Wikipedia swwiki https://sw.wikipedia.org/wiki/Mwanzo MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Maalum Majadiliano Mtumiaji Majadiliano ya mtumiaji Wikipedia Majadiliano ya Wikipedia Faili Majadiliano ya faili MediaWiki Majadiliano ya MediaWiki Kigezo Majadiliano ya kigezo Msaada Majadiliano ya msaada Jamii Majadiliano ya jamii Lango Majadiliano ya lango Wikichanzo Majadiliano ya Wikichanzo TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Kiitalia 0 3912 1581317 1418198 2026-07-24T09:32:29Z Bobjeff001 91134 1581317 wikitext text/x-wiki {{redirect|it}} {{Infobox lugha | jina_rasmi = Kiitalia | jina_la_asili = Italiano ([[it]]) | asili = [[Italia]], [[San Marino]], [[Uswisi]] (Ticino na Graubünden), [[Vatican]] | lugha_1 = 65 Milioni | lugha_2 = 3.1 Milioni | jumla = 68 Milioni | familia_za_lugha = [[Kihindi-Kiulaya]] </br> [[Kilatini]] </br> [[Lugha za Kirumi|Kirumi]] </br> Kiitalia-Kidalmati </br> Kiitalia | aina_za_awali = Kilatini cha Kale </br>Kilatini Halisi </br>Kituscan</br> Kiflorentia | mfumo_wa_kuandika = [[Alfabeti ya Kilatini]] | lugha_rasmi = Nchi 4 | nambari_ya_msimbo_kichwa1 = ISO 639-1 | nambari_ya_msimbo1 = it | nambari_ya_msimbo_kichwa2 = ISO 639-2 | nambari_ya_msimbo2 = ita | nambari_ya_msimbo_kichwa3 = Glottolog | nambari_ya_msimbo3 = ital1282 | picha = Linguistic map of the Italian language.svg | maelezo_ya_picha = Lugha ya Kiitalia na uenezi wake }} {{multiple image | direction = vertical | width = 185 | footer = | image1 = Dante Luca.jpg | alt1 = | caption1 = [[Dante Alighieri]] (''juu'') na [[Petrarca]] (''chini'') walichangia sana kufanya lahaja ya Firenze ienee kuanzia [[karne za kati]] | image2 = Altichiero, ritratto di Francesco Petrarca.jpg | image3 = Pietro Bembo2.jpg | alt3 = | caption3 = [[Pietro Bembo]] alisanifu lugha ya Kiitalia kwa kutegemea lahaja ya Toscana }} '''Kiitalia''' ("lingua italiana" au "italiano") ni [[lugha za Kirumi|lugha ya kirumi]] katika lugha za [[Kihindi-Kiulaya]] na ndiyo iliyo karibu sana na lugha ya [[Kilatini]].Ikiwa na wasemaji milioni 85, ambao Milioni 67 wanatumia kama lugha ya mama. Ni lugha ya 21 kubwa zaidi duniani.Ni [[lugha rasmi]] ya [[Italia]], [[San Marino]], [[Vatikano]], [[Uswisi]] na katika sehemu za [[Slovenia]] na [[Kroatia]].Inatumika pia katika [[Monako]], [[Malta]], [[Albania]] na [[visiwa]] kadhaa vya [[Ugiriki]]), halafu bado katika elimu katika nchi zilizokuwa [[koloni|makoloni]] ya Italia kama [[Eritrea]], [[Libya]], [[Ethiopia]] na [[Somalia]]. Watu wengi wanaokitumia kama [[lugha mama]] wamekisambaza katika nchi zote walikohamia, kama vile [[Ujerumani]], [[Ufaransa]], [[Ubelgiji]], [[Marekani]], [[Kanada]], [[Brazil]], [[Uruguay]], [[Argentina]], [[Venezuela]], [[Australia]] n.k.<ref>[[#berloco2018|Berloco 2018]]</ref> Ni ya 4 kati ya [[lugha ya kigeni|lugha za kigeni]] zinazosomwa zaidi [[duniani]], hasa kwa sababu ya umuhimu wake katika [[ustaarabu]], kuanzia [[muziki]], lakini pia katika [[biashara]], k.mf. ya [[bidhaa]] za [[utamaduni]] wa Italia. [[Historia|Kihistoria]] asili yake ni lugha ya [[Kilatini]], hivyo pamoja na [[Kifaransa]], [[Kihispania]], [[Kireno]], [[Kiromania]] na lugha nyingine ndogo ni moja ya [[lugha za Kirumi]]. Kati ya lugha hizo, Kiitalia ndicho kinachofanana zaidi na Kilatini, labda baada ya [[Kisardinia]]. Imegawanyika katika [[lahaja]] nyingi, hasa za [[Kaskazini]] na za [[Kusini]] mwa [[rasi]] hiyo. Imesanifiwa kwa msingi wa lahaja ya [[Firenze]] (mkoa wa [[Toscana]], [[Italia ya Kati]]). ==Tanbihi== <references/> ==Marejeo== * {{cite book|last=Simone |first=Raffaele |year=2010 |title=Enciclopedia dell'italiano |publisher=Treccani |ISBN= |ref=simone2010}} * {{cite book|last=Berloco |first=Fabrizio |year=2018 |title=The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition |publisher=Lengu |ISBN=9788894034813 |url=https://books.google.com/books?id=DYynDwAAQBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false |ref=berloco2018}} * {{cite book|last=Palermo |first=Massimo |year=2015 |title=Linguistica italiana |url=https://archive.org/details/linguisticaitali0000pale |publisher=Il Mulino |ISBN=9788815258847 |ref=palermo2015}} ==Viungo vya nje== *[http://www.language-archives.org/language/ita makala za OLAC kuhusu Kiitalia] {{Wayback|url=http://www.language-archives.org/language/ita |date=20150517045747 }} *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/ital1282 lugha ya Kiitalia katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/ita lugha ya Kiitalia katika Ethnologue] {{DEFAULTSORT:Italia}} [[Jamii:Lugha za Kirumi]] [[Jamii:Lugha za Ulaya]] [[Jamii:Lugha za Italia]] [[Jamii:Kiitalia]] 16al5mcat9uz0jxxycunzsl5hbl0arx Alfred Hitchcock 0 15728 1581334 1458637 2026-07-24T10:58:58Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1581334 wikitext text/x-wiki [[Picha:Alfred Hitchcock NYWTS.jpg|thumb|right|300px|Alfred Hitchcock.]] '''Mh. Alfred Joseph Hitchcock''' ([[13 Agosti]] [[1899]] – [[29 Aprili]] [[1980]]) alikuwa mwongozaji na mtayarishaji filamu mkubwa wa [[Uingereza|Kiingereza]]. Yaaminika kwamba Alfred Hitchcock ndiyo mgunduzi na mwanzilishi wa mtindo mingi ya filamu za kusisimua na za aina ya kutisha. Baada ya kuongoza baadhi ya filamu za huko Uingereza, Alfred alielekea mjini Hollywood na akaja kuwa raia wa Marekani kunanko mwaka wa 1956. Moja kati ya filamu alizoongoza Alfred ni kama ifuatavyo: The Lodger (1927), The Lady Vanishes (1938), Rebecca (1940), The Man Who Knew Too Much (1934 na ilijengwa upya mnamo 1956), Rear Window (1954), Vertigo (1958), North by Northwest (1959), Psycho (1960), The Birds (1963), Topaz (1969) na Frenzy (1972). Alfred vilevile ni mtangazaji na mwongozaji wa kipindi cha [[Televisheni|TV]] kiitwacho Alfred Hitchcock Presents. == Viungo vya nje == * {{IMDb name|0000033|Alfred Hitchcock}} * {{tcmdb name|87065|Alfred Hitchcock}} * [http://www.hitchcockonline.org/ HitchcockOnline] {{Wayback|url=http://www.hitchcockonline.org/ |date=20180809230754 }} - Contains a lengthy online essay and related links. * [http://www.sensesofcinema.com/2005/great-directors/hitchcock/ Senses of Cinema's "Great Directors" Alfred Hitchcock profile] {{Wayback|url=http://www.sensesofcinema.com/2005/great-directors/hitchcock/ |date=20101225081942 }} * [http://www.screenonline.org.uk/tours/hitch/tour1.html ''Hitchcock's Style''] -- online exhibit from [[screenonline]], a website of the [[British Film Institute]] * [http://www.hitchcockpresentsdvd.com/ Official Universal Website] {{Wayback|url=http://www.hitchcockpresentsdvd.com/ |date=20141217101922 }} * [http://www.labyrinth.net.au/~muffin/ The Alfred Hitchcock Scholars/"MacGuffin" website] {{Wayback|url=http://www.labyrinth.net.au/~muffin/ |date=20080916095118 }} - the online extension of the Alfred Hitchcock journal ''The MacGuffin''. * [http://www.writingwithhitchcock.com/ Writing With Hitchcock] - Companion site to Steven DeRosa's book of the same name, includes original interviews, essays, script excerpts, and extensive material on Hitchcock's unproduced works. * [http://www.borgus.com/think/hitch.htm Basic Hitchcock Film Techniques] {{Wayback|url=http://www.borgus.com/think/hitch.htm |date=20191003004441 }} A checklist of his top 13 film techniques. * [http://zakka.dk/euroscreenwriters/interviews/alfred_hitchcock.htm EuroScreenwriters features interviews with Hitchcock, both text and video] {{Wayback|url=http://zakka.dk/euroscreenwriters/interviews/alfred_hitchcock.htm |date=20130920213226 }} * [http://www.cinemademerde.com/Essay-Lodger_Hitchcocks_First_Film.shtml Essay: The Lodger: The First 'Hitchcock' Film] {{Wayback|url=http://www.cinemademerde.com/Essay-Lodger_Hitchcocks_First_Film.shtml |date=20070701040945 }} * {{tvtome person|id=38751|name=Alfred Hitchcock}} * [http://www.gerard-bertrand.net/index.htm Alfred Hitchcock's Album], Alfred Hitchcock receives a tribute in this album of "recomposed photographs". * [http://video.google.com/videoplay?docid=-6076323184217355958 Hitchcock's Holocaust Film] {{Wayback|url=http://video.google.com/videoplay?docid=-6076323184217355958 |date=20080314010347 }} * [http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/camp/ Frontline, Memory of the Camps] * [http://www.cjlmilwaukee.org/Video/Video%20Catalog%202/Holocaust%20Sections/Holocaust%20(P-R).htm A Painful Reminder] {{Mbegu-igiza-filamu}} {{DEFAULTSORT:Hitchcock, Alfred}} [[Jamii:Waongozaji Filamu wa Uingereza]] [[Jamii:Watayarishaji Filamu wa Uingereza]] [[Jamii:Waongozaji Filamu wa Marekani]] [[Jamii:Watayarishaji Filamu wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1899]] [[Jamii:Waliofariki 1980]] akukud1v1u4jp64m7ivj2rl2bz7038g Amarna 0 35061 1581337 1580061 2026-07-24T11:10:55Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1581337 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = Amarna |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline = Small aten temple.jpg |imagesize = 300px |image_caption = Small Temple of the [[Aten]] at Akhetaten |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map = Misri |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = Location in Egypt <!-- Location ------------------> |subdivision_type = Country |subdivision_name = {{flag|Egypt}} |subdivision_type1 = [[Governorates of Egypt|Governorate]] |subdivision_name1 = [[Minya Governorate]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |<!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref =Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population -----------------------> |population_as_of = |population_footnotes = |population_note = |population_total = |population_density_km2 = |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_blank1_title =Ethnicities |population_blank1 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone =[[Egypt Standard Time|EST]] |utc_offset = +2 |timezone_DST = +3 |utc_offset_DST = |latd=27|latm=39|lats=42|latNS=N |longd=30|longm=54|longs=20|longEW=E |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = |footnotes = }} [[Picha:Small_aten_temple.jpg|thumbnail|right|280px|Sehemu ya Amarna]] '''Amarna''' (hujulikana zaidi kama '''el-Amarna''' au mara nyingine hukosewa na kuitwa '''Tel el-Amarna'''; kwa {{lang-ar|العمارنة ''al-‘amārnah''}}) ni eneo lilipo katika kingo za [[Mto Nile]] katika [[Misri]] ya sasa katika [[mkoa]] wa [[Minya]]. Lipo [[kilomita]] 5858 [[kusini]] mwa [[mji]] wa [[al-Minya]] na kilomita 312 au [[maili]] 194 kusini mwa [[mji mkuu]] wa [[Misri]] [[Kairo]] na [[km]] 402 [[kaskazini]] mwa [[Luxor]].<ref>{{cite web|url=http://maps.google.com/maps?t=k&ie=UTF8&ll=27.649016,30.908833&spn=0.056566,0.077248&z=14|accessdate=2008-10-01|publisher=Google|title=Google Maps Satellite image}}</ref> Eneo la Amarna linajumuisha [[vijiji]] kadhaa vya kisasa kama vile [[el-Till]] kwa upande wa kaskazini na [[el-Hagg Qandil]] kwa upande wa kusini. Katika eneo hili pia kuna [[makumbusho]] makubwa ya Misri ambayo yanajumuisha mabaki ya mji mkuu wa zamani, uliojengwa upya na [[Farao]] [[Akhenaten]] wa kipindi cha [[nasaba]] ya kumi na nane (1353 hivi) na kuachwa muda mfupi baadae. Akhenaten alijenga mji huo alipojaribu kubadilisha [[dini]] ya Misri kuelekea [[ibada]] ya [[mungu]] mmoja tu aliyekuwa Aten au [[Jua]].<ref>{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/|title=The Official Website of the Amarna Project |accessdate=2008-10-01}}</ref> Jina la mji huo lililotungwa na Wamisri linaandikwa hivi, '''Akhetaten''' (or '''Akhetaton'''{{ndash}} [[tafsiri]] inabadilika katika [[lugha]] mbalimbali, katika lugha ya [[Kiingereza]], tafsiri ya Akhetaten inamaanisha "[[akhet (hieroglyph and season)|Horizon]] ya [[Aten]]."<ref name="davidp125">David (1998), p.125</ref> Eneo hili pia limeshawahi kukaliwa na [[Wakristu]] kutoka [[Roma]] na wengineo na katika kipindi cha kuhama eneo hili, waliacha masalia mbalimbali.<ref name="roman">{{cite web |url=http://www.amarnaproject.com/pages/recent_projects/survey/middle_egypt/2006.shtml |title=Middle Egypt Survey Project 2006 |publisher=Amarna Project |year=2006 |accessdate=2007-06-06}}</ref> == Jiji la Akhentaten == <!-- [[Image:Amarna Map.png|350px|thumb|Map of Amarna]] --> Eneo la mji huu, halijawahi kuhamiwa na watu wengi, na ndio mji ambao [[Akhenaten]] aliuelezea kama Aten <blockquote> "''..sehemu ya kwanza, ambayo aliifanya akijua kuwa atakuja kukaa hapo,''" </blockquote> Inawezekana kuwa, [[familia]] ya kifalme ililipenda eneo hili, na pia kuamini kuwa, hili ndilo sehemu ya kuishi na kuanzisha mji katika eneo hili. Mji huo ulijengwa kama mji mpya wa [[Akhenaten|Farao Akhenaten]], na kuutoa kwa ajili ya dini na [[imani]] yake mpya ya Aten. [[Ujenzi]] ulianza kiasi cha miaka mitano ya [[uongozi]] wake ([[1346 KK]]) na unadhaniwa ulimalizika baada ya miaka tisa ([[1341 KK]]) japokuwa ulikua mji miaka miwili kabla. Kurahisisha ujenzi, majengo mengi katika mji huu, yamejengwa kwa kutumia [[miti]] na [[matope]] na kupakwa [[rangi]] [[nyeupe]], wakati majengo yaliyokuwa ya muhimu yalijengwa kwa kutumia [[mawe]].<ref>Grundon (2007), p.89</ref> Huu ni mji pekee nchini [[Misri]] unaotunza sehemu kubwa ya michoro yake ya ndani kwa sehemu kubwa, hii inawezekana ni kutokana na mji huu kutelekezwa baada ya [[kifo]] cha Akhenaten. Mji huu unaonekana ulibakia imara kwa kipindi cha [[karne]] moja au zaidi hata baada ya kifo chake,<ref name="kemp">{{cite web |url=http://www.archaeology.org/online/interviews/kemp.html |title=Excavating Amarna |publisher=Archaeology.org |date=2006-09-27 |accessdate=2007-06-06 |archive-date=2007-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070711043111/http://www.archaeology.org/online/interviews/kemp.html |url-status=dead }}</ref> baada ya mji huu kutelekezwa ulibaki bila kuhamiwa na mtu hadi Wakristo kutoka [[Roma]] walipokuja na kuanzisha makazi yao <ref name="roman" /> karibu katika maeneo ya pembezoni mwa Mto Nile. === Sehemu na Kupanga === Ukiwa katika kingo za Mto nile, kwa upande wa Mashariki, mabaki ya mji huu yapo katika sehemu mbalimbali, kaskazini na Kusini hususani katika barabara za kifalme. Ambayo hivi sasa yanaitwa 'Sikhet es-Sultan'.<ref name="waterson81">Waterson (1999), p.81</ref><ref name="grundon92">Grundon (2007), p.92</ref> The Royal residences are generally to the north, in what is known as the [[North City, Amarna|North City]], na kuwa na kituo cha utawala na shughuli za kidini, na katika upande wa kusini mwa mji huu, kuna makazi ya watu. {{Amarna Image Map|width=425}} ==== Mji wa Kaskazini ==== Eneo la kaskazini mwa mji ni sehemu yenye nyumba na mahekalu ya kifalme, na ndio makazi kwa familia za kifalme. Wakati upande wa kasakazini uaendelea kupungua ukubwa na wingi kwa nyumba nzuri. Hii ikiwa ni kulingana na mji wenyewe ulivyo.<ref name="grundon92"/> ==== Katikati ya Mji ==== Majengo muhimu ya sherehe na utawala yapo katika eneo la katikati ya mji. Hekalu la [[Aten]] na hekalu dogo la Aten, yalikuwa yanatumika kwa ajili ya shughuli za kidini, na kati ya hekalu la [[Great Royal Palace]] na [[Royal Residence, Amarna|Royal Residence]] yalikuwa yakitumika kwa shughuli za sherehe kwa ajili ya familia za kifalme naitajiri na zilikuwa zikiunganishwa na daraja..<ref>Waterson (1999), p.82</ref> <ref>Moran (1992), p.xiv</ref> Hili pengine ndili eneo la kwanza kuwahi kumalizika na lilijengwa kwa awamu mbili.<ref name="waterson81"/> ==== Kando ya kiunga cha Kusini ==== Eneo la kusini, lilikuwa ni eneoe ambalo hii leo linajulikana kama, ''Southern Suburbs' yaani viunga vya kando upande wa kusini. Eneo hili lina nyumba kubwa kwa ajili ya makazi ya familia tajiri. Kama vie. [[Nahkt]] (waziri mkuu, ), [[Renefer]] (General), [[Panehesy]] (High Priest of the Aten) and [[Ramose]] (Master of Horses). This area also aliyekuwa akimiliki studia ya kuchongea michoro katika mawe. [[Thutmose]], ambapo michoro yenye umbo la moyo ilipatikana iliyokuwa ikimilikiwa na hii ikiwa ni mwaka 1912.<ref>Waterson (1999), p.138</ref> Kwa upande wa Kusini kwenda mbele katika mji huu, kulikuwa na eneo la [[Kom el-Nana]], eneo lililofungiwa na lililikuwa likijulikana kama ''sun-shade'', na pengine lilijengwa kama vile hakalu la sun-temple.<ref>{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/komelnana/index.shtml|title=Kom El-Nana|accessdate=2008-10-04}}</ref>, na pia [[Maru-Aten]], ilikuwa ndilo hekalu mbalo asili yake lilidhaniwa kutengenezwa kwa ajili ya malkia wa [[Akhenaten]] aliyeitwa [[Kiya]],lakini baada ya kifo chake, jina na picha zake vilibadilishwa nay ale ya motto wake wa [[Meritaten]],.<ref>Eyma (2003), p.53</ref>. ==Sanaa ya Amarna== Sanaa ya eneo la Amarna ni ya kipekee katika sanaa nyingi zinazopatina katika ncgi ya [[Misri]] . Hii ni kutokana na uwezo wao mkubwa wa kuchora kwa kuonesha uhalisia wa hali halisi ya michoro. Hii ikiwa ni pamoja na kuonesha hali halisi ya michoro mbalimbali kama vile ya familia za Kifalme wakiwa na watoto wao.Japokuwa imani katika eneo la [[Aten]] iliwahi kuangushwa kabisa lakini sanaa katika eneo hili bado inaonesha kuwa na nguvu sana. Hii ikiwa ni pamoja na kuonesha picha halisi za wanawake zikiwa zenye kung’aa kuliko za wanaume. Sanaa hii pia hujuisha uchoraji wa katuni. ==Kugunduliwa mara ya pili== [[Picha:Amarna Akkadian letter.png|thumb|150px|One of the [[Amarna letters]]]] Kwa mara ya kwanza, jina hili lilitajwa mwaka 1714, na [[Claude Sicard]], mfaransa aliyekuwa mafausi wa Yesu, abaye alikuwa akisafiri katika fukwe za [[Mto Nile]] na bonde la Mto huo, katika mipaka ya Stela kutokea katika eneo la Amarna. Na kutokana na watu wengi kutembelea katika nchi ya [[Misri]] pia watu kadhaa walikuwa wakitembelea katika eneo hili,. Vikosi vya Napoleon, mwaka 1798. 1799 walitengeneza ramani ya kwanza ya Armana ambayo baadae ilikuja kuchaishwa na kati ya mwaka 1821 na 1830.<ref name="amarnamapping">{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/recent_projects/survey/index.shtml|title=Mapping Amarna|accessdate=2008-10-01}}</ref> Mwaka 1887, mwanamke wa kijijini alikua akilima na kugundua kugae chenye umri wa zaidi ya miaka 300<ref>{{cite web|url=http://members.tripod.com/~ib205/budge.html|title=Wallis Budge describes the discovery of the Amarna tablets|accessdate=2008-10-01}}</ref> Mwaka 1891 na 1892, [[Alessandro Barsanti]] aligumndua kaburi la Mfalme (japo lilikuwa likijulikana na wakazi wa eneo hilo tangu mwaka 1880).<ref>{{cite web|url=http://www.amarnaproject.com/pages/amarna_the_place/royal_tombs/index.shtml|title=Royal Tomb|publisher=The Amarna Project|accessdate=2008-10-01}}</ref> Kuna wakati kipindi cha Sir [[Flinders Petrie]] aliwahi kufanya kazi katika eneo kwa kipindi kimoja t Amarna, alifanya kazi yeye binafsi katika eneo [[Egypt Exploration Fund]]. Alianzia katika machimbo ya ya katika ya mji, akijaribu kupeleleza kuhusu hekalu kubwa zaidi la [[Aten]], na nyumba mbalimbali za kifalme ikiwa ni pamoja na makazi ya Farao.Katika hatua mbalimbali alikuwa akifanikiwa kupata mabaki vya vigae na vyombo mbalimbali vya ndaniref name="grundon9091"/> Baada ya kuchapa matokeo ya tafiti zake, Petrie aliweza kuhamasisha watu zaidi kujiunga katika kufanya pelelezi katika maeneo mbalimbali. ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo== * {{cite book|first=Donald|last=Redford|title=Akhenaten : The Heretic King|publisher=Princeton|year=1984}} * {{cite book|first=Rosalie|last=David|title=Handbook to Life in Ancient Egypt|url=https://archive.org/details/handbooktolifein00aros|publisher=Facts on File Inc.|year=1998}} * {{TheAmarnaLettersRef}} * {{cite book|first=Cyril|last=Aldred|title=Akhenaten, King of Egypt|url=https://archive.org/details/00book1496783233|publisher=Thames & Hudson|year=1988}} * {{cite book|title=The Rash Adventurer, A Life of John Pendlebury|first=Imogen|last=Grundon|year=2007|publisher=Libri|location=London}} * {{cite book|first=Norman|year=1903-1908|last=de Garis Davies|title=The Rock Tombs of El Amarna. Part 1-6|publisher=EES|location=London}} * {{cite book|first=G.T.|last=Martin|title=The Royal Tomb at el-'Amarna, 2 vols|year=1974, 1989|publisher=EES|location=London}} * Aayko Eyma ed., ''A Delta-Man in Yebu'', Universal-Publishers. 2003 * {{cite book|first=Barbara|last=Waterson|year=1999|title=Amarna: Ancient Egypt's Age of Revolution|url=https://archive.org/details/amarnaancientegy0000watt}} ==Viungo vya nje== * [http://www.amarnaproject.com/ The University of Cambridge's Amarna Project] * [http://katherinestange.com/egypt/gallery.htm Amarna Art Gallery] {{Wayback|url=http://katherinestange.com/egypt/gallery.htm |date=20200108213537 }} Shows just a few, but stunning, examples of the art of the Amarna period. * [http://www.mansooramarnacollection.com/ M.A. Mansoor Amarna Collection] [[Amarna]] [[Jamii:Miji ya Misri]] [[Jamii:Misri ya Kale]] 0d6vqf2yfeg7hf3hcw9mxb05zj12dgh Kisagalla 0 70331 1581299 1508196 2026-07-23T20:42:47Z ~2026-41370-55 91150 NINETY NINE AND ONE HUNDRED, OH YES, NOW WE NEED... SOME PROTEIN. 1581299 wikitext text/x-wiki '''Kisagalla''' ni [[Lugha za Kibantu|lugha ya Kibantu]] nchini [[Kenya]] inayozungumzwa na [[Wasagalla]]. Isichanganywe na [[Kisagara|lugha ya Kisagara]] nchini [[Tanzania]]. Mwaka wa 1992 [[idadi]] ya wasemaji wa Kisagalla imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na [[uainishaji wa lugha]] za Kibantu wa [[Malcolm Guthrie]] Kisagalla iko katika kundi la E70. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/tga lugha ya Kisagalla kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/tga makala za OLAC kuhusu Kisagalla] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/saga1262 lugha ya Kisagalla katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/tga lugha ya Kisagalla kwenye Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Sagalla}} [[Jamii:Lugha za Kenya]] [[Jamii:lugha za Kibantu]] [[User:Tenshi Hinanawi|TENSHI HINANAWI]] : P̾O̾O̾P̾ ̾V̾A̾N̾D̾A̾L̾I̾S̾M̾ ̾I̾S̾ ̾B̾E̾S̾T̾,̾ ̾I̾ ̾F̾A̾R̾T̾E̾D̾ ̾O̾N̾ ̾T̾H̾I̾S̾ ̾A̾R̾T̾I̾C̾L̾E̾,̾ ̾L̾O̾L̾!̾!̾!̾̾, [[User:Sakura emad|SAKURA EMAD]] IS TRASH! pgmtwqzxvz23xqxyikgydjaahviwd93 1581304 1581299 2026-07-23T20:44:34Z NDG 79979 Masahihisho aliyefanya [[Special:Contributions/~2026-41370-55|~2026-41370-55]] ([[User talk:~2026-41370-55|Majadiliano]]) yalirejeshwa hadi sahihisho la mwisho na [[User:1440 Yuki Shiromitas timer (Every 60 Yuki Shiromitas in (something), a minute passes)|1440 Yuki Shiromitas timer (Every 60 Yuki Shiromitas in (something), a minute passes)]] 1508196 wikitext text/x-wiki '''Kisagalla''' ni [[Lugha za Kibantu|lugha ya Kibantu]] nchini [[Kenya]] inayozungumzwa na [[Wasagalla]]. Isichanganywe na [[Kisagara|lugha ya Kisagara]] nchini [[Tanzania]]. Mwaka wa 1992 [[idadi]] ya wasemaji wa Kisagalla imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na [[uainishaji wa lugha]] za Kibantu wa [[Malcolm Guthrie]] Kisagalla iko katika kundi la E70. ==Viungo vya nje== *[http://multitree.org/codes/tga lugha ya Kisagalla kwenye Multitree] *[http://www.language-archives.org/language/tga makala za OLAC kuhusu Kisagalla] *[http://glottolog.org/resource/languoid/id/saga1262 lugha ya Kisagalla katika Glottolog] *[http://www.ethnologue.com/language/tga lugha ya Kisagalla kwenye Ethnologue] {{mbegu-lugha}} {{DEFAULTSORT:Sagalla}} [[Jamii:Lugha za Kenya]] [[Jamii:lugha za Kibantu]] ne76ju3kc6h0tqcsu96sbacflxv8m7t Basilika la Mt. Paulo 0 85652 1581294 1429454 2026-07-23T18:58:35Z CommonsDelinker 234 Replacing Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_1.JPG with [[File:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_2021-09-29_14-02-11_v2.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:). 1581294 wikitext text/x-wiki [[image:Roma San Paolo fuori le mura BW 2021-09-29 14-02-11 v2.jpg| landscape = yes|thumb|250px|Upande wa mbele wa Basilika-]] [[File:Rom, Sankt Paul vor den Mauern (San Paolo fuori le mura), Heilige Pforte.jpg|thumb|[[Mlango]] mtakatifu.]] [[File:Apse mosaic Basilica of St Paul Outside the Walls.jpg|thumb|left|[[Mosaiki]] ya mwaka [[1220]] ikimuonyesha Kristo kati ya mitume [[Mtume Petro|Petro]] na Paulo, [[Mtume Andrea]] na [[Mwinjili Luka]].]] [[File:Rom, Sankt Paul vor den Mauern (San Paolo fuori le mura), Innenansicht 1.jpg|thumb|Undani wa kanisa.]] [[File:Dehio 17 San Paolo fuori le mura.jpg|thumb|left|Ramani ya basilika]] [[File:Ciborio S. Paolo fuori le mura.jpg|thumb|[[Sibori]] ya [[Arnolfo di Cambio]].]] [[File:St pauls outside the walls.jpg|thumbnail|Mt. Paulo Nje ya Kuta.]] [[File:Colonnade and sky of Saint Paul (Rome).JPG|250px|thumbnail|right|Nguzo za nje.]] '''Basilika la Kipapa la Mt. Paulo Nje ya Kuta''' ni mojawapo kati ya [[basilika|mabasilika]] ya zamani na muhimu zaidi ya [[Roma]]<ref>[[Benedict XVI]]’s theological act of renouncing the title of "[[Patriarch of the West]]" had as consequence that [[Roman Catholic]] patriarchal basilicas are today officially known as [[Major basilica#Papal Basilicas|Papal basilicas]].</ref> pamoja na yale ya [[Kanisa Kuu la Roma|Mt. Yohane huko Laterano]], [[Basilika la Mt. Petro|Mt. Petro huko Vatikano]] na [[Basilika kuu la Bikira Maria|Mt. Maria huko Eskwilino]]. Basilika liko katika eneo la [[Italia]]<ref>Lateran Treaty of 1929, Article 15 ([http://www.aloha.net/~mikesch/treaty.htm ''The Treaty of the Lateran'' by Benedict Williamson (London: Burns, Oates, and Washbourne Limited, 1929), pages 42-66] {{Wayback|url=http://www.aloha.net/~mikesch/treaty.htm |date=20180523023017 }})</ref>, lakini [[Ukulu Mtakatifu]] unalimiliki kabisa<ref>Lateran Treaty of 1929, Article 13 ([http://www.aloha.net/~mikesch/treaty.htm Ibidem] {{Wayback|url=http://www.aloha.net/~mikesch/treaty.htm |date=20180523023017 }})</ref>kama ilivyo kwa maeneo ya [[balozi]] za nchi ya kigeni.<ref>Lateran Treaty of 1929, Article 15 ([http://www.aloha.net/~mikesch/treaty.htm Ibidem] {{Wayback|url=http://www.aloha.net/~mikesch/treaty.htm |date=20180523023017 }})</ref> ==Historia== Basilika lilianzishwa na [[kaisari]] [[Konstantino Mkuu]] juu ya mahali (''cella memoriae'') alipozikwa [[Mtume Paulo]] baada ya kukatwa [[kichwa]] nje ya [[ngome]] ya [[jiji]] la Roma.<ref>the earliest account of a visit to the memorials of the apostles is attributed to Gaius, the Presbyter, "who lived when [[Zephyrinus]] was bishop of Rome [AD 199–217]", as quoted by [[Eusebius]] reporting that "I can point out the tropaia of the Apostles [Peter and Paul]; for if you go to the Vatican or the Ostian Way, you will find the tropaia of those who founded this Church".