwa cha Sali (Uganda)|Sali]], [[Kisiwa cha Samoka|Samoka]], [[Kisiwa cha Sanga (Buvuma)|Sanga (Buvuma)]], [[Kisiwa cha Sanga (Mukono)|Sanga (Mukono)]] (lat -0,07, long 32,80), [[Kisiwa cha Sanga (Mukono)|Sanga (Mukono)]] (lat 0,08, long 32,65), [[Kisiwa cha Segamba|Segamba]], [[Kisiwa cha Sege|Sege]], [[Visiwa vya Semuganja|Semuganja]], [[Kisiwa cha Semuganja Omunene|Semuganja Omunene]], [[Kisiwa cha Semuganja Omutono|Semuganja Omutono]], [[Kisiwa cha Sentwe|Sentwe]], [[Kisiwa cha Serinya|Serinya]], [[Visiwa vya Sese|Sese]], [[Kisiwa cha Sigulu|Sigulu]], [[Kisiwa cha Simu|Simu]],[[Kisiwa cha Sindiro|Sindiro]], [[Kisiwa cha Sira|Sira]], [[Kisiwa cha Siro|Siro]], [[Kisiwa cha Sowe (Uganda)|Sowe]], [[Kisiwa cha Tavu|Tavu]], [[Kisiwa cha Visa (Uganda)|Visa]], [[Kisiwa cha Vumba|Vumba]], [[Kisiwa cha Wabuziba|Wabuziba]], [[Kisiwa cha Waiasi|Waiasi]], [[Kisiwa cha Waitwe|Waitwe]], [[Kisiwa cha Yubwe|Yubwe]], [[Kisiwa cha Yuweh|Yuweh|]], [[Kisiwa cha Zigunga|Zigunga]], [[Visiwa pacha vya Zigunga|Zigunga Pacha]], [[Kisiwa cha Zinga (Uganda)|Zinga]], [[Kisiwa cha Ziro|Ziro]], [[Kisiwa cha Ziru (Buvuma)|Ziru (Buvuma)]] (lat -0,09, long 33,21), [[Kisiwa cha Ziru (Buvuma)|Ziru (Buvuma)]] (lat 0,05, long 32,98), [[Kisiwa cha Ziru (Kalangala)|Ziru (Kalangala)]] ==Tazama pia== * [[Orodha ya maziwa ya Kenya]] * [[Orodha ya maziwa ya Tanzania]] * [[Orodha ya maziwa ya Uganda]] == Viungo vya nje == *[http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af16.html Watersheds of Africa: A10 Nile | Lake Viktoria ] {{Wayback|url=http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af16.html |date=20070927212902 }} {{Maziwa ya Tanzania}} {{maziwa ya Uganda}} {{Maziwa ya Kenya}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Maziwa ya Afrika]] [[Jamii:Maziwa ya Tanzania]] [[Jamii:Maziwa ya Uganda]] [[Jamii:Maziwa ya Kenya]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Ziwa Viktoria| ]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera]] [[Jamii:Mkoa wa Geita]] [[Jamii:Mkoa wa Mwanza]] [[Jamii:Mkoa wa Mara]] ebmjb1svmpr7oecs1zg9mtj6d3msaa4 1566744 1566738 2026-06-06T07:38:37Z Riccardo Riccioni 452 1566744 wikitext text/x-wiki {{Ziwa | jina = Ziwa la Viktoria Nyanza | picha = Lake_Victoria.png | maelezo_ya_picha = Ziwa Viktoria Nyanza jinsi linavyoonekana kutoka [[anga|angani]] | mahali = [[Afrika ya Mashariki]] | nchi = [[Tanzania]], [[Uganda]] na [[Kenya]] | eneo = 68,100 km² | kina = 81 m | mito inayoingia = [[Kagera (mto)|Kagera]], [[mto Katonga]], [[mto Nzoia]] n.k. | mito inayotoka = [[Nile]] | kimo = 1,134 m | miji = [[Kampala]], [[Kisumu]], [[Mwanza]] }} [[Picha:Rift.svg|240px|thumb|right|Ziwa Viktoria na [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]].]] [[Picha:Density evolution Victoria.png|250px|thumb|left|Ongezeko la [[msongamano wa watu]] kandokando ya Ziwa Victoria.]] [[Picha:Image-Languages-Lakevictoria-fr.svg|220px|left|thumb|[[Lugha]] kandokando ya Ziwa Victoria.]] [[Picha:Hydrography-graph-Lake Victoria.svg|thumb|right|250px|Tofauti ya levo katika Ziwa Victoria.]] [[Picha:Human density Lake Victoria.png|225px|right|Ongezeko la msongamano wa watu kandokando ya Ziwa Victoria likilinganishwa na lile la Afrika nzima.]] '''Ziwa Viktoria''' (pia: '''Ziwa Nyanza''' au '''Ziwa Ukerewe''') ni [[ziwa]] kubwa la [[Afrika ya Mashariki]] lililopo baina ya [[Tanzania]], [[Kenya]] na [[Uganda]]. Eneo la [[maji]] ya ziwa limegawanywa 49[[%]] (km² 33,700) nchini Tanzania, 45% (km² 31,000) nchini Uganda, na 6% (km² 4,100) nchini Kenya. Ziwa Viktoria lipo [[mita]] 1134 [[juu ya usawa wa bahari]] na lina eneo la [[kilometa za mraba]] zaidi ya 68,100. Hivyo ni ziwa kubwa kuliko yote [[Bara|barani]] [[Afrika]], na la pili [[duniani]] kwa uso wa maji baridi, baada ya [[Ziwa Superior]] ambalo lipo [[Amerika ya Kaskazini]]. Ziwa hili linapata [[maji]] yake mengi kutokana na [[mvua]] (80[[%]]) na kutoka vijito vingi vidogo. [[Mto]] mkubwa unaoingia Viktoria ni [[Mto Kagera]] unaotiririka kutoka [[magharibi]]. [[Maji]] ya ziwa Viktoria yanatoka na kumiminika kwenye [[mto]] [[Nile]] na kuelekea [[bahari ya Mediteranea]] kwa [[umbali]] wa [[maili]] 4,000. Ziwa hilo lina [[kina]] cha [[wastani]] cha [[mita]] 40 na [[mwambao]] wa [[urefu]] wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu. Ziwa hilo liliwahi kukauka kabisa mara kadhaa tangu lilipoanza miaka 400,000 iliyopita. == Jiolojia== [[File:Lake Victoria View.jpg|thumb|Muonekano wa Ziwa Viktoria kutokea Mwanza, Tanzania]] Ziwa Viktoria lina [[historia]] ya pekee ya [[Jiolojia|kijiolojia]]. Tofauti na maziwa mengi ya [[Afrika ya Mashariki]] kama [[ziwa Tanganyika]] na [[ziwa Malawi]], ambayo yalitokana na [[ufa]] mkubwa wa [[Bonde Kuu la Ufa]] la [[Afrika ya Mashariki]], Ziwa Viktoria halikuundwa moja kwa moja na harakati za [[gandunia]]. Badala yake, lilichukua [[umbo]] lake kutokana na mchakato wa mwinuko wa ardhi na mifumo ya mto iliyozuiwa au kuelekezwa upya kutokana na mabadiliko ya [[Jiografia|kijiografia]], hususan katika kipindi cha [[Pleistocene]]. Sehemu ya [[bonde]] la ziwa iliundwa na mvutano wa [[Mwamba (jiolojia)|miamba]] ya kale ya ''Precambria'', huku mwinuko wa ardhi katika maeneo ya kusini mwa Uganda na kaskazini mwa Tanzania ukisababisha maji kujikusanya na kuunda ziwa la ndani. Ziwa hili linaenea katika ngao ya ''Afrika ya Precambria'', ambayo ina miamba ya kale sana inayokadiriwa kuwa na [[umri]] wa zaidi ya miaka [[bilioni]] 2.7. Miamba ya [[gneiss]], [[itale]] na [[shist]] huunda msingi wa kijiolojia wa eneo hili, na kuathiri sifa za ardhi ya bonde la ziwa. Ingawa ziwa Viktoria si sehemu ya moja kwa moja ya ufa wa tektoniki, linaathiriwa kwa karibu na mikondo ya tektoniki kutoka Bonde Kuu la Ufa, ambalo liko karibu sana upande wa magharibi na mashariki mwa ziwa. Harakati hizi husababisha mikondo midogo ya miamba na [[Tetemeko la ardhi|vitetemeko vya ardhi]] katika eneo la ziwa, lakini si kwa kiwango kikubwa kama katika maziwa ya Tanganyika au Malawi. Katika [[historia]] ya hivi karibuni ya kijiolojia, ziwa Viktoria limepitia mabadiliko makubwa ya [[mazingira|kimazingira]], ikiwa ni pamoja na kukauka kabisa takriban miaka 14,600 iliyopita kutokana na mabadiliko ya [[hali ya hewa]], na kujaza tena ndani ya kipindi cha maelfu machache ya miaka. Tukio hili linaakisi unyeti wa mfumo wa ziwa kwa mabadiliko ya kijiografia na hali ya hewa. Uwepo wa mito mingi inayoingia na kutoka ziwani, kama vile Mto Kagera na Mto Nile Nyeupe, unaendelea kuchangia katika mzunguko wa kijiolojia na maji wa ziwa hilo. Kwa sasa, ziwa Viktoria ni sehemu muhimu ya [[ikolojia]], [[uchumi]], na mabadiliko ya kijiolojia yanayoendelea katika eneo la Afrika ya Mashariki. ==Visiwa vya Ziwa Viktoria== Ziwa Viktoria ni miongoni mwa maziwa yenye [[visiwa]] vingi (takribani 985); kikubwa kuliko vyote ni [[Ukerewe]]. ===Upande wa Kenya=== [[Kisiwa cha Bihiri|Bihiri]] * [[Visiwa vya Chamarungo|Chamarungo]] * [[Visiwa vya Daraja|Daraja]] * [[Kisiwa cha Gengra|Gengra]] * [[Kisiwa cha Hongwe|Hongwe]] * [[Kisiwa cha Ilemba|Ilemba]] * [[Kisiwa cha Kijani|Kijani]] * [[Kisiwa cha Kimaboni|Kimaboni]] * [[Kisiwa cha Kiringiti|Kiringiti]] * [[Kisiwa cha Kiwa|Kiwa]] * [[Kisiwa cha Koyamo|Koyamo]] * [[Kisiwa cha Mageta|Mageta]] * [[Visiwa vya Magogo|Magogo]] * [[Kisiwa cha Maiunya|Maiunya]] * [[Kisiwa cha Mbaiyu|Mbaiyu]] * [[Kisiwa cha Mbasa|Mbasa]] * [[Kisiwa cha Mfangano|Mfangano]] * [[Kisiwa cha Migingo|Migingo]] * [[Kisiwa cha Mlinzi|Mlinzi]] * [[Kisiwa cha Mogare|Mogare]] * [[Visiwa vya Mogare|Mogare (visiwa)]] * [[Kisiwa cha Mzenzi|Mzenzi]] * [[Kisiwa cha Namulamia|Namulamia]] * [[Kisiwa cha Ndede|Ndede]] * [[Kisiwa cha Ngodhe|Ngodhe]] * [[Kisiwa cha Piramidi|Piramidi]] * [[Kisiwa cha Risi|Risi]] * [[Kisiwa cha Rusinga|Rusinga]] * [[Kisiwa cha Saga|Saga]] * [[Kisiwa cha Seki|Seki]] * [[Kisiwa cha Sifu|Sifu]] * [[Kisiwa cha Sirigombe|Sirigombe]] * [[Kisiwa cha Sukuru|Sukuru]] * [[Kisiwa cha Sumba|Sumba]] * [[Kisiwa cha Takawiri|Takawiri]] * [[Visiwa vya Ugingo]] * [[Kisiwa cha Unyama|Unyama]] * [[Kisiwa cha Usingo|Usingo]] * [[Kisiwa cha Uware|Uware]] * [[Kisiwa cha Wahondo|Wahondo]] * [[Kisiwa cha Wayaga|Wayaga]] * [[Kisiwa cha Yalombo|Yalombo]] * [[Kisiwa cha Yamburi|Yamburi]] ===Upande wa Tanzania=== [[kisiwa cha Anchor (Tanzania)|Anchor]] *[[Kisiwa cha Barega|Barega]] *[[Kisiwa cha Bezi|Bezi]] *[[Kisiwa cha Bihila|Bihila]] *[[Kisiwa cha Bisuvi|Bisuvi]] *[[Kisiwa cha Biswe|Biswe]] *[[Kisiwa cha Buganbwe|Buganbwe]] *[[Kisiwa cha Bugeru|Bugeru]] *[[Kisiwa cha Bukerebe|Bukerebe]] *[[Kisiwa cha Bukurani|Bukurani]] *[[Kisiwa cha Buluza|Buluza]] *[[Kisiwa cha Bumbire|Bumbire]] *[[Kisiwa cha Bunyasa|Bunyasa]] *[[Kisiwa cha Burubi|Burubi]] *[[Kisiwa cha Busonyi|Busonyi]] *[[Kisiwa cha Busyengere|Busyengere]] *[[Kisiwa cha Butwa|Butwa]] *[[Kisiwa cha Buzumu|Buzumu]] *[[Kisiwa cha Bwiru|Bwiru]] *[[Kisiwa cha Chakazimbe|Chakazimbe]] *[[Kisiwa cha Charaki|Charaki]] *[[Kisiwa cha Chienda|Chienda]] *[[Kisiwa cha Chihara|Chihara]] *[[Kisiwa cha Chikonero|Chikonero]] *[[Kisiwa cha Chinyeri|Chinyeri]] *[[Kisiwa cha Chitandere (Sengerema)|Chitandere (Sengerema)]] *[[Kisiwa cha Chitandere (Ukerewe)|Chitandere (Ukerewe)]] *[[Kisiwa cha Dunacheri|Dunacheri]] *[[Kisiwa cha Dwiga|Dwiga]] *[[Kisiwa cha Gabalema|Gabalema]] *[[Kisiwa cha Galinzira (Kagera)|Galinzira (Kagera)]] *[[Kisiwa cha Galinzira (Ukerewe)|Galinzira (Ukerewe)]] *[[Kisiwa cha Gama|Gama]] *[[Kisiwa cha Gana|Gana]] *[[Kisiwa cha Ijinga|Ijinga]] *[[Kisiwa cha Ijirambo|Ijirambo]] *[[Kisiwa cha Ikuru|Ikuru]] *[[Ikuza]] *[[Kisiwa cha Ilangala|Ilangala]] *[[Kisiwa cha Iramba (Tanzania)|Iramba (Tanzania)]] *[[Kisiwa cha Iriga|Iriga]] *[[Kisiwa cha Iroba|Iroba]] *[[Kisiwa cha Irugwa|Irugwa]] *[[Kisiwa cha Iruma|Iruma]] *[[Kisiwa cha Itami|Itami]] *[[Kisiwa cha Itemusi|Itemusi]] *[[Kisiwa cha Ito|Ito]] *[[Kisiwa cha Izinga|Izinga]] *[[Kisiwa cha Juguu|Juguu]] *[[Kisiwa cha Juma|Juma]] *[[Kisiwa cha Kagongo|Kagongo]] *[[Kisiwa cha Kamasi|Kamasi]] *[[Kisiwa cha Kaserazi|Kaserazi]] *[[Kisiwa cha Kasima|Kasima]] *[[Kisiwa cha Kategurwa|Kategurwa]] *[[Kisiwa cha Kiamugasire|Kiamugasire]] *[[Kisiwa cha Kiau|Kiau]] *[[Kisiwa cha Kibinda|Kibinda]] *[[Kisiwa cha Kihombe|Kihombe]] *[[Kisiwa cha Kinagomwishu|Kinamogwishu]] *[[Kisiwa cha Kinyanwana|Kinyanwana]] *[[Kisiwa cha Kiregi (Ukerewe)|Kiregi]] *[[Kisiwa cha Kireta|Kireta]] *[[Kisiwa cha Kishaka|Kishaka]] *[[Kisiwa cha Kitua|Kitua]] *[[Kisiwa cha Kivumba|Kivumba]] *[[Kisiwa cha Komasi|Komasi]] *[[Kisiwa cha Kome|Kome]] *[[Kisiwa cha Kulazu|Kulazu]] *[[Kisiwa cha Kunene|Kunene]] *[[Kisiwa cha Kuriro|Kuriro]] *[[Kisiwa cha Kweru|Kweru]] *[[Kisiwa cha Kweru Mutu|Kweru Mutu]] *[[Kisiwa cha Kwigari|Kwigari]] *[[Kisiwa cha Kwilela|Kwilela]] *[[Kisiwa cha Liagoba|Liagoba]] *[[Kisiwa cha Liegoba|Liegoba]] *[[Kisiwa cha Lyegoba|Lyegoba]] *[[Kisiwa cha Luanji|Luanji]] *[[Kisiwa cha Luhuguru|Luhuguru]] *[[Kisiwa cha Lukando|Lukando]] *[[Kisiwa cha Lukuba|Lukuba]] *[[Kisiwa cha Luwaima|Luwaima]] *[[Kisiwa cha Lyamwenge|Lyamwenge]] *[[Kisiwa cha Mabibi|Mabibi]] *[[Kisiwa cha Mafunke|Mafunke]] *[[Kisiwa cha Maisome|Maisome]] *[[Kisiwa cha Majeje|Majeje]] *[[Kisiwa cha Majunwa|Majunwa]] *[[Kisiwa cha Makibwa|Makibwa]] *[[Kisiwa cha Makome|Makome]] *[[Kisiwa cha Makove|Makove]] *[[Kisiwa cha Malelema|Malelema]] *[[Kisiwa cha Mambe|Mambe]] *[[Kisiwa cha Maremera|Maremera]] *[[Kisiwa cha Masakara|Masakara]] *[[Kisiwa cha Masheka|Masheka]] *[[Kisiwa cha Masuha|Masuha]] *[[Kisiwa cha Mashwera|Mashwera]] *[[Kisiwa cha Mazinga|Mazinga]] *[[Kisiwa cha Mgonchi|Mgonchi]] *[[Kisiwa cha Miandere|Funguvisiwa la Miandere]] *[[Kisiwa cha Miganiko|Miganiko]] *[[Kisiwa cha Mijo|Mijo]] *[[Kisiwa cha Mkuru Kinagi|Mkuru Kinagi]] *[[Kisiwa cha Morova|Morova]] *[[Kisiwa cha Mraoba|Mraoba]] *[[Kisiwa cha Msalala|Msalala]] *[[Kisiwa cha Mtenga|Mtenga]] *[[Kisiwa cha Mtoa|Mtoa]] * [[Kisiwa cha Mtoto|Mtoto]] *[[Kisiwa cha Musira|Musira]] *[[Kisiwa cha Mwengwa|Mwengwa]] *[[Kisiwa cha Nabuyongo|Nabuyongo]] *[[Kisiwa cha Nafuba|Nafuba]] * [[Kisiwa cha Nakaranga|Nakaranga]] *[[Kisiwa cha Namatembe|Namatembe]] *[[Kisiwa cha Namguma|Namguma]] *[[Kisiwa cha Ndarua|Ndarua]] *[[Kisiwa cha Niankuru|Niankuru]] *[[Kisiwa cha Njaburu|Njaburu]] *[[Kisiwa cha Nyabugudzi|Nyabugudzi]] *[[Kisiwa cha Nyaburu|Nyaburu]] *[[Kisiwa cha Nyajune|Nyajune]] *[[Kisiwa cha Nyakanyanse|Nyakanyanse]] *[[Kisiwa cha Nyakasanga|Nyakasanga]] *[[Kisiwa cha Nyamasangi|Nyamasangi]] *[[Kisiwa cha Nyamatala|Nyamatala]] *[[Kisiwa cha Nyambugu|Nyambugu]] *[[Kisiwa cha Nyamikongo|Nyamikongo]] *[[Kisiwa cha Nyanswi|Nyanswi]] *[[Kisiwa cha Raju|Raju]] *[[Kisiwa cha Ramawe|Ramawe]] *[[Kisiwa cha Rubisi|Rubisi]] *[[Kisiwa cha Rubisho|Rubisho]] *[[Kisiwa cha Rubondo|Rubondo]] *[[Kisiwa cha Ruiga|Ruiga]] *[[Kisiwa cha Runeke|Runeke]] *[[Kisiwa cha Ruregaja|Ruregaja]] *[[Kisiwa cha Rwevaguzi|Rwevaguzi]] *[[Kisiwa cha Saanane|Saanane]] *[[Kisiwa cha Sara|Sara]] *[[Kisiwa cha Sata|Sata]] *[[Kisiwa cha Seza|Seza]] *[[Kisiwa cha Shuka|Shuka]] *[[Kisiwa cha Siawangi|Siawangi]] *[[Kisiwa cha Sina|Sina]] *[[Kisiwa cha Siza|Siza]] *[[Kisiwa cha Sizu|Sizu]] *[[Kisiwa cha Songe|Songe]] *[[Kisiwa cha Sosswa|Sosswa]] *[[Kisiwa cha Sozihe|Sozihe]] *[[Kisiwa cha Tefu|Tefu]] *[[Kisiwa cha Ukara|Ukara]] *[[Kisiwa cha Ukerewe|Ukerewe]] *[[Kisiwa cha Usengere|Usengere]] *[[Kisiwa cha Usumuti|Usumuti]] *[[Kisiwa cha Vesi|Funguvisiwa la Vesi]] *[[Kisiwa cha Vianza|Vianza]] *[[Kisiwa cha Wambuji|Wambuji]] *[[Kisiwa cha Yarugu|Yarugu]] *[[Kisiwa cha Yodzu|Yodzu]] *[[Kisiwa cha Zeru|Zeru]] *[[Kisiwa cha Zimo|Zimo]] *[[Kisiwa cha Zinga|Zinga]] *[[Kisiwa cha Ziragura|Ziragura]] * [[Kisiwa cha Zue|Zue]] ===Upande wa Uganda=== [[Kisiwa cha Baga|Baga]], [[Kisiwa cha Banda (Uganda)|Banda]], [[Kisiwa cha Batwala|Batwala]], [[Kisiwa cha Bu|Bu]], [[Kisiwa cha Bubeke|Bubeke]], [[Kisiwa cha Bubembe|Bubembe]], [[Kisiwa cha Bufumira|Bufumira]], [[Kisiwa cha Bugaba|Bugaba]], [[Kisiwa cha Bugaia|Bugaia]], [[Kisiwa cha Bugala|Bugala]] (lat -0,32, long 32,24), [[Kisiwa cha Bugala|Bugala]] (lat -0,64, long 32,31), [[Kisiwa cha Buiga (Mpigi)|Buiga (Mpigi)]], [[Kisiwa cha Buiga (Wakiso)|Buiga (Wakiso)]], [[Kisiwa cha Bukasa|Bukasa]], [[Kisiwa cha Bukone|Bukone]], [[Kisiwa cha Bukwaya|Bukwaya]], [[Kisiwa cha Bulago|Bulago]][[Kisiwa cha Bulanku|Bulanku]], [[Kisiwa cha Bulingugwe|Bulingugwe]], [[Kisiwa cha Bunjako|Bunjako]], [[Kisiwa cha Bunjazi|Bunjazi]], [[Kisiwa cha Bunyama|Bunyama]], [[Kisiwa cha Bussi|Bussi]], [[Kisiwa cha Busungwe|Busungwe]], [[Kisiwa cha Buturume|Buturume]], [[Kisiwa cha Buvu|Buvu]], [[Kisiwa cha Buvuma|Buvuma]], [[Kisiwa cha Buyange|Buyange]], [[Kisiwa cha Buyovu|Buyovu]], [[Kisiwa cha Buziranjovu|Buziranjovu]], [[Kisiwa cha Buziri|Buziri]], [[Kisiwa cha Bwema|Bwema]], [[Kisiwa cha Bwigi|Bwigi]], [[Kisiwa cha Dagusi|Dagusi]], [[Kisiwa cha Damba|Damba]], [[Kisiwa cha Dinzira|Dinzira]], [[Kisiwa cha Duweru|Duweru]], [[Kisiwa cha Dwanga Mukulu|Dwanga Mukulu]], [[Kisiwa cha Dwanga Muto|Dwanga Muto]], [[Kisiwa cha Dwasendwe|Dwasendwe]], [[Kisiwa cha Dyabalume|Dyabalume]], [[Kisiwa cha Funve|Funve]], [[Kisiwa cha Galo|Galo]], [[Kisiwa cha Ikunyu|Ikunyu]], [[Kisiwa cha Iramba|Iramba]], [[Kisiwa cha Isamba|Isamba]], [[Kisiwa cha Izinga (Buvuma)|Izinga]], [[Kisiwa cha Jana|Jana]], [[Kisiwa cha Kabaganja|Kabaganja]], [[Kisiwa cha Kabale|Kabale]], [[Visiwa vya Kabuguza|Kabuguza]],[[Kisiwa cha Kabulataka|Kabulataka]], [[Kisiwa cha Kagulumu|Kagulumu]], [[Kisiwa cha Kaina|Kaina]], [[Kisiwa cha Kaivali|Kaivali]], [[Kisiwa cha Kalambide|Kalambide]], [[Kisiwa cha Kamukulu|Kamukulu]], [[Kisiwa cha Kamutenga|Kamutenga]], [[Visiwa vya Kansove|Kansove]],[[Kisiwa cha Kaserwa|Kaserwa]], [[Kisiwa cha Katanga|Katanga]], [[Kisiwa cha Kayanja|Kayanja]], [[Kisiwa cha Kaza|Kaza]], [[Kisiwa cha Kerenge|Kerenge]], [[Kisiwa cha Kibibi (Buvuma)|Kibibi]], [[Kisiwa cha Kibibi Kaskazini|Kibibi Kaskazini]], [[Kisiwa cha Kibibi Kusini|Kibibi Kusini]], [[Kisiwa cha Kimi|Kimi]], [[Kisiwa cha Kiraza|Kiraza]], [[Kisiwa cha Kiregi (Uganda)|Kiregi]], [[Kisiwa cha Kirugu|Kirugu]], [[Kisiwa cha Kisima|Kisima]], [[Kisiwa cha Kitobo|Kitobo]], [[Kisiwa cha Kiwa (Uganda)|Kiwa]], [[Kisiwa cha Komogwe|Komogwe]], [[Kisiwa cha Koome|Koome]], [[Kisiwa cha Kuiye|Kuiye]], [[Kisiwa cha Kyanga|Kyanga]], [[Kisiwa cha Lambu|Lambu]], [[Kisiwa cha Lebu|Lebu]], [[Kisiwa cha Limaiba|Limaiba]], [[Kisiwa cha Linga (Uganda)|Linga]], [[Kisiwa cha Lingira|Lingira]], [[Kisiwa cha Lolui|Lolui]], [[Kisiwa cha Lufu|Lufu]], [[Kisiwa cha Lujabwa|Lujabwa]], [[Kisiwa cha Lukalu|Lukalu]], [[Kisiwa cha Luke (Uganda)|Luke]], [[Kisiwa cha Lukiusa|Lukiusa]], [[Kisiwa cha Lula|Lula]], [[Kisiwa cha Lulamba|Lulamba]], [[Kisiwa cha Lulanda|Lulanda]], [[Kisiwa cha Lumva|Lumva]], [[Kisiwa cha Lunfuwa|Lunfuwa]], [[Kisiwa cha Lunkulu|Lunkulu]], [[Kisiwa cha Luntwa|Luntwa]], [[Kisiwa cha Luserera|Luserera]], [[Kisiwa cha Luvangu|Luvangu]], [[Kisiwa cha Luvia|Luvia]], [[Kisiwa cha Luwungulu|Luwungulu]], [[Kisiwa cha Lwabagenge|Lwabagenge]], [[Kisiwa cha Lwabalega|Lwabalega]], [[Kisiwa cha Lwabana|Lwabana]], [[Kisiwa cha Lwaji|Lwaji]], [[Kisiwa cha Lwantete|Lwantete]], [[Kisiwa cha Lyabana|Lyabana]], [[Visiwa vya Mabanda|Mabanda]], [[Kisiwa cha Makalugi|Makalugi]], [[Kisiwa cha Makusu|Makusu]], [[Kisiwa cha Marija|Marija]], [[Kisiwa cha Masiwa|Masiwa]], [[Kisiwa cha Masovwi|Masovwi]], [[Kisiwa cha Maundu|Maundu]], [[Kisiwa cha Maungwe|Maungwe]], [[Kisiwa cha Mavi|Mavi]], [[Kisiwa cha Mawe|Mawe]], [[Kisiwa cha Mayinja|Mayinja]], [[Kisiwa cha Mbirubuziba|Mbirubuziba]], [[Kisiwa cha Mbive|Mbive]], [[Kisiwa cha Mbulamwalo|Mbulamwalo]], [[Visiwa vya Meru|Meru]], [[Visiwa vya Mitusi|Mitusi]], [[Kisiwa cha Mkovu|Mkovu]], [[Kisiwa cha Mpande|Mpande]], [[Kisiwa cha Mpata|Mpata]], [[Kisiwa cha Mpuga|Mpuga]], [[Kisiwa cha Mpugwe|Mpugwe]], [[Kisiwa cha Mpuni|Mpuni]], [[Kisiwa cha Mukalanga|Mukalanga]], [[Kisiwa cha Munene|Munene]], [[Visiwa vya Musambwa|Musambwa]], [[Kisiwa cha Musambwa Kusini|Musambwa Kusini]], [[Kisiwa cha Musene|Musene]], [[Kisiwa cha Mutyomu|Mutyomu]], [[Kisiwa cha Mwama|Mwama]], [[Kisiwa cha Mwana|Mwana]], [[Kisiwa cha Mweza|Mweza]], [[Kisiwa cha Nagembiruwa|Nagembiruwa]], [[Kisiwa cha Nainaivi|Nainaivi]], [[Kisiwa cha Namalusu|Namalusu]], [[Kisiwa cha Namama|Namama]], [[Kisiwa cha Namasimbi|Namasimbi]], [[Kisiwa cha Nambewa|Nambewa]], [[Kisiwa cha Nambuga|Nambuga]], [[Kisiwa cha Namite|Namite]], [[Kisiwa cha Namubega|Namubega]], [[Kisiwa cha Nfo|Nfo]], [[Kisiwa cha Ngabo|Ngabo]], [[Kisiwa cha Ngamba (Uganda)|Ngamba]], [[Kisiwa cha Nkata|Nkata]], [[Kisiwa cha Nkese|Nkese]], [[Kisiwa cha Nkose|Nkose]], [[Kisiwa cha Nkusa (Kalangala)|Nkusa (Kalangala)]], [[Kisiwa cha Nkusa (Mukono)|Nkusa (Mukono)]], [[Kisiwa cha Nkusa (Wakiso)|Nkusa (Wakiso)]], [[Kisiwa cha Nkuzi|Nkuzi]], [[Kisiwa cha Nsadzi|Nsadzi]], [[Kisiwa cha Nsenyi|Nsenyi]], [[Kisiwa cha Nsimba|Nsimba]], [[Kisiwa cha Nsinga|Nsinga]], [[Kisiwa cha Nsirwe|Nsirwe]], [[Kisiwa cha Nsonga|Nsonga]], [[Kisiwa cha Ntokwe|Ntokwe]], [[Kisiwa cha Nvuza|Nvuza]], [[Kisiwa cha Nyenda|Nyenda]], [[Kisiwa cha Nziribanje|Nziribanje]], [[Kisiwa cha Ramafuta|Ramafuta]], [[Kisiwa cha Sagitu|Sagitu]], [[Kisiwa cha Sali (Uganda)|Sali]], [[Kisiwa cha Samoka|Samoka]], [[Kisiwa cha Sanga (Buvuma)|Sanga (Buvuma)]], [[Kisiwa cha Sanga (Mukono)|Sanga (Mukono)]] (lat -0,07, long 32,80), [[Kisiwa cha Sanga (Mukono)|Sanga (Mukono)]] (lat 0,08, long 32,65), [[Kisiwa cha Segamba|Segamba]], [[Kisiwa cha Sege|Sege]], [[Visiwa vya Semuganja|Semuganja]], [[Kisiwa cha Semuganja Omunene|Semuganja Omunene]], [[Kisiwa cha Semuganja Omutono|Semuganja Omutono]], [[Kisiwa cha Sentwe|Sentwe]], [[Kisiwa cha Serinya|Serinya]], [[Visiwa vya Sese|Sese]], [[Kisiwa cha Sigulu|Sigulu]], [[Kisiwa cha Simu|Simu]],[[Kisiwa cha Sindiro|Sindiro]], [[Kisiwa cha Sira|Sira]], [[Kisiwa cha Siro|Siro]], [[Kisiwa cha Sowe (Uganda)|Sowe]], [[Kisiwa cha Tavu|Tavu]], [[Kisiwa cha Visa (Uganda)|Visa]], [[Kisiwa cha Vumba|Vumba]], [[Kisiwa cha Wabuziba|Wabuziba]], [[Kisiwa cha Waiasi|Waiasi]], [[Kisiwa cha Waitwe|Waitwe]], [[Kisiwa cha Yubwe|Yubwe]], [[Kisiwa cha Yuweh|Yuweh|]], [[Kisiwa cha Zigunga|Zigunga]], [[Visiwa pacha vya Zigunga|Zigunga Pacha]], [[Kisiwa cha Zinga (Uganda)|Zinga]], [[Kisiwa cha Ziro|Ziro]], [[Kisiwa cha Ziru (Buvuma)|Ziru (Buvuma)]] (lat -0,09, long 33,21), [[Kisiwa cha Ziru (Buvuma)|Ziru (Buvuma)]] (lat 0,05, long 32,98), [[Kisiwa cha Ziru (Kalangala)|Ziru (Kalangala)]] ==Tazama pia== * [[Orodha ya maziwa ya Kenya]] * [[Orodha ya maziwa ya Tanzania]] * [[Orodha ya maziwa ya Uganda]] == Viungo vya nje == *[http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af16.html Watersheds of Africa: A10 Nile | Lake Viktoria ] {{Wayback|url=http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af16.html |date=20070927212902 }} {{Maziwa ya Tanzania}} {{maziwa ya Uganda}} {{Maziwa ya Kenya}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Maziwa ya Afrika]] [[Jamii:Maziwa ya Tanzania]] [[Jamii:Maziwa ya Uganda]] [[Jamii:Maziwa ya Kenya]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Ziwa Viktoria| ]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera]] [[Jamii:Mkoa wa Geita]] [[Jamii:Mkoa wa Mwanza]] [[Jamii:Mkoa wa Mara]] csasxwsmlv56x9hhj5pgku7ycm8beey 1566745 1566744 2026-06-06T07:40:05Z Riccardo Riccioni 452 /* Upande wa Kenya */ 1566745 wikitext text/x-wiki {{Ziwa | jina = Ziwa la Viktoria Nyanza | picha = Lake_Victoria.png | maelezo_ya_picha = Ziwa Viktoria Nyanza jinsi linavyoonekana kutoka [[anga|angani]] | mahali = [[Afrika ya Mashariki]] | nchi = [[Tanzania]], [[Uganda]] na [[Kenya]] | eneo = 68,100 km² | kina = 81 m | mito inayoingia = [[Kagera (mto)|Kagera]], [[mto Katonga]], [[mto Nzoia]] n.k. | mito inayotoka = [[Nile]] | kimo = 1,134 m | miji = [[Kampala]], [[Kisumu]], [[Mwanza]] }} [[Picha:Rift.svg|240px|thumb|right|Ziwa Viktoria na [[Bonde la Ufa la Afrika Mashariki]].]] [[Picha:Density evolution Victoria.png|250px|thumb|left|Ongezeko la [[msongamano wa watu]] kandokando ya Ziwa Victoria.]] [[Picha:Image-Languages-Lakevictoria-fr.svg|220px|left|thumb|[[Lugha]] kandokando ya Ziwa Victoria.]] [[Picha:Hydrography-graph-Lake Victoria.svg|thumb|right|250px|Tofauti ya levo katika Ziwa Victoria.]] [[Picha:Human density Lake Victoria.png|225px|right|Ongezeko la msongamano wa watu kandokando ya Ziwa Victoria likilinganishwa na lile la Afrika nzima.]] '''Ziwa Viktoria''' (pia: '''Ziwa Nyanza''' au '''Ziwa Ukerewe''') ni [[ziwa]] kubwa la [[Afrika ya Mashariki]] lililopo baina ya [[Tanzania]], [[Kenya]] na [[Uganda]]. Eneo la [[maji]] ya ziwa limegawanywa 49[[%]] (km² 33,700) nchini Tanzania, 45% (km² 31,000) nchini Uganda, na 6% (km² 4,100) nchini Kenya. Ziwa Viktoria lipo [[mita]] 1134 [[juu ya usawa wa bahari]] na lina eneo la [[kilometa za mraba]] zaidi ya 68,100. Hivyo ni ziwa kubwa kuliko yote [[Bara|barani]] [[Afrika]], na la pili [[duniani]] kwa uso wa maji baridi, baada ya [[Ziwa Superior]] ambalo lipo [[Amerika ya Kaskazini]]. Ziwa hili linapata [[maji]] yake mengi kutokana na [[mvua]] (80[[%]]) na kutoka vijito vingi vidogo. [[Mto]] mkubwa unaoingia Viktoria ni [[Mto Kagera]] unaotiririka kutoka [[magharibi]]. [[Maji]] ya ziwa Viktoria yanatoka na kumiminika kwenye [[mto]] [[Nile]] na kuelekea [[bahari ya Mediteranea]] kwa [[umbali]] wa [[maili]] 4,000. Ziwa hilo lina [[kina]] cha [[wastani]] cha [[mita]] 40 na [[mwambao]] wa [[urefu]] wa kilomita 4,828, visiwa vyake vikiwa vimechangia 3.7% ya urefu huu. Ziwa hilo liliwahi kukauka kabisa mara kadhaa tangu lilipoanza miaka 400,000 iliyopita. == Jiolojia== [[File:Lake Victoria View.jpg|thumb|Muonekano wa Ziwa Viktoria kutokea Mwanza, Tanzania]] Ziwa Viktoria lina [[historia]] ya pekee ya [[Jiolojia|kijiolojia]]. Tofauti na maziwa mengi ya [[Afrika ya Mashariki]] kama [[ziwa Tanganyika]] na [[ziwa Malawi]], ambayo yalitokana na [[ufa]] mkubwa wa [[Bonde Kuu la Ufa]] la [[Afrika ya Mashariki]], Ziwa Viktoria halikuundwa moja kwa moja na harakati za [[gandunia]]. Badala yake, lilichukua [[umbo]] lake kutokana na mchakato wa mwinuko wa ardhi na mifumo ya mto iliyozuiwa au kuelekezwa upya kutokana na mabadiliko ya [[Jiografia|kijiografia]], hususan katika kipindi cha [[Pleistocene]]. Sehemu ya [[bonde]] la ziwa iliundwa na mvutano wa [[Mwamba (jiolojia)|miamba]] ya kale ya ''Precambria'', huku mwinuko wa ardhi katika maeneo ya kusini mwa Uganda na kaskazini mwa Tanzania ukisababisha maji kujikusanya na kuunda ziwa la ndani. Ziwa hili linaenea katika ngao ya ''Afrika ya Precambria'', ambayo ina miamba ya kale sana inayokadiriwa kuwa na [[umri]] wa zaidi ya miaka [[bilioni]] 2.7. Miamba ya [[gneiss]], [[itale]] na [[shist]] huunda msingi wa kijiolojia wa eneo hili, na kuathiri sifa za ardhi ya bonde la ziwa. Ingawa ziwa Viktoria si sehemu ya moja kwa moja ya ufa wa tektoniki, linaathiriwa kwa karibu na mikondo ya tektoniki kutoka Bonde Kuu la Ufa, ambalo liko karibu sana upande wa magharibi na mashariki mwa ziwa. Harakati hizi husababisha mikondo midogo ya miamba na [[Tetemeko la ardhi|vitetemeko vya ardhi]] katika eneo la ziwa, lakini si kwa kiwango kikubwa kama katika maziwa ya Tanganyika au Malawi. Katika [[historia]] ya hivi karibuni ya kijiolojia, ziwa Viktoria limepitia mabadiliko makubwa ya [[mazingira|kimazingira]], ikiwa ni pamoja na kukauka kabisa takriban miaka 14,600 iliyopita kutokana na mabadiliko ya [[hali ya hewa]], na kujaza tena ndani ya kipindi cha maelfu machache ya miaka. Tukio hili linaakisi unyeti wa mfumo wa ziwa kwa mabadiliko ya kijiografia na hali ya hewa. Uwepo wa mito mingi inayoingia na kutoka ziwani, kama vile Mto Kagera na Mto Nile Nyeupe, unaendelea kuchangia katika mzunguko wa kijiolojia na maji wa ziwa hilo. Kwa sasa, ziwa Viktoria ni sehemu muhimu ya [[ikolojia]], [[uchumi]], na mabadiliko ya kijiolojia yanayoendelea katika eneo la Afrika ya Mashariki. ==Visiwa vya Ziwa Viktoria== Ziwa Viktoria ni miongoni mwa maziwa yenye [[visiwa]] vingi (takribani 985); kikubwa kuliko vyote ni [[Ukerewe]]. ===Upande wa Kenya=== [[Kisiwa cha Bihiri|Bihiri]] * [[Visiwa vya Chamarungo|Chamarungo]] * [[Visiwa vya Daraja|Daraja]] * [[Kisiwa cha Gengra|Gengra]] * [[Kisiwa cha Hongwe|Hongwe]] * [[Kisiwa cha Ilemba|Ilemba]] * [[Kisiwa cha Kijani|Kijani]] * [[Kisiwa cha Kimaboni|Kimaboni]] * [[Kisiwa cha Kiringiti|Kiringiti]] * [[Kisiwa cha Kiwa|Kiwa]] * [[Kisiwa cha Koyamo|Koyamo]] * [[Kisiwa cha Mageta|Mageta]] * [[Visiwa vya Magogo|Magogo]] * [[Kisiwa cha Maiunya|Maiunya]] * [[Kisiwa cha Mbaiyu|Mbaiyu]] * [[Kisiwa cha Mbasa|Mbasa]] * [[Kisiwa cha Mfangano|Mfangano]] * [[Kisiwa cha Migingo|Migingo]] * [[Kisiwa cha Mlinzi|Mlinzi]] * [[Kisiwa cha Mogare|Mogare]] * [[Visiwa vya Mogare]] * [[Kisiwa cha Mzenzi|Mzenzi]] * [[Kisiwa cha Namulamia|Namulamia]] * [[Kisiwa cha Ndede|Ndede]] * [[Kisiwa cha Ngodhe|Ngodhe]] * [[Kisiwa cha Piramidi|Piramidi]] * [[Kisiwa cha Risi|Risi]] * [[Kisiwa cha Rusinga|Rusinga]] * [[Kisiwa cha Saga|Saga]] * [[Kisiwa cha Seki|Seki]] * [[Kisiwa cha Sifu|Sifu]] * [[Kisiwa cha Sirigombe|Sirigombe]] * [[Kisiwa cha Sukuru|Sukuru]] * [[Kisiwa cha Sumba|Sumba]] * [[Kisiwa cha Takawiri|Takawiri]] * [[Visiwa vya Ugingo]] * [[Kisiwa cha Unyama|Unyama]] * [[Kisiwa cha Usingo|Usingo]] * [[Kisiwa cha Uware|Uware]] * [[Kisiwa cha Wahondo|Wahondo]] * [[Kisiwa cha Wayaga|Wayaga]] * [[Kisiwa cha Yalombo|Yalombo]] * [[Kisiwa cha Yamburi|Yamburi]] ===Upande wa Tanzania=== [[kisiwa cha Anchor (Tanzania)|Anchor]] *[[Kisiwa cha Barega|Barega]] *[[Kisiwa cha Bezi|Bezi]] *[[Kisiwa cha Bihila|Bihila]] *[[Kisiwa cha Bisuvi|Bisuvi]] *[[Kisiwa cha Biswe|Biswe]] *[[Kisiwa cha Buganbwe|Buganbwe]] *[[Kisiwa cha Bugeru|Bugeru]] *[[Kisiwa cha Bukerebe|Bukerebe]] *[[Kisiwa cha Bukurani|Bukurani]] *[[Kisiwa cha Buluza|Buluza]] *[[Kisiwa cha Bumbire|Bumbire]] *[[Kisiwa cha Bunyasa|Bunyasa]] *[[Kisiwa cha Burubi|Burubi]] *[[Kisiwa cha Busonyi|Busonyi]] *[[Kisiwa cha Busyengere|Busyengere]] *[[Kisiwa cha Butwa|Butwa]] *[[Kisiwa cha Buzumu|Buzumu]] *[[Kisiwa cha Bwiru|Bwiru]] *[[Kisiwa cha Chakazimbe|Chakazimbe]] *[[Kisiwa cha Charaki|Charaki]] *[[Kisiwa cha Chienda|Chienda]] *[[Kisiwa cha Chihara|Chihara]] *[[Kisiwa cha Chikonero|Chikonero]] *[[Kisiwa cha Chinyeri|Chinyeri]] *[[Kisiwa cha Chitandere (Sengerema)|Chitandere (Sengerema)]] *[[Kisiwa cha Chitandere (Ukerewe)|Chitandere (Ukerewe)]] *[[Kisiwa cha Dunacheri|Dunacheri]] *[[Kisiwa cha Dwiga|Dwiga]] *[[Kisiwa cha Gabalema|Gabalema]] *[[Kisiwa cha Galinzira (Kagera)|Galinzira (Kagera)]] *[[Kisiwa cha Galinzira (Ukerewe)|Galinzira (Ukerewe)]] *[[Kisiwa cha Gama|Gama]] *[[Kisiwa cha Gana|Gana]] *[[Kisiwa cha Ijinga|Ijinga]] *[[Kisiwa cha Ijirambo|Ijirambo]] *[[Kisiwa cha Ikuru|Ikuru]] *[[Ikuza]] *[[Kisiwa cha Ilangala|Ilangala]] *[[Kisiwa cha Iramba (Tanzania)|Iramba (Tanzania)]] *[[Kisiwa cha Iriga|Iriga]] *[[Kisiwa cha Iroba|Iroba]] *[[Kisiwa cha Irugwa|Irugwa]] *[[Kisiwa cha Iruma|Iruma]] *[[Kisiwa cha Itami|Itami]] *[[Kisiwa cha Itemusi|Itemusi]] *[[Kisiwa cha Ito|Ito]] *[[Kisiwa cha Izinga|Izinga]] *[[Kisiwa cha Juguu|Juguu]] *[[Kisiwa cha Juma|Juma]] *[[Kisiwa cha Kagongo|Kagongo]] *[[Kisiwa cha Kamasi|Kamasi]] *[[Kisiwa cha Kaserazi|Kaserazi]] *[[Kisiwa cha Kasima|Kasima]] *[[Kisiwa cha Kategurwa|Kategurwa]] *[[Kisiwa cha Kiamugasire|Kiamugasire]] *[[Kisiwa cha Kiau|Kiau]] *[[Kisiwa cha Kibinda|Kibinda]] *[[Kisiwa cha Kihombe|Kihombe]] *[[Kisiwa cha Kinagomwishu|Kinamogwishu]] *[[Kisiwa cha Kinyanwana|Kinyanwana]] *[[Kisiwa cha Kiregi (Ukerewe)|Kiregi]] *[[Kisiwa cha Kireta|Kireta]] *[[Kisiwa cha Kishaka|Kishaka]] *[[Kisiwa cha Kitua|Kitua]] *[[Kisiwa cha Kivumba|Kivumba]] *[[Kisiwa cha Komasi|Komasi]] *[[Kisiwa cha Kome|Kome]] *[[Kisiwa cha Kulazu|Kulazu]] *[[Kisiwa cha Kunene|Kunene]] *[[Kisiwa cha Kuriro|Kuriro]] *[[Kisiwa cha Kweru|Kweru]] *[[Kisiwa cha Kweru Mutu|Kweru Mutu]] *[[Kisiwa cha Kwigari|Kwigari]] *[[Kisiwa cha Kwilela|Kwilela]] *[[Kisiwa cha Liagoba|Liagoba]] *[[Kisiwa cha Liegoba|Liegoba]] *[[Kisiwa cha Lyegoba|Lyegoba]] *[[Kisiwa cha Luanji|Luanji]] *[[Kisiwa cha Luhuguru|Luhuguru]] *[[Kisiwa cha Lukando|Lukando]] *[[Kisiwa cha Lukuba|Lukuba]] *[[Kisiwa cha Luwaima|Luwaima]] *[[Kisiwa cha Lyamwenge|Lyamwenge]] *[[Kisiwa cha Mabibi|Mabibi]] *[[Kisiwa cha Mafunke|Mafunke]] *[[Kisiwa cha Maisome|Maisome]] *[[Kisiwa cha Majeje|Majeje]] *[[Kisiwa cha Majunwa|Majunwa]] *[[Kisiwa cha Makibwa|Makibwa]] *[[Kisiwa cha Makome|Makome]] *[[Kisiwa cha Makove|Makove]] *[[Kisiwa cha Malelema|Malelema]] *[[Kisiwa cha Mambe|Mambe]] *[[Kisiwa cha Maremera|Maremera]] *[[Kisiwa cha Masakara|Masakara]] *[[Kisiwa cha Masheka|Masheka]] *[[Kisiwa cha Masuha|Masuha]] *[[Kisiwa cha Mashwera|Mashwera]] *[[Kisiwa cha Mazinga|Mazinga]] *[[Kisiwa cha Mgonchi|Mgonchi]] *[[Kisiwa cha Miandere|Funguvisiwa la Miandere]] *[[Kisiwa cha Miganiko|Miganiko]] *[[Kisiwa cha Mijo|Mijo]] *[[Kisiwa cha Mkuru Kinagi|Mkuru Kinagi]] *[[Kisiwa cha Morova|Morova]] *[[Kisiwa cha Mraoba|Mraoba]] *[[Kisiwa cha Msalala|Msalala]] *[[Kisiwa cha Mtenga|Mtenga]] *[[Kisiwa cha Mtoa|Mtoa]] * [[Kisiwa cha Mtoto|Mtoto]] *[[Kisiwa cha Musira|Musira]] *[[Kisiwa cha Mwengwa|Mwengwa]] *[[Kisiwa cha Nabuyongo|Nabuyongo]] *[[Kisiwa cha Nafuba|Nafuba]] * [[Kisiwa cha Nakaranga|Nakaranga]] *[[Kisiwa cha Namatembe|Namatembe]] *[[Kisiwa cha Namguma|Namguma]] *[[Kisiwa cha Ndarua|Ndarua]] *[[Kisiwa cha Niankuru|Niankuru]] *[[Kisiwa cha Njaburu|Njaburu]] *[[Kisiwa cha Nyabugudzi|Nyabugudzi]] *[[Kisiwa cha Nyaburu|Nyaburu]] *[[Kisiwa cha Nyajune|Nyajune]] *[[Kisiwa cha Nyakanyanse|Nyakanyanse]] *[[Kisiwa cha Nyakasanga|Nyakasanga]] *[[Kisiwa cha Nyamasangi|Nyamasangi]] *[[Kisiwa cha Nyamatala|Nyamatala]] *[[Kisiwa cha Nyambugu|Nyambugu]] *[[Kisiwa cha Nyamikongo|Nyamikongo]] *[[Kisiwa cha Nyanswi|Nyanswi]] *[[Kisiwa cha Raju|Raju]] *[[Kisiwa cha Ramawe|Ramawe]] *[[Kisiwa cha Rubisi|Rubisi]] *[[Kisiwa cha Rubisho|Rubisho]] *[[Kisiwa cha Rubondo|Rubondo]] *[[Kisiwa cha Ruiga|Ruiga]] *[[Kisiwa cha Runeke|Runeke]] *[[Kisiwa cha Ruregaja|Ruregaja]] *[[Kisiwa cha Rwevaguzi|Rwevaguzi]] *[[Kisiwa cha Saanane|Saanane]] *[[Kisiwa cha Sara|Sara]] *[[Kisiwa cha Sata|Sata]] *[[Kisiwa cha Seza|Seza]] *[[Kisiwa cha Shuka|Shuka]] *[[Kisiwa cha Siawangi|Siawangi]] *[[Kisiwa cha Sina|Sina]] *[[Kisiwa cha Siza|Siza]] *[[Kisiwa cha Sizu|Sizu]] *[[Kisiwa cha Songe|Songe]] *[[Kisiwa cha Sosswa|Sosswa]] *[[Kisiwa cha Sozihe|Sozihe]] *[[Kisiwa cha Tefu|Tefu]] *[[Kisiwa cha Ukara|Ukara]] *[[Kisiwa cha Ukerewe|Ukerewe]] *[[Kisiwa cha Usengere|Usengere]] *[[Kisiwa cha Usumuti|Usumuti]] *[[Kisiwa cha Vesi|Funguvisiwa la Vesi]] *[[Kisiwa cha Vianza|Vianza]] *[[Kisiwa cha Wambuji|Wambuji]] *[[Kisiwa cha Yarugu|Yarugu]] *[[Kisiwa cha Yodzu|Yodzu]] *[[Kisiwa cha Zeru|Zeru]] *[[Kisiwa cha Zimo|Zimo]] *[[Kisiwa cha Zinga|Zinga]] *[[Kisiwa cha Ziragura|Ziragura]] * [[Kisiwa cha Zue|Zue]] ===Upande wa Uganda=== [[Kisiwa cha Baga|Baga]], [[Kisiwa cha Banda (Uganda)|Banda]], [[Kisiwa cha Batwala|Batwala]], [[Kisiwa cha Bu|Bu]], [[Kisiwa cha Bubeke|Bubeke]], [[Kisiwa cha Bubembe|Bubembe]], [[Kisiwa cha Bufumira|Bufumira]], [[Kisiwa cha Bugaba|Bugaba]], [[Kisiwa cha Bugaia|Bugaia]], [[Kisiwa cha Bugala|Bugala]] (lat -0,32, long 32,24), [[Kisiwa cha Bugala|Bugala]] (lat -0,64, long 32,31), [[Kisiwa cha Buiga (Mpigi)|Buiga (Mpigi)]], [[Kisiwa cha Buiga (Wakiso)|Buiga (Wakiso)]], [[Kisiwa cha Bukasa|Bukasa]], [[Kisiwa cha Bukone|Bukone]], [[Kisiwa cha Bukwaya|Bukwaya]], [[Kisiwa cha Bulago|Bulago]][[Kisiwa cha Bulanku|Bulanku]], [[Kisiwa cha Bulingugwe|Bulingugwe]], [[Kisiwa cha Bunjako|Bunjako]], [[Kisiwa cha Bunjazi|Bunjazi]], [[Kisiwa cha Bunyama|Bunyama]], [[Kisiwa cha Bussi|Bussi]], [[Kisiwa cha Busungwe|Busungwe]], [[Kisiwa cha Buturume|Buturume]], [[Kisiwa cha Buvu|Buvu]], [[Kisiwa cha Buvuma|Buvuma]], [[Kisiwa cha Buyange|Buyange]], [[Kisiwa cha Buyovu|Buyovu]], [[Kisiwa cha Buziranjovu|Buziranjovu]], [[Kisiwa cha Buziri|Buziri]], [[Kisiwa cha Bwema|Bwema]], [[Kisiwa cha Bwigi|Bwigi]], [[Kisiwa cha Dagusi|Dagusi]], [[Kisiwa cha Damba|Damba]], [[Kisiwa cha Dinzira|Dinzira]], [[Kisiwa cha Duweru|Duweru]], [[Kisiwa cha Dwanga Mukulu|Dwanga Mukulu]], [[Kisiwa cha Dwanga Muto|Dwanga Muto]], [[Kisiwa cha Dwasendwe|Dwasendwe]], [[Kisiwa cha Dyabalume|Dyabalume]], [[Kisiwa cha Funve|Funve]], [[Kisiwa cha Galo|Galo]], [[Kisiwa cha Ikunyu|Ikunyu]], [[Kisiwa cha Iramba|Iramba]], [[Kisiwa cha Isamba|Isamba]], [[Kisiwa cha Izinga (Buvuma)|Izinga]], [[Kisiwa cha Jana|Jana]], [[Kisiwa cha Kabaganja|Kabaganja]], [[Kisiwa cha Kabale|Kabale]], [[Visiwa vya Kabuguza|Kabuguza]],[[Kisiwa cha Kabulataka|Kabulataka]], [[Kisiwa cha Kagulumu|Kagulumu]], [[Kisiwa cha Kaina|Kaina]], [[Kisiwa cha Kaivali|Kaivali]], [[Kisiwa cha Kalambide|Kalambide]], [[Kisiwa cha Kamukulu|Kamukulu]], [[Kisiwa cha Kamutenga|Kamutenga]], [[Visiwa vya Kansove|Kansove]],[[Kisiwa cha Kaserwa|Kaserwa]], [[Kisiwa cha Katanga|Katanga]], [[Kisiwa cha Kayanja|Kayanja]], [[Kisiwa cha Kaza|Kaza]], [[Kisiwa cha Kerenge|Kerenge]], [[Kisiwa cha Kibibi (Buvuma)|Kibibi]], [[Kisiwa cha Kibibi Kaskazini|Kibibi Kaskazini]], [[Kisiwa cha Kibibi Kusini|Kibibi Kusini]], [[Kisiwa cha Kimi|Kimi]], [[Kisiwa cha Kiraza|Kiraza]], [[Kisiwa cha Kiregi (Uganda)|Kiregi]], [[Kisiwa cha Kirugu|Kirugu]], [[Kisiwa cha Kisima|Kisima]], [[Kisiwa cha Kitobo|Kitobo]], [[Kisiwa cha Kiwa (Uganda)|Kiwa]], [[Kisiwa cha Komogwe|Komogwe]], [[Kisiwa cha Koome|Koome]], [[Kisiwa cha Kuiye|Kuiye]], [[Kisiwa cha Kyanga|Kyanga]], [[Kisiwa cha Lambu|Lambu]], [[Kisiwa cha Lebu|Lebu]], [[Kisiwa cha Limaiba|Limaiba]], [[Kisiwa cha Linga (Uganda)|Linga]], [[Kisiwa cha Lingira|Lingira]], [[Kisiwa cha Lolui|Lolui]], [[Kisiwa cha Lufu|Lufu]], [[Kisiwa cha Lujabwa|Lujabwa]], [[Kisiwa cha Lukalu|Lukalu]], [[Kisiwa cha Luke (Uganda)|Luke]], [[Kisiwa cha Lukiusa|Lukiusa]], [[Kisiwa cha Lula|Lula]], [[Kisiwa cha Lulamba|Lulamba]], [[Kisiwa cha Lulanda|Lulanda]], [[Kisiwa cha Lumva|Lumva]], [[Kisiwa cha Lunfuwa|Lunfuwa]], [[Kisiwa cha Lunkulu|Lunkulu]], [[Kisiwa cha Luntwa|Luntwa]], [[Kisiwa cha Luserera|Luserera]], [[Kisiwa cha Luvangu|Luvangu]], [[Kisiwa cha Luvia|Luvia]], [[Kisiwa cha Luwungulu|Luwungulu]], [[Kisiwa cha Lwabagenge|Lwabagenge]], [[Kisiwa cha Lwabalega|Lwabalega]], [[Kisiwa cha Lwabana|Lwabana]], [[Kisiwa cha Lwaji|Lwaji]], [[Kisiwa cha Lwantete|Lwantete]], [[Kisiwa cha Lyabana|Lyabana]], [[Visiwa vya Mabanda|Mabanda]], [[Kisiwa cha Makalugi|Makalugi]], [[Kisiwa cha Makusu|Makusu]], [[Kisiwa cha Marija|Marija]], [[Kisiwa cha Masiwa|Masiwa]], [[Kisiwa cha Masovwi|Masovwi]], [[Kisiwa cha Maundu|Maundu]], [[Kisiwa cha Maungwe|Maungwe]], [[Kisiwa cha Mavi|Mavi]], [[Kisiwa cha Mawe|Mawe]], [[Kisiwa cha Mayinja|Mayinja]], [[Kisiwa cha Mbirubuziba|Mbirubuziba]], [[Kisiwa cha Mbive|Mbive]], [[Kisiwa cha Mbulamwalo|Mbulamwalo]], [[Visiwa vya Meru|Meru]], [[Visiwa vya Mitusi|Mitusi]], [[Kisiwa cha Mkovu|Mkovu]], [[Kisiwa cha Mpande|Mpande]], [[Kisiwa cha Mpata|Mpata]], [[Kisiwa cha Mpuga|Mpuga]], [[Kisiwa cha Mpugwe|Mpugwe]], [[Kisiwa cha Mpuni|Mpuni]], [[Kisiwa cha Mukalanga|Mukalanga]], [[Kisiwa cha Munene|Munene]], [[Visiwa vya Musambwa|Musambwa]], [[Kisiwa cha Musambwa Kusini|Musambwa Kusini]], [[Kisiwa cha Musene|Musene]], [[Kisiwa cha Mutyomu|Mutyomu]], [[Kisiwa cha Mwama|Mwama]], [[Kisiwa cha Mwana|Mwana]], [[Kisiwa cha Mweza|Mweza]], [[Kisiwa cha Nagembiruwa|Nagembiruwa]], [[Kisiwa cha Nainaivi|Nainaivi]], [[Kisiwa cha Namalusu|Namalusu]], [[Kisiwa cha Namama|Namama]], [[Kisiwa cha Namasimbi|Namasimbi]], [[Kisiwa cha Nambewa|Nambewa]], [[Kisiwa cha Nambuga|Nambuga]], [[Kisiwa cha Namite|Namite]], [[Kisiwa cha Namubega|Namubega]], [[Kisiwa cha Nfo|Nfo]], [[Kisiwa cha Ngabo|Ngabo]], [[Kisiwa cha Ngamba (Uganda)|Ngamba]], [[Kisiwa cha Nkata|Nkata]], [[Kisiwa cha Nkese|Nkese]], [[Kisiwa cha Nkose|Nkose]], [[Kisiwa cha Nkusa (Kalangala)|Nkusa (Kalangala)]], [[Kisiwa cha Nkusa (Mukono)|Nkusa (Mukono)]], [[Kisiwa cha Nkusa (Wakiso)|Nkusa (Wakiso)]], [[Kisiwa cha Nkuzi|Nkuzi]], [[Kisiwa cha Nsadzi|Nsadzi]], [[Kisiwa cha Nsenyi|Nsenyi]], [[Kisiwa cha Nsimba|Nsimba]], [[Kisiwa cha Nsinga|Nsinga]], [[Kisiwa cha Nsirwe|Nsirwe]], [[Kisiwa cha Nsonga|Nsonga]], [[Kisiwa cha Ntokwe|Ntokwe]], [[Kisiwa cha Nvuza|Nvuza]], [[Kisiwa cha Nyenda|Nyenda]], [[Kisiwa cha Nziribanje|Nziribanje]], [[Kisiwa cha Ramafuta|Ramafuta]], [[Kisiwa cha Sagitu|Sagitu]], [[Kisiwa cha Sali (Uganda)|Sali]], [[Kisiwa cha Samoka|Samoka]], [[Kisiwa cha Sanga (Buvuma)|Sanga (Buvuma)]], [[Kisiwa cha Sanga (Mukono)|Sanga (Mukono)]] (lat -0,07, long 32,80), [[Kisiwa cha Sanga (Mukono)|Sanga (Mukono)]] (lat 0,08, long 32,65), [[Kisiwa cha Segamba|Segamba]], [[Kisiwa cha Sege|Sege]], [[Visiwa vya Semuganja|Semuganja]], [[Kisiwa cha Semuganja Omunene|Semuganja Omunene]], [[Kisiwa cha Semuganja Omutono|Semuganja Omutono]], [[Kisiwa cha Sentwe|Sentwe]], [[Kisiwa cha Serinya|Serinya]], [[Visiwa vya Sese|Sese]], [[Kisiwa cha Sigulu|Sigulu]], [[Kisiwa cha Simu|Simu]],[[Kisiwa cha Sindiro|Sindiro]], [[Kisiwa cha Sira|Sira]], [[Kisiwa cha Siro|Siro]], [[Kisiwa cha Sowe (Uganda)|Sowe]], [[Kisiwa cha Tavu|Tavu]], [[Kisiwa cha Visa (Uganda)|Visa]], [[Kisiwa cha Vumba|Vumba]], [[Kisiwa cha Wabuziba|Wabuziba]], [[Kisiwa cha Waiasi|Waiasi]], [[Kisiwa cha Waitwe|Waitwe]], [[Kisiwa cha Yubwe|Yubwe]], [[Kisiwa cha Yuweh|Yuweh|]], [[Kisiwa cha Zigunga|Zigunga]], [[Visiwa pacha vya Zigunga|Zigunga Pacha]], [[Kisiwa cha Zinga (Uganda)|Zinga]], [[Kisiwa cha Ziro|Ziro]], [[Kisiwa cha Ziru (Buvuma)|Ziru (Buvuma)]] (lat -0,09, long 33,21), [[Kisiwa cha Ziru (Buvuma)|Ziru (Buvuma)]] (lat 0,05, long 32,98), [[Kisiwa cha Ziru (Kalangala)|Ziru (Kalangala)]] ==Tazama pia== * [[Orodha ya maziwa ya Kenya]] * [[Orodha ya maziwa ya Tanzania]] * [[Orodha ya maziwa ya Uganda]] == Viungo vya nje == *[http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af16.html Watersheds of Africa: A10 Nile | Lake Viktoria ] {{Wayback|url=http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af16.html |date=20070927212902 }} {{Maziwa ya Tanzania}} {{maziwa ya Uganda}} {{Maziwa ya Kenya}} {{mbegu-jio-Afrika}} [[Jamii:Maziwa ya Afrika]] [[Jamii:Maziwa ya Tanzania]] [[Jamii:Maziwa ya Uganda]] [[Jamii:Maziwa ya Kenya]] [[Jamii:Nile]] [[Jamii:Ziwa Viktoria| ]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera]] [[Jamii:Mkoa wa Geita]] [[Jamii:Mkoa wa Mwanza]] [[Jamii:Mkoa wa Mara]] c4hebl2w1ar9gl9srdneeik9pssqve2 0 5904 1566848 34182 2026-06-06T11:53:51Z Jackline Kelvin 89994 1566848 wikitext text/x-wiki [[Faili:Muheza.flac|thumb]] '''Muheza''' ni jina la *[[Wilaya ya Muheza]] *au [[Muheza (mji)|Mji wa Muheza]]. {{maana}} [[Category:Makala zinazotofautisha maana]] 44fy3h38ic558a076hmti47b81swbq4 0 5908 1566853 34178 2026-06-06T11:57:58Z Jackline Kelvin 89994 1566853 wikitext text/x-wiki [[File:Lushoto.flac|thumb]] '''Lushoto''' ni jina la *[[Wilaya ya Lushoto]] *au [[Lushoto (mji)|Mji wa Lushoto]]. {{maana}} [[Category:Makala zinazotofautisha maana]] 5sqceujgircgmj2kkqdhhtt1vli2tcq 0 6880 1566849 1308567 2026-06-06T11:54:57Z Zubeda03 83744 /* */ 1566849 wikitext text/x-wiki [[File:Wilaya ya Ukerewe.flac|thumb|Ukerewe District]] [[Picha:Tanzania Ukerewe location map.svg|thumb|250px|Mahali pa visiwa vya Ukerewe (kijani kilichokoza) katika [[mkoa wa Mwanza]] kabla ya kumegwa.]] '''Wilaya ya Ukerewe''' ni [[wilaya]] mojawapo kati ya 8 za [[Mkoa wa Mwanza]]. Eneo la wilaya hiyo liko kwenye [[visiwa]] vya [[ziwa]] [[Viktoria Nyanza]], hasa visiwa viwili vikubwa vya [[kisiwa cha Ukerewe|Ukerewe]] na [[Ukara]] pamoja na visiwa vidogo kama vile [[Kisiwa cha Kweru|Kweru]], [[Goziba]], [[kisiwa cha Sizu|Sizu]], [[Irugwa]], [[Kerebe]] na vingine vingi. ==Wakazi== Katika [[sensa]] ya [[mwaka]] [[2002]], [[idadi]] ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 261,944 <ref>https://web.archive.org/web/20031228062919/http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/ukerewe.htm</ref> na katika ile ya mwaka [[2022]] walihesabiwa 387,815 <ref>https://www.nbs.go.tz</ref>. Wilaya ya Ukerewe ina [[Kabila|makabila]] makuu matatu ambayo ni [[Wakerewe]], [[Wakara]] na [[Wajita]]. Kabila kuu zaidi ni la Wakerewe ambalo ndilo jina la kisiwa kikuu pia. Wakara wanapatikana nje kidogo ya kisiwa hicho katika kisiwa cha Ukara. Halafu kuna Wajita ambao asili yao ni [[mkoa wa Mara]]. ==Watu maarufu== Ukerewe umewahi kutoa [[Kiongozi|viongozi]] wakubwa [[serikali|serikalini]] kama [[Pius Msekwa]], spika wa bunge mstaafu, [[Gertrude Mongella]] na wengine wengi. Pia uliwahi kutoa [[Upadri|padri]] wa kwanza mzawa wa [[Kanisa Katoliki]] aliyeitwa padri Chipanda lakini pia ni eneo lililojengwa [[ghorofa]] la kwanza na mtu Mweusi. ==Usafiri== [[Usafiri]] ni wa aina kuu mbili: usafiri wa majini na wa ardhini ambao huwarahisishia wakazi wa eneo hili kufanya [[kazi]] na shughuli mbalimbali za [[maendeleo]] katika wilaya yao. ==Uchumi== Ukerewe unasifika kwa kutoa [[Tunda|matunda]] aina ya [[Chungwa|machungwa]] ambayo wananchi wake huyatumia kula na kama [[biashara]] ili kujiongezea kipato. ==Marejeo== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== *[http://www.gallu.net/kort_A3.jpg Ramani ya Ukerewe na Ukara] {{Wayback|url=http://www.gallu.net/kort_A3.jpg |date=20071008110407 }} *[http://www.mwanza-guide.com/Ukerewe.htm Habari za Ukerewe] {{Kata za Wilaya ya Ukerewe}} {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Wilaya za Mkoa wa Mwanza|U]] [[Jamii:Wilaya ya Ukerewe| ]] jv9mjzykxu8mddpzxx6s57hkgfhwy4l 0 6886 1566838 1327001 2026-06-06T11:35:47Z Zubeda03 83744 /* */ 1566838 wikitext text/x-wiki [[File:Wilaya ya Misungwi.flac|Wilaya_ya_Misungwi]] [[Picha:Mwanza-Misungwi.svg|thumb|Ramani ya misungwi]] '''Misungwi''' ni [[kata]] ya [[Wilaya ya Misungwi]] katika [[Mkoa wa Mwanza]], [[Tanzania]]. [[Msimbo wa posta]] ni 33512. Katika [[sensa]] ya [[mwaka]] [[2022]] wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 45,959 <ref>https://www.nbs.go.tz, uk 187 </ref>. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 30,728 waishio humo.<ref>[http://www.wavuti.weebly.com/uploads/3/0/7/6/3076464/census20general20report20-202920march202013_combined_final20for20printing1.pdf Sensa ya 2012, Mwanza Region - Misungwi District Council]</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{Kata za Wilaya ya Misungwi}} {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Wilaya ya Misungwi]] [[Jamii:kata za Mkoa wa Mwanza]] dz668dpgk9wtk2kqym2o87xewmo29fz 0 6888 1566843 1326659 2026-06-06T11:47:55Z Zubeda03 83744 /* */ 1566843 wikitext text/x-wiki [[File:Wilaya ya nyamagana.flac|thumb|Nyamagana District]] {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Kata ya Nyamagana |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = Tanzania |pushpin_map_caption = Mahali pa Nyamagana katika Tanzania |settlement_type = Kata |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Mwanza|Mwanza]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Nyamagana|Nyamagana]] |wakazi_kwa_ujumla = 5,033 |latd=2 |latm= 31|lats=26 |latNS=S |longd=32 |longm=53 |longs=24 |longEW=E |website = }} [[Picha:Mwanza-Nyamagana.svg|thumb|Eneo la Wilaya ya Nyamagana ndani ya Mkoa wa Mwanza.]] '''Nyamagana''' ni [[kata]] na [[kitovu]] cha [[Manisipaa ya Nyamagana]] katika [[Mkoa wa Mwanza]], [[Tanzania]]. [[Msimbo wa posta]] ni 33108. Katika [[sensa]] ya [[mwaka]] [[2022]] wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 5,033 <ref>https://www.nbs.go.tz, uk 182 </ref>. Wakati wa [[sensa]] iliyofanyika [[mwaka]] wa [[2012]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,807 waishio humo. <ref>[http://www.wavuti.weebly.com/uploads/3/0/7/6/3076464/census20general20report20-202920march202013_combined_final20for20printing1.pdf Sensa ya 2012, Mwanza Region - Nyamagana Municipal Council]</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{Kata za Manisipaa ya Nyamagana}} {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Manisipaa ya Nyamagana]] [[Jamii:kata za Mkoa wa Mwanza]] f8t8mjbdoltq4udr5mirefegu5i7wh0 0 7103 1566836 1521456 2026-06-06T11:32:34Z Mokeyz14 89989 1566836 wikitext text/x-wiki [[File:Wilaya ya Muleba.flac|thumb|Muleba District]] {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Muleba |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = Tanzania |pushpin_map_caption = Mahali pa Muleba katika Tanzania |settlement_type = Mji mdogo |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Kagera|Kagera]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Muleba|Muleba]] |wakazi_kwa_ujumla = 25,585 |latd=1 |latm=50 |lats=26 |latNS=S |longd=31 |longm=39 |longs=22 |longEW=E |website = }} [[Picha:Muleba mjini.png|280px|thumb|Ramani ya Muleba mjini]] '''Muleba''' ni [[Mji mdogo|mji mdogo]] na [[makao makuu]] ya [[wilaya ya Muleba]] yenye [[postikodi]] [[namba]] '''35501''' <ref>{{Rejea tovuti |url=https://www.tcra.go.tz/images/documents/postcode/tzPostcodeList.pdf |title=Nakala iliyohifadhiwa |accessdate=2018-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180805072810/https://www.tcra.go.tz/images/documents/postcode/tzPostcodeList.pdf |archivedate=2018-08-05 }}</ref>. Katika [[sensa]] ya [[mwaka]] [[2022]] wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 25,585 <ref>https://www.nbs.go.tz, uk 172 </ref>. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,464 waishio humo.<ref>[http://www.wavuti.weebly.com/uploads/3/0/7/6/3076464/census20general20report20-202920march202013_combined_final20for20printing1.pdf Sensa ya 2012, Kagera - Muleba-District-Council]</ref> Kaigara shule ya msingi na Rubungo shule ya msingi ni kati ya shule maarufu sana zilizokuwepo tokea zama za [[ukoloni]]; shule hizo zilikuwa na upinzani wa jadi katika taaluma na michezo na wanafunzi wa shule nyingine waliwaogopa sana wanafunzi kutoka shule hizo. Aliyekuwa waziri wa ardhi nyumba na makazi na mbunge wa Muleba Kusini (2010-2020) [[Anna Tibaijuka]] alisoma Kaigara Shule ya Sekondari enzi za ukoloni. ==Marejeo== {{marejeo}} {{Kata za Wilaya ya Muleba}} {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:kata za Mkoa wa Kagera]] [[Jamii:Wilaya ya Muleba]] [[Jamii:Miji ya Tanzania]] t9n8lxnbqhepk4dbz1q1vrf3ron0ywr 0 7132 1566842 1470196 2026-06-06T11:47:53Z Jackline Kelvin 89994 1566842 wikitext text/x-wiki [[Picha:Tanzania Shinyanga.png|thumb|Mkoa wa Shinyanga]] [[Picha:Wood_market_in_Shinyanga.jpg|thumb|Soko la mbao]] [[Faili:Shinyanga.flac|thumb]] '''Shinyanga''' ni jina la: *[[Shinyanga (mji)|Mji wa Shinyanga]] *[[Mkoa wa Shinyanga]] {{maana}} [[Jamii:Tanzania]] [[Jamii:Makala zinazotofautisha maana]] di2qdres0e553gwm982xg8fxgloovx7 1566844 1566842 2026-06-06T11:49:12Z Jackline Kelvin 89994 1566844 wikitext text/x-wiki [[Faili:Shinyanga.flac|thumb]] [[Picha:Tanzania Shinyanga.png|thumb|Mkoa wa Shinyanga]] [[Picha:Wood_market_in_Shinyanga.jpg|thumb|Soko la mbao]] '''Shinyanga''' ni jina la: *[[Shinyanga (mji)|Mji wa Shinyanga]] *[[Mkoa wa Shinyanga]] {{maana}} [[Jamii:Tanzania]] [[Jamii:Makala zinazotofautisha maana]] qu1lt4vnglhflii1j5ee7r816kz6f4p 0 7133 1566854 1310823 2026-06-06T11:58:59Z Jackline Kelvin 89994 1566854 wikitext text/x-wiki [[File:Kigoma.flac|thumb]] [[Picha:Tanzania Kigoma Mjini location map.svg|thumb|Ramani ya Kigoma]] [[Picha:Kigoma banner.jpg|thumb|Bandari ya Kigoma]] [[Picha:A local Tomato's farm in Kigoma.jpg|thumb|Zao linalopatikana Kigoma]] '''Kigoma''' ni jina la: *[[Kigoma (kata)]] *[[Kigoma (mji)|Mji wa Kigoma]] ambao ni makao makuu ya *[[Mkoa wa Kigoma]]. {{maana}} fhaxshkw9dz69ylxurhd4a8odgcwr2d 0 7144 1566770 1387648 2026-06-06T09:35:48Z Husseyn Issa 44885 1566770 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Bukoba |picha_ya_satelite = Bukoba bandari 2012 Tamino.jpg |pushpin_map = Tanzania |pushpin_map_caption = Mahali pa mji wa Bukoba katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Kagera|Kagera]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukoba Mjini|Bukoba Mjini]] |wakazi_kwa_ujumla = 144,938 |latd=1 |latm=19 |lats=12 |latNS=S |longd=31 |longm=48 |longs=0 |longEW=E |website = }} [[Picha:Bukoba_View.JPG|thumbnail|right|280px|Muonekano wa Mji wa Bukoba]] [[File:Bukoba.opus|Bukoba]] {{Coord|3|20|43.8|S|36|53|52.6|E|display=title}} '''Bukoba''' ni [[manisipaa]] katika nchi ya [[Tanzania]] ambayo ni [[makao makuu]] ya [[Mkoa wa Kagera]] yenye [[postikodi]] [[namba]] '''35100'''. Bukoba iko kando ya [[Ziwa Viktoria Nyanza]] upande wa magharibi. Eneo lake liko chini ya Halmashauri ya Bukoba mjini (Bukoba Municipal Council) yenye madaraka ya [[wilaya]]. Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa kuwa 144,938. Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 128,796<ref>[http://www.wavuti.weebly.com/uploads/3/0/7/6/3076464/census20general20report20-202920march202013_combined_final20for20printing1.pdf Sensa ya 2012, Kagera - Bukoba Municipal Council]</ref>. ==Historia== Mji ulianzishwa mwaka [[1890]] wakati [[Ujerumani|Wajerumani]] walipoteua sehemu hiyo kwa [[boma]] la [[jeshi]] lao la [[Ukoloni|kikoloni]]. Likaendelea kuwa makao makuu ya [[mwakilishi mkazi]] Mjerumani katika [[ufalme|falme]] ndogo za [[Karagwe]], [[Washubi]] na [[Wahaya]] ambazo kwanza hazikuingizwa moja kwa moja katika koloni la [[Afrika ya Mashariki ya Kijerumani]]. ==Marejeo== {{marejeo}} {{Kata za Wilaya ya Bukoba Mjini}} {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Bukoba]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera|B]] [[Jamii:Wilaya za Mkoa wa Kagera|B]] [[Jamii:Miji ya Tanzania]] [[Jamii:Wilaya ya Bukoba Mjini]] 2dqpz464piy0z52y8op6pelu942bqpf 1566771 1566770 2026-06-06T09:36:14Z Husseyn Issa 44885 1566771 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Bukoba |picha_ya_satelite = Bukoba bandari 2012 Tamino.jpg |pushpin_map = Tanzania |pushpin_map_caption = Mahali pa mji wa Bukoba katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Kagera|Kagera]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukoba Mjini|Bukoba Mjini]] |wakazi_kwa_ujumla = 144,938 |latd=1 |latm=19 |lats=12 |latNS=S |longd=31 |longm=48 |longs=0 |longEW=E |website = }} [[Picha:Bukoba_View.JPG|thumbnail|right|280px|Muonekano wa Mji wa Bukoba]] [[File:Bukoba.opus|Bukoba]] {{Coord|3|20|43.8|S|36|53|52.6|E|display=title}} '''Bukoba''' ni [[manisipaa]] katika nchi ya [[Tanzania]] ambayo ni [[makao makuu]] ya [[Mkoa wa Kagera]] yenye [[postikodi]] [[namba]] '''35100'''. Bukoba iko kando ya [[Ziwa Viktoria Nyanza]] upande wa magharibi. Eneo lake liko chini ya Halmashauri ya Bukoba mjini (Bukoba Municipal Council) yenye madaraka ya [[wilaya]]. Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa kuwa 144,938. Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 128,796<ref>[http://www.wavuti.weebly.com/uploads/3/0/7/6/3076464/census20general20report20-202920march202013_combined_final20for20printing1.pdf Sensa ya 2012, Kagera - Bukoba Municipal Council]</ref>. ==Historia== Mji ulianzishwa mwaka [[1890]] wakati [[Ujerumani|Wajerumani]] walipoteua sehemu hiyo kwa [[boma]] la [[jeshi]] lao la [[Ukoloni|kikoloni]]. Likaendelea kuwa makao makuu ya [[mwakilishi mkazi]] Mjerumani katika [[ufalme|falme]] ndogo za [[Karagwe]], [[Washubi]] na [[Wahaya]] ambazo kwanza hazikuingizwa moja kwa moja katika koloni la [[Afrika ya Mashariki ya Kijerumani]]. ==Marejeo== {{marejeo}} {{Kata za Wilaya ya Bukoba Mjini}} {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Bukoba]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera|B]] [[Jamii:Wilaya za Mkoa wa Kagera|B]] [[Jamii:Miji ya Tanzania]] [[Jamii:Wilaya ya Bukoba Mjini]] oro3f4oj47mymp6t3rr2tal9lkt4eh4 1566792 1566771 2026-06-06T10:29:04Z Riccardo Riccioni 452 1566792 wikitext text/x-wiki {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Bukoba |picha_ya_satelite = Bukoba bandari 2012 Tamino.jpg |pushpin_map = Tanzania |pushpin_map_caption = Mahali pa mji wa Bukoba katika Tanzania |settlement_type = Mji |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Kagera|Kagera]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Bukoba Mjini|Bukoba Mjini]] |wakazi_kwa_ujumla = 144,938 |latd=1 |latm=19 |lats=12 |latNS=S |longd=31 |longm=48 |longs=0 |longEW=E |website = }} [[Picha:Bukoba_View.JPG|thumbnail|right|280px|Mandhari wa mji wa Bukoba]] [[File:Bukoba.opus|Bukoba]] '''Bukoba''' ni [[manisipaa]] ya [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Tanzania]] ambayo ni [[makao makuu]] ya [[Mkoa wa Kagera]] yenye [[postikodi]] [[namba]] '''35100'''. Iko kando ya [[Ziwa Viktoria Nyanza]] upande wa magharibi. Eneo lake liko chini ya Halmashauri ya Bukoba mjini (Bukoba Municipal Council) yenye madaraka ya [[wilaya]]. Katika [[sensa]] ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa kuwa 144,938. Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 128,796<ref>[http://www.wavuti.weebly.com/uploads/3/0/7/6/3076464/census20general20report20-202920march202013_combined_final20for20printing1.pdf Sensa ya 2012, Kagera - Bukoba Municipal Council]</ref>. ==Historia== [[Mji]] ulianzishwa [[mwaka]] [[1890]] wakati [[Ujerumani|Wajerumani]] walipoteua sehemu hiyo kwa [[boma]] la [[jeshi]] lao la [[Ukoloni|kikoloni]]. Likaendelea kuwa makao makuu ya [[mwakilishi mkazi]] Mjerumani katika [[ufalme|falme]] ndogo za [[Karagwe]], [[Washubi]] na [[Wahaya]] ambazo kwanza hazikuingizwa moja kwa moja katika koloni la [[Afrika ya Mashariki ya Kijerumani]]. ==Marejeo== {{marejeo}} {{Kata za Wilaya ya Bukoba Mjini}} {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Bukoba]] [[Jamii:Mkoa wa Kagera|B]] [[Jamii:Wilaya za Mkoa wa Kagera|B]] [[Jamii:Miji ya Tanzania]] [[Jamii:Wilaya ya Bukoba Mjini]] e6u3y2h3wc0ofqbora75d3skes1ewp9 0 19034 1566852 1313270 2026-06-06T11:57:05Z Jackline Kelvin 89994 1566852 wikitext text/x-wiki [[File:Mombo.flac|thumb]] '''Mombo''' ni [[kata]] ya [[Wilaya ya Korogwe Vijijini]] katika [[Mkoa wa Tanga]], [[Tanzania]]. Katika [[sensa]] ya mwaka [[2022]] wakazi walihesabiwa 24,280 <ref>https://www.nbs.go.tz</ref>. [[Msimbo wa posta]] ni 21620- ==Marejeo== {{marejeo}} {{Kata za Wilaya ya Korogwe Vijijini}} {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:kata za Mkoa wa Tanga]] [[Jamii:Wilaya ya Korogwe Vijijini]] 63z23d6p9htrn1wobxn7har94r04pio 0 20555 1566769 1518922 2026-06-06T09:18:41Z Idd ninga 30188 1566769 wikitext text/x-wiki [[File:Maji ya chai Pronounciation.ogg|Maji_ya_chai_Pronounciation]] {{Coord|3|20|43.8|S|36|53|52.6|E|display=title}} '''Maji ya Chai''' ni [[kata]] ya [[Wilaya ya Meru]] katika [[Mkoa wa Arusha]], [[Tanzania]], yenye [[postikodi]] [[namba]] '''23302'''. Katika [[sensa]] ya mwaka [[2022]] wakazi walihesabiwa 19,779 <ref>https://www.nbs.go.tz</ref>. Wakati wa [[sensa]] iliyofanyika mwaka wa [[2012]], kata ilikuwa na wakazi wapatao 29,313 <ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.meac.go.tz/sites/default/files/Statistics/Tanzania%20Population%20Census%202012.pdf |title=Sensa ya 2012, Arusha - Meru DC |accessdate=2016-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040102080416/http://www.meac.go.tz/sites/default/files/Statistics/Tanzania%20Population%20Census%202012.pdf |archivedate=2004-01-02 }}</ref> walioishi humo. Kata iko mguuni pa [[Mlima Meru]] kwa [[kimo]] cha [[mita]] 1,269 juu ya [[usawa wa bahari]].<ref>linganisha [https://mapcarta.com/34353382 Tovuti ya Mapcharte, Maji ya Chai]</ref> Sehemu hii ilipewa jina hili kutokana na maji ya mto unaopita humo.<ref>[http://www.imbaseni.org/background_imbaseni_village.html Background of Imbaseni Village], tovuti ya Imbaseni org, iliangaliwa tar. 1 Julai 2017</ref> Rangi yake ni kama chai ambayo hupikwa kwa kuchemsha maji na majani kuleta rangi nyeusi-kahawia. Rangi hii inatokana na [[kemikali]] zilizopo katika [[ardhi]] ya [[mazingira]] ya Mlima Meru, hasa bikabonati HCO₃ na bikabonati natiri (magadi Na₂CO₃</sub>) ambazo zinarahisisha kuyeyusha kwa [[mata ogania]] kutoka sehemu za matopematope ambako [[mto]] unapita<ref>Kwa hiyo rangi haitoki moja kwa moja kutoka kwa magadi na bikabonati mabli ni rangi nyeusi ya mata ogania inayoyeyushwa na maji yenye magadi</ref> na kuingia katika maji ya mto<ref>"The brown colour of the Maji-ya-Chai, and the red colour of the Engare Nanyuki-the origin of both their names-appear to be due simply to the fact tha.t these alkaline rivers pass through, or receive seepage from, swamps containing much humic material readily soluble in alkali." [http://www.biodiversitylibrary.org/content/part/EANHS/Nos.%2045-46_1_1932_Sturdy.pdf CHEMICAL SURVEY OF THE WATERS OF MOUNT MERU, TANGANYIKA TERRITORY, ESPECIALLY WITH REGARD TO THEIR QUALITIES FOR IRRIGATION uk. 26], taarifa ya Sturdy (Department of Agriculture, Tanganyika), Calton na Milne, Journal of East African Natural History 1-1932, kwenye tovuti ya http://www.biodiversitylibrary.org.</ref> Kata ya Maji ya Chai inajumuisha vijiji vya Kitefu, Maji ya Chai, Lerai na Ngurdoto. ==Marejeo== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== *[http://ecozuri.com/africa-projects/tanzania-overview.html Kuhusu kijiji cha Imbaseni na Kata ya Maji ya Chai] {{Wayback|url=http://ecozuri.com/africa-projects/tanzania-overview.html |date=20160515135304 }}, tovuti ya ecozuri.com, iliangaliwa 1 Julai 2017 {{Kata za Wilaya ya Meru}} {{mbegu-jio-arusha}} [[Jamii:Wilaya ya Meru]] [[Jamii:kata za Mkoa wa Arusha]] 12pxqg4ll3ufnamabu43fgzp74uxj3l 0 21759 1566841 1517694 2026-06-06T11:42:56Z Zubeda03 83744 1566841 wikitext text/x-wiki [[File:Wilaya ya kyerwa.flac|thumb|Kyerwa District]] {{Infobox Settlement |jina_rasmi = Kata ya Kyerwa |picha_ya_satelite = |maelezo_ya_picha = |pushpin_map = |pushpin_map_caption = Mahali pa Kyerwa katika Tanzania |settlement_type = Kata |subdivision_type = [[Madola|Nchi]] |subdivision_name = [[Tanzania]] |subdivision_type1 = [[Mikoa ya Tanzania|Mkoa]] |subdivision_name1 = [[Mkoa wa Kagera|Kagera]] |subdivision_type2 = [[Wilaya za Tanzania|Wilaya]] |subdivision_name2 = [[Wilaya ya Kyerwa]] |wakazi_kwa_ujumla = 13,536 |latd= |latm= |lats= |latNS=S |longd= |longm= |longs= |longEW=E |website = }} '''Kyerwa''' ni [[kata]] ya [[Wilaya ya Kyerwa]] katika [[Mkoa wa Kagera]], [[Tanzania]], yenye [[postikodi]] [[namba]] '''35801''' <ref>{{Rejea tovuti |url=https://www.tcra.go.tz/images/documents/postcode/tzPostcodeList.pdf |title=Nakala iliyohifadhiwa |accessdate=2018-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180805072810/https://www.tcra.go.tz/images/documents/postcode/tzPostcodeList.pdf |archivedate=2018-08-05 }}</ref>. Katika [[sensa]] ya [[mwaka]] [[2022]] wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 13,536 <ref>https://www.nbs.go.tz, uk 176 </ref>. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 21,605 waishio humo.<ref>[http://www.wavuti.weebly.com/uploads/3/0/7/6/3076464/census20general20report20-202920march202013_combined_final20for20printing1.pdf Sensa ya 2012, Kagera - Kyerwa District Council]</ref> ==Marejeo== {{marejeo}} {{Kata za Wilaya ya Kyerwa}} {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:kata za Mkoa wa Kagera]] [[Jamii:Wilaya ya Kyerwa]] knuzw4uii70n93bzqq1v3wl66w9y3ye 0 22318 1566816 1054990 2026-06-06T11:03:57Z Riccardo Riccioni 452 1566816 wikitext text/x-wiki ^{''Kwa maana nyingine ya jina hili angalia [[Kwale|hapa]]''} '''Kwale''' ni [[kisiwa]] kidogo katika [[Bahari Hindi]] mbele ya [[pwani]] ya [[Tanzania]] upande wa [[kaskazini]] wa [[delta]] ya [[mto Rufiji]]. Kisiwa hicho ni sehemu ya [[kata]] ya [[Kisiju]] kwenye [[wilaya ya Mkuranga]] ([[Mkoa wa Pwani]]). Kwale imetambuliwa na [[wataalamu]] wa [[akiolojia]] kuwa kati ya vituo vya awali vya [[biashara]] ya pwani iliyokuwa chanzo cha [[utamaduni]] wa [[Uswahilini]]. <ref>[http://iodeweb1.vliz.be/odin/bitstream/1834/278/1/chami.pdf Early Iron Working People's Adaptation to the Nearshore and Offshore Island Environment by Felix Chami]</ref> ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] fqs5hv6q1jaozasf7a9d3c3qrhh7vyd 10 23334 1566839 1508594 2026-06-06T11:38:22Z Riccardo Riccioni 452 1566839 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Mawikipedia |title = [[:meta:List of Wikipedias|Matoleo]] ya [[Wikipedia]] kwa lugha tofauti na wingi wa makala |group1= 5,000,000+ |list1 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiingereza|Kiingereza]] [[:w:Main Page|en:]] {{•w}} [[Wikipedia ya Kisebuano|Kisebuano]] [[:ceb:]] {{nowrap end}} |group2= 2,000,000+ |list2 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kijerumani|Kijerumani]] [[:de:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kihispania|Kihispania]] [[:es:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kifaransa|Kifaransa]] [[:fr:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiholanzi|Kiholanzi]] [[:nl:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kirusi|Kirusi]] [[:ru:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiswidi|Kiswidi]] [[:sv:]] {{nowrap end}} |group3= 1,000,000+ |list3 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiarabu|Kiarabu]] [[:ar:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiarabu cha Misri|Kiarabu cha Misri]] [[:arz:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiajemi|Kiajemi]] [[:fa:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiitalia|Kiitalia]] [[:it:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kijapani|Kijapani]] [[:ja:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kipoland|Kipoland]] [[:pl:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kireno|Kireno]] [[:pt:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiukraini|Kiukraini]] [[:uk:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kivietnamu|Kivietnamu]] [[:vi:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kichina|Kichina]] [[:zh:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiwaray|Kiwaray]] [[:war:]] {{nowrap end}} |group4= 500,000+ |list4 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kikatala|Kikatala]] [[:ca:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kicheki|Kicheki]] [[:cs:]]{{•w}}[[Wikipedia ya Kifini|Kifini]] [[:fi:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kihungaria|Kihungaria]] [[:hu:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiindonesia|Kiindonesia]] [[:id:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kikorea|Kikorea]] [[:ko:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kinorwei|Kinorwei (Bokmål)]] [[:no:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiromania|Kiromania]] [[:ro:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiserbia|Kiserbia]] [[:sr:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kituruki|Kituruki]] [[:tr:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kitatar|Kitatar]] [[:tt:]] {{nowrap end}} |group5= 200,000+ |list5 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiazeri|Kiazeri]] [[:az:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kibulgaria|Kibulgaria]] [[:bg:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kidenmark|Kidenmark]] [[:da:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kigiriki|Kigiriki]] [[:el:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiesperanto|Kiesperanto]] [[:eo:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiestonia|Kiestonia]] [[:et:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kieuskara|Kieuskara]] [[:eu:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kigalicia|Kigalicia]] [[:gl:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiyahudi|Kiyahudi]] [[:he:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kikroatia|Kikroatia]] [[:hr:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiarmenia|Kiarmenia]] [[:hy:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kikazakh|Kikazakh]] [[:kk:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kilithuania|Kilithuania]] [[:lt:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kimalay|Kimalay]] [[:ms:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiserbokroatia|Kiserbokroatia]] [[:sh:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiingereza Rahisi|Kiingereza Rahisi]] [[:simple:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kislovakia|Kislovakia]] [[:sk:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiurdu|Kiurdu]] [[:ur:]] {{nowrap end}} |group6= 100,000+ |list6 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiafrikaans|Kiafrikaans]] [[:af:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiasturia|Kiasturia]] [[:ast:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kibengali|Kibengali]] [[:bn:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiwelisi|Kiwelisi]] [[:cy:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kihausa|Kihausa]] [[:ha:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kihindi|Kihindi]] [[:hi:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kigeorgia|Kigeorgia]] [[:ka:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kilatini|Kilatini]] [[:la:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiladin|Kiladin]] [[:lld:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kilatvia|Kilatvia]] [[:lv:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kimalagasy|Kimalagasy]] [[:mg:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kimasedonia|Kimasedonia]] [[:mk:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiburma|Kiburma]] [[:my:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kinorwei|Kinorwei (Nynorsk)]] [[:nn:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kisloveni|Kisloveni]] [[:sl:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kialbania|Kialbania]] [[:sq:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiswahili|Kiswahili]] [[:sw:]] {{•w}} [[Wikipedia ya Kitamil|Kitamil]] [[:ta:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kitelugu|Kitelugu]] [[:te:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kitajik|Kitajiki]] [[:tg:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kithai|Kithai]] [[:th:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kivolapuk|Kivolapuk]] [[:vo:]] {{•w}} [[Wikipedia ya Kikantoni|Kikantoni]] [[:zh-yue:]] {{nowrap end}} |group7= 50,000+ |list7 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiaragona|Kiaragona]] [[:an:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kibretoni|Kibretoni]] [[:br:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kibosnia|Kibosnia]] [[:bs:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kieire|Kieire]] [[:ga:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiskoti|Kiskoti]] [[:gd:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kihaiti|Kihaiti]] [[:ht:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiigbo|Kiigbo]] [[:ig:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiido|Kiido]] [[:io:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiicelandi|Kiicelandi]] [[:is:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kijavani|Kijavani]] [[:jv:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kikurdi|Kikurdi]] [[:ku:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiluksemburgi|Kiluksemburgi]] [[:lb:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kilombard|Kilombard]] [[:lmo:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kimalayalam|Kimalayalam]] [[:ml:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kisaksoni cha Chini|Kisaksoni cha Chini]] [[:nds-nl:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kisilesia|Kisilesia]] [[:szl:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kitagalog|Kitagalog]] [[:tl:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiveneto|Kiveneto]] [[:vec:]] {{nowrap end}} |group8= 20,000+ |list8 = {{nowrap begin}}[[Wikipedia ya Kibishnupriya|Kibishnupriya]] [[:bpy:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kisicilia|Kisicilia]] [[:scn:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiyoruba|Kiyoruba]] [[:yo:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiwu|Kiwu]] [[:wuu:]] {{nowrap end}} |group9= 10,000+ |list9 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiamhari|Kiamhari]] [[:am:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiarabu cha Moroko|Kiarabu cha Moroko]] [[:ary:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kisamogitia|Kisamogitia]] [[:bat-smg:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kifula|Kifula]] [[:ff:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kikhmer|Kikhmer]] [[:km:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kilimburgi|Kilimburgi]] [[:li:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kinapoli|Kinapoli]] [[:nap:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kitachelhit|Kitachelhit]] [[:shi:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kishona|Kishona]] [[:sn:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kisomali|Kisomali]] [[:so:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kitumbuka|Kitumbuka]] [[:tum:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiwalloon|Kiwalloon]] [[:wa:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiyiddi|Kiyiddi]] [[:yi:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kitamazight Sanifu cha Moroko|Kitamazight Sanifu cha Moroko]] [[:zgh:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kichina cha Juu|Kichina cha Juu]] [[:zh-classical:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kizulu|Kizulu]] [[:zu:]]{{nowrap end}} |group10= 1,000+ |list10 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiakan|Kiakan]] [[:ak:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiewe|Kiewe]] [[:ee:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kifon|Kifon]] [[:fon:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kifriuli|Kifriuli]] [[:fur:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kigan|Kigan]] [[:gan:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Pijini ya Ghana|Pijini ya Ghana]] [[:gpe:]] {{·w}} [[Wikipedia ya Kikabyle|Kikabyle]] [[:kab:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kikabiye|Kikabiye]] [[:kbp:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kikongo|Kikongo]] [[:kg:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kikikuyu|Kikikuyu]] [[:ki:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiladino|Kiladino]] [[:lad:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiganda|Kiganda]] [[:lg:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kilingala|Kilingala]] [[:ln:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kimalta|Kimalta]] [[:mt:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kimaori|Kimaori]] [[:mi:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kimossi|Kimossi]] [[:mos:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kisotho cha Kaskazini|Kisotho cha Kaskazini]] [[:nso:]] {{•w}} [[Wikipedia ya Kichewa|Kichewa]] [[:ny:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kioromo|Kioromo]] [[:om:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Pijini ya Nijeria|Pijini ya Nijeria]] [[:pcm:]] {{·w}} [[Wikipedia ya Kijerumani cha Pennsylvania|Kijerumani cha Pennsylvania]] [[:pdc:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kirumanj|Kirumanj]] [[:rm:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kinyarwanda|Kinyarwanda]] [[:rw:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kisami Kaskazini|Kisami Kaskazini]] [[:se:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiswati|Kiswati]] [[:ss:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kisotho cha Kusini|Kisotho cha Kusini]] [[:st:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitswana|Kitswana]] [[:tn:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitonga|Kitonga]] [[:to:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kiturkme|Kiturkme]] [[:tk:]]{{•w}} [[Wikipedia ya Kitsonga|Kitsonga]] [[:ts:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitwi|Kitwi]] [[:tw:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiwolof|Kiwolof]] [[:wo:]]{{nowrap end}} }}<noinclude> [[Category:Wikipedia utility templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude> mspe3yjv4j3ojajimv57j8gb4x6sw5k 10 59566 1566840 1508592 2026-06-06T11:40:04Z Riccardo Riccioni 452 1566840 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Wikipedia za Kiafrika |title = Matoleo ya [[Wikipedia]] kwa [[lugha za Afrika]] kulingana na idadi ya makala |group1= 1,000,000+ |list1 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiarabu cha Misri|Kiarabu cha Misri]] [[:arz:]] {{nowrap end}} |group2= 500,000+ |list2 = {{nowrap begin}} {{nowrap end}} |group3= 200,000+ |list3 = {{nowrap begin}} {{nowrap end}} |group4= 100,000+ |list4 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiafrikaans|Kiafrikaans]] [[:af:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kihausa|Kihausa]] [[:ha:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kimalagasy|Kimalagasy]] [[:mg:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiswahili|Kiswahili]] [[:sw:]] {{nowrap end}} |group5= 50,000+ |list5 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiigbo|Kiigbo]] [[:ig:]] {{nowrap end}} |group6= 20,000+ |list6 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiyoruba|Kiyoruba]] [[:yo:]] {{nowrap end}} |group7= 10,000+ |list7 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiamhari|Kiamhari]] [[:am:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiarabu cha Moroko|Kiarabu cha Moroko]] [[:ary:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kifula|Kifula]] [[:ff:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitachelhit|Kitachelhit]] [[:shi:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kishona|Kishona]] [[:sn:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kisomali|Kisomali]] [[:so:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitamazight Sanifu cha Moroko|Kitamazight Sanifu cha Moroko]] [[:zgh:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitumbuka|Kitumbuka]] [[:tum:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kizulu|Kizulu]] [[:zu:]] {{nowrap end}} |group8= 5,000+ |list8 = {{Nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kikabyle|Kikabyle]] [[:kab:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kilingala|Kilingala]] [[:ln:]] {{·w}} [[Wikipedia ya Kinyarwanda|Kinyarwanda]] [[:rw:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kisotho cha Kaskazini|Kisotho cha Kaskazini]] [[:nso:]] {{Nowrap end}} |group9= 2,000+ |list9 = {{nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kifon|Kifon]] [[:fon:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Pijini ya Ghana|Pijini ya Ghana]] [[:gpe:]] {{·w}} [[Wikipedia ya Kikikuyu|Kikikuyu]] [[:ki:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiganda|Kiganda]] [[:lg:]] {{·w}} [[Wikipedia ya Kitswana|Kitswana]] [[:tn:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitwi|Kitwi]] [[:tw:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kixhosa|Kixhosa]] [[:xh:]] {{nowrap end}} |group10= 1,000+ |list10 = {{Nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kiakan|Kiakan]] [[:ak:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiewe|Kiewe]] [[:ee:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kikabiye|Kikabiye]] [[:kbp:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kikongo|Kikongo]] [[:kg:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kimossi|Kimossi]] [[:mos:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kichewa|Kichewa]] [[:ny:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kioromo|Kioromo]] [[:om:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Pijini ya Nijeria|Pijini ya Nijeria]] [[:pcm:]] {{·w}} [[Wikipedia ya Kiswati|Kiswati]] [[:ss:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kisotho cha Kusini|Kisotho cha Kusini]] [[:st:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitsonga|Kitsonga]] [[:ts:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kiwolof|Kiwolof]] [[:wo:]] {{Nowrap end}} |group11= 500+ |list11 = {{Nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kibambara|Kibambara]] [[:bm:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kirundi|Kirundi]] [[:rn:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kivenda|Kivenda]] [[:ve:]] {{Nowrap end}} |group12= 100+ |list12 = {{Nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kidinka|Kidinka]] [[:din:]] {{·w}} [[Wikipedia ya Kindebele cha Kusini|Kindebele cha Kusini]] [[:nr:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kisango|Kisango]] [[:sg:]]{{·w}} [[Wikipedia ya Kitigrinya|Kitigrinya]] [[:ti:]] {{Nowrap end}} |group13= 1+ |list13 = {{Nowrap begin}} [[Wikipedia ya Kitigre|Kitigre]] [[:tig:]] {{Nowrap end}} }}<noinclude> [[Category:Wikipedia utility templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude> rm8k3ixzgebpot34zaun3qkgphatyhf 0 81070 1566794 1339724 2026-06-06T10:32:15Z Mokeyz14 89989 1566794 wikitext text/x-wiki [[File:Mji Mkongwe.flac|thumb|Mji Mkongwe]] '''Mji Mkongwe''' (kwa [[Kiingereza]]: ''Stone Town'') ndio sehemu ya kale ya [[Jiji la Zanzibar]], [[mji]] mkubwa wa [[kisiwa]] cha [[Unguja]] na [[mji mkuu]] wa [[Jamhuri ya Watu wa Zanzibar]]. Kama [[kitovu]] cha [[historia]] yake kilichoathiriwa na [[utamaduni]] wa [[Waarabu]], wa [[Waajemi]], wa [[Wahindi]] na wa [[Wazungu]], Mji Mkongwe umeandikishwa katika orodha ya [[UNESCO]] ya "[[Urithi wa Dunia]]" (World Heritage). [[Nyumba]] za Mji Mkongwe zilijengwa tangu [[mwaka]] [[1830]], wakati [[Sultani]] [[Sayyid Said]] alipohamisha mji mkuu wake kutoka [[Omani]] kuja Unguja. Kati ya [[Jengo|majengo]] maarufu ni [[Beit al Ajaib]] ([[Jumba la Maajabu]] lililobomoka tarehe [[24 Desemba]] [[2020]]<ref>https://www.mwananchi.co.tz/mw/habari/kitaifa/jengo-la-kihistoria-beit-al-ajaib-laanguka-zanzibar-3239382</ref>), [[Jumba la Sultani, Zanzibar|Jumba la Sultani]], [[Ngome Kongwe, Zanzibar|Ngome Kongwe]], [[Kanisa la Kristo, Zanzibar|Kanisa Kuu la Anglikana]] lililojengwa mahali pa [[soko la watumwa]] na hasa nyumba nyingi za kihistoria za [[ghorofa]] zilizojengwa na [[familia]] za tabaka la [[tajiri|matajiri]] [[Waarabu]] zenye [[mlango|milango]] yenye mapambo mazuri. Mji Mkongwe unapokea [[watalii]] wengi kila mwaka. Mji wa kisasa umekua sana ng'ambo ya Mji Mkongwe. ==Picha== <br clear="right"/> <gallery> Image:StoneTown-Zanzibar.jpg|<small>[[Mji Mkongwe]]</small> Image:Sansibar-HoseOfWonders.jpg|<small>Nyumba ya Maajabu (Beit-al-Ajaib)</small> Image:Fort-Zanzibar.jpg|<small>Boma la Kale katika Mji Mkongwe</small> Image:Beach-Zanzibar.jpg|<small>Mahali pa kuogelea ufukoni karibu na Mji Mkongwe</small> </gallery> ==Tazama pia== * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] * [[Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania]] * [[Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika]] * [[Aga Khan Jamaat Khana, Zanzibar]] * [[Bafu za Hamamni, Zanzibar]] * [[Bustani za Forodhani, Zanzibar]] * [[Jengo la Bharmal, Zanzibar]] * [[Msikiti wa Malindi, Zanzibar]] * [[Nyumba ya Tippu Tip, Zanzibar]] * [[Soko la Darajani, Zanzibar]] * [[Ubalozi Mdogo wa Uingereza, Zanzibar]] * [[Zahanati ya Ithnashiri]] ==Tanbihi== {{marejeo}} == Viungo vya nje == {{Commons cat|Zanzibar City|Jiji la Zanzibar}} {{wikivoyage|Stone Town}} * [http://home.globalfrontiers.com/Zanzibar/swahili_home_page.htm Historia na utamaduni wa Zanzibar] {{Wayback|url=http://home.globalfrontiers.com/Zanzibar/swahili_home_page.htm |date=20060207112626 }} * [http://whc.unesco.org/en/list/173 UNESCO Stone Town Site] * [http://stcda-zanzibar.org Stone Town Conservation and Development Authority] {{Wayback|url=http://stcda-zanzibar.org/ |date=20161022152424 }} * [http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/town.htm Zanzibar Urban District Homepage for the 2002 Tanzania National Census] {{Wayback|url=http://www.tanzania.go.tz/census/census/districts/town.htm |date=20040318024833 }} * [http://www.worldhum.com/features/travel-stories/stranger-in-paradise-20090609/ Stranger in Paradise: Searching for a Place to Call Home in Stone Town] {{Wayback|url=http://www.worldhum.com/features/travel-stories/stranger-in-paradise-20090609/ |date=20110718114857 }} by Christopher Vourlias, ''World Hum'', June 15, 2009 * [http://zanzibar-islands.com/guide/Stone-Town/001G3M6KPGKJZTCC/ Zanzibar Stone Town & Hotels] {{Wayback|url=http://zanzibar-islands.com/guide/Stone-Town/001G3M6KPGKJZTCC/ |date=20110611023741 }} A travel guide website containing pictures and information about Stone Town as well as a selection of Stone Town Hotels. * [http://www.africahousehotel.com/stone_town.html Stone Town sites and attractions] {{Wayback|url=http://www.africahousehotel.com/stone_town.html |date=20120316015542 }} {{mbegu-jio-unguja}} [[Jamii:Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi]] [[Jamii:Zanzibar]] [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] [[Jamii:Urithi wa Dunia katika Zanzibar]] [[Jamii:Wilaya ya Mjini Unguja| ]] ca3z22jaouj87mzyr30n9quyj34j9z6 0 83260 1566830 1339969 2026-06-06T11:13:13Z Riccardo Riccioni 452 /* Viungo vya nje */ 1566830 wikitext text/x-wiki {{Coord|-9.0704|39.58288|display=title}} [[Picha:Inside the ruins of Songo Mnara.jpg|250px|thumb|Kwenye maghofu ya Songo Mnara.]] '''Songo Mnara''' (pia: '''Songa Mnara''', '''Songa Manara''') ni [[kisiwa]] katika [[funguvisiwa]] la Kilwa, upande wa [[kusini]] mwa [[Kilwa Kisiwani]]. Kiutawala ni sehemu ya [[kata]] ya [[Pande Mikoma]] kwenye [[Wilaya ya Kilwa]], [[Tanzania]]. Upande wa [[mashariki]] wa kisiwa kuna [[maghofu]] ya [[mji]] wa kale wa Songo Mnara. Maghofu hayo yamekubaliwa pamoja na yale ya Kilwa Kisiwani katika orodha ya [[urithi wa dunia]] wa [[UNESCO]]. ==Historia== Kulikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale katika pwani ya [[Bahari ya Hindi]]. Katika [[Karne ya 13|karne za 13]] - [[Karne ya 16|16]] ilikuwa mji muhimu wa [[biashara]] ya [[Bahari Hindi]] kama inavyojulikana kutokana na mabaki ya [[bidhaa]] yaliyopatikana huko<ref>{{cite journal|last1=Stoetzel|first1=Jack|title=Field Report: Archaeological Survey of Songo Mnara Island|journal=Nyame Akuma|date=2011|volume=76|pages=9–14}}</ref>. Mabaki ya [[dhahabu]], [[fedha]], [[lulu]], [[marashi]], vyombo vya [[Uajemi]] na [[kauri]] za [[China]] yalipatikana na kuonyesha upana wa biashara ya wenyeji<ref name="Songo Mnara Trade">{{cite journal|last1=Zhao|first1=Bing|title=Global Trade and Swahili Cosmopolitan Material Culture: Chinese-Style Ceramic Shards from Sane ya Kati and Songo Mnara (Kilwa, ,Tanzania)|journal=Journal of World History|date=March 2012|volume=23|pages=41–85|accessdate=9 December 2014|doi=10.1353/jwh.2012.0018}}</ref>. [[Wataalamu]] wa [[akiolojia]] walitambua [[misikiti]] 6, [[Kaburi|makaburi]] 4, [[uwanja|nyanja]] 3 na [[nyumba]] zaidi ya 20. [[Ujenzi]] ulikuwa wa [[matumbawe]] na [[simiti]].<ref name="Finding Meaning in Ancient Swahili Spatial Practices">{{cite journal|last1=Fleisher|first1=Jeffrey|last2=Wynne-Jones|first2=Stephanie|title=Finding Meaning in Ancient Swahili Spatial Practices|journal=African Archaeological Review|date=2012|volume=29|pages=171–207|accessdate=20 October 2014|doi=10.1007/s10437-012-9121-0}}</ref> Haijulikani ni nini iliyosababisha kuanguka kwa mji huo lakini kuna dalili za kuwa mwisho wa mji hulingana takriban na wakati wa kufika kwa [[Wareno]] katika [[Afrika ya Mashariki]], hivyo kuna watalaamu wanaohisi mvurugo uliosababishwa na kufika kwa Wareno ulileta pia anguko la Songo Mnara. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] * [[Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania]] * [[Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika]] == Picha == <gallery> File:Ruins of Songo Mnara, inside the main building.jpg|Ndani ya jengo kuu File:Songo Mnara, main building.jpg|Jengo kuu File:Mihrab of a mosque, Songo Mnara.jpg|Mihrabu ya msikiti </gallery> ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== *[http://whc.unesco.org/en/list/144 Ruins of Kilwa Kisiwani and Ruins of Songo Mnara], maelezo kwenye tovuti ya [[UNESCO]]] *[http://archaeology.org/issues/116-1401/features/1634-swahili-coast-towns Archaeology Magazine article on Songo Mnara] *[http://www.geonames.org Geonames.org] {{Kata za Wilaya ya Kilwa}} {{mbegu-jio-lindi}} [[Jamii:Miji ya Tanzania]] [[Jamii:wilaya ya Kilwa]] [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Mahali pa Urithi wa Dunia katika Tanzania]] 8uyese5uln8qjx5xtljfxsxr4csyfc8 0 87406 1566713 1259217 2026-06-05T14:57:00Z Riccardo Riccioni 452 /* M */ 1566713 wikitext text/x-wiki '''Orodha ya mito nchini Tanzania''' inaitaja zaidi ya 2,000, lakini hiyo ni baadhi tu. Imepangwa kwa taratibu mbalimbali kama ifuatavyo: # kadiri inavyoelekeza [[maji]] yake katika [[Bahari ya Hindi]] [[mashariki]] mwa nchi ama moja kwa moja ama kwa kuchangia [[Mto Zambezi]] kupitia [[Ziwa Nyasa]], lakini kuna pia mito michache inayochangia [[Bahari ya Kati]] kupitia [[Ziwa Viktoria]] na [[mto Naili]], na mingine tena [[Bahari Atlantiki]] kupitia [[Ziwa Tanganyika]], huku mingine inaishia katika [[mabonde]] nchini kama la [[Ziwa Rukwa]]; # kadiri ya [[Mikoa ya Tanzania|mikoa]] inapopatikana; # kadiri ya [[alfabeti]]. ==Kadiri ya beseni== ===Pwani ya mashariki ya Tanzania=== *[[Beseni]] la [[Mto Umba]] *Beseni la [[Mto Sigi]] *Beseni la [[Mto Pangani]] **[[Mto Kolungazao]] **[[Mto Saunyi]] **[[Mto Luengera]] **[[Mto Mkomazi]] **[[Lambo]] la [[Nyumba ya Mungu]] ***[[Mto Kikuletwa]] ****[[Mto Mwanga]] ****[[Mto Sanya]] ****[[Mto Weruweru]] *****[[Mto Kikafu]] *****[[Mto Waramu]] ****[[Mto Usa]] ****[[Mto Themi]] *****[[Mto Ngarenaro]] ***[[Mto Jipe Ruvu]] ****[[Mto Deho]] ****[[Mto Rau]] *****[[Ziwa Jipe]] ******[[Mto Lumi]] *beseni la [[Mto Msangasi]] *beseni la [[Mto Migasi]] *beseni la [[Mto Wami]] **[[Mto Lukigura]] **[[Mto Kiseru]] **[[Mto Mkundi]] **[[Mto Tani]] **[[Mto Mkata]] ***[[Mto Mkondoa]] ***[[Mto Miyombo]] *beseni la [[Ruvu (Pwani)]] **[[Mto Mkombezi]] **[[Mto Mbiki]] **[[Mto Musa]] **[[Mto Ngerengere]] **[[Mto Mgeta]] *beseni la [[Mto Rufiji]] **[[Mto Lungonya]] **[[Ruaha Mkuu]] ***[[Mto Lukosi]] ***[[Mto Mbungu]] ***[[Mto Kizigo]] ****[[Mto Njombe]] ***[[Ruaha Mdogo]] ***[[Mto Kimbi]] ***[[Mto Mbarali]] ***[[Mto Mlomboji]] ***[[Mto Kimani]] ***[[Mto Ipera]] **[[Mto Luwegu]] **[[Mto Ulanga]] (Kilombero) ***[[Kihansi Dam|Kihansi]] ***[[Mto Luhombero]] ***[[Mto Msolwa]] ***[[Mto Ruipa]] ***[[Mto Mnyera]] ****[[Mto Ruhudji]] *beseni la [[Mto Matandu]] *beseni la [[Mto Mavuji]] *beseni la [[Mto Mbwemburu]] *beseni la [[Mto Lukuledi]] *beseni la [[Mto Ruvuma]] **[[Mto Lukwika]] **[[Mto Muhuwezi]] **[[Mto Msinejewe]] **[[Mto Lukumbule]] **[[Mto Msangesi]] **[[Mto Njuga]] ===Beseni la mto Zambezi=== *[[Ziwa Nyasa]] **[[Mto Ruhuhu]] **[[Mto Songwe]] ===Beseni la mto Nile=== *[[Ziwa Viktoria]] **[[Mto Mori]] **[[Mto Mara]] **[[Mto Ruwana]] **[[Mto Simiyu]] **[[Mto Isanga]] **[[Mto Kagera]] ===Beseni la mto Kongo=== *[[Ziwa Tanganyika]] **[[Mto Malagarasi]] **[[Mto Rufugu]] **[[Mto Luegele]] **[[Mto Luega]] **[[Mto Msenguse]] **[[Mto Ifume]] **[[Mto Luamfi]] **[[Mto Loasi]] **[[Mto Kalambo]] ===Mabeseni ya ndani=== *beseni la [[ziwa Rukwa]] **[[Mto Kavuu]] **[[Mto Rungwa]] **[[Mto Zira]] ***[[Mto Songwe]] **[[Mto Momba]] ***[[Mto Saisi]] *beseni la [[ziwa Natron]] **[[Mto Peninji]] *beseni la [[ziwa Manyara]] *beseni la [[ziwa Burunge]] **[[Mto Tarangire]] *beseni la [[ziwa Eyasi]] **[[Mto Sibiti]] *beseni la [[Mto Bubu]] ==Kwa mpangilio wa mikoa== *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha|Arusha]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam|Dar es Salaam]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Dodoma|Dodoma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Geita|Geita]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Iringa|Iringa]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kagera|Kagera]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Katavi|Katavi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma|Kigoma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro|Kilimanjaro]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Lindi|Lindi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Manyara|Manyara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mara|Mara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya|Mbeya]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Morogoro|Morogoro]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mtwara|Mtwara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mwanza|Mwanza]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Njombe|Njombe]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pemba Kaskazini|Pemba Kaskazini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pemba Kusini|Pemba Kusini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani|Pwani]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Rukwa|Rukwa]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruvuma|Ruvuma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Shinyanga|Shinyanga]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Simiyu|Simiyu]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Singida|Singida]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Songwe|Songwe]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Tabora|Tabora]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Tanga|Tanga]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Kaskazini|Unguja Kaskazini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Mjini Magharibi|Unguja Mjini Magharibi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Kusini|Unguja Kusini]] ==Kwa utaratibu wa [[alfabeti]]== Baadhi ya mito huenda ikaorodheshwa mara mbili kwa [[tahajia]] tofauti kidogo. {{compact ToC|side=yes|top=yes|num=yes}} *[[Charhiet Rapids]] *[[Kijito Nyama]] *[[Mbasi Creek]] *[[Mpanda Rapids]] *[[Sunda Rapids]] == A == *[[Mto Ailolu]] *[[Mto Alanakuru]] *[[Mto Alimsudi]] *[[Mto Amazee]] *[[Mto Angai]] *[[Mto Angilera]] *[[Mto Arash]] *[[Mto Araya]] *[[Mto Ardai]] == B == *[[Mto Badi]] *[[Mto Baghara]] *[[Mto Bamba]] *[[Mto Bandarini]] *[[Mto Banoro]] *[[Mto Barai]] *[[Mto Bariadi]] *[[Mto Barikiwa]] *[[Mto Basua]] *[[Mto Beige]] *[[Mto Beledi]] *[[Mto Bigasha]] *[[Mto Bihawana]] *[[Mto Binotu]] *[[Mto Binugenuge]] *[[Mto Bissianda]] *[[Mto Bizi]] *[[Mto Bokon]] *[[Mto Bokwa]] *[[Mto Boles]] *[[Mto Bologonja]] *[[Mto Bololedi]] *[[Mto Bolonaibor]] *[[Mto Bombili]] *[[Mto Bombo]] *[[Mto Boruma]] *[[Mto Bubu]] *[[Mto Bubuli]] *[[Mto Bufu]] *[[Mto Bugala]] *[[Mto Buhusho]] *[[Mto Bukaro]] *[[Mto Bukura]] *[[Mto Bulolambeshi]] *[[Mto Bulu]] *[[Mto Bumba]] *[[Mto Bungu]] *[[Mto Buramba]] *[[Mto Burara]] *[[Mto Buri]] *[[Mto Burka]] *[[Mto Busi]] *[[Mto Butu]] *[[Mto Bwakira]] *[[Mto Bwarkasani]] *[[Mto Bwiga]] == CH == *[[Mto Chadulu]] *[[Mto Chai]] *[[Mto Chai Kidogo]] *[[Mto Chalioni]] *[[Mto Chamaizi]] *[[Mto Chambua]] *[[Mto Chamlinde]] *[[Mto Chana]] *[[Mto Chandegi]] *[[Mto Chanso]] *[[Mto Charushaire]] *[[Mto Chatota]] *[[Mto Chawisi]] *[[Mto Cheli]] *[[Mto Chelwe]] *[[Mto Chemezi]] *[[Mto Chemisinga]] *[[Mto Chezo]] *[[Mto Chigage]] *[[Mto Chijeye]] *[[Mto Chilangwa]] *[[Mto Chilemelembwi]] *[[Mto Chimala]] *[[Mto Chimbo]] *[[Mto Chinguaduli]] *[[Mto Chingwelu]] *[[Mto Chipoka]] *[[Mto Chiranda]] *[[Mto Chiruruma]] *[[Mto Chitoboko]] *[[Mto Chivi]] *[[Mto Chiwa-Chiwa]] *[[Mto Chiwanda]] *[[Mto Chiziku]] *[[Mto Chogera]] *[[Mto Chogoali]] *[[Mto Chombe]] *[[Mto Chombohi]] *[[Mto Chona]] *[[Mto Chula]] *[[Mto Chuma]] *[[Mto Chumbuni]] == D == *[[Mto Dalai]] *[[Mto Damarirder]] *[[Mto Danduhu]] *[[Mto Danged]] *[[Mto Dawarra]] *[[Mto Deho]] *[[Mto Dete]] *[[Mto Diadia]] *[[Mto Diburuma]] *[[Mto Dirim]] *[[Mto Diwale]] *[[Mto Dodwe]] *[[Mto Dogomi]] *[[Mto Dongobesh]] *[[Mto Dugahi]] *[[Mto Dugurajk]] *[[Mto Duma]] *[[Mto Dumdida]] *[[Mto Dungoshilo]] == E == *[[Mto Eiliatia]] *[[Mto Eir Mdogo]] *[[Mto Eir Mkubwa]] *[[Mto Elatia]] *[[Mto Emugur Berek]] *[[Mto Endabec Ayat]] *[[Mto Enda-dubu]] *[[Mto Endagak]] *[[Mto Endagulda]] *[[Mto Endalui]] *[[Mto Endamanang]] *[[Mto Endamasakt]] *[[Mto Endamodia]] *[[Mto Endamtke]] *[[Mto Endanachan]] *[[Mto Endanahai]] *[[Mto Endanok]] *[[Mto Endasareda]] *[[Mto Engare Longai]] *[[Mto Engare Naibor]] *[[Mto Engare Nairobi Kaskazini]] *[[Mto Engare Nairobi Kusini]] *[[Mto Engare Nanyuki]] *[[Mto Engare Olmotoni]] *[[Mto Engare Rongai]] *[[Mto Engare Ssara]] *[[Mto Engedyu Nyiro]] *[[Mto Engosomit]] *[[Mto Enkoisesia]] == F == *[[Mto Farua]] *[[Mto Filongo]] *[[Mto Foro]] *[[Mto Fua]] *[[Mto Fufu]] *[[Mto Fuga]] *[[Mto Fukulwa]] *[[Mto Funga]] *[[Mto Fungu]] *[[Mto Funsuka]] *[[Mto Funzungwa]] == G == *[[Mto Gaboti]] *[[Mto Gaga]] *[[Mto Gailolet]] *[[Mto Gambalenga]] *[[Mto Gandajega]] *[[Mto Garamashi]] *[[Mto Gariburijand]] *[[Mto Gedeyeya]] *[[Mto Genda]] *[[Mto Geragua]] *[[Mto Ghabos]] *[[Mto Gichami]] *[[Mto Gidabiyunga]] *[[Mto Gidamunda]] *[[Mto Gindigindi]] *[[Mto Girautja]] *[[Mto Gobeneko]] *[[Mto Goma]] *[[Mto Gombe (Kigoma)]] *[[Mto Gombe (Singida)]] *[[Mto Gombo]] *[[Mto Gonda]] *[[Mto Gossuwa]] *[[Mto Gudama]] *[[Mto Gumba]] *[[Mto Gurumeti]] *[[Mto Guya]] *[[Mto Gwaraid]] *[[Mto Gwino]] *[[Mto Gwiri]] == H == *[[Mto Hagafiro]] *[[Mto Haidarer]] *[[Mto Haisi]] *[[Mto Halili]] *[[Mto Hanga]] *[[Mto Hasi]] *[[Mto Hawshan]] *[[Mto Hembwesa]] *[[Mto Himo]] *[[Mto Hinda]] *[[Mto Hoatziga]] *[[Mto Horobo]] *[[Mto Hundagi]] == I == *[[Mto Ibindi]] *[[Mto Ibiso]] *[[Mto Ibulio]] *[[Mto Ibumbu]] *[[Mto Ibuti]] *[[Mto Ibwa]] *[[Mto Ichuankima]] *[[Mto Idaho]] *[[Mto Idete (Dodoma)]] *[[Mto Idete (Iringa)]] *[[Mto Idete (Morogoro)]] *[[Mto Ididi]] *[[Mto Idinindi]] *[[Mto Idodi]] *[[Mto Ifakara]] *[[Mto Ifuenga]] *[[Mto Ifume]] *[[Mto Igalamu]] *[[Mto Igawa]] *[[Mto Igogo]] *[[Mto Igogwe]] *[[Mto Igole]] *[[Mto Igombe]] *[[Mto Igongo]] *[[Mto Igugu]] *[[Mto Igulya]] *[[Mto Iguruh'mo]] *[[Mto Ihanga]] *[[Mto Ihelembe]] *[[Mto Ihimbwa]] *[[Mto Ihonge]] *[[Mto Ihongolero]] *[[Mto Ikaka]] *[[Mto Ikamba]] *[[Mto Ikariro]] *[[Mto Ikonka]] *[[Mto Ikorta]] *[[Mto Ikoso]] *[[Mto Ikuishi Oibor]] *[[Mto Ikuka]] *[[Mto Ikulala]] *[[Mto Ikumbi]] *[[Mto Ilaso]] *[[Mto Ildumaro]] *[[Mto Illongu]] *[[Mto Ilole (Dodoma)]] *[[Mto Ilole (Katavi)]] *[[Mto Ingoisesia]] *[[Mto Ipande]] *[[Mto Ipatagwa]] *[[Mto Ipati]] *[[Mto Ipera]] *[[Mto Ipera]] *[[Mto Ipeta]] *[[Mto Ipeti]] *[[Mto Ipigo]] *[[Mto Ipogoro]] *[[Mto Ipwaga]] *[[Mto Irambi]] *[[Mto Irambokoma]] *[[Mto Iredet]] *[[Mto Isaka]] *[[Mto Isanga]] *[[Mto Isela]] *[[Mto Isenga]] *[[Mto Ishika]] *[[Mto Ishume]] *[[Mto Isisi]] *[[Mto Isomia]] *[[Mto Issaua]] *[[Mto Itako]] *[[Mto Itambo]] *[[Mto Itare (Mara)|Mto Itare]] *[[Mto Itela]] *[[Mto Itembi]] *[[Mto Iteme]] *[[Mto Itemera]] *[[Mto Itete]] *[[Mto Itimba]] *[[Mto Itinde]] *[[Mto Ititi]] *[[Mto Itoa]] *[[Mto Itumba]] *[[Mto Iungwila]] *[[Mto Ivimbi]] *[[Mto Iyuyu]] *[[Mto Izu]] == J == *[[Mto Jakabaga]] *[[Mto Jakulu]] *[[Mto Ja-Makani]] *[[Mto Jamakandu]] *[[Mto Jambangeme]] *[[Mto Jamono]] *[[Mto Ja-Ngombe]] *[[Mto Jansoel]] *[[Mto Jejita]] *[[Mto Jemakunya]] *[[Mto Jigulu]] *[[Mto Jingwe]] *[[Mto Jipe Ruvu]] *[[Mto Jumbamandewa]] *[[Mto Jungumi]] == K == *[[Mto Kabagendere]] *[[Mto Kabahelele]] *[[Mto Kabale]] *[[Mto Kabenga]] *[[Mto Kabesi]] *[[Mto Kabingo]] *[[Mto Kaburi]] *[[Mto Kafisia]] *[[Mto Kafufu]] *[[Mto Kafunga]] *[[Mto Kafunso]] *[[Mto Kafunzo]] *[[Mto Kaga]] *[[Mto Kagaga]] *[[Mto Kagenda]] *[[Mto Kagera]] *[[Mto Kagoji]] *[[Mto Kagugwe]] *[[Mto Kahambwe]] *[[Mto Kahogo]] *[[Mto Kahumo]] *[[Mto Kaina]] *[[Mto Kairezi]] *[[Mto Kakilo]] *[[Mto Kakindu]] *[[Mto Kakutamba]] *[[Mto Kalambo]] *[[Mto Kalongwe]] *[[Mto Kalosi]] *[[Mto Kalulu]] *[[Mto Kalungu (Kigoma)]] *[[Mto Kalungu (Songwe)]] *[[Mto Kamanga (Arusha)]] *[[Mto Kamanga (Kigoma)]] *[[Mto Kamanyere]] *[[Mto Kamarungu]] *[[Mto Kamawe]] *[[Mto Kamba]] *[[Mto Kambaga]] *[[Mto Kambala]] *[[Mto Kamila]] *[[Mto Kampisa]] *[[Mto Kamyare]] *[[Mto Kana]] *[[Mto Kandasikiri]] *[[Mto Kandavi]] *[[Mto Kanengi]] *[[Mto Kangala]] *[[Mto Kanki]] *[[Mto Kansogo]] *[[Mto Kanyamkochola]] *[[Mto Kanyinamashenda]] *[[Mto Kanyonza]] *[[Mto Kaparamsembe]] *[[Mto Kapatu]] *[[Mto Karanga (Kilimanjaro)]] *[[Mto Karanga (Manyara)]] *[[Mto Kargo]] *[[Mto Karuto]] *[[Mto Kasagwi]] *[[Mto Kasaka]] *[[Mto Kasanga (Dodoma)]] *[[Mto Kasanga (Mbeya)]] *[[Mto Kasanga Kaskazini]] *[[Mto Kasangesi]] *[[Mto Kasango]] *[[Mto Kaseke]] *[[Mto Kasenga]] *[[Mto Kaseria]] *[[Mto Kashalala]] *[[Mto Kashambia]] *[[Mto Kashasha]] *[[Mto Kashiangu]] *[[Mto Kasimani]] *[[Mto Kasinde]] *[[Mto Kasisa]] *[[Mto Kasongeye]] *[[Mto Kassemue]] *[[Mto Katahoka]] *[[Mto Katanta]] *[[Mto Katende]] *[[Mto Katengera]] *[[Mto Katimba (Kigoma)]] *[[Mto Katimba (Rukwa)]] *[[Mto Katipindi]] *[[Mto Katobala]] *[[Mto Katoma]] *[[Mto Katuma]] *[[Mto Katumbiki]] *[[Mto Kausinse]] *[[Mto Kavahesi]] *[[Mto Kavuu]] *[[Mto Kawa]] *[[Mto Kawandi]] *[[Mto Kawankara]] *[[Mto Kawashingiria]] *[[Mto Kayonza]] *[[Mto Kazinga]] *[[Mto Kehengere]] *[[Mto Kekese]] *[[Mto Kelema]] *[[Mto Kendabi]] *[[Mto Keswa]] *[[Mto Keta]] *[[Mto Keyeyeya]] *[[Mto Khonto]] *[[Mto Kiabati]] *[[Mto Kianga]] *[[Mto Kiassi Mouth]] *[[Mto Kibedya]] *[[Mto Kibengi]] *[[Mto Kiberu]] *[[Mto Kibirigu]] *[[Mto Kiboko]] *[[Mto Kibondo]] *[[Mto Kibonji]] *[[Mto Kibubu]] *[[Mto Kichonda]] *[[Mto Kidabaga]] *[[Mto Kidalu]] *[[Mto Kidete]] *[[Mto Kidobwe]] *[[Mto Kiegea]] *[[Mto Kifinuka]] *[[Mto Kifomo]] *[[Mto Kigando]] *[[Mto Kigarie]] *[[Mto Kigeri]] *[[Mto Kigogo]] *[[Mto Kigosi]] *[[Mto Kigozi]] *[[Mto Kigugu]] *[[Mto Kigwana]] *[[Mto Kigwe]] *[[Mto Kihambwe]] *[[Mto Kihanzi]] *[[Mto Kihatu]] *[[Mto Kihete]] *[[Mto Kihue]] *[[Mto Kihuhwi]] *[[Mto Kijenge]] *[[Mto Kikafu]] *[[Mto Kikalelwa]] *[[Mto Kikalo]] *[[Mto Kikamba]] *[[Mto Kikandi]] *[[Mto Kikhando]] *[[Mto Kikole (Dodoma)]] *[[Mto Kikole (Singida)]] *[[Mto Kikolio]] *[[Mto Kikombo]] *[[Mto Kikonga]] *[[Mto Kikongi]] *[[Mto Kikuletwa]] *[[Mto Kikuletwa]] *[[Mto Kikunja Mouth]] *[[Mto Kikunja]] *[[Mto Kikusi]] *[[Mto Kikuyu (Dodoma)]] *[[Mto Kikuyu (Iringa)]] *[[Mto Kilagasa]] *[[Mto Kilakala]] *[[Mto Kilambanga]] *[[Mto Kilangila]] *[[Mto Kilemba]] *[[Mto Kilimi]] *[[Mto Kilindi]] *[[Mto Kilisi]] *[[Mto Kilombero]] *[[Mto Kilungwe]] *[[Mto Kimalawenga]] *[[Mto Kimamba]] *[[Mto Kimanga]] *[[Mto Kimani]] *[[Mto Kimbawala]] *[[Mto Kimbi]] *[[Mto Kimbwe]] *[[Mto Kinanura]] *[[Mto Kindamaliga]] *[[Mto Kinduri]] *[[Mto Kinekungu]] *[[Mto Kingori]] *[[Mto Kinoka]] *[[Mto Kinswagi]] *[[Mto Kinungai]] *[[Mto Kinya]] *[[Mto Kinyanguku]] *[[Mto Kinyasungwe]] *[[Mto Kinyasungwe Mdogo]] *[[Mto Kinyenyele]] *[[Mto Kiomboni Mouth]] *[[Mto Kipaka]] *[[Mto Kipamba]] *[[Mto Kipanda]] *[[Mto Kipanga]] *[[Mto Kipange]] *[[Mto Kiperere]] *[[Mto Kipizi]] *[[Mto Kipoke]] *[[Mto Kipule]] *[[Mto Kirama]] *[[Mto Kirangose]] *[[Mto Kirenga]] *[[Mto Kirera]] *[[Mto Kiriama]] *[[Mto Kirimeri]] *[[Mto Kirindi]] *[[Mto Kironda]] *[[Mto Kirongo]] *[[Mto Kirumba]] *[[Mto Kiruruma]] *[[Mto Kirurumo]] *[[Mto Kisaji]] *[[Mto Kisaki]] *[[Mto Kisama]] *[[Mto Kisangara]] *[[Mto Kisangata]] *[[Mto Kisaruko]] *[[Mto Kiseru]] *[[Mto Kisesse]] *[[Mto Kishanda]] *[[Mto Kishuro]] *[[Mto Kisiaro]] *[[Mto Kisigo]] *[[Mto Kisima]] *[[Mto Kisimani]] *[[Mto Kisimba]] *[[Mto Kisimiri]] *[[Mto Kisisi]] *[[Mto Kisitu]] *[[Mto Kisiwani]] *[[Mto Kisolwa]] *[[Mto Kisonga]] *[[Mto Kissere]] *[[Mto Kisuka]] *[[Mto Kisukwani]] *[[Mto Kisutu]] *[[Mto Kiswaga]] *[[Mto Kitalawe]] *[[Mto Kitama]] *[[Mto Kitandawala]] *[[Mto Kitapibi]] *[[Mto Kitauti]] *[[Mto Kitenden]] *[[Mto Kitete]] *[[Mto Kitiangare]] *[[Mto Kitindua]] *[[Mto Kitingi]] *[[Mto Kitiwaka]] *[[Mto Kitonga]] *[[Mto Kitopa]] *[[Mto Kitope]] *[[Mto Kivishini]] *[[Mto Kivomila]] *[[Mto Kiwa Kiwa]] *[[Mto Kiwanga]] *[[Mto Kiweya]] *[[Mto Kiwira]] *[[Mto Kiyoka]] *[[Mto Kizigo]] *[[Mto Kizunguli]] *[[Mto Kladeta]] *[[Mto Kokindu]] *[[Mto Kolongo]] *[[Mto Koluguzao]] *[[Mto Kolungazao]] *[[Mto Komahola]] *[[Mto Kombe]] *[[Mto Komboni]] *[[Mto Kondoa]] *[[Mto Kongwa]] *[[Mto Kopeke]] *[[Mto Kopoli]] *[[Mto Koreni]] *[[Mto Kotiantie]] *[[Mto Kou]] *[[Mto Krombona]] *[[Mto Kukiogo]] *[[Mto Kuku (Rukwa)]] *[[Mto Kuku (Singida)]] *[[Mto Kulaa]] *[[Mto Kuli]] *[[Mto Kuma]] *[[Mto Kumuka]] *[[Mto Kuna]] *[[Mto Kundugu]] *[[Mto Kunga]] *[[Mto Kunganiro]] *[[Mto Kunilakongi]] *[[Mto Kunze]] *[[Mto Kurufa]] *[[Mto Kwai]] *[[Mto Kwale (Singida)]] *[[Mto Kwale (Tanga)]] *[[Mto Kwalukonge]] *[[Mto Kwamatumba]] *[[Mto Kwamtare]] *[[Mto Kwangula]] *[[Mto Kware Magharibi]] *[[Mto East Kware|Mto Kware Mashariki]] *[[Mto Kwawa]] *[[Mto Kwekuyu]] *[[Mto Kwisaka]] *[[Mto Kwukmu]] *[[Mto Kyabale]] *[[Mto Kyarano]] == L == *[[Mto Lagossa]] *[[Mto Lambo (Kilimanjaro)]] *[[Mto Lambo (Pwani)]] *[[Mto Landarit]] *[[Mto Langangulu]] *[[Mto Leborosene]] *[[Mto Leinet]] *[[Mto Leketindi]] *[[Mto Leleigoni]] *[[Mto Lelessuta]] *[[Mto Lemanda]] *[[Mto Lembeni]] *[[Mto Lembolyo]] *[[Mto Lenakuru]] *[[Mto Leseleda]] *[[Mto Liahamili]] *[[Mto Liawana]] *[[Mto Libula]] *[[Mto Lidete (Morogoro)]] *[[Mto Lidete (Rufiji)]] *[[Mto Liembele]] *[[Mto Ligenye]] *[[Mto Ligombe]] *[[Mto Ligunga (Lindi)]] *[[Mto Ligunga (Ruvuma)]] *[[Mto Lihamo]] *[[Mto Lihangwa]] *[[Mto Lihonja]] *[[Mto Lihutu]] *[[Mto Likawa]] *[[Mto Likombora]] *[[Mto Likonde]] *[[Mto Likumbi]] *[[Mto Likuyu]] *[[Mto Lilehangule]] *[[Mto Lilondi]] *[[Mto Lima]] *[[Mto Limba Limba]] *[[Mto Lindi]] *[[Mto Lingenyeni]] *[[Mto Linolo]] *[[Mto Lipinda]] *[[Mto Lipuyu]] *[[Mto Lirombe]] *[[Mto Lisinjiri]] *[[Mto Litapwasi]] *[[Mto Litete]] *[[Mto Litoa]] *[[Mto Litopanyondo]] *[[Mto Liuni]] *[[Mto Liwale]] *[[Mto Liwale Makubwa]] *[[Mto Liwawa]] *[[Mto Liwawi]] *[[Mto Liwetia]] *[[Mto Loasi]] *[[Mto Lofia]] *[[Mto Loldiloi]] *[[Mto Lolgarien]] *[[Mto Lolmagantile]] *[[Mto Londan]] *[[Mto Londaner]] *[[Mto Londo]] *[[Mto Longa]] *[[Mto Longishu]] *[[Mto Lorakale]] *[[Mto Loraroshi]] *[[Mto Losayai]] *[[Mto Luaga]] *[[Mto Luaha]] *[[Mto Luamfi]] *[[Mto Luana]] *[[Mto Luanga]] *[[Mto Lubalisi]] *[[Mto Lubangalala]] *[[Mto Lubasazi]] *[[Mto Lubi]] *[[Mto Lubugwe]] *[[Mto Luchemo]] *[[Mto Ludewa]] *[[Mto Luega]] *[[Mto Luegele]] *[[Mto Luelu]] *[[Mto Luengera]] *[[Mto Lufile]] *[[Mto Lufilisi]] *[[Mto Lufirio]] *[[Mto Lufubu]] *[[Mto Lufugwa]] *[[Mto Lufundo]] *[[Mto Lugalawa]] *[[Mto Lugonezi]] *[[Mto Lugufu]] *[[Mto Lugugu]] *[[Mto Lugungwisi]] *[[Mto Luhanga]] *[[Mto Luhangazi]] *[[Mto Luhekea]] *[[Mto Luhembe]] *[[Mto Luhenei]] *[[Mto Luhimba]] *[[Mto Luhira (Rufiji)]] *[[Mto Luhira (Ruvuma)]] *[[Mto Luhirea]] *[[Mto Luhombero]] *[[Mto Luhoroto]] *[[Mto Luhumuka]] *[[Mto Luhute]] *[[Mto Luiche (Kigoma)]] *[[Mto Luiche (Rukwa)]] *[[Mto Luiga]] *[[Mto Luika]] *[[Mto Luinga]] *[[Mto Luipaki]] *[[Mto Lukale]] *[[Mto Lukali]] *[[Mto Lukandi]] *[[Mto Lukanga]] *[[Mto Lukangago]] *[[Mto Lukarasi]] *[[Mto Lukigura]] *[[Mto Lukilukuru]] *[[Mto Lukima]] *[[Mto Lukimwa]] *[[Mto Lukonde]] *[[Mto Lukonge]] *[[Mto Lukose]] *[[Mto Lukosi]] *[[Mto Lukowe]] *[[Mto Lukulasi]] *[[Mto Lukuledi]] *[[Mto Lukuliro]] *[[Mto Lukumbule]] *[[Mto Lukusu]] *[[Mto Lukwamba]] *[[Mto Lukwati]] *[[Mto Lukwika]] *[[Mto Lulindi]] *[[Mto Lulongwe]] *[[Mto Luma]] *[[Mto Lumba]] *[[Mto Lumbwa]] *[[Mto Lumbye]] *[[Mto Lumecha]] *[[Mto Lumene]] *[[Mto Lumeno]] *[[Mto Lumesule]] *[[Mto Lumi]] *[[Mto Lumuma]] *[[Mto Lumumwu]] *[[Mto Lunagara]] *[[Mto Lungombe]] *[[Mto Lungonya]] *[[Mto Lungu]] *[[Mto Lungumba]] *[[Mto Lunyere]] *[[Mto Lupa]] *[[Mto Lupali]] *[[Mto Lupambo]] *[[Mto Lupato]] *[[Mto Luri]] *[[Mto Lusali]] *[[Mto Lusesa]] *[[Mto Lusili]] *[[Mto Lusilukulu]] *[[Mto Lusongwe]] *[[Mto Luswiswi]] *[[Mto Lutembo]] *[[Mto Lutuka]] *[[Mto Lutungo]] *[[Mto Luula]] *[[Mto Luvilwa]] *[[Mto Luwalisi]] *[[Mto Luwanda]] *[[Mto Luwega]] *[[Mto Luwegu]] *[[Mto Luweli]] *[[Mto Luwesu]] *[[Mto Luwigu]] *[[Mto Luwila]] *[[Mto Luwoyoyo]] *[[Mto Luyangala]] *[[Mto Lwengera]] == M == *[[Mto Mabere]] *[[Mto Mabigiri]] *[[Mto Mabonwe]] *[[Mto Mabubi]] *[[Mto Machawa]] *[[Mto Madaba]] *[[Mto Madawi]] *[[Mto Madugure]] *[[Mto Madukwa]] *[[Mto Maduma (Dodoma)]] *[[Mto Maduma (Singida)]] *[[Mto Mafugusa (Dodoma)]] *[[Mto Mafugusa (Morogoro)]] *[[Mto Mafundu]] *[[Mto Mafunzi]] *[[Mto Magamba]] *[[Mto Maganga]] *[[Mto Magara]] *[[Mto Magarata]] *[[Mto Magdireshu]] *[[Mto Maghang]] *[[Mto Magogo (Katavi)|Mto Magogo]] *[[Mto Magogo (Mwanza)|Mto Magogo]] *[[Mto Magogo (Shinyanga)|Mto Magogo]] *[[Mto Magole]] *[[Mto Magome]] *[[Mto Magungo]] *[[Mto Mahandasi]] *[[Mto Mahato]] *[[Mto Mahenela]] *[[Mto Maheta]] *[[Mto Mahiwa]] *[[Mto Mahuru]] *[[Mto Majawanga]] *[[Mto Majenjeula]] *[[Mto Maji Mekundu]] *[[Mto Majidengwa]] *[[Mto Majimahuhu]] *[[Mto Makagera]] *[[Mto Makamba]] *[[Mto Makambe]] *[[Mto Makare]] *[[Mto Makasumbi]] *[[Mto Makawila]] *[[Mto Makigogo]] *[[Mto Makinba]] *[[Mto Makingi]] *[[Mto Makiwo]] *[[Mto Makoja]] *[[Mto Makonda]] *[[Mto Makongodera]] *[[Mto