</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2006/12/061211-saint-paul.html | title = St. Paul's Tomb Unearthed in Rome|publisher=National Geographic News | date = 11 Desemba 2006|accessdate=21 July 2013}}</ref><ref>{{Rejea tovuti |url=http://www.catholicnewsagency.com/new.php?n=8221 | title = St Paul burial place confirmed|publisher=Catholic News Agency | date = 2006-12-06|accessdate=2013-03-04 |archivedate=2009-02-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090220044044/http://www.catholicnewsagency.com/new.php?n=8221 }}</ref><ref>{{Rejea tovuti |url=http://212.77.1.245/news_services/bulletin/news/19405.php?index=19405&po_date=11.12.2006&lang=en | title = Communiqué about the press conference|accessdate=2016-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930030119/http://212.77.1.245/news_services/bulletin/news/19405.php?index=19405&po_date=11.12.2006&lang=en |archivedate=2007-09-30 }}</ref><ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.msnbc.msn.com/id/16083789/ | title = Associated Press: '&#39;Have St. Paul’s remains been unearthed?'&#39;|publisher=MSNBC | date = 2006-12-07|accessdate=2013-03-04}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=Fraser |first=Christian |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/6219656.stm | title = Christian Fraser, St Paul's tomb unearthed in Rome, BBC News, 7 December 2006|publisher=BBC News | date = 2006-12-07|accessdate=2013-03-04}}</ref> Baada ya mabadiliko mengi, lilijengwa upya katika [[karne ya 19]] kwa sababu lilikuwa limeteketezwa na [[moto]]. [[Kipimo|Vipimo]] vyake ni [[mita]] 131.66 kwa 65 kwa 29.70, hivyo ni [[kanisa]] la pili kwa ukubwa mjini Roma. [[Kumbukumbu]] ya [[Kutabaruku|kutabarukiwa]] kwake inafanyika kila [[mwaka]] [[tarehe]] [[18 Novemba]]<ref>[[Martyrologium Romanum]]</ref> pamoja na ya kutabarukiwa [[Basilika la Mt. Petro]] ili kudokeza [[ndugu|udugu]] wa [[Mitume Petro na Paulo|Mitume hao wawili]] na [[umoja]] wa [[Kanisa]] lote <ref>https://www.santiebeati.it/dettaglio/30100</ref>. Tangu mwaka [[1980]] Basilika hilo liko katika orodha ya [[UNESCO]] ya [[Urithi wa Dunia]]. ==Tanbihi== {{reflist}} ==Marejeo ya Kiswahili== * John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 409-410 * Pd. Leandry Kimario, [[Wakapuchini|O.F.M.Cap.]] - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 359-360 == Marejeo ya lugha nyingine== *[[Kurt Weitzmann|Weitzmann, Kurt]], ed., ''[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/ref/collection/p15324coll10/id/156533 Age of spirituality: late antique and early Christian art, third to seventh century]'', no. 439-440, 1979, [[Metropolitan Museum of Art]], New York, ISBN 9780870991790 *{{Rejea kitabu|first=Brigitte|last=Hinze-Bohlen| title = Kunst & Architektur-ROM|publisher=Könemann|location=Cologne}} {{Year missing}} *{{Rejea kitabu|first=Claudio|last=Rendina| title = Enciclopedia di Roma|publisher=Newton & Compton|year=2000|pages=867–868}} * Marina Docci, ''San Paolo fuori le mura: Dalle origini alla basilica delle origini'' (Roma: Gangemi Editore 2006). ==Viungo vya nje== {{Commons|Basilica di San Paolo Fuori le Mura|Basilica of Saint Paul Outside the Walls}} *[http://www.vatican.va/various/basiliche/san_paolo/index_en.html The Papal Basilica St Paul Outside-the-Walls], official site. *{{CathEncy|wstitle=St. Paul-without-the-Walls}} *[http://news.nationalgeographic.com/news/2006/12/061211-saint-paul.html St. Paul's Tomb Unearthed in Rome on National Geographic News], including a photograph of a side of the sarcophagus. *[http://www.30giorni.it/us/articolo.asp?id=19640 The tombs of the apostles: Saint Paul] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130108093230/http://www.30giorni.it/us/articolo.asp?id=19640 |date=2013-01-08 }} *[http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=e5ed8af6d6f90fbe564a710bcd18ae5f&result=12 3D Model of the church] {{Wayback|url=http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=e5ed8af6d6f90fbe564a710bcd18ae5f&result=12 |date=20121021131337 }} *[http://vita-nostra-in-ecclesia.blogspot.com/2010/07/feast-of-joachim-and-anne.html Reliquary] of St. Anne's forearm venerated in a side chapel {{mbegu-katoliki}} [[Category:Mtume Paulo]] [[Jamii:Makanisa nchini Italia]] [[Category:Roma]] [[Category:Urithi wa Dunia]] 6vmm10rrbh1a9jfeuckuli7zvag03cy Mto Mrambo 0 100451 1581298 1508194 2026-07-23T20:40:37Z ~2026-41370-55 91150 NINETY NINE AND ONE HUNDRED, OH YES, NOW WE NEED... SOME PROTEIN. 1581298 wikitext text/x-wiki '''Mto Mrambo''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Mbeya]] ([[Tanzania]] [[Kusini]] [[Magharibi]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org www.geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Mbeya]] [[User:Tenshi Hinanawi|TENSHI HINANAWI]] : P̾O̾O̾P̾ ̾V̾A̾N̾D̾A̾L̾I̾S̾M̾ ̾I̾S̾ ̾B̾E̾S̾T̾,̾ ̾I̾ ̾F̾A̾R̾T̾E̾D̾ ̾O̾N̾ ̾T̾H̾I̾S̾ ̾A̾R̾T̾I̾C̾L̾E̾,̾ ̾L̾O̾L̾!̾!̾!̾̾, [[User:Sakura emad|SAKURA EMAD]] IS TRASH! qy6yradlmy6g2z9bb6le0mt78imtv0b 1581303 1581298 2026-07-23T20:44:27Z NDG 79979 Masahihisho aliyefanya [[Special:Contributions/~2026-41370-55|~2026-41370-55]] ([[User talk:~2026-41370-55|Majadiliano]]) yalirejeshwa hadi sahihisho la mwisho na [[User:1440 Yuki Shiromitas timer (Every 60 Yuki Shiromitas in (something), a minute passes)|1440 Yuki Shiromitas timer (Every 60 Yuki Shiromitas in (something), a minute passes)]] 1508194 wikitext text/x-wiki '''Mto Mrambo''' ni kati ya [[mito]] ya [[mkoa wa Mbeya]] ([[Tanzania]] [[Kusini]] [[Magharibi]]). ==Tazama pia== * [[Mito ya Tanzania]] * [[Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya]] ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Viungo vya nje== * [http://www.geonames.org www.geonames.org] {{Mito ya Tanzania}} {{mbegu-jio-TZ}} [[Jamii:Mito ya Tanzania]] [[Jamii:Mkoa wa Mbeya]] q5u4icxv74fdamb7kn5g59g12ne6jms Fumo Liyongo 0 117759 1581300 1512601 2026-07-23T20:43:10Z ~2026-41370-55 91150 NINETY NINE AND ONE HUNDRED, OH YES, NOW WE NEED... SOME PROTEIN. 1581300 wikitext text/x-wiki '''Fumo Liyongo''' (wakati mwingine '''Fumo Liongo)''' alikuwa [[askari]] na [[mwandishi]] wa [[mashairi]] katika [[pwani]] ya [[kaskazini]] ya [[Afrika Mashariki]] kati ya [[karne ya 9]] na [[karne ya 13]]. Aliandika [[gungu]] mengi kama "Sifa la Uta" au "Wimbo wa Mapenzi". Katika [[mwaka]] wa [[1913]], mwandishi wa mashairi [[Muhamadi Kijumwa]] aliandika juun yake [[utenzi]] maarufu uitwao [[utendi wa Fumo Liyongo]], utenzi ambao ulikuwa ukielezea [[maisha]] ya Fumo Liyongo, aliyekuwa mshairi na pia mtawala katika eneo la [[Pate]] <ref>{{Rejea jarida|last=Guanghui|first=Cao|last2=Kai|first2=Hu|last3=Jun|first3=Zhou|date=2014-01-31|title=Efficient Image Scrambling based on any Chaotic Map|url=http://dx.doi.org/10.14257/ijsia.2014.8.1.32|journal=International Journal of Security and Its Applications|volume=8|issue=1|pages=343–354|doi=10.14257/ijsia.2014.8.1.32|issn=1738-9976}}</ref> [[User:Tenshi Hinanawi|TENSHI HINANAWI]] : P̾O̾O̾P̾ ̾V̾A̾N̾D̾A̾L̾I̾S̾M̾ ̾I̾S̾ ̾B̾E̾S̾T̾,̾ ̾I̾ ̾F̾A̾R̾T̾E̾D̾ ̾O̾N̾ ̾T̾H̾I̾S̾ ̾A̾R̾T̾I̾C̾L̾E̾,̾ ̾L̾O̾L̾!̾!̾!̾̾, [[User:Sakura emad|SAKURA EMAD]] IS TRASH! == Mistari yake == *''Mwanangwa'' *''Mwanangwa ni fili'' *''Hafi kwa ulili'' *''Hufa kwa jabali'' *''Kwalo kondo kali'' *''Nijiwapo nime'' *''Moyo usiname'' *''Niwe gombe dume'' *''Kiukisha mbuzi'' *''Nife dondo wazi'' *''Ndi Fumo wa Ozi'' *''Fumo Liyongo'' ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Marejeo== * J. L. Mbele (1986). ''The Liongo Fumo Epic and the Scholars''. In «Kiswahili», 53 (1-2), pp.&nbsp;128–145. * J. L. Mbele (1986). ''The Identity of the Hero in the Liongo Epic''. In «Research in African Literatures», 17, pp.&nbsp;464–473. * J. L. Mbele (1989). ''The Liongo Epic and Swahili Culture''. In «Weekend Magazine» (January 17, 1989), p.&nbsp;23. * [[Alice Werner]], ''The Swahili Saga of Liongo Fumo'' (1926) ==Viungo vya nje== *[http://efldept.aug.edu/humanitiesHBK/handbook_htm/liongo_fumo.htm Liongo Fumo] {{Wayback|url=http://efldept.aug.edu/humanitiesHBK/handbook_htm/liongo_fumo.htm |date=20080531063357 }} *[http://www.a-gallery.de/docs/mythology.htm African Mythology] {{Wayback|url=http://www.a-gallery.de/docs/mythology.htm |date=20081228024750 }} {{mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Fasihi ya Kiswahili]] [[Jamii:Waandishi wa Kiswahili]] ecnxtgbq6h5leckdy1jgv7u66ziivbo 1581301 1581300 2026-07-23T20:43:56Z NDG 79979 Masahihisho aliyefanya [[Special:Contributions/~2026-41370-55|~2026-41370-55]] ([[User talk:~2026-41370-55|Majadiliano]]) yalirejeshwa hadi sahihisho la mwisho na [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] 1512601 wikitext text/x-wiki '''Fumo Liyongo''' (wakati mwingine '''Fumo Liongo)''' alikuwa [[askari]] na [[mwandishi]] wa [[mashairi]] katika [[pwani]] ya [[kaskazini]] ya [[Afrika Mashariki]] kati ya [[karne ya 9]] na [[karne ya 13]]. Aliandika [[gungu]] mengi kama "Sifa la Uta" au "Wimbo wa Mapenzi". Katika [[mwaka]] wa [[1913]], mwandishi wa mashairi [[Muhamadi Kijumwa]] aliandika juun yake [[utenzi]] maarufu uitwao [[utendi wa Fumo Liyongo]], utenzi ambao ulikuwa ukielezea [[maisha]] ya Fumo Liyongo, aliyekuwa mshairi na pia mtawala katika eneo la [[Pate]] <ref>{{Rejea jarida|last=Guanghui|first=Cao|last2=Kai|first2=Hu|last3=Jun|first3=Zhou|date=2014-01-31|title=Efficient Image Scrambling based on any Chaotic Map|url=http://dx.doi.org/10.14257/ijsia.2014.8.1.32|journal=International Journal of Security and Its Applications|volume=8|issue=1|pages=343–354|doi=10.14257/ijsia.2014.8.1.32|issn=1738-9976}}</ref> == Mistari yake == *''Mwanangwa'' *''Mwanangwa ni fili'' *''Hafi kwa ulili'' *''Hufa kwa jabali'' *''Kwalo kondo kali'' *''Nijiwapo nime'' *''Moyo usiname'' *''Niwe gombe dume'' *''Kiukisha mbuzi'' *''Nife dondo wazi'' *''Ndi Fumo wa Ozi'' *''Fumo Liyongo'' ==Tanbihi== {{marejeo}} ==Marejeo== * J. L. Mbele (1986). ''The Liongo Fumo Epic and the Scholars''. In «Kiswahili», 53 (1-2), pp.&nbsp;128–145. * J. L. Mbele (1986). ''The Identity of the Hero in the Liongo Epic''. In «Research in African Literatures», 17, pp.&nbsp;464–473. * J. L. Mbele (1989). ''The Liongo Epic and Swahili Culture''. In «Weekend Magazine» (January 17, 1989), p.&nbsp;23. * [[Alice Werner]], ''The Swahili Saga of Liongo Fumo'' (1926) ==Viungo vya nje== *[http://efldept.aug.edu/humanitiesHBK/handbook_htm/liongo_fumo.htm Liongo Fumo] {{Wayback|url=http://efldept.aug.edu/humanitiesHBK/handbook_htm/liongo_fumo.htm |date=20080531063357 }} *[http://www.a-gallery.de/docs/mythology.htm African Mythology] {{Wayback|url=http://www.a-gallery.de/docs/mythology.htm |date=20081228024750 }} {{mbegu-mwandishi}} [[Jamii:Waandishi wa Kenya]] [[Jamii:Fasihi ya Kiswahili]] [[Jamii:Waandishi wa Kiswahili]] qwnd1uv33lgmdve7jsrfvjoztzcwflh Ardabil 0 152806 1581338 1337223 2026-07-24T11:51:00Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1581338 wikitext text/x-wiki [[Faili:Ardabil skyline 2019 4.jpg|250px|thumb|Ardabil ikitazamwa kutoka mlimani]] [[Faili:6مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی.jpg|250px|thumb|Kaburi la Sheikh Safi]] '''Ardabil''' (pia '''Ardabīl''' na '''Ardebīl''' , [[Kiajemi]] na [[Kiazeri]] : اردبیل) ni mji wa kihistoria kaskazini-magharibi mwa [[Uajemi|Iran]]. Jina Ardabil linatokana na jina la Kiajemi cha kale "Artawila", likimaanisha mahali patakatifu. <ref>{{Cite web |url=http://www.iranchamber.com/provinces/06_ardabil/06_ardabil.php |title=Iranian Provinces: Ardabil |accessdate=2022-06-29 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225010634/http://www.iranchamber.com/provinces/06_ardabil/06_ardabil.php |url-status=dead }}</ref> Ardabil ni makao makuu wa Mkoa wa Ardabil . Katika sensa ya 2011, idadi ya wakazi ilikuwa 564,365 katika familia 156,324, Wakazi wengi ni [[Waazeri]]. <ref>{{Cite web|url=http://looklex.com/e.o/ardabil.htm|title=Ardabil|publisher=[[Looklex Encyclopaedia]]|accessdate=2013-08-13|archivedate=2013-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928001733/http://looklex.com/e.o/ardabil.htm}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/33279/Ardabil|title=Ardabīl|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2013-08-13}}</ref> Ardabil pia inajulikana kwa patakatifu na kaburi la [[Safi-ad-din Ardabili|Safî ad-Dîn]] na jina lake lilikuwa chanzo cha nasaba ya wafalme wa Safavi . == Marejeo == {{Marejeo}} == Tovuti za Nje == * [http://www.lovelyiran.com/ardabil/ Vivutio vya Watalii vya Ardabil] {{Wayback|url=http://www.lovelyiran.com/ardabil/ |date=20100328100758 }} * http://www.irantour.org/Iran/province/ardabil.html {{Wayback|url=http://www.irantour.org/Iran/province/ardabil.html |date=20080607093041 }} . * http://www.travel-images.com/az-ardebil.html [[Jamii:Miji ya Uajemi]] flknj5f3n9tisnqcngwkq07gma1mw5s Module:Databox 828 160937 1581272 1503606 2026-07-23T13:06:00Z Muddyb 379 1581272 Scribunto text/plain -- A more extensive version is stored and documented at the Swedish Wikipedia site, sv.wikipedia.org/wiki/Modul:Databox -- It is supposed to work for any language. -- -- TOLEO LILILOREKEBISHWA: sasa linaongeza vichwa vya makundi (section headers) -- kwa mtindo unaofanana na Module:Databox ya ha.wikipedia.org, bila kuvunja -- muundo wa awali wa moduli hii (bado inatumia mw.html.create moja kwa moja, -- HAITUMII Module:Infobox). -- Properties excluded for all Databoxes in Kiswahili Wikipedia local site_excluded_properties = { 'P360', --is a list of 'P4224', --category contains 'P935', -- Commons gallery 'P1472', -- Commons Creator page 'P1612', -- Commons Institution page 'P373', -- Commons category 'P3722', -- Commons maps category 'P1151', -- topic's main Wikimedia portal 'P1424', -- topic's main template 'P910', -- topic's main category 'P1200', -- bodies of water basin category 'P1792', -- category of associated people 'P1464', -- category for people born here 'P1465', -- category for people who died here 'P1791', -- category of people buried here 'P1740', -- category for films shot at this location 'P2033', -- Category for pictures taken with camera 'P2517', -- category for recipients of this award 'P4195', -- category for employees of the organization 'P1754', -- category related to list 'P301', -- category's main topic 'P971', -- category combines topics 'P3876', -- category for alumni of educational institution 'P1753', -- list related to category 'P3921', -- Wikidata SPARQL query equivalent 'P1204', -- Wikimedia portal's main topic 'P1423', -- template's main topic 'P1709', -- equivalent class 'P3950', -- narrower external class 'P2888', -- exact match 'P1382', -- coincident with 'P527', -- has part 'P2670', -- has parts of the class 'P3113', -- does not have part 'P2737', -- union of 'P2738', -- disjoint union of 'P2445', -- metasubclass of 'P1963', -- properties for this type 'P3176', -- uses property 'P1889', -- different from 'P460', -- said to be the same as 'P2959', -- permanent duplicated item 'P2860', -- cites 'P5125', -- wikimedia outline 'P5008', -- on focus list of Wikimedia project 'P2559', -- Wikidata usage instructions 'P1343', -- described by source 'P972', -- catalogu 'P1282', -- OSM tag or key 'P4839', -- Wolfram Language entity code 'P6104', -- Maintained by Wikiproject 'P5996', -- Category for films in this language -- KUONGEZWA: hizi zinashughulikiwa sasa kando, katika sehemu ya "Mahali" 'P131', -- located in the administrative territorial entity 'P625', -- coordinate location } function valuesToKeys(array) local result = {} for _, v in pairs(array) do result[v] = true end return result end local p = {} -- Kazi mpya: kuongeza safu ya "kichwa cha kundi" (section header) ndani ya jedwali local function addSectionHeader(dataTable, text) dataTable:tag('tr') :tag('th') :attr('colspan', '2') :css({ ['background-color'] = '#DADADA', ['text-align'] = 'center', ['font-weight'] = 'bold', padding = '0.3em 0', }) :wikitext(text) end -- Kazi mpya: kupata mfululizo wa maeneo (P131) - mfano: Mji -> Mkoa -> Nchi -- Inarudisha jedwali la safu {label, value} kuanzia la karibu zaidi kwenda juu local function getParentChain(item, lang) local chain = {} local currentItem = item local depth = 0 while currentItem and depth < 5 do local statements = currentItem:getBestStatements('P131') if not statements or #statements == 0 then break end local parentId = statements[1].mainsnak.datavalue and statements[1].mainsnak.datavalue.value.id if not parentId then break end local parentItem = mw.wikibase.getEntity(parentId) if not parentItem then break end local parentLabel = parentItem:getLabel() or parentId table.insert(chain, { label = parentLabel, id = parentId }) currentItem = parentItem depth = depth + 1 end return chain end function p.databox(frame) local args = frame:getParent().args local argsLocal = frame.args local itemId = nil if args.item then itemId = args.item end local argsLocal = frame.args local useImage = nil if argsLocal.useImage then useImage = argsLocal["useImage"] end -- excludeProperties is a local parameter to exclude given properties for a Databox on a specific page local excludeProperties = {} if argsLocal.excludeProperties then for item in string.gmatch(argsLocal.excludeProperties, "[^,]+") do table.insert(excludeProperties, item) end end local lang = mw.language.getContentLanguage() local item = mw.wikibase.getEntity(itemId) if item == nil then mw.addWarning("Wikidata item not found") return "" end local databoxRoot = mw.html.create('div') :addClass('infobox') :css({ float = 'right', border = '1px solid #aaa', ['max-width'] = '300px', padding = '0 0.4em', margin = '0 0 0.4em 0.4em', }) --Title databoxRoot:tag('div') :css({ ['text-align'] = 'center', ['background-color'] = '#f5f5f5', padding = '0.5em 0', margin = '0.5em 0', ['font-size'] = '120%', ['font-weight'] = 'bold', }) :wikitext(item:getLabel() or mw.title.getCurrentTitle().text) --Image local databoxImage = nil if useImage and useImage ~= "" then local allWikidataImages = item:getAllStatements('P18') if #allWikidataImages >= 1 then for _, image in ipairs( allWikidataImages ) do if image.mainsnak.datavalue.value == useImage then databoxImage = useImage break end end end end if databoxImage == nil then local bestWikidataImages = item:getBestStatements('P18') if #bestWikidataImages >= 1 then databoxImage = bestWikidataImages[1].mainsnak.datavalue.value end end if databoxImage then databoxRoot :tag('div') :wikitext('[[File:' .. databoxImage .. '|frameless|300px]]') end --Table local dataTable = databoxRoot :tag('table') :css({ ['text-align'] = 'left', ['font-size'] = '90%', ['word-break'] = 'break-word', ['width'] = '100%', ['table-layout'] = 'fixed', }) dataTable:tag('caption') :addClass('notheme') :css({ ['background-color'] = '#f5f5f5', ['font-weight'] = 'bold', ['margin-top'] = '0.2em', }) :wikitext(item:formatStatements('P31').value) local properties = mw.wikibase.orderProperties(item:getProperties()) local site_excluded_properties_hash = valuesToKeys(site_excluded_properties) site_excluded_properties_hash['P31'] = true --Special property local excludeProperties_hash = valuesToKeys(excludeProperties) -- KUONGEZWA: kichwa cha kundi la kwanza - "Taarifa za jumla" -- (linalofanana na header1 = Q42848 katika toleo la Hausa) local generalPropertiesExist = false for _, property in pairs(properties) do if not site_excluded_properties_hash[property] and not excludeProperties_hash[property] then local valueCount = #item:getBestStatements(property) if valueCount > 0 and valueCount <= 5 then generalPropertiesExist = true break end end end if generalPropertiesExist then addSectionHeader(dataTable, 'Taarifa za jumla') end local edit_message = mw.message.new('vector-view-edit'):plain() for _, property in pairs(properties) do local datatype = item.claims[property][1].mainsnak.datatype local valueCount = #item:getBestStatements(property) if datatype ~= 'commonsMedia' and datatype ~= 'external-id' and datatype ~= 'quantity' and datatype ~= 'wikibase-property' and datatype ~= 'geo-shape' and datatype ~= 'tabular-data' and not site_excluded_properties_hash[property] and not excludeProperties_hash[property] and valueCount > 0 and valueCount <= 5 then local propertyValue = item:formatStatements(property) dataTable:tag('tr') :tag('th') :attr('scope', 'row') :wikitext(lang:ucfirst(propertyValue.label)):done() :tag('td') :wikitext(frame:preprocess(propertyValue.value)) :wikitext('&nbsp;[[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|' .. edit_message .. '|12px|baseline|class=noviewer skin-invert|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. '#' .. property .. ']]') end end --Map (P625) na mfululizo wa maeneo (P131) -- KUONGEZWA: kichwa cha kundi la pili - "Mahali" -- (linalofanana na headerN = Q17334923 katika toleo la Hausa) local coordinates_statements = item:getBestStatements('P625') local hasCoordinates = #coordinates_statements >= 1 and coordinates_statements[1].mainsnak.datavalue and coordinates_statements[1].mainsnak.datavalue.value.globe == 'http://www.wikidata.org/entity/Q2' local parentChain = getParentChain(item, lang) if hasCoordinates or #parentChain > 0 then addSectionHeader(dataTable, 'Mahali') end if #parentChain > 0 then for _, parent in ipairs(parentChain) do dataTable:tag('tr') :tag('th') :attr('scope', 'row') :wikitext('Iko ndani ya'):done() :tag('td') :wikitext('[[d:' .. parent.id .. '|' .. parent.label .. ']]') end end if hasCoordinates then local latitude = coordinates_statements[1].mainsnak.datavalue.value.latitude local longitude = coordinates_statements[1].mainsnak.datavalue.value.longitude local geojson = { type = 'Feature', geometry = { type = 'Point', coordinates = { longitude, latitude } }, properties = { title = item:getLabel() or mw.title.getCurrentTitle().text, ['marker-symbol'] = 'marker', ['marker-color'] = '#224422', } } databoxRoot:wikitext(frame:extensionTag('mapframe', mw.text.jsonEncode(geojson), { height = 300, width = 300, frameless = 'frameless', align = 'center', latitude = latitude, longitude = longitude, zoom = zoom })) end --Wikidata Link databoxRoot:tag('div') :css({ ['display'] = 'flex', padding = '0.3em 0', ['width'] = '100%', ['font-size'] = '90%', }) :addClass('databox-from-wikidata-link') :wikitext('&nbsp;[[File:Wikidata-logo.svg|22px|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. ']]') :tag('div') :css({ margin = '0.05em 0 0 0', }) :wikitext('&nbsp;[[d:' .. item.id .. '|From Wikidata]]') return tostring(databoxRoot) end return p e3gfq5wpzlf62ul9iiuff2fzff8ufpb Mtumiaji:FurahaKamili3/ukurasa wa majaribio 2 191247 1581287 1580970 2026-07-23T15:01:43Z FurahaKamili3 68209 1581287 wikitext text/x-wiki [[Faili:Seat_of_the_House_of_Justice.jpg|kulia|thumb|300x300px|[[Nyumba ya Haki ya Ulimwengu]] huko [[Haifa]], [[Israeli]], ndicho chombo cha juu kabisa cha Wabaháʼí]]Dini ya Kibaháʼí ni dini iliyoanzishwa katika karne ya 19 inayofundisha umoja wa Mungu, umoja wa dini, na umoja wa binadamu. Ilianzishwa na [[Baháʼu'lláh]], na ilienea kwanza nchini Iran na katika baadhi ya maeneo ya [[Mashariki ya Kati]], ambako imekabiliwa na mateso ya kudumu tangu mwanzo wake.{{sfn|Affolter|2005}} Wafuasi wa dini hii huitwa Wabaháʼí, na leo wameenea katika nchi na maeneo mengi duniani'''.''' Kwa mujibu wa Dini ya Kibaháʼí, dini zote kuu za ulimwengu zina chanzo kimoja cha kiungu. Katika nyakati tofauti za historia, Mungu amewatuma wajumbe mbalimbali kuwaletea wanadamu mwongozo unaolingana na mahitaji ya wakati wao. Wabaháʼí humtambua [[Baháʼu'lláh]] kuwa Mdhihirishaji wa Mungu kwa wakati huu, ambaye ujumbe wake unalenga kuunganisha wanadamu wote. Katika maandiko yake, anaeleza kwamba "dunia yote ni nchi moja na Binadamu ni raia wake." == Imani ya Kibahá'í == Mafundisho ya [[Bahaʼullah|Baháʼu'lláh]] ndiyo msingi wa imani ya Kibaháʼí. Kiini cha mafundisho hayo ni kanuni tatu: umoja wa Mungu, umoja wa dini, na umoja wa binadamu. Wabaháʼí wanaamini kwamba Mungu hufunua mapenzi yake kwa wanadamu hatua kwa hatua kupitia wadhihirishaji wake. Kupitia ufunuo huo, tabia ya mwanadamu na maisha ya jamii hubadilishwa, na sifa za kiroho na kimaadili hukuzwa. Kwa sababu hiyo, dini hueleweka kuwa mchakato wa ufunuo uendeleao, unaoleta mwendelezo, mpangilio, na umoja katika historia ya binadamu.{{sfn|Smith|2008|p=108–109}} === Mungu === Kulingana na maandiko ya Kibaháʼí, Mungu hufafanuliwa kuwa mmoja, wa milele, ajuaye yote, aliyepo kila mahali, asiyoharibika, na mwenye nguvu zote ambaye ni Muumba wa vitu vyote katika ulimwengu.{{sfn|Smith|2008|p=106}} Kuwepo kwa Mungu huchukuliwa kuwa kwa milele, bila mwanzo wala mwisho. Ingawa Mungu yuko nje ya ufikivu wa moja kwa moja wa mwanadamu, bado anafahamu uumbaji wake na ana mapenzi na kusudi ambalo hulieleza kwa wanadamu kupitia Wajumbe wake wanaoitwa Wadhihirishaji wa Mungu.{{sfn|Smith|2008|p=106–107, 111–112}} Dhana ya Mungu katika imani ya Kibaháʼí ni ya "asili isiyojulikana" ambayo ndiyo chanzo cha uwepo wote na inayotambulika kupitia ufahamu wa sifa za kibinadamu. [nukuu inahitajika] Kwa maana nyingine, mafundisho ya Kibaháʼí kuhusu Mungu pia yana mwelekeo wa kuona ishara za Mungu katika vitu vyote, lakini yanafundisha kwamba uhalisi wa Mungu uko juu ya ulimwengu wa kimwili. Mafundisho ya Kibaháʼí yanasema kwamba Mungu ni mkuu kiasi kwamba mwanadamu hawezi kumwelewa kikamilifu, na kwa msingi huo mwanadamu hawezi kujijengea mwenyewe taswira kamili na sahihi ya Mungu. Kwa hiyo, kumjua Mungu kunawezekana tu kupitia kwa Wadhihirishaji wake, na ufahamu wa kusudi lake na mapenzi yake hupatikana pia kupitia kwao tu.{{sfn|Cole|1982}} Katika Dini ya Kibaháʼí, Mungu mara nyingi hurejelewa kwa vyeo na sifa zake (kwa mfano, Mwenye nguvu zote, au Mwenye upendo kwa wote), na kuna msisitizo mkubwa juu ya umoja wa Mungu mmoja. Mafundisho ya Kibaháʼí yanaeleza kwamba sifa hizi hazitumiki kwa Mungu kwa namna ya moja kwa moja, bali hutumiwa kutafsiri uungu kwa lugha ya kibinadamu na kuwasaidia watu kuelekeza fikra zao kwenye sifa zake katika kumwabudu Mungu ili kukuza uwezo wao katika njia yao ya kiroho.