Makulamula]] *[[Mto Makulwa]] *[[Mto Makunga]] *[[Mto Makungo]] *[[Mto Makunguwiro]] *[[Mto Malagarasi]] *[[Mto Malala]] *[[Mto Malale]] *[[Mto Malambo (Katavi)]] *[[Mto Malambo (Arusha)]] *[[Mto Malangali]] *[[Mto Malangwe]] *[[Mto Malelya]] *[[Mto Malembo]] *[[Mto Malengya]] *[[Mto Malepeta]] *[[Mto Malessa]] *[[Mto Malimba]] *[[Mto Mambeni]] *[[Mto Mambi (Mbeya)]] *[[Mto Mambi (Mtwara)]] *[[Mto Mambinda]] *[[Mto Mambizi]] *[[Mto Mambo]] *[[Mto Manchera]] *[[Mto Manda (Katavi)]] *[[Mto Manda (Rukwa)]] *[[Mto Mandahaa]] *[[Mto Mandima]] *[[Mto Mandowa]] *[[Mto Manga]] *[[Mto Mangali]] *[[Mto Mangasini]] *[[Mto Mangata]] *[[Mto Mango]] *[[Mto Mangwa (Tanzania)|Mto Mangwa]] *[[Mto Maniere]] *[[Mto Manje]] *[[Mto Manonga]] *[[Mto Manyema]] *[[Mto Manyo]] *[[Mto Manyoa]] *[[Mto Maoungulu]] *[[Mto Mapembe]] *[[Mto Mapiringa]] *[[Mto Mara]] *[[Mto Marakara]] *[[Mto Marba]] *[[Mto Marengamadu]] *[[Mto Mario]] *[[Mto Marithi]] *[[Mto Marue]] *[[Mto Masala]] *[[Mto Masamaki]] *[[Mto Masanwa]] *[[Mto Masena]] *[[Mto Mashima]] *[[Mto Masimba]] *[[Mto Masinde]] *[[Mto Masiriwa]] *[[Mto Masungwe]] *[[Mto Maswala]] *[[Mto Mata]] *[[Mto Matalalu]] *[[Mto Matandu]] *[[Mto Matanga]] *[[Mto Matapua]] *[[Mto Matapwende]] *[[Mto Matauka]] *[[Mto Matembe]] *[[Mto Matete]] *[[Mto Matisi]] *[[Mto Matiuku]] *[[Mto Matugonewetu]] *[[Mto Matuli]] *[[Mto Matumbire]] *[[Mto Matunda]] *[[Mto Mavuji]] *[[Mto Mawa]] *[[Mto Mawate]] *[[Mto Mawe]] *[[Mto Maweli]] *[[Mto Maweni]] *[[Mto Mawera]] *[[Mto Mawina]] *[[Mto Mayaha]] *[[Mto Mayaka]] *[[Mto Mayamasi]] *[[Mto Mazingara]] *[[Mto Mbahwa]] *[[Mto Mbaka]] *[[Mto Mbakana]] *[[Mto Mbala]] *[[Mto Mbalageti]] *[[Mto Mbalamu]] *[[Mto Mbalanga]] *[[Mto Mbalizi]] *[[Mto Mbalu]] *[[Mto Mbangala]] *[[Mto Mbangi]] *[[Mto Mbanja]] *[[Mto Mbara]] *[[Mto Mbarahindi]] *[[Mto Mbarali]] *[[Mto Mbarangandu]] *[[Mto Mbarwa]] *[[Mto Mbawazi]] *[[Mto Mbegea]] *[[Mto Mbele]] *[[Mto Mbembe]] *[[Mto Mberewere]] *[[Mto Mbezi]] *[[Mto Mbiki]] *[[Mto Mbilwa]] *[[Mto Mbinga]] *[[Mto Mbiriri (Kilimanjaro)]] *[[Mto Mbiriri (Mbeya)]] *[[Mto Mbogo]] *[[Mto Mbondo]] *[[Mto Mbonja]] *[[Mto Mbono]] *[[Mto Mborohadi]] *[[Mto Mbowu]] *[[Mto Mbungu]] *[[Mto Mbunguti]] *[[Mto Mbuo]] *[[Mto Mbusi]] *[[Mto Mbuyajira]] *[[Mto Mbwemburu]] *[[Mto Mchanga]] *[[Mto Mchilipa]] *[[Mto Mchuchuma]] *[[Mto Mdanda]] *[[Mto Mdonja]] *[[Mto Mdyosi]] *[[Mto Mehariwa]] *[[Mto Meketu]] *[[Mto Melela]] *[[Mto Merui]] *[[Mto Merule]] *[[Mto Meta]] *[[Mto Mfafia]] *[[Mto Mfinga]] *[[Mto Mfukwe]] *[[Mto Mfulsi]] *[[Mto Mfumbu]] *[[Mto Mfuwazi]] *[[Mto Mfwalsi]] *[[Mto Mfwiro]] *[[Mto Mfwisi]] *[[Mto Mgambira]] *[[Mto Mgarangara]] *[[Mto Mgata]] *[[Mto Mgawile]] *[[Mto Mgega]] *[[Mto Mgela]] *[[Mto Mgera]] *[[Mto Mgeta]] *[[Mto Mgigawa]] *[[Mto Mgimbo]] *[[Mto Mglumi]] *[[Mto Mgobe]] *[[Mto Mgogo]] *[[Mto Mgomba]] *[[Mto Mgombani]] *[[Mto Mgonia]] *[[Mto Mgonya]] *[[Mto Mgugudsi]] *[[Mto Mgulungulu]] *[[Mto Mgungusi]] *[[Mto Mgunje]] *[[Mto Mhala]] *[[Mto Mhangahanga]] *[[Mto Mhangasi (Morogoro)]] *[[Mto Mhangasi (Ruvuma)]] *[[Mto Mhimbasi]] *[[Mto Mholo]] *[[Mto Mhongo]] *[[Mto Mhuko]] *[[Mto Mhula]] *[[Mto Mhungu]] *[[Mto Mhwala]] *[[Mto Midaho]] *[[Mto Midiho]] *[[Mto Miesi]] *[[Mto Migasi]] *[[Mto Migogo]] *[[Mto Mihangalaya]] *[[Mto Mihatu]] *[[Mto Mihindo]] *[[Mto Mihoga]] *[[Mto Mihumo]] *[[Mto Mikwa]] *[[Mto Mikwale]] *[[Mto Mikwayuni]] *[[Mto Milaka]] *[[Mto Milala]] *[[Mto Milanda]] *[[Mto Milango]] *[[Mto Milembe]] *[[Mto Milola]] *[[Mto Mimbi]] *[[Mto Mingoti]] *[[Mto Minyanda]] *[[Mto Minyonyoni]] *[[Mto Mirahi]] *[[Mto Miranda]] *[[Mto Mironge]] *[[Mto Mironji]] *[[Mto Misasati]] *[[Mto Misunga]] *[[Mto Mitawa]] *[[Mto Mitesa]] *[[Mto Mitondo (Lindi)]] *[[Mto Mitondo (Morogoro)]] *[[Mto Mitumbati]] *[[Mto Mituru]] *[[Mto Miwasi]] *[[Mto Miyombo]] *[[Mto Mjembe]] *[[Mto Mjomwio]] *[[Mto Mjonga]] *[[Mto Mjura]] *[[Mto Mkalamu]] *[[Mto Mkana]] *[[Mto Mkanga]] *[[Mto Mkata (Lindi)|Mto Mkata]] *[[Mto Mkata (Morogoro)|Mto Mkata]] *[[Mto Mkavio]] *[[Mto Mkingasi]] *[[Mto Mkingi]] *[[Mto Mkinke]] *[[Mto Mkiwa]] *[[Mto Mkofwe]] *[[Mto Mkoji]] *[[Mto Mkoleko]] *[[Mto Mkolo]] *[[Mto Mkomazi]] *[[Mto Mkombe (Rukwa)|Mto Mkombe]] *[[Mto Mkombe (Tabora)|Mto Mkombe]] *[[Mto Mkombesi]] *[[Mto Mkombezi]] *[[Mto Mkomero]] *[[Mto Mkondadye]] *[[Mto Mkondoa]] *[[Mto Mkongoleko]] *[[Mto Mkongore]] *[[Mto Mkoo]] *[[Mto Mkorka]] *[[Mto Mkowangero]] *[[Mto Mkuju]] *[[Mto Mkujuni]] *[[Mto Mkuku]] *[[Mto Mkukwe]] *[[Mto Mkulumusi]] *[[Mto Mkulumuzi]] *[[Mto Mkulyo]] *[[Mto Mkummkum]] *[[Mto Mkundi (Dodoma)]] *[[Mto Mkundi (Morogoro)]] *[[Mto Mkundi (Mtwara)]] *[[Mto Mkungo]] *[[Mto Mkupehi]] *[[Mto Mkurusi (Tabora)]] *[[Mto Mkurusi (Ruvuma)]] *[[Mto Mkusa]] *[[Mto Mkusi]] *[[Mto Mkusu]] *[[Mto Mkuu]] *[[Mto Mkuva]] *[[Mto Mkuzi]] *[[Mto Mkwasi]] *[[Mto Mkwenya]] *[[Mto Mlaga]] *[[Mto Mlandasi]] *[[Mto Mlandizi]] *[[Mto Mlanga]] *[[Mto Mlawi]] *[[Mto Mlemwa]] *[[Mto Mlera]] *[[Mto Mligaji]] *[[Mto Mlinyi]] *[[Mto Mloa]] *[[Mto Mloda]] *[[Mto Mlombea]] *[[Mto Mlomboje]] *[[Mto Mlomboji]] *[[Mto Mlombwe]] *[[Mto Mlongosi]] *[[Mto Mloui]] *[[Mto Mlowa]] *[[Mto Mlowezi]] *[[Mto Mlowoka]] *[[Mto Mlumbi]] *[[Mto Mlungiro]] *[[Mto Mlungu]] *[[Mto Mlungui]] *[[Mto Mluzu]] *[[Mto Mmoga]] *[[Mto Mnero]] *[[Mto Mngazi]] *[[Mto Mnguvia]] *[[Mto Mnyera]] *[[Mto Mnyongoo]] *[[Mto Mnyusi]] *[[Mto Moame]] *[[Mto Mobokoi]] *[[Mto Mohambwe]] *[[Mto Mohazima]] *[[Mto Mohoro]] *[[Mto Mohwazi]] *[[Mto Moinik]] *[[Mto Mokumira]] *[[Mto Mokungwe]] *[[Mto Molila]] *[[Mto Momba]] *[[Mto Mombalazi]] *[[Mto Mombo]] *[[Mto Monga (Rukwa)|Mto Monga]] *[[Mto Mongo]] *[[Mto Mongomwankima]] *[[Mto Monokore]] *[[Mto Morera]] *[[Mto Mori]] *[[Mto Morogoro]] *[[Mto Mosi]] *[[Mto Motale]] *[[Mto Motonto]] *[[Mto Mowe]] *[[Mto Moyowosi]] *[[Mto Mpanda (Katavi)]] *[[Mto Mpanda (Rukwa)]] *[[Mto Mpandwe]] *[[Mto Mpanga (Morogoro)]] *[[Mto Mpanga (Njombe)]] *[[Mto Mpangali]] *[[Mto Mpanyura]] *[[Mto Mpasa]] *[[Mto Mpemba]] *[[Mto Mpembe]] *[[Mto Mpemvi]] *[[Mto Mpengere]] *[[Mto Mpepo]] *[[Mto Mpera]] *[[Mto Mpiji]] *[[Mto Mpingo]] *[[Mto Mpira]] *[[Mto Mponde]] *[[Mto Mporo]] *[[Mto Mpuma]] *[[Mto Mpura]] *[[Mto Mpuruli]] *[[Mto Mrambo]] *[[Mto Mrugaruga]] *[[Mto Msaadya]] *[[Mto Msagelela]] *[[Mto Msaginya]] *[[Mto Msaju]] *[[Mto Msambia]] *[[Mto Msana]] *[[Mto Msanga]] *[[Mto Msangai]] *[[Mto Msangasi]] *[[Mto Msangesi]] *[[Mto Msango]] *[[Mto Msanyila]] *[[Mto Msasi]] *[[Mto Msauesi]] *[[Mto Msavesi]] *[[Mto Msefwe]] *[[Mto Msega]] *[[Mto Msegere]] *[[Mto Msemembo]] *[[Mto Msenguse]] *[[Mto Msenguzi]] *[[Mto Msenjesi Ndogo]] *[[Mto Msesule]] *[[Mto Mseta]] *[[Mto Msima]] *[[Mto Msimba]] *[[Mto Msimbazi (Dar es Salaam)|Mto Msimbazi]] *[[Mto Msimbazi (Tanga)|Mto Msimbazi]] *[[Mto Msinejewe]] *[[Mto Msinga]] *[[Mto Msingazi]] *[[Mto Msiri]] *[[Mto Msisi (Dodoma)]] *[[Mto Msisi (Singida)]] *[[Mto Mslezy]] *[[Mto Mslhasi]] *[[Mto Msobwe]] *[[Mto Msola]] *[[Mto Msolwa (Morogoro)]] *[[Mto Msolwa (Ruvuma)]] *[[Mto Msoro]] *[[Mto Msorsa]] *[[Mto Little Msowero|Mto Msowero Mdogo]] *[[Mto Mssala Mouth]] *[[Mto Mssingwi]] *[[Mto Msua (Pwani)]] *[[Mto Msua (Singida)]] *[[Mto Msuguluda]] *[[Mto Msumbiji]] *[[Mto Msumbisi]] *[[Mto Mswero]] *[[Mto Mswiswi]] *[[Mto Mtaga]] *[[Mto Mtakuja]] *[[Mto Mtamba]] *[[Mto Mtambo]] *[[Mto Mtandasi]] *[[Mto Mtega]] *[[Mto Mtembwa]] *[[Mto Mteri]] *[[Mto Mtetesi]] *[[Mto Mtimbira]] *[[Mto Mtimbiri]] *[[Mto Mtindiri]] *[[Mto Mtiro]] *[[Mto Mtisi]] *[[Mto Mtolela]] *[[Mto Mtonga]] *[[Mto Mtoni]] *[[Mto Mtopesi]] *[[Mto Mtoro]] *[[Mto Mtozi]] *[[Mto Mtsatsavi]] *[[Mto Mtshinyiri]] *[[Mto Mtshwege]] *[[Mto Mtua]] *[[Mto Mtuka]] *[[Mto Mtukano]] *[[Mto Mtumbe]] *[[Mto Mtumbei]] *[[Mto Mtumbu]] *[[Mto Mtundu]] *[[Mto Muakatete]] *[[Mto Mubulungu]] *[[Mto Mue]] *[[Mto Muengo]] *[[Mto Mugala]] *[[Mto Mugaye]] *[[Mto Mugengi]] *[[Mto Mugera]] *[[Mto Mugewe]] *[[Mto Mugoro]] *[[Mto Mugozi]] *[[Mto Mugubia]] *[[Mto Mugunga]] *[[Mto Muguti]] *[[Mto Mugwisi]] *[[Mto Muhama]] *[[Mto Muhanga]] *[[Mto Muhangasi]] *[[Mto Muhesi]] *[[Mto Muhinje]] *[[Mto Muhiri]] *[[Mto Muhongo]] *[[Mto Muhungutu]] *[[Mto Muhuwesi]] *[[Mto Muhuwezi]] *[[Mto Muipa]] *[[Mto Muira]] *[[Mto Muirisha]] *[[Mto Muisi]] *[[Mto Mujitu]] *[[Mto Muka]] *[[Mto Mukana]] *[[Mto Mukangazi]] *[[Mto Mukarasi]] *[[Mto Mukauka]] *[[Mu Kidimba|Mto Mu Kidimba]] *[[Mu Kigogo|Mto Mu Kigogo]] *[[Mu Kinyangona|Mto Mu Kinyangona]] *[[Mto Mukugwa]] *[[Mto Mulagia]] *[[Mto Mulalakuwa]] *[[Mto Mulale]] *[[Mto Mulangarasi]] *[[Mto Mulasi]] *[[Mto Mulo]] *[[Mto Mumbara]] *[[Mto Munanka]] *[[Mto Munga (Iringa)]] *[[Mto Munga (Morogoro)]] *[[Mto Mungako]] *[[Mto Munga Mawe]] *[[Mto Mungamkuru]] *[[Mto Munge]] *[[Mto Mungu (Tanzania)|Mto Mungu]] *[[Mto Mungushi]] *[[Mto Munimbira]] *[[Mto Munjiti]] *[[Mto Munkinka]] *[[Mto Munsu]] *[[Mto Munya]] *[[Mto Munyangwa]] *[[Mto Munyu]] *[[Mto Mupindi]] *[[Mto Murembwi]] *[[Mto Muriani]] *[[Mto Murishunda]] *[[Mto Muronzi]] *[[Mu Ruhamba|Mto Mu Ruhamba]] *[[Mto Murunjoeda]] *[[Mto Murusenye]] *[[Mto Musa (Ruvu)]] *[[Mto Musa (Singida)]] *[[Mto Musangairo]] *[[Mto Muse (Njombe)|Mto Muse]] *[[Mto Muse (Rukwa)]] *[[Mto Musihasi]] *[[Mto Musipisi]] *[[Mto Muswima]] *[[Mto Mutimtali]] *[[Mto Muttoro]] *[[Mto Mutumnadi]] *[[Mto Muvraini]] *[[Mto Muyawo]] *[[Mto Muzi]] *[[Mto Mvavi]] *[[Mto Mvomero]] *[[Mto Mvudu]] *[[Mto Mvuha]] *[[Mto Mvumi]] *[[Mto Mvunwa]] *[[Mto Mwabagange]] *[[Mto Mwadii]] *[[Mto Mwahundia]] *[[Mto Mwajikali]] *[[Mto Mwakidagemba]] *[[Mto Mwalisi]] *[[Mto Mwambalia]] *[[Mto Mwambesi]] *[[Mto Mwamhule]] *[[Mto Mwanakombo]] *[[Mto Mwandugolinda]] *[[Mto Mwanga]] *[[Mto Mwangeke]] *[[Mto Mwangulu]] *[[Mto Mwanhoro]] *[[Mto Mwanikuwa]] *[[Mto Mwankala]] *[[Mto Mwanyanganga]] *[[Mto Mwanyenzi]] *[[Mto Mware]] *[[Mto Mwaru]] *[[Mto Mwashabibiti]] *[[Mto Mwashagi]] *[[Mto Mwashigera]] *[[Mto Mwasis]] *[[Mto Mwatesi]] *[[Mto Mwati]] *[[Mto Mwatisi]] *[[Mto Mwega]] *[[Mto Mwelizi]] *[[Mto Mwenge]] *[[Mto Mweruzi]] *[[Mto Mwetsa]] *[[Mto Mwetsi]] *[[Mto Mwhigiti]] *[[Mto Mwigombo]] *[[Mto Mwigulu]] *[[Mto Mwili]] *[[Mto Mwimbi]] *[[Mto Mwisa]] *[[Mto Mwiti]] *[[Mto Mwnyamaji]] *[[Mto Mwnyinyi]] *[[Mto Mwunekese]] *[[Mto Myaani]] *[[Mto Myavisi]] *[[Mto Mzambiazi]] *[[Mto Mzelezi]] *[[Mto Mziha]] *[[Mto Mzimui]] *[[Mto Mzinga]] *[[Mto Mzingi]] *[[Mto Mzukune]] *[[Mto Mzuzuma]] == N == *[[Mto Nachihungo]] *[[Mto Nadare]] *[[Mto Nadari]] *[[Mto Nahatu]] *[[Mto Naiperra]] *[[Mto Nairobo]] *[[Mto Naitimitim]] *[[Mto Nakambalala]] *[[Mto Nakangi]] *[[Mto Nakarara]] *[[Mto Nakaronji]] *[[Mto Nakarsonde]] *[[Mto Nakawale (Lindi)]] *[[Mto Nakawale (Ruvuma)]] *[[Mto Nakikona]] *[[Mto Nakiu]] *[[Mto Nakiwacho]] *[[Mto Namahoka]] *[[Mto Namakala]] *[[Mto Namakonga]] *[[Mto Namakungu]] *[[Mto Namamba]] *[[Mto Namanga]] *[[Mto Namatete]] *[[Mto Namawa]] *[[Mto Namawala]] *[[Mto Namba]] *[[Mto Nambala]] *[[Mto Nambalapi]] *[[Mto Nambango]] *[[Mto Nambungu]] *[[Mto Nambwa]] *[[Mto Nambwala]] *[[Mto Namgaru]] *[[Mto Namigongo]] *[[Mto Namikoreko]] *[[Mto Namingunde]] *[[Mto Namino]] *[[Mto Namitambo]] *[[Mto Namkonga]] *[[Mto Namo Sichu]] *[[Mto Nampembe]] *[[Mto Nampunga]] *[[Mto Nanga (Kilimanjaro)]] *[[Mto Nanga (Tabora)]] *[[Mto Nangano]] *[[Mto Nangira]] *[[Mto Nangoka]] *[[Mto Nangongora]] *[[Mto Nangonondo]] *[[Mto Nangorombwe]] *[[Mto Nangura]] *[[Mto Nanungu]] *[[Mto Nanyaga]] *[[Mto Nanyasi]] *[[Mto Nanyelesia]] *[[Mto Nanyiki]] *[[Mto Nanyumbu]] *[[Mto Nanyungu]] *[[Mto Nariaroni]] *[[Mto Narok]] *[[Mto Naru Muru]] *[[Mto Narungombe]] *[[Mto Narusi]] *[[Mto Nassoro]] *[[Mto Nayabat]] *[[Mto Naylwambu]] *[[Mto Nbuchi]] *[[Mto Nchiriria]] *[[Mto Ndala]] *[[Mto Ndaloteji]] *[[Mto Ndasho]] *[[Mto Ndemabolia]] *[[Mto Ndemba]] *[[Mto Ndembera]] *[[Mto Ndembo]] *[[Mto Ndilila]] *[[Mto Ndishi]] *[[Mto Ndoba]] *[[Mto Ndoha]] *[[Mto Ndoleleji]] *[[Mto Ndoyo]] *[[Mto Nduati]] *[[Mto Ndudumo]] *[[Mto Ndumbi]] *[[Mto Ndunyunyungu]] *[[Mto Nduruma]] *[[Mto Ndurumo (Tanzania)|Mto Ndurumo]] *[[Mto Ndwagasa]] *[[Mto Negezi]] *[[Mto Neroko]] *[[Mto Ngabora]] *[[Mto Ngaka]] *[[Mto Ngalanda]] *[[Mto Ngamuriagi]] *[[Mto Ngandi]] *[[Mto Nganga]] *[[Mto Ngangata]] *[[Mto Ngano]] *[[Mto Nganowe]] *[[Mto Ngarenaro]] *[[Mto Ngasamo]] *[[Mto Ngasara]] *[[Mto Ngasaro]] *[[Mto Ngaserai]] *[[Mto Ngemambili]] *[[Mto Ngende]] *[[Mto Ngerengere]] *[[Mto Nghuru]] *[[Mto Ngluwa]] *[[Mto Ngnonghole]] *[[Mto Ngofi]] *[[Mto Ngoiyawiawi]] *[[Mto Ngolai]] *[[Mto Ngombe]] *[[Mto Ngombesi]] *[[Mto Ngongwa]] *[[Mto Ngono]] *[[Mto Ngunguta]] *[[Mto Ngunja]] *[[Mto Ngurumahiga]] *[[Mto Nguruo ya Komani]] *[[Mto Nguye]] *[[Mto Nhende]] *[[Mto Nhera]] *[[Mto Nhumbu]] *[[Mto Nhungumalo]] *[[Mto Niagama]] *[[Mto Niamba]] *[[Mto Niarawasi]] *[[Mto Niensi]] *[[Mto Nikonga]] *[[Mto Nililirwa]] *[[Mto Ninolo]] *[[Mto Niro]] *[[Mto Njakapembe]] *[[Mto Njalila]] *[[Mto Njamkala]] *[[Mto Njawala]] *[[Mto Njegea]] *[[Mto Njenje]] *[[Mto Njoka]] *[[Mto Njombe]] *[[Mto Njombe]] *[[Mto Njuga]] *[[Mto Njugilo]] *[[Mto Njungwe]] *[[Mto Nkalangali]] *[[Mto Nkanka]] *[[Mto Nkanzu]] *[[Mto Nkima]] *[[Mto Nkindo]] *[[Mto Nkiwe]] *[[Mto Nkole]] *[[Mto Nkololue]] *[[Mto Nkolongo]] *[[Mto Nkonjigwe]] *[[Mto Nkuku]] *[[Mto Nkululu]] *[[Mto Nkumba]] *[[Mto Nkussa]] *[[Mto Nkwarani]] *[[Mto Nongwa]] *[[Mto Nsalamba]] *[[Mto Nsanga]] *[[Mto Nsengesi]] *[[Mto Nsingula]] *[[Mto Nsoga]] *[[Mto Nsolwa]] *[[Mto Nsunda]] *[[Mto Ntandamanga]] *[[Mto Ntangano]] *[[Mto Ntembwe]] *[[Mto Ntikangwa]] *[[Mto Ntoba]] *[[Mto Ntondo]] *[[Mto Numba]] *[[Mto Numbanumba]] *[[Mto Nuogomo]] *[[Mto Nyabalegi]] *[[Mto Nyabangi]] *[[Mto Nyabikuna]] *[[Mto Nyabu]] *[[Mto Nyabujera]] *[[Mto Nyabulela]] *[[Mto Nyaburongo]] *[[Mto Nyabuyumbu]] *[[Mto Nyahira]] *[[Mto Nyahua]] *[[Mto Nyahuma]] *[[Mto Nyakabindi]] *[[Mto Nyakabwera]] *[[Mto Nyakagera]] *[[Mto Nyakagere]] *[[Mto Nyakarenzi]] *[[Mto Nyakasangwe]] *[[Mto Nyakichabo]] *[[Mto Nyakihanga]] *[[Mto Nyakikuku]] *[[Mto Nyakitambi]] *[[Mto Nyakukutu]] *[[Mto Nyakychabo]] *[[Mto Nyalama]] *[[Mto Nyalwambu]] *[[Mto Nyalwe]] *[[Mto Nyama]] *[[Mto Nyamabare]] *[[Mto Nyamagonga]] *[[Mto Nyamanzi]] *[[Mto Nyamasenga]] *[[Mto Nyamazama]] *[[Mto Nyambeho]] *[[Mto Nyamburo]] *[[Mto Nyamguni]] *[[Mto Nyamilowe]] *[[Mto Nyamironge]] *[[Mto Nyamiruma]] *[[Mto Nyamufaliza]] *[[Mto Nyamuni]] *[[Mto Nyamutogota]] *[[Mto Nyamuzi]] *[[Mto Nyamwago]] *[[Mto Nyamweta]] *[[Mto Nyamzovu]] *[[Mto Nyanama]] *[[Mto Nyandiga]] *[[Mto Nyangalala]] *[[Mto Nyangao]] *[[Mto Nyangoma]] *[[Mto Nyangombe]] *[[Mto Nyansoni]] *[[Mto Nyantari]] *[[Mto Nyanuya]] *[[Mto Nyanzilwa]] *[[Mto Nyarambugu]] *[[Mto Nyarua]] *[[Mto Nyarukangele]] *[[Mto Nyarusange]] *[[Mto Nyasaunga]] *[[Mto Nyatwambu]] *[[Mto Nyaviumbu]] *[[Mto Nyawagaga]] *[[Mto Nyekwa]] *[[Mto Nyera]] *[[Mto Nyilabi]] *[[Mto Nyonga]] *[[Mto Nyumbanitu]] *[[Mto Nyunayungu]] *[[Mto Nyungue]] *[[Mto Nzanza]] *[[Mto Nzasaulu]] *[[Mto Nzeha]] *[[Mto Nzingwa]] *[[Mto Nzubuka]] == O == *[[Mto Ofyana]] *[[Mto Oirata Lembirara]] *[[Mto Olando]] *[[Mto Olare]] *[[Mto Olbobogni]] *[[Mto Oldisari]] *[[Mto Oldogom]] *[[Mto Olduwai]] *[[Mto Olgedyu]] *[[Mto Olkeju Lengarashi]] *[[Mto Olkeju Lentirpe]] *[[Mto Oloibor Senye]] *[[Mto Oltukai]] *[[Mto Ombitarama]] *[[Mto Omukafinzi]] *[[Mto Omukafunda]] *[[Mto Omukafunjo]] *[[Mto Omukagoye]] *[[Mto Omukashasha]] *[[Mto Omukishalala]] *[[Mto Omukishanda]] *[[Mto Omurushasha]] *[[Mto Omutubilizi]] *[[Mto Omwibare]] *[[Mto Orangi]] == P == *[[Mto Paji]] *[[Mto Pamba]] *[[Mto Pambara]] *[[Mto Panda]] *[[Mto Pangani]] *[[Mto Pangarawe]] *[[Mto Pangeni]] *[[Mto Peninji]] *[[Mto Pindiro]] *[[Mto Piti]] *[[Mto Pitu]] *[[Mto Poroma]] *[[Mto Punda]] == R == *[[Mto Ramadi]] *[[Mto Rambasi]] *[[Mto Rau]] *[[Mto Rhududu]] *[[Mto Ripera]] *[[Mto River]] *[[Mto River-Diwani]] *[[Mto River-Masika]] *[[Mto River-Mazizini]] *[[Mto River-Moshibar]] *[[Mto River-Quarter]] *[[Mto Roata]] *[[Mto Robunk]] *[[Mto Roke]] *[[Mto Romanyo]] *[[Mto Rongai (Arusha)]] *[[Mto Rongai (Kilimanjaro)]] *[[Mto Ruaha Mdogo]] *[[Ruaha Mkuu|Mto Ruaha Mkuu]] *[[Mto Ruaka]] *[[Mto Ruako]] *[[Mto Ruamugango]] *[[Mto Ruanda (Mbeya)]] *[[Mto Ruanda (Mtwara)]] *[[Mto Ruanguyu]] *[[Mto Rubira]] *[[Mto Ruboroga]] *[[Mto Ruboronga]] *[[Mto Rubumba]] *[[Mto Ruchenche]] *[[Mto Ruchugi]] *[[Mto Rudete]] *[[Mto Ruembe]] *[[Mto Ruengu]] *[[Mto Rufiji]] *[[Mto Rufiri]] *[[Mto Rufugu]] *[[Mto Rufuka]] *[[Mto Rugalegi]] *[[Mto Rugufu]] *[[Mto Ruhanga]] *[[Mto Ruhita]] *[[Mto Ruhoi]] *[[Mto Ruhudji]] *[[Mto Ruhuhu]] *[[Mto Ruhuu]] *[[Mto Ruiga (Iringa)]] *[[Mto Ruiga (Kagera)]] *[[Mto Ruipa]] *[[Mto Ruisenya]] *[[Mto Ruiza]] *[[Mto Rukakaine]] *[[Mto Rukarakare]] *[[Mto Rukono]] *[[Mto Rumakali]] *[[Mto Rumbira]] *[[Mto Rumpungwe]] *[[Mto Runga]] *[[Mto Rungusa]] *[[Mto Rungwa]] *[[Mto Runkhana]] *[[Mto Runone]] *[[Mto Rusange]] *[[Mto Rushosho]] *[[Mto Rushwa]] *[[Mto Rusuno]] *[[Mto Rutukira]] *[[Mto Rutungu]] *[[Ruvu (Pangani)|Mto Ruvu (Pangani)]] *[[Ruvu (Pwani)|Mto Ruvu (Pwani)]] *[[Mto Ruvuma]] *[[Mto Ruvumo]] *[[Mto Ruwana]] *[[Mto Ruwawasi]] *[[Mto Ruwiti]] *[[Mto Ruwocha]] *[[Mto Rwangeni]] *[[Mto Rwitamanumi]] == S == *[[Mto Sabu]] *[[Mto Saeni]] *[[Mto Sagana (Tanzania)|Mto Sagana]] *[[Mto Saisi|Mto Saisi]] *[[Mto Saja]] *[[Mto Sakawa]] *[[Mto Salawuzinga]] *[[Mto Salgamida]] *[[Mto Sambala]] *[[Mto Samu]] *[[Mto Sandamu]] *[[Mto Sandayi]] *[[Mto Sanga]] *[[Mto Sangwana]] *[[Mto Sanje]] *[[Mto Sanya]] *[[Mto Sanza]] *[[Mto Sasawara]] *[[Mto Sasi (Dodoma)]] *[[Mto Sasi (Mwanza)]] *[[Mto Saso]] *[[Mto Saunyi]] *[[Mto Schui]] *[[Mto Seassambu]] *[[Mto Segera]] *[[Mto Segese]] *[[Mto Sekihemba]] *[[Mto Sele]] *[[Mto Selian]] *[[Mto Selikod]] *[[Mto Semberia]] *[[Mto Semdoe]] *[[Mto Semerero]] *[[Mto Semu]] *[[Mto Senane]] *[[Mto Senene]] *[[Mto Sengambi]] *[[Mto Sero]] *[[Mto Serofu]] *[[Mto Seronera]] *[[Mto Setchet]] *[[Mto Seya (Tanzania)|Mto Seya]] *[[Mto Shama]] *[[Mto Shanga]] *[[Mto Shangwe]] *[[Mto Shia]] *[[Mto Shindimbe]] *[[Mto Shiperenge]] *[[Mto Shipingue]] *[[Mto Shongo]] *[[Mto Shuze]] *[[Mto Sibiti]] *[[Mto Sibungu]] *[[Mto Sidiogi]] *[[Mto Sifufume]] *[[Mto Sigi]] *[[Mto Sikela]] *[[Mto Siki]] *[[Mto Simba Uranga Mouth]] *[[Mto Simbo]] *[[Mto Simeni]] *[[Mto Simiyu]] *[[Mto Sindadehu]] *[[Mto Singa (Tanzania)|Mto Singa]] *[[Mto Sinja Ndare]] *[[Mto Sinya Ndare]] *[[Mto Sinza]] *[[Mto Sipa (Songwe)]] *[[Mto Sipa (Tabora)]] *[[Mto Sirwa]] *[[Mto Siu]] *[[Mto Sivola]] *[[Mto Sofi]] *[[Mto Soja]] *[[Mto Sokota]] *[[Mto Sola (Dodoma)]] *[[Mto Sola (Simiyu)]] *[[Mto Somani]] *[[Mto Sombuessi]] *[[Mto Sombwe]] *[[Mto Songora]] *[[Mto Songwe (Mbeya)]] *[[Mto Songwe (Songwe)]] *[[Mto Sote]] *[[Mto Ssimba Uranga]] *[[Mto Ssuninga]] *[[Mto Suba]] *[[Mto Suguta (Tanzania)|Mto Suguta]] *[[Mto Sugutu]] *[[Mto Sukwe]] *[[Mto Sumbadsi]] *[[Mto Sume]] *[[Mto Sumuji]] *[[Mto Sunga]] *[[Mto Sungemero]] *[[Mto Susu]] *[[Mto Susuma]] *[[Mto Swakala]] *[[Mto Syankala]] == T == *[[Mto Tagata]] *[[Mto Talaliza]] *[[Mto Talu]] *[[Mto Tamano]] *[[Mto Tambi]] *[[Mto Tame]] *[[Mto Tami]] *[[Mto Tandu]] *[[Mto Tangeri]] *[[Mto Tani]] *[[Mto Tarangire]] *[[Mto Tarime]] *[[Mto Tarogo]] *[[Mto Taukwera]] *[[Mto Techimba]] *[[Mto Tegeta]] *[[Mto Tengeru]] *[[Mto Themi]] *[[Mto Tigiti]] *[[Mto Tika]] *[[Mto Tinga]] *[[Mto Tobo]] *[[Mto Tobwe]] *[[Mto Tuferu]] *[[Mto Tulia]] *[[Mto Tumba]] *[[Mto Tumbura]] *[[Mto Tumbwatho]] *[[Mto Tumwisi]] *[[Mto Tunge]] *[[Mto Tungu (Tanzania)|Mto Tungu]] == U == *[[Mto Ubungo]] *[[Mto Uchira]] *[[Mto Ufana]] *[[Mto Ugamo]] *[[Mto Ugogo]] *[[Mto Ujagaja]] *[[Mto Ukaja]] *[[Mto Ukambe]] *[[Mto Ukinduni]] *[[Mto Ukooni]] *[[Mto Ulala]] *[[Mto Ulanga]] *[[Mto Ulangala]] *[[Mto Ulinga]] *[[Mto Ulio]] *[[Mto Ulondo]] *[[Mto Umba]] *[[Mto Umbwe]] *[[Mto Umira]] *[[Mto Umo]] *[[Mto Una]] *[[Mto Ungoni]] *[[Mto Upemba]] *[[Mto Upepo]] *[[Mto Upugala]] *[[Mto Urungu]] *[[Mto Usa]] *[[Mto Usigaga]] *[[Mto Usigwa]] *[[Mto Utamdi]] *[[Mto Utinta]] *[[Mto Utowe]] *[[Mto Uvumba]] *[[Mto Uwindi (Kigoma)|Mto Uwindi]] == V == *[[Mto Verimera]] *[[Mto Visuvisu]] *[[Mto Vogel]] *[[Mto Vudce]] *[[Mto Vuga]] *[[Mto Vunda]] *[[Mto Vunguvungu]] *[[Mto Vuruni]] *[[Mto Vwawa]] == W == *[[Mto wa Maji]] *[[Mto Wa'ang Thlati]] *[[Mto Wago]] *[[Mto Waja]] *[[Mto Wakapamba]] *[[Mto Wakatende]] *[[Mto Wala]] *[[Mto Walajulu]] *[[Mto Walige]] *[[Mto Wamba]] *[[Mto Wami]] *[[Mto Wandare]] *[[Mto Wangagema]] *[[Mto Waramu]] *[[Mto Washi]] *[[Mto Watuni]] *[[Mto Waturumani]] *[[Mto Wegele]] *[[Mto Wembere]] *[[Mto Werera]] *[[Mto Weru Weru]] *[[Mto West]] *[[Mto Wiango]] *[[Mto Wihungu]] *[[Mto Wimba]] *[[Mto Wona]] *[[Mto Wouli]] *[[Mto Wuku]] *[[Mto Wulua]] *[[Mto Wundu]] *[[Mto Wyi]] *[[Mto Wysila]] == Y == *[[Mto Yabo]] *[[Mto Yaeda]] *[[Mto Yakaoga]] *[[Mto Yamatai]] *[[Mto Yankupi]] *[[Mto Yantinde]] *[[Mto Yasamambi]] *[[Mto Yere Awak]] *[[Mto Yeye]] *[[Mto Yovi]] *[[Mto Yuli]] *[[Mto Yumea]] == Z == *[[Mto Zalala]] *[[Mto Zama]] *[[Mto Zambi]] *[[Mto Zanga]] *[[Mto Zema]] *[[Mto Ziam]] *[[Mto Zibwe]] *[[Mto Zimbire]] *[[Mto Zinga]] *[[Mto Zingwe Zingwe]] *[[Mto Zira]] *[[Mto Ziwafa]] *[[Mto Zongoa]] *[[Mto Zuba]] ==Viungo vya nje== * www.fao.org/docrep/005/t0473e/T0473E09.htm Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania * https://books.google.com/books?isbn=9251029830 Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania * https://books.google.com/books?isbn=2831701856 Semina kuhusu maeneo ya madimbwi nchini Tanzania {{Mito ya Tanzania}} {{Hoja Kuhusu Tanzania}} {{Africa topic|Orodha ya mito ya}} [[Category:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mito ya Afrika|T]] [[Jamii:Orodha za kijiografia]] 3pncvxh10eampiq29yg6eagz8pg1a0z 1566714 1566713 2026-06-05T15:00:54Z Riccardo Riccioni 452 /* Mabeseni ya ndani */ 1566714 wikitext text/x-wiki '''Orodha ya mito nchini Tanzania''' inaitaja zaidi ya 2,000, lakini hiyo ni baadhi tu. Imepangwa kwa taratibu mbalimbali kama ifuatavyo: # kadiri inavyoelekeza [[maji]] yake katika [[Bahari ya Hindi]] [[mashariki]] mwa nchi ama moja kwa moja ama kwa kuchangia [[Mto Zambezi]] kupitia [[Ziwa Nyasa]], lakini kuna pia mito michache inayochangia [[Bahari ya Kati]] kupitia [[Ziwa Viktoria]] na [[mto Naili]], na mingine tena [[Bahari Atlantiki]] kupitia [[Ziwa Tanganyika]], huku mingine inaishia katika [[mabonde]] nchini kama la [[Ziwa Rukwa]]; # kadiri ya [[Mikoa ya Tanzania|mikoa]] inapopatikana; # kadiri ya [[alfabeti]]. ==Kadiri ya beseni== ===Pwani ya mashariki ya Tanzania=== *[[Beseni]] la [[Mto Umba]] *Beseni la [[Mto Sigi]] *Beseni la [[Mto Pangani]] **[[Mto Kolungazao]] **[[Mto Saunyi]] **[[Mto Luengera]] **[[Mto Mkomazi]] **[[Lambo]] la [[Nyumba ya Mungu]] ***[[Mto Kikuletwa]] ****[[Mto Mwanga]] ****[[Mto Sanya]] ****[[Mto Weruweru]] *****[[Mto Kikafu]] *****[[Mto Waramu]] ****[[Mto Usa]] ****[[Mto Themi]] *****[[Mto Ngarenaro]] ***[[Mto Jipe Ruvu]] ****[[Mto Deho]] ****[[Mto Rau]] *****[[Ziwa Jipe]] ******[[Mto Lumi]] *beseni la [[Mto Msangasi]] *beseni la [[Mto Migasi]] *beseni la [[Mto Wami]] **[[Mto Lukigura]] **[[Mto Kiseru]] **[[Mto Mkundi]] **[[Mto Tani]] **[[Mto Mkata]] ***[[Mto Mkondoa]] ***[[Mto Miyombo]] *beseni la [[Ruvu (Pwani)]] **[[Mto Mkombezi]] **[[Mto Mbiki]] **[[Mto Musa]] **[[Mto Ngerengere]] **[[Mto Mgeta]] *beseni la [[Mto Rufiji]] **[[Mto Lungonya]] **[[Ruaha Mkuu]] ***[[Mto Lukosi]] ***[[Mto Mbungu]] ***[[Mto Kizigo]] ****[[Mto Njombe]] ***[[Ruaha Mdogo]] ***[[Mto Kimbi]] ***[[Mto Mbarali]] ***[[Mto Mlomboji]] ***[[Mto Kimani]] ***[[Mto Ipera]] **[[Mto Luwegu]] **[[Mto Ulanga]] (Kilombero) ***[[Kihansi Dam|Kihansi]] ***[[Mto Luhombero]] ***[[Mto Msolwa]] ***[[Mto Ruipa]] ***[[Mto Mnyera]] ****[[Mto Ruhudji]] *beseni la [[Mto Matandu]] *beseni la [[Mto Mavuji]] *beseni la [[Mto Mbwemburu]] *beseni la [[Mto Lukuledi]] *beseni la [[Mto Ruvuma]] **[[Mto Lukwika]] **[[Mto Muhuwezi]] **[[Mto Msinejewe]] **[[Mto Lukumbule]] **[[Mto Msangesi]] **[[Mto Njuga]] ===Beseni la mto Zambezi=== *[[Ziwa Nyasa]] **[[Mto Ruhuhu]] **[[Mto Songwe]] ===Beseni la mto Nile=== *[[Ziwa Viktoria]] **[[Mto Mori]] **[[Mto Mara]] **[[Mto Ruwana]] **[[Mto Simiyu]] **[[Mto Isanga]] **[[Mto Kagera]] ===Beseni la mto Kongo=== *[[Ziwa Tanganyika]] **[[Mto Malagarasi]] **[[Mto Rufugu]] **[[Mto Luegele]] **[[Mto Luega]] **[[Mto Msenguse]] **[[Mto Ifume]] **[[Mto Luamfi]] **[[Mto Loasi]] **[[Mto Kalambo]] ===Mabeseni ya ndani=== *beseni la [[ziwa Rukwa]] **[[Mto Kavuu]] **[[Mto Rungwa]] **[[Mto Zira]] ***[[Mto Songwe]] **[[Mto Momba]] ***[[Mto Saisi]] *beseni la [[ziwa Natron]] **[[Mto Peninji]] *beseni la [[ziwa Manyara]] *beseni la [[ziwa Burunge]] **[[Mto Tarangire]] *beseni la [[ziwa Eyasi]] **[[Mto Sibiti]] *beseni la [[Mto Sulunga]] **[[Mto Bubu]] **[[Mto Mponde (Singida)|Mto Mponde]] ==Kwa mpangilio wa mikoa== *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha|Arusha]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam|Dar es Salaam]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Dodoma|Dodoma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Geita|Geita]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Iringa|Iringa]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kagera|Kagera]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Katavi|Katavi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma|Kigoma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro|Kilimanjaro]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Lindi|Lindi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Manyara|Manyara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mara|Mara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya|Mbeya]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Morogoro|Morogoro]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mtwara|Mtwara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mwanza|Mwanza]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Njombe|Njombe]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pemba Kaskazini|Pemba Kaskazini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pemba Kusini|Pemba Kusini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani|Pwani]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Rukwa|Rukwa]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruvuma|Ruvuma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Shinyanga|Shinyanga]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Simiyu|Simiyu]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Singida|Singida]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Songwe|Songwe]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Tabora|Tabora]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Tanga|Tanga]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Kaskazini|Unguja Kaskazini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Mjini Magharibi|Unguja Mjini Magharibi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Kusini|Unguja Kusini]] ==Kwa utaratibu wa [[alfabeti]]== Baadhi ya mito huenda ikaorodheshwa mara mbili kwa [[tahajia]] tofauti kidogo. {{compact ToC|side=yes|top=yes|num=yes}} *[[Charhiet Rapids]] *[[Kijito Nyama]] *[[Mbasi Creek]] *[[Mpanda Rapids]] *[[Sunda Rapids]] == A == *[[Mto Ailolu]] *[[Mto Alanakuru]] *[[Mto Alimsudi]] *[[Mto Amazee]] *[[Mto Angai]] *[[Mto Angilera]] *[[Mto Arash]] *[[Mto Araya]] *[[Mto Ardai]] == B == *[[Mto Badi]] *[[Mto Baghara]] *[[Mto Bamba]] *[[Mto Bandarini]] *[[Mto Banoro]] *[[Mto Barai]] *[[Mto Bariadi]] *[[Mto Barikiwa]] *[[Mto Basua]] *[[Mto Beige]] *[[Mto Beledi]] *[[Mto Bigasha]] *[[Mto Bihawana]] *[[Mto Binotu]] *[[Mto Binugenuge]] *[[Mto Bissianda]] *[[Mto Bizi]] *[[Mto Bokon]] *[[Mto Bokwa]] *[[Mto Boles]] *[[Mto Bologonja]] *[[Mto Bololedi]] *[[Mto Bolonaibor]] *[[Mto Bombili]] *[[Mto Bombo]] *[[Mto Boruma]] *[[Mto Bubu]] *[[Mto Bubuli]] *[[Mto Bufu]] *[[Mto Bugala]] *[[Mto Buhusho]] *[[Mto Bukaro]] *[[Mto Bukura]] *[[Mto Bulolambeshi]] *[[Mto Bulu]] *[[Mto Bumba]] *[[Mto Bungu]] *[[Mto Buramba]] *[[Mto Burara]] *[[Mto Buri]] *[[Mto Burka]] *[[Mto Busi]] *[[Mto Butu]] *[[Mto Bwakira]] *[[Mto Bwarkasani]] *[[Mto Bwiga]] == CH == *[[Mto Chadulu]] *[[Mto Chai]] *[[Mto Chai Kidogo]] *[[Mto Chalioni]] *[[Mto Chamaizi]] *[[Mto Chambua]] *[[Mto Chamlinde]] *[[Mto Chana]] *[[Mto Chandegi]] *[[Mto Chanso]] *[[Mto Charushaire]] *[[Mto Chatota]] *[[Mto Chawisi]] *[[Mto Cheli]] *[[Mto Chelwe]] *[[Mto Chemezi]] *[[Mto Chemisinga]] *[[Mto Chezo]] *[[Mto Chigage]] *[[Mto Chijeye]] *[[Mto Chilangwa]] *[[Mto Chilemelembwi]] *[[Mto Chimala]] *[[Mto Chimbo]] *[[Mto Chinguaduli]] *[[Mto Chingwelu]] *[[Mto Chipoka]] *[[Mto Chiranda]] *[[Mto Chiruruma]] *[[Mto Chitoboko]] *[[Mto Chivi]] *[[Mto Chiwa-Chiwa]] *[[Mto Chiwanda]] *[[Mto Chiziku]] *[[Mto Chogera]] *[[Mto Chogoali]] *[[Mto Chombe]] *[[Mto Chombohi]] *[[Mto Chona]] *[[Mto Chula]] *[[Mto Chuma]] *[[Mto Chumbuni]] == D == *[[Mto Dalai]] *[[Mto Damarirder]] *[[Mto Danduhu]] *[[Mto Danged]] *[[Mto Dawarra]] *[[Mto Deho]] *[[Mto Dete]] *[[Mto Diadia]] *[[Mto Diburuma]] *[[Mto Dirim]] *[[Mto Diwale]] *[[Mto Dodwe]] *[[Mto Dogomi]] *[[Mto Dongobesh]] *[[Mto Dugahi]] *[[Mto Dugurajk]] *[[Mto Duma]] *[[Mto Dumdida]] *[[Mto Dungoshilo]] == E == *[[Mto Eiliatia]] *[[Mto Eir Mdogo]] *[[Mto Eir Mkubwa]] *[[Mto Elatia]] *[[Mto Emugur Berek]] *[[Mto Endabec Ayat]] *[[Mto Enda-dubu]] *[[Mto Endagak]] *[[Mto Endagulda]] *[[Mto Endalui]] *[[Mto Endamanang]] *[[Mto Endamasakt]] *[[Mto Endamodia]] *[[Mto Endamtke]] *[[Mto Endanachan]] *[[Mto Endanahai]] *[[Mto Endanok]] *[[Mto Endasareda]] *[[Mto Engare Longai]] *[[Mto Engare Naibor]] *[[Mto Engare Nairobi Kaskazini]] *[[Mto Engare Nairobi Kusini]] *[[Mto Engare Nanyuki]] *[[Mto Engare Olmotoni]] *[[Mto Engare Rongai]] *[[Mto Engare Ssara]] *[[Mto Engedyu Nyiro]] *[[Mto Engosomit]] *[[Mto Enkoisesia]] == F == *[[Mto Farua]] *[[Mto Filongo]] *[[Mto Foro]] *[[Mto Fua]] *[[Mto Fufu]] *[[Mto Fuga]] *[[Mto Fukulwa]] *[[Mto Funga]] *[[Mto Fungu]] *[[Mto Funsuka]] *[[Mto Funzungwa]] == G == *[[Mto Gaboti]] *[[Mto Gaga]] *[[Mto Gailolet]] *[[Mto Gambalenga]] *[[Mto Gandajega]] *[[Mto Garamashi]] *[[Mto Gariburijand]] *[[Mto Gedeyeya]] *[[Mto Genda]] *[[Mto Geragua]] *[[Mto Ghabos]] *[[Mto Gichami]] *[[Mto Gidabiyunga]] *[[Mto Gidamunda]] *[[Mto Gindigindi]] *[[Mto Girautja]] *[[Mto Gobeneko]] *[[Mto Goma]] *[[Mto Gombe (Kigoma)]] *[[Mto Gombe (Singida)]] *[[Mto Gombo]] *[[Mto Gonda]] *[[Mto Gossuwa]] *[[Mto Gudama]] *[[Mto Gumba]] *[[Mto Gurumeti]] *[[Mto Guya]] *[[Mto Gwaraid]] *[[Mto Gwino]] *[[Mto Gwiri]] == H == *[[Mto Hagafiro]] *[[Mto Haidarer]] *[[Mto Haisi]] *[[Mto Halili]] *[[Mto Hanga]] *[[Mto Hasi]] *[[Mto Hawshan]] *[[Mto Hembwesa]] *[[Mto Himo]] *[[Mto Hinda]] *[[Mto Hoatziga]] *[[Mto Horobo]] *[[Mto Hundagi]] == I == *[[Mto Ibindi]] *[[Mto Ibiso]] *[[Mto Ibulio]] *[[Mto Ibumbu]] *[[Mto Ibuti]] *[[Mto Ibwa]] *[[Mto Ichuankima]] *[[Mto Idaho]] *[[Mto Idete (Dodoma)]] *[[Mto Idete (Iringa)]] *[[Mto Idete (Morogoro)]] *[[Mto Ididi]] *[[Mto Idinindi]] *[[Mto Idodi]] *[[Mto Ifakara]] *[[Mto Ifuenga]] *[[Mto Ifume]] *[[Mto Igalamu]] *[[Mto Igawa]] *[[Mto Igogo]] *[[Mto Igogwe]] *[[Mto Igole]] *[[Mto Igombe]] *[[Mto Igongo]] *[[Mto Igugu]] *[[Mto Igulya]] *[[Mto Iguruh'mo]] *[[Mto Ihanga]] *[[Mto Ihelembe]] *[[Mto Ihimbwa]] *[[Mto Ihonge]] *[[Mto Ihongolero]] *[[Mto Ikaka]] *[[Mto Ikamba]] *[[Mto Ikariro]] *[[Mto Ikonka]] *[[Mto Ikorta]] *[[Mto Ikoso]] *[[Mto Ikuishi Oibor]] *[[Mto Ikuka]] *[[Mto Ikulala]] *[[Mto Ikumbi]] *[[Mto Ilaso]] *[[Mto Ildumaro]] *[[Mto Illongu]] *[[Mto Ilole (Dodoma)]] *[[Mto Ilole (Katavi)]] *[[Mto Ingoisesia]] *[[Mto Ipande]] *[[Mto Ipatagwa]] *[[Mto Ipati]] *[[Mto Ipera]] *[[Mto Ipera]] *[[Mto Ipeta]] *[[Mto Ipeti]] *[[Mto Ipigo]] *[[Mto Ipogoro]] *[[Mto Ipwaga]] *[[Mto Irambi]] *[[Mto Irambokoma]] *[[Mto Iredet]] *[[Mto Isaka]] *[[Mto Isanga]] *[[Mto Isela]] *[[Mto Isenga]] *[[Mto Ishika]] *[[Mto Ishume]] *[[Mto Isisi]] *[[Mto Isomia]] *[[Mto Issaua]] *[[Mto Itako]] *[[Mto Itambo]] *[[Mto Itare (Mara)|Mto Itare]] *[[Mto Itela]] *[[Mto Itembi]] *[[Mto Iteme]] *[[Mto Itemera]] *[[Mto Itete]] *[[Mto Itimba]] *[[Mto Itinde]] *[[Mto Ititi]] *[[Mto Itoa]] *[[Mto Itumba]] *[[Mto Iungwila]] *[[Mto Ivimbi]] *[[Mto Iyuyu]] *[[Mto Izu]] == J == *[[Mto Jakabaga]] *[[Mto Jakulu]] *[[Mto Ja-Makani]] *[[Mto Jamakandu]] *[[Mto Jambangeme]] *[[Mto Jamono]] *[[Mto Ja-Ngombe]] *[[Mto Jansoel]] *[[Mto Jejita]] *[[Mto Jemakunya]] *[[Mto Jigulu]] *[[Mto Jingwe]] *[[Mto Jipe Ruvu]] *[[Mto Jumbamandewa]] *[[Mto Jungumi]] == K == *[[Mto Kabagendere]] *[[Mto Kabahelele]] *[[Mto Kabale]] *[[Mto Kabenga]] *[[Mto Kabesi]] *[[Mto Kabingo]] *[[Mto Kaburi]] *[[Mto Kafisia]] *[[Mto Kafufu]] *[[Mto Kafunga]] *[[Mto Kafunso]] *[[Mto Kafunzo]] *[[Mto Kaga]] *[[Mto Kagaga]] *[[Mto Kagenda]] *[[Mto Kagera]] *[[Mto Kagoji]] *[[Mto Kagugwe]] *[[Mto Kahambwe]] *[[Mto Kahogo]] *[[Mto Kahumo]] *[[Mto Kaina]] *[[Mto Kairezi]] *[[Mto Kakilo]] *[[Mto Kakindu]] *[[Mto Kakutamba]] *[[Mto Kalambo]] *[[Mto Kalongwe]] *[[Mto Kalosi]] *[[Mto Kalulu]] *[[Mto Kalungu (Kigoma)]] *[[Mto Kalungu (Songwe)]] *[[Mto Kamanga (Arusha)]] *[[Mto Kamanga (Kigoma)]] *[[Mto Kamanyere]] *[[Mto Kamarungu]] *[[Mto Kamawe]] *[[Mto Kamba]] *[[Mto Kambaga]] *[[Mto Kambala]] *[[Mto Kamila]] *[[Mto Kampisa]] *[[Mto Kamyare]] *[[Mto Kana]] *[[Mto Kandasikiri]] *[[Mto Kandavi]] *[[Mto Kanengi]] *[[Mto Kangala]] *[[Mto Kanki]] *[[Mto Kansogo]] *[[Mto Kanyamkochola]] *[[Mto Kanyinamashenda]] *[[Mto Kanyonza]] *[[Mto Kaparamsembe]] *[[Mto Kapatu]] *[[Mto Karanga (Kilimanjaro)]] *[[Mto Karanga (Manyara)]] *[[Mto Kargo]] *[[Mto Karuto]] *[[Mto Kasagwi]] *[[Mto Kasaka]] *[[Mto Kasanga (Dodoma)]] *[[Mto Kasanga (Mbeya)]] *[[Mto Kasanga Kaskazini]] *[[Mto Kasangesi]] *[[Mto Kasango]] *[[Mto Kaseke]] *[[Mto Kasenga]] *[[Mto Kaseria]] *[[Mto Kashalala]] *[[Mto Kashambia]] *[[Mto Kashasha]] *[[Mto Kashiangu]] *[[Mto Kasimani]] *[[Mto Kasinde]] *[[Mto Kasisa]] *[[Mto Kasongeye]] *[[Mto Kassemue]] *[[Mto Katahoka]] *[[Mto Katanta]] *[[Mto Katende]] *[[Mto Katengera]] *[[Mto Katimba (Kigoma)]] *[[Mto Katimba (Rukwa)]] *[[Mto Katipindi]] *[[Mto Katobala]] *[[Mto Katoma]] *[[Mto Katuma]] *[[Mto Katumbiki]] *[[Mto Kausinse]] *[[Mto Kavahesi]] *[[Mto Kavuu]] *[[Mto Kawa]] *[[Mto Kawandi]] *[[Mto Kawankara]] *[[Mto Kawashingiria]] *[[Mto Kayonza]] *[[Mto Kazinga]] *[[Mto Kehengere]] *[[Mto Kekese]] *[[Mto Kelema]] *[[Mto Kendabi]] *[[Mto Keswa]] *[[Mto Keta]] *[[Mto Keyeyeya]] *[[Mto Khonto]] *[[Mto Kiabati]] *[[Mto Kianga]] *[[Mto Kiassi Mouth]] *[[Mto Kibedya]] *[[Mto Kibengi]] *[[Mto Kiberu]] *[[Mto Kibirigu]] *[[Mto Kiboko]] *[[Mto Kibondo]] *[[Mto Kibonji]] *[[Mto Kibubu]] *[[Mto Kichonda]] *[[Mto Kidabaga]] *[[Mto Kidalu]] *[[Mto Kidete]] *[[Mto Kidobwe]] *[[Mto Kiegea]] *[[Mto Kifinuka]] *[[Mto Kifomo]] *[[Mto Kigando]] *[[Mto Kigarie]] *[[Mto Kigeri]] *[[Mto Kigogo]] *[[Mto Kigosi]] *[[Mto Kigozi]] *[[Mto Kigugu]] *[[Mto Kigwana]] *[[Mto Kigwe]] *[[Mto Kihambwe]] *[[Mto Kihanzi]] *[[Mto Kihatu]] *[[Mto Kihete]] *[[Mto Kihue]] *[[Mto Kihuhwi]] *[[Mto Kijenge]] *[[Mto Kikafu]] *[[Mto Kikalelwa]] *[[Mto Kikalo]] *[[Mto Kikamba]] *[[Mto Kikandi]] *[[Mto Kikhando]] *[[Mto Kikole (Dodoma)]] *[[Mto Kikole (Singida)]] *[[Mto Kikolio]] *[[Mto Kikombo]] *[[Mto Kikonga]] *[[Mto Kikongi]] *[[Mto Kikuletwa]] *[[Mto Kikuletwa]] *[[Mto Kikunja Mouth]] *[[Mto Kikunja]] *[[Mto Kikusi]] *[[Mto Kikuyu (Dodoma)]] *[[Mto Kikuyu (Iringa)]] *[[Mto Kilagasa]] *[[Mto Kilakala]] *[[Mto Kilambanga]] *[[Mto Kilangila]] *[[Mto Kilemba]] *[[Mto Kilimi]] *[[Mto Kilindi]] *[[Mto Kilisi]] *[[Mto Kilombero]] *[[Mto Kilungwe]] *[[Mto Kimalawenga]] *[[Mto Kimamba]] *[[Mto Kimanga]] *[[Mto Kimani]] *[[Mto Kimbawala]] *[[Mto Kimbi]] *[[Mto Kimbwe]] *[[Mto Kinanura]] *[[Mto Kindamaliga]] *[[Mto Kinduri]] *[[Mto Kinekungu]] *[[Mto Kingori]] *[[Mto Kinoka]] *[[Mto Kinswagi]] *[[Mto Kinungai]] *[[Mto Kinya]] *[[Mto Kinyanguku]] *[[Mto Kinyasungwe]] *[[Mto Kinyasungwe Mdogo]] *[[Mto Kinyenyele]] *[[Mto Kiomboni Mouth]] *[[Mto Kipaka]] *[[Mto Kipamba]] *[[Mto Kipanda]] *[[Mto Kipanga]] *[[Mto Kipange]] *[[Mto Kiperere]] *[[Mto Kipizi]] *[[Mto Kipoke]] *[[Mto Kipule]] *[[Mto Kirama]] *[[Mto Kirangose]] *[[Mto Kirenga]] *[[Mto Kirera]] *[[Mto Kiriama]] *[[Mto Kirimeri]] *[[Mto Kirindi]] *[[Mto Kironda]] *[[Mto Kirongo]] *[[Mto Kirumba]] *[[Mto Kiruruma]] *[[Mto Kirurumo]] *[[Mto Kisaji]] *[[Mto Kisaki]] *[[Mto Kisama]] *[[Mto Kisangara]] *[[Mto Kisangata]] *[[Mto Kisaruko]] *[[Mto Kiseru]] *[[Mto Kisesse]] *[[Mto Kishanda]] *[[Mto Kishuro]] *[[Mto Kisiaro]] *[[Mto Kisigo]] *[[Mto Kisima]] *[[Mto Kisimani]] *[[Mto Kisimba]] *[[Mto Kisimiri]] *[[Mto Kisisi]] *[[Mto Kisitu]] *[[Mto Kisiwani]] *[[Mto Kisolwa]] *[[Mto Kisonga]] *[[Mto Kissere]] *[[Mto Kisuka]] *[[Mto Kisukwani]] *[[Mto Kisutu]] *[[Mto Kiswaga]] *[[Mto Kitalawe]] *[[Mto Kitama]] *[[Mto Kitandawala]] *[[Mto Kitapibi]] *[[Mto Kitauti]] *[[Mto Kitenden]] *[[Mto Kitete]] *[[Mto Kitiangare]] *[[Mto Kitindua]] *[[Mto Kitingi]] *[[Mto Kitiwaka]] *[[Mto Kitonga]] *[[Mto Kitopa]] *[[Mto Kitope]] *[[Mto Kivishini]] *[[Mto Kivomila]] *[[Mto Kiwa Kiwa]] *[[Mto Kiwanga]] *[[Mto Kiweya]] *[[Mto Kiwira]] *[[Mto Kiyoka]] *[[Mto Kizigo]] *[[Mto Kizunguli]] *[[Mto Kladeta]] *[[Mto Kokindu]] *[[Mto Kolongo]] *[[Mto Koluguzao]] *[[Mto Kolungazao]] *[[Mto Komahola]] *[[Mto Kombe]] *[[Mto Komboni]] *[[Mto Kondoa]] *[[Mto Kongwa]] *[[Mto Kopeke]] *[[Mto Kopoli]] *[[Mto Koreni]] *[[Mto Kotiantie]] *[[Mto Kou]] *[[Mto Krombona]] *[[Mto Kukiogo]] *[[Mto Kuku (Rukwa)]] *[[Mto Kuku (Singida)]] *[[Mto Kulaa]] *[[Mto Kuli]] *[[Mto Kuma]] *[[Mto Kumuka]] *[[Mto Kuna]] *[[Mto Kundugu]] *[[Mto Kunga]] *[[Mto Kunganiro]] *[[Mto Kunilakongi]] *[[Mto Kunze]] *[[Mto Kurufa]] *[[Mto Kwai]] *[[Mto Kwale (Singida)]] *[[Mto Kwale (Tanga)]] *[[Mto Kwalukonge]] *[[Mto Kwamatumba]] *[[Mto Kwamtare]] *[[Mto Kwangula]] *[[Mto Kware Magharibi]] *[[Mto East Kware|Mto Kware Mashariki]] *[[Mto Kwawa]] *[[Mto Kwekuyu]] *[[Mto Kwisaka]] *[[Mto Kwukmu]] *[[Mto Kyabale]] *[[Mto Kyarano]] == L == *[[Mto Lagossa]] *[[Mto Lambo (Kilimanjaro)]] *[[Mto Lambo (Pwani)]] *[[Mto Landarit]] *[[Mto Langangulu]] *[[Mto Leborosene]] *[[Mto Leinet]] *[[Mto Leketindi]] *[[Mto Leleigoni]] *[[Mto Lelessuta]] *[[Mto Lemanda]] *[[Mto Lembeni]] *[[Mto Lembolyo]] *[[Mto Lenakuru]] *[[Mto Leseleda]] *[[Mto Liahamili]] *[[Mto Liawana]] *[[Mto Libula]] *[[Mto Lidete (Morogoro)]] *[[Mto Lidete (Rufiji)]] *[[Mto Liembele]] *[[Mto Ligenye]] *[[Mto Ligombe]] *[[Mto Ligunga (Lindi)]] *[[Mto Ligunga (Ruvuma)]] *[[Mto Lihamo]] *[[Mto Lihangwa]] *[[Mto Lihonja]] *[[Mto Lihutu]] *[[Mto Likawa]] *[[Mto Likombora]] *[[Mto Likonde]] *[[Mto Likumbi]] *[[Mto Likuyu]] *[[Mto Lilehangule]] *[[Mto Lilondi]] *[[Mto Lima]] *[[Mto Limba Limba]] *[[Mto Lindi]] *[[Mto Lingenyeni]] *[[Mto Linolo]] *[[Mto Lipinda]] *[[Mto Lipuyu]] *[[Mto Lirombe]] *[[Mto Lisinjiri]] *[[Mto Litapwasi]] *[[Mto Litete]] *[[Mto Litoa]] *[[Mto Litopanyondo]] *[[Mto Liuni]] *[[Mto Liwale]] *[[Mto Liwale Makubwa]] *[[Mto Liwawa]] *[[Mto Liwawi]] *[[Mto Liwetia]] *[[Mto Loasi]] *[[Mto Lofia]] *[[Mto Loldiloi]] *[[Mto Lolgarien]] *[[Mto Lolmagantile]] *[[Mto Londan]] *[[Mto Londaner]] *[[Mto Londo]] *[[Mto Longa]] *[[Mto Longishu]] *[[Mto Lorakale]] *[[Mto Loraroshi]] *[[Mto Losayai]] *[[Mto Luaga]] *[[Mto Luaha]] *[[Mto Luamfi]] *[[Mto Luana]] *[[Mto Luanga]] *[[Mto Lubalisi]] *[[Mto Lubangalala]] *[[Mto Lubasazi]] *[[Mto Lubi]] *[[Mto Lubugwe]] *[[Mto Luchemo]] *[[Mto Ludewa]] *[[Mto Luega]] *[[Mto Luegele]] *[[Mto Luelu]] *[[Mto Luengera]] *[[Mto Lufile]] *[[Mto Lufilisi]] *[[Mto Lufirio]] *[[Mto Lufubu]] *[[Mto Lufugwa]] *[[Mto Lufundo]] *[[Mto Lugalawa]] *[[Mto Lugonezi]] *[[Mto Lugufu]] *[[Mto Lugugu]] *[[Mto Lugungwisi]] *[[Mto Luhanga]] *[[Mto Luhangazi]] *[[Mto Luhekea]] *[[Mto Luhembe]] *[[Mto Luhenei]] *[[Mto Luhimba]] *[[Mto Luhira (Rufiji)]] *[[Mto Luhira (Ruvuma)]] *[[Mto Luhirea]] *[[Mto Luhombero]] *[[Mto Luhoroto]] *[[Mto Luhumuka]] *[[Mto Luhute]] *[[Mto Luiche (Kigoma)]] *[[Mto Luiche (Rukwa)]] *[[Mto Luiga]] *[[Mto Luika]] *[[Mto Luinga]] *[[Mto Luipaki]] *[[Mto Lukale]] *[[Mto Lukali]] *[[Mto Lukandi]] *[[Mto Lukanga]] *[[Mto Lukangago]] *[[Mto Lukarasi]] *[[Mto Lukigura]] *[[Mto Lukilukuru]] *[[Mto Lukima]] *[[Mto Lukimwa]] *[[Mto Lukonde]] *[[Mto Lukonge]] *[[Mto Lukose]] *[[Mto Lukosi]] *[[Mto Lukowe]] *[[Mto Lukulasi]] *[[Mto Lukuledi]] *[[Mto Lukuliro]] *[[Mto Lukumbule]] *[[Mto Lukusu]] *[[Mto Lukwamba]] *[[Mto Lukwati]] *[[Mto Lukwika]] *[[Mto Lulindi]] *[[Mto Lulongwe]] *[[Mto Luma]] *[[Mto Lumba]] *[[Mto Lumbwa]] *[[Mto Lumbye]] *[[Mto Lumecha]] *[[Mto Lumene]] *[[Mto Lumeno]] *[[Mto Lumesule]] *[[Mto Lumi]] *[[Mto Lumuma]] *[[Mto Lumumwu]] *[[Mto Lunagara]] *[[Mto Lungombe]] *[[Mto Lungonya]] *[[Mto Lungu]] *[[Mto Lungumba]] *[[Mto Lunyere]] *[[Mto Lupa]] *[[Mto Lupali]] *[[Mto Lupambo]] *[[Mto Lupato]] *[[Mto Luri]] *[[Mto Lusali]] *[[Mto Lusesa]] *[[Mto Lusili]] *[[Mto Lusilukulu]] *[[Mto Lusongwe]] *[[Mto Luswiswi]] *[[Mto Lutembo]] *[[Mto Lutuka]] *[[Mto Lutungo]] *[[Mto Luula]] *[[Mto Luvilwa]] *[[Mto Luwalisi]] *[[Mto Luwanda]] *[[Mto Luwega]] *[[Mto Luwegu]] *[[Mto Luweli]] *[[Mto Luwesu]] *[[Mto Luwigu]] *[[Mto Luwila]] *[[Mto Luwoyoyo]] *[[Mto Luyangala]] *[[Mto Lwengera]] == M == *[[Mto Mabere]] *[[Mto Mabigiri]] *[[Mto Mabonwe]] *[[Mto Mabubi]] *[[Mto Machawa]] *[[Mto Madaba]] *[[Mto Madawi]] *[[Mto Madugure]] *[[Mto Madukwa]] *[[Mto Maduma (Dodoma)]] *[[Mto Maduma (Singida)]] *[[Mto Mafugusa (Dodoma)]] *[[Mto Mafugusa (Morogoro)]] *[[Mto Mafundu]] *[[Mto Mafunzi]] *[[Mto Magamba]] *[[Mto Maganga]] *[[Mto Magara]] *[[Mto Magarata]] *[[Mto Magdireshu]] *[[Mto Maghang]] *[[Mto Magogo (Katavi)|Mto Magogo]] *[[Mto Magogo (Mwanza)|Mto Magogo]] *[[Mto Magogo (Shinyanga)|Mto Magogo]] *[[Mto Magole]] *[[Mto Magome]] *[[Mto Magungo]] *[[Mto Mahandasi]] *[[Mto Mahato]] *[[Mto Mahenela]] *[[Mto Maheta]] *[[Mto Mahiwa]] *[[Mto Mahuru]] *[[Mto Majawanga]] *[[Mto Majenjeula]] *[[Mto Maji Mekundu]] *[[Mto Majidengwa]] *[[Mto Majimahuhu]] *[[Mto Makagera]] *[[Mto Makamba]] *[[Mto Makambe]] *[[Mto Makare]] *[[Mto Makasumbi]] *[[Mto Makawila]] *[[Mto Makigogo]] *[[Mto Makinba]] *[[Mto Makingi]] *[[Mto Makiwo]] *[[Mto Makoja]] *[[Mto Makonda]] *[[Mto Makongodera]] *[[Mto Makulamula]] *[[Mto Makulwa]] *[[Mto Makunga]] *[[Mto Makungo]] *[[Mto Makunguwiro]] *[[Mto Malagarasi]] *[[Mto Malala]] *[[Mto Malale]] *[[Mto Malambo (Katavi)]] *[[Mto Malambo (Arusha)]] *[[Mto Malangali]] *[[Mto Malangwe]] *[[Mto Malelya]] *[[Mto Malembo]] *[[Mto Malengya]] *[[Mto Malepeta]] *[[Mto Malessa]] *[[Mto Malimba]] *[[Mto Mambeni]] *[[Mto Mambi (Mbeya)]] *[[Mto Mambi (Mtwara)]] *[[Mto Mambinda]] *[[Mto Mambizi]] *[[Mto Mambo]] *[[Mto Manchera]] *[[Mto Manda (Katavi)]] *[[Mto Manda (Rukwa)]] *[[Mto Mandahaa]] *[[Mto Mandima]] *[[Mto Mandowa]] *[[Mto Manga]] *[[Mto Mangali]] *[[Mto Mangasini]] *[[Mto Mangata]] *[[Mto Mango]] *[[Mto Mangwa (Tanzania)|Mto Mangwa]] *[[Mto Maniere]] *[[Mto Manje]] *[[Mto Manonga]] *[[Mto Manyema]] *[[Mto Manyo]] *[[Mto Manyoa]] *[[Mto Maoungulu]] *[[Mto Mapembe]] *[[Mto Mapiringa]] *[[Mto Mara]] *[[Mto Marakara]] *[[Mto Marba]] *[[Mto Marengamadu]] *[[Mto Mario]] *[[Mto Marithi]] *[[Mto Marue]] *[[Mto Masala]] *[[Mto Masamaki]] *[[Mto Masanwa]] *[[Mto Masena]] *[[Mto Mashima]] *[[Mto Masimba]] *[[Mto Masinde]] *[[Mto Masiriwa]] *[[Mto Masungwe]] *[[Mto Maswala]] *[[Mto Mata]] *[[Mto Matalalu]] *[[Mto Matandu]] *[[Mto Matanga]] *[[Mto Matapua]] *[[Mto Matapwende]] *[[Mto Matauka]] *[[Mto Matembe]] *[[Mto Matete]] *[[Mto Matisi]] *[[Mto Matiuku]] *[[Mto Matugonewetu]] *[[Mto Matuli]] *[[Mto Matumbire]] *[[Mto Matunda]] *[[Mto Mavuji]] *[[Mto Mawa]] *[[Mto Mawate]] *[[Mto Mawe]] *[[Mto Maweli]] *[[Mto Maweni]] *[[Mto Mawera]] *[[Mto Mawina]] *[[Mto Mayaha]] *[[Mto Mayaka]] *[[Mto Mayamasi]] *[[Mto Mazingara]] *[[Mto Mbahwa]] *[[Mto Mbaka]] *[[Mto Mbakana]] *[[Mto Mbala]] *[[Mto Mbalageti]] *[[Mto Mbalamu]] *[[Mto Mbalanga]] *[[Mto Mbalizi]] *[[Mto Mbalu]] *[[Mto Mbangala]] *[[Mto Mbangi]] *[[Mto Mbanja]] *[[Mto Mbara]] *[[Mto Mbarahindi]] *[[Mto Mbarali]] *[[Mto Mbarangandu]] *[[Mto Mbarwa]] *[[Mto Mbawazi]] *[[Mto Mbegea]] *[[Mto Mbele]] *[[Mto Mbembe]] *[[Mto Mberewere]] *[[Mto Mbezi]] *[[Mto Mbiki]] *[[Mto Mbilwa]] *[[Mto Mbinga]] *[[Mto Mbiriri (Kilimanjaro)]] *[[Mto Mbiriri (Mbeya)]] *[[Mto Mbogo]] *[[Mto Mbondo]] *[[Mto Mbonja]] *[[Mto Mbono]] *[[Mto Mborohadi]] *[[Mto Mbowu]] *[[Mto Mbungu]] *[[Mto Mbunguti]] *[[Mto Mbuo]] *[[Mto Mbusi]] *[[Mto Mbuyajira]] *[[Mto Mbwemburu]] *[[Mto Mchanga]] *[[Mto Mchilipa]] *[[Mto Mchuchuma]] *[[Mto Mdanda]] *[[Mto Mdonja]] *[[Mto Mdyosi]] *[[Mto Mehariwa]] *[[Mto Meketu]] *[[Mto Melela]] *[[Mto Merui]] *[[Mto Merule]] *[[Mto Meta]] *[[Mto Mfafia]] *[[Mto Mfinga]] *[[Mto Mfukwe]] *[[Mto Mfulsi]] *[[Mto Mfumbu]] *[[Mto Mfuwazi]] *[[Mto Mfwalsi]] *[[Mto Mfwiro]] *[[Mto Mfwisi]] *[[Mto Mgambira]] *[[Mto Mgarangara]] *[[Mto Mgata]] *[[Mto Mgawile]] *[[Mto Mgega]] *[[Mto Mgela]] *[[Mto Mgera]] *[[Mto Mgeta]] *[[Mto Mgigawa]] *[[Mto Mgimbo]] *[[Mto Mglumi]] *[[Mto Mgobe]] *[[Mto Mgogo]] *[[Mto Mgomba]] *[[Mto Mgombani]] *[[Mto Mgonia]] *[[Mto Mgonya]] *[[Mto Mgugudsi]] *[[Mto Mgulungulu]] *[[Mto Mgungusi]] *[[Mto Mgunje]] *[[Mto Mhala]] *[[Mto Mhangahanga]] *[[Mto Mhangasi (Morogoro)]] *[[Mto Mhangasi (Ruvuma)]] *[[Mto Mhimbasi]] *[[Mto Mholo]] *[[Mto Mhongo]] *[[Mto Mhuko]] *[[Mto Mhula]] *[[Mto Mhungu]] *[[Mto Mhwala]] *[[Mto Midaho]] *[[Mto Midiho]] *[[Mto Miesi]] *[[Mto Migasi]] *[[Mto Migogo]] *[[Mto Mihangalaya]] *[[Mto Mihatu]] *[[Mto Mihindo]] *[[Mto Mihoga]] *[[Mto Mihumo]] *[[Mto Mikwa]] *[[Mto Mikwale]] *[[Mto Mikwayuni]] *[[Mto Milaka]] *[[Mto Milala]] *[[Mto Milanda]] *[[Mto Milango]] *[[Mto Milembe]] *[[Mto Milola]] *[[Mto Mimbi]] *[[Mto Mingoti]] *[[Mto Minyanda]] *[[Mto Minyonyoni]] *[[Mto Mirahi]] *[[Mto Miranda]] *[[Mto Mironge]] *[[Mto Mironji]] *[[Mto Misasati]] *[[Mto Misunga]] *[[Mto Mitawa]] *[[Mto Mitesa]] *[[Mto Mitondo (Lindi)]] *[[Mto Mitondo (Morogoro)]] *[[Mto Mitumbati]] *[[Mto Mituru]] *[[Mto Miwasi]] *[[Mto Miyombo]] *[[Mto Mjembe]] *[[Mto Mjomwio]] *[[Mto Mjonga]] *[[Mto Mjura]] *[[Mto Mkalamu]] *[[Mto Mkana]] *[[Mto Mkanga]] *[[Mto Mkata (Lindi)|Mto Mkata]] *[[Mto Mkata (Morogoro)|Mto Mkata]] *[[Mto Mkavio]] *[[Mto Mkingasi]] *[[Mto Mkingi]] *[[Mto Mkinke]] *[[Mto Mkiwa]] *[[Mto Mkofwe]] *[[Mto Mkoji]] *[[Mto Mkoleko]] *[[Mto Mkolo]] *[[Mto Mkomazi]] *[[Mto Mkombe (Rukwa)|Mto Mkombe]] *[[Mto Mkombe (Tabora)|Mto Mkombe]] *[[Mto Mkombesi]] *[[Mto Mkombezi]] *[[Mto Mkomero]] *[[Mto Mkondadye]] *[[Mto Mkondoa]] *[[Mto Mkongoleko]] *[[Mto Mkongore]] *[[Mto Mkoo]] *[[Mto Mkorka]] *[[Mto Mkowangero]] *[[Mto Mkuju]] *[[Mto Mkujuni]] *[[Mto Mkuku]] *[[Mto Mkukwe]] *[[Mto Mkulumusi]] *[[Mto Mkulumuzi]] *[[Mto Mkulyo]] *[[Mto Mkummkum]] *[[Mto Mkundi (Dodoma)]] *[[Mto Mkundi (Morogoro)]] *[[Mto Mkundi (Mtwara)]] *[[Mto Mkungo]] *[[Mto Mkupehi]] *[[Mto Mkurusi (Tabora)]] *[[Mto Mkurusi (Ruvuma)]] *[[Mto Mkusa]] *[[Mto Mkusi]] *[[Mto Mkusu]] *[[Mto Mkuu]] *[[Mto Mkuva]] *[[Mto Mkuzi]] *[[Mto Mkwasi]] *[[Mto Mkwenya]] *[[Mto Mlaga]] *[[Mto Mlandasi]] *[[Mto Mlandizi]] *[[Mto Mlanga]] *[[Mto Mlawi]] *[[Mto Mlemwa]] *[[Mto Mlera]] *[[Mto Mligaji]] *[[Mto Mlinyi]] *[[Mto Mloa]] *[[Mto Mloda]] *[[Mto Mlombea]] *[[Mto Mlomboje]] *[[Mto Mlomboji]] *[[Mto Mlombwe]] *[[Mto Mlongosi]] *[[Mto Mloui]] *[[Mto Mlowa]] *[[Mto Mlowezi]] *[[Mto Mlowoka]] *[[Mto Mlumbi]] *[[Mto Mlungiro]] *[[Mto Mlungu]] *[[Mto Mlungui]] *[[Mto Mluzu]] *[[Mto Mmoga]] *[[Mto Mnero]] *[[Mto Mngazi]] *[[Mto Mnguvia]] *[[Mto Mnyera]] *[[Mto Mnyongoo]] *[[Mto Mnyusi]] *[[Mto Moame]] *[[Mto Mobokoi]] *[[Mto Mohambwe]] *[[Mto Mohazima]] *[[Mto Mohoro]] *[[Mto Mohwazi]] *[[Mto Moinik]] *[[Mto Mokumira]] *[[Mto Mokungwe]] *[[Mto Molila]] *[[Mto Momba]] *[[Mto Mombalazi]] *[[Mto Mombo]] *[[Mto Monga (Rukwa)|Mto Monga]] *[[Mto Mongo]] *[[Mto Mongomwankima]] *[[Mto Monokore]] *[[Mto Morera]] *[[Mto Mori]] *[[Mto Morogoro]] *[[Mto Mosi]] *[[Mto Motale]] *[[Mto Motonto]] *[[Mto Mowe]] *[[Mto Moyowosi]] *[[Mto Mpanda (Katavi)]] *[[Mto Mpanda (Rukwa)]] *[[Mto Mpandwe]] *[[Mto Mpanga (Morogoro)]] *[[Mto Mpanga (Njombe)]] *[[Mto Mpangali]] *[[Mto Mpanyura]] *[[Mto Mpasa]] *[[Mto Mpemba]] *[[Mto Mpembe]] *[[Mto Mpemvi]] *[[Mto Mpengere]] *[[Mto Mpepo]] *[[Mto Mpera]] *[[Mto Mpiji]] *[[Mto Mpingo]] *[[Mto Mpira]] *[[Mto Mponde]] *[[Mto Mporo]] *[[Mto Mpuma]] *[[Mto Mpura]] *[[Mto Mpuruli]] *[[Mto Mrambo]] *[[Mto Mrugaruga]] *[[Mto Msaadya]] *[[Mto Msagelela]] *[[Mto Msaginya]] *[[Mto Msaju]] *[[Mto Msambia]] *[[Mto Msana]] *[[Mto Msanga]] *[[Mto Msangai]] *[[Mto Msangasi]] *[[Mto Msangesi]] *[[Mto Msango]] *[[Mto Msanyila]] *[[Mto Msasi]] *[[Mto Msauesi]] *[[Mto Msavesi]] *[[Mto Msefwe]] *[[Mto Msega]] *[[Mto Msegere]] *[[Mto Msemembo]] *[[Mto Msenguse]] *[[Mto Msenguzi]] *[[Mto Msenjesi Ndogo]] *[[Mto Msesule]] *[[Mto Mseta]] *[[Mto Msima]] *[[Mto Msimba]] *[[Mto Msimbazi (Dar es Salaam)|Mto Msimbazi]] *[[Mto Msimbazi (Tanga)|Mto Msimbazi]] *[[Mto Msinejewe]] *[[Mto Msinga]] *[[Mto Msingazi]] *[[Mto Msiri]] *[[Mto Msisi (Dodoma)]] *[[Mto Msisi (Singida)]] *[[Mto Mslezy]] *[[Mto Mslhasi]] *[[Mto Msobwe]] *[[Mto Msola]] *[[Mto Msolwa (Morogoro)]] *[[Mto Msolwa (Ruvuma)]] *[[Mto Msoro]] *[[Mto Msorsa]] *[[Mto Little Msowero|Mto Msowero Mdogo]] *[[Mto Mssala Mouth]] *[[Mto Mssingwi]] *[[Mto Msua (Pwani)]] *[[Mto Msua (Singida)]] *[[Mto Msuguluda]] *[[Mto Msumbiji]] *[[Mto Msumbisi]] *[[Mto Mswero]] *[[Mto Mswiswi]] *[[Mto Mtaga]] *[[Mto Mtakuja]] *[[Mto Mtamba]] *[[Mto Mtambo]] *[[Mto Mtandasi]] *[[Mto Mtega]] *[[Mto Mtembwa]] *[[Mto Mteri]] *[[Mto Mtetesi]] *[[Mto Mtimbira]] *[[Mto Mtimbiri]] *[[Mto Mtindiri]] *[[Mto Mtiro]] *[[Mto Mtisi]] *[[Mto Mtolela]] *[[Mto Mtonga]] *[[Mto Mtoni]] *[[Mto Mtopesi]] *[[Mto Mtoro]] *[[Mto Mtozi]] *[[Mto Mtsatsavi]] *[[Mto Mtshinyiri]] *[[Mto Mtshwege]] *[[Mto Mtua]] *[[Mto Mtuka]] *[[Mto Mtukano]] *[[Mto Mtumbe]] *[[Mto Mtumbei]] *[[Mto Mtumbu]] *[[Mto Mtundu]] *[[Mto Muakatete]] *[[Mto Mubulungu]] *[[Mto Mue]] *[[Mto Muengo]] *[[Mto Mugala]] *[[Mto Mugaye]] *[[Mto Mugengi]] *[[Mto Mugera]] *[[Mto Mugewe]] *[[Mto Mugoro]] *[[Mto Mugozi]] *[[Mto Mugubia]] *[[Mto Mugunga]] *[[Mto Muguti]] *[[Mto Mugwisi]] *[[Mto Muhama]] *[[Mto Muhanga]] *[[Mto Muhangasi]] *[[Mto Muhesi]] *[[Mto Muhinje]] *[[Mto Muhiri]] *[[Mto Muhongo]] *[[Mto Muhungutu]] *[[Mto Muhuwesi]] *[[Mto Muhuwezi]] *[[Mto Muipa]] *[[Mto Muira]] *[[Mto Muirisha]] *[[Mto Muisi]] *[[Mto Mujitu]] *[[Mto Muka]] *[[Mto Mukana]] *[[Mto Mukangazi]] *[[Mto Mukarasi]] *[[Mto Mukauka]] *[[Mu Kidimba|Mto Mu Kidimba]] *[[Mu Kigogo|Mto Mu Kigogo]] *[[Mu Kinyangona|Mto Mu Kinyangona]] *[[Mto Mukugwa]] *[[Mto Mulagia]] *[[Mto Mulalakuwa]] *[[Mto Mulale]] *[[Mto Mulangarasi]] *[[Mto Mulasi]] *[[Mto Mulo]] *[[Mto Mumbara]] *[[Mto Munanka]] *[[Mto Munga (Iringa)]] *[[Mto Munga (Morogoro)]] *[[Mto Mungako]] *[[Mto Munga Mawe]] *[[Mto Mungamkuru]] *[[Mto Munge]] *[[Mto Mungu (Tanzania)|Mto Mungu]] *[[Mto Mungushi]] *[[Mto Munimbira]] *[[Mto Munjiti]] *[[Mto Munkinka]] *[[Mto Munsu]] *[[Mto Munya]] *[[Mto Munyangwa]] *[[Mto Munyu]] *[[Mto Mupindi]] *[[Mto Murembwi]] *[[Mto Muriani]] *[[Mto Murishunda]] *[[Mto Muronzi]] *[[Mu Ruhamba|Mto Mu Ruhamba]] *[[Mto Murunjoeda]] *[[Mto Murusenye]] *[[Mto Musa (Ruvu)]] *[[Mto Musa (Singida)]] *[[Mto Musangairo]] *[[Mto Muse (Njombe)|Mto Muse]] *[[Mto Muse (Rukwa)]] *[[Mto Musihasi]] *[[Mto Musipisi]] *[[Mto Muswima]] *[[Mto Mutimtali]] *[[Mto Muttoro]] *[[Mto Mutumnadi]] *[[Mto Muvraini]] *[[Mto Muyawo]] *[[Mto Muzi]] *[[Mto Mvavi]] *[[Mto Mvomero]] *[[Mto Mvudu]] *[[Mto Mvuha]] *[[Mto Mvumi]] *[[Mto Mvunwa]] *[[Mto Mwabagange]] *[[Mto Mwadii]] *[[Mto Mwahundia]] *[[Mto Mwajikali]] *[[Mto Mwakidagemba]] *[[Mto Mwalisi]] *[[Mto Mwambalia]] *[[Mto Mwambesi]] *[[Mto Mwamhule]] *[[Mto Mwanakombo]] *[[Mto Mwandugolinda]] *[[Mto Mwanga]] *[[Mto Mwangeke]] *[[Mto Mwangulu]] *[[Mto Mwanhoro]] *[[Mto Mwanikuwa]] *[[Mto Mwankala]] *[[Mto Mwanyanganga]] *[[Mto Mwanyenzi]] *[[Mto Mware]] *[[Mto Mwaru]] *[[Mto Mwashabibiti]] *[[Mto Mwashagi]] *[[Mto Mwashigera]] *[[Mto Mwasis]] *[[Mto Mwatesi]] *[[Mto Mwati]] *[[Mto Mwatisi]] *[[Mto Mwega]] *[[Mto Mwelizi]] *[[Mto Mwenge]] *[[Mto Mweruzi]] *[[Mto Mwetsa]] *[[Mto Mwetsi]] *[[Mto Mwhigiti]] *[[Mto Mwigombo]] *[[Mto Mwigulu]] *[[Mto Mwili]] *[[Mto Mwimbi]] *[[Mto Mwisa]] *[[Mto Mwiti]] *[[Mto Mwnyamaji]] *[[Mto Mwnyinyi]] *[[Mto Mwunekese]] *[[Mto Myaani]] *[[Mto Myavisi]] *[[Mto Mzambiazi]] *[[Mto Mzelezi]] *[[Mto Mziha]] *[[Mto Mzimui]] *[[Mto Mzinga]] *[[Mto Mzingi]] *[[Mto Mzukune]] *[[Mto Mzuzuma]] == N == *[[Mto Nachihungo]] *[[Mto Nadare]] *[[Mto Nadari]] *[[Mto Nahatu]] *[[Mto Naiperra]] *[[Mto Nairobo]] *[[Mto Naitimitim]] *[[Mto Nakambalala]] *[[Mto Nakangi]] *[[Mto Nakarara]] *[[Mto Nakaronji]] *[[Mto Nakarsonde]] *[[Mto Nakawale (Lindi)]] *[[Mto Nakawale (Ruvuma)]] *[[Mto Nakikona]] *[[Mto Nakiu]] *[[Mto Nakiwacho]] *[[Mto Namahoka]] *[[Mto Namakala]] *[[Mto Namakonga]] *[[Mto Namakungu]] *[[Mto Namamba]] *[[Mto Namanga]] *[[Mto Namatete]] *[[Mto Namawa]] *[[Mto Namawala]] *[[Mto Namba]] *[[Mto Nambala]] *[[Mto Nambalapi]] *[[Mto Nambango]] *[[Mto Nambungu]] *[[Mto Nambwa]] *[[Mto Nambwala]] *[[Mto Namgaru]] *[[Mto Namigongo]] *[[Mto Namikoreko]] *[[Mto Namingunde]] *[[Mto Namino]] *[[Mto Namitambo]] *[[Mto Namkonga]] *[[Mto Namo Sichu]] *[[Mto Nampembe]] *[[Mto Nampunga]] *[[Mto Nanga (Kilimanjaro)]] *[[Mto Nanga (Tabora)]] *[[Mto Nangano]] *[[Mto Nangira]] *[[Mto Nangoka]] *[[Mto Nangongora]] *[[Mto Nangonondo]] *[[Mto Nangorombwe]] *[[Mto Nangura]] *[[Mto Nanungu]] *[[Mto Nanyaga]] *[[Mto Nanyasi]] *[[Mto Nanyelesia]] *[[Mto Nanyiki]] *[[Mto Nanyumbu]] *[[Mto Nanyungu]] *[[Mto Nariaroni]] *[[Mto Narok]] *[[Mto Naru Muru]] *[[Mto Narungombe]] *[[Mto Narusi]] *[[Mto Nassoro]] *[[Mto Nayabat]] *[[Mto Naylwambu]] *[[Mto Nbuchi]] *[[Mto Nchiriria]] *[[Mto Ndala]] *[[Mto Ndaloteji]] *[[Mto Ndasho]] *[[Mto Ndemabolia]] *[[Mto Ndemba]] *[[Mto Ndembera]] *[[Mto Ndembo]] *[[Mto Ndilila]] *[[Mto Ndishi]] *[[Mto Ndoba]] *[[Mto Ndoha]] *[[Mto Ndoleleji]] *[[Mto Ndoyo]] *[[Mto Nduati]] *[[Mto Ndudumo]] *[[Mto Ndumbi]] *[[Mto Ndunyunyungu]] *[[Mto Nduruma]] *[[Mto Ndurumo (Tanzania)|Mto Ndurumo]] *[[Mto Ndwagasa]] *[[Mto Negezi]] *[[Mto Neroko]] *[[Mto Ngabora]] *[[Mto Ngaka]] *[[Mto Ngalanda]] *[[Mto Ngamuriagi]] *[[Mto Ngandi]] *[[Mto Nganga]] *[[Mto Ngangata]] *[[Mto Ngano]] *[[Mto Nganowe]] *[[Mto Ngarenaro]] *[[Mto Ngasamo]] *[[Mto Ngasara]] *[[Mto Ngasaro]] *[[Mto Ngaserai]] *[[Mto Ngemambili]] *[[Mto Ngende]] *[[Mto Ngerengere]] *[[Mto Nghuru]] *[[Mto Ngluwa]] *[[Mto Ngnonghole]] *[[Mto Ngofi]] *[[Mto Ngoiyawiawi]] *[[Mto Ngolai]] *[[Mto Ngombe]] *[[Mto Ngombesi]] *[[Mto Ngongwa]] *[[Mto Ngono]] *[[Mto Ngunguta]] *[[Mto Ngunja]] *[[Mto Ngurumahiga]] *[[Mto Nguruo ya Komani]] *[[Mto Nguye]] *[[Mto Nhende]] *[[Mto Nhera]] *[[Mto Nhumbu]] *[[Mto Nhungumalo]] *[[Mto Niagama]] *[[Mto Niamba]] *[[Mto Niarawasi]] *[[Mto Niensi]] *[[Mto Nikonga]] *[[Mto Nililirwa]] *[[Mto Ninolo]] *[[Mto Niro]] *[[Mto Njakapembe]] *[[Mto Njalila]] *[[Mto Njamkala]] *[[Mto Njawala]] *[[Mto Njegea]] *[[Mto Njenje]] *[[Mto Njoka]] *[[Mto Njombe]] *[[Mto Njombe]] *[[Mto Njuga]] *[[Mto Njugilo]] *[[Mto Njungwe]] *[[Mto Nkalangali]] *[[Mto Nkanka]] *[[Mto Nkanzu]] *[[Mto Nkima]] *[[Mto Nkindo]] *[[Mto Nkiwe]] *[[Mto Nkole]] *[[Mto Nkololue]] *[[Mto Nkolongo]] *[[Mto Nkonjigwe]] *[[Mto Nkuku]] *[[Mto Nkululu]] *[[Mto Nkumba]] *[[Mto Nkussa]] *[[Mto Nkwarani]] *[[Mto Nongwa]] *[[Mto Nsalamba]] *[[Mto Nsanga]] *[[Mto Nsengesi]] *[[Mto Nsingula]] *[[Mto Nsoga]] *[[Mto Nsolwa]] *[[Mto Nsunda]] *[[Mto Ntandamanga]] *[[Mto Ntangano]] *[[Mto Ntembwe]] *[[Mto Ntikangwa]] *[[Mto Ntoba]] *[[Mto Ntondo]] *[[Mto Numba]] *[[Mto Numbanumba]] *[[Mto Nuogomo]] *[[Mto Nyabalegi]] *[[Mto Nyabangi]] *[[Mto Nyabikuna]] *[[Mto Nyabu]] *[[Mto Nyabujera]] *[[Mto Nyabulela]] *[[Mto Nyaburongo]] *[[Mto Nyabuyumbu]] *[[Mto Nyahira]] *[[Mto Nyahua]] *[[Mto Nyahuma]] *[[Mto Nyakabindi]] *[[Mto Nyakabwera]] *[[Mto Nyakagera]] *[[Mto Nyakagere]] *[[Mto Nyakarenzi]] *[[Mto Nyakasangwe]] *[[Mto Nyakichabo]] *[[Mto Nyakihanga]] *[[Mto Nyakikuku]] *[[Mto Nyakitambi]] *[[Mto Nyakukutu]] *[[Mto Nyakychabo]] *[[Mto Nyalama]] *[[Mto Nyalwambu]] *[[Mto Nyalwe]] *[[Mto Nyama]] *[[Mto Nyamabare]] *[[Mto Nyamagonga]] *[[Mto Nyamanzi]] *[[Mto Nyamasenga]] *[[Mto Nyamazama]] *[[Mto Nyambeho]] *[[Mto Nyamburo]] *[[Mto Nyamguni]] *[[Mto Nyamilowe]] *[[Mto Nyamironge]] *[[Mto Nyamiruma]] *[[Mto Nyamufaliza]] *[[Mto Nyamuni]] *[[Mto Nyamutogota]] *[[Mto Nyamuzi]] *[[Mto Nyamwago]] *[[Mto Nyamweta]] *[[Mto Nyamzovu]] *[[Mto Nyanama]] *[[Mto Nyandiga]] *[[Mto Nyangalala]] *[[Mto Nyangao]] *[[Mto Nyangoma]] *[[Mto Nyangombe]] *[[Mto Nyansoni]] *[[Mto Nyantari]] *[[Mto Nyanuya]] *[[Mto Nyanzilwa]] *[[Mto Nyarambugu]] *[[Mto Nyarua]] *[[Mto Nyarukangele]] *[[Mto Nyarusange]] *[[Mto Nyasaunga]] *[[Mto Nyatwambu]] *[[Mto Nyaviumbu]] *[[Mto Nyawagaga]] *[[Mto Nyekwa]] *[[Mto Nyera]] *[[Mto Nyilabi]] *[[Mto Nyonga]] *[[Mto Nyumbanitu]] *[[Mto Nyunayungu]] *[[Mto Nyungue]] *[[Mto Nzanza]] *[[Mto Nzasaulu]] *[[Mto Nzeha]] *[[Mto Nzingwa]] *[[Mto Nzubuka]] == O == *[[Mto Ofyana]] *[[Mto Oirata Lembirara]] *[[Mto Olando]] *[[Mto Olare]] *[[Mto Olbobogni]] *[[Mto Oldisari]] *[[Mto Oldogom]] *[[Mto Olduwai]] *[[Mto Olgedyu]] *[[Mto Olkeju Lengarashi]] *[[Mto Olkeju Lentirpe]] *[[Mto Oloibor Senye]] *[[Mto Oltukai]] *[[Mto Ombitarama]] *[[Mto Omukafinzi]] *[[Mto Omukafunda]] *[[Mto Omukafunjo]] *[[Mto Omukagoye]] *[[Mto Omukashasha]] *[[Mto Omukishalala]] *[[Mto Omukishanda]] *[[Mto Omurushasha]] *[[Mto Omutubilizi]] *[[Mto Omwibare]] *[[Mto Orangi]] == P == *[[Mto Paji]] *[[Mto Pamba]] *[[Mto Pambara]] *[[Mto Panda]] *[[Mto Pangani]] *[[Mto Pangarawe]] *[[Mto Pangeni]] *[[Mto Peninji]] *[[Mto Pindiro]] *[[Mto Piti]] *[[Mto Pitu]] *[[Mto Poroma]] *[[Mto Punda]] == R == *[[Mto Ramadi]] *[[Mto Rambasi]] *[[Mto Rau]] *[[Mto Rhududu]] *[[Mto Ripera]] *[[Mto River]] *[[Mto River-Diwani]] *[[Mto River-Masika]] *[[Mto River-Mazizini]] *[[Mto River-Moshibar]] *[[Mto River-Quarter]] *[[Mto Roata]] *[[Mto Robunk]] *[[Mto Roke]] *[[Mto Romanyo]] *[[Mto Rongai (Arusha)]] *[[Mto Rongai (Kilimanjaro)]] *[[Mto Ruaha Mdogo]] *[[Ruaha Mkuu|Mto Ruaha Mkuu]] *[[Mto Ruaka]] *[[Mto Ruako]] *[[Mto Ruamugango]] *[[Mto Ruanda (Mbeya)]] *[[Mto Ruanda (Mtwara)]] *[[Mto Ruanguyu]] *[[Mto Rubira]] *[[Mto Ruboroga]] *[[Mto Ruboronga]] *[[Mto Rubumba]] *[[Mto Ruchenche]] *[[Mto Ruchugi]] *[[Mto Rudete]] *[[Mto Ruembe]] *[[Mto Ruengu]] *[[Mto Rufiji]] *[[Mto Rufiri]] *[[Mto Rufugu]] *[[Mto Rufuka]] *[[Mto Rugalegi]] *[[Mto Rugufu]] *[[Mto Ruhanga]] *[[Mto Ruhita]] *[[Mto Ruhoi]] *[[Mto Ruhudji]] *[[Mto Ruhuhu]] *[[Mto Ruhuu]] *[[Mto Ruiga (Iringa)]] *[[Mto Ruiga (Kagera)]] *[[Mto Ruipa]] *[[Mto Ruisenya]] *[[Mto Ruiza]] *[[Mto Rukakaine]] *[[Mto Rukarakare]] *[[Mto Rukono]] *[[Mto Rumakali]] *[[Mto Rumbira]] *[[Mto Rumpungwe]] *[[Mto Runga]] *[[Mto Rungusa]] *[[Mto Rungwa]] *[[Mto Runkhana]] *[[Mto Runone]] *[[Mto Rusange]] *[[Mto Rushosho]] *[[Mto Rushwa]] *[[Mto Rusuno]] *[[Mto Rutukira]] *[[Mto Rutungu]] *[[Ruvu (Pangani)|Mto Ruvu (Pangani)]] *[[Ruvu (Pwani)|Mto Ruvu (Pwani)]] *[[Mto Ruvuma]] *[[Mto Ruvumo]] *[[Mto Ruwana]] *[[Mto Ruwawasi]] *[[Mto Ruwiti]] *[[Mto Ruwocha]] *[[Mto Rwangeni]] *[[Mto Rwitamanumi]] == S == *[[Mto Sabu]] *[[Mto Saeni]] *[[Mto Sagana (Tanzania)|Mto Sagana]] *[[Mto Saisi|Mto Saisi]] *[[Mto Saja]] *[[Mto Sakawa]] *[[Mto Salawuzinga]] *[[Mto Salgamida]] *[[Mto Sambala]] *[[Mto Samu]] *[[Mto Sandamu]] *[[Mto Sandayi]] *[[Mto Sanga]] *[[Mto Sangwana]] *[[Mto Sanje]] *[[Mto Sanya]] *[[Mto Sanza]] *[[Mto Sasawara]] *[[Mto Sasi (Dodoma)]] *[[Mto Sasi (Mwanza)]] *[[Mto Saso]] *[[Mto Saunyi]] *[[Mto Schui]] *[[Mto Seassambu]] *[[Mto Segera]] *[[Mto Segese]] *[[Mto Sekihemba]] *[[Mto Sele]] *[[Mto Selian]] *[[Mto Selikod]] *[[Mto Semberia]] *[[Mto Semdoe]] *[[Mto Semerero]] *[[Mto Semu]] *[[Mto Senane]] *[[Mto Senene]] *[[Mto Sengambi]] *[[Mto Sero]] *[[Mto Serofu]] *[[Mto Seronera]] *[[Mto Setchet]] *[[Mto Seya (Tanzania)|Mto Seya]] *[[Mto Shama]] *[[Mto Shanga]] *[[Mto Shangwe]] *[[Mto Shia]] *[[Mto Shindimbe]] *[[Mto Shiperenge]] *[[Mto Shipingue]] *[[Mto Shongo]] *[[Mto Shuze]] *[[Mto Sibiti]] *[[Mto Sibungu]] *[[Mto Sidiogi]] *[[Mto Sifufume]] *[[Mto Sigi]] *[[Mto Sikela]] *[[Mto Siki]] *[[Mto Simba Uranga Mouth]] *[[Mto Simbo]] *[[Mto Simeni]] *[[Mto Simiyu]] *[[Mto Sindadehu]] *[[Mto Singa (Tanzania)|Mto Singa]] *[[Mto Sinja Ndare]] *[[Mto Sinya Ndare]] *[[Mto Sinza]] *[[Mto Sipa (Songwe)]] *[[Mto Sipa (Tabora)]] *[[Mto Sirwa]] *[[Mto Siu]] *[[Mto Sivola]] *[[Mto Sofi]] *[[Mto Soja]] *[[Mto Sokota]] *[[Mto Sola (Dodoma)]] *[[Mto Sola (Simiyu)]] *[[Mto Somani]] *[[Mto Sombuessi]] *[[Mto Sombwe]] *[[Mto Songora]] *[[Mto Songwe (Mbeya)]] *[[Mto Songwe (Songwe)]] *[[Mto Sote]] *[[Mto Ssimba Uranga]] *[[Mto Ssuninga]] *[[Mto Suba]] *[[Mto Suguta (Tanzania)|Mto Suguta]] *[[Mto Sugutu]] *[[Mto Sukwe]] *[[Mto Sumbadsi]] *[[Mto Sume]] *[[Mto Sumuji]] *[[Mto Sunga]] *[[Mto Sungemero]] *[[Mto Susu]] *[[Mto Susuma]] *[[Mto Swakala]] *[[Mto Syankala]] == T == *[[Mto Tagata]] *[[Mto Talaliza]] *[[Mto Talu]] *[[Mto Tamano]] *[[Mto Tambi]] *[[Mto Tame]] *[[Mto Tami]] *[[Mto Tandu]] *[[Mto Tangeri]] *[[Mto Tani]] *[[Mto Tarangire]] *[[Mto Tarime]] *[[Mto Tarogo]] *[[Mto Taukwera]] *[[Mto Techimba]] *[[Mto Tegeta]] *[[Mto Tengeru]] *[[Mto Themi]] *[[Mto Tigiti]] *[[Mto Tika]] *[[Mto Tinga]] *[[Mto Tobo]] *[[Mto Tobwe]] *[[Mto Tuferu]] *[[Mto Tulia]] *[[Mto Tumba]] *[[Mto Tumbura]] *[[Mto Tumbwatho]] *[[Mto Tumwisi]] *[[Mto Tunge]] *[[Mto Tungu (Tanzania)|Mto Tungu]] == U == *[[Mto Ubungo]] *[[Mto Uchira]] *[[Mto Ufana]] *[[Mto Ugamo]] *[[Mto Ugogo]] *[[Mto Ujagaja]] *[[Mto Ukaja]] *[[Mto Ukambe]] *[[Mto Ukinduni]] *[[Mto Ukooni]] *[[Mto Ulala]] *[[Mto Ulanga]] *[[Mto Ulangala]] *[[Mto Ulinga]] *[[Mto Ulio]] *[[Mto Ulondo]] *[[Mto Umba]] *[[Mto Umbwe]] *[[Mto Umira]] *[[Mto Umo]] *[[Mto Una]] *[[Mto Ungoni]] *[[Mto Upemba]] *[[Mto Upepo]] *[[Mto Upugala]] *[[Mto Urungu]] *[[Mto Usa]] *[[Mto Usigaga]] *[[Mto Usigwa]] *[[Mto Utamdi]] *[[Mto Utinta]] *[[Mto Utowe]] *[[Mto Uvumba]] *[[Mto Uwindi (Kigoma)|Mto Uwindi]] == V == *[[Mto Verimera]] *[[Mto Visuvisu]] *[[Mto Vogel]] *[[Mto Vudce]] *[[Mto Vuga]] *[[Mto Vunda]] *[[Mto Vunguvungu]] *[[Mto Vuruni]] *[[Mto Vwawa]] == W == *[[Mto wa Maji]] *[[Mto Wa'ang Thlati]] *[[Mto Wago]] *[[Mto Waja]] *[[Mto Wakapamba]] *[[Mto Wakatende]] *[[Mto Wala]] *[[Mto Walajulu]] *[[Mto Walige]] *[[Mto Wamba]] *[[Mto Wami]] *[[Mto Wandare]] *[[Mto Wangagema]] *[[Mto Waramu]] *[[Mto Washi]] *[[Mto Watuni]] *[[Mto Waturumani]] *[[Mto Wegele]] *[[Mto Wembere]] *[[Mto Werera]] *[[Mto Weru Weru]] *[[Mto West]] *[[Mto Wiango]] *[[Mto Wihungu]] *[[Mto Wimba]] *[[Mto Wona]] *[[Mto Wouli]] *[[Mto Wuku]] *[[Mto Wulua]] *[[Mto Wundu]] *[[Mto Wyi]] *[[Mto Wysila]] == Y == *[[Mto Yabo]] *[[Mto Yaeda]] *[[Mto Yakaoga]] *[[Mto Yamatai]] *[[Mto Yankupi]] *[[Mto Yantinde]] *[[Mto Yasamambi]] *[[Mto Yere Awak]] *[[Mto Yeye]] *[[Mto Yovi]] *[[Mto Yuli]] *[[Mto Yumea]] == Z == *[[Mto Zalala]] *[[Mto Zama]] *[[Mto Zambi]] *[[Mto Zanga]] *[[Mto Zema]] *[[Mto Ziam]] *[[Mto Zibwe]] *[[Mto Zimbire]] *[[Mto Zinga]] *[[Mto Zingwe Zingwe]] *[[Mto Zira]] *[[Mto Ziwafa]] *[[Mto Zongoa]] *[[Mto Zuba]] ==Viungo vya nje== * www.fao.org/docrep/005/t0473e/T0473E09.htm Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania * https://books.google.com/books?isbn=9251029830 Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania * https://books.google.com/books?isbn=2831701856 Semina kuhusu maeneo ya madimbwi nchini Tanzania {{Mito ya Tanzania}} {{Hoja Kuhusu Tanzania}} {{Africa topic|Orodha ya mito ya}} [[Category:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mito ya Afrika|T]] [[Jamii:Orodha za kijiografia]] nrehapnr0nemcwtirv850s52b6omxqy 1566715 1566714 2026-06-05T15:01:13Z Riccardo Riccioni 452 /* Mabeseni ya ndani */ 1566715 wikitext text/x-wiki '''Orodha ya mito nchini Tanzania''' inaitaja zaidi ya 2,000, lakini hiyo ni baadhi tu. Imepangwa kwa taratibu mbalimbali kama ifuatavyo: # kadiri inavyoelekeza [[maji]] yake katika [[Bahari ya Hindi]] [[mashariki]] mwa nchi ama moja kwa moja ama kwa kuchangia [[Mto Zambezi]] kupitia [[Ziwa Nyasa]], lakini kuna pia mito michache inayochangia [[Bahari ya Kati]] kupitia [[Ziwa Viktoria]] na [[mto Naili]], na mingine tena [[Bahari Atlantiki]] kupitia [[Ziwa Tanganyika]], huku mingine inaishia katika [[mabonde]] nchini kama la [[Ziwa Rukwa]]; # kadiri ya [[Mikoa ya Tanzania|mikoa]] inapopatikana; # kadiri ya [[alfabeti]]. ==Kadiri ya beseni== ===Pwani ya mashariki ya Tanzania=== *[[Beseni]] la [[Mto Umba]] *Beseni la [[Mto Sigi]] *Beseni la [[Mto Pangani]] **[[Mto Kolungazao]] **[[Mto Saunyi]] **[[Mto Luengera]] **[[Mto Mkomazi]] **[[Lambo]] la [[Nyumba ya Mungu]] ***[[Mto Kikuletwa]] ****[[Mto Mwanga]] ****[[Mto Sanya]] ****[[Mto Weruweru]] *****[[Mto Kikafu]] *****[[Mto Waramu]] ****[[Mto Usa]] ****[[Mto Themi]] *****[[Mto Ngarenaro]] ***[[Mto Jipe Ruvu]] ****[[Mto Deho]] ****[[Mto Rau]] *****[[Ziwa Jipe]] ******[[Mto Lumi]] *beseni la [[Mto Msangasi]] *beseni la [[Mto Migasi]] *beseni la [[Mto Wami]] **[[Mto Lukigura]] **[[Mto Kiseru]] **[[Mto Mkundi]] **[[Mto Tani]] **[[Mto Mkata]] ***[[Mto Mkondoa]] ***[[Mto Miyombo]] *beseni la [[Ruvu (Pwani)]] **[[Mto Mkombezi]] **[[Mto Mbiki]] **[[Mto Musa]] **[[Mto Ngerengere]] **[[Mto Mgeta]] *beseni la [[Mto Rufiji]] **[[Mto Lungonya]] **[[Ruaha Mkuu]] ***[[Mto Lukosi]] ***[[Mto Mbungu]] ***[[Mto Kizigo]] ****[[Mto Njombe]] ***[[Ruaha Mdogo]] ***[[Mto Kimbi]] ***[[Mto Mbarali]] ***[[Mto Mlomboji]] ***[[Mto Kimani]] ***[[Mto Ipera]] **[[Mto Luwegu]] **[[Mto Ulanga]] (Kilombero) ***[[Kihansi Dam|Kihansi]] ***[[Mto Luhombero]] ***[[Mto Msolwa]] ***[[Mto Ruipa]] ***[[Mto Mnyera]] ****[[Mto Ruhudji]] *beseni la [[Mto Matandu]] *beseni la [[Mto Mavuji]] *beseni la [[Mto Mbwemburu]] *beseni la [[Mto Lukuledi]] *beseni la [[Mto Ruvuma]] **[[Mto Lukwika]] **[[Mto Muhuwezi]] **[[Mto Msinejewe]] **[[Mto Lukumbule]] **[[Mto Msangesi]] **[[Mto Njuga]] ===Beseni la mto Zambezi=== *[[Ziwa Nyasa]] **[[Mto Ruhuhu]] **[[Mto Songwe]] ===Beseni la mto Nile=== *[[Ziwa Viktoria]] **[[Mto Mori]] **[[Mto Mara]] **[[Mto Ruwana]] **[[Mto Simiyu]] **[[Mto Isanga]] **[[Mto Kagera]] ===Beseni la mto Kongo=== *[[Ziwa Tanganyika]] **[[Mto Malagarasi]] **[[Mto Rufugu]] **[[Mto Luegele]] **[[Mto Luega]] **[[Mto Msenguse]] **[[Mto Ifume]] **[[Mto Luamfi]] **[[Mto Loasi]] **[[Mto Kalambo]] ===Mabeseni ya ndani=== *beseni la [[ziwa Rukwa]] **[[Mto Kavuu]] **[[Mto Rungwa]] **[[Mto Zira]] ***[[Mto Songwe]] **[[Mto Momba]] ***[[Mto Saisi]] *beseni la [[ziwa Natron]] **[[Mto Peninji]] *beseni la [[ziwa Manyara]] *beseni la [[ziwa Burunge]] **[[Mto Tarangire]] *beseni la [[ziwa Eyasi]] **[[Mto Sibiti]] *beseni la [[ziwa Sulunga]] **[[Mto Bubu]] **[[Mto Mponde (Singida)|Mto Mponde]] ==Kwa mpangilio wa mikoa== *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Arusha|Arusha]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam|Dar es Salaam]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Dodoma|Dodoma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Geita|Geita]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Iringa|Iringa]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kagera|Kagera]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Katavi|Katavi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kigoma|Kigoma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro|Kilimanjaro]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Lindi|Lindi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Manyara|Manyara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mara|Mara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya|Mbeya]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Morogoro|Morogoro]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mtwara|Mtwara]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Mwanza|Mwanza]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Njombe|Njombe]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pemba Kaskazini|Pemba Kaskazini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pemba Kusini|Pemba Kusini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani|Pwani]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Rukwa|Rukwa]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Ruvuma|Ruvuma]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Shinyanga|Shinyanga]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Simiyu|Simiyu]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Singida|Singida]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Songwe|Songwe]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Tabora|Tabora]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Tanga|Tanga]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Kaskazini|Unguja Kaskazini]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Mjini Magharibi|Unguja Mjini Magharibi]] *[[Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Kusini|Unguja Kusini]] ==Kwa utaratibu wa [[alfabeti]]== Baadhi ya mito huenda ikaorodheshwa mara mbili kwa [[tahajia]] tofauti kidogo. {{compact ToC|side=yes|top=yes|num=yes}} *[[Charhiet Rapids]] *[[Kijito Nyama]] *[[Mbasi Creek]] *[[Mpanda Rapids]] *[[Sunda Rapids]] == A == *[[Mto Ailolu]] *[[Mto Alanakuru]] *[[Mto Alimsudi]] *[[Mto Amazee]] *[[Mto Angai]] *[[Mto Angilera]] *[[Mto Arash]] *[[Mto Araya]] *[[Mto Ardai]] == B == *[[Mto Badi]] *[[Mto Baghara]] *[[Mto Bamba]] *[[Mto Bandarini]] *[[Mto Banoro]] *[[Mto Barai]] *[[Mto Bariadi]] *[[Mto Barikiwa]] *[[Mto Basua]] *[[Mto Beige]] *[[Mto Beledi]] *[[Mto Bigasha]] *[[Mto Bihawana]] *[[Mto Binotu]] *[[Mto Binugenuge]] *[[Mto Bissianda]] *[[Mto Bizi]] *[[Mto Bokon]] *[[Mto Bokwa]] *[[Mto Boles]] *[[Mto Bologonja]] *[[Mto Bololedi]] *[[Mto Bolonaibor]] *[[Mto Bombili]] *[[Mto Bombo]] *[[Mto Boruma]] *[[Mto Bubu]] *[[Mto Bubuli]] *[[Mto Bufu]] *[[Mto Bugala]] *[[Mto Buhusho]] *[[Mto Bukaro]] *[[Mto Bukura]] *[[Mto Bulolambeshi]] *[[Mto Bulu]] *[[Mto Bumba]] *[[Mto Bungu]] *[[Mto Buramba]] *[[Mto Burara]] *[[Mto Buri]] *[[Mto Burka]] *[[Mto Busi]] *[[Mto Butu]] *[[Mto Bwakira]] *[[Mto Bwarkasani]] *[[Mto Bwiga]] == CH == *[[Mto Chadulu]] *[[Mto Chai]] *[[Mto Chai Kidogo]] *[[Mto Chalioni]] *[[Mto Chamaizi]] *[[Mto Chambua]] *[[Mto Chamlinde]] *[[Mto Chana]] *[[Mto Chandegi]] *[[Mto Chanso]] *[[Mto Charushaire]] *[[Mto Chatota]] *[[Mto Chawisi]] *[[Mto Cheli]] *[[Mto Chelwe]] *[[Mto Chemezi]] *[[Mto Chemisinga]] *[[Mto Chezo]] *[[Mto Chigage]] *[[Mto Chijeye]] *[[Mto Chilangwa]] *[[Mto Chilemelembwi]] *[[Mto Chimala]] *[[Mto Chimbo]] *[[Mto Chinguaduli]] *[[Mto Chingwelu]] *[[Mto Chipoka]] *[[Mto Chiranda]] *[[Mto Chiruruma]] *[[Mto Chitoboko]] *[[Mto Chivi]] *[[Mto Chiwa-Chiwa]] *[[Mto Chiwanda]] *[[Mto Chiziku]] *[[Mto Chogera]] *[[Mto Chogoali]] *[[Mto Chombe]] *[[Mto Chombohi]] *[[Mto Chona]] *[[Mto Chula]] *[[Mto Chuma]] *[[Mto Chumbuni]] == D == *[[Mto Dalai]] *[[Mto Damarirder]] *[[Mto Danduhu]] *[[Mto Danged]] *[[Mto Dawarra]] *[[Mto Deho]] *[[Mto Dete]] *[[Mto Diadia]] *[[Mto Diburuma]] *[[Mto Dirim]] *[[Mto Diwale]] *[[Mto Dodwe]] *[[Mto Dogomi]] *[[Mto Dongobesh]] *[[Mto Dugahi]] *[[Mto Dugurajk]] *[[Mto Duma]] *[[Mto Dumdida]] *[[Mto Dungoshilo]] == E == *[[Mto Eiliatia]] *[[Mto Eir Mdogo]] *[[Mto Eir Mkubwa]] *[[Mto Elatia]] *[[Mto Emugur Berek]] *[[Mto Endabec Ayat]] *[[Mto Enda-dubu]] *[[Mto Endagak]] *[[Mto Endagulda]] *[[Mto Endalui]] *[[Mto Endamanang]] *[[Mto Endamasakt]] *[[Mto Endamodia]] *[[Mto Endamtke]] *[[Mto Endanachan]] *[[Mto Endanahai]] *[[Mto Endanok]] *[[Mto Endasareda]] *[[Mto Engare Longai]] *[[Mto Engare Naibor]] *[[Mto Engare Nairobi Kaskazini]] *[[Mto Engare Nairobi Kusini]] *[[Mto Engare Nanyuki]] *[[Mto Engare Olmotoni]] *[[Mto Engare Rongai]] *[[Mto Engare Ssara]] *[[Mto Engedyu Nyiro]] *[[Mto Engosomit]] *[[Mto Enkoisesia]] == F == *[[Mto Farua]] *[[Mto Filongo]] *[[Mto Foro]] *[[Mto Fua]] *[[Mto Fufu]] *[[Mto Fuga]] *[[Mto Fukulwa]] *[[Mto Funga]] *[[Mto Fungu]] *[[Mto Funsuka]] *[[Mto Funzungwa]] == G == *[[Mto Gaboti]] *[[Mto Gaga]] *[[Mto Gailolet]] *[[Mto Gambalenga]] *[[Mto Gandajega]] *[[Mto Garamashi]] *[[Mto Gariburijand]] *[[Mto Gedeyeya]] *[[Mto Genda]] *[[Mto Geragua]] *[[Mto Ghabos]] *[[Mto Gichami]] *[[Mto Gidabiyunga]] *[[Mto Gidamunda]] *[[Mto Gindigindi]] *[[Mto Girautja]] *[[Mto Gobeneko]] *[[Mto Goma]] *[[Mto Gombe (Kigoma)]] *[[Mto Gombe (Singida)]] *[[Mto Gombo]] *[[Mto Gonda]] *[[Mto Gossuwa]] *[[Mto Gudama]] *[[Mto Gumba]] *[[Mto Gurumeti]] *[[Mto Guya]] *[[Mto Gwaraid]] *[[Mto Gwino]] *[[Mto Gwiri]] == H == *[[Mto Hagafiro]] *[[Mto Haidarer]] *[[Mto Haisi]] *[[Mto Halili]] *[[Mto Hanga]] *[[Mto Hasi]] *[[Mto Hawshan]] *[[Mto Hembwesa]] *[[Mto Himo]] *[[Mto Hinda]] *[[Mto Hoatziga]] *[[Mto Horobo]] *[[Mto Hundagi]] == I == *[[Mto Ibindi]] *[[Mto Ibiso]] *[[Mto Ibulio]] *[[Mto Ibumbu]] *[[Mto Ibuti]] *[[Mto Ibwa]] *[[Mto Ichuankima]] *[[Mto Idaho]] *[[Mto Idete (Dodoma)]] *[[Mto Idete (Iringa)]] *[[Mto Idete (Morogoro)]] *[[Mto Ididi]] *[[Mto Idinindi]] *[[Mto Idodi]] *[[Mto Ifakara]] *[[Mto Ifuenga]] *[[Mto Ifume]] *[[Mto Igalamu]] *[[Mto Igawa]] *[[Mto Igogo]] *[[Mto Igogwe]] *[[Mto Igole]] *[[Mto Igombe]] *[[Mto Igongo]] *[[Mto Igugu]] *[[Mto Igulya]] *[[Mto Iguruh'mo]] *[[Mto Ihanga]] *[[Mto Ihelembe]] *[[Mto Ihimbwa]] *[[Mto Ihonge]] *[[Mto Ihongolero]] *[[Mto Ikaka]] *[[Mto Ikamba]] *[[Mto Ikariro]] *[[Mto Ikonka]] *[[Mto Ikorta]] *[[Mto Ikoso]] *[[Mto Ikuishi Oibor]] *[[Mto Ikuka]] *[[Mto Ikulala]] *[[Mto Ikumbi]] *[[Mto Ilaso]] *[[Mto Ildumaro]] *[[Mto Illongu]] *[[Mto Ilole (Dodoma)]] *[[Mto Ilole (Katavi)]] *[[Mto Ingoisesia]] *[[Mto Ipande]] *[[Mto Ipatagwa]] *[[Mto Ipati]] *[[Mto Ipera]] *[[Mto Ipera]] *[[Mto Ipeta]] *[[Mto Ipeti]] *[[Mto Ipigo]] *[[Mto Ipogoro]] *[[Mto Ipwaga]] *[[Mto Irambi]] *[[Mto Irambokoma]] *[[Mto Iredet]] *[[Mto Isaka]] *[[Mto Isanga]] *[[Mto Isela]] *[[Mto Isenga]] *[[Mto Ishika]] *[[Mto Ishume]] *[[Mto Isisi]] *[[Mto Isomia]] *[[Mto Issaua]] *[[Mto Itako]] *[[Mto Itambo]] *[[Mto Itare (Mara)|Mto Itare]] *[[Mto Itela]] *[[Mto Itembi]] *[[Mto Iteme]] *[[Mto Itemera]] *[[Mto Itete]] *[[Mto Itimba]] *[[Mto Itinde]] *[[Mto Ititi]] *[[Mto Itoa]] *[[Mto Itumba]] *[[Mto Iungwila]] *[[Mto Ivimbi]] *[[Mto Iyuyu]] *[[Mto Izu]] == J == *[[Mto Jakabaga]] *[[Mto Jakulu]] *[[Mto Ja-Makani]] *[[Mto Jamakandu]] *[[Mto Jambangeme]] *[[Mto Jamono]] *[[Mto Ja-Ngombe]] *[[Mto Jansoel]] *[[Mto Jejita]] *[[Mto Jemakunya]] *[[Mto Jigulu]] *[[Mto Jingwe]] *[[Mto Jipe Ruvu]] *[[Mto Jumbamandewa]] *[[Mto Jungumi]] == K == *[[Mto Kabagendere]] *[[Mto Kabahelele]] *[[Mto Kabale]] *[[Mto Kabenga]] *[[Mto Kabesi]] *[[Mto Kabingo]] *[[Mto Kaburi]] *[[Mto Kafisia]] *[[Mto Kafufu]] *[[Mto Kafunga]] *[[Mto Kafunso]] *[[Mto Kafunzo]] *[[Mto Kaga]] *[[Mto Kagaga]] *[[Mto Kagenda]] *[[Mto Kagera]] *[[Mto Kagoji]] *[[Mto Kagugwe]] *[[Mto Kahambwe]] *[[Mto Kahogo]] *[[Mto Kahumo]] *[[Mto Kaina]] *[[Mto Kairezi]] *[[Mto Kakilo]] *[[Mto Kakindu]] *[[Mto Kakutamba]] *[[Mto Kalambo]] *[[Mto Kalongwe]] *[[Mto Kalosi]] *[[Mto Kalulu]] *[[Mto Kalungu (Kigoma)]] *[[Mto Kalungu (Songwe)]] *[[Mto Kamanga (Arusha)]] *[[Mto Kamanga (Kigoma)]] *[[Mto Kamanyere]] *[[Mto Kamarungu]] *[[Mto Kamawe]] *[[Mto Kamba]] *[[Mto Kambaga]] *[[Mto Kambala]] *[[Mto Kamila]] *[[Mto Kampisa]] *[[Mto Kamyare]] *[[Mto Kana]] *[[Mto Kandasikiri]] *[[Mto Kandavi]] *[[Mto Kanengi]] *[[Mto Kangala]] *[[Mto Kanki]] *[[Mto Kansogo]] *[[Mto Kanyamkochola]] *[[Mto Kanyinamashenda]] *[[Mto Kanyonza]] *[[Mto Kaparamsembe]] *[[Mto Kapatu]] *[[Mto Karanga (Kilimanjaro)]] *[[Mto Karanga (Manyara)]] *[[Mto Kargo]] *[[Mto Karuto]] *[[Mto Kasagwi]] *[[Mto Kasaka]] *[[Mto Kasanga (Dodoma)]] *[[Mto Kasanga (Mbeya)]] *[[Mto Kasanga Kaskazini]] *[[Mto Kasangesi]] *[[Mto Kasango]] *[[Mto Kaseke]] *[[Mto Kasenga]] *[[Mto Kaseria]] *[[Mto Kashalala]] *[[Mto Kashambia]] *[[Mto Kashasha]] *[[Mto Kashiangu]] *[[Mto Kasimani]] *[[Mto Kasinde]] *[[Mto Kasisa]] *[[Mto Kasongeye]] *[[Mto Kassemue]] *[[Mto Katahoka]] *[[Mto Katanta]] *[[Mto Katende]] *[[Mto Katengera]] *[[Mto Katimba (Kigoma)]] *[[Mto Katimba (Rukwa)]] *[[Mto Katipindi]] *[[Mto Katobala]] *[[Mto Katoma]] *[[Mto Katuma]] *[[Mto Katumbiki]] *[[Mto Kausinse]] *[[Mto Kavahesi]] *[[Mto Kavuu]] *[[Mto Kawa]] *[[Mto Kawandi]] *[[Mto Kawankara]] *[[Mto Kawashingiria]] *[[Mto Kayonza]] *[[Mto Kazinga]] *[[Mto Kehengere]] *[[Mto Kekese]] *[[Mto Kelema]] *[[Mto Kendabi]] *[[Mto Keswa]] *[[Mto Keta]] *[[Mto Keyeyeya]] *[[Mto Khonto]] *[[Mto Kiabati]] *[[Mto Kianga]] *[[Mto Kiassi Mouth]] *[[Mto Kibedya]] *[[Mto Kibengi]] *[[Mto Kiberu]] *[[Mto Kibirigu]] *[[Mto Kiboko]] *[[Mto Kibondo]] *[[Mto Kibonji]] *[[Mto Kibubu]] *[[Mto Kichonda]] *[[Mto Kidabaga]] *[[Mto Kidalu]] *[[Mto Kidete]] *[[Mto Kidobwe]] *[[Mto Kiegea]] *[[Mto Kifinuka]] *[[Mto Kifomo]] *[[Mto Kigando]] *[[Mto Kigarie]] *[[Mto Kigeri]] *[[Mto Kigogo]] *[[Mto Kigosi]] *[[Mto Kigozi]] *[[Mto Kigugu]] *[[Mto Kigwana]] *[[Mto Kigwe]] *[[Mto Kihambwe]] *[[Mto Kihanzi]] *[[Mto Kihatu]] *[[Mto Kihete]] *[[Mto Kihue]] *[[Mto Kihuhwi]] *[[Mto Kijenge]] *[[Mto Kikafu]] *[[Mto Kikalelwa]] *[[Mto Kikalo]] *[[Mto Kikamba]] *[[Mto Kikandi]] *[[Mto Kikhando]] *[[Mto Kikole (Dodoma)]] *[[Mto Kikole (Singida)]] *[[Mto Kikolio]] *[[Mto Kikombo]] *[[Mto Kikonga]] *[[Mto Kikongi]] *[[Mto Kikuletwa]] *[[Mto Kikuletwa]] *[[Mto Kikunja Mouth]] *[[Mto Kikunja]] *[[Mto Kikusi]] *[[Mto Kikuyu (Dodoma)]] *[[Mto Kikuyu (Iringa)]] *[[Mto Kilagasa]] *[[Mto Kilakala]] *[[Mto Kilambanga]] *[[Mto Kilangila]] *[[Mto Kilemba]] *[[Mto Kilimi]] *[[Mto Kilindi]] *[[Mto Kilisi]] *[[Mto Kilombero]] *[[Mto Kilungwe]] *[[Mto Kimalawenga]] *[[Mto Kimamba]] *[[Mto Kimanga]] *[[Mto Kimani]] *[[Mto Kimbawala]] *[[Mto Kimbi]] *[[Mto Kimbwe]] *[[Mto Kinanura]] *[[Mto Kindamaliga]] *[[Mto Kinduri]] *[[Mto Kinekungu]] *[[Mto Kingori]] *[[Mto Kinoka]] *[[Mto Kinswagi]] *[[Mto Kinungai]] *[[Mto Kinya]] *[[Mto Kinyanguku]] *[[Mto Kinyasungwe]] *[[Mto Kinyasungwe Mdogo]] *[[Mto Kinyenyele]] *[[Mto Kiomboni Mouth]] *[[Mto Kipaka]] *[[Mto Kipamba]] *[[Mto Kipanda]] *[[Mto Kipanga]] *[[Mto Kipange]] *[[Mto Kiperere]] *[[Mto Kipizi]] *[[Mto Kipoke]] *[[Mto Kipule]] *[[Mto Kirama]] *[[Mto Kirangose]] *[[Mto Kirenga]] *[[Mto Kirera]] *[[Mto Kiriama]] *[[Mto Kirimeri]] *[[Mto Kirindi]] *[[Mto Kironda]] *[[Mto Kirongo]] *[[Mto Kirumba]] *[[Mto Kiruruma]] *[[Mto Kirurumo]] *[[Mto Kisaji]] *[[Mto Kisaki]] *[[Mto Kisama]] *[[Mto Kisangara]] *[[Mto Kisangata]] *[[Mto Kisaruko]] *[[Mto Kiseru]] *[[Mto Kisesse]] *[[Mto Kishanda]] *[[Mto Kishuro]] *[[Mto Kisiaro]] *[[Mto Kisigo]] *[[Mto Kisima]] *[[Mto Kisimani]] *[[Mto Kisimba]] *[[Mto Kisimiri]] *[[Mto Kisisi]] *[[Mto Kisitu]] *[[Mto Kisiwani]] *[[Mto Kisolwa]] *[[Mto Kisonga]] *[[Mto Kissere]] *[[Mto Kisuka]] *[[Mto Kisukwani]] *[[Mto Kisutu]] *[[Mto Kiswaga]] *[[Mto Kitalawe]] *[[Mto Kitama]] *[[Mto Kitandawala]] *[[Mto Kitapibi]] *[[Mto Kitauti]] *[[Mto Kitenden]] *[[Mto Kitete]] *[[Mto Kitiangare]] *[[Mto Kitindua]] *[[Mto Kitingi]] *[[Mto Kitiwaka]] *[[Mto Kitonga]] *[[Mto Kitopa]] *[[Mto Kitope]] *[[Mto Kivishini]] *[[Mto Kivomila]] *[[Mto Kiwa Kiwa]] *[[Mto Kiwanga]] *[[Mto Kiweya]] *[[Mto Kiwira]] *[[Mto Kiyoka]] *[[Mto Kizigo]] *[[Mto Kizunguli]] *[[Mto Kladeta]] *[[Mto Kokindu]] *[[Mto Kolongo]] *[[Mto Koluguzao]] *[[Mto Kolungazao]] *[[Mto Komahola]] *[[Mto Kombe]] *[[Mto Komboni]] *[[Mto Kondoa]] *[[Mto Kongwa]] *[[Mto Kopeke]] *[[Mto Kopoli]] *[[Mto Koreni]] *[[Mto Kotiantie]] *[[Mto Kou]] *[[Mto Krombona]] *[[Mto Kukiogo]] *[[Mto Kuku (Rukwa)]] *[[Mto Kuku (Singida)]] *[[Mto Kulaa]] *[[Mto Kuli]] *[[Mto Kuma]] *[[Mto Kumuka]] *[[Mto Kuna]] *[[Mto Kundugu]] *[[Mto Kunga]] *[[Mto Kunganiro]] *[[Mto Kunilakongi]] *[[Mto Kunze]] *[[Mto Kurufa]] *[[Mto Kwai]] *[[Mto Kwale (Singida)]] *[[Mto Kwale (Tanga)]] *[[Mto Kwalukonge]] *[[Mto Kwamatumba]] *[[Mto Kwamtare]] *[[Mto Kwangula]] *[[Mto Kware Magharibi]] *[[Mto East Kware|Mto Kware Mashariki]] *[[Mto Kwawa]] *[[Mto Kwekuyu]] *[[Mto Kwisaka]] *[[Mto Kwukmu]] *[[Mto Kyabale]] *[[Mto Kyarano]] == L == *[[Mto Lagossa]] *[[Mto Lambo (Kilimanjaro)]] *[[Mto Lambo (Pwani)]] *[[Mto Landarit]] *[[Mto Langangulu]] *[[Mto Leborosene]] *[[Mto Leinet]] *[[Mto Leketindi]] *[[Mto Leleigoni]] *[[Mto Lelessuta]] *[[Mto Lemanda]] *[[Mto Lembeni]] *[[Mto Lembolyo]] *[[Mto Lenakuru]] *[[Mto Leseleda]] *[[Mto Liahamili]] *[[Mto Liawana]] *[[Mto Libula]] *[[Mto Lidete (Morogoro)]] *[[Mto Lidete (Rufiji)]] *[[Mto Liembele]] *[[Mto Ligenye]] *[[Mto Ligombe]] *[[Mto Ligunga (Lindi)]] *[[Mto Ligunga (Ruvuma)]] *[[Mto Lihamo]] *[[Mto Lihangwa]] *[[Mto Lihonja]] *[[Mto Lihutu]] *[[Mto Likawa]] *[[Mto Likombora]] *[[Mto Likonde]] *[[Mto Likumbi]] *[[Mto Likuyu]] *[[Mto Lilehangule]] *[[Mto Lilondi]] *[[Mto Lima]] *[[Mto Limba Limba]] *[[Mto Lindi]] *[[Mto Lingenyeni]] *[[Mto Linolo]] *[[Mto Lipinda]] *[[Mto Lipuyu]] *[[Mto Lirombe]] *[[Mto Lisinjiri]] *[[Mto Litapwasi]] *[[Mto Litete]] *[[Mto Litoa]] *[[Mto Litopanyondo]] *[[Mto Liuni]] *[[Mto Liwale]] *[[Mto Liwale Makubwa]] *[[Mto Liwawa]] *[[Mto Liwawi]] *[[Mto Liwetia]] *[[Mto Loasi]] *[[Mto Lofia]] *[[Mto Loldiloi]] *[[Mto Lolgarien]] *[[Mto Lolmagantile]] *[[Mto Londan]] *[[Mto Londaner]] *[[Mto Londo]] *[[Mto Longa]] *[[Mto Longishu]] *[[Mto Lorakale]] *[[Mto Loraroshi]] *[[Mto Losayai]] *[[Mto Luaga]] *[[Mto Luaha]] *[[Mto Luamfi]] *[[Mto Luana]] *[[Mto Luanga]] *[[Mto Lubalisi]] *[[Mto Lubangalala]] *[[Mto Lubasazi]] *[[Mto Lubi]] *[[Mto Lubugwe]] *[[Mto Luchemo]] *[[Mto Ludewa]] *[[Mto Luega]] *[[Mto Luegele]] *[[Mto Luelu]] *[[Mto Luengera]] *[[Mto Lufile]] *[[Mto Lufilisi]] *[[Mto Lufirio]] *[[Mto Lufubu]] *[[Mto Lufugwa]] *[[Mto Lufundo]] *[[Mto Lugalawa]] *[[Mto Lugonezi]] *[[Mto Lugufu]] *[[Mto Lugugu]] *[[Mto Lugungwisi]] *[[Mto Luhanga]] *[[Mto Luhangazi]] *[[Mto Luhekea]] *[[Mto Luhembe]] *[[Mto Luhenei]] *[[Mto Luhimba]] *[[Mto Luhira (Rufiji)]] *[[Mto Luhira (Ruvuma)]] *[[Mto Luhirea]] *[[Mto Luhombero]] *[[Mto Luhoroto]] *[[Mto Luhumuka]] *[[Mto Luhute]] *[[Mto Luiche (Kigoma)]] *[[Mto Luiche (Rukwa)]] *[[Mto Luiga]] *[[Mto Luika]] *[[Mto Luinga]] *[[Mto Luipaki]] *[[Mto Lukale]] *[[Mto Lukali]] *[[Mto Lukandi]] *[[Mto Lukanga]] *[[Mto Lukangago]] *[[Mto Lukarasi]] *[[Mto Lukigura]] *[[Mto Lukilukuru]] *[[Mto Lukima]] *[[Mto Lukimwa]] *[[Mto Lukonde]] *[[Mto Lukonge]] *[[Mto Lukose]] *[[Mto Lukosi]] *[[Mto Lukowe]] *[[Mto Lukulasi]] *[[Mto Lukuledi]] *[[Mto Lukuliro]] *[[Mto Lukumbule]] *[[Mto Lukusu]] *[[Mto Lukwamba]] *[[Mto Lukwati]] *[[Mto Lukwika]] *[[Mto Lulindi]] *[[Mto Lulongwe]] *[[Mto Luma]] *[[Mto Lumba]] *[[Mto Lumbwa]] *[[Mto Lumbye]] *[[Mto Lumecha]] *[[Mto Lumene]] *[[Mto Lumeno]] *[[Mto Lumesule]] *[[Mto Lumi]] *[[Mto Lumuma]] *[[Mto Lumumwu]] *[[Mto Lunagara]] *[[Mto Lungombe]] *[[Mto Lungonya]] *[[Mto Lungu]] *[[Mto Lungumba]] *[[Mto Lunyere]] *[[Mto Lupa]] *[[Mto Lupali]] *[[Mto Lupambo]] *[[Mto Lupato]] *[[Mto Luri]] *[[Mto Lusali]] *[[Mto Lusesa]] *[[Mto Lusili]] *[[Mto Lusilukulu]] *[[Mto Lusongwe]] *[[Mto Luswiswi]] *[[Mto Lutembo]] *[[Mto Lutuka]] *[[Mto Lutungo]] *[[Mto Luula]] *[[Mto Luvilwa]] *[[Mto Luwalisi]] *[[Mto Luwanda]] *[[Mto Luwega]] *[[Mto Luwegu]] *[[Mto Luweli]] *[[Mto Luwesu]] *[[Mto Luwigu]] *[[Mto Luwila]] *[[Mto Luwoyoyo]] *[[Mto Luyangala]] *[[Mto Lwengera]] == M == *[[Mto Mabere]] *[[Mto Mabigiri]] *[[Mto Mabonwe]] *[[Mto Mabubi]] *[[Mto Machawa]] *[[Mto Madaba]] *[[Mto Madawi]] *[[Mto Madugure]] *[[Mto Madukwa]] *[[Mto Maduma (Dodoma)]] *[[Mto Maduma (Singida)]] *[[Mto Mafugusa (Dodoma)]] *[[Mto Mafugusa (Morogoro)]] *[[Mto Mafundu]] *[[Mto Mafunzi]] *[[Mto Magamba]] *[[Mto Maganga]] *[[Mto Magara]] *[[Mto Magarata]] *[[Mto Magdireshu]] *[[Mto Maghang]] *[[Mto Magogo (Katavi)|Mto Magogo]] *[[Mto Magogo (Mwanza)|Mto Magogo]] *[[Mto Magogo (Shinyanga)|Mto Magogo]] *[[Mto Magole]] *[[Mto Magome]] *[[Mto Magungo]] *[[Mto Mahandasi]] *[[Mto Mahato]] *[[Mto Mahenela]] *[[Mto Maheta]] *[[Mto Mahiwa]] *[[Mto Mahuru]] *[[Mto Majawanga]] *[[Mto Majenjeula]] *[[Mto Maji Mekundu]] *[[Mto Majidengwa]] *[[Mto Majimahuhu]] *[[Mto Makagera]] *[[Mto Makamba]] *[[Mto Makambe]] *[[Mto Makare]] *[[Mto Makasumbi]] *[[Mto Makawila]] *[[Mto Makigogo]] *[[Mto Makinba]] *[[Mto Makingi]] *[[Mto Makiwo]] *[[Mto Makoja]] *[[Mto Makonda]] *[[Mto Makongodera]] *[[Mto Makulamula]] *[[Mto Makulwa]] *[[Mto Makunga]] *[[Mto Makungo]] *[[Mto Makunguwiro]] *[[Mto Malagarasi]] *[[Mto Malala]] *[[Mto Malale]] *[[Mto Malambo (Katavi)]] *[[Mto Malambo (Arusha)]] *[[Mto Malangali]] *[[Mto Malangwe]] *[[Mto Malelya]] *[[Mto Malembo]] *[[Mto Malengya]] *[[Mto Malepeta]] *[[Mto Malessa]] *[[Mto Malimba]] *[[Mto Mambeni]] *[[Mto Mambi (Mbeya)]] *[[Mto Mambi (Mtwara)]] *[[Mto Mambinda]] *[[Mto Mambizi]] *[[Mto Mambo]] *[[Mto Manchera]] *[[Mto Manda (Katavi)]] *[[Mto Manda (Rukwa)]] *[[Mto Mandahaa]] *[[Mto Mandima]] *[[Mto Mandowa]] *[[Mto Manga]] *[[Mto Mangali]] *[[Mto Mangasini]] *[[Mto Mangata]] *[[Mto Mango]] *[[Mto Mangwa (Tanzania)|Mto Mangwa]] *[[Mto Maniere]] *[[Mto Manje]] *[[Mto Manonga]] *[[Mto Manyema]] *[[Mto Manyo]] *[[Mto Manyoa]] *[[Mto Maoungulu]] *[[Mto Mapembe]] *[[Mto Mapiringa]] *[[Mto Mara]] *[[Mto Marakara]] *[[Mto Marba]] *[[Mto Marengamadu]] *[[Mto Mario]] *[[Mto Marithi]] *[[Mto Marue]] *[[Mto Masala]] *[[Mto Masamaki]] *[[Mto Masanwa]] *[[Mto Masena]] *[[Mto Mashima]] *[[Mto Masimba]] *[[Mto Masinde]] *[[Mto Masiriwa]] *[[Mto Masungwe]] *[[Mto Maswala]] *[[Mto Mata]] *[[Mto Matalalu]] *[[Mto Matandu]] *[[Mto Matanga]] *[[Mto Matapua]] *[[Mto Matapwende]] *[[Mto Matauka]] *[[Mto Matembe]] *[[Mto Matete]] *[[Mto Matisi]] *[[Mto Matiuku]] *[[Mto Matugonewetu]] *[[Mto Matuli]] *[[Mto Matumbire]] *[[Mto Matunda]] *[[Mto Mavuji]] *[[Mto Mawa]] *[[Mto Mawate]] *[[Mto Mawe]] *[[Mto Maweli]] *[[Mto Maweni]] *[[Mto Mawera]] *[[Mto Mawina]] *[[Mto Mayaha]] *[[Mto Mayaka]] *[[Mto Mayamasi]] *[[Mto Mazingara]] *[[Mto Mbahwa]] *[[Mto Mbaka]] *[[Mto Mbakana]] *[[Mto Mbala]] *[[Mto Mbalageti]] *[[Mto Mbalamu]] *[[Mto Mbalanga]] *[[Mto Mbalizi]] *[[Mto Mbalu]] *[[Mto Mbangala]] *[[Mto Mbangi]] *[[Mto Mbanja]] *[[Mto Mbara]] *[[Mto Mbarahindi]] *[[Mto Mbarali]] *[[Mto Mbarangandu]] *[[Mto Mbarwa]] *[[Mto Mbawazi]] *[[Mto Mbegea]] *[[Mto Mbele]] *[[Mto Mbembe]] *[[Mto Mberewere]] *[[Mto Mbezi]] *[[Mto Mbiki]] *[[Mto Mbilwa]] *[[Mto Mbinga]] *[[Mto Mbiriri (Kilimanjaro)]] *[[Mto Mbiriri (Mbeya)]] *[[Mto Mbogo]] *[[Mto Mbondo]] *[[Mto Mbonja]] *[[Mto Mbono]] *[[Mto Mborohadi]] *[[Mto Mbowu]] *[[Mto Mbungu]] *[[Mto Mbunguti]] *[[Mto Mbuo]] *[[Mto Mbusi]] *[[Mto Mbuyajira]] *[[Mto Mbwemburu]] *[[Mto Mchanga]] *[[Mto Mchilipa]] *[[Mto Mchuchuma]] *[[Mto Mdanda]] *[[Mto Mdonja]] *[[Mto Mdyosi]] *[[Mto Mehariwa]] *[[Mto Meketu]] *[[Mto Melela]] *[[Mto Merui]] *[[Mto Merule]] *[[Mto Meta]] *[[Mto Mfafia]] *[[Mto Mfinga]] *[[Mto Mfukwe]] *[[Mto Mfulsi]] *[[Mto Mfumbu]] *[[Mto Mfuwazi]] *[[Mto Mfwalsi]] *[[Mto Mfwiro]] *[[Mto Mfwisi]] *[[Mto Mgambira]] *[[Mto Mgarangara]] *[[Mto Mgata]] *[[Mto Mgawile]] *[[Mto Mgega]] *[[Mto Mgela]] *[[Mto Mgera]] *[[Mto Mgeta]] *[[Mto Mgigawa]] *[[Mto Mgimbo]] *[[Mto Mglumi]] *[[Mto Mgobe]] *[[Mto Mgogo]] *[[Mto Mgomba]] *[[Mto Mgombani]] *[[Mto Mgonia]] *[[Mto Mgonya]] *[[Mto Mgugudsi]] *[[Mto Mgulungulu]] *[[Mto Mgungusi]] *[[Mto Mgunje]] *[[Mto Mhala]] *[[Mto Mhangahanga]] *[[Mto Mhangasi (Morogoro)]] *[[Mto Mhangasi (Ruvuma)]] *[[Mto Mhimbasi]] *[[Mto Mholo]] *[[Mto Mhongo]] *[[Mto Mhuko]] *[[Mto Mhula]] *[[Mto Mhungu]] *[[Mto Mhwala]] *[[Mto Midaho]] *[[Mto Midiho]] *[[Mto Miesi]] *[[Mto Migasi]] *[[Mto Migogo]] *[[Mto Mihangalaya]] *[[Mto Mihatu]] *[[Mto Mihindo]] *[[Mto Mihoga]] *[[Mto Mihumo]] *[[Mto Mikwa]] *[[Mto Mikwale]] *[[Mto Mikwayuni]] *[[Mto Milaka]] *[[Mto Milala]] *[[Mto Milanda]] *[[Mto Milango]] *[[Mto Milembe]] *[[Mto Milola]] *[[Mto Mimbi]] *[[Mto Mingoti]] *[[Mto Minyanda]] *[[Mto Minyonyoni]] *[[Mto Mirahi]] *[[Mto Miranda]] *[[Mto Mironge]] *[[Mto Mironji]] *[[Mto Misasati]] *[[Mto Misunga]] *[[Mto Mitawa]] *[[Mto Mitesa]] *[[Mto Mitondo (Lindi)]] *[[Mto Mitondo (Morogoro)]] *[[Mto Mitumbati]] *[[Mto Mituru]] *[[Mto Miwasi]] *[[Mto Miyombo]] *[[Mto Mjembe]] *[[Mto Mjomwio]] *[[Mto Mjonga]] *[[Mto Mjura]] *[[Mto Mkalamu]] *[[Mto Mkana]] *[[Mto Mkanga]] *[[Mto Mkata (Lindi)|Mto Mkata]] *[[Mto Mkata (Morogoro)|Mto Mkata]] *[[Mto Mkavio]] *[[Mto Mkingasi]] *[[Mto Mkingi]] *[[Mto Mkinke]] *[[Mto Mkiwa]] *[[Mto Mkofwe]] *[[Mto Mkoji]] *[[Mto Mkoleko]] *[[Mto Mkolo]] *[[Mto Mkomazi]] *[[Mto Mkombe (Rukwa)|Mto Mkombe]] *[[Mto Mkombe (Tabora)|Mto Mkombe]] *[[Mto Mkombesi]] *[[Mto Mkombezi]] *[[Mto Mkomero]] *[[Mto Mkondadye]] *[[Mto Mkondoa]] *[[Mto Mkongoleko]] *[[Mto Mkongore]] *[[Mto Mkoo]] *[[Mto Mkorka]] *[[Mto Mkowangero]] *[[Mto Mkuju]] *[[Mto Mkujuni]] *[[Mto Mkuku]] *[[Mto Mkukwe]] *[[Mto Mkulumusi]] *[[Mto Mkulumuzi]] *[[Mto Mkulyo]] *[[Mto Mkummkum]] *[[Mto Mkundi (Dodoma)]] *[[Mto Mkundi (Morogoro)]] *[[Mto Mkundi (Mtwara)]] *[[Mto Mkungo]] *[[Mto Mkupehi]] *[[Mto Mkurusi (Tabora)]] *[[Mto Mkurusi (Ruvuma)]] *[[Mto Mkusa]] *[[Mto Mkusi]] *[[Mto Mkusu]] *[[Mto Mkuu]] *[[Mto Mkuva]] *[[Mto Mkuzi]] *[[Mto Mkwasi]] *[[Mto Mkwenya]] *[[Mto Mlaga]] *[[Mto Mlandasi]] *[[Mto Mlandizi]] *[[Mto Mlanga]] *[[Mto Mlawi]] *[[Mto Mlemwa]] *[[Mto Mlera]] *[[Mto Mligaji]] *[[Mto Mlinyi]] *[[Mto Mloa]] *[[Mto Mloda]] *[[Mto Mlombea]] *[[Mto Mlomboje]] *[[Mto Mlomboji]] *[[Mto Mlombwe]] *[[Mto Mlongosi]] *[[Mto Mloui]] *[[Mto Mlowa]] *[[Mto Mlowezi]] *[[Mto Mlowoka]] *[[Mto Mlumbi]] *[[Mto Mlungiro]] *[[Mto Mlungu]] *[[Mto Mlungui]] *[[Mto Mluzu]] *[[Mto Mmoga]] *[[Mto Mnero]] *[[Mto Mngazi]] *[[Mto Mnguvia]] *[[Mto Mnyera]] *[[Mto Mnyongoo]] *[[Mto Mnyusi]] *[[Mto Moame]] *[[Mto Mobokoi]] *[[Mto Mohambwe]] *[[Mto Mohazima]] *[[Mto Mohoro]] *[[Mto Mohwazi]] *[[Mto Moinik]] *[[Mto Mokumira]] *[[Mto Mokungwe]] *[[Mto Molila]] *[[Mto Momba]] *[[Mto Mombalazi]] *[[Mto Mombo]] *[[Mto Monga (Rukwa)|Mto Monga]] *[[Mto Mongo]] *[[Mto Mongomwankima]] *[[Mto Monokore]] *[[Mto Morera]] *[[Mto Mori]] *[[Mto Morogoro]] *[[Mto Mosi]] *[[Mto Motale]] *[[Mto Motonto]] *[[Mto Mowe]] *[[Mto Moyowosi]] *[[Mto Mpanda (Katavi)]] *[[Mto Mpanda (Rukwa)]] *[[Mto Mpandwe]] *[[Mto Mpanga (Morogoro)]] *[[Mto Mpanga (Njombe)]] *[[Mto Mpangali]] *[[Mto Mpanyura]] *[[Mto Mpasa]] *[[Mto Mpemba]] *[[Mto Mpembe]] *[[Mto Mpemvi]] *[[Mto Mpengere]] *[[Mto Mpepo]] *[[Mto Mpera]] *[[Mto Mpiji]] *[[Mto Mpingo]] *[[Mto Mpira]] *[[Mto Mponde]] *[[Mto Mporo]] *[[Mto Mpuma]] *[[Mto Mpura]] *[[Mto Mpuruli]] *[[Mto Mrambo]] *[[Mto Mrugaruga]] *[[Mto Msaadya]] *[[Mto Msagelela]] *[[Mto Msaginya]] *[[Mto Msaju]] *[[Mto Msambia]] *[[Mto Msana]] *[[Mto Msanga]] *[[Mto Msangai]] *[[Mto Msangasi]] *[[Mto Msangesi]] *[[Mto Msango]] *[[Mto Msanyila]] *[[Mto Msasi]] *[[Mto Msauesi]] *[[Mto Msavesi]] *[[Mto Msefwe]] *[[Mto Msega]] *[[Mto Msegere]] *[[Mto Msemembo]] *[[Mto Msenguse]] *[[Mto Msenguzi]] *[[Mto Msenjesi Ndogo]] *[[Mto Msesule]] *[[Mto Mseta]] *[[Mto Msima]] *[[Mto Msimba]] *[[Mto Msimbazi (Dar es Salaam)|Mto Msimbazi]] *[[Mto Msimbazi (Tanga)|Mto Msimbazi]] *[[Mto Msinejewe]] *[[Mto Msinga]] *[[Mto Msingazi]] *[[Mto Msiri]] *[[Mto Msisi (Dodoma)]] *[[Mto Msisi (Singida)]] *[[Mto Mslezy]] *[[Mto Mslhasi]] *[[Mto Msobwe]] *[[Mto Msola]] *[[Mto Msolwa (Morogoro)]] *[[Mto Msolwa (Ruvuma)]] *[[Mto Msoro]] *[[Mto Msorsa]] *[[Mto Little Msowero|Mto Msowero Mdogo]] *[[Mto Mssala Mouth]] *[[Mto Mssingwi]] *[[Mto Msua (Pwani)]] *[[Mto Msua (Singida)]] *[[Mto Msuguluda]] *[[Mto Msumbiji]] *[[Mto Msumbisi]] *[[Mto Mswero]] *[[Mto Mswiswi]] *[[Mto Mtaga]] *[[Mto Mtakuja]] *[[Mto Mtamba]] *[[Mto Mtambo]] *[[Mto Mtandasi]] *[[Mto Mtega]] *[[Mto Mtembwa]] *[[Mto Mteri]] *[[Mto Mtetesi]] *[[Mto Mtimbira]] *[[Mto Mtimbiri]] *[[Mto Mtindiri]] *[[Mto Mtiro]] *[[Mto Mtisi]] *[[Mto Mtolela]] *[[Mto Mtonga]] *[[Mto Mtoni]] *[[Mto Mtopesi]] *[[Mto Mtoro]] *[[Mto Mtozi]] *[[Mto Mtsatsavi]] *[[Mto Mtshinyiri]] *[[Mto Mtshwege]] *[[Mto Mtua]] *[[Mto Mtuka]] *[[Mto Mtukano]] *[[Mto Mtumbe]] *[[Mto Mtumbei]] *[[Mto Mtumbu]] *[[Mto Mtundu]] *[[Mto Muakatete]] *[[Mto Mubulungu]] *[[Mto Mue]] *[[Mto Muengo]] *[[Mto Mugala]] *[[Mto Mugaye]] *[[Mto Mugengi]] *[[Mto Mugera]] *[[Mto Mugewe]] *[[Mto Mugoro]] *[[Mto Mugozi]] *[[Mto Mugubia]] *[[Mto Mugunga]] *[[Mto Muguti]] *[[Mto Mugwisi]] *[[Mto Muhama]] *[[Mto Muhanga]] *[[Mto Muhangasi]] *[[Mto Muhesi]] *[[Mto Muhinje]] *[[Mto Muhiri]] *[[Mto Muhongo]] *[[Mto Muhungutu]] *[[Mto Muhuwesi]] *[[Mto Muhuwezi]] *[[Mto Muipa]] *[[Mto Muira]] *[[Mto Muirisha]] *[[Mto Muisi]] *[[Mto Mujitu]] *[[Mto Muka]] *[[Mto Mukana]] *[[Mto Mukangazi]] *[[Mto Mukarasi]] *[[Mto Mukauka]] *[[Mu Kidimba|Mto Mu Kidimba]] *[[Mu Kigogo|Mto Mu Kigogo]] *[[Mu Kinyangona|Mto Mu Kinyangona]] *[[Mto Mukugwa]] *[[Mto Mulagia]] *[[Mto Mulalakuwa]] *[[Mto Mulale]] *[[Mto Mulangarasi]] *[[Mto Mulasi]] *[[Mto Mulo]] *[[Mto Mumbara]] *[[Mto Munanka]] *[[Mto Munga (Iringa)]] *[[Mto Munga (Morogoro)]] *[[Mto Mungako]] *[[Mto Munga Mawe]] *[[Mto Mungamkuru]] *[[Mto Munge]] *[[Mto Mungu (Tanzania)|Mto Mungu]] *[[Mto Mungushi]] *[[Mto Munimbira]] *[[Mto Munjiti]] *[[Mto Munkinka]] *[[Mto Munsu]] *[[Mto Munya]] *[[Mto Munyangwa]] *[[Mto Munyu]] *[[Mto Mupindi]] *[[Mto Murembwi]] *[[Mto Muriani]] *[[Mto Murishunda]] *[[Mto Muronzi]] *[[Mu Ruhamba|Mto Mu Ruhamba]] *[[Mto Murunjoeda]] *[[Mto Murusenye]] *[[Mto Musa (Ruvu)]] *[[Mto Musa (Singida)]] *[[Mto Musangairo]] *[[Mto Muse (Njombe)|Mto Muse]] *[[Mto Muse (Rukwa)]] *[[Mto Musihasi]] *[[Mto Musipisi]] *[[Mto Muswima]] *[[Mto Mutimtali]] *[[Mto Muttoro]] *[[Mto Mutumnadi]] *[[Mto Muvraini]] *[[Mto Muyawo]] *[[Mto Muzi]] *[[Mto Mvavi]] *[[Mto Mvomero]] *[[Mto Mvudu]] *[[Mto Mvuha]] *[[Mto Mvumi]] *[[Mto Mvunwa]] *[[Mto Mwabagange]] *[[Mto Mwadii]] *[[Mto Mwahundia]] *[[Mto Mwajikali]] *[[Mto Mwakidagemba]] *[[Mto Mwalisi]] *[[Mto Mwambalia]] *[[Mto Mwambesi]] *[[Mto Mwamhule]] *[[Mto Mwanakombo]] *[[Mto Mwandugolinda]] *[[Mto Mwanga]] *[[Mto Mwangeke]] *[[Mto Mwangulu]] *[[Mto Mwanhoro]] *[[Mto Mwanikuwa]] *[[Mto Mwankala]] *[[Mto Mwanyanganga]] *[[Mto Mwanyenzi]] *[[Mto Mware]] *[[Mto Mwaru]] *[[Mto Mwashabibiti]] *[[Mto Mwashagi]] *[[Mto Mwashigera]] *[[Mto Mwasis]] *[[Mto Mwatesi]] *[[Mto Mwati]] *[[Mto Mwatisi]] *[[Mto Mwega]] *[[Mto Mwelizi]] *[[Mto Mwenge]] *[[Mto Mweruzi]] *[[Mto Mwetsa]] *[[Mto Mwetsi]] *[[Mto Mwhigiti]] *[[Mto Mwigombo]] *[[Mto Mwigulu]] *[[Mto Mwili]] *[[Mto Mwimbi]] *[[Mto Mwisa]] *[[Mto Mwiti]] *[[Mto Mwnyamaji]] *[[Mto Mwnyinyi]] *[[Mto Mwunekese]] *[[Mto Myaani]] *[[Mto Myavisi]] *[[Mto Mzambiazi]] *[[Mto Mzelezi]] *[[Mto Mziha]] *[[Mto Mzimui]] *[[Mto Mzinga]] *[[Mto Mzingi]] *[[Mto Mzukune]] *[[Mto Mzuzuma]] == N == *[[Mto Nachihungo]] *[[Mto Nadare]] *[[Mto Nadari]] *[[Mto Nahatu]] *[[Mto Naiperra]] *[[Mto Nairobo]] *[[Mto Naitimitim]] *[[Mto Nakambalala]] *[[Mto Nakangi]] *[[Mto Nakarara]] *[[Mto Nakaronji]] *[[Mto Nakarsonde]] *[[Mto Nakawale (Lindi)]] *[[Mto Nakawale (Ruvuma)]] *[[Mto Nakikona]] *[[Mto Nakiu]] *[[Mto Nakiwacho]] *[[Mto Namahoka]] *[[Mto Namakala]] *[[Mto Namakonga]] *[[Mto Namakungu]] *[[Mto Namamba]] *[[Mto Namanga]] *[[Mto Namatete]] *[[Mto Namawa]] *[[Mto Namawala]] *[[Mto Namba]] *[[Mto Nambala]] *[[Mto Nambalapi]] *[[Mto Nambango]] *[[Mto Nambungu]] *[[Mto Nambwa]] *[[Mto Nambwala]] *[[Mto Namgaru]] *[[Mto Namigongo]] *[[Mto Namikoreko]] *[[Mto Namingunde]] *[[Mto Namino]] *[[Mto Namitambo]] *[[Mto Namkonga]] *[[Mto Namo Sichu]] *[[Mto Nampembe]] *[[Mto Nampunga]] *[[Mto Nanga (Kilimanjaro)]] *[[Mto Nanga (Tabora)]] *[[Mto Nangano]] *[[Mto Nangira]] *[[Mto Nangoka]] *[[Mto Nangongora]] *[[Mto Nangonondo]] *[[Mto Nangorombwe]] *[[Mto Nangura]] *[[Mto Nanungu]] *[[Mto Nanyaga]] *[[Mto Nanyasi]] *[[Mto Nanyelesia]] *[[Mto Nanyiki]] *[[Mto Nanyumbu]] *[[Mto Nanyungu]] *[[Mto Nariaroni]] *[[Mto Narok]] *[[Mto Naru Muru]] *[[Mto Narungombe]] *[[Mto Narusi]] *[[Mto Nassoro]] *[[Mto Nayabat]] *[[Mto Naylwambu]] *[[Mto Nbuchi]] *[[Mto Nchiriria]] *[[Mto Ndala]] *[[Mto Ndaloteji]] *[[Mto Ndasho]] *[[Mto Ndemabolia]] *[[Mto Ndemba]] *[[Mto Ndembera]] *[[Mto Ndembo]] *[[Mto Ndilila]] *[[Mto Ndishi]] *[[Mto Ndoba]] *[[Mto Ndoha]] *[[Mto Ndoleleji]] *[[Mto Ndoyo]] *[[Mto Nduati]] *[[Mto Ndudumo]] *[[Mto Ndumbi]] *[[Mto Ndunyunyungu]] *[[Mto Nduruma]] *[[Mto Ndurumo (Tanzania)|Mto Ndurumo]] *[[Mto Ndwagasa]] *[[Mto Negezi]] *[[Mto Neroko]] *[[Mto Ngabora]] *[[Mto Ngaka]] *[[Mto Ngalanda]] *[[Mto Ngamuriagi]] *[[Mto Ngandi]] *[[Mto Nganga]] *[[Mto Ngangata]] *[[Mto Ngano]] *[[Mto Nganowe]] *[[Mto Ngarenaro]] *[[Mto Ngasamo]] *[[Mto Ngasara]] *[[Mto Ngasaro]] *[[Mto Ngaserai]] *[[Mto Ngemambili]] *[[Mto Ngende]] *[[Mto Ngerengere]] *[[Mto Nghuru]] *[[Mto Ngluwa]] *[[Mto Ngnonghole]] *[[Mto Ngofi]] *[[Mto Ngoiyawiawi]] *[[Mto Ngolai]] *[[Mto Ngombe]] *[[Mto Ngombesi]] *[[Mto Ngongwa]] *[[Mto Ngono]] *[[Mto Ngunguta]] *[[Mto Ngunja]] *[[Mto Ngurumahiga]] *[[Mto Nguruo ya Komani]] *[[Mto Nguye]] *[[Mto Nhende]] *[[Mto Nhera]] *[[Mto Nhumbu]] *[[Mto Nhungumalo]] *[[Mto Niagama]] *[[Mto Niamba]] *[[Mto Niarawasi]] *[[Mto Niensi]] *[[Mto Nikonga]] *[[Mto Nililirwa]] *[[Mto Ninolo]] *[[Mto Niro]] *[[Mto Njakapembe]] *[[Mto Njalila]] *[[Mto Njamkala]] *[[Mto Njawala]] *[[Mto Njegea]] *[[Mto Njenje]] *[[Mto Njoka]] *[[Mto Njombe]] *[[Mto Njombe]] *[[Mto Njuga]] *[[Mto Njugilo]] *[[Mto Njungwe]] *[[Mto Nkalangali]] *[[Mto Nkanka]] *[[Mto Nkanzu]] *[[Mto Nkima]] *[[Mto Nkindo]] *[[Mto Nkiwe]] *[[Mto Nkole]] *[[Mto Nkololue]] *[[Mto Nkolongo]] *[[Mto Nkonjigwe]] *[[Mto Nkuku]] *[[Mto Nkululu]] *[[Mto Nkumba]] *[[Mto Nkussa]] *[[Mto Nkwarani]] *[[Mto Nongwa]] *[[Mto Nsalamba]] *[[Mto Nsanga]] *[[Mto Nsengesi]] *[[Mto Nsingula]] *[[Mto Nsoga]] *[[Mto Nsolwa]] *[[Mto Nsunda]] *[[Mto Ntandamanga]] *[[Mto Ntangano]] *[[Mto Ntembwe]] *[[Mto Ntikangwa]] *[[Mto Ntoba]] *[[Mto Ntondo]] *[[Mto Numba]] *[[Mto Numbanumba]] *[[Mto Nuogomo]] *[[Mto Nyabalegi]] *[[Mto Nyabangi]] *[[Mto Nyabikuna]] *[[Mto Nyabu]] *[[Mto Nyabujera]] *[[Mto Nyabulela]] *[[Mto Nyaburongo]] *[[Mto Nyabuyumbu]] *[[Mto Nyahira]] *[[Mto Nyahua]] *[[Mto Nyahuma]] *[[Mto Nyakabindi]] *[[Mto Nyakabwera]] *[[Mto Nyakagera]] *[[Mto Nyakagere]] *[[Mto Nyakarenzi]] *[[Mto Nyakasangwe]] *[[Mto Nyakichabo]] *[[Mto Nyakihanga]] *[[Mto Nyakikuku]] *[[Mto Nyakitambi]] *[[Mto Nyakukutu]] *[[Mto Nyakychabo]] *[[Mto Nyalama]] *[[Mto Nyalwambu]] *[[Mto Nyalwe]] *[[Mto Nyama]] *[[Mto Nyamabare]] *[[Mto Nyamagonga]] *[[Mto Nyamanzi]] *[[Mto Nyamasenga]] *[[Mto Nyamazama]] *[[Mto Nyambeho]] *[[Mto Nyamburo]] *[[Mto Nyamguni]] *[[Mto Nyamilowe]] *[[Mto Nyamironge]] *[[Mto Nyamiruma]] *[[Mto Nyamufaliza]] *[[Mto Nyamuni]] *[[Mto Nyamutogota]] *[[Mto Nyamuzi]] *[[Mto Nyamwago]] *[[Mto Nyamweta]] *[[Mto Nyamzovu]] *[[Mto Nyanama]] *[[Mto Nyandiga]] *[[Mto Nyangalala]] *[[Mto Nyangao]] *[[Mto Nyangoma]] *[[Mto Nyangombe]] *[[Mto Nyansoni]] *[[Mto Nyantari]] *[[Mto Nyanuya]] *[[Mto Nyanzilwa]] *[[Mto Nyarambugu]] *[[Mto Nyarua]] *[[Mto Nyarukangele]] *[[Mto Nyarusange]] *[[Mto Nyasaunga]] *[[Mto Nyatwambu]] *[[Mto Nyaviumbu]] *[[Mto Nyawagaga]] *[[Mto Nyekwa]] *[[Mto Nyera]] *[[Mto Nyilabi]] *[[Mto Nyonga]] *[[Mto Nyumbanitu]] *[[Mto Nyunayungu]] *[[Mto Nyungue]] *[[Mto Nzanza]] *[[Mto Nzasaulu]] *[[Mto Nzeha]] *[[Mto Nzingwa]] *[[Mto Nzubuka]] == O == *[[Mto Ofyana]] *[[Mto Oirata Lembirara]] *[[Mto Olando]] *[[Mto Olare]] *[[Mto Olbobogni]] *[[Mto Oldisari]] *[[Mto Oldogom]] *[[Mto Olduwai]] *[[Mto Olgedyu]] *[[Mto Olkeju Lengarashi]] *[[Mto Olkeju Lentirpe]] *[[Mto Oloibor Senye]] *[[Mto Oltukai]] *[[Mto Ombitarama]] *[[Mto Omukafinzi]] *[[Mto Omukafunda]] *[[Mto Omukafunjo]] *[[Mto Omukagoye]] *[[Mto Omukashasha]] *[[Mto Omukishalala]] *[[Mto Omukishanda]] *[[Mto Omurushasha]] *[[Mto Omutubilizi]] *[[Mto Omwibare]] *[[Mto Orangi]] == P == *[[Mto Paji]] *[[Mto Pamba]] *[[Mto Pambara]] *[[Mto Panda]] *[[Mto Pangani]] *[[Mto Pangarawe]] *[[Mto Pangeni]] *[[Mto Peninji]] *[[Mto Pindiro]] *[[Mto Piti]] *[[Mto Pitu]] *[[Mto Poroma]] *[[Mto Punda]] == R == *[[Mto Ramadi]] *[[Mto Rambasi]] *[[Mto Rau]] *[[Mto Rhududu]] *[[Mto Ripera]] *[[Mto River]] *[[Mto River-Diwani]] *[[Mto River-Masika]] *[[Mto River-Mazizini]] *[[Mto River-Moshibar]] *[[Mto River-Quarter]] *[[Mto Roata]] *[[Mto Robunk]] *[[Mto Roke]] *[[Mto Romanyo]] *[[Mto Rongai (Arusha)]] *[[Mto Rongai (Kilimanjaro)]] *[[Mto Ruaha Mdogo]] *[[Ruaha Mkuu|Mto Ruaha Mkuu]] *[[Mto Ruaka]] *[[Mto Ruako]] *[[Mto Ruamugango]] *[[Mto Ruanda (Mbeya)]] *[[Mto Ruanda (Mtwara)]] *[[Mto Ruanguyu]] *[[Mto Rubira]] *[[Mto Ruboroga]] *[[Mto Ruboronga]] *[[Mto Rubumba]] *[[Mto Ruchenche]] *[[Mto Ruchugi]] *[[Mto Rudete]] *[[Mto Ruembe]] *[[Mto Ruengu]] *[[Mto Rufiji]] *[[Mto Rufiri]] *[[Mto Rufugu]] *[[Mto Rufuka]] *[[Mto Rugalegi]] *[[Mto Rugufu]] *[[Mto Ruhanga]] *[[Mto Ruhita]] *[[Mto Ruhoi]] *[[Mto Ruhudji]] *[[Mto Ruhuhu]] *[[Mto Ruhuu]] *[[Mto Ruiga (Iringa)]] *[[Mto Ruiga (Kagera)]] *[[Mto Ruipa]] *[[Mto Ruisenya]] *[[Mto Ruiza]] *[[Mto Rukakaine]] *[[Mto Rukarakare]] *[[Mto Rukono]] *[[Mto Rumakali]] *[[Mto Rumbira]] *[[Mto Rumpungwe]] *[[Mto Runga]] *[[Mto Rungusa]] *[[Mto Rungwa]] *[[Mto Runkhana]] *[[Mto Runone]] *[[Mto Rusange]] *[[Mto Rushosho]] *[[Mto Rushwa]] *[[Mto Rusuno]] *[[Mto Rutukira]] *[[Mto Rutungu]] *[[Ruvu (Pangani)|Mto Ruvu (Pangani)]] *[[Ruvu (Pwani)|Mto Ruvu (Pwani)]] *[[Mto Ruvuma]] *[[Mto Ruvumo]] *[[Mto Ruwana]] *[[Mto Ruwawasi]] *[[Mto Ruwiti]] *[[Mto Ruwocha]] *[[Mto Rwangeni]] *[[Mto Rwitamanumi]] == S == *[[Mto Sabu]] *[[Mto Saeni]] *[[Mto Sagana (Tanzania)|Mto Sagana]] *[[Mto Saisi|Mto Saisi]] *[[Mto Saja]] *[[Mto Sakawa]] *[[Mto Salawuzinga]] *[[Mto Salgamida]] *[[Mto Sambala]] *[[Mto Samu]] *[[Mto Sandamu]] *[[Mto Sandayi]] *[[Mto Sanga]] *[[Mto Sangwana]] *[[Mto Sanje]] *[[Mto Sanya]] *[[Mto Sanza]] *[[Mto Sasawara]] *[[Mto Sasi (Dodoma)]] *[[Mto Sasi (Mwanza)]] *[[Mto Saso]] *[[Mto Saunyi]] *[[Mto Schui]] *[[Mto Seassambu]] *[[Mto Segera]] *[[Mto Segese]] *[[Mto Sekihemba]] *[[Mto Sele]] *[[Mto Selian]] *[[Mto Selikod]] *[[Mto Semberia]] *[[Mto Semdoe]] *[[Mto Semerero]] *[[Mto Semu]] *[[Mto Senane]] *[[Mto Senene]] *[[Mto Sengambi]] *[[Mto Sero]] *[[Mto Serofu]] *[[Mto Seronera]] *[[Mto Setchet]] *[[Mto Seya (Tanzania)|Mto Seya]] *[[Mto Shama]] *[[Mto Shanga]] *[[Mto Shangwe]] *[[Mto Shia]] *[[Mto Shindimbe]] *[[Mto Shiperenge]] *[[Mto Shipingue]] *[[Mto Shongo]] *[[Mto Shuze]] *[[Mto Sibiti]] *[[Mto Sibungu]] *[[Mto Sidiogi]] *[[Mto Sifufume]] *[[Mto Sigi]] *[[Mto Sikela]] *[[Mto Siki]] *[[Mto Simba Uranga Mouth]] *[[Mto Simbo]] *[[Mto Simeni]] *[[Mto Simiyu]] *[[Mto Sindadehu]] *[[Mto Singa (Tanzania)|Mto Singa]] *[[Mto Sinja Ndare]] *[[Mto Sinya Ndare]] *[[Mto Sinza]] *[[Mto Sipa (Songwe)]] *[[Mto Sipa (Tabora)]] *[[Mto Sirwa]] *[[Mto Siu]] *[[Mto Sivola]] *[[Mto Sofi]] *[[Mto Soja]] *[[Mto Sokota]] *[[Mto Sola (Dodoma)]] *[[Mto Sola (Simiyu)]] *[[Mto Somani]] *[[Mto Sombuessi]] *[[Mto Sombwe]] *[[Mto Songora]] *[[Mto Songwe (Mbeya)]] *[[Mto Songwe (Songwe)]] *[[Mto Sote]] *[[Mto Ssimba Uranga]] *[[Mto Ssuninga]] *[[Mto Suba]] *[[Mto Suguta (Tanzania)|Mto Suguta]] *[[Mto Sugutu]] *[[Mto Sukwe]] *[[Mto Sumbadsi]] *[[Mto Sume]] *[[Mto Sumuji]] *[[Mto Sunga]] *[[Mto Sungemero]] *[[Mto Susu]] *[[Mto Susuma]] *[[Mto Swakala]] *[[Mto Syankala]] == T == *[[Mto Tagata]] *[[Mto Talaliza]] *[[Mto Talu]] *[[Mto Tamano]] *[[Mto Tambi]] *[[Mto Tame]] *[[Mto Tami]] *[[Mto Tandu]] *[[Mto Tangeri]] *[[Mto Tani]] *[[Mto Tarangire]] *[[Mto Tarime]] *[[Mto Tarogo]] *[[Mto Taukwera]] *[[Mto Techimba]] *[[Mto Tegeta]] *[[Mto Tengeru]] *[[Mto Themi]] *[[Mto Tigiti]] *[[Mto Tika]] *[[Mto Tinga]] *[[Mto Tobo]] *[[Mto Tobwe]] *[[Mto Tuferu]] *[[Mto Tulia]] *[[Mto Tumba]] *[[Mto Tumbura]] *[[Mto Tumbwatho]] *[[Mto Tumwisi]] *[[Mto Tunge]] *[[Mto Tungu (Tanzania)|Mto Tungu]] == U == *[[Mto Ubungo]] *[[Mto Uchira]] *[[Mto Ufana]] *[[Mto Ugamo]] *[[Mto Ugogo]] *[[Mto Ujagaja]] *[[Mto Ukaja]] *[[Mto Ukambe]] *[[Mto Ukinduni]] *[[Mto Ukooni]] *[[Mto Ulala]] *[[Mto Ulanga]] *[[Mto Ulangala]] *[[Mto Ulinga]] *[[Mto Ulio]] *[[Mto Ulondo]] *[[Mto Umba]] *[[Mto Umbwe]] *[[Mto Umira]] *[[Mto Umo]] *[[Mto Una]] *[[Mto Ungoni]] *[[Mto Upemba]] *[[Mto Upepo]] *[[Mto Upugala]] *[[Mto Urungu]] *[[Mto Usa]] *[[Mto Usigaga]] *[[Mto Usigwa]] *[[Mto Utamdi]] *[[Mto Utinta]] *[[Mto Utowe]] *[[Mto Uvumba]] *[[Mto Uwindi (Kigoma)|Mto Uwindi]] == V == *[[Mto Verimera]] *[[Mto Visuvisu]] *[[Mto Vogel]] *[[Mto Vudce]] *[[Mto Vuga]] *[[Mto Vunda]] *[[Mto Vunguvungu]] *[[Mto Vuruni]] *[[Mto Vwawa]] == W == *[[Mto wa Maji]] *[[Mto Wa'ang Thlati]] *[[Mto Wago]] *[[Mto Waja]] *[[Mto Wakapamba]] *[[Mto Wakatende]] *[[Mto Wala]] *[[Mto Walajulu]] *[[Mto Walige]] *[[Mto Wamba]] *[[Mto Wami]] *[[Mto Wandare]] *[[Mto Wangagema]] *[[Mto Waramu]] *[[Mto Washi]] *[[Mto Watuni]] *[[Mto Waturumani]] *[[Mto Wegele]] *[[Mto Wembere]] *[[Mto Werera]] *[[Mto Weru Weru]] *[[Mto West]] *[[Mto Wiango]] *[[Mto Wihungu]] *[[Mto Wimba]] *[[Mto Wona]] *[[Mto Wouli]] *[[Mto Wuku]] *[[Mto Wulua]] *[[Mto Wundu]] *[[Mto Wyi]] *[[Mto Wysila]] == Y == *[[Mto Yabo]] *[[Mto Yaeda]] *[[Mto Yakaoga]] *[[Mto Yamatai]] *[[Mto Yankupi]] *[[Mto Yantinde]] *[[Mto Yasamambi]] *[[Mto Yere Awak]] *[[Mto Yeye]] *[[Mto Yovi]] *[[Mto Yuli]] *[[Mto Yumea]] == Z == *[[Mto Zalala]] *[[Mto Zama]] *[[Mto Zambi]] *[[Mto Zanga]] *[[Mto Zema]] *[[Mto Ziam]] *[[Mto Zibwe]] *[[Mto Zimbire]] *[[Mto Zinga]] *[[Mto Zingwe Zingwe]] *[[Mto Zira]] *[[Mto Ziwafa]] *[[Mto Zongoa]] *[[Mto Zuba]] ==Viungo vya nje== * www.fao.org/docrep/005/t0473e/T0473E09.htm Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania * https://books.google.com/books?isbn=9251029830 Uvuvi wa maji baridi nchini Tanzania * https://books.google.com/books?isbn=2831701856 Semina kuhusu maeneo ya madimbwi nchini Tanzania {{Mito ya Tanzania}} {{Hoja Kuhusu Tanzania}} {{Africa topic|Orodha ya mito ya}} [[Category:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mito ya Afrika|T]] [[Jamii:Orodha za kijiografia]] iphe85u8v5abrguq88kfw87isq01tno 0 96491 1566710 1564741 2026-06-05T14:49:54Z Riccardo Riccioni 452 /* Bahari ya Hindi */ 1566710 wikitext text/x-wiki Hii ni '''orodha ya visiwa vya [[Tanzania]]'''. == Upande wa Tanzania Bara == === Visiwa vya [[ziwa|maziwa]] yanayoundwa na [[mto Kagera]] === * [[Kisiwa cha Chabalewa]] * [[Kisiwa cha Kwankoro]] * [[Kisiwa cha Mubari]] * [[Kisiwa cha Nyakaseke]] === Visiwa vya [[Ziwa Nyasa]] === * [[Kisiwa cha Lundo]] ([[wilaya ya Nyasa]]) * [[Kisiwa cha Mbamba]] (wilaya ya Nyasa) === Visiwa vya [[ziwa Tanganyika]] === * [[Kisiwa cha Izinga (Rukwa)|Kisiwa cha Izinga]] (katika [[Funguvisiwa la Kipili|funguvisiwa la