{{sfn|Hatcher|2005}} Kulingana na mafundisho ya Kibaháʼí, kusudi la mwanadamu ni kujifunza kumjua na kumpenda Mungu kwa njia kama vile sala, tafakari, na kuwatumikia wengine.{{sfn|Hatcher|2005}} === Dini === Kutokana na dhana ya Kibaháʼí ya ufunuo uendeleao, Dini zote kuu za ulimwengu ni halali, ambazo waasisi na wahusika wake wakuu huonwa kuwa Wadhihirishaji wa Mungu.{{sfn|Hartz|2009|p=14}} Historia ya dini hufasiriwa kama mfululizo wa vipindi, ambapo kila Mdhihirishaji huleta ufunuo ulio mpana zaidi na ulioendelea zaidi, unaowasilishwa kama maandiko matakatifu na kupitishwa katika historia kwa kutegemewa kwa viwango tofauti, lakini angalau ukiwa wa kweli katika kiini chake,{{sfn|Stockman|2013|p=40–42}} na unaofaa kwa wakati na mahali ulipofunuliwa.{{sfn|Daume|Watson|1992}} Mafundisho maalumu ya kijamii ya kidini (kwa mfano, mwelekeo wa sala, au vizuizi vya chakula) yanaweza kufutwa na Mdhihirishaji anayefuata ili hitaji linalofaa zaidi kwa wakati na mahali liweze kuwekwa. Kinyume chake, kanuni fulani za jumla (kwa mfano, udugu, au hisani) huonwa kuwa za ulimwengu wote na thabiti. Katika Dini ya Kibaháʼí, mchakato huu wa ufunuo endelevu hautakoma; hata hivyo, huonwa kuwa wa mzunguko. === Agano === Wabaháʼí wanatilia mkazo sana umoja, na Baháʼu'lláh aliweka wazi sheria za kuifanya jumuiya ibaki pamoja na kutatua kutokukubaliana. Ndani ya mfumo huu hakuna mfuasi yeyote binafsi anayeweza kupendekeza tafsiri 'iliyovuviwa' au 'yenye mamlaka' ya maandiko, na watu binafsi hukubali kuunga mkono mstari wa mamlaka uliowekwa katika maandiko ya Kibaháʼí.{{sfn|Hartz|2009|p=20}} Utaratibu huu umeifanya jumuiya ya Wabaháʼí kubaki yenye umoja na umezuia mpasuko wowote mkubwa. Nyumba ya Haki ya Ulimwengu ndiyo mamlaka ya mwisho ya kutatua kutokukubaliana kokote miongoni mwa Wabaháʼí, na majaribio kadhaa ya kuleta mgawanyiko{{sfn|Stockman|2020|p=36–37}} aidha yametoweka au yamebaki kuwa madogo sana. Wafuasi wa migawanyiko hiyo huchukuliwa kuwa wavunja agano na huepukwa.{{sfn|Smith|2008|p=173}} === Kanuni za Kijamii === Wakati [[ʻAbdu'l-Bahá]] aliposafiri kwa mara ya kwanza kwenda Ulaya na Marekani mwaka 1911–1912, alitoa hotuba za hadhara ambazo zilifafanua kanuni za msingi za Dini ya Kibaháʼí.{{sfn|Smith|2008|p=52–53}} Hizi zilijumuisha mafundisho kuhusu usawa wa wanaume na wanawake, umoja wa mbari ya binadamu, haja ya amani ya ulimwengu, na mawazo mengine yaliyochuliwa endelevu ya mwanzoni mwa karne ya 20. Dhana ya umoja wa binadamu, ambayo Wabaháʼí wanaiona kama ukweli wa kale, ni mahali ambapo mawazo mengi yameanzia. Usawa wa mbari ya binadamu na Uondoaji wa utajiri kupita kiasi na umaskini uliokithiri kwa mfano, ni matokeo ya umoja huo.{{sfn|Stockman|2013|p=9}} Matokeo mengine ya dhana hiyo ni haja ya shirikisho la dunia lililoungana, na baadhi ya mapendekezo ya kivitendo ya kuhimiza utekelezaji wake ni pamoja na lugha moja ya ulimwengu wote, mfumo sanifu wa uchumi na vipimo, elimu ya lazima kwa wote, na kuanzishwa kwa mahakama ya kimataifa ya usuluhishi kwa ajili ya kutatua migogoro baina ya mataifa. Kuhusiana na jitihada za amani ya ulimwengu, Baháʼu'lláh alieleza mpango wa mfumo wa pamoja wa usalama wa dunia nzima.{{sfn|Smith|2000|p=266–267}} Nyinginezo ya kanuni za Kibahai za kijamii huzungukia umoja wa kiroho. Dini huchukuliwa kuwa inayoendelea kutoka zama moja hadi nyingine, lakini ili kutambua Ufunuo mpya, mtu anapaswa kujitenga na tamaduni na ukweli uchunguzwe kwa kujitegemea. Wabaháʼí hufundishwa kuiona dini kama chanzo cha umoja, na kuona chuki ya kidini kuwa ya uharibifu. Sayansi pia huonwa kuwa yenye upatano na dini ya kweli.{{sfn|Iranica-The Faith|1988}} Ingawa Baháʼu'lláh na ʻAbdu'l-Bahá waliita kuwepo kwa dunia iliyoungana iliyo huru kutokana na vita, pia wanatarajia kwamba kwa muda mrefu, amani ya kudumu (Amani Kuu Kabisa) itaanzishwa na kwamba "ufisadi mkubwa" utasafishwa. Ni muhimu kwamba watu wa dunia waungane chini ya imani ya ulimwengu mzima, wakiwa na sifa za kiroho na maadili ili kukamilisha ustaarabu wa kimwili.{{sfn|Smith|2000|p=266–267}} == '''Historia''' == Mwanzo wa [[Baháʼí|Dini ya Kibaháʼí]] uanzia katika dini ya [[Báb]] na harakati ya Shaykhi iliyotangulia mara moja kabla yake. Báb alikuwa mfanyabiashara ambaye alianza kuhubiri mwaka wa 1844 kwamba yeye ni mjumbe aliyeleta ufunuo mpya wa Mungu, lakini alikataliwa na wengi wa makasisi wa Kiislamu nchini Iran, na akauawa hadharani kwa kosa la uzushi.{{sfn|Hartz|2009|p=11}} Báb alifundisha kwamba Mungu angeleta mjumbe mpya hivi karibuni, na Wabaháʼí humtambua [[Baháʼu'lláh]] kuwa ndiye mjumbe huyo.{{sfn|A.V.|2017}} Ingawa anatambulika kuwa mjumbe wa Mungu kwa haki yake, Báb ameunganishwa kwa karibu sana na teolojia na historia ya Kibaháʼí kiasi kwamba Wabaháʼí huadhimisha kuzaliwa kwake, kifo chake, na kujitangaza kwake kama siku takatifu, na humhesabu kuwa mmoja wa wakuu wa tatu wa Imani (pamoja na Baháʼu'lláh na [[ʻAbdu'l-Bahá]]). Masimulizi ya kihistoria ya harakati ya Kibábí (''The Dawn-Breakers'') huchukuliwa kuwa mojawapo ya vitabu vitatu ambavyo kila Mbaháʼí anapaswa "kuvimudu" na kuvisoma "tena na tena".<ref>From a letter written on behalf of Shoghi Effendi to an individual believer dated 9 June 1932</ref> Mnamo mwaka wa 1892, wakati wa kifo cha Baháʼu'lláh, jamii ya Wabaháʼí ilikuwa bado imejikita hasa nchini Iran na katika Milki ya Ottoman, na wakati huo ilikuwa na wafuasi katika nchi 13 za Asia na Afrika.{{sfn|Taherzadeh|1987|p=125}} Chini ya uongozi wa mwanawe, [[ʻAbdu'l-Bahá]], dini hiyo ilijikita Ulaya na Amerika, na kuimarika nchini Iran, ambako bado inakabiliwa na mateso makali.{{sfn|Affolter|2005}} Kifo cha ʻAbdu'l-Bahá mwaka wa 1921 kinaashiria mwisho wa kipindi kinachoitwa "Zama za Ushujaa" cha Dini ya Kibaháʼí.{{sfn|Smith|2008|p=56}} === Báb === {{Main|Bab}} Jioni ya tarehe 22 Mei 1844, Siyyid Ali-Muhammad wa [[Shiraz]] alijitangaza kwa ulimwengu na akachukua cheo cha "Báb" (الباب), chenye maana ya "lango", akidai kuwa ndiye [[Mahdi]] anayengojewa katika [[Uislamu wa Kishia]].{{sfn|Affolter|2005}} Hivyo wafuasi wake walijulikana kama Wabábí. Kadiri mafundisho ya Báb yalivyoenea, ambayo [[makasisi]] wa Kiislamu waliyaona kuwa ni kufuru, wafuasi wake walikabiliwa na mateso na dhuluma zilizoongezeka.{{sfn|Daume|Watson|1992}} Migogoro iliongezeka hadi kufikia kuzingirwa kijeshi katika maeneo kadhaa na majeshi ya Shah. Báb mwenyewe alifungwa gerezani na hatimaye akauawa mwaka wa 1850.{{sfn|MacEoin|2009|p=414}} Wabahá’í humwona [[Báb]] kama mtangulizi wa [[Baháʼí|Dini ya Kibaháʼí]], kwa kuwa maandiko ya Báb yaliwasilisha dhana ya "Yule ambaye Mungu atamdhihirisha", mtu wa kimasiya ambaye kuja kwake, kulingana na Wabaháʼí, kulitangazwa katika maandiko yote makuu ya dini za ulimwengu.{{sfn|Daume|Watson|1992}} Na [[Baháʼu'lláh]] mwanzilishi wa Dini ya Kibahai hudai ndiye huyo. Kaburi la Báb, lililoko kwenye Mlima Carmel [[Haifa]], [[Israeli]], ni mahali muhimu pa hija kwa Wabaháʼí. Mabaki ya Báb yaliletwa kwa siri kutoka Iran hadi Nchi Takatifu na hatimaye yakazikwa katika kaburi lililojengwa kwa ajili yake mahali palipoainishwa mahsusi na Baháʼu'lláh.{{sfn|Hartz|2009|p=75–76}} Maandiko ya Báb yanachukuliwa na Wabaháʼí kuwa maandiko matakatifu ya dini, ingawa yamebadilishwa na sheria na mafundisho ya Baháʼu'lláh.{{sfn|Smith|2008|p=101}} Maandiko makuu ya Báb yaliyotafsiriwa kwa Kiingereza yamekusanywa katika kitabu kiitwacho ''Selections from the Writings of the Báb'' (1976), ambacho kina takribani maandiko 135 kutoka maandiko ya Báb.{{sfn|Smith|2008|p=102}} === Bahá'u'lláh === {{Main|Bahaʼullah }} Mírzá Husayn ʻAlí Núrí alikuwa miongoni mwa wafuasi wa awali wa Báb, na baadaye mnamo Agosti 1852, alichukua cheo cha Bahá'u'lláh.{{sfn|Warburg|2006|p=145}} Baadhi ya Wabábí walifanya jaribio lisilofanikiwa la kumuua Shah, Násiri'd-Dín Sháh Qájár. Shah alijibu kwa kuamuru mauaji na, katika baadhi ya matukio, kuwatesa karibu Wabábí 50 mjini Tehran.{{sfn|Warburg|2006|p=146}} Zaidi ya hayo umwagaji damu ulienea kote nchini, na hadi Oktoba mamia zaidi na hadi mwisho wa Desemba maelfu waliripotiwa katika magazeti.<ref>{{*}}{{Cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/10893156/hundreds_of_babis_executed_babibahai/|title=Persia – The Journal de Constantinople|date=3 Nov 1852|newspaper=The Guardian|access-date=Sep 6, 2022|location=London, UK|page=2|via=Newspapers.com}} {{*}}{{Cite news|url=http://www.newspapers.com/clip/871886/hundreds_of_babis_killed_following/|title=Persia|date=17 November 1852|newspaper=The Sun|access-date=Sep 6, 2022|location=Baltimore, MD|page=1|via=Newspapers.com}} {{*}}{{Cite news|url=http://www.britishnewspaperarchive.co.uk/search/results?basicsearch=%22babs%20was%20awful%2C%20and%20that%2020%2C000%20or%2030%2C000%22&phrasesearch=%22babs%20was%20awful%2C%20and%20that%2020%2C000%20or%2030%2C000%22&sortorder=score&o=date&d=asc|title=Turkey|date=20 December 1852|newspaper=London Standard|access-date=Sep 6, 2022|location=London, UK|page=3|via=BritishNewspaperArchive.co.uk}}{{subscription required}}</ref> Bahá'u'lláh hakuhusika katika jaribio hilo la mauaji, lakini alifungwa gerezani Tehran hadi kuachiliwa kwake kulipopangwa miezi minne baadaye na balozi wa Urusi, baada ya hapo alijiunga na Wabábí wengine katika uhamisho huko Baghdad.{{sfn|Warburg|2006|p=146–147}} Mara tu baada ya hapo alifukuzwa kutoka Iran na kusafiri hadi Baghdad katika Milki ya Ottoman.{{sfn|Hutter|2005|p=737–740}} Huko Baghdad, uongozi wake uliamsha upya wafuasi wa Báb waliokuwa wakiteswa nchini Iran, hivyo maafisa wa Irani wakaomba aondolewe, jambo lililosababisha kuitwa kwake kwenda Konstantinopoli (sasa [[Istanbul]]) na Sultani wa Ottoman. Mnamo 1863, wakati wa kufukuzwa kwake kutoka Baghdad, Bahá'u'lláh kwa mara ya kwanza alitangaza mbele ya familia yake na wafuasi wake dai lake la kuwa Mdhihirisho wa Mungu, jambo ambalo alisema alikuwa amelifahamu miaka kadhaa kabla akiwa katika gereza la chini ya ardhi la Tehran. Alikaa Konstantinopoli kwa muda usiofika miezi minne. Baada ya maafisa wa Ottoman kupokea nyaraka za adhabu kutoka kwa Bahá'u'lláh, walimgeukia na kumweka chini ya kifungo cha nyumbani huko Adrianopoli (sasa [[Edirne]]), ambako alikaa kwa miaka minne, hadi amri ya kifalme ya mwaka 1868 ilipowahamisha Wababi wote ama [[Cyprus]] au 'Akká. 'Akka, ambao wakati huo ulikuwa katika jimbo la Ottoman la Syria na leo uko katika dola ya Israeli, ulikuwa mji wenye kuta na lango la nchi kavu pamoja na lango la baharini, ambapo wageni wote walikaguliwa. Hivyo ilikuwa rahisi sana kuwazuia mahujaji wa Kiajemi waliokuwa wakisafiri kwenda kwa Bahá'u'lláh, hasa kwa kuwa Wazalí waliokuwa wamefungwa mjini humo (wafuasi wa Mírzá Yaḥyá) pia walikuwa wakitoa taarifa mara moja kuhusu Mbaháʼí yeyote aliyefaulu kuwapita walinzi wa langoni. 'Akka ilitumiwa na serikali ya Ottoman kama mahali pa kifungo kwa wafungwa wa kisiasa. Hali za mji huo zilikuwa mbaya sana kiafya kiasi kwamba iliaminika kwamba wale ambao hawakuwa wamezoea hali hizo wangekufa upesi.<ref name=":0">{{Cite book|title=The world of the Bahá'í Faith|last=Stockman|first=Robert|date=2022|publisher=Routledge|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Abingdon, Oxon ; New York|pages=325}}</ref> Katika eneo la [[Israeli]] ya sasa, katika koloni ya adhabu ya Ottoman ya ʻAkká au karibu nayo, Baháʼu'lláh alitumia sehemu iliyobaki ya maisha yake. Mwanzoni baada ya kifungo kikali na chenye masharti magumu, aliruhusiwa kuishi katika nyumba karibu na ʻAkká, ingawa bado alikuwa mfungwa rasmi wa mji huo.{{sfn|Iranica-Baha'-Allah|1988}} Alifariki mwaka wa 1892. Wabaháʼí huchukulia mahali pake pa kupumzika huko Bahjí kuwa Qiblih wanakoelekea kila siku wanaposali.{{sfn|Smith|2008|p=20–21, 28}} Aliandika zaidi ya maandiko 18,000 katika [[Kiarabu]] na [[Kifarsi]] wakati wa uhai wake, ambayo ni asilimia 8 tu ndiyo yametafsiriwa kwa [[Lugha ya Kiingereza|Kiingereza]].{{sfn|Stockman|2013|p=2}} Katika kipindi chake huko Adrianopoli, alianza kutangaza utume wake kama mjumbe wa Mungu katika barua alizoziandikia watawala wa kidini na wa kidunia wa dunia, wakiwemo [[Papa Pius IX]], [[Napoleon III]] na [[Malkia Victoria]].{{sfn|Berry|2004}} === ʻAbdu'l-Bahá === {{Main|ʻAbdu'l-Bahá}} Abbás Effendi alikuwa mwana mkubwa wa Bahá'u'lláh, anayejulikana kwa cheo cha ʻAbdu'l-Bahá ("Mtumishi wa Bahá"). Baba yake aliacha wosia uliomteua ʻAbdu'l-Bahá kuwa kitovu cha agano la jamii ya Wabaháʼí.{{sfn|Hartz|2009|p=73–76}} ʻAbdu'l-Bahá alishiriki na baba yake kipindi kirefu cha uhamisho na kifungo, ambacho kiliendelea hadi kuachiliwa kwa ʻAbdu'l-Bahá mwaka wa 1908 kutokana na Mapinduzi ya Waturuki Vijana. Baada ya kuachiliwa kwake, alisafiri, akatoa hotuba, akafundisha na kuishi maisha ya kuonesha wazi kanuni za Dini ya Kibaháʼí, huku akiendeleza mawasiliano kwa barua na jumuiya za waumini na watu binafsi.{{sfn|Hutter|2005|p=737–740}} Tangu mwanzo wa maisha yake, ʻAbdu'l-Bahá alishiriki magumu ya baba yake kutokana na mateso ya Wabábí nchini Iran na baadaye wakati wa uhamisho wao kutoka Tehran kwenda Baghdad, Istanbul, Edirne na ‘Akká. Alikuwa mshirika wa karibu wa Baháʼu'lláh, msimamizi mkuu na mwakilishi wa kuaminika wa mambo ya nje katika Milki ya Ottoman. Kwa Wabaháʼí, ʻAbdu'l-Bahá ni "Mwalimu", kama alivyoitwa na baba yake, na ndiye mfano bora wa mafundisho ya Kibaháʼí.<ref>{{Cite book|title=The world of the Bahá'í Faith|last=Stockman|first=Robert|date=2022|publisher=Routledge|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Abingdon, Oxon ; New York|pages=71}}</ref> Kufikia mwaka wa 2020, kuna zaidi ya hati 38,000 zilizopo zinazojumuisha maneno ya [[ʻAbdu'l-Bahá]].{{sfn|Yazdani|2022}} Ni sehemu tu ya hati hizi ambayo imetafsiriwa kwa [[Lugha ya Kiingereza|Kiingereza]]. Miongoni mwa maandiko yake maarufu ni ''Siri ya Ustaarabu wa Kimungu'', ''Baadhi ya Maswali Yaliyojibiwa'', ''Waraka kwa Auguste-Henri Forel'', ''Nyaraka za Mpango wa Kimungu'', na ''Waraka kwa Hague''.{{sfn|Yazdani|2022}} Zaidi ya hayo, wakati wa safari zake za Magharibi, maandishi ya hotuba zake nyingi yalichapishwa katika matoleo mbalimbali kama vile ''Paris Talks''. === Shoghi Effendi === {{Main|Shoghi Effendi }} Kitáb-i-Aqdas cha Baháʼu'lláh na Wasia na Agano la ʻAbdu'l-Bahá ni nyaraka za msingi za utawala wa Kibaháʼí. Baháʼu'lláh aliamuru kuanzishwa kwa Nyumba ya Haki ya Ulimwengu inayochaguliwa, na ʻAbdu'l-Bahá alianzisha ulinzi wa kurithi unaoteuliwa na akafafanua uhusiano kati ya taasisi hizo mbili.{{sfn|Smith|2008|p=55–57}} Katika wasia wake ʻAbdu'l-Bahá alimteua mjukuu wake mkubwa, Shoghi Effendi, kuwa Mlinzi wa Dini ya Kibaháʼí. Shoghi Effendi alitumikia kama mkuu wa dini hiyo kwa miaka 36 hadi kifo chake.{{sfn|Smith|2008|p=55}} [[Picha:Shoghi_Effendi2.jpg|thumb|Shoghi Effendi, mjukuu wa ʻAbdu'l-Bahá]] Katika maisha yake yote, Shoghi Effendi alitafsiri maandiko ya Kibaháʼí; aliendeleza mipango ya kimataifa kwa ajili ya kupanua jumuiya ya Wabaháʼí; alikuza Kituo cha Ulimwengu cha Wabaháʼí; aliendesha mawasiliano mapana na jumuiya na watu binafsi kote duniani; na alijenga muundo wa kiutawala wa dini, akiitayarisha jumuiya kwa ajili ya uchaguzi wa Nyumba ya Haki ya Ulimwengu.{{sfn|Hutter|2005|p=737–740}} Alifariki dunia bila kutarajiwa tarehe 4 Novemba 1957 huko London, Uingereza, baada ya ugonjwa wa muda mfupi, katika hali ambayo haikuruhusu kuteuliwa kwa mrithi.{{sfn|Smith|2008|p=58–69}} Mnamo mwaka wa 1937, Shoghi Effendi alianza Mpango wa Miaka Saba kwa Wabaháʼí wa Amerika Kaskazini, ukifuatiwa na mpango wa pili mwaka wa 1946. Mwaka wa 1953, alianza mpango wa kwanza wa kimataifa, Msalaba wa Miaka Kumi wa Dunia. Mpango huu ulijumuisha malengo makubwa sana ya kupanua jumuiya na taasisi za Kibaháʼí, kutafsiri maandiko ya Kibaháʼí katika lugha nyingi mpya, na kuwapeleka mapainia wa Kibaháʼí katika nchi ambazo hapo awali hazikuwa zimefikiwa.{{sfn|Smith|2008|p=64}} Alitangaza katika barua wakati wa Msalaba wa Miaka Kumi kwamba ungefuatiwa na mipango mingine chini ya uongozi wa Nyumba ya Haki ya Ulimwengu, ambayo ilichaguliwa mwaka wa 1963 mwishoni mwa kampeni hiyo. Shoghi Effendi aliacha alama kubwa juu ya jumuiya ya Wabaháʼí ambayo hadi leo inaendelea kuwa na athari ya kina. Ufafanuzi wake wa maandiko ya Kibaháʼí unachukuliwa kuwa wa mamlaka, hivyo ni wa msingi kwa uelewa wa teolojia na sheria ya Kibaháʼí, pamoja na mafundisho ya kijamii ya Kibaháʼí. Maandishi yake kuhusu utawala wa Kibaháʼí yanaendelea kuwa chanzo muhimu cha mwongozo kuhusu jinsi asasi za Kibaháʼí zinavyopaswa kufanya kazi.<ref name=":0" /> === Nyumba ya Haki ya Ulimwengu === {{Main|Nyumba ya Haki ya Ulimwengu }} Tangu mwaka wa 1963, Nyumba ya Haki ya Ulimwengu imekuwa asasi ya juu kabisa iliyochaguliwa ya Dini ya Kibaháʼí. Majukumu ya jumla ya asasi hii ya kimungu yamefafanuliwa kupitia maandiko ya Baháʼu'lláh na kufafanuliwa zaidi katika maandiko ya ʻAbdu'l-Bahá na Shoghi Effendi. Majukumu haya yanajumuisha ufundishaji na elimu, kutekeleza sheria za Kibaháʼí, kushughulikia masuala ya kijamii, na kuwajali wanyonge na maskini.{{sfn|Iranica-Bayt-al-'adl|1989}} [[Picha:Seat_of_the_House_of_Justice.jpg|kushoto|thumb|Makao ya Nyumba ya Haki ya Ulimwengu huko Haifa]] Kuanzia na Mpango wa Miaka Tisa ulioanza mwaka wa 1964, Nyumba ya Haki ya Ulimwengu imekuwa ikielekeza kazi ya jamii ya Wabaháʼí kupitia mfululizo wa mipango ya kimataifa ya miaka kadhaa.{{sfn|Smith|Momen|1989}} Kuanzia na Mpango wa Miaka Tisa ulioanza mwaka wa 1964, uongozi wa Kibaháʼí ulitafuta si tu kuendeleza upanuzi wa dini, bali pia "kuwaimarisha" waumini wapya, yaani kuongeza maarifa yao kuhusu mafundisho ya Kibaháʼí.{{sfn|Fozdar|2015}} Katika muktadha huu, katika miaka ya 1970, Taasisi ya Ruhi ilianzishwa nchini Kolombia na Wabaháʼí ili kutoa kozi fupi juu ya imani za Kibaháʼí, zenye urefu wa mwishoni mwa juma hadi siku tisa.{{sfn|Fozdar|2015}} Taasisi inayohusiana nayo, Ruhi Foundation, ambayo lengo lake lilikuwa kuwaimarisha Wabaháʼí wapya kwa njia ya utaratibu, ilisajiliwa mwaka wa 1992, na tangu mwishoni mwa miaka ya 1990 kozi za Taasisi ya Ruhi zimekuwa njia kuu ya kuongeza uelewa wa mafundisho ya Kibaháʼí duniani kote.{{sfn|Fozdar|2015}} Kufikia mwaka wa 2013 kulikuwa na zaidi ya taasisi 300 za mafunzo za Kibaháʼí duniani kote na watu 100,000 walikuwa wakishiriki katika kozi hizo. Kozi za Taasisi ya Ruhi hufundisha jamii jinsi ya kuandaa zenyewe, miongoni mwa shughuli nyingine, madarasa ya elimu ya kiroho kwa watoto na vijana. Kwa jamii ya Kibaháʼí ya wakati huu, Nyumba ya Haki ya Ulimwengu pia imehimiza ushiriki katika shughuli za kijamii na kushiriki katika mijadala inayotawala katika jamii.{{sfn|Stockman|2013|p=203}} Kila mwaka mwezi wa Aprili, Nyumba ya Haki ya Ulimwengu hutuma ujumbe wa 'Ridván' kwa jamii ya Wabaháʼí ulimwenguni kote, ambao huwafahamisha Wabaháʼí kuhusu maendeleo ya sasa na kutoa mwongozo zaidi kwa mwaka unaofuata.{{efn|Ujumbe wote wa Ridván unaweza kupatikana katika [http://www.bahai.org/library/authoritative-texts/the-universal-house-of-justice/messages Bahai.org].}} Katika ngazi ya mahali, kanda na kitaifa, Wabaháʼí huchagua wajumbe wa mabaraza ya kiroho yenye watu tisa, ambayo huendesha shughuli za dini. Pia kuna watu walioteuliwa wanaofanya kazi katika ngazi mbalimbali, ikiwemo ngazi ya mahali na ya kimataifa, ambao hutekeleza kazi ya kueneza mafundisho na kuilinda jamii. Watu hao hawafanyi kazi kama makasisi au mapadri, kwa kuwa Dini ya Kibaháʼí haina tabaka la ukuhani.{{sfn|Daume|Watson|1992}}{{sfn|Smith|2008|p=160}} Nyumba ya Haki ya Ulimwengu ndiyo chombo cha juu kabisa cha uongozi wa Dini ya Kibaháʼí, na wajumbe wake tisa huchaguliwa kila baada ya miaka mitano na wajumbe wa Mabaraza yote ya Kiroho ya Kitaifa.{{sfn|Warburg|2001|p=20}} Mbaháʼí yeyote mwanaume mwenye umri wa miaka 21 au zaidi anastahili kuchaguliwa kuwa mjumbe wa Nyumba ya Haki ya Ulimwengu; nyadhifa zote nyingine ziko wazi kwa Wabaháʼí wanaume na wanawake.{{sfn|Smith|2008|p=205}} Katika mojawapo ya nyaraka zake Baháʼu'lláh anaandika kwamba "kusudi la msingi la kuhuisha imani kwa Mungu na kwa dini yake ni kulinda maslahi ya wanadamu, kukuza umoja wa jamii ya binadamu, na kuendeleza roho ya upendo na udugu miongoni mwa watu." Kupitia agano lake, Baháʼu'lláh alithibitisha kwamba wajumbe wa jamii ya Wabaháʼí daima watakuwa na kituo cha mamlaka kisichokosea, jambo linalohakikisha umoja wa kudumu na unaoendelea wa jamii. Nyumba ya Haki ya Ulimwengu sasa ndiyo kituo hicho cha mamlaka, chenye wajibu wa kushughulikia masuala yanayohusiana na kutekeleza utaratibu wa dunia uliotabiriwa na Baháʼu'lláh. Hivyo basi, miongoni mwa mamlaka na majukumu yake mengine mengi, hutatua matatizo yanayohitaji ufafanuzi au ambayo yanaweza kuwa chanzo cha mizozo, husimamia maendeleo ya Hoja na usimamizi wa mambo yake, huweka sheria na kanuni zinazohitajika kwa maendeleo endelevu ya jamii, na hutoa mfululizo endelevu wa mwongozo unaotia moyo na kuandaa jitihada za Wabaháʼí na washirika wao katika kukuza umoja wa wanadamu.<ref name=":0" /> == Mafundisho na kanuni == Kanuni kuu za Dini ya Kibaháʼí ni - * Mungu ni mmoja * Dini zote zina chanzo kimoja<ref name=":0" /> * Amani ya dunia na umoja wa dunia * Haki kwa wote * Usawa wa wanawake na wanaume * Elimu ya lazima kwa wote<ref name=":0" /> * Maelewano ya sayansi na dini * Suluhisho la umasikini na utajiri uliopitiliza * Suluhisho la kiroho kwa matatizo ya kimwili<ref name=":0" /> Mifano kadhaa ya mafundisho ya Bahá'u'lláh kuhusu mwenendo wa mtu binafsi ni yafuatayo ambayo ni ya lazima au yanahimizwa kwa wafuasi wake: * Wabaháʼí wenye umri wa zaidi ya miaka 15 wanapaswa kusoma binafsi kila siku sala moja ya lazima, kwa kutumia maneno na umbo maalum yaliyoainishwa.{{sfn|Schaefer|2002|p=334}} * Mbali na sala ya lazima ya kila siku, Wabaháʼí wanapaswa kusali kila siku na kufanya tafakari pamoja na kujifunza maandiko matakatifu.{{sfn|Smith|2008|p=161–162}} * Wabaháʼí watu wazima, isipokuwa kwa baadhi ya msamaha, wanapaswa kufunga saumu ya siku kumi na tisa kila mwaka wakati wa saa za mchana katika mwezi wa Machi.{{sfn|Schaefer|2002|p=339–340}} * Kuna masharti maalum ya maziko ya Kibaháʼí, yakiwemo sala maalum inayopaswa kusomwa wakati wa mazishi. Kutilia manukato au dawa mwilini wa marehemu na kuchoma maiti kunakataliwa.{{sfn|Iranica-Burial|2020}} === Makatazo === Yafuatayo ni baadhi ya matendo ya mwenendo binafsi ambayo yamekatazwa au yamehimizwa kuepukwa katika mafundisho ya Baháʼu'lláh: * Uchongezi na usengenyaji vimekatazwa na kulaaniwa.{{sfn|Schaefer|2002|p=330–332}} * Kunywa na kuuza pombe ni marufuku.{{sfn|Schaefer|2002|p=323}} * Kujamiiana kunaruhusiwa kati ya mume na mke pekee, na kwa hiyo, ngono kabla ya ndoa na ngono nje ya ndoa zote zimekatazwa.{{sfn|Schaefer|2002|p=326}} * Kushiriki katika siasa za vyama ni marufuku.{{sfn|McMullen|2015|p=69, 136, 149, 253–254, 269}} * Kuombaomba kama kazi ni marufuku.{{sfn|Smith|2008|p=154–155}} Utekelezaji wa sheria za kibinafsi, kama vile sala au kufunga, ni wajibu wa mtu binafsi pekee.{{sfn|Schaefer|2002|p=339}} Hata hivyo, kuna nyakati ambapo Mbaháʼí anaweza kuondolewa kiutawala kutoka katika jumuiya kwa kupuuza sheria hadharani, au kwa uasherati wa kupindukia. Kuondolewa huko kunasimamiwa na Baraza la Kiroho la Kitaifa na hakuhusishi kutengwa kabisa.{{sfn|Schaefer|2002|p=348–349}} === Ndoa === Katika Dini ya Kibaháʼí, kusudi la ndoa kimsingi ni kukuza upatano wa kiroho, urafiki na umoja kati ya mwanamume mmoja na mwanamke mmoja, na kutoa mazingira thabiti na yenye upendo kwa malezi ya watoto.{{sfn|Smith|2008|p=164–165}} Mafundisho ya Kibaháʼí kuhusu ndoa huiita kuwa ni ngome ya ustawi na wokovu na huweka ndoa na familia kama msingi wa muundo wa jamii ya wanadamu.{{sfn|Smith|2008|p=164}} Baháʼu'lláh alisifu sana ndoa, alikataza talaka, na alidai usafi nje ya ndoa; Baháʼu'lláh alifundisha kwamba mume na mke wanapaswa kujitahidi kuboresha maisha ya kiroho ya kila mmoja.{{sfn|Momen|2022}} Ndoa za baina ya makabila na baina ya rangi pia zimesifiwa sana katika maandiko yote ya Kibaháʼí.{{sfn|Smith|2008|p=164}} [[Picha:BahaiTempleWilmette.jpg|thumb|Nyumba ya Ibada ya Kibaháʼí nchini Marekani]] Wabaháʼí wanaotamani kufunga ndoa wanashauriwa kupata ufahamu wa kina kuhusu tabia ya mwingine kabla ya kuamua kuoana.{{sfn|Smith|2008|p=164}} Mara mbili watu wanapoamua kuoana, wanapaswa kupata idhini ya wazazi wa pande zote mbili, iwe ni Wabaháʼí au la. Sherehe ya ndoa ya Kibaháʼí ni rahisi; sehemu pekee ya lazima ya ndoa ni kusoma viapo vya ndoa vilivyowekwa na Baháʼu'lláh, ambavyo husomwa na bwana harusi na bibi harusi mbele ya mashahidi wawili.{{sfn|Smith|2008|p=164}} Viapo hivyo ni "Sote, hakika, tutatii mapenzi ya Mungu."{{sfn|Smith|2008|p=164}} === Nyumba za Ibada === Katika jumuiya nyingi, mikutano ya ibada ya Kibaháʼí hufanyika majumbani au katika vituo vya Wabaháʼí. Hata hivyo, katika baadhi ya maeneo, Nyumba za Ibada za Kibaháʼí—zinazojulikana pia kama mahekalu ya Kibaháʼí—zimejengwa mahsusi kwa kusudi hilo.{{sfn|Afnan|2022}} Nyumba za Ibada za Kibaháʼí ni mahali ambapo Wabaháʼí na wasio Wabaháʼí wanaweza kuonesha ibada kwa Mungu.{{sfn|Warburg|2006|p=492}} Pia zinajulikana kama Mashriqu'l-Adhkár (kwa Kiarabu "Mahali pa Mapambazuko pa Ukumbusho wa Mungu").{{sfn|Hassall|2012}} Ndani yake, ni maandiko matakatifu ya Dini ya Kibaháʼí na ya dini nyingine tu yanayoweza kusomwa au kuimbwa, na maandiko na sala zilizowekwa kwa ajili ya muziki zinaweza kuimbwa na waimbaji, lakini hakuna ala za muziki zinazoweza kupigwa ndani.{{sfn|Iranica-Bahai-temples|1988}} Zaidi ya hayo, hakuna hotuba inayoweza kutolewa, na hakuna sherehe ya kiibada inayoweza kufanywa.{{sfn|Iranica-Bahai-temples|1988}} Nyumba zote za Ibada za Kibaháʼí zina umbo la pande tisa, pamoja na njia tisa za kuingia kutoka nje na bustani tisa zinazozizunguka.{{sfn|Iranica-Mašreq al-Aḏkār|2010}} Kwa sasa kuna Nyumba nane za Ibada za Kibaháʼí za "kibara" na baadhi ya Nyumba za Ibada za Kibaháʼí za mahali ambazo zimekamilika au zinaendelea kujengwa. Maandishi ya Kibaháʼí pia yanaonesha kwamba Nyumba za Ibada za Kibaháʼí zitazungukwa na taasisi za shughuli za kibinadamu, kisayansi na kielimu{{sfn|Hassall|2012}} ingawa hadi sasa hakuna iliyojengwa kwa kiwango hicho. === Maendeleo ya kijamii na kiuchumi === Tangu kuanzishwa kwake Dini ya Kibaháʼí imekuwa na ushiriki katika maendeleo ya kijamii na kiuchumi, ikianzia kwa kuwa na mazungumzo zaidi kuhusu uhuru wa wanawake.