Kipili]], [[mkoa wa Rukwa]]) * [[Kisiwa cha Kala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalela]] (pia Magambo, [[mkoa wa Kigoma]]) * [[Kisiwa cha Kamamba]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Karilami]] (mkoa wa Kigoma) * [[Kisiwa cha Kashia]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasisi]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasola]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kauchi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kerenge (Tanganyika)|Kisiwa cha Kerenge]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kisi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lupita]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lwilwi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Malesa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Manda (Tanganyika)|Kisiwa cha Manda]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mikongolo]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mvuna]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nausingili]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nkondwe]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Singa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Ulwile]] (pia: Ulilwe, katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Yamsamba]] (mkoa wa Rukwa) === Visiwa vya [[Ziwa Viktoria]] === * [[Kisiwa cha Anchor (Tanzania)|Anchor]] ([[wilaya ya Ilemela]]) * [[Kisiwa cha Barega|Barega]] * [[Kisiwa cha Bezi|Bezi]] * [[Kisiwa cha Bihila|Bihila]] * [[Kisiwa cha Bisuvi|Bisuvi]] * [[Kisiwa cha Biswe|Biswe]] * [[Kisiwa cha Buganbwe|Buganbwe]] * [[Kisiwa cha Bugeru|Bugeru]] * [[Kisiwa cha Bukerebe|Bukerebe]] ([[wilaya ya Muleba]]) * [[Kisiwa cha Bukurani|Bukurani]] * [[Kisiwa cha Buluza|Buluza]] ([[wilaya ya Ukerewe]]) * [[Kisiwa cha Bumbire|Bumbire]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Bunyasa|Bunyasa]] (kati ya [[visiwa vya Augusta]], [[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Burubi|Burubi]] * [[Kisiwa cha Busonyi|Busonyi]] * [[Kisiwa cha Busyengere|Busyengere]] * [[Kisiwa cha Butwa|Butwa]] ([[wilaya ya Geita]]) * [[Kisiwa cha Buzumu|Buzumu]] * [[Kisiwa cha Bwiru|Bwiru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Chakazimbe|Chakazimbe]] * [[Kisiwa cha Charaki|Charaki]] * [[Kisiwa cha Chienda|Chienda]] * [[Kisiwa cha Chihara|Chihara]] * [[Kisiwa cha Chikonero|Chikonero]] * [[Kisiwa cha Chinyeri|Chinyeri]] * [[Kisiwa cha Chitandere (Sengerema)|Chitandere]] ([[wilaya ya Sengerema]]) * [[Kisiwa cha Chitandere (Ukerewe)|Chitandere]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Dunacheri|Dunacheri]] * [[Kisiwa cha Dwiga|Dwiga]] * [[Kisiwa cha Gabalema|Gabalema]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Galinzira (Kagera)|Galinzira (Kagera)]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Galinzira (Ukerewe)|Galinzira (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Gama|Gama]] * [[Kisiwa cha Gana|Gana]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ijinga|Ijinga]] ([[wilaya ya Magu]]) * [[Kisiwa cha Ijirambo|Ijirambo]] * [[Kisiwa cha Ikuru|Ikuru]] ([[wilaya ya Buchosa]]) * [[Ikuza]] (funguvisiwa la wilaya ya Muleba)) * [[Kisiwa cha Ilangala|Ilangala]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iramba|Iramba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Iriga|Iriga]] * [[Kisiwa cha Iroba|Iroba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Irugwa|Irugwa]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iruma|Iruma]] * [[Kisiwa cha Itami|Itami]] * [[Kisiwa cha Itemusi|Itemusi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Ito|Ito]] * [[Kisiwa cha Izinga (Ukerewe)|Izinga]] * [[Kisiwa cha Juguu|Juguu]] * [[Kisiwa cha Juma|Juma]] (wilaya ya Sengerema) * [[Kisiwa cha Kagongo|Kagongo]] * [[Kisiwa cha Kamasi|Kamasi]] * [[Kisiwa cha Kaserazi|Kaserazi]] * [[Kisiwa cha Kasima|Kasima]] * [[Kisiwa cha Kategurwa|Kategurwa]] * [[Kisiwa cha Kiamugasire|Kiamugasire]] * [[Kisiwa cha Kiau|Kiau]] * [[Kisiwa cha Kibinda|Kibinda]] * [[Kisiwa cha Kihombe|Kihombe]] * [[Kisiwa cha Kinagomwishu|Kinamogwishu]] * [[Kisiwa cha Kinyanwana|Kinyanwana]] * [[Kisiwa cha Kiregi (Ukerewe)|Kiregi]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kireta|Kireta]] * [[Kisiwa cha Kishaka|Kishaka]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kitua|Kitua]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kivumba|Kivumba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Komasi|Komasi]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kome|Kome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Kulazu|Kulazu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kunene|Kunene]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kuriro|Kuriro]] * [[Kisiwa cha Kweru|Kweru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kweru Mutu|Kweru Mutu]] * [[Kisiwa cha Kwigari|Kwigari]] * [[Kisiwa cha Kwilela|Kwilela]] * [[Kisiwa cha Liagoba|Liagoba]] (au Ngoma, [[mkoa wa Mara]]) * [[Kisiwa cha Liegoba|Liegoba]] (mkoa wa Mara) * [[Kisiwa cha Lyegoba|Lyegoba]] (au: Leigoba, wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Luanji|Luanji]] * [[Kisiwa cha Luhuguru|Luhuguru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukando|Lukando]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukuba|Lukuba]] ([[wilaya ya Rorya]]) * [[Kisiwa cha Luwaima|Luwaima]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Lyamwenge|Lyamwenge]] * [[Kisiwa cha Mabibi|Mabibi]] * [[Kisiwa cha Mafunke|Mafunke]] * [[Kisiwa cha Maisome|Maisome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Majeje|Majeje]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Majunwa|Majunwa]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makibwa|Makibwa]] (funguvisiwa vya wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makome|Makome]] * [[Kisiwa cha Makove|Makove]] * [[Kisiwa cha Malelema|Malelema]] * [[Kisiwa cha Mambe|Mambe]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Maremera|Maremera]] * [[Kisiwa cha Masakara|Masakara]] * [[Kisiwa cha Masheka|Masheka]] * [[Kisiwa cha Masuha|Masuha]] ([[wilaya ya Misungwi]]) * [[Kisiwa cha Mashwera|Mashwera]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Mazinga|Mazinga]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mgonchi|Mgonchi]] * [[Kisiwa cha Miandere|Miandere]] ([[funguvisiwa]] la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Miganiko|Miganiko]] * [[Kisiwa cha Mijo|Mijo]] * [[Kisiwa cha Mkuru Kinagi|Mkuru Kinagi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Morova|Morova]] * [[Kisiwa cha Mraoba|Mraoba]] * [[Kisiwa cha Msalala|Msalala]] * [[Kisiwa cha Mtenga|Mtenga]] * [[Kisiwa cha Mtoa|Mtoa]] * [[Kisiwa cha Mtoto|Mtoto]] * [[Kisiwa cha Musira|Musira]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mwengwa|Mwengwa]] * [[Kisiwa cha Nabuyongo|Nabuyongo]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nafuba|Nafuba]] ([[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Nakaranga|Nakaranga]] * [[Kisiwa cha Namatembe|Namatembe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Namguma|Namguma]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Ndarua|Ndarua]] * [[Kisiwa cha Niankuru|Niankuru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Njaburu|Njaburu]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nyabugudzi|Nyabugudzi]] * [[Kisiwa cha Nyaburu|Nyaburu]] * [[Kisiwa cha Nyajune|Nyajune]] * [[Kisiwa cha Nyakanyanse|Nyakanyanse]] * [[Kisiwa cha Nyakasanga|Nyakasanga]] * [[Kisiwa cha Nyamasangi|Nyamasangi]] * [[Kisiwa cha Nyamatala|Nyamatala]] (wilaya ya Misungwi) * [[Kisiwa cha Nyambugu|Nyambugu]] * [[Kisiwa cha Nyamikongo|Nyamikongo]] * [[Kisiwa cha Nyanswi|Nyanswi]] * [[Kisiwa cha Raju|Raju]] * [[Kisiwa cha Ramawe|Ramawe]] * [[Kisiwa cha Rubisho|Rubisho]] * [[Kisiwa cha Rubisi|Rubisi]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Rubondo|Rubondo]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Ruiga|Ruiga]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Runeke|Runeke]] * [[Kisiwa cha Ruregaja|Ruregaja]] * [[Kisiwa cha Rwevaguzi|Rwevaguzi]] * [[Kisiwa cha Saanane|Saanane]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Sara|Sara]] * [[Kisiwa cha Sata|Sata]] * [[Kisiwa cha Seza|Seza]] * [[Kisiwa cha Shuka|Shuka]] * [[Kisiwa cha Siawangi|Siawangi]] * [[Kisiwa cha Sina|Sina]] * [[Kisiwa cha Siza|Siza]] * [[Kisiwa cha Sizu|Sizu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Songe|Songe]] * [[Kisiwa cha Sosswa|Soswa]] (funguvisiwa la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Sozihe|Sozihe]] * [[Kisiwa cha Tefu|Tefu]] * [[Kisiwa cha Ukara|Ukara]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ukerewe|Ukerewe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usengere|Usengere]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usumuti|Usumuti]] * [[Kisiwa cha Vesi|Vesi]] (funguvisiwa la wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Vianza|Vianza]] * [[Kisiwa cha Wambuji|Wambuji]] * [[Kisiwa cha Yarugu|Yarugu]] * [[Kisiwa cha Yodzu|Yodzu]] * [[Kisiwa cha Zeru|Zeru]] * [[Kisiwa cha Zimo|Zimo]] * [[Kisiwa cha Zinga (Tanzania)|Zinga]] * [[Kisiwa cha Ziragura|Ziragura]] * [[Kisiwa cha Zue|Zue]] === [[Bahari ya Hindi]] === Visiwa vimepangwa kwa [[kundi|makundi]] kuanzia [[kaskazini]] kwenda [[kusini]] '''Upande wa kaskazini wa [[mkoa wa Tanga]]''' * [[Kisiwa cha Kirui]] ([[wilaya ya Mkinga]], kwenye mpaka wa [[Kenya]]) * [[Kisiwa cha Mwewe]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gozini]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gulio]] (wilaya ya Mkinga) '''Karibu na jiji la Tanga''' * [[Kisiwa cha Mwambamwamba]] (upande wa kaskazini wa [[Tanga (mji)|Tanga mjini]]) * [[Kisiwa cha Toten]] (Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Ulenge]] (pia Kisiwa cha Ndege, Bird Island - wilaya ya Mkinga, kaskazini kwa Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Yambe]] (pia Jambe, Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Karange]] (kusini kwa Tanga mjini) '''Kati ya Tanga na [[Dar es Salaam]]''' * [[Kwale (Tanga)|Kisiwa cha Kwale (Tanga)]] * [[Kisiwa cha Maziwi]] ([[wilaya ya Pangani]]) * [[Kisiwa cha Sangi]] (karibu na [[Mkwaja]], wilaya ya Pangani) * [[Kisiwa cha Mshingwi]] (inakabili [[Bagamoyo (mji)|Bagamoyo]]) * [[Kisiwa cha Mapopo]] ([[wilaya ya Bagamoyo]]) '''Katika [[Hifadhi ya bahari ya Dar es Salaam]]''' * [[Kisiwa cha Fungu Yasini]] ([[wilaya ya Kinondoni]]) * [[Kisiwa cha Mbudya]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Bongoyo]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Pangavini]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Visiwa vya Makatumbi]] ([[wilaya ya Kigamboni]]) * [[Kisiwa cha Kendwa]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Kimbubu]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sinda]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Latham]] ([[Fungu Kizimkazi]], wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sukuti]] (inakabili [[Shungubweni]], [[wilaya ya Mkuranga]]) '''[[Kisiwa cha Mafia|Funguvisiwa la Mafia]]''' ([[wilaya ya Mafia]]) * [[Kisiwa cha Mafia]] * [[Kisiwa cha Barakuni]] * [[Kisiwa cha Bwejuu]] * [[Kisiwa cha Chole]] * [[Kisiwa cha Jibondo]] * [[Kisiwa cha Jina]] * [[Kisiwa cha Juani]] * [[Kisiwa cha Miewi]] * [[Kisiwa cha Niororo]] (pia Nyororo) * [[Kisiwa cha Shungumbili]] '''[[Kwale (Kisiju)]] na visiwa vilivyo karibu nacho''' (wilaya ya Mkuranga) * [[Kwale (Kisiju)|Kisiwa cha Kwale (Pwani)]] * [[Visiwa vya Chokaa]] * [[Kisiwa cha Fanjove cha Kaskazini]] * [[Kisiwa cha Hatambura]] * [[Kisiwa cha Koma]] * [[Kisiwa cha Pemba Juu]] * [[Kisiwa cha Simaya]] '''Kusini kwa mdomo wa [[mto Mohoro]]''' * [[Kisiwa cha Fanjove]] (katika [[Funguvisiwa la Songosongo|funguvisiwa la Songosongo]], [[wilaya ya Kilwa]]) * [[Kisiwa cha Nyuni]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Okuza]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Songosongo]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) '''Funguvisiwa la Kilwa''' (wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Kilwa]] * [[Kisiwa cha Watiro]] * [[Songo Mnara]] * [[Sanje ya Kati]] '''Karibu na Mtwara''' ([[Mtwara (mji)|wilaya ya Mtwara Mjini]]) * [[Kisiwa cha Mongo]] (pia Membelwa) * [[Kisiwa cha Nakitumbe]] ==Funguvisiwa la Zanzibar== Kijiografia [[funguvisiwa la Zanzibar]] huhesabiwa na Unguja, Pemba na Mafia pamoja na visiwa vidogo vilivyo karibu. Hapa tunaorodhesha visiwa vilivyo kisiasa sehemu za [[Jamhuri ya Watu wa Zanzibar]]. * [[Unguja]], pia Zanzibar tu * [[Kisiwa cha Pemba]] ===Visiwa vilivyo karibu na Unguja=== *[[Kisiwa cha Bawe]] *[[Kisiwa cha Changuu]] *[[Kisiwa cha Chapani]] *[[Kisiwa cha Chumbe]] *[[Kisiwa cha Daloni]] *[[Kisiwa cha Kibandiko]] *[[Kwale (Zanzibar)|Kisiwa cha Kwale]] *[[Kisiwa cha Miwi]] *[[Kisiwa cha Mnemba]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Murogo Sand Banks]] *[[Kisiwa cha Nyange]] *[[Kisiwa cha Pange]] *[[Kisiwa cha Popo (Unguja)|Kisiwa cha Popo]] *[[Kisiwa cha Pungume]] *[[Kisiwa cha Sume]] *[[Kisiwa cha Tele]] *[[Kisiwa cha Tumbatu]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Ukombe]] *[[Kisiwa cha Uzi]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Vundwe]] ===Visiwa vilivyo karibu na Pemba<ref>Pemba - The clove 1:100,000, Map & Guide, 2013, Dept. of Surveys and mapping, Chake-Chake</ref>=== *[[Kisiwa cha Fundo]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Funzi (Pemba)|Kisiwa cha Funzi]] *[[Kisiwa cha Jombe]] *[[Kisiwa cha Kashani]] *[[Kisiwa Hamisi]] *[[Kisiwa Kamata]] *[[Kisiwa Mbali]] *[[Kisiwa Ngombe]] *[[Kisiwa cha Kojani]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Kokota]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Kuji]] *[[Kisiwa cha Kwata Islet]] *[[Kisiwa cha Makoongwe]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Matumbi Makubwa]] *[[Kisiwa cha Matumbene|Kisiwa cha Matumbini]] *[[Kisiwa cha Misali]] *[[Kisiwa cha Njao]] *[[Kisiwa cha Panani]] *[[Kisiwa cha Panza]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Shamiani]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Sumtama]] *[[Kisiwa cha Uvinje]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Vikunguni]] ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima ya Tanzania]] * [[Mito ya Tanzania|Orodha ya mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya maziwa ya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Tanzania topics}} [[Category:Visiwa vya Tanzania|*]] [[Category:Orodha za visiwa nchi kwa nchi|Tanzania]] [[Category:Jiografia ya Tanzania|Visiwa]] qpbcbb6v98mefbiy8sjhaz7n5trm8y1 1566722 1566710 2026-06-05T15:11:16Z Riccardo Riccioni 452 /* Visiwa vya Ziwa Viktoria */ 1566722 wikitext text/x-wiki Hii ni '''orodha ya visiwa vya [[Tanzania]]'''. == Upande wa Tanzania Bara == === Visiwa vya [[ziwa|maziwa]] yanayoundwa na [[mto Kagera]] === * [[Kisiwa cha Chabalewa]] * [[Kisiwa cha Kwankoro]] * [[Kisiwa cha Mubari]] * [[Kisiwa cha Nyakaseke]] === Visiwa vya [[Ziwa Nyasa]] === * [[Kisiwa cha Lundo]] ([[wilaya ya Nyasa]]) * [[Kisiwa cha Mbamba]] (wilaya ya Nyasa) === Visiwa vya [[ziwa Tanganyika]] === * [[Kisiwa cha Izinga (Rukwa)|Kisiwa cha Izinga]] (katika [[Funguvisiwa la Kipili|funguvisiwa la Kipili]], [[mkoa wa Rukwa]]) * [[Kisiwa cha Kala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalela]] (pia Magambo, [[mkoa wa Kigoma]]) * [[Kisiwa cha Kamamba]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Karilami]] (mkoa wa Kigoma) * [[Kisiwa cha Kashia]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasisi]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasola]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kauchi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kerenge (Tanganyika)|Kisiwa cha Kerenge]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kisi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lupita]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lwilwi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Malesa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Manda (Tanganyika)|Kisiwa cha Manda]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mikongolo]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mvuna]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nausingili]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nkondwe]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Singa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Ulwile]] (pia: Ulilwe, katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Yamsamba]] (mkoa wa Rukwa) === Visiwa vya [[Ziwa Viktoria]] === * [[Kisiwa cha Anchor (Tanzania)|Anchor]] ([[wilaya ya Ilemela]]) * [[Kisiwa cha Barega|Barega]] * [[Kisiwa cha Bezi|Bezi]] * [[Kisiwa cha Bihila|Bihila]] * [[Kisiwa cha Bisuvi|Bisuvi]] * [[Kisiwa cha Biswe|Biswe]] * [[Kisiwa cha Buganbwe|Buganbwe]] * [[Kisiwa cha Bugeru|Bugeru]] * [[Kisiwa cha Bukerebe|Bukerebe]] ([[wilaya ya Muleba]]) * [[Kisiwa cha Bukurani|Bukurani]] * [[Kisiwa cha Buluza|Buluza]] ([[wilaya ya Ukerewe]]) * [[Kisiwa cha Bumbire|Bumbire]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Bunyasa|Bunyasa]] (kati ya [[visiwa vya Augusta]], [[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Burubi|Burubi]] * [[Kisiwa cha Busonyi|Busonyi]] * [[Kisiwa cha Busyengere|Busyengere]] * [[Kisiwa cha Butwa|Butwa]] ([[wilaya ya Geita]]) * [[Kisiwa cha Buzumu|Buzumu]] * [[Kisiwa cha Bwiru|Bwiru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Chakazimbe|Chakazimbe]] * [[Kisiwa cha Charaki|Charaki]] * [[Kisiwa cha Chienda|Chienda]] * [[Kisiwa cha Chihara|Chihara]] * [[Kisiwa cha Chikonero|Chikonero]] * [[Kisiwa cha Chinyeri|Chinyeri]] * [[Kisiwa cha Chitandere (Sengerema)|Chitandere]] ([[wilaya ya Sengerema]]) * [[Kisiwa cha Chitandere (Ukerewe)|Chitandere]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Dunacheri|Dunacheri]] * [[Kisiwa cha Dwiga|Dwiga]] * [[Kisiwa cha Gabalema|Gabalema]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Galinzira (Kagera)|Galinzira (Kagera)]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Galinzira (Ukerewe)|Galinzira (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Gama|Gama]] * [[Kisiwa cha Gana|Gana]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ijinga|Ijinga]] ([[wilaya ya Magu]]) * [[Kisiwa cha Ijirambo|Ijirambo]] * [[Kisiwa cha Ikuru|Ikuru]] ([[wilaya ya Buchosa]]) * [[Ikuza]] (funguvisiwa la wilaya ya Muleba)) * [[Kisiwa cha Ilangala|Ilangala]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iramba (Tanzania)|Iramba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Iriga|Iriga]] * [[Kisiwa cha Iroba|Iroba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Irugwa|Irugwa]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iruma|Iruma]] * [[Kisiwa cha Itami|Itami]] * [[Kisiwa cha Itemusi|Itemusi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Ito|Ito]] * [[Kisiwa cha Izinga (Ukerewe)|Izinga]] * [[Kisiwa cha Juguu|Juguu]] * [[Kisiwa cha Juma|Juma]] (wilaya ya Sengerema) * [[Kisiwa cha Kagongo|Kagongo]] * [[Kisiwa cha Kamasi|Kamasi]] * [[Kisiwa cha Kaserazi|Kaserazi]] * [[Kisiwa cha Kasima|Kasima]] * [[Kisiwa cha Kategurwa|Kategurwa]] * [[Kisiwa cha Kiamugasire|Kiamugasire]] * [[Kisiwa cha Kiau|Kiau]] * [[Kisiwa cha Kibinda|Kibinda]] * [[Kisiwa cha Kihombe|Kihombe]] * [[Kisiwa cha Kinagomwishu|Kinamogwishu]] * [[Kisiwa cha Kinyanwana|Kinyanwana]] * [[Kisiwa cha Kiregi (Ukerewe)|Kiregi]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kireta|Kireta]] * [[Kisiwa cha Kishaka|Kishaka]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kitua|Kitua]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kivumba|Kivumba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Komasi|Komasi]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kome|Kome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Kulazu|Kulazu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kunene|Kunene]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kuriro|Kuriro]] * [[Kisiwa cha Kweru|Kweru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kweru Mutu|Kweru Mutu]] * [[Kisiwa cha Kwigari|Kwigari]] * [[Kisiwa cha Kwilela|Kwilela]] * [[Kisiwa cha Liagoba|Liagoba]] (au Ngoma, [[mkoa wa Mara]]) * [[Kisiwa cha Liegoba|Liegoba]] (mkoa wa Mara) * [[Kisiwa cha Lyegoba|Lyegoba]] (au: Leigoba, wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Luanji|Luanji]] * [[Kisiwa cha Luhuguru|Luhuguru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukando|Lukando]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukuba|Lukuba]] ([[wilaya ya Rorya]]) * [[Kisiwa cha Luwaima|Luwaima]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Lyamwenge|Lyamwenge]] * [[Kisiwa cha Mabibi|Mabibi]] * [[Kisiwa cha Mafunke|Mafunke]] * [[Kisiwa cha Maisome|Maisome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Majeje|Majeje]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Majunwa|Majunwa]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makibwa|Makibwa]] (funguvisiwa vya wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makome|Makome]] * [[Kisiwa cha Makove|Makove]] * [[Kisiwa cha Malelema|Malelema]] * [[Kisiwa cha Mambe|Mambe]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Maremera|Maremera]] * [[Kisiwa cha Masakara|Masakara]] * [[Kisiwa cha Masheka|Masheka]] * [[Kisiwa cha Masuha|Masuha]] ([[wilaya ya Misungwi]]) * [[Kisiwa cha Mashwera|Mashwera]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Mazinga|Mazinga]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mgonchi|Mgonchi]] * [[Kisiwa cha Miandere|Miandere]] ([[funguvisiwa]] la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Miganiko|Miganiko]] * [[Kisiwa cha Mijo|Mijo]] * [[Kisiwa cha Mkuru Kinagi|Mkuru Kinagi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Morova|Morova]] * [[Kisiwa cha Mraoba|Mraoba]] * [[Kisiwa cha Msalala|Msalala]] * [[Kisiwa cha Mtenga|Mtenga]] * [[Kisiwa cha Mtoa|Mtoa]] * [[Kisiwa cha Mtoto|Mtoto]] * [[Kisiwa cha Musira|Musira]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mwengwa|Mwengwa]] * [[Kisiwa cha Nabuyongo|Nabuyongo]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nafuba|Nafuba]] ([[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Nakaranga|Nakaranga]] * [[Kisiwa cha Namatembe|Namatembe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Namguma|Namguma]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Ndarua|Ndarua]] * [[Kisiwa cha Niankuru|Niankuru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Njaburu|Njaburu]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nyabugudzi|Nyabugudzi]] * [[Kisiwa cha Nyaburu|Nyaburu]] * [[Kisiwa cha Nyajune|Nyajune]] * [[Kisiwa cha Nyakanyanse|Nyakanyanse]] * [[Kisiwa cha Nyakasanga|Nyakasanga]] * [[Kisiwa cha Nyamasangi|Nyamasangi]] * [[Kisiwa cha Nyamatala|Nyamatala]] (wilaya ya Misungwi) * [[Kisiwa cha Nyambugu|Nyambugu]] * [[Kisiwa cha Nyamikongo|Nyamikongo]] * [[Kisiwa cha Nyanswi|Nyanswi]] * [[Kisiwa cha Raju|Raju]] * [[Kisiwa cha Ramawe|Ramawe]] * [[Kisiwa cha Rubisho|Rubisho]] * [[Kisiwa cha Rubisi|Rubisi]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Rubondo|Rubondo]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Ruiga|Ruiga]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Runeke|Runeke]] * [[Kisiwa cha Ruregaja|Ruregaja]] * [[Kisiwa cha Rwevaguzi|Rwevaguzi]] * [[Kisiwa cha Saanane|Saanane]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Sara|Sara]] * [[Kisiwa cha Sata|Sata]] * [[Kisiwa cha Seza|Seza]] * [[Kisiwa cha Shuka|Shuka]] * [[Kisiwa cha Siawangi|Siawangi]] * [[Kisiwa cha Sina|Sina]] * [[Kisiwa cha Siza|Siza]] * [[Kisiwa cha Sizu|Sizu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Songe|Songe]] * [[Kisiwa cha Sosswa|Soswa]] (funguvisiwa la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Sozihe|Sozihe]] * [[Kisiwa cha Tefu|Tefu]] * [[Kisiwa cha Ukara|Ukara]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ukerewe|Ukerewe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usengere|Usengere]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usumuti|Usumuti]] * [[Kisiwa cha Vesi|Vesi]] (funguvisiwa la wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Vianza|Vianza]] * [[Kisiwa cha Wambuji|Wambuji]] * [[Kisiwa cha Yarugu|Yarugu]] * [[Kisiwa cha Yodzu|Yodzu]] * [[Kisiwa cha Zeru|Zeru]] * [[Kisiwa cha Zimo|Zimo]] * [[Kisiwa cha Zinga (Tanzania)|Zinga]] * [[Kisiwa cha Ziragura|Ziragura]] * [[Kisiwa cha Zue|Zue]] === [[Bahari ya Hindi]] === Visiwa vimepangwa kwa [[kundi|makundi]] kuanzia [[kaskazini]] kwenda [[kusini]] '''Upande wa kaskazini wa [[mkoa wa Tanga]]''' * [[Kisiwa cha Kirui]] ([[wilaya ya Mkinga]], kwenye mpaka wa [[Kenya]]) * [[Kisiwa cha Mwewe]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gozini]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gulio]] (wilaya ya Mkinga) '''Karibu na jiji la Tanga''' * [[Kisiwa cha Mwambamwamba]] (upande wa kaskazini wa [[Tanga (mji)|Tanga mjini]]) * [[Kisiwa cha Toten]] (Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Ulenge]] (pia Kisiwa cha Ndege, Bird Island - wilaya ya Mkinga, kaskazini kwa Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Yambe]] (pia Jambe, Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Karange]] (kusini kwa Tanga mjini) '''Kati ya Tanga na [[Dar es Salaam]]''' * [[Kwale (Tanga)|Kisiwa cha Kwale (Tanga)]] * [[Kisiwa cha Maziwi]] ([[wilaya ya Pangani]]) * [[Kisiwa cha Sangi]] (karibu na [[Mkwaja]], wilaya ya Pangani) * [[Kisiwa cha Mshingwi]] (inakabili [[Bagamoyo (mji)|Bagamoyo]]) * [[Kisiwa cha Mapopo]] ([[wilaya ya Bagamoyo]]) '''Katika [[Hifadhi ya bahari ya Dar es Salaam]]''' * [[Kisiwa cha Fungu Yasini]] ([[wilaya ya Kinondoni]]) * [[Kisiwa cha Mbudya]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Bongoyo]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Pangavini]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Visiwa vya Makatumbi]] ([[wilaya ya Kigamboni]]) * [[Kisiwa cha Kendwa]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Kimbubu]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sinda]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Latham]] ([[Fungu Kizimkazi]], wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sukuti]] (inakabili [[Shungubweni]], [[wilaya ya Mkuranga]]) '''[[Kisiwa cha Mafia|Funguvisiwa la Mafia]]''' ([[wilaya ya Mafia]]) * [[Kisiwa cha Mafia]] * [[Kisiwa cha Barakuni]] * [[Kisiwa cha Bwejuu]] * [[Kisiwa cha Chole]] * [[Kisiwa cha Jibondo]] * [[Kisiwa cha Jina]] * [[Kisiwa cha Juani]] * [[Kisiwa cha Miewi]] * [[Kisiwa cha Niororo]] (pia Nyororo) * [[Kisiwa cha Shungumbili]] '''[[Kwale (Kisiju)]] na visiwa vilivyo karibu nacho''' (wilaya ya Mkuranga) * [[Kwale (Kisiju)|Kisiwa cha Kwale (Pwani)]] * [[Visiwa vya Chokaa]] * [[Kisiwa cha Fanjove cha Kaskazini]] * [[Kisiwa cha Hatambura]] * [[Kisiwa cha Koma]] * [[Kisiwa cha Pemba Juu]] * [[Kisiwa cha Simaya]] '''Kusini kwa mdomo wa [[mto Mohoro]]''' * [[Kisiwa cha Fanjove]] (katika [[Funguvisiwa la Songosongo|funguvisiwa la Songosongo]], [[wilaya ya Kilwa]]) * [[Kisiwa cha Nyuni]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Okuza]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Songosongo]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) '''Funguvisiwa la Kilwa''' (wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Kilwa]] * [[Kisiwa cha Watiro]] * [[Songo Mnara]] * [[Sanje ya Kati]] '''Karibu na Mtwara''' ([[Mtwara (mji)|wilaya ya Mtwara Mjini]]) * [[Kisiwa cha Mongo]] (pia Membelwa) * [[Kisiwa cha Nakitumbe]] ==Funguvisiwa la Zanzibar== Kijiografia [[funguvisiwa la Zanzibar]] huhesabiwa na Unguja, Pemba na Mafia pamoja na visiwa vidogo vilivyo karibu. Hapa tunaorodhesha visiwa vilivyo kisiasa sehemu za [[Jamhuri ya Watu wa Zanzibar]]. * [[Unguja]], pia Zanzibar tu * [[Kisiwa cha Pemba]] ===Visiwa vilivyo karibu na Unguja=== *[[Kisiwa cha Bawe]] *[[Kisiwa cha Changuu]] *[[Kisiwa cha Chapani]] *[[Kisiwa cha Chumbe]] *[[Kisiwa cha Daloni]] *[[Kisiwa cha Kibandiko]] *[[Kwale (Zanzibar)|Kisiwa cha Kwale]] *[[Kisiwa cha Miwi]] *[[Kisiwa cha Mnemba]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Murogo Sand Banks]] *[[Kisiwa cha Nyange]] *[[Kisiwa cha Pange]] *[[Kisiwa cha Popo (Unguja)|Kisiwa cha Popo]] *[[Kisiwa cha Pungume]] *[[Kisiwa cha Sume]] *[[Kisiwa cha Tele]] *[[Kisiwa cha Tumbatu]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Ukombe]] *[[Kisiwa cha Uzi]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Vundwe]] ===Visiwa vilivyo karibu na Pemba<ref>Pemba - The clove 1:100,000, Map & Guide, 2013, Dept. of Surveys and mapping, Chake-Chake</ref>=== *[[Kisiwa cha Fundo]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Funzi (Pemba)|Kisiwa cha Funzi]] *[[Kisiwa cha Jombe]] *[[Kisiwa cha Kashani]] *[[Kisiwa Hamisi]] *[[Kisiwa Kamata]] *[[Kisiwa Mbali]] *[[Kisiwa Ngombe]] *[[Kisiwa cha Kojani]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Kokota]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Kuji]] *[[Kisiwa cha Kwata Islet]] *[[Kisiwa cha Makoongwe]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Matumbi Makubwa]] *[[Kisiwa cha Matumbene|Kisiwa cha Matumbini]] *[[Kisiwa cha Misali]] *[[Kisiwa cha Njao]] *[[Kisiwa cha Panani]] *[[Kisiwa cha Panza]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Shamiani]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Sumtama]] *[[Kisiwa cha Uvinje]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Vikunguni]] ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima ya Tanzania]] * [[Mito ya Tanzania|Orodha ya mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya maziwa ya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Tanzania topics}} [[Category:Visiwa vya Tanzania|*]] [[Category:Orodha za visiwa nchi kwa nchi|Tanzania]] [[Category:Jiografia ya Tanzania|Visiwa]] g2v9odu429su7m7g3rift3omxye30vu 1566728 1566722 2026-06-05T15:15:27Z Riccardo Riccioni 452 /* Visiwa vya Ziwa Viktoria */ 1566728 wikitext text/x-wiki Hii ni '''orodha ya visiwa vya [[Tanzania]]'''. == Upande wa Tanzania Bara == === Visiwa vya [[ziwa|maziwa]] yanayoundwa na [[mto Kagera]] === * [[Kisiwa cha Chabalewa]] * [[Kisiwa cha Kwankoro]] * [[Kisiwa cha Mubari]] * [[Kisiwa cha Nyakaseke]] === Visiwa vya [[Ziwa Nyasa]] === * [[Kisiwa cha Lundo]] ([[wilaya ya Nyasa]]) * [[Kisiwa cha Mbamba]] (wilaya ya Nyasa) === Visiwa vya [[ziwa Tanganyika]] === * [[Kisiwa cha Izinga (Rukwa)|Kisiwa cha Izinga]] (katika [[Funguvisiwa la Kipili|funguvisiwa la Kipili]], [[mkoa wa Rukwa]]) * [[Kisiwa cha Kala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalela]] (pia Magambo, [[mkoa wa Kigoma]]) * [[Kisiwa cha Kamamba]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Karilami]] (mkoa wa Kigoma) * [[Kisiwa cha Kashia]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasisi]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasola]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kauchi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kerenge (Tanganyika)|Kisiwa cha Kerenge]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kisi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lupita]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lwilwi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Malesa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Manda (Tanganyika)|Kisiwa cha Manda]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mikongolo]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mvuna]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nausingili]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nkondwe]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Singa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Ulwile]] (pia: Ulilwe, katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Yamsamba]] (mkoa wa Rukwa) === Visiwa vya [[Ziwa Viktoria]] === * [[Kisiwa cha Anchor (Tanzania)|Anchor]] ([[wilaya ya Ilemela]]) * [[Kisiwa cha Barega|Barega]] * [[Kisiwa cha Bezi|Bezi]] * [[Kisiwa cha Bihila|Bihila]] * [[Kisiwa cha Bisuvi|Bisuvi]] * [[Kisiwa cha Biswe|Biswe]] * [[Kisiwa cha Buganbwe|Buganbwe]] * [[Kisiwa cha Bugeru|Bugeru]] * [[Kisiwa cha Bukerebe|Bukerebe]] ([[wilaya ya Muleba]]) * [[Kisiwa cha Bukurani|Bukurani]] * [[Kisiwa cha Buluza|Buluza]] ([[wilaya ya Ukerewe]]) * [[Kisiwa cha Bumbire|Bumbire]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Bunyasa|Bunyasa]] (kati ya [[visiwa vya Augusta]], [[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Burubi|Burubi]] * [[Kisiwa cha Busonyi|Busonyi]] * [[Kisiwa cha Busyengere|Busyengere]] * [[Kisiwa cha Butwa|Butwa]] ([[wilaya ya Geita]]) * [[Kisiwa cha Buzumu|Buzumu]] * [[Kisiwa cha Bwiru|Bwiru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Chakazimbe|Chakazimbe]] * [[Kisiwa cha Charaki|Charaki]] * [[Kisiwa cha Chienda|Chienda]] * [[Kisiwa cha Chihara|Chihara]] * [[Kisiwa cha Chikonero|Chikonero]] * [[Kisiwa cha Chinyeri|Chinyeri]] * [[Kisiwa cha Chitandere (Sengerema)|Chitandere]] ([[wilaya ya Sengerema]]) * [[Kisiwa cha Chitandere (Ukerewe)|Chitandere]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Dunacheri|Dunacheri]] * [[Kisiwa cha Dwiga|Dwiga]] * [[Kisiwa cha Gabalema|Gabalema]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Galinzira (Kagera)|Galinzira (Kagera)]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Galinzira (Ukerewe)|Galinzira (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Gama|Gama]] * [[Kisiwa cha Gana|Gana]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ijinga|Ijinga]] ([[wilaya ya Magu]]) * [[Kisiwa cha Ijirambo|Ijirambo]] * [[Kisiwa cha Ikuru|Ikuru]] ([[wilaya ya Buchosa]]) * [[Ikuza]] (funguvisiwa la wilaya ya Muleba)) * [[Kisiwa cha Ilangala|Ilangala]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iramba (Tanzania)|Iramba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Iriga|Iriga]] * [[Kisiwa cha Iroba|Iroba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Irugwa|Irugwa]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iruma|Iruma]] * [[Kisiwa cha Itami|Itami]] * [[Kisiwa cha Itemusi|Itemusi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Ito|Ito]] * [[Kisiwa cha Izinga (Ukerewe)|Izinga]] * [[Kisiwa cha Juguu|Juguu]] * [[Kisiwa cha Juma|Juma]] (wilaya ya Sengerema) * [[Kisiwa cha Kagongo|Kagongo]] * [[Kisiwa cha Kamasi|Kamasi]] * [[Kisiwa cha Kaserazi|Kaserazi]] * [[Kisiwa cha Kasima|Kasima]] * [[Kisiwa cha Kategurwa|Kategurwa]] * [[Kisiwa cha Kiamugasire|Kiamugasire]] * [[Kisiwa cha Kiau|Kiau]] * [[Kisiwa cha Kibinda|Kibinda]] * [[Kisiwa cha Kihombe|Kihombe]] * [[Kisiwa cha Kinagomwishu|Kinamogwishu]] * [[Kisiwa cha Kinyanwana|Kinyanwana]] * [[Kisiwa cha Kiregi (Ukerewe)|Kiregi]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kireta|Kireta]] * [[Kisiwa cha Kishaka|Kishaka]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kitua|Kitua]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kivumba|Kivumba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Komasi|Komasi]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kome|Kome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Kulazu|Kulazu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kunene|Kunene]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kuriro|Kuriro]] * [[Kisiwa cha Kweru|Kweru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kweru Mutu|Kweru Mutu]] * [[Kisiwa cha Kwigari|Kwigari]] * [[Kisiwa cha Kwilela|Kwilela]] * [[Kisiwa cha Liagoba|Liagoba]] (au Ngoma, [[mkoa wa Mara]]) * [[Kisiwa cha Liegoba|Liegoba]] (mkoa wa Mara) * [[Kisiwa cha Lyegoba|Lyegoba]] (au: Leigoba, wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Luanji|Luanji]] * [[Kisiwa cha Luhuguru|Luhuguru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukando|Lukando]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukuba|Lukuba]] ([[wilaya ya Rorya]]) * [[Kisiwa cha Luwaima|Luwaima]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Lyamwenge|Lyamwenge]] * [[Kisiwa cha Mabibi|Mabibi]] * [[Kisiwa cha Mafunke|Mafunke]] * [[Kisiwa cha Maisome|Maisome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Majeje|Majeje]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Majunwa|Majunwa]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makibwa|Makibwa]] (funguvisiwa vya wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makome|Makome]] * [[Kisiwa cha Makove|Makove]] * [[Kisiwa cha Malelema|Malelema]] * [[Kisiwa cha Mambe|Mambe]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Maremera|Maremera]] * [[Kisiwa cha Masakara|Masakara]] * [[Kisiwa cha Masheka|Masheka]] * [[Kisiwa cha Masuha|Masuha]] ([[wilaya ya Misungwi]]) * [[Kisiwa cha Mashwera|Mashwera]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Mazinga|Mazinga]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mgonchi|Mgonchi]] * [[Kisiwa cha Miandere|Miandere]] ([[funguvisiwa]] la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Miganiko|Miganiko]] * [[Kisiwa cha Mijo|Mijo]] * [[Kisiwa cha Mkuru Kinagi|Mkuru Kinagi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Morova|Morova]] * [[Kisiwa cha Mraoba|Mraoba]] * [[Kisiwa cha Msalala|Msalala]] * [[Kisiwa cha Mtenga|Mtenga]] * [[Kisiwa cha Mtoa|Mtoa]] * [[Kisiwa cha Mtoto|Mtoto]] * [[Kisiwa cha Musira|Musira]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mwengwa|Mwengwa]] * [[Kisiwa cha Nabuyongo|Nabuyongo]] (pia: Goziba, wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nafuba|Nafuba]] ([[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Nakaranga|Nakaranga]] * [[Kisiwa cha Namatembe|Namatembe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Namguma|Namguma]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Ndarua|Ndarua]] * [[Kisiwa cha Niankuru|Niankuru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Njaburu|Njaburu]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nyabugudzi|Nyabugudzi]] * [[Kisiwa cha Nyaburu|Nyaburu]] * [[Kisiwa cha Nyajune|Nyajune]] * [[Kisiwa cha Nyakanyanse|Nyakanyanse]] * [[Kisiwa cha Nyakasanga|Nyakasanga]] * [[Kisiwa cha Nyamasangi|Nyamasangi]] * [[Kisiwa cha Nyamatala|Nyamatala]] (wilaya ya Misungwi) * [[Kisiwa cha Nyambugu|Nyambugu]] * [[Kisiwa cha Nyamikongo|Nyamikongo]] * [[Kisiwa cha Nyanswi|Nyanswi]] * [[Kisiwa cha Raju|Raju]] * [[Kisiwa cha Ramawe|Ramawe]] * [[Kisiwa cha Rubisho|Rubisho]] * [[Kisiwa cha Rubisi|Rubisi]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Rubondo|Rubondo]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Ruiga|Ruiga]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Runeke|Runeke]] * [[Kisiwa cha Ruregaja|Ruregaja]] * [[Kisiwa cha Rwevaguzi|Rwevaguzi]] * [[Kisiwa cha Saanane|Saanane]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Sara|Sara]] * [[Kisiwa cha Sata|Sata]] * [[Kisiwa cha Seza|Seza]] * [[Kisiwa cha Shuka|Shuka]] * [[Kisiwa cha Siawangi|Siawangi]] * [[Kisiwa cha Sina|Sina]] * [[Kisiwa cha Siza|Siza]] * [[Kisiwa cha Sizu|Sizu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Songe|Songe]] * [[Kisiwa cha Sosswa|Soswa]] (funguvisiwa la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Sozihe|Sozihe]] * [[Kisiwa cha Tefu|Tefu]] * [[Kisiwa cha Ukara|Ukara]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ukerewe|Ukerewe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usengere|Usengere]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usumuti|Usumuti]] * [[Kisiwa cha Vesi|Vesi]] (funguvisiwa la wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Vianza|Vianza]] * [[Kisiwa cha Wambuji|Wambuji]] * [[Kisiwa cha Yarugu|Yarugu]] * [[Kisiwa cha Yodzu|Yodzu]] * [[Kisiwa cha Zeru|Zeru]] * [[Kisiwa cha Zimo|Zimo]] * [[Kisiwa cha Zinga (Tanzania)|Zinga]] * [[Kisiwa cha Ziragura|Ziragura]] * [[Kisiwa cha Zue|Zue]] === [[Bahari ya Hindi]] === Visiwa vimepangwa kwa [[kundi|makundi]] kuanzia [[kaskazini]] kwenda [[kusini]] '''Upande wa kaskazini wa [[mkoa wa Tanga]]''' * [[Kisiwa cha Kirui]] ([[wilaya ya Mkinga]], kwenye mpaka wa [[Kenya]]) * [[Kisiwa cha Mwewe]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gozini]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gulio]] (wilaya ya Mkinga) '''Karibu na jiji la Tanga''' * [[Kisiwa cha Mwambamwamba]] (upande wa kaskazini wa [[Tanga (mji)|Tanga mjini]]) * [[Kisiwa cha Toten]] (Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Ulenge]] (pia Kisiwa cha Ndege, Bird Island - wilaya ya Mkinga, kaskazini kwa Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Yambe]] (pia Jambe, Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Karange]] (kusini kwa Tanga mjini) '''Kati ya Tanga na [[Dar es Salaam]]''' * [[Kwale (Tanga)|Kisiwa cha Kwale (Tanga)]] * [[Kisiwa cha Maziwi]] ([[wilaya ya Pangani]]) * [[Kisiwa cha Sangi]] (karibu na [[Mkwaja]], wilaya ya Pangani) * [[Kisiwa cha Mshingwi]] (inakabili [[Bagamoyo (mji)|Bagamoyo]]) * [[Kisiwa cha Mapopo]] ([[wilaya ya Bagamoyo]]) '''Katika [[Hifadhi ya bahari ya Dar es Salaam]]''' * [[Kisiwa cha Fungu Yasini]] ([[wilaya ya Kinondoni]]) * [[Kisiwa cha Mbudya]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Bongoyo]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Pangavini]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Visiwa vya Makatumbi]] ([[wilaya ya Kigamboni]]) * [[Kisiwa cha Kendwa]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Kimbubu]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sinda]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Latham]] ([[Fungu Kizimkazi]], wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sukuti]] (inakabili [[Shungubweni]], [[wilaya ya Mkuranga]]) '''[[Kisiwa cha Mafia|Funguvisiwa la Mafia]]''' ([[wilaya ya Mafia]]) * [[Kisiwa cha Mafia]] * [[Kisiwa cha Barakuni]] * [[Kisiwa cha Bwejuu]] * [[Kisiwa cha Chole]] * [[Kisiwa cha Jibondo]] * [[Kisiwa cha Jina]] * [[Kisiwa cha Juani]] * [[Kisiwa cha Miewi]] * [[Kisiwa cha Niororo]] (pia Nyororo) * [[Kisiwa cha Shungumbili]] '''[[Kwale (Kisiju)]] na visiwa vilivyo karibu nacho''' (wilaya ya Mkuranga) * [[Kwale (Kisiju)|Kisiwa cha Kwale (Pwani)]] * [[Visiwa vya Chokaa]] * [[Kisiwa cha Fanjove cha Kaskazini]] * [[Kisiwa cha Hatambura]] * [[Kisiwa cha Koma]] * [[Kisiwa cha Pemba Juu]] * [[Kisiwa cha Simaya]] '''Kusini kwa mdomo wa [[mto Mohoro]]''' * [[Kisiwa cha Fanjove]] (katika [[Funguvisiwa la Songosongo|funguvisiwa la Songosongo]], [[wilaya ya Kilwa]]) * [[Kisiwa cha Nyuni]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Okuza]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Songosongo]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) '''Funguvisiwa la Kilwa''' (wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Kilwa]] * [[Kisiwa cha Watiro]] * [[Songo Mnara]] * [[Sanje ya Kati]] '''Karibu na Mtwara''' ([[Mtwara (mji)|wilaya ya Mtwara Mjini]]) * [[Kisiwa cha Mongo]] (pia Membelwa) * [[Kisiwa cha Nakitumbe]] ==Funguvisiwa la Zanzibar== Kijiografia [[funguvisiwa la Zanzibar]] huhesabiwa na Unguja, Pemba na Mafia pamoja na visiwa vidogo vilivyo karibu. Hapa tunaorodhesha visiwa vilivyo kisiasa sehemu za [[Jamhuri ya Watu wa Zanzibar]]. * [[Unguja]], pia Zanzibar tu * [[Kisiwa cha Pemba]] ===Visiwa vilivyo karibu na Unguja=== *[[Kisiwa cha Bawe]] *[[Kisiwa cha Changuu]] *[[Kisiwa cha Chapani]] *[[Kisiwa cha Chumbe]] *[[Kisiwa cha Daloni]] *[[Kisiwa cha Kibandiko]] *[[Kwale (Zanzibar)|Kisiwa cha Kwale]] *[[Kisiwa cha Miwi]] *[[Kisiwa cha Mnemba]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Murogo Sand Banks]] *[[Kisiwa cha Nyange]] *[[Kisiwa cha Pange]] *[[Kisiwa cha Popo (Unguja)|Kisiwa cha Popo]] *[[Kisiwa cha Pungume]] *[[Kisiwa cha Sume]] *[[Kisiwa cha Tele]] *[[Kisiwa cha Tumbatu]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Ukombe]] *[[Kisiwa cha Uzi]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Vundwe]] ===Visiwa vilivyo karibu na Pemba<ref>Pemba - The clove 1:100,000, Map & Guide, 2013, Dept. of Surveys and mapping, Chake-Chake</ref>=== *[[Kisiwa cha Fundo]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Funzi (Pemba)|Kisiwa cha Funzi]] *[[Kisiwa cha Jombe]] *[[Kisiwa cha Kashani]] *[[Kisiwa Hamisi]] *[[Kisiwa Kamata]] *[[Kisiwa Mbali]] *[[Kisiwa Ngombe]] *[[Kisiwa cha Kojani]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Kokota]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Kuji]] *[[Kisiwa cha Kwata Islet]] *[[Kisiwa cha Makoongwe]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Matumbi Makubwa]] *[[Kisiwa cha Matumbene|Kisiwa cha Matumbini]] *[[Kisiwa cha Misali]] *[[Kisiwa cha Njao]] *[[Kisiwa cha Panani]] *[[Kisiwa cha Panza]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Shamiani]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Sumtama]] *[[Kisiwa cha Uvinje]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Vikunguni]] ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima ya Tanzania]] * [[Mito ya Tanzania|Orodha ya mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya maziwa ya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Tanzania topics}} [[Category:Visiwa vya Tanzania|*]] [[Category:Orodha za visiwa nchi kwa nchi|Tanzania]] [[Category:Jiografia ya Tanzania|Visiwa]] 9c9840vyf2k24z7764trdnelswxdkl0 1566835 1566728 2026-06-06T11:30:02Z Riccardo Riccioni 452 /* Visiwa vya Ziwa Viktoria */ 1566835 wikitext text/x-wiki Hii ni '''orodha ya visiwa vya [[Tanzania]]'''. == Upande wa Tanzania Bara == === Visiwa vya [[ziwa|maziwa]] yanayoundwa na [[mto Kagera]] === * [[Kisiwa cha Chabalewa]] * [[Kisiwa cha Kwankoro]] * [[Kisiwa cha Mubari]] * [[Kisiwa cha Nyakaseke]] === Visiwa vya [[Ziwa Nyasa]] === * [[Kisiwa cha Lundo]] ([[wilaya ya Nyasa]]) * [[Kisiwa cha Mbamba]] (wilaya ya Nyasa) === Visiwa vya [[ziwa Tanganyika]] === * [[Kisiwa cha Izinga (Rukwa)|Kisiwa cha Izinga]] (katika [[Funguvisiwa la Kipili|funguvisiwa la Kipili]], [[mkoa wa Rukwa]]) * [[Kisiwa cha Kala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalela]] (pia Magambo, [[mkoa wa Kigoma]]) * [[Kisiwa cha Kamamba]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Karilami]] (mkoa wa Kigoma) * [[Kisiwa cha Kashia]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasisi]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasola]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kauchi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kerenge (Tanganyika)|Kisiwa cha Kerenge]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kisi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lupita]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lwilwi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Malesa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Manda (Tanganyika)|Kisiwa cha Manda]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mikongolo]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mvuna]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nausingili]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nkondwe]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Singa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Ulwile]] (pia: Ulilwe, katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Yamsamba]] (mkoa wa Rukwa) === Visiwa vya [[Ziwa Viktoria]] === * [[Kisiwa cha Anchor (Tanzania)]] ([[wilaya ya Ilemela]]) * [[Kisiwa cha Barega]] * [[Kisiwa cha Bezi]] * [[Kisiwa cha Bihila]] * [[Kisiwa cha Bisuvi]] * [[Kisiwa cha Biswe]] * [[Kisiwa cha Buganbwe]] * [[Kisiwa cha Bugeru]] * [[Kisiwa cha Bukerebe]] ([[wilaya ya Muleba]]) * [[Kisiwa cha Bukurani]] * [[Kisiwa cha Buluza]] ([[wilaya ya Ukerewe]]) * [[Kisiwa cha Bumbire]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Bunyasa]] (kati ya [[visiwa vya Augusta]], [[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Burubi]] * [[Kisiwa cha Busonyi]] * [[Kisiwa cha Busyengere]] * [[Kisiwa cha Butwa]] ([[wilaya ya Geita]]) * [[Kisiwa cha Buzumu]] * [[Kisiwa cha Bwiru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Chakazimbe]] * [[Kisiwa cha Charaki]] * [[Kisiwa cha Chienda]] * [[Kisiwa cha Chihara]] * [[Kisiwa cha Chikonero]] * [[Kisiwa cha Chinyeri]] * [[Kisiwa cha Chitandere (Sengerema)]] ([[wilaya ya Sengerema]]) * [[Kisiwa cha Chitandere (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Dunacheri]] * [[Kisiwa cha Dwiga]] * [[Kisiwa cha Gabalema]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Galinzira (Kagera)]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Galinzira (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Gama]] * [[Kisiwa cha Gana]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ijinga]] ([[wilaya ya Magu]]) * [[Kisiwa cha Ijirambo]] * [[Kisiwa cha Ikuru]] ([[wilaya ya Buchosa]]) * [[Ikuza|Kisiwa cha Ikuza]] (funguvisiwa la wilaya ya Muleba)) * [[Kisiwa cha Ilangala]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iramba (Tanzania)]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Iriga]] * [[Kisiwa cha Iroba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Irugwa]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iruma]] * [[Kisiwa cha Itami]] * [[Kisiwa cha Itemusi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Ito]] * [[Kisiwa cha Izinga (Ukerewe)]] * [[Kisiwa cha Juguu]] * [[Kisiwa cha Juma]] (wilaya ya Sengerema) * [[Kisiwa cha Kagongo]] * [[Kisiwa cha Kamasi]] * [[Kisiwa cha Kaserazi]] * [[Kisiwa cha Kasima]] * [[Kisiwa cha Kategurwa]] * [[Kisiwa cha Kiamugasire]] * [[Kisiwa cha Kiau]] * [[Kisiwa cha Kibinda]] * [[Kisiwa cha Kihombe]] * [[Kisiwa cha Kinagomwishu]] * [[Kisiwa cha Kinyanwana]] * [[Kisiwa cha Kiregi (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kireta]] * [[Kisiwa cha Kishaka]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kitua]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kivumba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Komasi]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Kulazu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kunene]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kuriro]] * [[Kisiwa cha Kweru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kweru Mutu]] * [[Kisiwa cha Kwigari]] * [[Kisiwa cha Kwilela]] * [[Kisiwa cha Liagoba]] (au Ngoma, [[mkoa wa Mara]]) * [[Kisiwa cha Liegoba]] (mkoa wa Mara) * [[Kisiwa cha Lyegoba]] (au: Leigoba, wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Luanji]] * [[Kisiwa cha Luhuguru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukando]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukuba]] ([[wilaya ya Rorya]]) * [[Kisiwa cha Luwaima]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Lyamwenge]] * [[Kisiwa cha Mabibi]] * [[Kisiwa cha Mafunke]] * [[Kisiwa cha Maisome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Majeje]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Majunwa]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makibwa]] (funguvisiwa vya wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makome]] * [[Kisiwa cha Makove]] * [[Kisiwa cha Malelema]] * [[Kisiwa cha Mambe]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Maremera]] * [[Kisiwa cha Masakara]] * [[Kisiwa cha Masheka]] * [[Kisiwa cha Masuha]] ([[wilaya ya Misungwi]]) * [[Kisiwa cha Mashwera]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Mazinga]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mgonchi]] * [[Visiwa vya Miandere]] ([[funguvisiwa]] la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Miganiko]] * [[Kisiwa cha Mijo]] * [[Kisiwa cha Mkuru Kinagi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Morova]] * [[Kisiwa cha Mraoba]] * [[Kisiwa cha Msalala]] * [[Kisiwa cha Mtenga]] * [[Kisiwa cha Mtoa]] * [[Kisiwa cha Mtoto]] * [[Kisiwa cha Musira]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mwengwa]] * [[Kisiwa cha Nabuyongo]] (pia: Goziba, wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nafuba]] ([[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Nakaranga]] * [[Kisiwa cha Namatembe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Namguma]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Ndarua]] * [[Kisiwa cha Niankuru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Njaburu]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nyabugudzi]] * [[Kisiwa cha Nyaburu]] * [[Kisiwa cha Nyajune]] * [[Kisiwa cha Nyakanyanse]] * [[Kisiwa cha Nyakasanga]] * [[Kisiwa cha Nyamasangi]] * [[Kisiwa cha Nyamatala]] (wilaya ya Misungwi) * [[Kisiwa cha Nyambugu]] * [[Kisiwa cha Nyamikongo]] * [[Kisiwa cha Nyanswi]] * [[Kisiwa cha Raju]] * [[Kisiwa cha Ramawe]] * [[Kisiwa cha Rubisho]] * [[Kisiwa cha Rubisi]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Rubondo]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Ruiga]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Runeke]] * [[Kisiwa cha Ruregaja]] * [[Kisiwa cha Rwevaguzi]] * [[Kisiwa cha Saanane]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Sara]] * [[Kisiwa cha Sata]] * [[Kisiwa cha Seza]] * [[Kisiwa cha Shuka]] * [[Kisiwa cha Siawangi]] * [[Kisiwa cha Sina]] * [[Kisiwa cha Siza]] * [[Kisiwa cha Sizu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Songe]] * [[Kisiwa cha Sosswa]] (funguvisiwa la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Sozihe]] * [[Kisiwa cha Tefu]] * [[Kisiwa cha Ukara]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ukerewe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usengere]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usumuti]] * [[Kisiwa cha Vesi]] (funguvisiwa la wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Vianza]] * [[Kisiwa cha Wambuji]] * [[Kisiwa cha Yarugu]] * [[Kisiwa cha Yodzu]] * [[Kisiwa cha Zeru]] * [[Kisiwa cha Zimo]] * [[Kisiwa cha Zinga (Tanzania)]] * [[Kisiwa cha Ziragura]] * [[Kisiwa cha Zue]] === [[Bahari ya Hindi]] === Visiwa vimepangwa kwa [[kundi|makundi]] kuanzia [[kaskazini]] kwenda [[kusini]] '''Upande wa kaskazini wa [[mkoa wa Tanga]]''' * [[Kisiwa cha Kirui]] ([[wilaya ya Mkinga]], kwenye mpaka wa [[Kenya]]) * [[Kisiwa cha Mwewe]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gozini]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gulio]] (wilaya ya Mkinga) '''Karibu na jiji la Tanga''' * [[Kisiwa cha Mwambamwamba]] (upande wa kaskazini wa [[Tanga (mji)|Tanga mjini]]) * [[Kisiwa cha Toten]] (Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Ulenge]] (pia Kisiwa cha Ndege, Bird Island - wilaya ya Mkinga, kaskazini kwa Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Yambe]] (pia Jambe, Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Karange]] (kusini kwa Tanga mjini) '''Kati ya Tanga na [[Dar es Salaam]]''' * [[Kwale (Tanga)|Kisiwa cha Kwale (Tanga)]] * [[Kisiwa cha Maziwi]] ([[wilaya ya Pangani]]) * [[Kisiwa cha Sangi]] (karibu na [[Mkwaja]], wilaya ya Pangani) * [[Kisiwa cha Mshingwi]] (inakabili [[Bagamoyo (mji)|Bagamoyo]]) * [[Kisiwa cha Mapopo]] ([[wilaya ya Bagamoyo]]) '''Katika [[Hifadhi ya bahari ya Dar es Salaam]]''' * [[Kisiwa cha Fungu Yasini]] ([[wilaya ya Kinondoni]]) * [[Kisiwa cha Mbudya]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Bongoyo]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Pangavini]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Visiwa vya Makatumbi]] ([[wilaya ya Kigamboni]]) * [[Kisiwa cha Kendwa]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Kimbubu]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sinda]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Latham]] ([[Fungu Kizimkazi]], wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sukuti]] (inakabili [[Shungubweni]], [[wilaya ya Mkuranga]]) '''[[Kisiwa cha Mafia|Funguvisiwa la Mafia]]''' ([[wilaya ya Mafia]]) * [[Kisiwa cha Mafia]] * [[Kisiwa cha Barakuni]] * [[Kisiwa cha Bwejuu]] * [[Kisiwa cha Chole]] * [[Kisiwa cha Jibondo]] * [[Kisiwa cha Jina]] * [[Kisiwa cha Juani]] * [[Kisiwa cha Miewi]] * [[Kisiwa cha Niororo]] (pia Nyororo) * [[Kisiwa cha Shungumbili]] '''[[Kwale (Kisiju)]] na visiwa vilivyo karibu nacho''' (wilaya ya Mkuranga) * [[Kwale (Kisiju)|Kisiwa cha Kwale (Pwani)]] * [[Visiwa vya Chokaa]] * [[Kisiwa cha Fanjove cha Kaskazini]] * [[Kisiwa cha Hatambura]] * [[Kisiwa cha Koma]] * [[Kisiwa cha Pemba Juu]] * [[Kisiwa cha Simaya]] '''Kusini kwa mdomo wa [[mto Mohoro]]''' * [[Kisiwa cha Fanjove]] (katika [[Funguvisiwa la Songosongo|funguvisiwa la Songosongo]], [[wilaya ya Kilwa]]) * [[Kisiwa cha Nyuni]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Okuza]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Songosongo]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) '''Funguvisiwa la Kilwa''' (wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Kilwa]] * [[Kisiwa cha Watiro]] * [[Songo Mnara]] * [[Sanje ya Kati]] '''Karibu na Mtwara''' ([[Mtwara (mji)|wilaya ya Mtwara Mjini]]) * [[Kisiwa cha Mongo]] (pia Membelwa) * [[Kisiwa cha Nakitumbe]] ==Funguvisiwa la Zanzibar== Kijiografia [[funguvisiwa la Zanzibar]] huhesabiwa na Unguja, Pemba na Mafia pamoja na visiwa vidogo vilivyo karibu. Hapa tunaorodhesha visiwa vilivyo kisiasa sehemu za [[Jamhuri ya Watu wa Zanzibar]]. * [[Unguja]], pia Zanzibar tu * [[Kisiwa cha Pemba]] ===Visiwa vilivyo karibu na Unguja=== *[[Kisiwa cha Bawe]] *[[Kisiwa cha Changuu]] *[[Kisiwa cha Chapani]] *[[Kisiwa cha Chumbe]] *[[Kisiwa cha Daloni]] *[[Kisiwa cha Kibandiko]] *[[Kwale (Zanzibar)|Kisiwa cha Kwale]] *[[Kisiwa cha Miwi]] *[[Kisiwa cha Mnemba]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Murogo Sand Banks]] *[[Kisiwa cha Nyange]] *[[Kisiwa cha Pange]] *[[Kisiwa cha Popo (Unguja)|Kisiwa cha Popo]] *[[Kisiwa cha Pungume]] *[[Kisiwa cha Sume]] *[[Kisiwa cha Tele]] *[[Kisiwa cha Tumbatu]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Ukombe]] *[[Kisiwa cha Uzi]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Vundwe]] ===Visiwa vilivyo karibu na Pemba<ref>Pemba - The clove 1:100,000, Map & Guide, 2013, Dept. of Surveys and mapping, Chake-Chake</ref>=== *[[Kisiwa cha Fundo]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Funzi (Pemba)|Kisiwa cha Funzi]] *[[Kisiwa cha Jombe]] *[[Kisiwa cha Kashani]] *[[Kisiwa Hamisi]] *[[Kisiwa Kamata]] *[[Kisiwa Mbali]] *[[Kisiwa Ngombe]] *[[Kisiwa cha Kojani]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Kokota]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Kuji]] *[[Kisiwa cha Kwata Islet]] *[[Kisiwa cha Makoongwe]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Matumbi Makubwa]] *[[Kisiwa cha Matumbene|Kisiwa cha Matumbini]] *[[Kisiwa cha Misali]] *[[Kisiwa cha Njao]] *[[Kisiwa cha Panani]] *[[Kisiwa cha Panza]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Shamiani]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Sumtama]] *[[Kisiwa cha Uvinje]] - (pana wakazi) *[[Kisiwa cha Vikunguni]] ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima ya Tanzania]] * [[Mito ya Tanzania|Orodha ya mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya maziwa ya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Tanzania topics}} [[Category:Visiwa vya Tanzania|*]] [[Category:Orodha za visiwa nchi kwa nchi|Tanzania]] [[Category:Jiografia ya Tanzania|Visiwa]] gz7wegkzu15k2eo9vem4cr64tlqrh9o 1566837 1566835 2026-06-06T11:33:53Z Riccardo Riccioni 452 1566837 wikitext text/x-wiki Hii ni '''orodha ya visiwa vya [[Tanzania]]'''. == Upande wa Tanzania Bara == === Visiwa vya [[ziwa|maziwa]] yanayoundwa na [[mto Kagera]] === * [[Kisiwa cha Chabalewa]] * [[Kisiwa cha Kwankoro]] * [[Kisiwa cha Mubari]] * [[Kisiwa cha Nyakaseke]] === Visiwa vya [[Ziwa Nyasa]] === * [[Kisiwa cha Lundo]] ([[wilaya ya Nyasa]]) * [[Kisiwa cha Mbamba]] (wilaya ya Nyasa) === Visiwa vya [[ziwa Tanganyika]] === * [[Kisiwa cha Izinga (Rukwa)|Kisiwa cha Izinga]] (katika [[Funguvisiwa la Kipili|funguvisiwa la Kipili]], [[mkoa wa Rukwa]]) * [[Kisiwa cha Kala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalala]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kalela]] (pia Magambo, [[mkoa wa Kigoma]]) * [[Kisiwa cha Kamamba]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Karilami]] (mkoa wa Kigoma) * [[Kisiwa cha Kashia]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasisi]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kasola]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kauchi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kerenge (Tanganyika)|Kisiwa cha Kerenge]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Kisi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lupita]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Lwilwi]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Malesa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Manda (Tanganyika)|Kisiwa cha Manda]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mikongolo]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Mvuna]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nausingili]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Nkondwe]] (katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Singa]] (mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Ulwile]] (pia: Ulilwe, katika funguvisiwa la Kipili, mkoa wa Rukwa) * [[Kisiwa cha Yamsamba]] (mkoa wa Rukwa) === Visiwa vya [[Ziwa Viktoria]] === * [[Kisiwa cha Anchor (Tanzania)]] ([[wilaya ya Ilemela]]) * [[Kisiwa cha Barega]] * [[Kisiwa cha Bezi]] * [[Kisiwa cha Bihila]] * [[Kisiwa cha Bisuvi]] * [[Kisiwa cha Biswe]] * [[Kisiwa cha Buganbwe]] * [[Kisiwa cha Bugeru]] * [[Kisiwa cha Bukerebe]] ([[wilaya ya Muleba]]) * [[Kisiwa cha Bukurani]] * [[Kisiwa cha Buluza]] ([[wilaya ya Ukerewe]]) * [[Kisiwa cha Bumbire]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Bunyasa]] (kati ya [[visiwa vya Augusta]], [[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Burubi]] * [[Kisiwa cha Busonyi]] * [[Kisiwa cha Busyengere]] * [[Kisiwa cha Butwa]] ([[wilaya ya Geita]]) * [[Kisiwa cha Buzumu]] * [[Kisiwa cha Bwiru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Chakazimbe]] * [[Kisiwa cha Charaki]] * [[Kisiwa cha Chienda]] * [[Kisiwa cha Chihara]] * [[Kisiwa cha Chikonero]] * [[Kisiwa cha Chinyeri]] * [[Kisiwa cha Chitandere (Sengerema)]] ([[wilaya ya Sengerema]]) * [[Kisiwa cha Chitandere (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Dunacheri]] * [[Kisiwa cha Dwiga]] * [[Kisiwa cha Gabalema]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Galinzira (Kagera)]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Galinzira (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Gama]] * [[Kisiwa cha Gana]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ijinga]] ([[wilaya ya Magu]]) * [[Kisiwa cha Ijirambo]] * [[Kisiwa cha Ikuru]] ([[wilaya ya Buchosa]]) * [[Ikuza|Kisiwa cha Ikuza]] (funguvisiwa la wilaya ya Muleba)) * [[Kisiwa cha Ilangala]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iramba (Tanzania)]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Iriga]] * [[Kisiwa cha Iroba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Irugwa]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Iruma]] * [[Kisiwa cha Itami]] * [[Kisiwa cha Itemusi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Ito]] * [[Kisiwa cha Izinga (Ukerewe)]] * [[Kisiwa cha Juguu]] * [[Kisiwa cha Juma]] (wilaya ya Sengerema) * [[Kisiwa cha Kagongo]] * [[Kisiwa cha Kamasi]] * [[Kisiwa cha Kaserazi]] * [[Kisiwa cha Kasima]] * [[Kisiwa cha Kategurwa]] * [[Kisiwa cha Kiamugasire]] * [[Kisiwa cha Kiau]] * [[Kisiwa cha Kibinda]] * [[Kisiwa cha Kihombe]] * [[Kisiwa cha Kinagomwishu]] * [[Kisiwa cha Kinyanwana]] * [[Kisiwa cha Kiregi (Ukerewe)]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kireta]] * [[Kisiwa cha Kishaka]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kitua]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Kivumba]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Komasi]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Kulazu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kunene]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kuriro]] * [[Kisiwa cha Kweru]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Kweru Mutu]] * [[Kisiwa cha Kwigari]] * [[Kisiwa cha Kwilela]] * [[Kisiwa cha Liagoba]] (au Ngoma, [[mkoa wa Mara]]) * [[Kisiwa cha Liegoba]] (mkoa wa Mara) * [[Kisiwa cha Lyegoba]] (au: Leigoba, wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Luanji]] * [[Kisiwa cha Luhuguru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukando]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Lukuba]] ([[wilaya ya Rorya]]) * [[Kisiwa cha Luwaima]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Lyamwenge]] * [[Kisiwa cha Mabibi]] * [[Kisiwa cha Mafunke]] * [[Kisiwa cha Maisome]] (wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Majeje]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Majunwa]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makibwa]] (funguvisiwa vya wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Makome]] * [[Kisiwa cha Makove]] * [[Kisiwa cha Malelema]] * [[Kisiwa cha Mambe]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Maremera]] * [[Kisiwa cha Masakara]] * [[Kisiwa cha Masheka]] * [[Kisiwa cha Masuha]] ([[wilaya ya Misungwi]]) * [[Kisiwa cha Mashwera]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Mazinga]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mgonchi]] * [[Visiwa vya Miandere]] ([[funguvisiwa]] la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Miganiko]] * [[Kisiwa cha Mijo]] * [[Kisiwa cha Mkuru Kinagi]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Morova]] * [[Kisiwa cha Mraoba]] * [[Kisiwa cha Msalala]] * [[Kisiwa cha Mtenga]] * [[Kisiwa cha Mtoa]] * [[Kisiwa cha Mtoto]] * [[Kisiwa cha Musira]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Mwengwa]] * [[Kisiwa cha Nabuyongo]] (pia: Goziba, wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nafuba]] ([[wilaya ya Bunda]]) * [[Kisiwa cha Nakaranga]] * [[Kisiwa cha Namatembe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Namguma]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Ndarua]] * [[Kisiwa cha Niankuru]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Njaburu]] (wilaya ya Muleba) * [[Kisiwa cha Nyabugudzi]] * [[Kisiwa cha Nyaburu]] * [[Kisiwa cha Nyajune]] * [[Kisiwa cha Nyakanyanse]] * [[Kisiwa cha Nyakasanga]] * [[Kisiwa cha Nyamasangi]] * [[Kisiwa cha Nyamatala]] (wilaya ya Misungwi) * [[Kisiwa cha Nyambugu]] * [[Kisiwa cha Nyamikongo]] * [[Kisiwa cha Nyanswi]] * [[Kisiwa cha Raju]] * [[Kisiwa cha Ramawe]] * [[Kisiwa cha Rubisho]] * [[Kisiwa cha Rubisi]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Rubondo]] (wilaya ya Geita) * [[Kisiwa cha Ruiga]] (kati ya visiwa vya Augusta, wilaya ya Bunda) * [[Kisiwa cha Runeke]] * [[Kisiwa cha Ruregaja]] * [[Kisiwa cha Rwevaguzi]] * [[Kisiwa cha Saanane]] (wilaya ya Ilemela) * [[Kisiwa cha Sara]] * [[Kisiwa cha Sata]] * [[Kisiwa cha Seza]] * [[Kisiwa cha Shuka]] * [[Kisiwa cha Siawangi]] * [[Kisiwa cha Sina]] * [[Kisiwa cha Siza]] * [[Kisiwa cha Sizu]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Songe]] * [[Kisiwa cha Sosswa]] (funguvisiwa la wilaya ya Buchosa) * [[Kisiwa cha Sozihe]] * [[Kisiwa cha Tefu]] * [[Kisiwa cha Ukara]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Ukerewe]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usengere]] (wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Usumuti]] * [[Kisiwa cha Vesi]] (funguvisiwa la wilaya ya Ukerewe) * [[Kisiwa cha Vianza]] * [[Kisiwa cha Wambuji]] * [[Kisiwa cha Yarugu]] * [[Kisiwa cha Yodzu]] * [[Kisiwa cha Zeru]] * [[Kisiwa cha Zimo]] * [[Kisiwa cha Zinga (Tanzania)]] * [[Kisiwa cha Ziragura]] * [[Kisiwa cha Zue]] === [[Bahari ya Hindi]] === Visiwa vimepangwa kwa [[kundi|makundi]] kuanzia [[kaskazini]] kwenda [[kusini]] '''Upande wa kaskazini wa [[mkoa wa Tanga]]''' * [[Kisiwa cha Kirui]] ([[wilaya ya Mkinga]], kwenye mpaka wa [[Kenya]]) * [[Kisiwa cha Mwewe]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gozini]] (wilaya ya Mkinga) * [[Kisiwa cha Gulio]] (wilaya ya Mkinga) '''Karibu na jiji la Tanga''' * [[Kisiwa cha Mwambamwamba]] (upande wa kaskazini wa [[Tanga (mji)|Tanga mjini]]) * [[Kisiwa cha Toten]] (Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Ulenge]] (pia Kisiwa cha Ndege, Bird Island - wilaya ya Mkinga, kaskazini kwa Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Yambe]] (pia Jambe, Tanga mjini) * [[Kisiwa cha Karange]] (kusini kwa Tanga mjini) '''Kati ya Tanga na [[Dar es Salaam]]''' * [[Kwale (Tanga)|Kisiwa cha Kwale (Tanga)]] * [[Kisiwa cha Maziwi]] ([[wilaya ya Pangani]]) * [[Kisiwa cha Sangi]] (karibu na [[Mkwaja]], wilaya ya Pangani) * [[Kisiwa cha Mshingwi]] (inakabili [[Bagamoyo (mji)|Bagamoyo]]) * [[Kisiwa cha Mapopo]] ([[wilaya ya Bagamoyo]]) '''Katika [[Hifadhi ya bahari ya Dar es Salaam]]''' * [[Kisiwa cha Fungu Yasini]] ([[wilaya ya Kinondoni]]) * [[Kisiwa cha Mbudya]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Bongoyo]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Kisiwa cha Pangavini]] (wilaya ya Kinondoni) * [[Visiwa vya Makatumbi]] ([[wilaya ya Kigamboni]]) * [[Kisiwa cha Kendwa]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Kimbubu]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sinda]] (wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Latham]] ([[Fungu Kizimkazi]], wilaya ya Kigamboni) * [[Kisiwa cha Sukuti]] (inakabili [[Shungubweni]], [[wilaya ya Mkuranga]]) '''[[Kisiwa cha Mafia|Funguvisiwa la Mafia]]''' ([[wilaya ya Mafia]]) * [[Kisiwa cha Mafia]] * [[Kisiwa cha Barakuni]] * [[Kisiwa cha Bwejuu]] * [[Kisiwa cha Chole]] * [[Kisiwa cha Jibondo]] * [[Kisiwa cha Jina]] * [[Kisiwa cha Juani]] * [[Kisiwa cha Miewi]] * [[Kisiwa cha Niororo]] (pia Nyororo) * [[Kisiwa cha Shungumbili]] '''[[Kwale (Kisiju)]] na visiwa vilivyo karibu nacho''' (wilaya ya Mkuranga) * [[Kwale (Kisiju)|Kisiwa cha Kwale (Pwani)]] * [[Visiwa vya Chokaa]] * [[Kisiwa cha Fanjove cha Kaskazini]] * [[Kisiwa cha Hatambura]] * [[Kisiwa cha Koma]] * [[Kisiwa cha Pemba Juu]] * [[Kisiwa cha Simaya]] '''Kusini kwa mdomo wa [[mto Mohoro]]''' * [[Kisiwa cha Fanjove]] (katika [[Funguvisiwa la Songosongo|funguvisiwa la Songosongo]], [[wilaya ya Kilwa]]) * [[Kisiwa cha Nyuni]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Okuza]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Songosongo]] (katika funguvisiwa la Songosongo, wilaya ya Kilwa) '''Funguvisiwa la Kilwa''' (wilaya ya Kilwa) * [[Kisiwa cha Kilwa]] * [[Kisiwa cha Watiro]] * [[Songo Mnara|Kisiwa cha Songo Mnara]] * [[Sanje ya Kati|Kisiwa cha Sanje ya Kati]] '''Karibu na Mtwara''' ([[Mtwara (mji)|wilaya ya Mtwara Mjini]]) * [[Kisiwa cha Mongo]] (pia Membelwa) * [[Kisiwa cha Nakitumbe]] ==Funguvisiwa la Zanzibar== Kijiografia [[funguvisiwa la Zanzibar]] huhesabiwa na Unguja, Pemba na Mafia pamoja na visiwa vidogo vilivyo karibu. Hapa tunaorodhesha visiwa vilivyo kisiasa sehemu za [[Jamhuri ya Watu wa Zanzibar]]. * [[Unguja]], pia Zanzibar tu * [[Kisiwa cha Pemba]] ===Visiwa vilivyo karibu na Unguja=== *[[Kisiwa cha Bawe]] *[[Kisiwa cha Changuu]] *[[Kisiwa cha Chapani]] *[[Kisiwa cha Chumbe]] *[[Kisiwa cha Daloni]] *[[Kisiwa cha Kibandiko]] *[[Kwale (Zanzibar)|Kisiwa cha Kwale]] *[[Kisiwa cha Miwi]] *[[Kisiwa cha Mnemba]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Murogo Sand Banks]] *[[Kisiwa cha Nyange]] *[[Kisiwa cha Pange]] *[[Kisiwa cha Popo (Unguja)|Kisiwa cha Popo]] *[[Kisiwa cha Pungume]] *[[Kisiwa cha Sume]] *[[Kisiwa cha Tele]] *[[Kisiwa cha Tumbatu]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Ukombe]] *[[Kisiwa cha Uzi]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Vundwe]] ===Visiwa vilivyo karibu na Pemba<ref>Pemba - The clove 1:100,000, Map & Guide, 2013, Dept. of Surveys and mapping, Chake-Chake</ref>=== *[[Kisiwa cha Fundo]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Funzi (Pemba)|Kisiwa cha Funzi]] *[[Kisiwa cha Jombe]] *[[Kisiwa cha Kashani]] *[[Kisiwa Hamisi]] *[[Kisiwa Kamata]] *[[Kisiwa Mbali]] *[[Kisiwa Ngombe]] *[[Kisiwa cha Kojani]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Kokota]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Kuji]] *[[Kisiwa cha Kwata Islet]] *[[Kisiwa cha Makoongwe]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Matumbi Makubwa]] *[[Kisiwa cha Matumbene|Kisiwa cha Matumbini]] *[[Kisiwa cha Misali]] *[[Kisiwa cha Njao]] *[[Kisiwa cha Panani]] *[[Kisiwa cha Panza]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Shamiani]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Sumtama]] *[[Kisiwa cha Uvinje]] - (kina wakazi) *[[Kisiwa cha Vikunguni]] ==Tazama pia== * [[Orodha ya milima ya Tanzania]] * [[Mito ya Tanzania|Orodha ya mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya maziwa ya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} {{Tanzania topics}} [[Category:Visiwa vya Tanzania|*]] [[Category:Orodha za visiwa nchi kwa nchi|Tanzania]] [[Category:Jiografia ya Tanzania|Visiwa]] a17gacyhw1v4icoffb65mqjxz7edmuk 0 96496 1566748 1025051 2026-06-06T07:47:08Z Riccardo Riccioni 452 1566748 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Ilemela]], [[mkoa wa Mwanza]], [[Tanzania]] ambacho kinapatikana katika [[Ziwa Viktoria]]. Ndipo ilipo [[Hifadhi ya kisiwa cha Saanane]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:wilaya ya Ilemela]] [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] picfwte5awfclaof0snc6xgu871g243 0 96497 1566732 1203264 2026-06-05T15:18:13Z Riccardo Riccioni 452 1566732 wikitext text/x-wiki [[picha:Leopard on the tree.jpg|right|thumb|200px|[[Chui]] akiwa juu ya [[mti]] katika hifadhi ya kisiwa hicho.]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Geita]], [[mkoa wa Geita]], [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Ziwa Viktoria]], ambalo ni [[ziwa]] la pili kwa ukubwa [[duniani]], likiwa linazungukwa na nchi tatu, Tanzania, [[Kenya]] na [[Uganda]]. Ndipo ilipo [[hifadhi ya kisiwa cha Rubondo]] iliyoanzishwa huko kwa sababu kisiwa cha Rubondo ni makazi na [[mazingira]] muafaka ya kuzaliana [[samaki]] wakiwemo [[sato]] na [[sangara]]. Sangara huweza kuwa na ukubwa wa hadi [[kilogramu|kilo]] 100. Fukwe za kisiwa hiki ni miongoni mwa makazi ya [[pongo]] na [[nzohe]]. Aidha hifadhi hii ni maskani makuu ya [[Ndege (mnyama)|ndege]] na samaki kama [[zumbuli]], [[chechele]] na [[taisamaki]]. Mbali na ndege hao kisiwa hiki ni makazi ya aina nyingine nyingi za ndege wa majini na [[mimea]] kadhaa ambayo hutoa [[harufu]] nzuri ya kuvutia. [[Wanyama]] wakazi wa hifadhi hii ni kama [[viboko]], pongo, nzohe, [[fisi maji]], [[mamba]] na [[pimbi]] ambao wanashirikiana makazi na wanyama waliohamishiwa katika hifadhi hii kama [[sokwe]], [[tembo]], [[mbega]] weusi na weupe na [[twiga]]. ==Namna ya kufika== Hifadhi hii ina ukubwa wa [[kilometa za mraba]] 457 na iko [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa Tanzania, katika [[mkoa wa Geita]]. Pia hifadhi hii -Inafikika kwa [[Ndege (uanahewa)|ndege]] za kukodi kutoka [[Arusha]], [[Ziwa Manyara]], [[Serengeti]] na [[Mwanza]]. -Kwa njia ya [[barabara]] kutoka Mwanza-[[Sengerema]]-[[Geita]]-[[Nkome]] kisha kwa [[boti]] hadi hifadhini. -Kwa [[meli]] ndogo kutoka [[Muleba]] na [[Bukoba]] vilevile kwa njia ya barabara kutoka [[wilaya]] za [[Biharamulo]] na [[Muleba]] kupitia [[kijiji cha Mganza]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] *[http://www.tanzaniaparks.com TANAPA] *[http://www.tanzaniatouristboard.com Utalii wa Tanzania] {{Wayback|url=http://www.tanzaniatouristboard.com/ |date=20100113233655 }} *[http://www.planetware.com Safiri Tanzania] {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:wilaya ya Geita]] h4geckt21823qfm363mo3s4k6w5incl 0 96499 1566828 1392622 2026-06-06T11:11:38Z Riccardo Riccioni 452 1566828 wikitext text/x-wiki {{Coord|-8.98173|39.51722|display=title}} '''Kisiwa cha Kilwa''' ni [[kisiwa]] kikuu cha [[funguvisiwa]] la Kilwa, [[Tanzania]] ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. Kipo karibu na [[pwani]] ya [[Mkoa wa Lindi]] kikitazama [[mji]] mdogo wa [[Kilwa Masoko]]. Kisiwa cha Kilwa ni mahali mashuhuri [[Historia|kihistoria]] na kina [[maghofu]] ya [[Kilwa Kisiwani]] iliyokuwa mji muhimu wa [[biashara]] kwenye pwani ya [[Uswahilini]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Kilwa Kisiwani]] {{mbegu-jio-lindi}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kilwa]] 4ywrmn3o6l29z59t7k3u4ooiwuvkr66 0 96501 1566764 1416462 2026-06-06T08:10:07Z Riccardo Riccioni 452 1566764 wikitext text/x-wiki [[File:Bongoyo island (3186805749).jpg|thumb|right|Kisiwa cha Bongoyo]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Kinondoni]], [[mkoa wa Dar es Salaam]], [[Tanzania]] ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Picha== <gallery> File:Bongoyo Island.jpg File:Bongoyo 3.jpg File:Bongoyo island (3186066191).jpg File:Bongoyo island (3186806225).jpg </gallery> {{Mbuga za Taifa la Tanzania}} {{mbegu-jio-dar}} [[Jamii:wilaya ya Kinondoni]] [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] q0mw6kuzl74fkstqd4o63ph6cnrc99q 0 96502 1566820 1197218 2026-06-06T11:08:00Z Husseyn Issa 44885 Removed protection from "[[Kisiwa cha Chumbe]]" 1197217 wikitext text/x-wiki [[Picha:Chumbe island (3079416080).jpg|thumb|Kisiwa cha Chumbe.]] [[Picha:Chumbe island (3079415616).jpg|thumb|Kisiwa cha Chumbe.]] [[Picha:Chumbe island (3079415236).jpg|thumb|[[Mnara wa taa]] wa Chumbe.]] '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[mkoa wa Unguja Mjini Magharibi]], [[Zanzibar]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]], kilichopo km 13 [[kusini]] mwa [[mji]] wa [[Zanzibar]] kikitazama Fumba Town. Kisiwa hicho ni kati ya sehemu za kitalii zilizojumuishwa katika maeneo yanayohifadhiwa na kulindwa na [[Umoja wa Mataifa]]. Eneo hili lina zaidi ya [[asilimia]] 90 ya [[spishi]] za ''Coral'' katika [[Afrika ya Mashariki]]. Ni makazi ya zaidi ya aina 368 za [[samaki]], [[Kaa (mnyama)|kaa]] wa kwenye minazi, [[mwewe]] na [[pomboo]] pia wanapatikana katika eneo hili. Pamoja na hayo kuna aina 60 za [[Ndege (mnyama)|ndege]] ambao wanapatikana hapo. Kisiwa kinatawaliwa na kampuni ya binafsi inayoendesha utalii wa kiekolojia. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Funguvisiwa la Zanzibar]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi]] [[Jamii:Zanzibar]] 1zo34r20lz1seokpjbuxpraxr9atsp7 1566824 1566820 2026-06-06T11:08:37Z Mokeyz14 89989 1566824 wikitext text/x-wiki [[File:Kisiwa cha chumbe.flac|thumb|Chumbe Island]] [[Picha:Chumbe island (3079416080).jpg|thumb|Kisiwa cha Chumbe.]] [[Picha:Chumbe island (3079415616).jpg|thumb|Kisiwa cha Chumbe.]] [[Picha:Chumbe island (3079415236).jpg|thumb|[[Mnara wa taa]] wa Chumbe.]] '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[mkoa wa Unguja Mjini Magharibi]], [[Zanzibar]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]], kilichopo km 13 [[kusini]] mwa [[mji]] wa [[Zanzibar]] kikitazama Fumba Town. Kisiwa hicho ni kati ya sehemu za kitalii zilizojumuishwa katika maeneo yanayohifadhiwa na kulindwa na [[Umoja wa Mataifa]]. Eneo hili lina zaidi ya [[asilimia]] 90 ya [[spishi]] za ''Coral'' katika [[Afrika ya Mashariki]]. Ni makazi ya zaidi ya aina 368 za [[samaki]], [[Kaa (mnyama)|kaa]] wa kwenye minazi, [[mwewe]] na [[pomboo]] pia wanapatikana katika eneo hili. Pamoja na hayo kuna aina 60 za [[Ndege (mnyama)|ndege]] ambao wanapatikana hapo. Kisiwa kinatawaliwa na kampuni ya binafsi inayoendesha utalii wa kiekolojia. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Funguvisiwa la Zanzibar]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi]] [[Jamii:Zanzibar]] jr0zpemjcqdwfyd5wkluwzjg2sgcwb6 1566826 1566824 2026-06-06T11:09:29Z Husseyn Issa 44885 Protected "[[Kisiwa cha Chumbe]]" ([Kuhariri=Zuia watumiaji wapya au wale ambao hawajajisajilisha] (bila mwisho) [Kuhamisha=Zuia watumiaji wapya au wale ambao hawajajisajilisha] (bila mwisho)) 1566824 wikitext text/x-wiki [[File:Kisiwa cha chumbe.flac|thumb|Chumbe Island]] [[Picha:Chumbe island (3079416080).jpg|thumb|Kisiwa cha Chumbe.]] [[Picha:Chumbe island (3079415616).jpg|thumb|Kisiwa cha Chumbe.]] [[Picha:Chumbe island (3079415236).jpg|thumb|[[Mnara wa taa]] wa Chumbe.]] '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[mkoa wa Unguja Mjini Magharibi]], [[Zanzibar]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]], kilichopo km 13 [[kusini]] mwa [[mji]] wa [[Zanzibar]] kikitazama Fumba Town. Kisiwa hicho ni kati ya sehemu za kitalii zilizojumuishwa katika maeneo yanayohifadhiwa na kulindwa na [[Umoja wa Mataifa]]. Eneo hili lina zaidi ya [[asilimia]] 90 ya [[spishi]] za ''Coral'' katika [[Afrika ya Mashariki]]. Ni makazi ya zaidi ya aina 368 za [[samaki]], [[Kaa (mnyama)|kaa]] wa kwenye minazi, [[mwewe]] na [[pomboo]] pia wanapatikana katika eneo hili. Pamoja na hayo kuna aina 60 za [[Ndege (mnyama)|ndege]] ambao wanapatikana hapo. Kisiwa kinatawaliwa na kampuni ya binafsi inayoendesha utalii wa kiekolojia. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Funguvisiwa la Zanzibar]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi]] [[Jamii:Zanzibar]] jr0zpemjcqdwfyd5wkluwzjg2sgcwb6 0 96503 1566762 1416465 2026-06-06T08:08:53Z Riccardo Riccioni 452 1566762 wikitext text/x-wiki [[Picha:Tanzania,_Dar_es_Salaam_Marine_Reserve,_Fungu_Yasini.JPG|thumb|Kisiwa cha Fungu Yasini.]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Kinondoni]], [[mkoa wa Dar es Salaam]], [[Tanzania]] ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] {{Mbuga za Taifa la Tanzania}} {{mbegu-jio-dar}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kinondoni]] n384kx7yi1a5g7wwvcapqbl7mw2x52i 0 96504 1566759 1054993 2026-06-06T08:06:06Z Riccardo Riccioni 452 1566759 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Pangani]], [[mkoa wa Tanga]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Pangani]] o4nhkeirc8m78h0qkqre290y06ozimv 0 96505 1566763 1416463 2026-06-06T08:09:29Z Riccardo Riccioni 452 1566763 wikitext text/x-wiki [[File:Mbudya Island.jpg|thumb|right|Kisiwa cha Mbudya]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Kinondoni]], [[mkoa wa Dar es Salaam]], [[Tanzania]] ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Picha== <gallery> File:Mbudya.jpg File:Mbudya Island view.jpg File:Mbudya island aerial.jpg File:Mbudya Island 2.jpg </gallery> {{Mbuga za Taifa la Tanzania}} {{mbegu-jio-dar}} [[Jamii:wilaya ya Kinondoni]] [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] pcwnhkfn0oialursfjrxas5e9ya3sl5 0 96506 1566765 1416464 2026-06-06T08:12:08Z Riccardo Riccioni 452 1566765 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Kinondoni]], [[mkoa wa Dar es Salaam]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mbuga za Taifa la Tanzania}} {{mbegu-jio-dar}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kinondoni]] 10n7ud88ivff3e3i1c69bu6wd1clzoe 0 96511 1566797 1330115 2026-06-06T10:35:32Z Mokeyz14 89989 1566797 wikitext text/x-wiki [[File:Kisiwa cha Fundo.flac|thumb|Kisiwa cha Fundo]]{{Coord|-5.0385975|39.6619686|display=title}} '''Fundo''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[mkoa wa Pemba Kaskazini]], [[Zanzibar]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. Ni kisiwa chenye [[urefu]] wa [[kilomita]] zaidi ya 9 na [[upana]] wa takriban kilomita 1 kinachotazama [[Wete]] kwenye kisiwa kikuu cha [[Pemba]]. Kuna wakazi wapatao 4,095 wanaokalia [[kata]] ya [[Fundo (Wete)|Fundo]]<ref>https://www.nbs.go.tz, uk. 248 </ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Funguvisiwa la Zanzibar]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pemba}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Wilaya ya Wete]] [[Jamii:Mkoa wa Pemba Kaskazini]] [[Jamii:Zanzibar]] t4tgfsc9j34py43696qa1zab5rflvhz 0 96512 1566801 1512607 2026-06-06T10:44:04Z Riccardo Riccioni 452 1566801 wikitext text/x-wiki {{Coord|-6.8996158|39.8048396|display=title}} [[Picha:Latham Island, Tanzania.png|250px|thumb|Mahali pa Fungu Kizimkazi mbele ya pwani ya Tanzania.]] '''Fungu Kizimkazi''' (inajulikana pia kwa majina ya '''Latham Island''' na '''Fungu Mbaraka'''<ref name = "gn156052">[{{Geonameslink|gnid=156052|name=latham%20island}} Latham Island] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2012-01-17; database download sa 2017-01-30</ref>) ni [[kisiwa]] kidogo cha [[Tanzania]] katika [[Bahari Hindi]] ambacho hakina wakazi wala maji matamu. Kipo [[kilomita]] 64 upande wa [[kusini]]-[[mashariki]] kutoka [[Unguja]], na mahali pa karibu kwenye [[bara]] ni [[Kimbiji]] katika [[Wilaya ya Kigamboni]], [[Dar es Salaam]]. Inahesabiwa kuwa sehemu ya [[funguvisiwa la Zanzibar]]. ==Tabia== [[Kipenyo]] chake ni takriban [[mita]] 300. [[Kiumbehai|Viumbehai]] pekee ni [[Ndege (mnyama)|ndege]] wala [[samaki]] wanaounda huko [[kiota|viota]] na kulea vinda wao. Hivyo kisiwa chote kimefunikwa na [[guano]] ([[mavi]] ya ndege). Kisiwa kinainuka mita 3 pekee juu ya [[Usawa bahari wastani|uwiano wa bahari]] hakionekani vema, hivyo ni hatari kwa [[meli]]<ref>Hydrographic Office, Admiralty (1878), The Africa Pilot: South and east coasts of Africa, from the Cape of Good Hope to Cape Guardafui, including the islands in Mozambique Channel. Part III, ukurasa 302 f [https://books.google.co.tz/books?id=5gQHAAAAQAAJ&pg=PA407&dq=african+pilot+Eastern&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwjn65igtbfhAhUyShUIHfC_CNIQuwUIKzAA#v=onepage&q=latham&f=false online hapa]</ref>. Kulikuwa na majaribio ya kupunguza hatari na kuboresha mwonekano wa kisiwa kwa kujenga [[alama]] iliyoinuliwa au kupanda [[Mti|miti]] iliyoharibiwa tena na ndege.<ref>Harold Ingrams (1998) Arabia & The Isles, p. 60, ISBN 13:978-0-7103-0567-1, [https://books.google.co.tz/books?id=8eUrBgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=ingrams&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwiqvMv1qLfhAhWQSxUIHTsRDjcQuwUIRDAD#v=onepage&q=ingrams&f=false online hapa kwa archive.org]</ref> ==Majina== [[Wavuvi]] wa sehemu hizi za Bahari Hindi hutumia majina mbalimbali, hasa ""Fungu Mbaraka" na "Fungu Kizimkazi". Jina la Mbaraka linatokana na Mzanzibari Mbaruk au Mbaraka aliyepata kibali cha [[sultani]] [[Sayyid Barghash]] kukusanya mabaki ya meli zilizokwama huko zikigonga [[Mwamba (jiolojia)|miamba]].<ref>Gwynne & alii (1970)</ref> Hii ni habari ya kwanza kwamba Zanzibar alidai utawala wa Fungu Kizimkazi. [[Jina]] la "Latham" limetokana ya lile la [[jahazi]] ya [[Kampuni ya Kiingereza kwa Uhindi wa Mashariki]] iliyopita huko mnamo [[mwaka]] [[1798]] na kuacha taarifa ya [[maandishi|kimaandishi]]<ref>Hydrographic Office, Admiralty (1878), The Africa Pilot</ref>. Hata hivyo inasemekana pia kuwa [[Uhindi|Mhindi]] mwenye jina la "Latham" alikuta kisiwa hicho na kukipa jina lake.<ref>[https://www.jstor.org/stable/1796284?seq=1#page_scan_tab_contents ][https://www.jstor.org/stable/1796284?seq=1#page_scan_tab_contents M. D. Gwynne, I. S. C. Parker and D. G. Wood: Latham Island: An Ecological Note, The Geographical Journal, Vol. 136, No. 2 (Jun., 1970), pp. 247-251], iliangaliwa kupitia Jstor mwezi wa Aprili 2019</ref> ==Utawala== Kisiwa hiki kiliingizwa rasmi katika [[Usultani wa Zanzibar]] mnamo mwaka [[1898]] wakati [[bendera]] ya sultani ilipelekwa huko<ref>Gwynne & alii (1970)</ref>. Lakini katika miaka 1910/1912 kulikuwa na mabishano baina ya mwakilishi [[Uingereza|Mwingereza]] huko Zanzibar kwa niaba ya sultani na ofisi ya [[gavana]] [[Afrika ya Mashariki ya Kijerumani|Mjerumani]] huko [[Dar es Salaam]] kuhusu [[mamlaka]] juu ya Latham Island, hasa usimamizi wa uvunaji wa guano ya ndege. Tarehe 11 Aprili kaimu gavana Wilhelm Methner alitembelea kisiwa wakati wa kurudi Dar es Salaam kutoka kusini mwa [[koloni]]<ref>[https://www.academia.edu/36939603 Under Three Governors (Unter drei Gouverneuren) The Memoirs of a German Colonial Official in Tanzania 1902-1917 by Wilhelm Methner translated into English with an introduction by John East, 2019, ukurasa 282], </ref>. Mzozo ulikwisha na tokeo la [[Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia]] na kuondolewa kwa Ujerumani katika [[Afrika ya Mashariki]]. Mwaka [[1924]] kisiwa kilitajwa kuwa sehemu ya mbali ya usultani wa Zanzibar<ref>Harold Ingrams (1998) Arabia & The Isles, p. 60</ref>. Mnamo mwaka [[2011]] kulikuwa na taarifa ya kutokea kwa mvutano baina ya [[ofisi]] za [[serikali]] ya Zanzibar na [[Tanzania bara]] kuhusu mamlaka juu ya kisiwa hicho<ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.spearblog.com/2011/10/21/dogtooth-world-record-denied |title=Taarifa ya wavuwi kuhusu uvutano baina ya Zanzibar na bara kuhusu sheria za uvuwi |accessdate=2019-02-06 |archivedate=2018-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181220230619/http://www.spearblog.com/2011/10/21/dogtooth-world-record-denied/ }}</ref><ref>[https://web.facebook.com/Lathamisland/posts/337468703292522?_rdc=1&_rdr linganisha pia mchango mrefu kwenye facebook ya mwaka 2016 kuhusu swali la mamlaka juu ya Kisiwa cha Latham]</ref>. Kwa mtazamo wa Zanzibar ni sehemu ya [[Mkoa wa Unguja Kusini]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Zanzibar]] ==Marejeo== <references/> ==Viungo vya nje== * [http://www.jstor.org/stable/1796284 M. D. Gwynne, I. S. C. Parker and D. G. Wood: Latham Island: An Ecological Note. The Geographical Journal, Vol. 136, No. 2 (Jun., 1970), Seite 247-251] {{mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Zanzibar]] [[Jamii:Mkoa wa Unguja Kusini]] 50ekhgk0viflycqaf0e0w2y704c405r 1566803 1566801 2026-06-06T10:46:31Z Riccardo Riccioni 452 /* Utawala */ 1566803 wikitext text/x-wiki {{Coord|-6.8996158|39.8048396|display=title}} [[Picha:Latham Island, Tanzania.png|250px|thumb|Mahali pa Fungu Kizimkazi mbele ya pwani ya Tanzania.]] '''Fungu Kizimkazi''' (inajulikana pia kwa majina ya '''Latham Island''' na '''Fungu Mbaraka'''<ref name = "gn156052">[{{Geonameslink|gnid=156052|name=latham%20island}} Latham Island] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2012-01-17; database download sa 2017-01-30</ref>) ni [[kisiwa]] kidogo cha [[Tanzania]] katika [[Bahari Hindi]] ambacho hakina wakazi wala maji matamu. Kipo [[kilomita]] 64 upande wa [[kusini]]-[[mashariki]] kutoka [[Unguja]], na mahali pa karibu kwenye [[bara]] ni [[Kimbiji]] katika [[Wilaya ya Kigamboni]], [[Dar es Salaam]]. Inahesabiwa kuwa sehemu ya [[funguvisiwa la Zanzibar]]. ==Tabia== [[Kipenyo]] chake ni takriban [[mita]] 300. [[Kiumbehai|Viumbehai]] pekee ni [[Ndege (mnyama)|ndege]] wala [[samaki]] wanaounda huko [[kiota|viota]] na kulea vinda wao. Hivyo kisiwa chote kimefunikwa na [[guano]] ([[mavi]] ya ndege). Kisiwa kinainuka mita 3 pekee juu ya [[Usawa bahari wastani|uwiano wa bahari]] hakionekani vema, hivyo ni hatari kwa [[meli]]<ref>Hydrographic Office, Admiralty (1878), The Africa Pilot: South and east coasts of Africa, from the Cape of Good Hope to Cape Guardafui, including the islands in Mozambique Channel. Part III, ukurasa 302 f [https://books.google.co.tz/books?id=5gQHAAAAQAAJ&pg=PA407&dq=african+pilot+Eastern&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwjn65igtbfhAhUyShUIHfC_CNIQuwUIKzAA#v=onepage&q=latham&f=false online hapa]</ref>. Kulikuwa na majaribio ya kupunguza hatari na kuboresha mwonekano wa kisiwa kwa kujenga [[alama]] iliyoinuliwa au kupanda [[Mti|miti]] iliyoharibiwa tena na ndege.<ref>Harold Ingrams (1998) Arabia & The Isles, p. 60, ISBN 13:978-0-7103-0567-1, [https://books.google.co.tz/books?id=8eUrBgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=ingrams&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwiqvMv1qLfhAhWQSxUIHTsRDjcQuwUIRDAD#v=onepage&q=ingrams&f=false online hapa kwa archive.org]</ref> ==Majina== [[Wavuvi]] wa sehemu hizi za Bahari Hindi hutumia majina mbalimbali, hasa ""Fungu Mbaraka" na "Fungu Kizimkazi". Jina la Mbaraka linatokana na Mzanzibari Mbaruk au Mbaraka aliyepata kibali cha [[sultani]] [[Sayyid Barghash]] kukusanya mabaki ya meli zilizokwama huko zikigonga [[Mwamba (jiolojia)|miamba]].<ref>Gwynne & alii (1970)</ref> Hii ni habari ya kwanza kwamba Zanzibar alidai utawala wa Fungu Kizimkazi. [[Jina]] la "Latham" limetokana ya lile la [[jahazi]] ya [[Kampuni ya Kiingereza kwa Uhindi wa Mashariki]] iliyopita huko mnamo [[mwaka]] [[1798]] na kuacha taarifa ya [[maandishi|kimaandishi]]<ref>Hydrographic Office, Admiralty (1878), The Africa Pilot</ref>. Hata hivyo inasemekana pia kuwa [[Uhindi|Mhindi]] mwenye jina la "Latham" alikuta kisiwa hicho na kukipa jina lake.<ref>[https://www.jstor.org/stable/1796284?seq=1#page_scan_tab_contents ][https://www.jstor.org/stable/1796284?seq=1#page_scan_tab_contents M. D. Gwynne, I. S. C. Parker and D. G. Wood: Latham Island: An Ecological Note, The Geographical Journal, Vol. 136, No. 2 (Jun., 1970), pp. 247-251], iliangaliwa kupitia Jstor mwezi wa Aprili 2019</ref> ==Utawala== Kisiwa hicho kiliingizwa rasmi katika [[Usultani wa Zanzibar]] mnamo mwaka [[1898]] wakati [[bendera]] ya sultani ilipelekwa huko<ref>Gwynne & alii (1970)</ref>. Lakini katika miaka 1910/1912 kulikuwa na mabishano baina ya mwakilishi [[Uingereza|Mwingereza]] huko Zanzibar kwa niaba ya sultani na ofisi ya [[gavana]] [[Afrika ya Mashariki ya Kijerumani|Mjerumani]] huko [[Dar es Salaam]] kuhusu [[mamlaka]] juu ya Latham Island, hasa usimamizi wa uvunaji wa guano ya ndege. Tarehe 11 Aprili kaimu gavana Wilhelm Methner alitembelea kisiwa wakati wa kurudi Dar es Salaam kutoka kusini mwa [[koloni]]<ref>[https://www.academia.edu/36939603 Under Three Governors (Unter drei Gouverneuren) The Memoirs of a German Colonial Official in Tanzania 1902-1917 by Wilhelm Methner translated into English with an introduction by John East, 2019, ukurasa 282], </ref>. Mzozo ulikwisha na tokeo la [[Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia]] na kuondolewa kwa Ujerumani katika [[Afrika ya Mashariki]]. Mwaka [[1924]] kisiwa kilitajwa kuwa sehemu ya mbali ya usultani wa Zanzibar<ref>Harold Ingrams (1998) Arabia & The Isles, p. 60</ref>. Mnamo mwaka [[2011]] kulikuwa na taarifa ya kutokea kwa mvutano baina ya [[ofisi]] za [[serikali]] za Zanzibar na [[Tanzania bara]] kuhusu mamlaka juu ya kisiwa hicho<ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.spearblog.com/2011/10/21/dogtooth-world-record-denied |title=Taarifa ya wavuwi kuhusu uvutano baina ya Zanzibar na bara kuhusu sheria za uvuwi |accessdate=2019-02-06 |archivedate=2018-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181220230619/http://www.spearblog.com/2011/10/21/dogtooth-world-record-denied/ }}</ref><ref>[https://web.facebook.com/Lathamisland/posts/337468703292522?_rdc=1&_rdr linganisha pia mchango mrefu kwenye facebook ya mwaka 2016 kuhusu swali la mamlaka juu ya Kisiwa cha Latham]</ref>. Kwa mtazamo wa Zanzibar ni sehemu ya [[Mkoa wa Unguja Kusini]]. Kwa mtazamo mwingine ni sehemu ya [[wilaya ya Kigamboni]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Zanzibar]] ==Marejeo== <references/> ==Viungo vya nje== * [http://www.jstor.org/stable/1796284 M. D. Gwynne, I. S. C. Parker and D. G. Wood: Latham Island: An Ecological Note. The Geographical Journal, Vol. 136, No. 2 (Jun., 1970), Seite 247-251] {{mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Zanzibar]] [[Jamii:Mkoa wa Unguja Kusini]] 6e90m359rs1o2xapxhsenldunsoytlu 0 96513 1566796 1339953 2026-06-06T10:34:14Z Mokeyz14 89989 1566796 wikitext text/x-wiki [[File:Kisiwa cha Tumbatu.flac|thumb|Tumbatu]] '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Unguja Kaskazini 'A'|Wilaya ya Kaskazini A]], [[mkoa wa Unguja Kaskazini]], [[Zanzibar]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Historia== Kulikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Funguvisiwa la Zanzibar]] * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] * [[Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Tanzania}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Wilaya ya Unguja Kaskazini 'A']] [[Jamii:miji ya kale ya Waswahili]] a3l101lgosq718sxmofb5ostdvpkohd 0 96514 1566795 1055110 2026-06-06T10:33:26Z Mokeyz14 89989 1566795 wikitext text/x-wiki [[File:Kisiwa cha Uzi.flac|thumb|Kisiwa cha Uzi]] '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[mkoa wa Unguja Kusini]], [[Zanzibar]], nchini ([[Tanzania]]) ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Zanzibar]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Mkoa wa Unguja Kusini]] [[Jamii:Zanzibar]] 89ia8inaxvrqfw6cjzhl3k2bz1xhxo4 0 98400 1566712 1053947 2026-06-05T14:56:10Z Riccardo Riccioni 452 1566712 wikitext text/x-wiki '''Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani''' inataja kwa mpangilio wa [[alfabeti]] baadhi tu ya [[mito]] ya eneo hilo la [[Tanzania]] [[Mashariki]]. *[[Mto Bamba]] *[[Mto Bumba]] *[[Mto Chatota]] *[[Mto Chombe]] *[[Mto Gumba]] *[[Mto Kiassi Mouth]] *[[Mto Kibonji]] *[[Mto Kikunja]] *[[Mto Kikunja Mouth]] *[[Mto Kilagasa]] *[[Mto Kiomboni Mouth]] *[[Mto Kisuka]] *[[Mto Krombona]] *[[Mto Lambo]] *[[Mto Luhute]] *[[Mto Lukuliro]] *[[Mto Lungonya]] *[[Mto Mbezi]] *[[Mto Mbiki]] *[[Mto Migasi]] *[[Mto Mkombezi]] *[[Mto Mkusa]] *[[Mto Mlandizi]] *[[Mto Mligaji]] *[[Mto Mohoro]] *[[Mto Mpiji]] *[[Mto Mssala Mouth]] *[[Mto Msua]] *[[Mto Msumbiji]] *[[Mto Muriani]] *[[Mto Muttoro]] *[[Mto Mvavi]] *[[Mto Ndilila]] *[[Mto Nduati]] *[[Mto Nkwarani]] *[[Mto River-Diwani]] *[[Mto Rufiji]] *[[Mto Ruhoi]] *[[Mto Ruvu]] *[[Mto Saeni]] *[[Mto Simba Uranga Mouth]] *[[Mto Soja]] *[[Mto Ssimba Uranga]] *[[Mto Ssuninga]] *[[Mto Usigwa]] ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya milima ya mkoa wa Pwani]] {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Orodha za kijiografia]] [[Jamii:Jiografia ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Pwani]] [[Jamii:Mito]] qt2jq8nxwr66qyflumqroi9wsoi6300 0 108739 1566755 1566645 2026-06-06T08:01:45Z Riccardo Riccioni 452 1566755 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkinga]], [[mkoa wa Tanga]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkinga]] raqkxr52xqktzurdrxfjxtuxyj9p6ft 0 108740 1566756 1054988 2026-06-06T08:02:38Z Riccardo Riccioni 452 1566756 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkinga]], [[mkoa wa Tanga]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkinga]] raqkxr52xqktzurdrxfjxtuxyj9p6ft 0 108741 1566758 1054989 2026-06-06T08:04:52Z Riccardo Riccioni 452 1566758 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[mkoa wa Tanga]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:Mkoa wa Tanga]] s40m5c6drvtrivzvxsniksu1ikourq5 0 108742 1566753 1416467 2026-06-06T08:00:32Z Riccardo Riccioni 452 1566753 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkinga]], [[mkoa wa Tanga]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mbuga za Taifa la Tanzania}} {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkinga]] 4g7estx1b5okak030opazr9dxl5j24h 0 108745 1566760 1554437 2026-06-06T08:06:44Z Riccardo Riccioni 452 1566760 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Pangani]], [[mkoa wa Tanga]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Pangani]] g2cd8a5y2hsk7mblij8gypkkhlbbldg 0 108746 1566757 1517230 2026-06-06T08:04:10Z Riccardo Riccioni 452 1566757 wikitext text/x-wiki [[Picha:ULENGE LIGHT HOUSE.jpg|thumb|Mnara wa kuongozea meli uliopo kisiwa cha Ulenge]] [[File:Bundesarchiv_Bild_105-DOA0792,_Deutsch-Ostafrika,_Tanga,_Leuchtturm.jpg|thumb|Mnara wa taa wa Ulenge]] '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkinga]], [[mkoa wa Tanga]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. Mnara wa Taa kisiwani ulijengwa wakati wa ukoloni wa Kijerumani mwaka wa 1894<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.ibiblio.org/lighthouse/tza.htm|title=Lighthouses of Tanzania|website=www.ibiblio.org}}</ref>. Karibu na mnara wa taa, lilikuwa jengo la kupata nafuu na kupona baada ya udhaifu uliosababishwa na ugonjwa wakawapata wazungu<ref>{{Rejea tovuti|url=http://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/kolonialbibliothek/7720783|title=Deutsche Kolonialzeitung : Organ der Deutschen Kolonialgesellschaft|date=8 Des 1922|via=sammlungen.ub.uni-frankfurt.de}}</ref>. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkinga]] 8dpuy67iez8truhsdny7tp6iatbisij 0 108747 1566809 1416471 2026-06-06T10:57:40Z Riccardo Riccioni 452 1566809 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Kisiwa cha Mafia|funguvisiwa la Mafia]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mbuga za Taifa la Tanzania}} {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mafia]] 7rxsczlyrpxu7j0fxhb9uzhpg1fztfd 0 108748 1566810 1055001 2026-06-06T10:59:58Z Riccardo Riccioni 452 1566810 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Kisiwa cha Mafia|funguvisiwa la Mafia]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mafia]] fvhq4nqm43tx0l6rb9xfddh8i8of8kp 0 108749 1566817 1553449 2026-06-06T11:05:21Z Riccardo Riccioni 452 1566817 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[funguvisiwa]] la [[wilaya ya Mkuranga]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambavyo vinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] tv669ws0wq8iu9lo2n7jj81zsz7dc00 1566818 1566817 2026-06-06T11:05:48Z Riccardo Riccioni 452 1566818 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[funguvisiwa]] la [[wilaya ya Mkuranga]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambalo linapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] qxoa9alg0um0r3l1x24e1ui16nd44pd 0 108750 1566822 1055004 2026-06-06T11:08:12Z Riccardo Riccioni 452 1566822 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkuranga]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] nxv290w2odzzyd0rkeqzlpj6t36srd4 0 108751 1566811 1055006 2026-06-06T11:00:46Z Riccardo Riccioni 452 1566811 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Kisiwa cha Mafia|funguvisiwa la Mafia]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mafia]] fvhq4nqm43tx0l6rb9xfddh8i8of8kp 0 108752 1566812 1055007 2026-06-06T11:01:13Z Riccardo Riccioni 452 1566812 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Kisiwa cha Mafia|funguvisiwa la Mafia]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mafia]] fvhq4nqm43tx0l6rb9xfddh8i8of8kp 0 108754 1566823 1339967 2026-06-06T11:08:36Z Riccardo Riccioni 452 1566823 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkuranga]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Historia== Kulikuwa mahali pa makazi ya [[Waswahili]] wa kale katika pwani ya [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] 867tzrlorm8n2n4m6fi88vw6av8ujkx 0 108755 1566813 1055012 2026-06-06T11:02:02Z Riccardo Riccioni 452 1566813 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Kisiwa cha Mafia|funguvisiwa la Mafia]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mafia]] fvhq4nqm43tx0l6rb9xfddh8i8of8kp 0 108756 1566761 1552146 2026-06-06T08:07:27Z Riccardo Riccioni 452 1566761 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Bagamoyo]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Bagamoyo]] 6dka9m53o3ywaafe4ck85a1m6q8jlwo 0 108757 1566814 1553360 2026-06-06T11:02:29Z Riccardo Riccioni 452 1566814 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Kisiwa cha Mafia|funguvisiwa la Mafia]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mafia]] d3mfuu7u70y4qx942g7oafstlhwle5v 0 108758 1566819 1554783 2026-06-06T11:07:42Z Riccardo Riccioni 452 1566819 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkuranga]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] izxfpsdf7r26901zlsgsaer3xrk5rev 0 108760 1566825 1555971 2026-06-06T11:09:03Z Riccardo Riccioni 452 1566825 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkuranga]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] izxfpsdf7r26901zlsgsaer3xrk5rev 0 108761 1566815 1416470 2026-06-06T11:02:58Z Riccardo Riccioni 452 1566815 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Kisiwa cha Mafia|funguvisiwa la Mafia]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mbuga za Taifa la Tanzania}} {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mafia]] mzag2x6p3wn2niin239akq8ylajvddh 0 108762 1566827 1055061 2026-06-06T11:09:39Z Riccardo Riccioni 452 1566827 wikitext text/x-wiki {{Coord|8.302|S|39.435|E|display=title}} '''Simaya''' ni [[kisiwa]] kidogo cha [[wilaya ya Mkuranga]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. Kipo mbele ya [[mdomo]] wa [[mto Muhoro]], upande wa [[kusini]] wa [[kisiwa cha Mafia]]. Simaya ina [[urefu]] wa [[mita]] 400 na [[upana]] wa takriban mita 100. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] ej9a03z6mehrgs4qaxl4o0eftklaf6t 0 108763 1566802 1556849 2026-06-06T10:45:11Z Riccardo Riccioni 452 1566802 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkuranga]], [[mkoa wa Pwani]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkuranga]] izxfpsdf7r26901zlsgsaer3xrk5rev 0 108793 1566829 1564887 2026-06-06T11:12:34Z Riccardo Riccioni 452 1566829 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[funguvisiwa]] la [[kisiwa cha Kilwa|Kilwa]], [[mkoa wa Lindi]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-lindi}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kilwa]] 95xomvwprak1tq7vp2h4dl7vnit0u0a 0 108794 1566833 1181289 2026-06-06T11:20:25Z Riccardo Riccioni 452 1566833 wikitext text/x-wiki [[Picha:Mongo Island, Tanzania.png|300px|thumb|Kisiwa cha Mongo, karibu na Mtwara]] '''Kisiwa cha Mongo''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Mtwara (mji)|wilaya ya Mtwara Mjini]], [[mkoa wa Mtwara]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-mtwara}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mtwara Mjini]] sm424bjf7fl588uxv996ryxv7lez2fk 0 108795 1566834 1562534 2026-06-06T11:20:54Z Riccardo Riccioni 452 1566834 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[Mtwara (mji)|wilaya ya Mtwara Mjini]], [[mkoa wa Mtwara]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-mtwara}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mtwara Mjini]] 74zox8sauqk9nkj4x5swkecysih3f5d 0 108873 1566766 1416466 2026-06-06T08:13:01Z Riccardo Riccioni 452 1566766 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Kigamboni]], [[mkoa wa Dar es Salaam]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{Mbuga za Taifa la Tanzania}} {{mbegu-jio-dar}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kigamboni]] pzcz0aptpuomlotqef7i3bt6qnx0ka6 0 108881 1566716 1057722 2026-06-05T15:03:53Z Riccardo Riccioni 452 1566716 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Muleba]], [[mkoa wa Kagera]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:wilaya ya Muleba]] [[Jamii:Visiwa vya Ziwa Viktoria]] 7cenzq32t421xt5dvtrpc4ve589i3iv 0 108884 1566717 1057702 2026-06-05T15:04:38Z Riccardo Riccioni 452 1566717 wikitext text/x-wiki '''Kisiwa cha Galinzira''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Muleba]], [[mkoa wa Kagera]], nchini [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Ziwa Viktoria]] [[jamii:wilaya ya Muleba]] gywjgqcvakhr8776w411ir0myfuzph6 0 108885 1566723 1057694 2026-06-05T15:11:57Z Riccardo Riccioni 452 1566723 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Muleba]], [[mkoa wa Kagera]], nchini [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Visiwa vya Ziwa Viktoria]] [[Jamii:wilaya ya Muleba]] [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] diqlme5enoxcw89mlmx6o4desy7g8o2 0 108888 1566724 1552335 2026-06-05T15:12:39Z Riccardo Riccioni 452 1566724 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Muleba]], [[mkoa wa Kagera]], nchini [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:wilaya ya Muleba]] 5jaixqf6unefgpzugkq6mfn3fcd4hdn 0 108889 1566725 1553533 2026-06-05T15:13:05Z Riccardo Riccioni 452 1566725 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Muleba]], [[mkoa wa Kagera]], nchini [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:wilaya ya Muleba]] fkl9z59qrbulom183aiuoz4n3ce1q43 0 108892 1566726 1565751 2026-06-05T15:14:04Z Riccardo Riccioni 452 1566726 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Muleba]], [[mkoa wa Kagera]], nchini [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:wilaya ya Muleba]] 5jaixqf6unefgpzugkq6mfn3fcd4hdn 0 108894 1566727 1468683 2026-06-05T15:14:41Z Riccardo Riccioni 452 1566727 wikitext text/x-wiki '''Kisiwa cha Musira''' ni [[kisiwa]] kinachopatikana nchini [[Tanzania]], katika [[Mkoa wa Kagera]], [[wilaya ya Muleba]]. Kiko upande wa [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa nchi, takribani [[kilomita]] 700 kutoka [[Dodoma]], [[mji mkuu]] wa Tanzania.