{{sfn|Momen|1994b|ps=: Section 9: Social and economic development}} Elimu ya wanawake imekuzwa kama kipaumbele.{{sfn|Kingdon|1997}} Na ushiriki huo umepewa mwonekano wa vitendo kwa kujenga shule, vyama vya ushirika vya kilimo, na kliniki.{{sfn|Momen|1994b|ps=: Section 9: Social and economic development}} Dini iliingia katika hatua mpya ya shughuli wakati ujumbe ulipotolewa kutoka kwa '''Nyumba ya Haki ya Ulimwengu''' tarehe 20 Oktoba 1983. Wabaháʼí walihimizwa kutafuta njia zinazolingana na mafundisho ya Kibaháʼí ambazo zingewawezesha kushiriki katika maendeleo ya kijamii na kiuchumi ya jumuiya wanamoishi. Mwaka 1979 kulikuwa na miradi 129 ya maendeleo ya kijamii na kiuchumi ya Kibaháʼí iliyotambuliwa rasmi duniani kote. Kufikia mwaka 1987, idadi ya miradi ya maendeleo iliyotambuliwa rasmi ilikuwa imeongezeka hadi 1482.{{sfn|Smith|Momen|1989}} Mipango ya sasa ya utekelezaji wa kijamii inajumuisha shughuli katika nyanja kama afya, usafi, elimu, usawa wa kijinsia, sanaa na vyombo vya habari, kilimo na mazingira.{{sfn|Baháʼí Office of Social and Economic Development|2018}} Miradi hiyo inajumuisha shule, kuanzia shule za mafunzo za vijijini hadi shule kubwa za sekondari na baadhi ya vyuo vikuu.{{sfn|Momen|2007}} Kufikia mwaka wa 2017, Ofisi ya Baháʼí ya Maendeleo ya Kijamii na Kiuchumi ilikadiria kuwa kulikuwa na miradi midogo 40,000, miradi endelevu 1,400, na mashirika 135 yaliyochochewa na Baháʼí.{{sfn|Baháʼí Office of Social and Economic Development|2018}} Zaidi ya hayo, Wabaháʼí kote ulimwenguni wanachangia katika kujenga utaratibu huu mpya wa dunia kupitia juhudi mbalimbali. Mpango huu wa kimataifa umejengwa juu ya dhana ya mwanadamu na jamii iliyo ya kiroho kwa asili, na unakusudia kukuza uwezo wa mwanadamu ili kuchochea maendeleo ya kiroho na ya kimwili. Kwa lengo la kuchangia ustawi wa wanadamu, Wabaháʼí hushiriki katika shughuli zifuatazo: # Mikutano ya sala # Madarasa ya maadili kwa watoto # Programu za kuwawezesha vijana # Madarasa ya duru za masomo === Umoja wa Mataifa === Baháʼu'lláh aliandika juu ya haja ya kuwepo kwa utaratibu wa dunia unaowezesha mataifa kuishi kwa amani na ushirikiano. Kwa sababu hiyo, Jumuiya ya Kimataifa ya Wabaháʼí imeunga mkono juhudi za kuimarisha mahusiano ya kimataifa kupitia taasisi kama Shirika la Mataifa na [[Umoja wa Mataifa]], ingawa pia imeeleza baadhi ya tahadhari kuhusu muundo na mipaka ya taasisi hizo katika hali yake ya sasa.{{sfn|Momen|2007}} Jumuiya ya Kimataifa ya Wabaháʼí ni wakala uliopo Haifa chini ya uongozi wa Nyumba ya Haki ya Ulimwengu, na una hadhi ya ushauri na mashirika yafuatayo:{{sfn|McMullen|2000|p=39}} * Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Watoto (UNICEF) * Mfuko wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa kwa Wanawake (UNIFEM) * Baraza la Kiuchumi na Kijamii la Umoja wa Mataifa (ECOSOC) * Mpango wa Mazingira wa Umoja wa Mataifa (UNEP) * [[Shirika la Afya Duniani]] (WHO) Jumuiya ya Kimataifa ya Baháʼí ina ofisi katika [[Umoja wa Mataifa]] huko New York na Geneva na ina uwakilishi katika tume za kikanda za Umoja wa Mataifa na ofisi nyingine huko Addis Ababa, Bangkok, Nairobi, Roma, Santiago na Vienna.{{sfn|Baháʼí International Community|2000}} Katika miaka ya hivi karibuni, ofisi ya mazingira na ofisi ya maendeleo ya wanawake zilianzishwa kama sehemu ya ofisi yake ya Umoja wa Mataifa. Dini ya Kibaháʼí pia imeendesha programu za maendeleo za pamoja na mashirika mbalimbali mengine ya Umoja wa Mataifa. Katika Jukwaa la Milenia la Umoja wa Mataifa la mwaka 2000, Mbaháʼí mmoja alialikwa kama mmoja wa wasemaji pekee wasio wa kiserikali wakati wa mkutano wa kilele huo.{{sfn|Baháʼí World News Service|2000}} == Mateso na ukandamizaji == Katika baadhi ya nchi zenye Waislamu walio wengi, Wabaháʼí wanaendelea kuteswa, kwa kuwa viongozi wao hawaikubali Dini ya Kibaháʼí kama dini huru, bali kama kuiacha Uislamu. Ukandamizaji mkali zaidi umetokea nchini Iran, ambako kati ya mwaka 1978 na 1998 zaidi ya Wabaháʼí 200 waliuawa.{{sfn|International Federation of Human Rights|2003}} Haki za Wabaháʼí zimewekewa vikwazo, kwa kiwango kikubwa au kidogo, pia katika nchi nyingine nyingi zikiwemo Misri, Afghanistan, pamoja na Iraq{{sfn|International Religious Freedom Report|2013|loc=[https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/religiousfreedom/index.htm?year=2013&dlid=222291 Iraq]}}, Moroko{{sfn|International Religious Freedom Report|2013|loc=[https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/religiousfreedom/index.htm?year=2013&dlid=222305 Morocco]}}, Yemen na nchi kadhaa za Afrika kusini mwa Jangwa la Sahara.{{sfn|Smith|Momen|1989}} Mateso ya kudumu zaidi dhidi ya Wabahá’í yametokea nchini Iran, mahali pa kuzaliwa kwa dini hii.{{sfn|Hartz|2009|p=125–127}} Wakati Báb mtukufu alipoanza kuvutia idadi kubwa ya wafuasi, makasisi wa Kiislamu... Kwa kusema hivyo, walitarajia kuzuia harakati hiyo isisambae kwa kudai kwamba wafuasi wake walikuwa maadui wa Mungu. Maelekezo haya ya kidini pia yalisababisha makundi ya watu kuwashambulia Wabábí na baadhi yao kuuawa hadharani.{{sfn|Affolter|2005}} Mwanzoni mwa karne ya ishirini, mbali na ukandamizaji uliowalenga Wabaháʼí mmoja mmoja, kampeni zilizoelekezwa kutoka ngazi ya kati zenye kulenga jamii nzima ya Wabaháʼí na taasisi zake zilianza.{{sfn|Iran Human Rights Documentation Center|2006}} Mwaka 1903 huko Yazd, katika tukio moja, zaidi ya Wabaháʼí 100 waliuawa.{{sfn|Nash|1982}} Shule za Wabaháʼí, kama vile shule za wavulana na wasichana za Tarbiyat huko Tehran, zilifungwa katika miaka ya 1930 na 1940, ndoa za Kibaháʼí hazikutambuliwa, na maandiko ya Kibaháʼí yalidhibitiwa.{{sfn|Iran Human Rights Documentation Center|2006}} Wakati wa utawala wa Mohammad Reza Pahlavi, nchini Iran kampeni ya mateso dhidi ya Wabaháʼí ilianzishwa ili kugeuza umakini kutoka kwa matatizo ya kiuchumi na harakati ya utaifa iliyokuwa ikikua.{{efn|Linalopatana na hili ni wazo kwamba serikali ilihamasisha kampeni hiyo ili kugeuza umakini kutoka kwa matatizo makubwa zaidi, yakiwemo matatizo makali ya kiuchumi. Zaidi ya hili kulikuwepo ugumu ambao utawala ulikuwa nao katika kuhimili harakati ya utaifa iliyokuwa imemuunga mkono Musaddiq.{{sfn|Akhavi|1980|p=76–78}}}} Kampeni iliyoidhinishwa na kuratibiwa dhidi ya Wabaháʼí (ili kuchochea hisia za umma dhidi ya Wabaháʼí) ilianza mwaka 1955 na ilijumuisha kusambazwa kwa propaganda dhidi ya Wabaháʼí katika vituo vya redio vya kitaifa na magazeti rasmi.{{sfn|Iran Human Rights Documentation Center|2006}} Wakati wa kampeni hiyo, iliyoanzishwa na mullah Muhammad Taqi Falsafi, kituo cha Wabaháʼí mjini Tehran kilibomolewa kwa amri ya gavana wa kijeshi wa Tehran, Jenerali Teymur Bakhtiar.{{sfn|''The New York Times''|1955}} Mwishoni mwa miaka ya 1970 utawala wa Shah uliendelea kupoteza uhalali wake kutokana na ukosoaji wa kudumu kwamba ulikuwa unaunga mkono Magharibi. Kadiri harakati dhidi ya Shah zilivyopata nguvu na uungwaji mkono, propaganda za kimapinduzi zilienezwa zikidai kwamba baadhi ya washauri wa Shah walikuwa Wabaháʼí.{{sfn|Abrahamian|1982|p=432}} Wabaháʼí walichorwa kama vitisho vya kiuchumi na kama waungaji mkono wa Israeli na Magharibi, na uhasama wa kijamii dhidi ya Wabaháʼí ukaongezeka.{{sfn|Iran Human Rights Documentation Center|2006}} Tangu [[Mapinduzi ya Kiislamu ya Iran|Mapinduzi ya Kiislamu]] ya mwaka 1979, Wabaháʼí wa Iran wamekuwa wakivunjiwa nyumba zao mara kwa mara, wakizuiwa kuhudhuria vyuo vikuu au kushika kazi za serikali, na mamia yao wamehukumiwa vifungo gerezani kwa sababu ya imani yao ya kidini, na katika miaka ya karibuni pia kwa kushiriki katika madarasa ya duru za masomo. {{sfn|International Federation of Human Rights|2003}} Makaburi ya Wabaháʼí yamenajisiwa na mali zimechukuliwa na wakati mwingine kubomolewa, yakiwemo nyumba ya baba wa [[Baháʼu'lláh]], [[Mírzá Buzurg]].{{sfn|Affolter|2005}} Nyumba ya [[Báb]] huko [[Shiraz]], mojawapo ya maeneo matatu ambayo Wabaháʼí hufanya hija, imeharibiwa mara mbili.{{sfn|Affolter|2005}}{{sfn|Netherlands Institute of Human Rights|2006}} Mnamo Mei 2018, mamlaka za Iran zilimfukuza mwanafunzi mmoja kijana mwanamke kutoka chuo kikuu cha Isfahan kwa sababu alikuwa Mbaháʼí.{{sfn|Center for Human Rights in Iran|2018}} Mnamo Machi 2018, wanafunzi wengine wawili Wabaháʼí walifukuzwa kutoka vyuo vikuu katika miji ya Zanjan na Gilan kwa sababu ya dini yao. Tarehe 14 Mei 2008, wajumbe wa chombo kisicho rasmi kilichoitwa "Yaran", ambacho kilikuwa kinasimamia mahitaji ya jumuiya ya Wabaháʼí nchini Iran, walikamatwa na kupelekwa katika gereza la Evin.{{sfn|CNN|2008}}{{sfn|Iran Human Rights Documentation Center|2008b}} Kesi ya mahakama ya Yaran iliahirishwa mara nyingi, lakini hatimaye ilikuwa ikiendelea tarehe 12 Januari 2010.{{sfn|CNN|2010a}} Waangalizi wengine hawakuruhusiwa kuhudhuria mahakamani. Hata mawakili wa utetezi, ambao kwa miaka miwili walikuwa na fursa ndogo sana ya kuwasiliana na washtakiwa, walipata ugumu kuingia katika chumba cha mahakama. Mwenyekiti wa Tume ya Marekani kuhusu Uhuru wa Kidini wa Kimataifa alisema kwamba ilionekana serikali ilikuwa tayari imeamua matokeo ya kesi hiyo na ilikuwa inakiuka sheria ya kimataifa ya haki za binadamu{{sfn|CNN|2010a}} Vikao vya baadaye vilifanyika tarehe 7 Februari 2010, 12 Aprili 2010, na 12 Juni 2010. Tarehe 11 Agosti 2010 ilijulikana kuwa hukumu ya mahakama ilikuwa kifungo cha miaka 20 kwa kila mmoja wa wafungwa saba, ambayo baadaye ilipunguzwa hadi miaka kumi.{{sfn|CNN|2010b}} Baada ya hukumu hiyo, walihamishwa kwenda gereza la Gohardasht.{{sfn|AFP|2011a}} Mnamo Machi 2011, hukumu zilirejeshwa kwenye miaka 20 ya awali{{sfn|AFP|2011b}}. Tarehe 3 Januari 2010, maafisa wa Iran waliwashikilia wajumbe wengine kumi wa wachache wa Kibaháʼí, miongoni mwao ikidaiwa alikuwa Leva Khanjani, mjukuu wa Jamaloddin Khanjani, mmoja wa viongozi saba wa Wabaháʼí waliofungwa tangu mwaka 2008, na mwezi Februari, walimkamata mwanawe, Niki Khanjani.{{sfn|The Jerusalem Post|2010}} Serikali ya Iran inadai kwamba Dini ya Kibaháʼí si dini, bali ni shirika la kisiasa, na kwa hiyo inakataa kuitambua kama dini ya wachache.{{sfn|Kravetz|1982|p=237}} Hata hivyo, serikali haijawahi kutoa ushahidi thabiti unaounga mkono tabia hii ya jamii ya Wabaháʼí.{{sfn|Iran Human Rights Documentation Center|2008|p=5}} Serikali ya Iran pia inaishutumu Dini ya Kibaháʼí kwa kuhusishwa na Uzayuni. Inaonekana kwamba shutuma hizi dhidi ya Wabaháʼí hazina msingi katika ukweli wa kihistoria{{sfn|Simpson|Shubart|1995|p=223}}{{sfn|Tavakoli-Targhi|2008|p=200}}, na baadhi ya watu wamehoji kwamba zilibuniwa na serikali ya Iran ili kuwatumia Wabaháʼí kama "mbuzi wa kafara".{{sfn|Freedman|2009}} Mwaka 2019, serikali ya Iran ilifanya isiwezekane kwa Wabaháʼí kujisajili kisheria na dola ya Iran. Maombi ya vitambulisho vya kitaifa nchini Iran sasa hayajumuishi tena chaguo la "dini nyingine", jambo linalomaanisha kwamba Dini ya Kibaháʼí haitatambuliwa kwa vitendo na dola.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/iran-id-card-rule-highlights-plight-of-bahai/a-52149974|title=ID card law in Iran highlights plight of Baháʼí – DW – 01/25/2020|website=dw.com}}</ref> === '''Nyumba ya Ibada ya Wabahá’í''' === "Hekalu la Bahá'í la Ibada (maarufu kwa jina la Lotus Temple)" lipo Kalkaji, Nehru Place, New Delhi. Katika ulimwengu wa dini ya Kibahá'í, kwa jumla katika maeneo saba Nyumba za Ibada za Kibaháʼí zimejengwa. # Samoa ya Magharibi # Sydney - Australia # Kampala - Uganda # Panama City - Panama # Frankfurt - Ujerumani # Wilmette - Marekani # New Delhi - India == Maelezo == {{reflist}} ==Marejeleo== === Vitabu === {{refbegin|24em|indent=yes}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/iranbetweentwore00abra_0|title=Iran Kati ya Mapinduzi Mawili|last=Abrahamian|first=Ervand|publisher=Princeton Book Company Publishers|year=1982|isbn=0-691-10134-5|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/atozofbahaifaith0000adam|title=The A to Z of the Baháʼí Faith|last=Adamson|first=Hugh C.|date=2009|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-6853-3|series=The A to Z Guide Series, No. 70|place=Plymouth, UK|url-access=registration}} *{{Cite book|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Afnan|first=Elham|date=2022|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=479–487|chapter=Sura ya 39: Maisha ya ibada|doi=10.4324/9780429027772-45|s2cid=244700641}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/religionpolitics0000akha|title=Dini na Siasa katika Iran ya Kisasa: Mahusiano ya Makleri na Dola katika Kipindi cha Pahlavi|last=Akhavi|first=Shahrough|publisher=State University of New York Press|year=1980|isbn=0-87395-408-4|location=Albany, NY|pages=76–78|url-access=registration}} *{{Cite book|title=Closed Doors: Iran's Campaign to Deny Higher Education to Baháʼís|author=Baháʼí International Community|date=2005|chapter=Historia ya Juhudi za Elimu za Wabaháʼí nchini Iran|access-date=10 May 2008|chapter-url=http://denial.bahai.org/003.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205194849/http://denial.bahai.org/003.php|archive-date=5 December 2009|url-status=dead}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/newbelieverssurv00barr|title=Waumini Wapya: uchunguzi wa madhehebu, makundi ya kidini, na dini mbadala|last=Barrett|first=David V.|date=2001|publisher=Cassell & Co|isbn=1-84403-040-7|location=London|ol=3999281M|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/1988britannicabo0000daum|title=1988 Britannica Book of the Year|publisher=Encyclopædia Britannica|year=1988|isbn=0-85229-486-7|editor-last1=Daume|editor-first1=Daphne|place=Chicago|chapter=Dini (&) Imani ya Bahá'í|editor-last2=Watson|editor-first2=Louise}} *{{Cite book|title=Britannica Book of the Year|publisher=Encyclopædia Britannica|year=1992|editor-last1=Daume|editor-first1=Daphne|place=Chicago|chapter=Imani ya Baháʼí|editor-last2=Watson|editor-first2=Louise}} *{{Cite book|url=http://reference.bahai.org/en/t/se/GPB/gpb-9.html#gr26|title=God Passes By|last=Effendi|first=Shoghi|date=1944|publisher=Baháʼí Publishing Trust|isbn=0-87743-020-9|place=Wilmette, IL|publication-date=1979|url=https://archive.org/details/introductiontone0000unse|title=Mapokeo ya Asia|date=2006|publisher=[[Greenwood Publishing Group|Greenwood Press]]|isbn=978-0-275-98712-1|editor-last1=Gallagher|editor-first1=Eugene V.|series=Introduction to New and Alternative Religions in America|volume=4|location=Westport, Connecticut • London|chapter=Wabaháʼí wa Marekani|editor-last2=Ashcraft|editor-first2=W. Michael|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/bahaifaithinamer0000garl|title=Dini ya Baháʼí Marekani|last=Garlington|first=William|date=2008|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-7425-6234-9|edition=Paperback|location=Lanham, Maryland|url-access=registration}} *{{Cite book|title=Kitabu cha Mwongozo cha Dini Mpya na Uzalishaji wa Utamaduni|author-last=Hassall|author-first=Graham|publisher=[[Brill Publishers|Brill]]|year=2012|isbn=978-90-04-22187-1|editor1-last=Cusack|editor1-first=Carol|series=Brill Handbooks on Contemporary Religion|volume=4|location=[[Leiden]]|pages=599–632|chapter=Nyumba ya Ibada ya Bahá’í: Ujanibishaji na Umbo la Kiujumla|doi=10.1163/9789004226487_025|issn=1874-6691|editor2-last=Norman|editor2-first=Alex}} *{{Cite book|url=https://www.routledge.com/The-World-of-the-Bahai-Faith/Stockman/p/book/9781138367722#|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Hassal|first=Graham|date=2022|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=581–590|chapter=Sura ya 47: Asia ya Kaskazini-Mashariki}} *{{Cite book|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Hassall|first=Graham|date=2022|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=591–602|chapter=Sura ya 48: Oceania|doi=10.4324/9780429027772-55|s2cid=244697166}} *{{Cite book|url=https://bahai-library.com/hatcher_martin_global_religion|title=The Baháʼí Faith: The Emerging Global Religion|last1=Hatcher|first1=W.S.|last2=Martin|first2=J.D.|publisher=Harper & Row|year=1998|isbn=0-06-065441-4|location=New York}} *{{Cite book|url=https://bahai-library.com/hartz_bahai_faith|title=World Religions: Baháʼí Faith|last=Hartz|first=Paula|date=2009|publisher=Chelsea House Publishers|isbn=978-1-60413-104-8|edition=3rd|location=New York, NY}} *{{Cite book|title=Dini za Ulimwengu kwa Takwimu: Utangulizi wa Demografia ya Kimataifa ya Dini|last1=Johnson|first1=Todd M.|last2=Grim|first2=Brian J.|date=26 March 2013|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-55576-7|pages=59–62|chapter=Idadi za Watu wa Dini Duniani, 1910–2010|doi=10.1002/9781118555767.ch1|chapter-url={{Google books|CkFVF8nFiqkC |page=59 |plainurl=yes}}}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/iranonox0000krav|title=Irano nox|last=Kravetz|first=Marc|publisher=Grasset|year=1982|isbn=2-246-24851-5|location=Paris|page=237|language=fr|url-access=registration}} *{{Cite book|title=The Messiah of Shiraz: Studies in Early and Middle Babism|last=MacEoin|first=Denis|date=2009|publisher=Brill|isbn=978-90-04-17035-3|doi=10.1163/ej.9789004170353.i-740|url=https://archive.org/details/bahaireligiousco0000mcmu|title=Baháʼí: Uundaji wa Kidini wa Utambulisho wa Kiujuma wa Dunia|last=McMullen|first=Michael D.|publisher=[[Rutgers University Press]]|year=2000|isbn=0-8135-2836-4|location=Atlanta, GA|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/bahaisofamericag0000mcmu|title=Wabaháʼí wa Marekani: Ukuaji wa Harakati ya Kidini|last=McMullen|first=Mike|date=2015|publisher=NYU Press|isbn=978-1-4798-5152-2|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/worldsreligionsn0000unse|title=New Lion Handbook: The World's Religions|last=Momen|first=Moojan|publisher=Lion Hudson Plc|year=2007|isbn=978-0-7459-5266-6|editor-last=Partridge|editor-first=Christopher H.|edition=3rd|place=Oxford, UK|contribution=Imani ya Baháʼí|url-access=registration}} *{{Cite book|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Momen|first=Wendi|date=2022|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=371–383|chapter=Sura ya 31: Ndoa na maisha ya kifamilia|doi=10.4324/9780429027772-36|s2cid=244697438}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/iranssecretpogro0000nash|title=Mauaji ya siri ya Iran: Njama ya kuwaangamiza Wabahaʼi|last=Nash|first=Geoffrey|publisher=Neville Spearman Limited|year=1982|isbn=0-85435-005-5|location=Sudbury, Suffolk|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/isbn_9780521770736|title=Makundi Madogo ya Kidini nchini Iran|last=Sanasarian|first=Eliz|publisher=Cambridge University Press|year=2000|isbn=0-521-77073-4|location=Cambridge, UK|pages=52–53|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/2004worldalmanacbook00newy|title=World Almanac and Book of Facts|publisher=World Almanac Books|year=2004|isbn=0-88687-910-8|editor-last=Park|editor-first=Ken|location=New York|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/liftingveillifei0000simp_g2v6|title=Kuinua Pazia|last1=Simpson|first1=John|last2=Shubart|first2=Tira|publisher=Hodder & Stoughton General Division|year=1995|isbn=0-340-62814-6|location=London|page=223|url-access=registration}} *{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=z7zdDFTzNr0C|title=Utangulizi wa Dini ya Baháʼí|last=Smith|first=Peter|publisher=Cambridge University Press|year=2008|isbn=978-0-521-86251-6|location=Cambridge}} *{{Cite book|url=https://www.routledge.com/The-World-of-the-Bahai-Faith/Stockman/p/book/9781138367722#|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Smith|first=Peter|date=2022a|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=501–512|chapter=Sura ya 41: Historia ya Imani za Kibábí na Kibahá’í|doi=10.4324/9780429027772-48|s2cid=244705793}} *{{Cite book|url=https://www.routledge.com/The-World-of-the-Bahai-Faith/Stockman/p/book/9781138367722#|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Smith|first=Peter|date=2022b|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=614–621|chapter=Sura ya 50: Asia ya Kusini-Mashariki|title=Dini na Utalii: Njia panda, Maeneo ya Kufikia, na Mikutano|url=https://archive.org/details/religiontourismc0000stau|last=Stausberg|first=Michael|date=2011|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-0-415-54931-8|location=Oxfordshire, UK|title=Baháʼí Faith: A Guide For The Perplexed|last=Stockman|first=Robert|date=2013|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-1-4411-8781-9|location=New York, NY|title=Imani ya Bahá'í, Vurugu, na Kutokuwa na Vurugu|last=Stockman|first=Robert H.|date=July 2020|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-61344-6|editor1=James R. Lewis|series=Cambridge Elements; Religion and Violence|location=Cambridge, UK|doi=10.1017/9781108613446|oclc=1173507653|editor2=Margo Kitts|s2cid=225389995}} *{{Cite book|url=https://www.routledge.com/The-World-of-the-Bahai-Faith/Stockman/p/book/9781138367722#|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Stockman|first=Robert|date=2022a|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=557–568|chapter=Sura ya 45: Amerika ya Kusini na Karibiani|url=https://www.routledge.com/The-World-of-the-Bahai-Faith/Stockman/p/book/9781138367722#|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Stockman|first=Robert|date=2022b|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=569–580|chapter=Sura ya 46: Amerika ya Kaskazini|url=http://www.peyman.info/cl/Baha%27i/Others/ROB/V4/p118-144Ch08.html#p125|title=The Revelation of Baháʼu'lláh, Volume 4: Mazra'ih & Bahji 1877–92|last=Taherzadeh|first=Adib|publisher=George Ronald|year=1987|isbn=0-85398-270-8|location=Oxford, UK|page=125|title=Wabahá'i wa Iran: Tafiti za kijamii-kihistoria|last=Tavakoli-Targhi|first=Mohamad|publisher=Routledge|year=2008|isbn=978-0-203-00280-3|editor-last1=Brookshaw|editor-first1=Dominic P.|location=New York|chapter=Upinzani dhidi ya Baháʼí na Uislamisti nchini Iran|editor2-last=Fazel|editor2-first=Seena B.}} *{{Cite book|url=https://archive.org/details/religioushumanri0000unse|title=Haki za binadamu za kidini katika mtazamo wa kimataifa: mitazamo ya kidini|last=Van der Vyer|first=J.D.|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|year=1996|isbn=90-411-0176-4|page=449|url-access=registration}} *{{Cite book|title=Baháʼí|last=Warburg|first=Margit|date=2001|publisher=Signature Books|editor-last=Introvigne|series=Studies in Contemporary Religions|location=US|title=Citizens of the world: a history and sociology of the Bahaʹis from a globalisation perspective|last=Warburg|first=Margit|date=2006|publisher=Brill|isbn=978-90-474-0746-1|location=Leiden|oclc=234309958|title=Dunia ya Imani ya Bahá'í|last=Yazdani|first=Mina|date=2022|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-138-36772-2|editor-last=Stockman|editor-first=Robert H.|location=Oxfordshire, UK|pages=88–104|chapter=Sura ya 7: Maandishi na Matamshi ya ʻAbdu'l-Bahá|doi=10.4324/9780429027772-9|s2cid=244689327}} {{refend}} === Hazina ya Maarifa ya Ulimwengu === {{refbegin|30em|indent=yes}} *'''Iranica''' **{{Cite encyclopedia|author=Waandishi Wengi|title=Bahaism|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|date=15 December 1988|volume=III|issue=4–5|pages=438–475|url=https://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-index|access-date=11 January 2021|ref={{sfnref|Iranica-Bahaism|1988}}}} **{{Cite encyclopedia|last=Cole|first=Juan|date=15 December 1988|publication-date=23 August 2011|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|article=BAHAISM i. The Faith|volume=III|issue=4|pages=438–446|article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-i|access-date=30 December 2012|ref={{sfnref|Iranica-The Faith|1988}}}} **{{Cite encyclopedia|last=Cole|first=Juan|date=15 December 1988|publication-date=23 August 2011|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|article=BAHĀʾ-ALLĀH|volume=III|issue=4|pages=422–429|article-url=https://iranicaonline.org/articles/baha-allah|access-date=30 December 2012|ref={{sfnref|Iranica-Baha'-Allah|1988}}}} **{{Cite encyclopedia|last=MacEoin|first=Denis|date=15 December 1988|publication-date=23 August 2011|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|article=BAHAISM iii. Bahai and Babi Schisms|volume=III|issue=4–5|article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/bahaism-iii|pages=447–449|issn=2330-4804|ref={{sfnref|Iranica-Bahai and Babi Schisms|1988}}}} **{{Cite encyclopedia|last=Momen|first=Moojan|date=1989|article=BAYT-AL-ʿADL (House of Justice)|article-url=https://iranicaonline.org/articles/bayt-al-adl-house-of-justice-a-bahai-administrative-institution|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|volume=IV|issue=1|pages=12–14|issn=2330-4804|ref={{sfnref|Iranica-Bayt-al-'adl|1989}}}} **{{Cite encyclopedia|last=Momen|first=Moojan|year=2010|article=Mašreq al-Aḏkār|article-url=https://www.iranicaonline.org/articles/mashreq-adkar|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|ref={{sfnref|Iranica-Mašreq al-Aḏkār|2010}}}} **{{cite encyclopedia|last=Negahban|first=Ezzatollah|year=2020|article=BURIAL i. Pre-Historic Burial Sites|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|volume=IV|issue=5|article-url=https://iranicaonline.org/articles/burial-i|access-date=August 24, 2023|ref={{sfnref|Iranica-Burial|2020}}}}</ref> **{{Cite encyclopedia|last1=Rafati|first1=V.|last2=Sahba|first2=F.|year=1988|article=BAHAISM ix. Bahai temples|article-url=https://iranicaonline.org/articles/bahaism-ix|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|volume=III|issue=5|pages=465–467|ref={{sfnref|Iranica-Bahai-temples|1988}}}} *{{Cite encyclopedia|editor-last=Barrett|editor-first=David B.|date=1982|title=Wafuasi wa dini zote duniani|encyclopedia=[[World Christian Encyclopedia]]: Utafiti linganishi wa makanisa na dini katika ulimwengu wa kisasa|edition=1st|publisher=Oxford University Press|location=Nairobi|ref={{sfnref|World Christian Encyclopedia|1982}}}} *{{Cite encyclopedia|last1=Barrett|first1=David B.|last2=Kurian|first2=George T.|last3=Johnson|first3=Todd M.|year=2001|title=Muhtasari wa Dunia|encyclopedia=[[World Christian Encyclopedia]]: Utafiti linganishi wa makanisa na dini katika ulimwengu wa kisasa|edition=2nd|publisher=Oxford University Press|location=New York|ref={{sfnref|World Christian Encyclopedia|2001}}}} *{{Cite encyclopedia|editor-last=Clarke|editor-first=Peter B.