<ref name="REAUmemeMusira">REA / Nipashe. "REA kupeleka umeme visiwa vyote Tanzania Bara – ziara kisiwani Musira, Bukoba, Kagera". https://www.ippmedia.com/nipashe/habari/kitaifa/read/rea-kupeleka-umeme-visiwa-vyote-tanzania-bara-2024-11-07-162044</ref><ref name="DiramakiniByabato">Diramakini. "Mheshimwa Byabato awagawia wananchi Kisiwa cha Musira kadi za bima ya afya". https://www.diramakini.co.tz/2024/04/mheshimwa-byabato-awagawia-wananchi.html</ref> Kisiwa hicho kina [[hali ya hewa]] ya wastani, yenye [[joto]] la karibu 20[[Selsiasi|°C]] kwa [[mwaka]] mzima. Mwezi wa [[Machi]] huwa na joto la juu zaidi, takriban 22°C, huku [[Oktoba]] ikiwa ndiyo mwezi wenye [[baridi]] zaidi kwa karibu 19°C. Kwa upande wa [[mvua]], Musira hupata wastani wa takribani [[Milimita|mm]] 2,634 kwa mwaka. Mwezi wa Machi ndio wenye mvua nyingi zaidi (takribani 411 mm), huku Julai ukiwa na [[ukame]] zaidi kwa karibu mm 57 pekee.<ref name="BukobaMCtourism">Bukoba Municipal Council. "Historical sites and tourist attractions – Musira Island". (Ripoti ya makao makuu ya Halmashauri ya Bukoba) https://bukobamc.go.tz/storage/app/uploads/public/5b9/62a/caf/5b962acaf2f42320386236.pdf</ref><ref name="MapcartaMusira">Mapcarta. "Musira Island Map – Kagera, Tanzania". https://mapcarta.com/12650586</ref> ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] [[Jamii:wilaya ya Muleba]] c9sn9nwouphjqit14mrauo549c2phim 0 108902 1566730 1055249 2026-06-05T15:17:11Z Riccardo Riccioni 452 1566730 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Geita]], [[mkoa wa Geita]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], ambalo ni la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-geita}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:wilaya ya Geita]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] csbp08d2chy8movei2m475oqf1vs8vx 0 108929 1566751 1559589 2026-06-06T07:49:11Z Riccardo Riccioni 452 1566751 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Buchosa]], [[mkoa wa Mwanza]], [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:wilaya ya Buchosa]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] 1l1czl0b774zgj81ixv9c8jdzce6tvz 0 108932 1566747 1561876 2026-06-06T07:45:55Z Riccardo Riccioni 452 1566747 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Misungwi]], [[mkoa wa Mwanza]], [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:wilaya ya Misungwi]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] ikbdbyebiqo0sujy8j8cvymnex4k0x0 0 109034 1566749 1561921 2026-06-06T07:47:52Z Riccardo Riccioni 452 1566749 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Buchosa]], [[mkoa wa Mwanza]], [[kaskazini]] mwa [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-mwanza}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:wilaya ya Buchosa]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] 1l1czl0b774zgj81ixv9c8jdzce6tvz 0 109489 1566718 1557616 2026-06-05T15:08:33Z Riccardo Riccioni 452 1566718 wikitext text/x-wiki ''Kwa kisiwa kingine chenye jina hilohilo tazama [[Kisiwa cha Iramba (Tanzania)]]'' '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Uganda]] [[kusini]] ([[Mkoa wa Kati (Uganda)|Mkoa wa Kati]], [[Wilaya ya Buvuma]]). Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Visiwa vya Uganda]] [[Jamii:Visiwa vya Ziwa Viktoria]] [[Jamii:wilaya ya Buvuma]] 9isu08efzkyabcni290eltz3rtrv4g2 1566719 1566718 2026-06-05T15:08:58Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Kisiwa cha Iramba]] hadi [[Kisiwa cha Iramba (Uganda)]]: kutofautisha maana 1566718 wikitext text/x-wiki ''Kwa kisiwa kingine chenye jina hilohilo tazama [[Kisiwa cha Iramba (Tanzania)]]'' '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[Uganda]] [[kusini]] ([[Mkoa wa Kati (Uganda)|Mkoa wa Kati]], [[Wilaya ya Buvuma]]). Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Uganda]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-Uganda}} [[Jamii:Visiwa vya Uganda]] [[Jamii:Visiwa vya Ziwa Viktoria]] [[Jamii:wilaya ya Buvuma]] 9isu08efzkyabcni290eltz3rtrv4g2 0 155476 1566733 1511222 2026-06-05T17:00:08Z Sara Mouse 89975 typos 1566733 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Person | jina =Drew S. Days III | nchi =Marekani | majina_mengine = | picha =Drew S. Days, III.jpg | ukubwawapicha = | maelezo_ya_picha =Drew S. Days III | jina_la_kuzaliwa = | tarehe_ya_kuzaliwa =Agosti 29 1941 | mahala_pa_kuzaliwa = | tarehe_ya_kufariki =Novemba 15 2020 | mahala_alipofia = | sababu_ya_kifariki = | anajulikana kwa = | kazi_yake = mwanasheria | cheo = | mshahara = | kipindi = | alitanguliwa_na = | akafuatiwa_na = | chama = | bodi = | dini = | ndoa = | rafiki = | watoto = | mahusiano = | tovuti = | maelezo = | mwajiri = | urefu = | uzito = }} |thumb|'''''Drew S. Days III''''']] '''Drew Saunders Days III''' ([[Agosti 29]], [[1941]] – [[Novemba 15]], [[2020]])<ref>{{Rejea kitabu|url=https://www.worldcat.org/oclc/27379905|title=The African American encyclopedia|date=1993|publisher=Marshall Cavendish Corp|others=Michael W. Williams|isbn=1-85435-545-7|location=New York|oclc=27379905}}</ref><ref>{{Rejea jarida|last=Days|first=Drew S.|last2=Dimond|first2=Paul R.|date=1986-07|title=School Desegregation Law in the 1980's: Why Isn't Anybody Laughing?|url=http://dx.doi.org/10.2307/796473|journal=The Yale Law Journal|volume=95|issue=8|pages=1737|doi=10.2307/796473|issn=0044-0094}}</ref> alikuwa [[mwanasheria]] wa Marekani, ambae alitumikia kama [[Mwanasheria Mkuu]] mkuu wa Marekani kuanzia mwaka [[1993]] hadi kufikia mwaka 1996 chini ya [[Bill Clinton|Raisi Bill Clinton]]. Pia alitumikia kama kama mmarekani mweusi wa kwanza kuwa [[mwanasheria mkuu msaidizi]] wa kitengo cha kiraia katika [[Jimmy Carter|utawala wa Carter]] kuanzia mwaka 1977 hadi mnamo mwaka 1980.<ref>{{Rejea jarida|last=Macias|first=Steven J.|date=2010-05|title=Roger K. Newman, editor, The Yale Biographical Dictionary of American Law, New Haven, Conn.: Yale University Press, 2009. Pp. xiii + 622. $65.00 (ISBN 978-0-300-11300-6).|url=http://dx.doi.org/10.1017/s0738248010000325|journal=Law and History Review|volume=28|issue=2|pages=567–569|doi=10.1017/s0738248010000325|issn=0738-2480}}</ref> Alikuwa ni [[profesa]] wa Alfred M. Rankin wa sheria katika shule ya [[Chuo Kikuu cha Yale|sharia Yale]], alianza kutumikia nafasi hiyo mnamo mwaka 1992 na kujiunga na kitivo cha sharia Yale mwaka 1981.<ref>{{Rejea jarida|last=Days|first=Drew S.|last2=Dimond|first2=Paul R.|date=1986-07|title=School Desegregation Law in the 1980's: Why Isn't Anybody Laughing?|url=http://dx.doi.org/10.2307/796473|journal=The Yale Law Journal|volume=95|issue=8|pages=1737|doi=10.2307/796473|issn=0044-0094}}</ref> Kuanzia mwaka [[1997]] hadi kufikia mwaka 2011, aliongoza mahakama kuu na kufanya rufaa pale [[Morrison & Foerster LLP]] na alikuwa ni [[mshauri]] kwenye ofisi ya biashara ya [[Washington D.C.]]. Mpaka kustaafu kwake mnamo disemba 2011.<ref>{{Rejea tovuti|title=Figure 3. Zfp335R1092W-induced T cell dysregulation affects mainly mature SP thymocytes and recent thymic emigrants.|url=http://dx.doi.org/10.7554/elife.03549.010|work=dx.doi.org|accessdate=2022-08-07}}</ref> Aliweza kupata shahada yake ya sheria katika shule ya sheria ya Yale mwaka 1966.<ref>{{Rejea tovuti|title=III. Attorneys|url=http://dx.doi.org/10.1163/2589-4021_ieco_com_110603|work=International Encyclopedia of Comparative Law Online|accessdate=2022-08-07}}</ref> Aliweza kukubaliwa kufanya sharia katika [[Mahakama kuu marekani|Mahakama kuu ya Marekani]] na katik[[1992]]<nowiki/>a mataifa]] ya [[Illinois]] na [[New York|New york]].<ref>{{Rejea jarida|last=Nolan|first=Sara|date=2008-02-22|title=Employee Privacy: Guide to US and International Law, Morrison &amp; Foerster LLP|url=http://dx.doi.org/10.1108/shr.2008.37207bac.003|journal=Strategic HR Review|volume=7|issue=2|doi=10.1108/shr.2008.37207bac.003|issn=1475-4398}}</ref>  == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1941]] [[Jamii:Waliofariki 2020]] [[Jamii:Wanasheria wa Marekani]] [[Jamii:USW CHSS]] rhpahyi55qy9ww3ripzzqvajl0wirdd 0 156468 1566831 1525178 2026-06-06T11:15:41Z Riccardo Riccioni 452 1566831 wikitext text/x-wiki '''Sanje ya Kati''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[funguvisiwa]] la [[kisiwa cha Kilwa|Kilwa]], [[mkoa wa Lindi]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. Ni maarufu kwa upatikanaji wa [[Gofu|magofu]] makubwa ya [[akiolojia|kiakiolojia]] pia ni [[ngome]] ya kibiashara ambayo inajumuisha [[msikiti]] wa Sanje ya kati.<ref>https://www.researchgate.net/figure/Map-of-the-Sanje-ya-Kati-medieval-stonetown-site-Kilwa-Bay-Tanzania-after-Stephane_fig6_254952363</ref> ==Historia== Kisiwa hicho, ambacho kiko katika [[kata]] ya [[Pande Mikoma]], ni eneo la [[historia|kihistoria]] ambalo halijachimbuliwa kikamilifu.<ref>{{Rejea jarida|last=Allen|first=James De Vere|date=1974|title=Swahili Architecture in the Later Middle Ages|url=https://www.jstor.org/stable/3334723|journal=African Arts|volume=7|issue=2|pages=42–84|doi=10.2307/3334723|issn=0001-9933}}</ref> Eneo hilo hawaishi tena watu lakini lilikuwa nyumbani kwa [[Waswahili]] [[Zama za Mawe|enzi za mawe]] za kati. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] * [[Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-lindi}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kilwa]] [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] [[Jamii:WLMGWEI24]] drwipr9yy9jrcl4qxawqvdcw6o9cb5l 1566832 1566831 2026-06-06T11:19:18Z Riccardo Riccioni 452 1566832 wikitext text/x-wiki '''Sanje ya Kati''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[funguvisiwa]] la [[kisiwa cha Kilwa|Kilwa]], [[mkoa wa Lindi]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. Ni maarufu kwa upatikanaji wa [[Gofu|magofu]] makubwa ya [[akiolojia|kiakiolojia]] yanayojumuisha [[ngome]] ya kibiashara na [[msikiti]].<ref>https://www.researchgate.net/figure/Map-of-the-Sanje-ya-Kati-medieval-stonetown-site-Kilwa-Bay-Tanzania-after-Stephane_fig6_254952363</ref> ==Historia== Kisiwa hicho, ambacho kiko katika [[kata]] ya [[Pande Mikoma]], ni eneo la [[historia|kihistoria]] ambalo halijachimbuliwa kikamilifu.<ref>{{Rejea jarida|last=Allen|first=James De Vere|date=1974|title=Swahili Architecture in the Later Middle Ages|url=https://www.jstor.org/stable/3334723|journal=African Arts|volume=7|issue=2|pages=42–84|doi=10.2307/3334723|issn=0001-9933}}</ref> Eneo hilo hawaishi tena watu lakini lilikuwa nyumbani kwa [[Waswahili]] [[karne za kati]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] * [[Orodha ya miji ya kale ya Waswahili]] * [[Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-lindi}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Kilwa]] [[Jamii:Miji ya kale ya Waswahili]] [[Jamii:WLMGWEI24]] 0jt3889jgxmf6d3phtuvmxjm4o95yyx 0 158628 1566742 1513215 2026-06-06T07:26:03Z Juma Kasele 89985 Anajulikana kwa programu yake ya algorithms sambamba 1566742 wikitext text/x-wiki '''Guy Edward Blelloch''' ni profesa wa sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon.<ref>{{Rejea tovuti|title=Guy Blelloch|url=https://www.cs.cmu.edu/~guyb/|work=www.cs.cmu.edu|accessdate=2022-09-13}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Is Parallel Programming Hard? Prof. Guy Blelloch Argues That It Isn’t|url=https://www.infoq.com/news/2009/04/Guy-Blelloch/|work=InfoQ|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref>Anajulikana kwa kazi yake katika programu ya algorithms sambamba. <ref>{{Rejea tovuti|title=HPC Development|url=https://www.intel.com/content/www/us/en/developer/topic-technology/high-performance-computing/overview.html|work=Intel|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref> Anafundisha 15-853: Algorithms katika kozi ya Ulimwengu Halisi<ref>{{Rejea tovuti|title=15-853: Algorithms in the Real World|url=https://www.cs.cmu.edu/~guyb/realworld/|work=www.cs.cmu.edu|accessdate=2022-09-13}}</ref>, kozi ya 15-492: Sambamba Algorithms (Spring 09), na 15-210: Muundo wa [[Data|Data sambamba]] na Sequential na Algorithms (Kuanguka 11) katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon. Mnamo mwaka 2011 aliingizwa kama Mshirika wa Chama cha Mashine za Kompyuta. <ref>{{Rejea tovuti|title=About ACM Fellows|url=https://awards.acm.org/fellows|work=awards.acm.org|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref> Blelloch ni mpokeaji wa Tuzo ya IEEE CS Charles Babbage ya 2021,<ref>{{Rejea tovuti|title=Guy Blelloch {{!}} IEEE Computer Society|url=https://www.computer.org/profiles/guy-blelloch/|accessdate=2022-09-13|language=en-US}}</ref> kwa kutambua mchango wa programu sambamba, algorithms sambamba. Hasa, michango yake ya utafiti imekuwa katika mwingiliano wa masuala ya vitendo na kinadharia katika algorithms sambamba na lugha za programu. Kazi yake juu ya mifumo ya usindikaji wa grafu, kama vile Ligra, GraphChi na Aspen, imeweka msingi wa usindikaji mkubwa wa grafu sambamba. Kazi yake ya hivi karibuni ya kuchambua uwiano katika algorithms za kuongeza / iterative imefungua mtazamo mpya kwa algorithms sambamba-yaani, kuchukua algorithms za mfululizo na kuelewa kwamba kwa kweli zinafanana wakati zinatumika kwa pembejeo kwa mpangilio usio na mpangilio. [[Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani]] syrgh15a4om84g99jsz8o8feazgvf2e 1566743 1566742 2026-06-06T07:36:14Z Juma Kasele 89985 Kama vile na kuwa ikiwemo, imeweka na kuwa imejenga 1566743 wikitext text/x-wiki '''Guy Edward Blelloch''' ni profesa wa sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon.<ref>{{Rejea tovuti|title=Guy Blelloch|url=https://www.cs.cmu.edu/~guyb/|work=www.cs.cmu.edu|accessdate=2022-09-13}}</ref> <ref>{{Rejea tovuti|title=Is Parallel Programming Hard? Prof. Guy Blelloch Argues That It Isn’t|url=https://www.infoq.com/news/2009/04/Guy-Blelloch/|work=InfoQ|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref>Anajulikana kwa kazi yake katika programu ya algorithms sambamba. <ref>{{Rejea tovuti|title=HPC Development|url=https://www.intel.com/content/www/us/en/developer/topic-technology/high-performance-computing/overview.html|work=Intel|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref> Anafundisha 15-853: Algorithms katika kozi ya Ulimwengu Halisi<ref>{{Rejea tovuti|title=15-853: Algorithms in the Real World|url=https://www.cs.cmu.edu/~guyb/realworld/|work=www.cs.cmu.edu|accessdate=2022-09-13}}</ref>, kozi ya 15-492: Sambamba Algorithms (Spring 09), na 15-210: Muundo wa [[Data|Data sambamba]] na Sequential Algorithms katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon. Mnamo mwaka 2011 aliingizwa kama Mshirika wa Chama cha Mashine za Kompyuta. <ref>{{Rejea tovuti|title=About ACM Fellows|url=https://awards.acm.org/fellows|work=awards.acm.org|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref> Blelloch ni mpokeaji wa Tuzo ya IEEE CS Charles Babbage ya 2021,<ref>{{Rejea tovuti|title=Guy Blelloch {{!}} IEEE Computer Society|url=https://www.computer.org/profiles/guy-blelloch/|accessdate=2022-09-13|language=en-US}}</ref> kwa kutambua mchango wa programu sambamba (algorithms sambamba). Hasa, michango yake ya utafiti imekuwa katika mwingiliano wa masuala ya vitendo na kinadharia katika algorithms sambamba na lugha za programu. Kazi yake juu ya mifumo ya usindikaji wa grafu, ikiwemo Ligra, GraphChi na Aspen, imwjenga msingi wa usindikaji mkubwa wa grafu sambamba. Kazi yake ya hivi karibuni ya kuchambua uwiano katika algorithms za kuongeza imefungua mtazamo mpya kwa algorithms sambamba-yaani, kuchukua algorithms za mfululizo na kuelewa kwamba kwa kweli zinafanana wakati zinatumika kwa pembejeo kwa mpangilio usio na mpangilio. [[Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani]] 8msju8mvvnyig2essssc4vbhyy7kpxs 1566746 1566743 2026-06-06T07:44:31Z Riccardo Riccioni 452 1566746 wikitext text/x-wiki '''Guy Edward Blelloch''' ni profesa wa sayansi ya kompyuta katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon.<ref>{{Rejea tovuti|title=Guy Blelloch|url=https://www.cs.cmu.edu/~guyb/|work=www.cs.cmu.edu|accessdate=2022-09-13}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Is Parallel Programming Hard? Prof. Guy Blelloch Argues That It Isn’t|url=https://www.infoq.com/news/2009/04/Guy-Blelloch/|work=InfoQ|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref> Anajulikana kwa kazi yake katika programu ya algorithimu sambamba. <ref>{{Rejea tovuti|title=HPC Development|url=https://www.intel.com/content/www/us/en/developer/topic-technology/high-performance-computing/overview.html|work=Intel|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref> Anafundisha 15-853: Algorithimu katika kozi ya Ulimwengu Halisi<ref>{{Rejea tovuti|title=15-853: Algorithms in the Real World|url=https://www.cs.cmu.edu/~guyb/realworld/|work=www.cs.cmu.edu|accessdate=2022-09-13}}</ref>, kozi ya 15-492: Algorithimu Sambamba (Spring 09), na 15-210: Muundo wa [[Data|Data sambamba]] na Sequential Algorithms katika Chuo Kikuu cha Carnegie Mellon. Mnamo mwaka 2011 aliingizwa kama Mshirika wa Chama cha Mashine za Kompyuta. <ref>{{Rejea tovuti|title=About ACM Fellows|url=https://awards.acm.org/fellows|work=awards.acm.org|accessdate=2022-09-13|language=en}}</ref> Blelloch ni mpokeaji wa Tuzo ya IEEE CS Charles Babbage ya 2021,<ref>{{Rejea tovuti|title=Guy Blelloch {{!}} IEEE Computer Society|url=https://www.computer.org/profiles/guy-blelloch/|accessdate=2022-09-13|language=en-US}}</ref> kwa kutambua mchango wa programu sambamba (algorithimu sambamba). Hasa, michango yake ya utafiti imekuwa katika mwingiliano wa masuala ya vitendo na kinadharia katika algorithimu sambamba na lugha za programu. Kazi yake juu ya mifumo ya usindikaji wa grafu, zikiwemo Ligra, GraphChi na Aspen, imejenga msingi wa usindikaji mkubwa wa grafu sambamba. Kazi yake ya hivi karibuni ya kuchambua uwiano katika algorithimu za kuongeza imefungua mtazamo mpya kwa algorithimu sambamba-yaani, kuchukua algorithimu za mfululizo na kuelewa kwamba kwa kweli zinafanana wakati zinatumika kwa pembejeo kwa mpangilio usio na mpangilio. ==Tanbihi== {{marejeo}} [[Jamii:mabingwa wa kompyuta wa Marekani]] qh818cpe21ouz65452yn10i1imlmvfc 0 161942 1566707 1566671 2026-06-05T14:45:27Z Riccardo Riccioni 452 1566707 wikitext text/x-wiki [[File:2DU Kenya16 (5367334314).jpg|thumb|Wachumaji [[chai]] katika eneo la [[Mlima Kenya]] nchini Kenya, kwa ajili ya mradi wa Two Degrees Up, kuangalia athari za mabadiliko ya hali ya hewa katika [[kilimo]].]] '''Mabadiliko ya tabianchi nchini Kenya''', kama kote [[Dunia|duniani]], yanaleta tishio linaloongezeka kwa [[maendeleo]] ya kijamii na kiuchumi na uendelevu wa [[mazingira]].<ref>https://reliefweb.int/report/kenya/climate-change-profile-kenya</ref> Nchi zinazoendelea zenye uwezo mdogo wa kukabiliana na hali hiyo na udhaifu mkubwa wa jambo hili zinaathiriwa kwa kiasi kikubwa. Mabadiliko ya tabianchi nchini Kenya yanazidi kuathiri maisha ya wananchi wa [[Kenya]] na [[Mazingira ya asili|mazingira]] . <ref name="ReliefWeb">{{Rejea tovuti|title=Climate Change Profile: Kenya – Kenya|url=https://reliefweb.int/report/kenya/climate-change-profile-kenya|accessdate=2020-11-24|work=ReliefWeb|language=en}}</ref> Mabadiliko ya tabianchi yamesababisha matukio ya mara kwa mara ya hali mbaya ya hewa kama vile [https://www.c2es.org/content/drought-and-climate-change/ ukame] ambao hudumu kwa muda mrefu kuliko kawaida, mvua isiyo ya kawaida na isiyotabirika, mafuriko na ongezeko la joto. Athari za mabadiliko haya ya hali ya hewa zimefanya changamoto zilizopo tayari kuhusu [[usalama wa maji]], [[usalama wa chakula]] na [[ukuaji wa uchumi]] kuwa ngumu zaidi. Mavuno na uzalishaji wa kilimo ambao unachangia takriban 33% <ref name=":0">{{Rejea tovuti|date=2019|title=Agricultural Sector Transformation and Growth Strategy|url=https://www.kilimo.go.ke/wp-content/uploads/2019/01/ASTGS-Full-Version.pdf|accessdate=8 December 2020|work=Ministry of Agriculture Livestock and Fisheries|archivedate=10 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201210101304/https://www.kilimo.go.ke/wp-content/uploads/2019/01/ASTGS-Full-Version.pdf}}</ref> ya [[Pato la taifa|Pato la Taifa (GDP)]] <ref name="UNICEF">{{Cite report}}</ref> pia uko hatarini. Ongezeko la halijoto, tofauti [[Mvua|za mvua]] katika maeneo [[kame]] na [[Semi-arid climate|yenye ukame]], na [[upepo]] mkali unaohusishwa na [[Tufani|vimbunga]] [[Tropiki|vya kitropiki]] vimeungana ili kuunda mazingira mazuri ya kuzaliana na kuhama kwa wadudu. <ref name="Salih">{{Rejea jarida |last=Salih |first=Abubakr A. M. |last2=Baraibar |first2=Marta |last3=Mwangi |first3=Kenneth Kemucie |last4=Artan |first4=Guleid |date=July 2020 |title=Climate change and locust outbreak in East Africa |journal=Nature Climate Change |language=en |volume=10 |issue=7 |pages=584–585 |bibcode=2020NatCC..10..584S |doi=10.1038/s41558-020-0835-8 |issn=1758-678X |s2cid=220290864 |doi-access=free}}</ref> Ongezeko la halijoto la hadi 2.5&#x20;°C ifikapo mwaka wa 2050 inatabiriwa kuongeza idadi ya matukio makubwa kama vile [[mafuriko]] na [[ukame]] . <ref name="ReliefWeb2">{{Rejea tovuti|title=Climate Change Profile: Kenya – Kenya|url=https://reliefweb.int/report/kenya/climate-change-profile-kenya|accessdate=2020-11-24|work=ReliefWeb|language=en}}</ref> Hali ya joto na ukame katika ardhi kame na nusu kame (ASALs) hufanya [[ukame]] au [[mafuriko]] yanayosababishwa na mabadiliko makubwa ya [[hali ya hewa]] kuwa hatari zaidi. Jamii za pwani tayari zinakabiliwa na [[kupanda kwa usawa wa bahari]] na changamoto zinazohusiana kama vile [[uvamizi wa maji ya chumvi]]. <ref name="ReliefWeb3">{{Rejea tovuti|title=Climate Change Profile: Kenya – Kenya|url=https://reliefweb.int/report/kenya/climate-change-profile-kenya|accessdate=2020-11-24|work=ReliefWeb|language=en}}</ref> [[Ziwa Viktoria|Ziwa Victoria]], [[Turkana (ziwa)|Ziwa Turkana]] na maziwa mengine yameongezeka kwa ukubwa kati ya 2010 na 2020 <ref>{{Rejea tovuti|author=Tobiko|first=Keriako|date=2021|title=Rising Water Levels in Kenya's Rift Valley Lakes, Turkwel Gorge Dam and Lake Victoria|url=http://www.environment.go.ke/wp-content/uploads/2021/10/MENR_Scoping_Report_Latest-5-07-21.pdf|accessdate=2022-03-16|work=Kenya Government and UNDP|archivedate=9 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221009025407/http://www.environment.go.ke/wp-content/uploads/2021/10/MENR_Scoping_Report_Latest-5-07-21.pdf}}</ref> mafuriko ya jamii za kando ya ziwa. <ref>{{Rejea tovuti|author=Baraka|first=Carey|date=2022-03-17|title=A drowning world: Kenya's quiet slide underwater|url=https://www.theguardian.com/world/2022/mar/17/kenya-quiet-slide-underwater-great-rift-valley-lakes-east-africa-flooding|accessdate=2022-03-17|work=the Guardian|language=en}}</ref> Mambo haya yote yanaathiri idadi ya watu walio katika hatari kama vile jamii zilizotengwa, wanawake na vijana. <ref name="UNICEF2">{{Cite report}}</ref> [[File:Carbon emissions by region en.svg|thumb| Uzalishaji wa kila mwaka wa kaboni dioksidi kwa mafuta ya visukuku, katika tani milioni za kaboni, kwa maeneo mbalimbali yasiyoingiliana yanayofunika Dunia ==Marejeo== {{reflist}} {{mbegu}} [[Jamii:Hali ya hewa]] [[Jamii:Madhara ya mazingira]] [[Jamii:Ekolojia]] [[Jamii:Kenya]] r8cvi15s2jh1niurg2n2llkzrkph3cx 4 208508 1566729 1566695 2026-06-05T15:16:02Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1566729 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 673 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 727 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2888 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1142 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 2046 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 492 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 298 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#006400; color:white" | 1057 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 432 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 642 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 495 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 358 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 759 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 849 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 460 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 222 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 442 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 294 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 513 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 331 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 422 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 213 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Romania]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 124 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Maldivi]] | 2.01 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34919 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 28131 || ↓ -14.7% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.0 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 163.6 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2888 || ↓ -7.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1142 || ↓ -1.0% |- | 3 || [[Irani]] || 1057 || ↑ +14.4% |- | 4 || [[Uingereza]] || 849 || ↑ +65.2% |- | 5 || [[Ufaransa]] || 759 || ↑ +75.7% |- | 6 || [[Kenya]] || 727 || ↑ +3.3% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 673 || ↑ +7.5% |- | 8 || [[Urusi]] || 642 || ↑ +36.9% |- | 9 || [[San Marino]] || 513 || ↑ +3106.2% |- | 10 || [[Burundi]] || 495 || ↓ -11.6% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 676 || 45.2% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 366 || 24.4% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 133 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 107 || 7.1% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} 7cixndxzuuqjfygpbjsal319k2l4iqb 1566731 1566729 2026-06-05T15:17:55Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1566731 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 673 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 727 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2888 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1142 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 2046 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 492 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 298 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#006400; color:white" | 1057 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 432 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 642 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 495 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 358 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 759 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 849 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 460 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 222 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 442 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 294 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 513 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 331 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 422 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 213 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Romania]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 124 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Maldivi]] | 2.01 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34919 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 28989 || ↓ -14.7% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.0 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 168.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2888 || ↓ -7.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1142 || ↓ -1.0% |- | 3 || [[Irani]] || 1057 || ↑ +14.4% |- | 4 || [[Uingereza]] || 849 || ↑ +65.2% |- | 5 || [[Ufaransa]] || 759 || ↑ +75.7% |- | 6 || [[Kenya]] || 727 || ↑ +3.3% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 673 || ↑ +7.5% |- | 8 || [[Urusi]] || 642 || ↑ +36.9% |- | 9 || [[San Marino]] || 513 || ↑ +3106.2% |- | 10 || [[Burundi]] || 495 || ↓ -11.6% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 676 || 45.2% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 366 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 133 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 107 || 7.2% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} 3gx2himuinhgfmp2hppzbscoe72av2a 1566734 1566731 2026-06-05T20:02:53Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1566734 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 673 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 727 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2888 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1142 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 2046 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 492 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 298 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#006400; color:white" | 1057 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 432 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 642 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 495 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 358 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 759 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 849 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 460 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 222 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 442 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 294 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 513 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 331 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 422 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 213 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Romania]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 124 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Maldivi]] | 2.01 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34919 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 28989 || ↓ -14.7% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.0 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 168.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2888 || ↓ -7.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1142 || ↓ -1.0% |- | 3 || [[Irani]] || 1057 || ↑ +14.4% |- | 4 || [[Uingereza]] || 849 || ↑ +65.2% |- | 5 || [[Ufaransa]] || 759 || ↑ +75.7% |- | 6 || [[Kenya]] || 727 || ↑ +3.3% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 673 || ↑ +7.5% |- | 8 || [[Urusi]] || 642 || ↑ +36.9% |- | 9 || [[San Marino]] || 513 || ↑ +3106.2% |- | 10 || [[Burundi]] || 495 || ↓ -11.6% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 676 || 45.2% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 366 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 133 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 107 || 7.2% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} l55blg8nasmkcxcga13no5dxxhdcd5t 1566735 1566734 2026-06-05T20:06:48Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1566735 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-05) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-05)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 673 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 727 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2888 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1142 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 2046 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 492 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 298 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#006400; color:white" | 1057 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 432 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 642 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 495 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 358 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 759 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 849 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 460 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 222 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 151 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 177 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 377 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 442 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 294 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 513 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 135 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 240 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 108 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 169 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 331 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 422 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 213 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 159 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 154 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 57 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 78 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 105 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 150 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 258 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 128 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 90 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Romania]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 124 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 96 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Maldivi]] | 2.01 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 46 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 15 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34919 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 28466 || ↓ -15.2% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.0 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 165.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2888 || ↓ -7.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1142 || ↓ -1.0% |- | 3 || [[Irani]] || 1057 || ↑ +14.4% |- | 4 || [[Uingereza]] || 849 || ↑ +65.2% |- | 5 || [[Ufaransa]] || 759 || ↑ +75.7% |- | 6 || [[Kenya]] || 727 || ↑ +3.3% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 673 || ↑ +7.5% |- | 8 || [[Urusi]] || 642 || ↑ +36.9% |- | 9 || [[San Marino]] || 513 || ↑ +3106.2% |- | 10 || [[Burundi]] || 495 || ↓ -11.6% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 676 || 45.2% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 366 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 133 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 107 || 7.2% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} je14uoct4x1up0e1tw40dhd0w367sfw 1566739 1566735 2026-06-06T03:56:18Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1566739 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-06) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-06)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 643 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 741 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2873 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1149 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 2003 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 494 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 292 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#006400; color:white" | 1054 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 422 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 689 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 504 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 357 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 165 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 848 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 462 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 220 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 381 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 373 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 254 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 254 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 443 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 297 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 508 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 236 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 170 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 191 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 323 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 256 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 419 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 244 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Romania]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Maldivi]] | 2.01 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34919 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 28466 || ↓ -15.2% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.0 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 165.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2888 || ↓ -7.2% |- | 2 || [[Marekani]] || 1142 || ↓ -1.0% |- | 3 || [[Irani]] || 1057 || ↑ +14.4% |- | 4 || [[Uingereza]] || 849 || ↑ +65.2% |- | 5 || [[Ufaransa]] || 759 || ↑ +75.7% |- | 6 || [[Kenya]] || 727 || ↑ +3.3% |- | 7 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 673 || ↑ +7.5% |- | 8 || [[Urusi]] || 642 || ↑ +36.9% |- | 9 || [[San Marino]] || 513 || ↑ +3106.2% |- | 10 || [[Burundi]] || 495 || ↓ -11.6% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 676 || 45.2% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 366 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 133 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 107 || 7.2% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} l41lmof2vukut6w0a14egf4j3wsdyxq 1566740 1566739 2026-06-06T04:04:06Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1566740 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-06) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-06)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 643 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 741 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2873 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1149 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 2003 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 494 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 292 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#006400; color:white" | 1054 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 422 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 689 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 504 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 357 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 165 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 848 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 462 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 220 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 381 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 373 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 254 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 254 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 443 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 297 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 508 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 236 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 170 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 191 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 323 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 256 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 419 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 244 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Romania]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Maldivi]] | 2.01 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34919 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 8508 || ↓ -23.5% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.0 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 49.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Kenya]] || 741 || ↑ +5.3% |- | 2 || [[Burundi]] || 504 || ↓ -10.6% |- | 3 || [[Afrika Kusini]] || 494 || ↓ -7.0% |- | 4 || [[Uturuki]] || 419 || ↓ -11.6% |- | 5 || [[Zambia]] || 373 || ↑ +41.8% |- | 6 || [[Australia]] || 357 || ↑ +7.9% |- | 7 || [[Hispania]] || 292 || ↑ +1.4% |- | 8 || [[Nigeria]] || 286 || ↑ +4.0% |- | 9 || [[Hungaria]] || 244 || ↑ +49.7% |- | 10 || [[Vatikani]] || 236 || ↓ -39.2% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 676 || 45.2% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 366 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 133 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 107 || 7.2% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} aqxld1uyzy2co7dryzhff0cjwzwbr43 1566767 1566740 2026-06-06T08:42:08Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1566767 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-06) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-06)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 643 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 741 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2873 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1149 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 2003 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 494 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 292 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#006400; color:white" | 1054 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 422 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 689 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 504 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 357 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 165 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 848 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 462 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 220 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 381 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 373 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 254 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 254 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 443 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 297 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 508 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 236 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 170 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 191 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 323 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 256 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 419 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 244 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Romania]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Maldivi]] | 2.01 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34919 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 8508 || ↓ -23.5% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.0 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 49.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Kenya]] || 741 || ↑ +5.3% |- | 2 || [[Burundi]] || 504 || ↓ -10.6% |- | 3 || [[Afrika Kusini]] || 494 || ↓ -7.0% |- | 4 || [[Uturuki]] || 419 || ↓ -11.6% |- | 5 || [[Zambia]] || 373 || ↑ +41.8% |- | 6 || [[Australia]] || 357 || ↑ +7.9% |- | 7 || [[Hispania]] || 292 || ↑ +1.4% |- | 8 || [[Nigeria]] || 286 || ↑ +4.0% |- | 9 || [[Hungaria]] || 244 || ↑ +49.7% |- | 10 || [[Vatikani]] || 236 || ↓ -39.2% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 676 || 45.2% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 366 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 133 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 107 || 7.2% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} 1sntibdm5bphvb7qgw9jbg8erkxi0xo 1566768 1566767 2026-06-06T08:43:06Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1566768 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157^2.0</i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-06-06) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 59 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 74 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-06-06)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 643 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#228B22; color:white" | 741 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2873 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1149 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 2003 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.09 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 494 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 292 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#006400; color:white" | 1054 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 422 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 689 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 504 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 286 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 357 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 163 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 158 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#228B22; color:white" | 747 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 231 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 165 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#228B22; color:white" | 848 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 462 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 220 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 157 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 175 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 149 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 381 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 373 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 254 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 254 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 443 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 297 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 508 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 136 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 236 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 233 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 103 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 170 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 191 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 261 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 94 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 323 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 256 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 419 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Madagaska]] | 3.45 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 214 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 181 |- | [[Cabo Verde]] | 3.38 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 99 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 109 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 138 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 82 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 113 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 161 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 148 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 97 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 121 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 104 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 244 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 126 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 106 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Romania]] | 2.49 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 137 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 125 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 183 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 93 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Maldivi]] | 2.01 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 110 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.97 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 72 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 60 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 14 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 64 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34919 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 16045 || ↓ -19.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.0 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 93.3 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Marekani]] || 1149 || ↑ +1.2% |- | 2 || [[Irani]] || 1054 || ↑ +17.4% |- | 3 || [[Ufaransa]] || 747 || ↑ +69.8% |- | 4 || [[Kenya]] || 741 || ↑ +5.3% |- | 5 || [[Burundi]] || 504 || ↓ -10.6% |- | 6 || [[Afrika Kusini]] || 494 || ↓ -7.0% |- | 7 || [[Uganda]] || 443 || ↑ +18.4% |- | 8 || [[Ethiopia]] || 422 || ↑ +2.2% |- | 9 || [[Uturuki]] || 419 || ↓ -11.6% |- | 10 || [[Israeli]] || 381 || ↓ -15.9% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 675 || 45.2% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 366 || 24.5% |- | 3 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 133 || 8.9% |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 107 || 7.2% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.8% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.8% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.5% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.5% |- | 9 || [[User:Jojaruba|Jojaruba]] || 5 || 0.3% |- | 10 || [[User:~2025-43584-58|~2025-43584-58]] || 5 || 0.3% |- |} qxn90qsh69y0i6bn9338wgxamnm4rms 1728 240226 1566821 1564605 2026-06-06T11:08:04Z Pellagia Njau 28490 1566821 wikitext text/x-wiki <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> [[File:Water for life - awc 2026.gif|AFRICA WIKI CHALLENGE 2026 BANNER|center|frameless|1400x1400px]] </div> <div style="width:400px; margin:auto; display:flex; justify-content:space-around; border-bottom:1px solid #ddd; text-align:center;"> <div style="flex:1; border-bottom:3px solid #005696; padding-bottom:5px;"> [[Event:Africa Wiki Challenge 2026|<span style="color:#333; font-size:14px; font-weight:bold;">Kuhusu Tukio / About</span>]] </div> <div style="flex:1; padding-bottom:5px;"> [[Event:Africa Wiki Challenge 2026/Makala|<span style="color:#777; font-size:14px; font-weight:bold;">Makala / Articles List</span>]] </div> </div> [[Faili:AWC 26.png|thumb|AWC in Tanzania 2026]]'''Africa Wiki Challenge''' ni kampeni ya kuanzisha na kuboresha maudhui kuhusu Afrika kwenye miradi ya Wikimedia, kwa kuangazia masuala muhimu yanayohusu historia, maendeleo, mafanikio na changamoto za bara hili. Kwa mwaka 2026, nchini Tanzania kampeni hii itaangazia katika kuongeza na kuboresha maudhui kuhusu Tanzania na Afrika kwa ujumla, kwa mwongozo wa mada ya mwaka 2026 "Water for Life in Africa". Kupitia kampeni hii, washiriki watapata nafasi ya kuchangia kwa kuandika na kuboresha makala mbalimbali zinazoonyesha umuhimu wa rasilimali za maji, usimamizi wake na athari zake kwa jamii kupitia Wikipedia na miradi mingine. Lengo ni kupunguza pengo la maudhui ya Afrika mtandaoni na kukuza upatikanaji wa taarifa sahihi, huru na zinazotokana na mazingira ya ndani. ===''English''=== '''Africa Wiki Challenge''' is a campaign aimed at creating and improving content about Africa on Wikimedia projects. For the AWC 2026, Communities in Tanzania are joining this campaign by organizing a local editathon and contest aimed at increasing and enhancing content about Tanzania and Africa as a whole, under the theme: "Water for Life in Africa." Through this campaign, participants will have the opportunity to contribute by writing and improving articles that demonstrate the importance of water resources, their management, and their impact on society through Wikipedia and other sister projects. The goal is to reduce the content gap online and promote access to accurate, free, and locally-sourced information. == Dhamira ya 2026 / ''Theme'' == AWC 2026: '''WATER FOR LIFE IN AFRICA''' (''Sw'': '''Maji kwa Uhai barani Afrika''') == Lini? / ''When?''