|date=2006|title=Baháʼí|encyclopedia=Encyclopedia of New Religious Movements|publisher=Routledge|location=London and New York|isbn=978-0-415-26707-6|pages=56}} *{{Cite encyclopedia|last=Hutter|first=Manfred|year=2005|contribution=Bahā'īs|editor-last=Jones|editor-first=Lindsay|encyclopedia=Encyclopedia of Religion|edition=2nd|publisher=Macmillan Reference US|volume=2|place=Detroit, MI|isbn=0-02-865733-0|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofre0000unse_v8f2/page/737 737–740]|url=https://archive.org/details/encyclopediaofre0000unse_v8f2/page/737}} *{{Cite encyclopedia|last=Momen|first=Moojan|date=1994a|title=Turkmenistan|encyclopedia=draft "A Short Encyclopedia of the Baháʼí Faith"|url=https://www.momen.org/relstud/turkmnst.htm|access-date=Jul 28, 2022}} *{{Cite encyclopedia|last=Momen|first=Moojan|date=1994b|title=Iran: Historia ya Dini ya Kibaháʼí|encyclopedia=draft "A Short Encyclopedia of the Baháʼí Faith"|publisher=Baháʼí Library Online|url=http://bahai-library.com/momen_encyclopedia_iran#9.%20Social%20and%20economic%20development|access-date=16 October 2009}} *{{Cite encyclopedia|last=Momen|first=Moojan|title=Baháʼí|date=2011|chapter=Bahaʼi|encyclopedia=Encyclopedia of Global Religion|editor1=Juergensmeyer|editor2=Roof|publisher=Sage Publications|isbn=978-0-7619-2729-7|doi=10.4135/9781412997898.n61}} *{{Cite encyclopedia|last=Smith|first=Peter|year=2000|title=A Concise Encyclopedia of the Baháʼí Faith|publisher=Oneworld Publications|location=Oxford, UK|isbn=1-85168-184-1|url=https://books.google.com/books?id=Yhy9DwAAQBAJ}} {{refend}} === Majarida === {{refbegin|24em|indent=yes}} *{{Cite journal|last=Affolter|first=Friedrich W.|date=Januari 2005|title=Kivuli cha Mauaji ya Kimbari ya Kiitikadi: Wabaháʼí wa Iran|url=http://www.altoona.psu.edu/journals/war-crimes/articles/V1/v1n1a3.pdf|journal=War Crimes, Genocide, & Crimes Against Humanity|volume=1|issue=1|pages=75–114|archive-url=https://web.archive.org/web/20120722083412/http://www.altoona.psu.edu/journals/war-crimes/articles/V1/v1n1a3.pdf|archive-date=22 July 2012|access-date=31 May 2006}} *{{Cite journal|last=Berry|first=Adam|date=2004|title=DINI YA KIBAHÁ'Í NA UHUSIANO WAKE NA UISLAMU, UKRISTO, NA UYAHUDI: HISTORIA FUPI|url=https://www.jstor.org/stable/41887188|journal=International Social Science Review|volume=79|issue=3/4|pages=137–151|issn=0278-2308|jstor=41887188}} *{{Cite journal|last=Cole|first=Juan|year=1982|title=Dhana ya Mdhihirisho katika Maandishi ya Kibaháʼí|url=http://bahai-library.com/cole_concept_manifestation|journal=Journal of Bahá'í Studies|volume=9|pages=1–38}} *{{Cite journal|last1=Fozdar|first1=Farida|date=2015|title=Imani ya Kibahá'í: Uchunguzi Kifani wa Utandawazi, Uhamaji na Urasimishaji wa Haiba ya Kiroho|journal=Journal for the Academic Study of Religion|volume=28|issue=3|pages=274–292|doi=10.1558/jasr.v28i3.28431 | issn=2047-704X}} *{{Cite journal|last=Hatcher|first=John S.|year=2005|title=Kumfunua Hurí wa Upendo|journal=Journal of Bahá'í Studies|volume=15|issue=1|pages=1–38|doi=10.31581/jbs-15.1-4.1(2005)|doi-access=free}} *{{Cite journal|last=Kingdon|first=Geeta Gandhi|year=1997|title=Elimu ya wanawake na maendeleo ya kijamii na kiuchumi|url=http://bahai-library.com/kingdon_education_women_development|journal=Baháʼí Studies Review|volume=7|issue=1}} *{{Cite journal|last=Schaefer|first=Udo|date=2002|title=Utangulizi wa Sheria ya Kibahá'í: Misingi ya Kifundisho, Kanuni na Miundo|journal=Journal of Law and Religion|volume=18|issue=2|pages=307–72|doi=10.2307/1602268|jstor=1602268|s2cid=154511808}} *{{Cite journal|last1=Smith|first1=Peter|year=2016|title=Upanuzi wa Kibábí–Kibahá'í na "Mafanikio ya Kijiutamaduni na Kijiografia"|journal=Journal of Religious History|volume=40|issue=2|pages=225–236|doi=10.1111/1467-9809.12280}} *{{Cite journal|last1=Smith|first1=Peter|last2=Momen|first2=Moojan|year=1989|title=Imani ya Kibahá'í 1957–1988: Tathmini ya Maendeleo ya Kisasa|url=http://bahai-library.com/momen_smith_developments_1957-1988|journal=Religion|volume=19|issue=1|pages=63–91|doi=10.1016/0048-721X(89)90077-8|author=Universal House of Justice|date=Septemba 2002|title=Idadi na Uainishaji wa Maandishi na Nyaraka Matakatifu|url=http://bahai-library.com/uhj_numbers_sacred_writings|journal=Lights of Irfan|location=Wilmette, IL|publisher=Irfan Colloquia|volume=10|pages=349–350|access-date=20 March 2007}} {{refend}} {{refend}} === Vyombo vya habari vipya === {{refbegin|24em|indent=yes}} *{{Cite news|url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/04/economist-explains-7|title=The Economist yaeleza: Dini ya Baháʼí|author=A.V.|date=20 April 2017|newspaper=[[The Economist]]|access-date=23 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170501161938/https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/04/economist-explains-7|archive-date=2017-05-01|url-access=subscription|url-status=live}} *{{Cite news|title=Familia zaogopa kwa ajili ya Wabaháʼí waliofungwa jela nchini Iran|date=16 February 2011|agency=AFP|ref={{sfnRef|AFP|2011a}}}} *{{Cite news|title=Marekani 'yasikitishwa' na taarifa kuhusu Wabaháʼí kutoka Iran|date=31 March 2011|agency=AFP|ref={{sfnRef|AFP|2011b}}}} *{{Cite news|url=http://www.bahai.com/thebahais/pg14.htm|title=Kuna Wabaháʼí wangapi?|author=Baháʼí World News Service|date=1992|magazine=The Baháʼís|archive-url=https://web.archive.org/web/20150717184758/https://bahai.com/thebahais/pg14.htm|archive-date=17 July 2015|publisher=Baháʼí International Community|page=14}} *{{Cite news|url=https://news.bahai.org/story/62/|title=Mwakilishi wa Wabaháʼí katika Umoja wa Mataifa awahutubia viongozi wa dunia katika Mkutano wa Kilele wa Milenia|author=Baháʼí World News Service|date=8 September 2000|access-date=21 October 2021}} *{{Cite news|url=http://news.bahai.org/story/707|title=Misri yabadilisha rasmi sheria za vitambulisho vya taifa|author=Baháʼí World News Service|date=17 April 2009|access-date=16 June 2009|publisher=Baháʼí International Community|ref={{sfnRef|Baháʼí World News Service|2009a}}}} *{{Cite news|url=http://news.bahai.org/story/726|title=Vitambulisho vya kwanza vyatolewa kwa Wabaháʼí wa Misri kwa kutumia "alama ya mstari" badala ya dini|author=Baháʼí World News Service|date=14 August 2009|access-date=16 August 2009|ref={{sfnRef|Baháʼí World News Service|2009b}}}} *{{Cite news|url=http://news.bahai.org/story/1163|title=Wimbi la kutisha la kukamatwa nchini Yemen lazua hofu|author=Baháʼí World News Service|date=21 April 2017}} *{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2008/WORLD/meast/05/16/iran.bahais/|title=Kukamatwa kwa Wabaháʼí nchini Iran kwalaaniwa|date=16 May 2008|access-date=4 February 2018|agency=CNN|ref={{sfnRef|CNN|2008}}}} *{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/meast/01/12/Iran.bahai.trial/|title=Kesi ya viongozi wa Wabaháʼí nchini Iran yaanza kusikilizwa|date=12 January 2010a|access-date=4 February 2018|agency=CNN|ref={{sfnRef|CNN|2010a}}}} *{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2010/WORLD/meast/09/16/iran.bahai.sentences/index.html|title=Adhabu za viongozi wa Wabaháʼí nchini Iran zaripotiwa kupunguzwa|date=16 September 2010b|access-date=25 September 2013|agency=CNN|ref={{sfnRef|CNN|2010b}}}} *{{Cite news|url=http://www.rferl.org/content/A_Trial_In_Tehran_Their_Only_Crime__Their_Faith/2006448.html|title=Kesi huko Tehran: 'Hatia' yao pekee – Imani yao|last=Djavadi|first=Abbas|date=8 April 2010|work=Radio Free Europe/Radio Liberty}} *{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/06/27/us/27religion.html|title=Kwa Wabaháʼí, ukandamizaji si habari mpya|last=Freedman|first=Samuel G.|date=26 June 2009|newspaper=[[The New York Times]]|url=https://nyti.ms/2zT84eS|title=Iran yabomoa kuba la Hekalu la Wabaháʼí|date=24 May 1955|newspaper=The New York Times|ref={{sfnRef|''The New York Times''|1955}}}} *{{Cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/babylonbeyond/2010/08/iran-court-sentences-leaders-of-bahai-faith-to-20-years-in-prison.html|title=Mahakama yawahukumu viongozi wa dini ya Baháʼí kifungo cha miaka 20 jela|last=Siegal|first=Daniel|date=11 August 2010|newspaper=Los Angeles Times}} *{{Cite news|url=http://www.jpost.com/Breaking-News/Iran-detains-5-more-Bahai|title=Iran yawashikilia Wabaháʼí wengine 5 zaidi|author=<!-- Staff writer -->|date=14 February 2010|newspaper=The Jerusalem Post|access-date=25 September 2013|ref={{sfnRef|The Jerusalem Post|2010}}}} *{{Cite news|url=http://www.rferl.org/content/Iran_Bahai_Leaders_Scheduled_In_Court_On_Election_Anniversary/2061066.html|title=Viongozi wa Wabaháʼí nchini Iran wapangiwa kufikishwa mahakamani katika kumbukumbu ya uchaguzi|author=<!-- Staff writer -->|date=3 June 2010|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|ref={{sfnRef|Radio Free Europe|2010}}}} *{{Cite news|url=http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1945379_1944604_1944622,00.html|title=Kuipiga marufuku Dini ya Baháʼí|last=Sullivan|first=Amy|date=8 December 2009|newspaper=Time|access-date=23 February 2012}} *{{Cite news|url=http://news.kodoom.com/en/iran-politics/date-set-for-second-court-session/story/699231/|title=Tarehe yapangwa kwa kikao cha pili cha mahakama kwa Wabaháʼí saba nchini Iran|author=Washington TV|date=20 January 2010|access-date=21 January 2010}} {{refend}} {{refend}} === Nyingine === {{refbegin|24em|indent=yes}} *{{Cite web|url=http://www.thearda.com/QL2010/QuickList_40.asp|title=Mataifa yenye Wabaháʼí wengi zaidi (2010)|author=Association of Religion Data Archives|year=2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20220427001103/https://www.thearda.com/QL2010/QuickList_40.asp|archive-date=April 27, 2022|access-date=14 August 2022}} *{{Cite web|url=http://www.bahai.org/documents/osed/betterment-world.pdf?a28125bc|title=Kwa Uboreshaji wa Ulimwengu: Mtazamo wa Jumuiya ya Wabaháʼí ya Ulimwengu kuhusu Maendeleo ya Kijamii na Kiuchumi|author=Baháʼí Office of Social and Economic Development|date=2018|access-date=3 May 2018}} *{{Cite press release|publisher=Baháʼí International Community|date=6 June 2000|title=Historia ya Ushirikiano Hai na Umoja wa Mataifa|url=http://www.bic.org/statements/bahai-international-community-history-active-cooperation-united-nations|access-date=25 September 2013|ref={{sfnRef|Baháʼí International Community|2000}}}} *{{Cite speech|last=Bigelow|first=Kit|date=16 November 2005|access-date=29 December 2006|title=Kit Bigelow, Mkurugenzi wa Masuala ya Nje, Baraza la Kiroho la Kitaifa la Wabaháʼí wa Marekani|event=Congressional Human Rights Caucus, House of Representatives|url=http://lantos.house.gov/HoR/CA12/Human+Rights+Caucus/Briefing+Testimonies/11-17-05+Testimony+of+Kit+Bigelow+Egypt+Briefing.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20061227195313/http://lantos.house.gov/HoR/CA12/Human%2BRights%2BCaucus/Briefing%2BTestimonies/11-17-05%2BTestimony%2Bof%2BKit%2BBigelow%2BEgypt%2BBriefing.htm|archive-date=27 December 2006|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061227195313/http://lantos.house.gov/HoR/CA12/Human+Rights+Caucus/Briefing+Testimonies/11-17-05+Testimony+of+Kit+Bigelow+Egypt+Briefing.htm |date=27 Desemba 2006 }} *{{Cite web|url=https://iranhumanrights.org/2018/07/woman-expelled-from-iranian-university-just-before-obtaining-degree-because-shes-bahai/|title=Mwanamke Afukuzwa Kutoka Chuo Kikuu cha Iran Kabla Tu ya Kupata Shahada kwa Sababu Yeye ni Mbaháʼí|date=29 July 2018|website=Center for Human Rights in Iran|access-date=23 August 2018|ref={{sfnRef|Center for Human Rights in Iran|2018}}}} *{{Cite book|url=http://www.dictionary.com/browse/bahai|title=Dictionary.com Unabridged|publisher=Random House, Inc.|year=2017|edition=4th|contribution=Baháʼí|ref={{sfnRef|Dictionary.com|2017}}}} *{{Cite web|url=http://www.fidh.org/IMG/pdf/ir0108a.pdf|title=Ubaguzi dhidi ya Wachache wa Kidini nchini Iran|author=International Federation of Human Rights|date=August 2003|publisher=FIDH|location=Paris|archive-url=https://web.archive.org/web/20061031221624/http://www.fidh.org/IMG/pdf/ir0108a.pdf|archive-date=31 October 2006|access-date=20 October 2006|url-status=live}} *{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/religiousfreedom/index.htm#wrapper|title=Ripoti ya Uhuru wa Dini wa Kimataifa ya mwaka 2013|author=Bureau of Democracy, Human Rights and Labor|date=2013|publisher=[[United States Department of State]]|access-date=24 April 2015|ref={{sfnRef|International Religious Freedom Report|2013}}}} *{{Cite report|editor-last=Hackett|editor-first=Conrad|editor-last2=Grim|editor-first2=Brian J.|title=Mazingira ya Kidini ya Ulimwengu: Ripoti juu ya Ukubwa na Mgawanyo wa Makundi Makuu ya Dini Duniani kufikia mwaka 2010|pages=53–56 <!-- many other pages report various specific examples across many religions -->|publisher=Pew Research Center’s Forum on Religion & Public Life|via=Boston College|date=Dec 2012|url=https://www.bc.edu/content/dam/files/centers/jesinst/pdf/Grim-globalReligion-full.pdf|access-date=Aug 16, 2022|ref={{sfnRef|Pew Global Religious Landscape|2012}}}} *{{Cite report|publisher=Iran Human Rights Documentation Center|date=December 2006|title=Imani Iliyonyimwa: Mateso dhidi ya Wabaháʼí wa Iran|access-date=1 May 2007|url=http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/Reports/A-Faith-Denied_Dec06.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618202441/http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/Reports/A-Faith-Denied_Dec06.pdf|archive-date=2009-06-18|ref={{sfnRef|Iran Human Rights Documentation Center|2006}}}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100902191009/http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/PressReleases/2008/Press-05-15-08.pdf |date=2 Septemba 2010 }} *{{Cite press release|publisher=Iran Human Rights Documentation Center|date=15 May 2008b|title=IHRDC Yalaani Kukamatwa kwa Wabaháʼí Wanaoongoza|url=http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/PressReleases/2008/Press-05-15-08.pdf|access-date=17 May 2008|ref={{sfnRef|Iran Human Rights Documentation Center|2008b}}|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100902191009/http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/PressReleases/2008/Press-05-15-08.pdf|archive-date=2 September 2010|archivedate=2 Septemba 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100902191009/http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/PressReleases/2008/Press-05-15-08.pdf}} *{{Cite report|publisher=Iran Human Rights Documentation Center|date=November 2008|title=Uhalifu dhidi ya Ubinadamu: Mashambulizi ya Jamhuri ya Kiislamu dhidi ya Wabaháʼí|location=New Haven, CN|ref={{sfnRef|Iran Human Rights Documentation Center|2008}}|url=http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/Reports/Crimes-against-Humanity_Nov08.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20100902192809/http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/Reports/Crimes-against-Humanity_Nov08.pdf|archive-date=2 September 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100902192809/http://www.iranhrdc.org/httpdocs/English/pdfs/Reports/Crimes-against-Humanity_Nov08.pdf |date=2 Septemba 2010 }} *{{Cite web|url=http://www.unhchr.ch/huricane/huricane.nsf/view01/5E72D6B7B624AABBC125713700572D09?opendocument|title=Mwandishi Maalum kuhusu Uhuru wa Dini au Imani ana wasiwasi kuhusu jinsi wafuasi wa Dini ya Baháʼí nchini Iran wanavyotendewa|last=Jahangir|first=Asma|date=20 March 2006|publisher=United Nations|archive-url=https://web.archive.org/web/20060426122357/http://www.unhchr.ch/huricane/huricane.nsf/view01/5E72D6B7B624AABBC125713700572D09?opendocument|archive-date=26 April 2006|access-date=1 June 2006|url-status=live}} *{{Cite thesis|last=Lundberg|first=Zaid|date=2005|type=Master of Arts thesis|title=Ufunuo wa Mwisho katika Dini ya Bahá'í: Dhana ya Ufunuo wa Maendeleo|chapter=Dhana ya Ufunuo wa Maendeleo|chapter-url=http://bahai-library.com/lundberg_bahai_apocalypticism|access-date=1 May 2007|publisher=Department of History of Religion at the Faculty of Theology, Lund University, Sweden}} *{{Cite web|url=http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/e7b8824bdd987268c1256fa8004a8753?OpenDocument|title=Iran, Jamhuri ya Kiislamu ya|author=Netherlands Institute of Human Rights|date=8 March 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060502110349/http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/e7b8824bdd987268c1256fa8004a8753?OpenDocument|archive-date=2 May 2006|access-date=31 May 2006|url-status=dead}} {{refend}} [[Jamii:Bahai]] hwza141flkghfq2ctra1h3c9aplm5gj Majadiliano:Mapenzi ya jinsia moja 1 195105 1581306 1487815 2026-07-23T20:46:48Z ~2026-41370-55 91150 NINETY NINE AND ONE HUNDRED, OH YES, NOW WE NEED... SOME PROTEIN. 1581306 wikitext text/x-wiki == Istilahi na tafsiri == Aina kuu za wapenzi wa jinsia moja ni '''wasagaji''', '''mashoga''', '''wasenge''' na '''mabasha'''. Maneno hayo yanaweza kutumika kwa [[dhihaka]] au kwa lengo la kudhalilisha watu wa namna hiyo. '''Matumizi hayo yanaweza kuathiri vibaya [[hisia]] na [[heshima]] ya watu hao.''' [[User:Tenshi Hinanawi|TENSHI HINANAWI]] : P̾O̾O̾P̾ ̾V̾A̾N̾D̾A̾L̾I̾S̾M̾ ̾I̾S̾ ̾B̾E̾S̾T̾,̾ ̾I̾ ̾F̾A̾R̾T̾E̾D̾ ̾O̾N̾ ̾T̾H̾I̾S̾ ̾A̾R̾T̾I̾C̾L̾E̾,̾ ̾L̾O̾L̾!̾!̾!̾̾, [[User:Sakura emad|SAKURA EMAD]] IS TRASH! Nilipookozesha ni dhahiri mtoa mada hajui utamaduni wa Waswahili. Kama ametumia utamaduni wa Waafrika kwa lugha yao kuweka utamaduni wa Kizungu ni upotoshaji mkubwa. Waswahili hawawezi kusema MSENGE ama MFIRAJI mbele za watu. Ndiyo maana ili kupunguza ukali wa maneno, wataita SHOGA (MSENGE) na MFIRAJI (basha). Hiyo statement hapo juu inahitaji marekebisho makubwa kabisa. Visichanganywe. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 08:27, 12 Desemba 2024 (UTC) :Ndugu, aliyeweka maneno hayo ni Mmarekani mwenye asili ya Tanzania. Tuliwahi kuwasiliana naye kuhusu mada hizo tata, lakini mitazamo ni tofauti. Kwa jumla katika mradi huu wa kimataifa hatuwezi kupinga mno tabia hizo. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:13, 12 Desemba 2024 (UTC) ::Ikibidi hivyo hilo ni tatizo. Hata hivyo, makala ina mitazamo mingi sana ya kifalsafa na itikadi fulani badala ya tabia. Pengine ingepunguzwa baadhi ya mitazamo ili isiwe kubwa kiasi cha kwamba haina hata maana kuisoma. Isipishane sana na ENWIKI. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 13:37, 12 Desemba 2024 (UTC) == Dada poa == Si msagaji jamani ni changudoa au muuza mwili wake kama kipato. Hakuna matumizi ya dada poa katika kutaja wasagaji. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 15:40, 15 Januari 2025 (UTC) :{{Imefanyika}} == Neutrality status of this article == This article is one of the least neutral article in Wikipedia. The article is '''Homophobic''' I think it needs revision, Example what's this <i>"Kwa namna ya pekee ulawiti ndiyo njia ya mapenzi iliyo hatari zaidi kwa afya, hasa kwa yule anayefanyiwa, kutokana na ulaini wa tishu za sehemu za mkundu"</i> You guys think being Homosexual is a '''choice'''? That explain why in third world countries its illegal [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 14:19, 10 Februari 2025 (UTC) :yes It is, Especially the white admin who is so homophobic '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 11:13, 11 Februari 2025 (UTC) ::BIBLE: https://www.biblegateway.com/verse/en/1%20Corinthians%206%3A9 [[Maalum:Michango/&#126;2025-19916|&#126;2025-19916]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-19916|talk]]) 11:15, 11 Februari 2025 (UTC) :::Not everyone is a conservative christian or a christian in general, furthermore nobody is gay because the chose to be. Because most even wish they weren't born gay. :::Nobody should live in '''fear''' because the society will never love them and no matter what they do they will never become straight, nobody chooses to be gay. :::If you are a good christian you shouldn't be '''judging''' because God is against it '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 11:29, 11 Februari 2025 (UTC) ::::Hatimaye umeonyesha rangi yako halisi. Bravo! '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 11:34, 11 Februari 2025 (UTC) :::::TRUTH: being GAY is due of hidden DAEMON possession. '''[[Mtumiaji:Byera08|Byera08]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Byera08|majadiliano]])''' 11:40, 11 Februari 2025 (UTC) ::::::@[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] looks like a perfect spot for spreading gay-ish propaganda. Furthermore, the gay community do whatever it takes to silence those who opposing them. Mostly by using the minority and human rights card each and every time. Well, the world is not fair either of us. Tuishi tu. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 11:46, 11 Februari 2025 (UTC) ::::::@[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] You don't get to call people names that please you. I have seen someone reverted your misinformed texts. See it [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Mapenzi_ya_jinsia_moja&diff=prev&oldid=1413967 here]. What are you? A homophobia? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:47, 5 Aprili 2025 (UTC) '''@[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] @[[Mtumiaji:Byera08|Byera08]] Sexual orientation is not a choice but an inherent aspect of a person’s identity, shaped by a mix of biological, psychological, and social factors. <i>"Being gay isn’t a choice, just like being straight isn’t. People don’t wake up one day and decide who they’re attracted to—it’s just part of who they are."</i> research in genetics and psychology supports the understanding that sexual orientation is not a conscious decision but a natural variation in human identity. '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 11:46, 11 Februari 2025 (UTC) :Wow! What a justification. It;s okay, it's entirely up to you. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 12:03, 11 Februari 2025 (UTC) ::This article depicts something akin to using of screwdriver in role of chisel, I mean anti-functional, aka un-natural. [[Maalum:Michango/&#126;2025-23540|&#126;2025-23540]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-23540|talk]]) 09:57, 19 Februari 2025 (UTC) :::@[[Mtumiaji:~2025-23540|~2025-23540]] You have no right to remove the NPOV template, Since i am not the Only one who thinks the neutrality of this article is doubted . :::This Wikipedia isn't for the East Africans only,Its meant for the whole world. And like @[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] said, You don't wake up today and decide whom you are attracted to! :::And why are you using IP,You are afraid? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:22, 19 Februari 2025 (UTC) ::::All anti-NPOV statements already deleted by me. '''[[Mtumiaji:LindaEKedit|LindaEKedit]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:LindaEKedit|majadiliano]])''' 15:53, 11 Machi 2025 (UTC) :::::@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]], You are hilarious, Did you even check the text that he reverted, that's not my work, He reverted someone else work not mine. '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 04:26, 6 Aprili 2025 (UTC) == NPOV Removal == There's no discussion showing that there Neutrality Status has been achieved, all the members who submitted agree that it violates neutrality have to give their views. @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] You actually removed it even without discussion, hilarious it is [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 14:18, 20 Aprili 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] Which members? And discuss it with whom? Nobody shares anything what need changes... Can you point out some? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 17:17, 20 Aprili 2025 (UTC) ::Oh, Please don't be delusional. ::You clearly understand how this sensitive topic has brought up heated arguments , So you can't just remove the template like it's nothing. ::Discuss with everyone , I mean put it under discussion and people will contribute about it. ::Don't act so bossy. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:20, 20 Aprili 2025 (UTC) :::Name calling again. I said, point out what needs to be done so the tag will be removed. Or planning to leave it there for good? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 17:44, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::And i told you that you need to start a discussion so that anyone else who thinks it violates neutrality submit their views then its revised. ::::Its not about me or you, It includes everyone. So you shouldn't just remove it like that. ::::Omg, I just told you not to act bossy, That's not name-calling. ::::What! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:50, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::Onyesha tatizo Gayle. :::::Onyesha, onyesha, onyesha. Usiseme tu ina shida lakini huonyeshi. Kuna maandishi mengi humo. Sema hapa panahitaji hivi. Boresha, huwezi, mfahamishe mwengine mwenye uwezo wa kuboresha afanya kwa niaba yako kama umeona kweli lipo tatizo. Kuzungumza jumla haisaidii. Sawa? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:01, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::::Now that's where you get it wrong, Its not about me! ::::::Its about the people who submitted their Views on Meta about Violation of Neutrality on this article. ::::::As for me i haven't read it Fully because last time i just read a part of it and it was ridiculous though there is a user who cleaned it. ::::::Stop being on rush '''every now and then''' its being cleaned. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:06, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::::Ungeisoma sasa uwe sehemu ya wasafishaji wake. Kama mgeni mtu kama @[[Mtumiaji:Sakura emad|Sakura emad]] ameweza kufanya jambo ilhali hata hatokei upande wa Kiswahili, itakuwa wewe uliyezaliwa katika ukanda huu? Jitahidi ndugu kuiboesha! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:32, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::::::Yet he reported you guys in Meta, ::::::::I will revise it later, But as for now the Neutrality Template remains [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:34, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::::::And so did you! Let the NPOV tag remain there does't bother me... [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:45, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::::::::I didn't report you about Neutrality. That's different [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:46, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::::::::Neither did she! Read her statement at Meta. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:50, 20 Aprili 2025 (UTC) I think you read the wrong one, It talks about Neutrality actually her/his paragraph 1 says , look at the last line of this {{quote| Hi U4C, I'm not sure how much weight my comment holds, but while reviewing the Swahili Wikipedia article on Homosexuality (Mapenzi ya jinsia moja), I found it to be full of bias, misinformation, and outright homophobic framing — clearly violating '''NPOV and Wikimedia’s core values''' }} [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:56, 20 Aprili 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]]''',''' @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]]''': What matters most is truth, and what clearly violates Wikimedia’s foundational policies must be addressed and removed.''' I took the time to thoroughly review the article, improve its structure, and remove elements of bigotry and unsupported claims — with the goal of aligning it with a more neutral and policy-compliant perspective. :My report was not a personal attack against any individual editor or the Swahili community as a whole. Rather, it specifically concerned '''Riccardo''', whose repeated promotion of biased content and policy violations remains evident even now. '''Reporting such behavior supports the health and sustainability of the project''', not the opposite. :Violations like that don’t just stain an article they hurt the integrity, the self-governance, and even the growth of Swahili Wikipedia. :I truly believe that by replacing falsehoods with fact and bias with fairness, I’ve helped this project breathe better made it a bit more lawful, a bit more safe, and a bit more honest for readers who come looking for truth. :While I may not be a native Swahili speaker, I understand what it takes to nurture and manage a healthy editing environment, where we can build, improve, and sustain an ecosystem where people feel heard, protected, and respected. Because I, too, manage one or more communities on my home wikis, and I firmly believe in promoting '''safe, accurate, and balanced content for all readers and contributors alike.''' '''[[Mtumiaji:Sakura emad|Sakura emad]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Sakura emad|majadiliano]])''' 20:26, 20 Aprili 2025 (UTC) == Redirect == @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] I don't understand why you removed the Redirect template? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:24, 27 Aprili 2025 (UTC) It was just a simple mistake you could have corrected Instead of removing [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:26, 27 Aprili 2025 (UTC) :ETERNAL PROTECTION over SIMPLE MISTAKE is to be ASAP LIFTED. [[Maalum:Michango/&#126;2025-49661|&#126;2025-49661]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-49661|talk]]) 13:48, 27 Aprili 2025 (UTC) == Neutrality == I am removing the NPOV tag by tomorrow, Anyone who still thinks it violates neutrality can revise it by then. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:40, 27 Aprili 2025 (UTC) {{imefanyika}} 7rwql0mwnuxex8n6a367fhscge0zkun 1581307 1581306 2026-07-23T20:46:57Z NDG 79979 Masahihisho aliyefanya [[Special:Contributions/~2026-41370-55|~2026-41370-55]] ([[User talk:~2026-41370-55|Majadiliano]]) yalirejeshwa hadi sahihisho la mwisho na [[User:Rock Ulric|Rock Ulric]] 1487815 wikitext text/x-wiki == Istilahi na tafsiri == Aina kuu za wapenzi wa jinsia moja ni '''wasagaji''', '''mashoga''', '''wasenge''' na '''mabasha'''. Maneno hayo yanaweza kutumika kwa [[dhihaka]] au kwa lengo la kudhalilisha watu wa namna hiyo. '''Matumizi hayo yanaweza kuathiri vibaya [[hisia]] na [[heshima]] ya watu hao.''' Nilipookozesha ni dhahiri mtoa mada hajui utamaduni wa Waswahili. Kama ametumia utamaduni wa Waafrika kwa lugha yao kuweka utamaduni wa Kizungu ni upotoshaji mkubwa. Waswahili hawawezi kusema MSENGE ama MFIRAJI mbele za watu. Ndiyo maana ili kupunguza ukali wa maneno, wataita SHOGA (MSENGE) na MFIRAJI (basha). Hiyo statement hapo juu inahitaji marekebisho makubwa kabisa. Visichanganywe. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 08:27, 12 Desemba 2024 (UTC) :Ndugu, aliyeweka maneno hayo ni Mmarekani mwenye asili ya Tanzania. Tuliwahi kuwasiliana naye kuhusu mada hizo tata, lakini mitazamo ni tofauti. Kwa jumla katika mradi huu wa kimataifa hatuwezi kupinga mno tabia hizo. Amani kwako! --'''[[Mtumiaji:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Riccardo Riccioni|majadiliano]])''' 11:13, 12 Desemba 2024 (UTC) ::Ikibidi hivyo hilo ni tatizo. Hata hivyo, makala ina mitazamo mingi sana ya kifalsafa na itikadi fulani badala ya tabia. Pengine ingepunguzwa baadhi ya mitazamo ili isiwe kubwa kiasi cha kwamba haina hata maana kuisoma. Isipishane sana na ENWIKI. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 13:37, 12 Desemba 2024 (UTC) == Dada poa == Si msagaji jamani ni changudoa au muuza mwili wake kama kipato. Hakuna matumizi ya dada poa katika kutaja wasagaji. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 15:40, 15 Januari 2025 (UTC) :{{Imefanyika}} == Neutrality status of this article == This article is one of the least neutral article in Wikipedia. The article is '''Homophobic''' I think it needs revision, Example what's this <i>"Kwa namna ya pekee ulawiti ndiyo njia ya mapenzi iliyo hatari zaidi kwa afya, hasa kwa yule anayefanyiwa, kutokana na ulaini wa tishu za sehemu za mkundu"</i> You guys think being Homosexual is a '''choice'''? That explain why in third world countries its illegal [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 14:19, 10 Februari 2025 (UTC) :yes It is, Especially the white admin who is so homophobic '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 11:13, 11 Februari 2025 (UTC) ::BIBLE: https://www.biblegateway.com/verse/en/1%20Corinthians%206%3A9 [[Maalum:Michango/&#126;2025-19916|&#126;2025-19916]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-19916|talk]]) 11:15, 11 Februari 2025 (UTC) :::Not everyone is a conservative christian or a christian in general, furthermore nobody is gay because the chose to be. Because most even wish they weren't born gay. :::Nobody should live in '''fear''' because the society will never love them and no matter what they do they will never become straight, nobody chooses to be gay. :::If you are a good christian you shouldn't be '''judging''' because God is against it '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 11:29, 11 Februari 2025 (UTC) ::::Hatimaye umeonyesha rangi yako halisi. Bravo! '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 11:34, 11 Februari 2025 (UTC) :::::TRUTH: being GAY is due of hidden DAEMON possession. '''[[Mtumiaji:Byera08|Byera08]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Byera08|majadiliano]])''' 11:40, 11 Februari 2025 (UTC) ::::::@[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] looks like a perfect spot for spreading gay-ish propaganda. Furthermore, the gay community do whatever it takes to silence those who opposing them. Mostly by using the minority and human rights card each and every time. Well, the world is not fair either of us. Tuishi tu. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 11:46, 11 Februari 2025 (UTC) ::::::@[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] You don't get to call people names that please you. I have seen someone reverted your misinformed texts. See it [https://sw.wikipedia.org/w/index.php?title=Mapenzi_ya_jinsia_moja&diff=prev&oldid=1413967 here]. What are you? A homophobia? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:47, 5 Aprili 2025 (UTC) '''@[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] @[[Mtumiaji:Byera08|Byera08]] Sexual orientation is not a choice but an inherent aspect of a person’s identity, shaped by a mix of biological, psychological, and social factors. <i>"Being gay isn’t a choice, just like being straight isn’t. People don’t wake up one day and decide who they’re attracted to—it’s just part of who they are."</i> research in genetics and psychology supports the understanding that sexual orientation is not a conscious decision but a natural variation in human identity. '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 11:46, 11 Februari 2025 (UTC) :Wow! What a justification. It;s okay, it's entirely up to you. '''[[Mtumiaji:Said Mfaume|Said Mfaume]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Said Mfaume|majadiliano]])''' 12:03, 11 Februari 2025 (UTC) ::This article depicts something akin to using of screwdriver in role of chisel, I mean anti-functional, aka un-natural. [[Maalum:Michango/&#126;2025-23540|&#126;2025-23540]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-23540|talk]]) 09:57, 19 Februari 2025 (UTC) :::@[[Mtumiaji:~2025-23540|~2025-23540]] You have no right to remove the NPOV template, Since i am not the Only one who thinks the neutrality of this article is doubted . :::This Wikipedia isn't for the East Africans only,Its meant for the whole world. And like @[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] said, You don't wake up today and decide whom you are attracted to! :::And why are you using IP,You are afraid? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:22, 19 Februari 2025 (UTC) ::::All anti-NPOV statements already deleted by me. '''[[Mtumiaji:LindaEKedit|LindaEKedit]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:LindaEKedit|majadiliano]])''' 15:53, 11 Machi 2025 (UTC) :::::@[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]], You are hilarious, Did you even check the text that he reverted, that's not my work, He reverted someone else work not mine. '''[[Mtumiaji:Anyrmson|Anyrmson]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anyrmson|majadiliano]])''' 04:26, 6 Aprili 2025 (UTC) == NPOV Removal == There's no discussion showing that there Neutrality Status has been achieved, all the members who submitted agree that it violates neutrality have to give their views. @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] You actually removed it even without discussion, hilarious it is [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 14:18, 20 Aprili 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]] Which members? And discuss it with whom? Nobody shares anything what need changes... Can you point out some? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 17:17, 20 Aprili 2025 (UTC) ::Oh, Please don't be delusional. ::You clearly understand how this sensitive topic has brought up heated arguments , So you can't just remove the template like it's nothing. ::Discuss with everyone , I mean put it under discussion and people will contribute about it. ::Don't act so bossy. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:20, 20 Aprili 2025 (UTC) :::Name calling again. I said, point out what needs to be done so the tag will be removed. Or planning to leave it there for good? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 17:44, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::And i told you that you need to start a discussion so that anyone else who thinks it violates neutrality submit their views then its revised. ::::Its not about me or you, It includes everyone. So you shouldn't just remove it like that. ::::Omg, I just told you not to act bossy, That's not name-calling. ::::What! [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 17:50, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::Onyesha tatizo Gayle. :::::Onyesha, onyesha, onyesha. Usiseme tu ina shida lakini huonyeshi. Kuna maandishi mengi humo. Sema hapa panahitaji hivi. Boresha, huwezi, mfahamishe mwengine mwenye uwezo wa kuboresha afanya kwa niaba yako kama umeona kweli lipo tatizo. Kuzungumza jumla haisaidii. Sawa? [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:01, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::::Now that's where you get it wrong, Its not about me! ::::::Its about the people who submitted their Views on Meta about Violation of Neutrality on this article. ::::::As for me i haven't read it Fully because last time i just read a part of it and it was ridiculous though there is a user who cleaned it. ::::::Stop being on rush '''every now and then''' its being cleaned. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:06, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::::Ungeisoma sasa uwe sehemu ya wasafishaji wake. Kama mgeni mtu kama @[[Mtumiaji:Sakura emad|Sakura emad]] ameweza kufanya jambo ilhali hata hatokei upande wa Kiswahili, itakuwa wewe uliyezaliwa katika ukanda huu? Jitahidi ndugu kuiboesha! [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:32, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::::::Yet he reported you guys in Meta, ::::::::I will revise it later, But as for now the Neutrality Template remains [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:34, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::::::And so did you! Let the NPOV tag remain there does't bother me... [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:45, 20 Aprili 2025 (UTC) ::::::::::I didn't report you about Neutrality. That's different [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:46, 20 Aprili 2025 (UTC) :::::::::::Neither did she! Read her statement at Meta. [[User:Muddyb|<font color="blue"><sub>'''Muddyb'''</sub></font>]]<font face="Verdana">[[User talk:Muddyb|<font color="gray"><sup>'''Longa'''</sup></font>]]</font> 18:50, 20 Aprili 2025 (UTC) I think you read the wrong one, It talks about Neutrality actually her/his paragraph 1 says , look at the last line of this {{quote| Hi U4C, I'm not sure how much weight my comment holds, but while reviewing the Swahili Wikipedia article on Homosexuality (Mapenzi ya jinsia moja), I found it to be full of bias, misinformation, and outright homophobic framing — clearly violating '''NPOV and Wikimedia’s core values''' }} [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 18:56, 20 Aprili 2025 (UTC) :@[[Mtumiaji:Gayle157|Gayle157]]''',''' @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]]''': What matters most is truth, and what clearly violates Wikimedia’s foundational policies must be addressed and removed.''' I took the time to thoroughly review the article, improve its structure, and remove elements of bigotry and unsupported claims — with the goal of aligning it with a more neutral and policy-compliant perspective. :My report was not a personal attack against any individual editor or the Swahili community as a whole. Rather, it specifically concerned '''Riccardo''', whose repeated promotion of biased content and policy violations remains evident even now. '''Reporting such behavior supports the health and sustainability of the project''', not the opposite. :Violations like that don’t just stain an article they hurt the integrity, the self-governance, and even the growth of Swahili Wikipedia. :I truly believe that by replacing falsehoods with fact and bias with fairness, I’ve helped this project breathe better made it a bit more lawful, a bit more safe, and a bit more honest for readers who come looking for truth. :While I may not be a native Swahili speaker, I understand what it takes to nurture and manage a healthy editing environment, where we can build, improve, and sustain an ecosystem where people feel heard, protected, and respected. Because I, too, manage one or more communities on my home wikis, and I firmly believe in promoting '''safe, accurate, and balanced content for all readers and contributors alike.''' '''[[Mtumiaji:Sakura emad|Sakura emad]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Sakura emad|majadiliano]])''' 20:26, 20 Aprili 2025 (UTC) == Redirect == @[[Mtumiaji:Muddyb|Muddyb]] I don't understand why you removed the Redirect template? [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:24, 27 Aprili 2025 (UTC) It was just a simple mistake you could have corrected Instead of removing [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 12:26, 27 Aprili 2025 (UTC) :ETERNAL PROTECTION over SIMPLE MISTAKE is to be ASAP LIFTED. [[Maalum:Michango/&#126;2025-49661|&#126;2025-49661]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2025-49661|talk]]) 13:48, 27 Aprili 2025 (UTC) == Neutrality == I am removing the NPOV tag by tomorrow, Anyone who still thinks it violates neutrality can revise it by then. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Aguahrz<sup>Chronist<sup>2.0</sup></sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:40, 27 Aprili 2025 (UTC) {{imefanyika}} 54elflas7z2ec75qi9r1oao4l03s21n Wikipedia:Mradi wa Nchi 4 208508 1581278 1581207 2026-07-23T14:12:50Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1581278 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-23) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 61 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 72 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-23)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 502 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 642 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2663 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 199 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1051 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 438 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 492 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 352 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 477 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 670 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 518 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 334 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 310 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#228B22; color:white" | 903 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 308 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 199 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 430 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 390 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 277 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 375 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 306 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 116 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 2 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34974 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 24622 || ↓ -20.8% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.3 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 143.2 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2663 || ↓ -5.0% |- | 2 || [[Marekani]] || 988 || ↓ -26.0% |- | 3 || [[Cabo Verde]] || 900 || ↓ -43.7% |- | 4 || [[Ufaransa]] || 670 || ↑ +51.2% |- | 5 || [[Kenya]] || 642 || ↓ -12.5% |- | 6 || [[Australia]] || 529 || ↓ -5.4% |- | 7 || [[Uingereza]] || 518 || ↑ +14.6% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 502 || ↓ -25.3% |- | 9 || [[Hispania]] || 492 || ↑ +54.7% |- | 10 || [[Urusi]] || 477 || ↓ -38.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 587 || 42.5% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 359 || 26.0% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 132 || 9.6% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 125 || 9.1% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.9% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.9% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- |} 8042w680d3envl4cflcvdp8bvvpkjbn 1581279 1581278 2026-07-23T14:18:48Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1581279 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-23) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 61 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 72 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-23)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 502 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 642 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2663 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 199 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1051 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 438 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 492 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 352 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 477 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 670 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 518 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 334 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 310 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#228B22; color:white" | 903 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 308 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 199 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 430 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 390 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 277 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 375 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 306 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 116 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 2 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34974 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 24677 || ↓ -20.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.3 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 143.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2663 || ↓ -5.0% |- | 2 || [[Marekani]] || 988 || ↓ -26.0% |- | 3 || [[Cabo Verde]] || 900 || ↓ -43.7% |- | 4 || [[Ufaransa]] || 670 || ↑ +51.2% |- | 5 || [[Kenya]] || 642 || ↓ -12.5% |- | 6 || [[Australia]] || 529 || ↓ -5.4% |- | 7 || [[Uingereza]] || 518 || ↑ +14.6% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 502 || ↓ -25.3% |- | 9 || [[Hispania]] || 492 || ↑ +54.7% |- | 10 || [[Urusi]] || 477 || ↓ -38.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 587 || 42.6% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 359 || 26.0% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 132 || 9.6% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 125 || 9.1% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.9% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.9% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- |} nh2smb8djyf823xd91ptnbrugbzrpg0 1581295 1581279 2026-07-23T19:26:41Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1581295 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-23) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 61 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 72 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-23)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 502 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 642 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2663 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 199 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1011 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1051 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 438 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 492 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 352 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 477 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 670 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 518 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 334 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 310 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#228B22; color:white" | 903 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 308 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 199 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 430 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 390 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 277 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 375 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 306 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 116 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 2 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34974 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 24677 || ↓ -20.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.3 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 143.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2663 || ↓ -5.0% |- | 2 || [[Marekani]] || 988 || ↓ -26.0% |- | 3 || [[Cabo Verde]] || 900 || ↓ -43.7% |- | 4 || [[Ufaransa]] || 670 || ↑ +51.2% |- | 5 || [[Kenya]] || 642 || ↓ -12.5% |- | 6 || [[Australia]] || 529 || ↓ -5.4% |- | 7 || [[Uingereza]] || 518 || ↑ +14.6% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 502 || ↓ -25.3% |- | 9 || [[Hispania]] || 492 || ↑ +54.7% |- | 10 || [[Urusi]] || 477 || ↓ -38.