== '''25 Mei 2026''' - '''30 Juni 2026'''. == Malengo / ''Goals'' == * Kuboresha na kuongeza makala mpya walau 50 zinayohusu maji, usafi na mazingira kwenye Wikipedia ya Kiswahili. * Kuongeza idadi ya wahariri wapya walau 25% wanaochangia katika miradi ya Wikimedia. ===''English''=== *To create and improve at least 50 articles related to water, sanitation, and the environment on Swahili Wikipedia. *To recruit at least 25% of new editors to contribute to Wikimedia projects. == Jamii == Jamii tutakayoitumia ni: AWC 2026 [[Jamii:Editathons swwiki]] == Zawadi za Washindi == Washiriki wa Kampeni ya Africa Wiki Challenge 2026 nchini Tanzania wanayo nafasi ya kushinda zawadi za fedha taslimu kama utambuzi wa michango yao bora. Zawadi hizi zinalenga kusherehekea ubora na kuhamasisha uundaji wa maudhui yenye ubora wa juu na marejeo sahihi kuhusu haki za binadamu na mada za tabianchi. Hapa chini ni orodha ya zawadi zitakazotolewa: *🏆 Mshindi wa Kwanza: TSH 150,000 *🥈 Mshindi wa Pili: TSH 100,000 *🥉 Mshindi wa Tatu: TSH 70,000 *🎖️ Mshiriki Bora Mpya: TSH 50,000 *🏅 Mshiriki Bora Wakike: TSH 50,000 50ldvjjlkdzsln9y3ygzfmseb04m1co 0 240340 1566754 1566646 2026-06-06T08:01:16Z Riccardo Riccioni 452 1566754 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni [[kisiwa]] kimojawapo cha [[wilaya ya Mkinga]], [[mkoa wa Tanga]], nchini [[Tanzania]], ambacho kinapatikana katika [[Bahari ya Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-tanga}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi]] [[Jamii:wilaya ya Mkinga]] raqkxr52xqktzurdrxfjxtuxyj9p6ft 0 240347 1566699 1566696 2026-06-05T14:32:39Z Riccardo Riccioni 452 1566699 wikitext text/x-wiki '''Divine Carcasse''' (Maiti wa Kimungu) ni filamu ya tamthilia-uhalisia za kikabila ya nchini [[Benin]] ya mwaka 1998 iliyoongozwa na mtengeneza filamu wa Ubelgiji, Dominique Loreau.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=1aFhDwAAQBAJ&pg=PA68&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=The Cinema of Globalization: A Guide to Films about the New Economic Order|last=Zaniello|first=Tom|date=2018-07-05|publisher=Cornell University Press|isbn=978-1-5017-1134-3|language=en}}</ref> Ikichanganya hadithi za kubuni na ethnografia (elimu ya tamaduni za jamii), filamu hii inafuatilia gari aina ya Peugeot la mwaka 1955: ambapo hapo awali likiwa linamilikiwa na Simon, mhadiri wa falsafa wa Kizungu anayeishi ugenini, baadae gari hilo linakuja kumilikiwa na Joseph, ambalo analitumia kama taksi hadi linapoachwa kwenye gereji. Hapo, gari hilo linatolewa vipuri vinavyotumiwa na msanii Simonet Biokou kutengeneza kinyago cha dume la kondoo ambaye ni mungu Agbo.<ref>[https://www.brunel.ac.uk/creative-writing/research/entertext/documents/entertext042/Susan-Gorman-From-French-Automobile-to-Beninois-Agbo-Mythology-Modernity-and-Divine-Carcasse-an-essay.pdf Microsoft Word - ET42GormanEd.doc]</ref> Mwishowe Gari hilo linakuwa katikati ya itikadi ya kuabudu sanamu na hali ya kiroho ya ibada za kishirikina za zama za baada ya ukoloni: == Marejeo == <references /> == Viungo vya nje == *[[imdbtitle:0155674|Divine carcasse (1998) - IMDb]] *[https://newsreel.org/video/DIVINE-CARCASSE California Newsreel - DIVINE CARCASSE] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 1998]] [[Jamii:Filamu za Benin]] avru1p2v3cdjgq0ecunyafw7rx8bb2e 0 240348 1566700 1566693 2026-06-05T14:33:45Z Riccardo Riccioni 452 1566700 wikitext text/x-wiki '''The Somali Dervish''' ilikuwa filamu ya ushujaa wa kihistoria iliyoongozwa na Said Salah na Amar Sneh kati ya mwaka 1983 na 1985. Ni moja kati ya filamu chache ndefu za tamthilia zilizowahi kutengenezwa nchini [[Somalia]].<ref>{{Rejea tovuti|title=The Best African Movies, From All 54 African Countries|url=https://www.cinemaescapist.com/2019/02/best-african-movies-list/|work=Cinema Escapist|date=2019-02-10|accessdate=2026-06-05|language=en|author=Oscar Harding}}</ref> Ikiwa na bajeti ya dola milioni 1.8 za Kimarekani, filamu hiyo ya ya urefu wa saa 4 na dakika 40 ilifuatilia maisha ya Muhammad Abdullah Hassan, kiongozi wa harakati za Wadervish wa Somalia. Lugha saba zilitumika katika mazungumzo ya filamu hiyo: Kisomali, Kiarabu, Kiitaliano, Kiingereza, na lahaja tatu za kikanda. Filamu hiyo ilimshirikisha mzao halisi wa Mohammed Abdullah Hassan kama mwigizaji mkuu, Sheikh Osman Mohamoud Omar, pamoja na mamia ya waigizaji wakuu na waigizaji wa ziada.<ref>{{Rejea tovuti|title=Kentucky New Era - Google News Archive Search|url=https://news.google.com/newspapers?nid=266&dat=19850615&id=5vsrAAAAIBAJ&sjid=gG0FAAAAIBAJ&pg=2508,6505397|work=news.google.com|accessdate=2026-06-05}}</ref> Filamu hii, ambayo hapo awali ilidhaniwa kuwa imepotea, ilipatikana katika Hifadhi ya Kitaifa ya Filamu ya India mwishoni mwa mwaka 2019.<ref>{{Rejea tovuti|title=Somalian director finds his lost film reel in Pune’s NFAI after 34 years|url=https://www.hindustantimes.com/cities/somalian-director-finds-his-lost-film-reel-in-pune-s-nfai-after-34-years/story-gxCkAarY5smOgPRPGkmTCK.html|work=Hindustan Times|date=2019-12-27|accessdate=2026-06-05|language=en|author=H. T. Correspondent}}</ref> == Marejeo == <references /> == Viungo vya Nje == *[[imdbtitle:3147944|Darwiishka Soomaaliyeed (1985) - IMDb]] *[https://amarsneh.wordpress.com/2014/09/22/darwiishka-soomaaliyeed/ Darwiishka Soomaaliyeed | Amar Sneh] [[Jamii:Filamu za 1985]] [[Jamii:Filamu kwa lugha ya Kiingereza]] [[Jamii:Filamu za Somalia]] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] 3mui7cgls2wx4qtd4zhykf5rsbih7js 0 240349 1566701 1566666 2026-06-05T14:34:57Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Andrew Simpson (Mkufunzi wa wanyama)]] hadi [[Andrew Simpson (mkufunzi wa wanyama)]]: urahisi wa kuupata 1566666 wikitext text/x-wiki '''Andrew Simpson''' (amezaliwa mwaka 1967)<ref>{{Cite web|title=Wolves trained in district for international film productions|url=https://instinctforfilm.com/images/credits/press/35-HowlingGoodTimes.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240105025852/https://instinctforfilm.com/images/credits/press/35-HowlingGoodTimes.pdf|archive-date=2024-01-05}}</ref> ni mkufunzi wa wanyama kutoka [[Uskoti]] ambaye anaendesha kampuni ya Instinct for Film pamoja na mwenzi wake wa ndoa, mzaliwa wa Marekani na mkufunzi mwenzake wa wanyama, Sally Jo Sousa. Simpson alizaliwa katika Fort William katika eneo la Nyanda za Juu za Uskoti.<ref>{{cite news|last=Graham|first=Christopher Fox|url=https://www.redrocknews.com/2012/02/27/simpson-teaches-wolf-pack-to-act/|title=Simpson teaches wolf pack to act|work=Sedona Red Rock News|date=27 Februari 2012|access-date=21 Februari 2026}}</ref> Wazazi wake walifanya kazi katika kampuni ya kutengeneza alumini ya Alcan, na alikulia pamoja na familia yake katika makazi ya kampuni hiyo yaliyokuwa katika Nyanda za Juu za Uskoti. Alipokuwa na umri wa miaka 20, alisafiri kwenda Australia ambako alipata kazi kama mwigizaji wa ziada katika filamu ya mwaka 1988 ya ''A Cry in the Dark'' iliyomshirikisha [[Meryl Streep]]. Simpson alifanya kazi kwa muda wa wiki tatu pamoja na mkufunzi wa dingo wa filamu hiyo na akaendelea kufanya kazi kama mwigizaji wa ziada na msaidizi wa mkufunzi wa wanyama. Hatimaye alihamia Mission, British Columbia na kufanya kazi kwa kampuni ya Creative Animal Talent.<ref name="davis">{{cite news|last=Davis|first=Anthony A.|url=http://www.macleans.ca/2012/02/08/the-trainer-who-keeps-wolves-at-the-door/|title=Alberta ranch is home to lupine stars|work=Maclean's|date=8 Februari 2012}}</ref> Mwaka 1994 alihamia [[Calgary]], [[Alberta]], na kwa sasa anaishi huko katika ranchi pamoja na Sousa. Kupitia kampuni yao ya Instinct for Film, wamefundisha “ndege, dubu, chui na wanyama wadogo” kwa ajili ya filamu na matangazo mbalimbali.<ref name="thorniley">{{cite news|last=Thorniley|first=Tessa|url=https://www.telegraph.co.uk/news/earth/wildlife/9344277/Andrew-Simpson-the-wolf-whisperer.html|title=Andrew Simpson: the wolf whisperer|work=The Telegraph|date=25 Juni 2012}}</ref> Simpson amefundisha wanyama kwa ajili ya vipindi vingi vya televisheni na filamu zaidi ya 150,<ref name="davis"/> zikiwemo ''Final Destination'' (2000), ''Elf'' (2003), na ''Borat'' (2006).<ref name="thorniley"/> Wakati Simpson na kampuni yake walipoajiriwa kufundisha mbwamwitu nchini Siberia kwa ajili ya filamu ya Kifaransa ''Loup'' (yaani “Mbwamwitu”),<ref>{{cite web|url=https://www.calgaryfilm.com/2011/schedule/film/1617/|title=Wolves Unleashed|work=calgaryfilm.com|publisher=Calgary International Film Festival|access-date=3 Julai 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120418011905/http://www.calgaryfilm.com/2011/schedule/film/1617/|archive-date=18 Aprili 2012}}</ref> aliamua kurekodi mchakato mzima wa mafunzo hayo. Kwa kutumia picha hizo za video, alitengeneza filamu ya kumbukumbu iitwayo ''Wolves Unleashed'', ambayo ilionyeshwa katika tamasha mbalimbali za filamu.<ref>{{cite news|author=Staff|url=http://www.cityweekend.com.cn/beijing/articles/blogs-beijing/expat-life/bilf-andrew-simpson-talks-wolves/|title=BILF: Andrew Simpson Talks Wolves|work=City Weekend|date=16 Machi 2012|access-date=3 Julai 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120421124125/http://www.cityweekend.com.cn/beijing/articles/blogs-beijing/expat-life/bilf-andrew-simpson-talks-wolves/|archive-date=21 Aprili 2012|url-status=dead}}</ref> Mradi wake mkubwa zaidi hadi sasa ulikuwa filamu ya ''Wolf Totem'' (2015), ambapo alifundisha mbwamwitu waliotumika katika filamu hiyo.<ref name="davis"/> Baada ya kukamilisha kazi yake katika ''Wolf Totem'', alitumia video zilizorekodiwa katika kipindi chake cha miaka mitatu kufanya kazi hiyo kuanza kutayarisha filamu nyingine ya kumbukumbu iliyoitwa ''Wolves Unleashed: China''.<ref name="volmers">{{cite news|last=Volmers|first=Eric|url=https://calgaryherald.com/entertainment/movies/wolf-trainer-andrew-simpson-to-screen-documentary-as-fundraiser-for-new-film|title=Wolf trainer Andrew Simpson to screen documentary as fundraiser for new film|work=Calgary Herald|date=7 Julai 2016|access-date=1 Julai 2017}}</ref> Katika miaka ya 2010 pia alifundisha mbwamwitu kwa ajili ya kipindi cha televisheni ''Game of Thrones'' (akiwa mnyama Ghost, mbwamwitu wa mhusika Jon Snow) na mbwamwitu waliotumika katika filamu ya ''The Revenant''.<ref name="volmers"/> == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * {{IMDb name|1201204|Andrew Simpson}} * [http://www.instinctforfilm.com/ Instinct Animals For Film], kampuni ya Simpson {{Mbegu-mtu}} {{BD|1967|}} [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Watu wa Uskoti]] 0g007vuar5prhjlq3xt3eew73dtcvkn 1566703 1566701 2026-06-05T14:35:20Z Riccardo Riccioni 452 1566703 wikitext text/x-wiki '''Andrew Simpson''' (amezaliwa 1967)<ref>{{Cite web|title=Wolves trained in district for international film productions|url=https://instinctforfilm.com/images/credits/press/35-HowlingGoodTimes.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240105025852/https://instinctforfilm.com/images/credits/press/35-HowlingGoodTimes.pdf|archive-date=2024-01-05}}</ref> ni mkufunzi wa wanyama kutoka [[Uskoti]] ambaye anaendesha kampuni ya Instinct for Film pamoja na mwenzi wake wa ndoa, mzaliwa wa Marekani na mkufunzi mwenzake wa wanyama, Sally Jo Sousa. Simpson alizaliwa katika Fort William katika eneo la Nyanda za Juu za Uskoti.<ref>{{cite news|last=Graham|first=Christopher Fox|url=https://www.redrocknews.com/2012/02/27/simpson-teaches-wolf-pack-to-act/|title=Simpson teaches wolf pack to act|work=Sedona Red Rock News|date=27 Februari 2012|access-date=21 Februari 2026}}</ref> Wazazi wake walifanya kazi katika kampuni ya kutengeneza alumini ya Alcan, na alikulia pamoja na familia yake katika makazi ya kampuni hiyo yaliyokuwa katika Nyanda za Juu za Uskoti. Alipokuwa na umri wa miaka 20, alisafiri kwenda Australia ambako alipata kazi kama mwigizaji wa ziada katika filamu ya mwaka 1988 ya ''A Cry in the Dark'' iliyomshirikisha [[Meryl Streep]]. Simpson alifanya kazi kwa muda wa wiki tatu pamoja na mkufunzi wa dingo wa filamu hiyo na akaendelea kufanya kazi kama mwigizaji wa ziada na msaidizi wa mkufunzi wa wanyama. Hatimaye alihamia Mission, British Columbia na kufanya kazi kwa kampuni ya Creative Animal Talent.<ref name="davis">{{cite news|last=Davis|first=Anthony A.|url=http://www.macleans.ca/2012/02/08/the-trainer-who-keeps-wolves-at-the-door/|title=Alberta ranch is home to lupine stars|work=Maclean's|date=8 Februari 2012}}</ref> Mwaka 1994 alihamia [[Calgary]], [[Alberta]], na kwa sasa anaishi huko katika ranchi pamoja na Sousa. Kupitia kampuni yao ya Instinct for Film, wamefundisha “ndege, dubu, chui na wanyama wadogo” kwa ajili ya filamu na matangazo mbalimbali.<ref name="thorniley">{{cite news|last=Thorniley|first=Tessa|url=https://www.telegraph.co.uk/news/earth/wildlife/9344277/Andrew-Simpson-the-wolf-whisperer.html|title=Andrew Simpson: the wolf whisperer|work=The Telegraph|date=25 Juni 2012}}</ref> Simpson amefundisha wanyama kwa ajili ya vipindi vingi vya televisheni na filamu zaidi ya 150,<ref name="davis"/> zikiwemo ''Final Destination'' (2000), ''Elf'' (2003), na ''Borat'' (2006).<ref name="thorniley"/> Wakati Simpson na kampuni yake walipoajiriwa kufundisha mbwamwitu nchini Siberia kwa ajili ya filamu ya Kifaransa ''Loup'' (yaani “Mbwamwitu”),<ref>{{cite web|url=https://www.calgaryfilm.com/2011/schedule/film/1617/|title=Wolves Unleashed|work=calgaryfilm.com|publisher=Calgary International Film Festival|access-date=3 Julai 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120418011905/http://www.calgaryfilm.com/2011/schedule/film/1617/|archive-date=18 Aprili 2012}}</ref> aliamua kurekodi mchakato mzima wa mafunzo hayo. Kwa kutumia picha hizo za video, alitengeneza filamu ya kumbukumbu iitwayo ''Wolves Unleashed'', ambayo ilionyeshwa katika tamasha mbalimbali za filamu.<ref>{{cite news|author=Staff|url=http://www.cityweekend.com.cn/beijing/articles/blogs-beijing/expat-life/bilf-andrew-simpson-talks-wolves/|title=BILF: Andrew Simpson Talks Wolves|work=City Weekend|date=16 Machi 2012|access-date=3 Julai 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120421124125/http://www.cityweekend.com.cn/beijing/articles/blogs-beijing/expat-life/bilf-andrew-simpson-talks-wolves/|archive-date=21 Aprili 2012|url-status=dead}}</ref> Mradi wake mkubwa zaidi hadi sasa ulikuwa filamu ya ''Wolf Totem'' (2015), ambapo alifundisha mbwamwitu waliotumika katika filamu hiyo.<ref name="davis"/> Baada ya kukamilisha kazi yake katika ''Wolf Totem'', alitumia video zilizorekodiwa katika kipindi chake cha miaka mitatu kufanya kazi hiyo kuanza kutayarisha filamu nyingine ya kumbukumbu iliyoitwa ''Wolves Unleashed: China''.<ref name="volmers">{{cite news|last=Volmers|first=Eric|url=https://calgaryherald.com/entertainment/movies/wolf-trainer-andrew-simpson-to-screen-documentary-as-fundraiser-for-new-film|title=Wolf trainer Andrew Simpson to screen documentary as fundraiser for new film|work=Calgary Herald|date=7 Julai 2016|access-date=1 Julai 2017}}</ref> Katika miaka ya 2010 pia alifundisha mbwamwitu kwa ajili ya kipindi cha televisheni ''Game of Thrones'' (akiwa mnyama Ghost, mbwamwitu wa mhusika Jon Snow) na mbwamwitu waliotumika katika filamu ya ''The Revenant''.<ref name="volmers"/> == Marejeo == {{Reflist}} == Viungo vya nje == * {{IMDb name|1201204|Andrew Simpson}} * [http://www.instinctforfilm.com/ Instinct Animals For Film], kampuni ya Simpson {{Mbegu-mtu}} {{BD|1967|}} [[Jamii:Watu wa Uskoti]] dnc48ukktcn1yq4u2dd268rjexbt6j2 0 240350 1566704 1566672 2026-06-05T14:36:19Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[2008-09 Ukame Kenya]] hadi [[Ukame nchini Kenya miaka 2008-9]]: jina la Kiswahili 1566672 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  Katikati ya mwaka 2008 na mapema mwa mwaka 2010, Kenya, mojawapo ya mataifa ya [[Afrika ya Mashariki|Afrika Mashariki]], iliathiriwa na kiangazi kikali kilichoweka watu milioni kumi katika tishio la baa la njaa na kuleta maangamizi ya wingi mkubwa wa ng'ombe na mbuzi. katika maeneo Kame na Nusu Kame ya Kenya (ASALs), ambayo yanachukua takriban asilimia 88 ya eneo lote la nchi.zikiunda karibu 88% ya nchi. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|first=Lammert|author=Zwaagstra|date=12 May 2010|title=A report to the European Union Delegation to the Republic of Kenya|url=https://cgspace.cgiar.org/bitstream/handle/10568/2057/assessment_drought_2010.pdf?sequence=3|accessdate=|work=cgspace.cgiar.org}}</ref> <ref name=":1">{{Rejea jarida |last=Huho |first=Julius M. |last2=Mugalavai |first2=Edward M. |date=January 2010 |title=The Effects of Droughts on Food Security in Kenya |url= |journal=The International Journal of Climate Change: Impacts and Responses |publisher=Common Ground Research Networks |volume=2 |issue=2 |pages=61–72 |doi=10.18848/1835-7156/CGP/v02i02/37312 |issn=1835-7156}}</ref> Sehemu zilizoathirika zaidi zilikuwa Kaskazini mwa Kenya, [[Somalia]] na Kusini mwa [[Ethiopia]], hasa katika [[Kaunti ya Kajiado|Kajiado]] na [[Kaunti ya Laikipia|Laikipia]]. Mikoa hii yenye wachungaji wengi iliripoti upotevu wa hadi nusu ya ng'ombe na mbuzi. Kiangazi nchini Kenya kimekuwa cha kawaida na kuleta uharibifu wa mazao huku asilimia sabini na tano ya wakazi wakitegemea kilimo kama chanzo cha riziki. <ref name=":1">{{Rejea jarida |last=Huho |first=Julius M. |last2=Mugalavai |first2=Edward M. |date=January 2010 |title=The Effects of Droughts on Food Security in Kenya |url= |journal=The International Journal of Climate Change: Impacts and Responses |publisher=Common Ground Research Networks |volume=2 |issue=2 |pages=61–72 |doi=10.18848/1835-7156/CGP/v02i02/37312 |issn=1835-7156}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHuhoMugalavai2010">Huho, Julius M.; Mugalavai, Edward M. (January 2010). </cite></ref> [[Faili:Transporting_Water_Kenyan_Arid_Areas.jpg|thumb|273x273px|Kusafirisha maji katika maeneo kame ya Kenya]] Kwa sababu ya ukosefu wa mvua ya kila mwaka, ardhi kame na nusu kame za Kenya (ASALs) zinaathiriwa sana na ukame na mafuriko. Ardhi hizi zinaathiriwa na ongezeko la athari za [[Mabadiliko ya tabianchi|mabadiliko ya hali ya hewa]] na hatari ya [[Kuongezeka Majangwa|kuenea kwa jangwa]] . [[Uhaba wa maji]] huacha usambazaji wa maji usioboreshwa kwa idadi kubwa ya watu, kwa hivyo maeneo haya huwa yametengwa, na yana viwango vya juu vya [[umaskini]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Schneck|first=Joshua|date=2020-06-23|title=Kenya - Arid and semi-arid lands|url=https://www.iucn.org/restoration-initiative/projects/kenya-arid-and-semi-arid-lands|accessdate=2020-11-10|work=IUCN|language=en}}</ref> a20riodwgss0oc3783cspqhv7qzbt8b 1566706 1566704 2026-06-05T14:37:22Z Riccardo Riccioni 452 1566706 wikitext text/x-wiki {{lugha}} Katikati ya mwaka 2008 na mapema mwa mwaka 2010, Kenya, mojawapo ya mataifa ya [[Afrika ya Mashariki|Afrika Mashariki]], iliathiriwa na kiangazi kikali kilichoweka watu milioni kumi katika tishio la baa la njaa na kuleta maangamizi ya wingi mkubwa wa ng'ombe na mbuzi. katika maeneo Kame na Nusu Kame ya Kenya (ASALs), ambayo yanachukua takriban asilimia 88 ya eneo lote la nchi.zikiunda karibu 88% ya nchi. <ref name=":0">{{Rejea tovuti|first=Lammert|author=Zwaagstra|date=12 May 2010|title=A report to the European Union Delegation to the Republic of Kenya|url=https://cgspace.cgiar.org/bitstream/handle/10568/2057/assessment_drought_2010.pdf?sequence=3|accessdate=|work=cgspace.cgiar.org}}</ref> <ref name=":1">{{Rejea jarida |last=Huho |first=Julius M. |last2=Mugalavai |first2=Edward M. |date=January 2010 |title=The Effects of Droughts on Food Security in Kenya |url= |journal=The International Journal of Climate Change: Impacts and Responses |publisher=Common Ground Research Networks |volume=2 |issue=2 |pages=61–72 |doi=10.18848/1835-7156/CGP/v02i02/37312 |issn=1835-7156}}</ref> Sehemu zilizoathirika zaidi zilikuwa Kaskazini mwa Kenya, [[Somalia]] na Kusini mwa [[Ethiopia]], hasa katika [[Kaunti ya Kajiado|Kajiado]] na [[Kaunti ya Laikipia|Laikipia]]. Mikoa hii yenye wachungaji wengi iliripoti upotevu wa hadi nusu ya ng'ombe na mbuzi. Kiangazi nchini Kenya kimekuwa cha kawaida na kuleta uharibifu wa mazao huku asilimia sabini na tano ya wakazi wakitegemea kilimo kama chanzo cha riziki. <ref name=":1">{{Rejea jarida |last=Huho |first=Julius M. |last2=Mugalavai |first2=Edward M. |date=January 2010 |title=The Effects of Droughts on Food Security in Kenya |url= |journal=The International Journal of Climate Change: Impacts and Responses |publisher=Common Ground Research Networks |volume=2 |issue=2 |pages=61–72 |doi=10.18848/1835-7156/CGP/v02i02/37312 |issn=1835-7156}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHuhoMugalavai2010">Huho, Julius M.; Mugalavai, Edward M. (January 2010). </cite></ref> [[Faili:Transporting_Water_Kenyan_Arid_Areas.jpg|thumb|273x273px|Kusafirisha maji katika maeneo kame ya Kenya]] Kwa sababu ya ukosefu wa mvua ya kila mwaka, ardhi kame na nusu kame za Kenya (ASALs) zinaathiriwa sana na ukame na mafuriko. Ardhi hizi zinaathiriwa na ongezeko la athari za [[Mabadiliko ya tabianchi|mabadiliko ya hali ya hewa]] na hatari ya [[Kuongezeka Majangwa|kuenea kwa jangwa]] . [[Uhaba wa maji]] huacha usambazaji wa maji usioboreshwa kwa idadi kubwa ya watu, kwa hivyo maeneo haya huwa yametengwa, na yana viwango vya juu vya [[umaskini]] . <ref>{{Rejea tovuti|author=Schneck|first=Joshua|date=2020-06-23|title=Kenya - Arid and semi-arid lands|url=https://www.iucn.org/restoration-initiative/projects/kenya-arid-and-semi-arid-lands|accessdate=2020-11-10|work=IUCN|language=en}}</ref> [[Jamii:Historia ya Kenya]] [[Jamii:2009]] 99v2z04un3f2lm2o6ozn8en8cdij6ph 0 240351 1566708 1566675 2026-06-05T14:46:21Z Riccardo Riccioni 452 1566708 wikitext text/x-wiki {{umbo}} [[Faili:Kakamega_Forest_(2293443551).jpg|thumb|Msitu wa mvua wa Kakamega ulioko katika kaunti ya Nandi, Kenya]] Mapori ya Kenya yametawanyika kote nchini. Kwa jumla, mapori haya yanashughulikia zaidi ya hekta milioni 37. Kati ya hekta hizo milioni 37, milioni 2.1 ni msitu mnene, milioni 24.8 ni ardhi ya majani na vichaka na milioni 10.7 ni nyanda zenye miti.<ref name=":0">{{Rejea tovuti|author=Ongugo|first=P. T.|date=2014|title=A review of Kenya's national policies relevant to climate change adaptation and mitigation: Insights from Mount Elgon|url=https://www.cifor.org/knowledge/publication/5332/|accessdate=2020-05-13|work=CIFOR|language=en}}</ref> Pori za Kenya ni za thamani katika kiwango cha ulimwengu kwani zinakinga spishi 1847 za vyura, ndege, wanyama wenye damu joto, na reptilia ambapo asilimia 4 yake huonekana Kenya peke yake. <ref name=":1">{{Rejea tovuti|title=Kenya: Political, Social and Environmental Issues|url=https://novapublishers.com/shop/kenya-political-social-and-environmental-issues/|work=Nova Science Publishers|language=en-US|accessdate=2020-05-13}}</ref> Zaidi ya wanyama wake, msitu wa Kenya pia unahifadhi aina 6505 za mimea ya mishipa, huku 4.1% pekee ikipatikana Kenya. <ref name=":1" /> Leo Kenya inakabiliwa na viwango vya juu vya [[ukataji miti]] ambao unahatarisha wanyama na mimea yake. Inakadiriwa kuwa tangu [[Mau Mau|uhuru wa Kenya]] mwaka wa 1963, misitu imeshuka kutoka 10% ya taifa hadi 6%, ikipoteza takriban hekta 12,000 kila mwaka. Viwango hivi vya ukataji miti vimeathiri Kenya kwani wanategemea msitu kwa ajili ya kuhifadhi maji ya mvua, kuzuia mafuriko, rutuba ya udongo, na udhibiti wa hali ya hewa. Kipindi cha [[Vita Vikuu vya Pili vya Dunia|Vita vya Pili vya Dunia]] na matokeo yake viliifanya iwe wazi kwa utawala wa kikoloni wa Uingereza kwamba mageuzi yalihitajika ili kudumisha misitu ya Kenya. Mojawapo ya hatua za kwanza za uhifadhi zilifanyika na marekebisho ya Sheria ya Misitu ya 1941 ambayo yalipitisha sheria ya kuunda hifadhi za misitu na kuunda kamati yenye wataalamu kuhusu masuala ya uhifadhi. Kufikia 1950, idara ya misitu ilikuwa imepata udhibiti wa ekari 100,000, lakini ilikuwa na wakati mgumu kudumisha uhifadhi wa maeneo haya; ilihitaji sera yenye maana ili kukidhi uangalifu wa mara kwa mara ambao maeneo haya yalihitaji. <ref name=":4" /> [[Jamii:Kenya]] 5h357qxpeddv0nmodaayg7xvp5uk08t 3 240354 1566737 1566678 2026-06-05T21:20:10Z ~2026-33233-41 89981 /* */ Jibu 1566737 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 5 Juni 2026 (UTC) :Asante sanaa nimefurahi kuwa sehemu ya hili pia [[Maalum:Michango/&#126;2026-33233-41|&#126;2026-33233-41]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2026-33233-41|talk]]) 21:20, 5 Juni 2026 (UTC) bgddianfvlrnsttwb769t07pepf2ox3 0 240369 1566698 1566697 2026-06-05T13:11:41Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 6 template(s) replaced. 1566698 wikitext text/x-wiki '''The Great White Man of Lambaréné''' (Mzungu Mkuu wa Lambaréné / Le grand blanc de Lambaréné) ni filamu ya wasifu ya mwaka 1995 kuhusu Albert Schweitzer iliyoandikwa na mtengeneza filamu wa [[Kamerun|Kameruni]], Bassek Ba Kobhio.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=Zd2CVhbGWNAC&pg=PA75&redir_esc=y|title=Filmography of World History|last=Schultz|first=Deanne|date=2007|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-313-32681-3|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=PVhbVQPTSmcC&pg=PA70&redir_esc=y|title=Guide to African Cinema|last=Russell|first=Sharon A.|date=1998|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-313-29621-5|language=en}}</ref> Filamu hiyo, ambayo ilitengenezwa katika eneo la hospitali ya Schweitzer huko Lambaréné kwenye Mto Ogooué nchini [[Gabon]], imepata umakini mkubwa kama uchambuzi upya wa zama za baada ya [[ukoloni]] kuhusu hadithi ya kubuniwa ya Schweitzer.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=NFcuoQ2K__MC&pg=PA115&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Translation in French and Francophone Literature and Film|last=Day|first=James T.|date=2009|publisher=Rodopi|isbn=978-90-420-2649-0|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=C3suCpMEC4UC&pg=PA7&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Francophone African Cinema: History, Culture, Politics and Theory|last=Frindéthié|first=K. Martial|date=2014-01-10|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-5356-6|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=uzSbkXE-PWUC&pg=PA144&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Performing Whiteness: Postmodern Re/Constructions in the Cinema|last=Foster|first=Gwendolyn Audrey|date=2003-01-30|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-5628-6|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=MUhaDwAAQBAJ&pg=PT260&redir_esc=y|title=Reel Racism: Confronting Hollywood's Construction Of Afro-american Culture|last=Rocchio|first=Vincent F.|date=2018-05-04|publisher=Routledge|isbn=978-0-429-97737-4|language=en}}</ref> == Waigizaji == * André Wilms kama Albert Schweitzer * Marisa Berenson kama Helene Schweitzer * Alex Descas kama Koumba * Elizabeth Bourgine kama Ingrid * Philippe Mory kama Mchawi * Anne-Marie Pisani as Berta * Dany Boon == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 1995]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] ddhb891i2zenriq64tq8sd0dqn5jl05 1566709 1566698 2026-06-05T14:47:21Z Riccardo Riccioni 452 1566709 wikitext text/x-wiki '''The Great White Man of Lambaréné''' (Mzungu Bora wa Lambaréné / Le grand blanc de Lambaréné) ni filamu ya wasifu ya mwaka 1995 kuhusu [[Albert Schweitzer]] iliyoandikwa na mtengeneza filamu wa [[Kamerun|Kameruni]], Bassek Ba Kobhio.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=Zd2CVhbGWNAC&pg=PA75&redir_esc=y|title=Filmography of World History|last=Schultz|first=Deanne|date=2007|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-313-32681-3|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=PVhbVQPTSmcC&pg=PA70&redir_esc=y|title=Guide to African Cinema|last=Russell|first=Sharon A.|date=1998|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-313-29621-5|language=en}}</ref> Filamu hiyo, ambayo ilitengenezwa katika eneo la hospitali ya Schweitzer huko Lambaréné kwenye Mto Ogooué nchini [[Gabon]], imepata umakini mkubwa kama uchambuzi upya wa zama za baada ya [[ukoloni]] kuhusu hadithi ya kubuniwa ya Schweitzer.<ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=NFcuoQ2K__MC&pg=PA115&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Translation in French and Francophone Literature and Film|last=Day|first=James T.|date=2009|publisher=Rodopi|isbn=978-90-420-2649-0|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=C3suCpMEC4UC&pg=PA7&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Francophone African Cinema: History, Culture, Politics and Theory|last=Frindéthié|first=K. Martial|date=2014-01-10|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-5356-6|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=uzSbkXE-PWUC&pg=PA144&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Performing Whiteness: Postmodern Re/Constructions in the Cinema|last=Foster|first=Gwendolyn Audrey|date=2003-01-30|publisher=SUNY Press|isbn=978-0-7914-5628-6|language=en}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.co.tz/books?id=MUhaDwAAQBAJ&pg=PT260&redir_esc=y|title=Reel Racism: Confronting Hollywood's Construction Of Afro-american Culture|last=Rocchio|first=Vincent F.|date=2018-05-04|publisher=Routledge|isbn=978-0-429-97737-4|language=en}}</ref> == Waigizaji == * André Wilms kama Albert Schweitzer * Marisa Berenson kama Helene Schweitzer * Alex Descas kama Koumba * Elizabeth Bourgine kama Ingrid * Philippe Mory kama Mchawi * Anne-Marie Pisani as Berta * Dany Boon == Marejeo == <references /> [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 1995]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] [[Jamii:Filamu za Kamerun]] dk71t7d4iqslmd77d3rqjuyg00uyecq 0 240370 1566702 2026-06-05T14:34:57Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Andrew Simpson (Mkufunzi wa wanyama)]] hadi [[Andrew Simpson (mkufunzi wa wanyama)]]: urahisi wa kuupata 1566702 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Andrew Simpson (mkufunzi wa wanyama)]] 52zj2rt927iz940w3laypcr36xc6hqq 0 240371 1566705 2026-06-05T14:36:19Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[2008-09 Ukame Kenya]] hadi [[Ukame nchini Kenya miaka 2008-9]]: jina la Kiswahili 1566705 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ukame nchini Kenya miaka 2008-9]] i5yj4zlg5wgaj3gq7zhivp74thtzz6c 0 240372 1566711 2026-06-05T14:55:37Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Pwani]] ([[Tanzania]] [[Mashariki]]) ambayo [[maji]] yake yanapitia [[Mohoro]] na kuishia katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Pwani]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]]' 1566711 wikitext text/x-wiki '''{{PAGENAME}}''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Pwani]] ([[Tanzania]] [[Mashariki]]) ambayo [[maji]] yake yanapitia [[Mohoro]] na kuishia katika [[Bahari Hindi]]. ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani]] == Marejeo == {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-pwani}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Pwani]] [[Jamii:Bahari ya Hindi]] fftyw0a198im8tyxw0jyb07rzqanwhy 0 240373 1566720 2026-06-05T15:08:58Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Kisiwa cha Iramba]] hadi [[Kisiwa cha Iramba (Uganda)]]: kutofautisha maana 1566720 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kisiwa cha Iramba (Uganda)]] 8s2jypb89wgnruunb94eoikfgxop16q 0 240374 1566721 2026-06-05T15:10:29Z Riccardo Riccioni 452 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '''Kwa kisiwa kingine chenye jina hilohilo tazama [[Kisiwa cha Iramba (Uganda)]]'' '''Kisiwa cha Iramba''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Muleba]], [[mkoa wa Kagera]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} Jamii:Vi...' 1566721 wikitext text/x-wiki ''Kwa kisiwa kingine chenye jina hilohilo tazama [[Kisiwa cha Iramba (Uganda)]]'' '''Kisiwa cha Iramba''' ni kati ya [[visiwa]] vya [[wilaya ya Muleba]], [[mkoa wa Kagera]], [[kaskazini]] [[magharibi]] mwa [[Tanzania]]. Kinapatikana katika [[ziwa Nyanza]], la pili [[duniani]] kwa ukubwa. ==Tazama pia== * [[Orodha ya visiwa vya Tanzania]] ==Tanbihi== {{reflist}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org Geonames.org] {{mbegu-jio-kagera}} [[Jamii:Visiwa vya Tanzania]] [[Jamii:wilaya ya Muleba]] [[Jamii:Ziwa Viktoria]] 2fsnl14krykr9kk5eeyaqcjcc6wl1g7 3 240375 1566736 2026-06-05T20:30:32Z Olimasy 26935 karibu 1566736 wikitext text/x-wiki {{Karibu}} '''[[Mtumiaji:Olimasy|Olimasy]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Olimasy|majadiliano]])''' 20:30, 5 Juni 2026 (UTC) 5oazbkva8drdpspsvp4xy9lbt8mg3bk 0 240376 1566741 2026-06-06T05:48:58Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu na sita''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1306''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCVI kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu na tano|1305]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu na saba|1307]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1306 KK]] na [[1306]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1566741 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu na sita''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1306''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCVI kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu na tano|1305]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu na saba|1307]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1306 KK]] na [[1306]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] nq6umwgsfxai8bjt7fumd8qqtaecieg 0 240377 1566750 2026-06-06T07:48:42Z Valuegirl 87699 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''William Snyder''' (31 Mei 1864 – 25 Aprili 1934) alikuwa mhifadhi mkuu wa wanyama katika Central Park Zoo, ambapo alianzisha mfumo wa kubadilishana wanyama kati ya bustani mbalimbali za wanyama.<ref>{{cite news |title=City Does Not Give Bill Snyder Money to Buy Animals, So He Resorts to Trading |url=[https://www.nytimes.com/1915/02/07/archives/swapping-beasts-keeps-zoo-stocked-city-does-not-give-bill-snyder.html](https://www.nytimes.com/1915/02/07/arc...' 1566750 wikitext text/x-wiki '''William Snyder''' (31 Mei 1864 – 25 Aprili 1934) alikuwa mhifadhi mkuu wa wanyama katika Central Park Zoo, ambapo alianzisha mfumo wa kubadilishana wanyama kati ya bustani mbalimbali za wanyama.<ref>{{cite news |title=City Does Not Give Bill Snyder Money to Buy Animals, So He Resorts to Trading |url=[https://www.nytimes.com/1915/02/07/archives/swapping-beasts-keeps-zoo-stocked-city-does-not-give-bill-snyder.html](https://www.nytimes.com/1915/02/07/archives/swapping-beasts-keeps-zoo-stocked-city-does-not-give-bill-snyder.html) |newspaper=The New York Times |date=7 Februari 1915 |access-date=19 Septemba 2012}}</ref> == Wasifu == William Snyder alizaliwa tarehe 31 Mei 1864 katika Pine Plains, New York, [[Marekani]]. Alikuwa mwana wa Christopher Snyder na Eliza Millis. Kabla ya kujiunga na bustani za wanyama, Snyder alikuwa mkufunzi wa tembo katika Ringling Bros. and Barnum & Bailey Circus.<ref name="most">{{cite news |title=Her Cleverness is a Revelation to Trainers. Why, She Understands English |url=[https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1904/06/19/101167326.pdf](https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1904/06/19/101167326.pdf) |work=The New York Times Magazine |date=19 Juni 1904 |access-date=24 Julai 2009}}</ref> Mwaka 1903 alinunua tembo aitwaye Hattie kutoka kwa Carl Hagenbeck na kumfundisha kwa ajili ya Central Park Zoo.<ref name="drink">{{cite news |title=Park Elephant's Prohibition Principles Overcome with the Aid of a Block and Tackle |url=[https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9B04E7DA1439E333A25757C1A9629C946096D6CF](https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9B04E7DA1439E333A25757C1A9629C946096D6CF) |work=The New York Times |date=14 Aprili 1911 |access-date=24 Julai 2009}}</ref> Hattie alipewa jina hilo kwa heshima ya binti yake Snyder.<ref name="most"/><ref>{{cite news |title=Hattie, Central Park Elephant, Dies. News Hidden to Keep Sad Children Away |url=[https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1922/11/20/98785944.pdf](https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1922/11/20/98785944.pdf) |work=The New York Times |date=20 Novemba 1922 |access-date=25 Julai 2009}}</ref> Snyder alifariki tarehe 25 Aprili 1934 katika Pine Plains, New York.<ref>{{cite news |title=Bill Snyder, Dead, Zoo Keeper |url=[https://www.nytimes.com/1934/04/26/archives/billsnyde-dead-zoo-keeperi-known-for-his-devoted-carei-for-animals.html](https://www.nytimes.com/1934/04/26/archives/billsnyde-dead-zoo-keeperi-known-for-his-devoted-carei-for-animals.html) |newspaper=The New York Times |date=26 Aprili 1934 |access-date=19 Septemba 2012}}</ref> Alizikwa katika makaburi ya Rock City Cemetery yaliyopo Rhinebeck, New York. == Urithi == Gazeti la ''The New York Times'' lilieleza kuwa Snyder alikuwa mmoja wa wahifadhi wa wanyama waliokuwa na uzoefu mkubwa zaidi katika kazi hiyo. Uzoefu wake wa kipekee katika kushughulika na wanyama na uchunguzi wake kuhusu tabia mbalimbali za wanyama ulimpatia umaarufu duniani kote.<ref>{{cite news |title=Central Park Sheep Plays "Home Sweet Home" on a Mouth Organ and Beats Time with Its Tail |url=[https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1912/10/21/100553399.pdf](https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1912/10/21/100553399.pdf) |work=The New York Times |date=21 Oktoba 1912 |access-date=28 Julai 2009}}</ref> == Picha == <gallery> File:Bill Snyder and Charles Bunstein Stover.jpg|Charles Bunstein Stover, Kamishna wa Hifadhi za Jiji la New York, pamoja na William Snyder katika Central Park Zoo, takriban mwaka 1913 File:Hattie the elephant and Bill Snyder the human.jpg|Hattie na William Snyder katika Central Park Zoo, takriban mwaka 1913 </gallery> == Marejeo == {{Reflist}} {{Mbegu-mtu}} {{BD|1864|1934}} [[Jamii:Watu wa Marekani]] 6nuxfxvr7a6f9l8gpexm7k82see6u6i 2 240378 1566752 2026-06-06T07:54:08Z Juma Kasele 89985 Mhariri, Malala wikipedia, kuziboresha zaidi kwa wasomaji 1566752 wikitext text/x-wiki Mimi Juma Kasele wa wikipedia, naipenda sana wikipedia kwa sababu napata kufahamu makala mbalimbali na kuzifanyia editing ili kuziboresha zaidi kwa wasomaji wetu. 93c8ljf2oflic59d3o2vzsb0vgtqmid 3 240379 1566772 2026-06-06T09:48:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1566772 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Juni 2026 (UTC) g1mqvivrpkguyz2ti6pf96d1ekhijme 3 240380 1566773 2026-06-06T09:48:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1566773 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Juni 2026 (UTC) g1mqvivrpkguyz2ti6pf96d1ekhijme 3 240381 1566774 2026-06-06T09:48:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1566774 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Juni 2026 (UTC) g1mqvivrpkguyz2ti6pf96d1ekhijme 3 240382 1566775 2026-06-06T09:48:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1566775 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Juni 2026 (UTC) g1mqvivrpkguyz2ti6pf96d1ekhijme 3 240383 1566776 2026-06-06T09:48:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1566776 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 6 Juni 2026 (UTC) g1mqvivrpkguyz2ti6pf96d1ekhijme 3 240384 1566777 2026-06-06T09:49:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1566777 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Juni 2026 (UTC) lc6rjzeitdzzuzildoy3l93cvxe24nc 3 240385 1566778 2026-06-06T09:49:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1566778 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Juni 2026 (UTC) lc6rjzeitdzzuzildoy3l93cvxe24nc 3 240386 1566779 2026-06-06T09:49:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1566779 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Juni 2026 (UTC) lc6rjzeitdzzuzildoy3l93cvxe24nc 3 240387 1566780 2026-06-06T09:49:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1566780 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Juni 2026 (UTC) lc6rjzeitdzzuzildoy3l93cvxe24nc 3 240388 1566781 2026-06-06T09:49:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1566781 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Juni 2026 (UTC) lc6rjzeitdzzuzildoy3l93cvxe24nc 3 240389 1566782 2026-06-06T09:49:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1566782 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 6 Juni 2026 (UTC) lc6rjzeitdzzuzildoy3l93cvxe24nc 3 240390 1566783 2026-06-06T09:50:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1566783 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Juni 2026 (UTC) h25ntdlt35u3rrp9mmn0vks0vl7zcjz 3 240391 1566784 2026-06-06T09:50:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1566784 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Juni 2026 (UTC) h25ntdlt35u3rrp9mmn0vks0vl7zcjz 3 240392 1566785 2026-06-06T09:50:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1566785 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Juni 2026 (UTC) h25ntdlt35u3rrp9mmn0vks0vl7zcjz 3 240393 1566786 2026-06-06T09:50:34Z AmmarBot 81277 Karibu 1566786 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Juni 2026 (UTC) h25ntdlt35u3rrp9mmn0vks0vl7zcjz 3 240394 1566787 2026-06-06T09:50:44Z AmmarBot 81277 Karibu 1566787 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Juni 2026 (UTC) h25ntdlt35u3rrp9mmn0vks0vl7zcjz 3 240395 1566788 2026-06-06T09:50:54Z AmmarBot 81277 Karibu 1566788 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 6 Juni 2026 (UTC) h25ntdlt35u3rrp9mmn0vks0vl7zcjz 3 240396 1566789 2026-06-06T09:51:04Z AmmarBot 81277 Karibu 1566789 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 6 Juni 2026 (UTC) de4ulumyk5zdvlujrk16qj60jhdzahr 3 240397 1566790 2026-06-06T09:51:14Z AmmarBot 81277 Karibu 1566790 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 6 Juni 2026 (UTC) de4ulumyk5zdvlujrk16qj60jhdzahr 3 240398 1566791 2026-06-06T09:51:24Z AmmarBot 81277 Karibu 1566791 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:51, 6 Juni 2026 (UTC) de4ulumyk5zdvlujrk16qj60jhdzahr 0 240399 1566798 2026-06-06T10:37:23Z Family 001 70423 Nimeanzisha makala mpya 1566798 wikitext text/x-wiki '''Crumbs''' ni filamu ya mapenzi ya kisayansi ya kubuni ya nchini [[Ethiopia]] ya mwaka 2015. Hii ni filamu ndefu ya kwanza kutoka kwa mwongozaji Miguel Llansó aliyezaliwa nchini [[Hispania]]. Ikiwa imerekodiwa karibu na eneo la Dallol nchini Ethiopia kwa bajeti ya dola 225,000 za Kimarekani, Crumbs 'inatumia mtindo wa kipekee na wakati mwingine wa njozi au kidhahania kusimulia hadithi ya mapenzi ambayo kimsingi ni rahisi na yenye kugusa hisia'.<ref>{{Cite web|title=‘Crumbs’: Rotterdam Review|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/crumbs-rotterdam-review-769555/|work=The Hollywood Reporter|date=2015-02-03|accessdate=2026-06-06|language=en-US|author=Neil Young}}</ref> Ilionyeshwa kwa mara ya kwanza katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la Rotterdam, na pia ilipata Kitambulisho Maalum cha Majaji wa Nightfall katika Tamasha la Filamu la [[Los Angeles]] la mwaka 2015, pamoja na Tuzo ya Filamu Ndefu ya Kwanza Bora katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la Fantasia la mwaka 2015.<ref>{{Cite web|title=Watch the First 7 Minutes of Ethiopian Post-Apocalyptic Film Crumbs|url=https://www.dreadcentral.com/news/139173/watch-the-first-7-minutes-of-ethiopian-post-apocalyptic-film-crumbs/|work=Dread Central|date=2015-11-12|accessdate=2026-06-06|language=en-US|author=Debi Moore}}</ref> == Muhtasari == Katika maono ya kuvutia ya nchi ya Ethiopia baada ya mwisho wa dunia, mtafuta-takataka mnyonge anaanza safari ya matukio ya njozi na kidhahania inayohusisha chombo cha angani cha siri, wachawi, Santa Claus, mashujaa wa kale wa Nazi, na mambo mengine mengi. Ikifungua ulimwengu wenye mzunguko usio na mwisho unaotokana na mabaki ya tamaduni maarufu za mwishoni mwa karne ya ishirini (kuanzia Michael Jordan hadi Ninja Turtles), filamu hii ya kusisimua na ya kustaajabisha inashangaza na kuvutia inapoamsha hisia zake yenyewe za msisimko wa kichawi. == Marejeo == <references /> == Marejeo ya nje == [[imdbtitle:4362764|Crumbs (2015) - IMDb]] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2015]] [[Jamii:Filamu]] [[Jamii:Filamu kwa lugha]] hylj64ropv220lczpjiu7r20475zqps 1566805 1566798 2026-06-06T10:55:07Z Riccardo Riccioni 452 1566805 wikitext text/x-wiki '''Crumbs''' ni filamu ya mapenzi ya kisayansi ya kubuni ya nchini [[Ethiopia]] ya mwaka 2015. Hii ni filamu ndefu ya kwanza kutoka kwa mwongozaji Miguel Llansó aliyezaliwa nchini [[Hispania]]. Ikiwa imerekodiwa karibu na eneo la Dallol nchini Ethiopia kwa bajeti ya dola 225,000 za Kimarekani, Crumbs 'inatumia mtindo wa kipekee na wakati mwingine wa njozi au kidhahania kusimulia hadithi ya mapenzi ambayo kimsingi ni rahisi na yenye kugusa hisia'.<ref>{{Cite web|title=‘Crumbs’: Rotterdam Review|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/crumbs-rotterdam-review-769555/|work=The Hollywood Reporter|date=2015-02-03|accessdate=2026-06-06|language=en-US|author=Neil Young}}</ref> Ilionyeshwa kwa mara ya kwanza katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la Rotterdam, na pia ilipata Kitambulisho Maalum cha Majaji wa Nightfall katika Tamasha la Filamu la [[Los Angeles]] la mwaka 2015, pamoja na Tuzo ya Filamu Ndefu ya Kwanza Bora katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la Fantasia la mwaka 2015.<ref>{{Cite web|title=Watch the First 7 Minutes of Ethiopian Post-Apocalyptic Film Crumbs|url=https://www.dreadcentral.com/news/139173/watch-the-first-7-minutes-of-ethiopian-post-apocalyptic-film-crumbs/|work=Dread Central|date=2015-11-12|accessdate=2026-06-06|language=en-US|author=Debi Moore}}</ref> == Muhtasari == Katika maono ya kuvutia ya nchi ya Ethiopia baada ya mwisho wa dunia, mtafuta-takataka mnyonge anaanza safari ya matukio ya njozi na kidhahania inayohusisha chombo cha angani cha siri, wachawi, Santa Claus, mashujaa wa kale wa Nazi, na mambo mengine mengi. Ikifungua ulimwengu wenye mzunguko usio na mwisho unaotokana na mabaki ya tamaduni maarufu za mwishoni mwa karne ya ishirini (kuanzia Michael Jordan hadi Ninja Turtles), filamu hii ya kusisimua na ya kustaajabisha inashangaza na kuvutia inapoamsha hisia zake yenyewe za msisimko wa kichawi. == Marejeo == <references /> == Viungo vya nje == * [[imdbtitle:4362764|Crumbs (2015) - IMDb]] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2015]] [[Jamii:Filamu za Ethiopia]] hh9av1nuryvtawhhy0u27pneb29ku9s 1566806 1566805 2026-06-06T10:55:19Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Crumbs (film)]] hadi [[Crumbs]]: urahisi wa kuupata 1566805 wikitext text/x-wiki '''Crumbs''' ni filamu ya mapenzi ya kisayansi ya kubuni ya nchini [[Ethiopia]] ya mwaka 2015. Hii ni filamu ndefu ya kwanza kutoka kwa mwongozaji Miguel Llansó aliyezaliwa nchini [[Hispania]]. Ikiwa imerekodiwa karibu na eneo la Dallol nchini Ethiopia kwa bajeti ya dola 225,000 za Kimarekani, Crumbs 'inatumia mtindo wa kipekee na wakati mwingine wa njozi au kidhahania kusimulia hadithi ya mapenzi ambayo kimsingi ni rahisi na yenye kugusa hisia'.<ref>{{Cite web|title=‘Crumbs’: Rotterdam Review|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/crumbs-rotterdam-review-769555/|work=The Hollywood Reporter|date=2015-02-03|accessdate=2026-06-06|language=en-US|author=Neil Young}}</ref> Ilionyeshwa kwa mara ya kwanza katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la Rotterdam, na pia ilipata Kitambulisho Maalum cha Majaji wa Nightfall katika Tamasha la Filamu la [[Los Angeles]] la mwaka 2015, pamoja na Tuzo ya Filamu Ndefu ya Kwanza Bora katika Tamasha la Kimataifa la Filamu la Fantasia la mwaka 2015.<ref>{{Cite web|title=Watch the First 7 Minutes of Ethiopian Post-Apocalyptic Film Crumbs|url=https://www.dreadcentral.com/news/139173/watch-the-first-7-minutes-of-ethiopian-post-apocalyptic-film-crumbs/|work=Dread Central|date=2015-11-12|accessdate=2026-06-06|language=en-US|author=Debi Moore}}</ref> == Muhtasari == Katika maono ya kuvutia ya nchi ya Ethiopia baada ya mwisho wa dunia, mtafuta-takataka mnyonge anaanza safari ya matukio ya njozi na kidhahania inayohusisha chombo cha angani cha siri, wachawi, Santa Claus, mashujaa wa kale wa Nazi, na mambo mengine mengi. Ikifungua ulimwengu wenye mzunguko usio na mwisho unaotokana na mabaki ya tamaduni maarufu za mwishoni mwa karne ya ishirini (kuanzia Michael Jordan hadi Ninja Turtles), filamu hii ya kusisimua na ya kustaajabisha inashangaza na kuvutia inapoamsha hisia zake yenyewe za msisimko wa kichawi. == Marejeo == <references /> == Viungo vya nje == * [[imdbtitle:4362764|Crumbs (2015) - IMDb]] [[Jamii:Africa Film Cinema Tanzania 2026]] [[Jamii:Filamu za 2015]] [[Jamii:Filamu za Ethiopia]] hh9av1nuryvtawhhy0u27pneb29ku9s 0 240400 1566799 2026-06-06T10:41:27Z "futemcdonald" 78453 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Elfu moja mia tatu na saba''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1307''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCVII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu na sita|1306]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu na mbili|1308]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1306 KK]] na [[1306]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]]' 1566799 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu na saba''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1307''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCVII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu na sita|1306]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu na mbili|1308]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1306 KK]] na [[1306]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] rnlwgz1q88yr7a0bivwk8fipn5r8kec 1566800 1566799 2026-06-06T10:42:11Z "futemcdonald" 78453 1566800 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu na saba''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1307''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCVII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu na sita|1306]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu na nane|1308]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1306 KK]] na [[1306]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] s2mb4xk7ndokkzxjqkxxcrfrfbwxy5x 1566808 1566800 2026-06-06T10:55:45Z Riccardo Riccioni 452 1566808 wikitext text/x-wiki '''Elfu moja mia tatu na saba''' ni [[namba]] inayoandikwa '''1307''' kwa [[tarakimu]] za kawaida na MCCCVII kwa [[namba za Kiroma|zile za Kirumi]]. Ni [[namba asilia]] inayofuata [[Elfu moja mia tatu na sita|1306]] na kutangulia [[Elfu moja mia tatu na nane|1308]]. ==Matumizi== * Namba hurejea miaka [[1307 KK]] na [[1307]] [[BK]]. ==Tanbihi== {{marejeo}} {{mbegu-hisabati}} [[Jamii:Namba asilia]] 229yh7cak3rl1tgh4vq4yse8l317cv0 0 240401 1566807 2026-06-06T10:55:19Z Riccardo Riccioni 452 Riccardo Riccioni alihamisha ukurasa wa [[Crumbs (film)]] hadi [[Crumbs]]: urahisi wa kuupata 1566807 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Crumbs]] 549iauzwc6l5valj6le5gnyc383d1m0