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 587 || 42.6% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 359 || 26.0% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 132 || 9.6% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 125 || 9.1% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.9% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.9% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- |} 7y8vr4li4kri1a87akta0wd1p4hh9y8 1581296 1581295 2026-07-23T19:27:47Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1581296 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-23) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 61 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 72 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-23)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 502 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 642 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2663 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 199 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1011 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1051 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 438 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 492 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 352 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 246 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 477 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 394 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 130 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 529 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 670 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 264 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 518 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 334 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 131 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 147 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 85 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 249 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 310 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#228B22; color:white" | 903 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 308 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 451 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 317 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 269 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 253 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 42 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 155 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 21 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 199 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 430 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 390 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 192 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 145 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 348 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 277 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 375 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 102 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 117 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 120 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 83 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 80 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 48 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 91 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 71 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 306 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 92 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 174 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 55 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 70 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 67 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 116 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 81 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 45 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 185 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 52 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 6 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 2 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 66 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 18 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 27 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34974 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 24677 || ↓ -20.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.3 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 143.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2663 || ↓ -5.0% |- | 2 || [[Marekani]] || 988 || ↓ -26.0% |- | 3 || [[Cabo Verde]] || 900 || ↓ -43.7% |- | 4 || [[Ufaransa]] || 670 || ↑ +51.2% |- | 5 || [[Kenya]] || 642 || ↓ -12.5% |- | 6 || [[Australia]] || 529 || ↓ -5.4% |- | 7 || [[Uingereza]] || 518 || ↑ +14.6% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 502 || ↓ -25.3% |- | 9 || [[Hispania]] || 492 || ↑ +54.7% |- | 10 || [[Urusi]] || 477 || ↓ -38.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 587 || 42.6% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 359 || 26.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 132 || 9.6% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 125 || 9.1% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.9% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.9% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- |} kjkjzx02sr97oab4ya1wln8gtikj0in 1581311 1581296 2026-07-24T02:58:48Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1581311 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-24) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 61 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 72 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-24)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2592 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1004 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1006 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 434 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 496 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 352 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 248 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 442 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 396 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 178 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 511 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 558 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 509 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 335 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#228B22; color:white" | 869 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 307 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 445 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 312 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 242 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 193 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 429 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 190 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 304 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 362 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 287 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 2 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34974 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 24677 || ↓ -20.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.3 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 143.5 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Tanzania]] || 2663 || ↓ -5.0% |- | 2 || [[Marekani]] || 988 || ↓ -26.0% |- | 3 || [[Cabo Verde]] || 900 || ↓ -43.7% |- | 4 || [[Ufaransa]] || 670 || ↑ +51.2% |- | 5 || [[Kenya]] || 642 || ↓ -12.5% |- | 6 || [[Australia]] || 529 || ↓ -5.4% |- | 7 || [[Uingereza]] || 518 || ↑ +14.6% |- | 8 || [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] || 502 || ↓ -25.3% |- | 9 || [[Hispania]] || 492 || ↑ +54.7% |- | 10 || [[Urusi]] || 477 || ↓ -38.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 587 || 42.6% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 359 || 26.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 132 || 9.6% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 125 || 9.1% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.9% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.9% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- |} j6y1y3oxyy10vn48ge6hcar1w0xat42 1581312 1581311 2026-07-24T03:22:09Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1581312 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-24) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 61 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 72 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-24)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2592 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1004 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1006 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 434 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 496 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 352 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 248 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 442 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 396 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 178 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 511 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 558 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 509 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 335 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#228B22; color:white" | 869 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 307 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 445 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 312 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 242 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 193 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 429 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 190 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 304 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 362 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 287 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 2 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34974 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 7931 || ↓ -26.2% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.3 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 46.1 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Cabo Verde]] || 869 || ↓ -46.9% |- | 2 || [[Kenya]] || 646 || ↓ -12.7% |- | 3 || [[Australia]] || 511 || ↓ -12.2% |- | 4 || [[Hispania]] || 496 || ↑ +67.0% |- | 5 || [[Afrika Kusini]] || 434 || ↓ -18.4% |- | 6 || [[Burundi]] || 396 || ↓ -15.2% |- | 7 || [[Ubelgiji]] || 365 || ↑ +113.5% |- | 8 || [[Uturuki]] || 362 || ↓ -24.4% |- | 9 || [[Norwei]] || 289 || ↑ +95.3% |- | 10 || [[Shelisheli]] || 267 || ↑ +70.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 587 || 42.6% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 359 || 26.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 132 || 9.6% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 125 || 9.1% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.9% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.9% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- |} aw9dacqk4pzsl541hvj571ubpho494v 1581315 1581312 2026-07-24T08:35:35Z Gayle-Bot 78697 #2.0 CAQI Bot updated with page views column 1581315 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-24) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 61 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 72 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-24)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 505 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2592 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1004 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1006 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 434 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 496 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 352 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 248 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 442 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 396 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 178 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 511 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 558 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 509 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 335 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#228B22; color:white" | 869 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 307 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 445 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 312 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 242 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 193 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 429 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 387 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 190 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 304 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 278 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 362 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 287 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 2 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34974 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 7931 || ↓ -26.2% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.3 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 46.1 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Cabo Verde]] || 869 || ↓ -46.9% |- | 2 || [[Kenya]] || 646 || ↓ -12.7% |- | 3 || [[Australia]] || 511 || ↓ -12.2% |- | 4 || [[Hispania]] || 496 || ↑ +67.0% |- | 5 || [[Afrika Kusini]] || 434 || ↓ -18.4% |- | 6 || [[Burundi]] || 396 || ↓ -15.2% |- | 7 || [[Ubelgiji]] || 365 || ↑ +113.5% |- | 8 || [[Uturuki]] || 362 || ↓ -24.4% |- | 9 || [[Norwei]] || 289 || ↑ +95.3% |- | 10 || [[Shelisheli]] || 267 || ↑ +70.1% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 587 || 42.6% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 359 || 26.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 132 || 9.6% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 125 || 9.1% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.9% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.9% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- |} 08hqwfey4kukecykrg5qcpzbeduo0fp 1581316 1581315 2026-07-24T08:36:04Z Gayle-Bot 78697 Sasisha Takwimu za mradi 1581316 wikitext text/x-wiki {{Redirect|WP:Mradi/Nchi|maelezo kuhusu nchi|nchi}} {{Kigezo:Mradi/Nchi}} == Yaliyomo == <div style="margin: 1em 0; background-color:#E0F8E0; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 12px 16px; border-radius: 2px; border-left: 5px solid #a2a9b1; line-height: 1.6;"> Kuna mradi mpya wa kujadili majina ya makala za nchi katika Kiswahili. Ili kushiriki, angalia [[WP:Mradi wa Nchi/Majina ya Nchi]]. [[Mtumiaji:Gayle157|<div style="display: inline; font-family: 'Georgia', serif; color: #4A90E2;">'''<i>Gayle157<sup>2.0</sup></i>'''</div>]] ([[Mtumiaji:Gayle157|Mtumiaji]]) 13:46, 14 Mei 2026 (UTC) </div> == Mwongozo == ===Sanduku/Jedwali la taarifa=== '''Sanduku la taarifa''' kwa kawaida huonekana kando ya makala katika mwonekano wa [[kompyuta]], ilhali katika mwonekano wa simu huenda likaonekana baada ya aya ya kwanza ya utangulizi. Hutoa muhtasari mfupi wa mambo muhimu kuhusu nchi na husaidia wasomaji kuelewa kwa haraka taarifa muhimu zaidi. Katika [[Wikipedia ya Kiswahili]], sanduku la taarifa la kawaida linalotumiwa kwa makala za nchi ni '''<nowiki>{{Jedwali la nchi}}</nowiki>'''. Ni muhimu kujumuisha [[tarehe]] na marejeo kwa data zote za kihalisi ili masasisho yaweze kufanywa kwa urahisi na kwa usahihi. Sanduku la taarifa linapaswa kuwa na angalau vigezo 20 pale inapowezekana. ===Utangulizi=== {{Main|Wikipedia:Sehemu ya Utangulizi}} Sehemu hii hutoa muhtasari wa jumla wa nchi na kufupisha mambo makuu yanayoshughulikiwa katika makala. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu zifuatazo: ====Aya ya Utangulizi==== Hii ndiyo aya ya kwanza ya makala. Inapaswa kuwa na maelezo muhimu zaidi, kama vile [[jina rasmi]], nchi jirani, idadi ya watu, ukubwa wa eneo la [[jiografia|kijiografia]], jiji kubwa zaidi, [[mji mkuu]], na [[lugha rasmi]]. Huenda pia ikajumuisha maelezo mafupi kuhusu kile ambacho nchi hiyo inajulikana nacho. Aya ya mwanzo inapaswa kuwa wazi, rahisi, na iliyoandikwa vizuri, na kwa kawaida inapaswa kuwa na ukubwa wa takribani baiti 500 hadi 800. Mfano: </br> {{Blockquote| '''Kanada''', ni [[nchi]] iliyoko katika [[Amerika ya Kaskazini]]. Inapakana na [[Bahari ya Atlantiki]] mashariki, [[Bahari ya Pasifiki]] magharibi, [[Bahari ya Aktiki]] kaskazini, na [[Marekani]] bara kusini. Kanada ina idadi ya wakazi takriban milioni 41 mwaka 2025 na kuwa ya 37 duniani kwa idadi ya watu, huku ikiwa na eneo la pili kubwa zaidi duniani baada ya [[Urusi]]. Mji mkuu ni [[Ottawa]], na jiji kubwa zaidi ni [[Toronto]], likifuatiwa na [[Montreal]] na [[Vancouver]]. Lugha rasmi ni [[Kiingereza]] na [[Kifaransa]], na Kanada inajulikana kwa msitu na maziwa yake mengi, mfumo wa [[siasa|kisiasa]] wa [[demokrasia|kidemokrasia]] wa kifederali, utofauti wa [[Utamaduni|kitamaduni]], viwango vya juu vya maisha, na kuwa miongoni mwa mataifa tajiri na yenye ushawishi mkubwa duniani.}} ====Aya zinazofuata==== Aya hizi zinapaswa kuendelea kufupisha nchi kwa kuzungumzia kwa ufupi mada kama [[historia]], [[jiografia]], [[uchumi]], [[siasa]], na maendeleo ya sasa. Zinapaswa kubaki fupi na zenye taarifa muhimu, bila kuwa ndefu kupita kiasi. Kwa hakika, kunapaswa kuwa na angalau aya mbili na zisizozidi nne katika sehemu ya utangulizi ili kudumisha usomaji rahisi na kuboresha urambazaji. Hakuna picha zinazopaswa kuwekwa katika sehemu hii. ===Mwili=== Hii ndiyo sehemu kuu ya makala na ina taarifa za kina kuhusu nchi. Kwa kawaida hugawanywa katika sehemu kuu zilizopangwa kwa mpangilio wa kimantiki. Mwili unapaswa kuwa na maudhui ya kutosha ili kuwa na manufaa, lakini haupaswi kuwa mrefu kupita kiasi au kumchosha msomaji. Picha zinazohusiana zinaweza kuongezwa katika kila sehemu ili kuboresha uwazi na uwasilishaji. ====Asili ya jina==== Sehemu hii inaeleza chanzo na maana ya jina la nchi. ====Historia==== Hii kwa kawaida ndiyo sehemu kuu ya kwanza ya mwili na inashughulikia matukio makuu ya kihistoria ya nchi. Inaweza kugawanywa katika sehemu ndogo kama vile historia ya awali, historia ya mwanzo, kipindi cha ukoloni, uhuru, na kuundwa kwa taifa la kisasa. ====Jiografia==== Sehemu hii ina taarifa kuhusu sifa za kijiografia za nchi, ikiwa ni pamoja na [[topografia]], [[hali ya hewa]], mifumo ya maji, maeneo asilia, na sifa nyingine za kijiografia. Husaidia wasomaji kuelewa mahali nchi ilipo na mazingira yake ya asili. ====Demografia==== Sehemu hii inawasilisha taarifa za kitakwimu kuhusu idadi ya watu. Huenda ikajumuisha [[Kabila]], [[dini]], [[lugha]], usambazaji wa watu, miji, na data nyingine zinazohusiana. ====Uchumi==== Sehemu hii inaeleza hali ya kiuchumi ya nchi, katika historia na wakati wa sasa. Huenda ikahusu [[Pato la taifa]] (GDP), ukuaji wa uchumi, ajira, [[umaskini]], [[viwanda]], [[biashara]], na vyanzo vikuu vya mapato. ====Serikali na siasa==== Sehemu hii inaeleza mfumo wa sasa wa kisiasa na muundo wa serikali ya nchi. Huenda pia ikajadili aina za awali za serikali, historia ya kisiasa, na changamoto kuu za kisiasa. ====Utamaduni==== Sehemu hii inashughulikia maisha ya kitamaduni ya nchi, ikijumuisha [[mila]], [[chakula|vyakula]], [[muziki]], [[fasihi]], [[sanaa]], [[dini]], na alama za kitaifa. ====Tazama pia==== Sehemu hii ina viungo vya makala zinazohusiana na mada husika. ====Marejeo==== Sehemu hii inaorodhesha vyanzo vilivyotumiwa katika makala. Huenda ikajumuisha nukuu za marejeo, bibliografia, na usomaji zaidi inapofaa. ====Viungo vya nje==== Sehemu hii hutoa viungo vya tovuti rasmi na nyenzo nyingine za nje zilizoaminika zinazohusiana na nchi hiyo. == Makala == {{Chati ya duara | caption= CAQI (2026-07-24) | label1 = Makala Bora | value1 = 7 | color1= green | label2 = Makala Nzuri | value2 = 9 | color2= yellow | label3 = Makala Msingi | value3 = 61 | color3= orange | label4 = Makala ya Chini | value4 = 72 | color4= lightblue | label5 = Mbegu | value5 = 26 | color5= red }} {| class="wikitable sortable" ! Nchi ! CAQI (2026-07-24)<br /> ! Mitazamo (siku 30)<br /> |- | colspan="3" style="background-color:green" | Makala Bora |- | [[Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo]] | 9.56 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 505 |- | [[Kenya]] | 9.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Tanzania]] | 9.17 | style="background-color:#006400; color:white" | 2592 |- | [[Ghana]] | 8.93 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 171 |- | [[Marekani]] | 8.76 | style="background-color:#006400; color:white" | 1004 |- | [[Jumuiya ya Afrika Mashariki|EAC]] | 8.25 | style="background-color:#006400; color:white" | 1006 |- | [[Afrika Kusini]] | 8.10 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 434 |- | colspan="3" style="background-color:yellow" | Makala Nzuri |- | [[Hispania]] | 7.84 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 496 |- | [[Irani]] | 7.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 352 |- | [[Ethiopia]] | 7.58 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 248 |- | [[Urusi]] | 7.54 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 442 |- | [[Burundi]] | 7.36 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 396 |- | [[Sudan Kusini]] | 7.28 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Nigeria]] | 7.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 178 |- | [[Australia]] | 7.15 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 511 |- | [[Somalia]] | 7.09 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | colspan="3" style="background-color:orange" | Makala Msingi |- | [[Senegal]] | 6.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 118 |- | [[Ufaransa]] | 6.68 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 558 |- | [[Italia]] | 6.23 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 265 |- | [[Falme za Kiarabu]] | 6.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 123 |- | [[Laos]] | 5.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 28 |- | [[Uingereza]] | 5.93 | style="background-color:#3CB371; color:white" | 509 |- | [[Jamhuri ya Watu wa China]] | 5.59 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 335 |- | [[Rwanda]] | 5.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 186 |- | [[Korea Kaskazini]] | 5.44 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 127 |- | [[Mali]] | 5.42 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 107 |- | [[Korea Kusini]] | 5.34 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 146 |- | [[Ufini]] | 5.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Uswisi]] | 5.17 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 238 |- | [[Israeli]] | 5.15 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 296 |- | [[Ufalme wa Muungano]] | 5.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 140 |- | [[Cabo Verde]] | 4.89 | style="background-color:#228B22; color:white" | 869 |- | [[Zambia]] | 4.89 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 115 |- | [[Ujerumani]] | 4.83 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 307 |- | [[Niger]] | 4.79 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Misri]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 445 |- | [[Uganda]] | 4.78 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 312 |- | [[Afghanistan]] | 4.70 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Shelisheli]] | 4.68 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 267 |- | [[Japani]] | 4.66 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 242 |- | [[San Marino]] | 4.63 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 20 |- | [[Chad]] | 4.59 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Austria]] | 4.49 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 167 |- | [[Kamerun]] | 4.47 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Vatikani]] | 4.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 152 |- | [[Gine Bisau]] | 4.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 22 |- | [[Ukraini]] | 4.41 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Sudan]] | 4.39 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Uswidi]] | 4.30 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 76 |- | [[Uholanzi]] | 4.26 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 193 |- | [[Kanada]] | 4.17 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 429 |- | [[Kamboja]] | 4.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Moroko]] | 4.13 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 387 |- | [[Uhindi]] | 4.08 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 190 |- | [[Malawi]] | 4.05 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 187 |- | [[Pakistani]] | 3.98 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Ubelgiji]] | 3.92 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 365 |- | [[Udeni]] | 3.88 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 49 |- | [[Burkina Faso]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Madagaska]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 144 |- | [[Ugiriki]] | 3.84 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 184 |- | [[Vietnam]] | 3.84 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Bulgaria]] | 3.82 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 56 |- | [[Ureno]] | 3.79 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 304 |- | [[Isilandi]] | 3.77 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Msumbiji]] | 3.76 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 278 |- | [[Aljeria]] | 3.73 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Kazakhstan]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Malta]] | 3.65 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Indonesia]] | 3.64 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 100 |- | [[Singapuri]] | 3.63 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 73 |- | [[Uturuki]] | 3.62 | style="background-color:#90EE90; color:black" | 362 |- | [[Papua Guinea Mpya]] | 3.61 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Eritrea]] | 3.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Uthai]] | 3.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Angola]] | 3.52 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 101 |- | [[Hong Kong]] | 3.52 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 69 |- | colspan="3" style="background-color:lightblue" | Makala ya Chini |- | [[Bhutan]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Fiji]] | 3.46 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ufalme wa Udeni]] | 3.44 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 12 |- | [[Palestina]] | 3.43 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 122 |- | [[Jamhuri ya Afrika ya Kati]] | 3.38 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Syria]] | 3.35 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 87 |- | [[Latvia]] | 3.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Myanmar]] | 3.23 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Botswana]] | 3.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Komori]] | 3.20 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Liberia]] | 3.16 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Eswatini]] | 3.11 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 119 |- | [[Morisi]] | 3.11 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Jibuti]] | 3.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Omani]] | 3.04 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Polandi]] | 3.03 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 89 |- | [[Zimbabwe]] | 3.02 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 114 |- | [[Kosovo]] | 2.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Benin]] | 2.93 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Brunei]] | 2.92 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 75 |- | [[Qatar]] | 2.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Jamhuri ya Kongo]] | 2.90 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 143 |- | [[Saudia]] | 2.90 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 74 |- | [[Gine ya Ikweta]] | 2.89 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 25 |- | [[Lesotho]] | 2.88 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 53 |- | [[Nyuzilandi]] | 2.86 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Hungaria]] | 2.84 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sierra Leone]] | 2.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Eire]] | 2.80 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Liechtenstein]] | 2.78 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 26 |- | [[Gabon]] | 2.74 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Azerbaijan]] | 2.69 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Kroatia]] | 2.68 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 86 |- | [[Slovenia]] | 2.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 33 |- | [[Namibia]] | 2.65 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 95 |- | [[Tunisia]] | 2.64 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 59 |- | [[Ufilipino]] | 2.64 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 0 |- | [[Kodivaa]] | 2.60 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Jamhuri ya China]] | 2.54 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Moldova]] | 2.52 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Bahrain]] | 2.51 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 58 |- | [[Norwei]] | 2.51 | style="background-color:#C8E6C9; color:black" | 287 |- | [[Luxemburg]] | 2.49 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 39 |- | [[Masedonia Kaskazini]] | 2.48 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Yordani]] | 2.48 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 77 |- | [[Mongolia]] | 2.42 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 88 |- | [[Belarus]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 44 |- | [[Serbia]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Turkmenistan]] | 2.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Gambia]] | 2.39 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Iraki]] | 2.37 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 173 |- | [[Nepal]] | 2.37 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Timor ya Mashariki]] | 2.34 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Tuvalu]] | 2.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Sri Lanka]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 54 |- | [[Yemen]] | 2.32 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 84 |- | [[Andorra]] | 2.30 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Kirgizia]] | 2.26 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Romania]] | 2.25 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 68 |- | [[Sao Tome na Principe]] | 2.23 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Bangladesh]] | 2.22 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 38 |- | [[Bosnia na Herzegovina]] | 2.22 | style="background-color:#FFA500; color:black" | 112 |- | [[Libya]] | 2.22 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 79 |- | [[Armenia]] | 2.19 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 41 |- | [[Welisi]] | 2.14 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Ucheki]] | 2.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 36 |- | [[Sahara ya Magharibi]] | 2.10 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 63 |- | [[Uzbekistan]] | 2.09 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 62 |- | [[Kuwait]] | 2.07 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 51 |- | [[Malaysia]] | 2.06 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 47 |- | [[Kupro]] | 2.04 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Maldivi]] | 2.02 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | colspan="3" style="background-color:red" | Mbegu |- | [[Visiwa vya Cook]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Montenegro]] | 1.99 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Nauru]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 24 |- | [[Ossetia Kusini]] | 1.98 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 2 |- | [[Vanuatu]] | 1.96 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Togo]] | 1.95 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 43 |- | [[Albania]] | 1.92 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Mauritania]] | 1.91 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 65 |- | [[Samoa]] | 1.82 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Georgia]] | 1.72 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 37 |- | [[Polynesia ya Kifaransa]] | 1.71 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Lituanya]] | 1.69 | style="background-color:#FF4444; color:white" | 61 |- | [[Gine]] | 1.67 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 30 |- | [[Niue]] | 1.66 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 19 |- | [[Abkhazia]] | 1.58 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 7 |- | [[Tajikistan]] | 1.55 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |- | [[Palau]] | 1.53 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 32 |- | [[Visiwa vya Solomon]] | 1.51 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 40 |- | [[Gibraltar]] | 1.41 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 35 |- | [[Estonia]] | 1.40 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 31 |- | [[Kiribati]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 29 |- | [[Visiwa vya Mariana ya Kaskazini]] | 1.38 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 9 |- | [[Samoa ya Marekani]] | 1.36 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 16 |- | [[Slovakia]] | 1.33 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 34 |- | [[Visiwa vya Mariana]] | 1.25 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 10 |- | [[Tonga]] | 1.11 | style="background-color:#8B0000; color:white" | 23 |} ==Takwimu== ===Takwimu za Jumla=== {| class="wikitable" ! Vipimo !! Jumla !! Mabadiliko |- | Jumla ya Makala || 172 || — |- | Jumla ya Hariri (siku zote) || 34974 || — |- | Jumla ya Mitazamo (siku 30) || 13650 || ↓ -24.9% |- | Wastani wa Hariri kwa Makala || 203.3 || — |- | Wastani wa Mitazamo kwa Makala || 79.4 || — |} ===Makala 10 Zilizotazamwa Zaidi (siku 30)=== {| class="wikitable sortable" ! Nafasi !! Makala !! Mitazamo !! Mabadiliko |- | 1 || [[Marekani]] || 1004 || ↓ -24.9% |- | 2 || [[Cabo Verde]] || 869 || ↓ -46.9% |- | 3 || [[Kenya]] || 646 || ↓ -12.7% |- | 4 || [[Ufaransa]] || 558 || ↑ +3.3% |- | 5 || [[Australia]] || 511 || ↓ -12.2% |- | 6 || [[Hispania]] || 496 || ↑ +67.0% |- | 7 || [[Misri]] || 453 || ↑ +41.1% |- | 8 || [[Afrika Kusini]] || 434 || ↓ -18.4% |- | 9 || [[Burundi]] || 396 || ↓ -15.2% |- | 10 || [[Ubelgiji]] || 365 || ↑ +113.5% |- |} ====Wahariri==== Wahariri kuu wa Mradi wa Nchi wa Wikipedia (siku 365) {| class="wikitable sortable" ! Namba !! Jina !! Hariri !! Asilimia |- | 1 || [[User:Gayle157|Gayle157]] || 587 || 42.7% |- | 2 || [[User:Gayle-Bot|Gayle-Bot]] || 359 || 26.1% |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || 132 || 9.6% |- | 4 || [[User:Riccardo Riccioni|Riccardo Riccioni]] || 124 || 9.0% |- | 5 || [[User:~2025-60637-6|~2025-60637-6]] || 12 || 0.9% |- | 6 || [[User:~2025-61248-5|~2025-61248-5]] || 12 || 0.9% |- | 7 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || 8 || 0.6% |- | 8 || [[User:That Js Not Dead|That Js Not Dead]] || 8 || 0.6% |- | 9 || [[User:Kisare|Kisare]] || 6 || 0.4% |- | 10 || [[User:CSGinger14|CSGinger14]] || 6 || 0.4% |- |} iubu49b2gfw9nskd05pyjrjy2p3yx6i Aliza Ayaz 0 216785 1581335 1575157 2026-07-24T11:05:39Z InternetArchiveBot 41439 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1581335 wikitext text/x-wiki [[File:Aliza Ayaz Award Winner Top Consultant in UK.jpg|thumb|Aliza Ayaz ,mnamo mwaka 2024]] '''Aliza Ayaz''' ni [[mwanaharakati]] wa kimataifa wa [[hali ya hewa]], mshauri wa biashara na uendelevu<ref>{{Cite web|title=ESG and Climate Summit 2023 - The Pensions Management Institute|url=https://www.pensions-pmi.org.uk/events/esg-and-climate-summit-2023/|work=The Pensions Management Institute|accessdate=2025-11-03|language=en-GB|archive-date=2023-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20231113115618/https://www.pensions-pmi.org.uk/events/esg-and-climate-summit-2023/|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=Aliza Ayaz - Climate Change Advocate|url=https://www.thatmuslimlife.com/aliza-ayaz-climate-change-advocate/|work=That Muslim Life|date=2020-11-27|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=TML}}</ref> na [[balozi]] wa nia njema wa [[Umoja wa Mataifa]].<ref>{{Cite web|title=This International Women’s Day, Meet the 22-year-old Climate Activist Representing Pakistan|url=https://thestoryexchange.org/meet-aliza-ayaz-pakistani-climate-activist-un-youth-envoy/|work=The Story Exchange|date=2021-03-08|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=Zoya Hasan}}</ref> Alishinda kwa pamoja Tuzo ya vijana wa [[Uingereza]] kwa kujitolea kupita kiwango katika uendelevu katika [[Chuo Kikuu cha London]], na amewahi kuhutubia katika mkutano  wa Umoja wa Mataifa, mkutano wa Kimataifa wa Umoja wa Mataifa wa wanafunzi kutoka [[London]], na katika hafla za bunge la Uingereza.<ref name=":0" /> Yeye ni mwanachama wa Baraza la Kitaifa la Vijana wa [[Pakistani|Pakistan]].<ref>{{Cite web|title=Pakistan's First And Youngest Student, Aliza Ayaz Speaks At WUF By The UN Habitat|url=https://www.brandsynario.com/youngest-pakistani-speaker-participates-at-the-world-urban-forum/|work=Brandsynario|date=2020-02-12|accessdate=2025-11-03|language=en|author=Laiba Omer|archive-date=2020-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912165641/https://www.brandsynario.com/youngest-pakistani-speaker-participates-at-the-world-urban-forum/|url-status=dead}}</ref> Anajulikana kwa kuanzisha Jumuiya ya utekelezaji wa Hali ya Hewa katika UCL<ref name=":0" /> ambayo ilisaidia kuhamasisha harakati za vijana kote Uingereza dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa, na kusababisha tangazo la dharura ya hali ya hewa katika bunge la Uingereza.<ref>{{Cite web|title=Pakistani student campaigns for climate change in UK universities|url=https://www.geo.tv/latest/236165-pakistani-student-campaigns-for-climate-change-in-uk-universities|work=www.geo.tv|date=2019-05-04|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=Murtaza Ali Shah}}</ref><ref>{{Citation|title=Meet the Pakistani student increasing jobs in the UK - Migrant News|date=2020-11-09|url=https://migrantnews.co.uk/2020/11/09/meet-the-pakistani-student-creating-jobs-uk/|work=Migrant News|language=en-US|access-date=2025-11-03|archive-date=2020-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201118102513/https://migrantnews.co.uk/2020/11/09/meet-the-pakistani-student-creating-jobs-uk/|url-status=dead}}</ref> Mnamo Oktoba [[2020]] aliteuliwa kama balozi wa vijana wa Umoja wa Mataifa wa Lengo la Maendeleo Endelevu la 13, akiwa mwanafunzi wa kwanza kipakistani kupokea heshima hiyo.<ref>{{Cite web|title=Pakistani girl Aliza Ayaz Appointed As UN Youth Ambassador For SDGs|url=https://www.bolnews.com/trending/2021/02/pakistani-girl-aliza-ayaz-appointed-as-un-youth-ambassador-for-sdgs/|work=BOL News|date=2021-02-03|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=Muhammad Usman}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pakistani girl Aliza Ayaz selected as UN Youth Ambassador for SDGs|url=https://timesofislamabad.com/03-Feb-2021/pakistani-girl-aliza-ayaz-selected-as-un-youth-ambassador-for-sdgs|work=Times of Islamabad|date=2021-02-03|accessdate=2025-11-03|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pakistani student: Aliza Ayaz has been appointed as the United Nations Youth Envoy for Sustainable Development Goals|url=https://www.britishpakistanfoundation.com/pakistani-student-aliza-ayaz-has-been-appointed-as-the-united-nations-youth-envoy-for-sustainable-development-goals/|work=British Pakistan Foundation|date=2021-01-26|accessdate=2025-11-03|language=en-GB|author=Editorial Team}}</ref><ref>{{Cite web|title=Aliza Ayaz: Pakistan’s Youngest Girl Made UN Youth Ambassador and Climate Trailblazer - Fame Mondo|url=https://famemondo.com/2020/11/aliza-ayaz-pakistans-youngest-girl-made.html|accessdate=2025-11-03|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spotify – Web Player|url=https://open.spotify.com/episode/0C8DrRTq79BBL6mJDcMJBe|work=Spotify|accessdate=2025-11-03|language=sw}}</ref> == Maisha ya Awali na Elimu == Ayaz alizaliwa katika mji wa [[Dubai]] unaopatikana [[Falme za Kiarabu|Umoja wa Falme za Kiarabu,]] na ameishi kwa sehemu kubwa ya maisha yake katika eneo la [[Mashariki ya Kati|mashariki ya kati]].<ref name=":1">{{Cite web|title=Ezri Carlebach - Aliza Ayaz|url=https://bloomsburyfestival.org.uk/ezri-carlebac-aliza-ayaz/|work=Bloomsbury Festival|accessdate=2025-11-03|language=en-GB|archive-date=2020-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200912165003/https://bloomsburyfestival.org.uk/ezri-carlebac-aliza-ayaz/|url-status=dead}}</ref> Kabla ya kuhamia London, alisoma katika Shule ya Sarufi ya Karachi<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Karachi Grammar School wins best small delegation award at Harvard MUN|url=https://www.dawn.com/news/1321942|work=Dawn|date=2017-03-21|accessdate=2025-11-03|language=en|author=Dawn.com}}</ref> na Shule ya Uingereza ya Dubai. Alisomea [[Shahada ya Awali|shahada ya kwanza]] katika Chuo Kikuu cha London ikifuatiwa na Shahada ya Uzamili katika epidemiolojia ya magonjwa ya kuambukiza.<ref>{{Cite web|title=Student Interview – Aliza Ayaz (Part 1) {{!}} UCL UCL Careers|url=https://blogs.ucl.ac.uk/ucl-careers/2020/12/01/student-interview-aliza-ayaz-part-1/|work=blogs.ucl.ac.uk|accessdate=2025-11-03|archive-date=2020-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201208134936/https://blogs.ucl.ac.uk/ucl-careers/2020/12/01/student-interview-aliza-ayaz-part-1/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=UCL master’s student appointed as UN Youth Ambassador|url=https://www.ucl.ac.uk/news/2021/feb/ucl-masters-student-appointed-un-youth-ambassador|work=UCL News|date=2021-02-05|accessdate=2025-11-03|language=en|author=UCL}}</ref> == Kazi == Ayaz aliandaa warsha mbalimbali ili kuhamasisha mabadiliko chanya katika tabia zinazohusiana na hali ya hewa na wataalamu mbalimbali kutokana na shauku yake ya kukabiliana na athari za kiafya za mabadiliko ya hali ya hewa kama chanzo kinachoibuka cha maradhi ambayo yalionekana wazi wakati wa masomo yake ya shahada ya kwanza. Akiwa na timu yake katika Jumuiya ya Utekelezaji wa Hali ya Hewa,<ref>{{Cite web|title=The easiest way to stop worrying about the future? Start shaping it...|url=https://www.ucl.ac.uk/students/news/2020/dec/easiest-way-stop-worrying-about-future-start-shaping-it|work=Students|date=2020-12-02|accessdate=2025-11-03|language=en|author=UCL|archive-date=2024-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20240526192139/https://www.ucl.ac.uk/students/news/2020/dec/easiest-way-stop-worrying-about-future-start-shaping-it|url-status=dead}}</ref> anajulikana kwa kuhimiza uwiano wa utofauti na ujumuishaji katika mapambano dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa kupitia kuandaa chakula cha jioni na mikutano ya mitandao inayolenga jamii za watu wa asili tofauti.<ref>{{Cite web|title=26 Leaps|url=https://bloomsburyfestival.org.uk/26-leaps/|work=Bloomsbury Festival|accessdate=2025-11-03|language=en-GB|archive-date=2020-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021081651/https://bloomsburyfestival.org.uk/26-leaps/|url-status=dead}}</ref> Ayaz alialikwa na Lola Young, Baroness Young wa Hornsey kwenye mjadala wa meza ya duru ya kiserikali.<ref>{{Cite web|title=Pakistani student leads climate change campaign in UK varsities|url=https://www.thenews.com.pk/print/467480-pakistani-student-leads-climate-change-campaign-in-uk-varsities|work=www.thenews.com.pk|date=2019-05-06|accessdate=2025-11-03|language=en-US|author=Murtaza Ali Shah}}</ref> Kongamano la kwanza la "Uendelevu" nchini Uingereza ambalo lilishinda tuzo ya "Tukio la Mwaka" la Umoja wa Wanafunzi lilianzishwa na yeye. Dhana ya Kongamano hilo inaunganisha taaluma mbalimbali kama vile uhandisi na sanaa ili kushiriki katika kupunguza na kukabiliana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Wiki4HumanRights 2025]] [[Jamii:Wanaharakati wa Pakistan]] [[Jamii:Watu walio hai]] fz14t86k1w0ckehft50ryokuiwhxqv6 Kigezo:Infobox biography 10 227451 1581273 1503594 2026-07-23T13:31:49Z Muddyb 379 1581273 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | autoheaders = yes | abovestyle = background-color: #cee0f2; color: #000; font-weight: bold; border-bottom: 2px solid #a2b9d1; | aboveclass = hd | headerstyle = background-color: #eaf3ff; color: #104a7b; font-weight: bold; text-align: center; border-top: 1px solid #a2b9d1; border-bottom: 1px solid #a2b9d1; | above = <span style="float:left;">[[image:Simpleicons Interface user-outline.svg|20px|link=|class=skin-invert]]</span> {{PAGENAME}} | image = {{#if:{{#Property:P10|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P10|formatting=[[File:$1|260px]]|list=false}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P18|formatting=[[File:$1|260px]]|value={{{image|}}}|list=false}}}}{{#invoke:Wikidata | claim | property=P2096|formatting=<br/> $1|list=false}} | caption = {{#invoke:Wikidata|claim|property=P18|qualifier=P2096|list=lang|value={{{caption|}}}|rowformat=$1}} | image2 = {{#invoke:Wikidata | claim |property=P990|formatting=[[File:$1|260px]]|list=false}} | caption2 = <small>{{Infobox biography/localize|Voice}}</small> <!--- THIS FIRST ROW INSERTS THE POSITIONS HELD BY THE PERSON ---> | data1 = {{#if:{{#Property:P39|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata |claim |formatting=table |property=P39 |qualifier=P580| qualifier2=P582 |qualifier3=P1365 |qualifier4=P1366 |qualifier5=P768 |qualifier6=P1545 |qualifier7=P2715 |qualifier8=P94 |qualifier9=P708|rowformat= {{Infobox biography/position|$8 $6 $0}} <br />$1 $2 $3 $4 $5 $9 $7 |rowsubformat1 = $1&nbsp;- | rowsubformat3=<br />&larr; $3 | rowsubformat4=- $4 &rarr; | rowsubformat5=<br /><small>District: $5</small> | rowsubformat7=<br /><small>Election: $7</small> | rowsubformat6=$6. | rowsubformat8={{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image=$8 |size=25px|sizedefault=frameless |upright=3|suppressplaceholder=yes}}<br /> | rowsubformat9=<br />Dioceses: $9|tablesort=1|sorting=-1}}}} <!--- FIRST BLOCK: LIFE ---> | header2 = {{Infobox biography/localize|Life}} | label3 = {{Infobox biography/localize|Full name}} | data3 = {{#invoke:Wikidata|claim|property=P1477|formatting=text}} | label4 = {{Infobox biography/localize|Birth}} | data4 = {{#if:{{#Property:P19|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P19|formatting = internallink}},&nbsp;}}{{{date of birth|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P569|list=false}}}}}{{#if:{{#Property:P570|from={{{item|}}}}}||{{#invoke:Wikidata|yearsOld|formatting=&nbsp;($1 {{Infobox biography/localize|years}})}}}} | label5 = {{Infobox biography/localize|Nationality}} | data5 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P27|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />|value={{{nationality|}}}}} | label6 = {{Infobox biography/localize|Residence}} | data6 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P551|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label7 = {{Infobox biography/localize|Ethnic group}} | data7 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P172|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label8 = {{Infobox biography/localize|First language}} | data8 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P103|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label9 = {{Infobox biography/localize|Death}} | data9 = {{#if:{{#Property:P20|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P20|formatting = internallink}},&nbsp;}}{{{date of death|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P570|list=false}}}}}{{#if:{{#Property:P569|from={{{item|}}}}}||{{#invoke:Wikidata|yearsOld|formatting=($1 years)}}}} | label10 = {{Infobox biography/localize|Place of internment}} | data10 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P119|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label11 = {{Infobox biography/localize|Manner of death}} | data11 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1196|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />|case=singular}}{{#if:{{#Property:P509|from={{{item|}}}}}|&nbsp;({{#invoke:Wikidata | claim | property=P509|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />|case=singular}})}} | label12 = {{Infobox biography/localize|Killed by}} | data12 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P157|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!--- FAMILY BLOCK ---> | header20 = {{#if:{{#Property:P22|from={{{item|}}}}}{{#Property:P25|from={{{item|}}}}}{{#Property:P26|from={{{item|}}}}}{{#Property:P451|from={{{item|}}}}}{{#Property:P40|from={{{item|}}}}}{{#Property:P3373|from={{{item|}}}}}{{#Property:P1038|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Family}}}} | label21 = {{Infobox biography/localize|Father}} | data21 = {{#if:{{#Property:P22|from={{{item|}}}}}|[[{{#Property:P22|from={{{item|}}}}}]]}} | label22 = {{Infobox biography/localize|Mother}} | data22 = {{#if:{{#Property:P25|from={{{item|}}}}}|[[{{#Property:P25|from={{{item|}}}}}]]}} | label23 = {{Infobox biography/localize|Spouse(s)}} | data23 = {{#ifeq:{{#Property:P26|from={{{item|}}}}}|no value|Not married|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P26|qualifier=P580|qualifier2=P582|formatting = table|rowformat = $0 $1 $2|rowsubformat1=<small>&nbsp;($1 -|rowsubformat2=&nbsp;$2)</small>|tablesort=1|colformat0=internallink}}}} | label24 = {{Infobox biography/localize|Couple(s)}} | data24 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P451|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label25 = {{Infobox biography/localize|Children}} | data25 = {{#if:{{#Property:P40|from={{{item|}}}}}|{{collapsible list|title=view|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P40|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}}}}}} | label26 = {{Infobox biography/localize|Siblings}} | data26 = {{#if:{{#Property:P3373|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P3373}}}} | label27 = {{Infobox biography/localize|Family}} | data27 = {{#if:{{#Property:P1038|from={{{item|}}}}}|{{collapsible list|title=view|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P1038|qualifier=P1039|formatting = table|rowformat $0 $1|rowsubformat1=<small>$1</small>|colformat0=internallink}}}}}} | label28 = {{Infobox biography/localize|Tribe}} | data28 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P53|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!--- EDUCATION BLOCK ---> | header30 = {{#if:{{#property:P69|from={{{item|}}}}}{{#property:P512|from={{{item|}}}}}{{#property:P184|from={{{item|}}}}}{{#property:P185|from={{{item|}}}}}{{#property:P1412|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Education}}}} | label31 = {{Infobox biography/localize|Alma mater}} | data31 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P69|formatting = table|qualifier=P580|qualifier2=P582|qualifier3=P512|qualifier4=P812|rowformat = $0 $1 $2 $3 $4|rowsubformat1 =<br /><small>($1 -</small>|rowsubformat2=<small>$2)</small>|rowsubformat3 = <small>$3</small>|rowsubformat4 =<small>: $4</small>|tablesort=1}} | label32 = {{Infobox biography/localize|Education level}} | data32 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P512|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label33 = {{Infobox biography/localize|Thesis}} | data33 = {{#if:{{#Property:P1026|from={{{item|}}}}}|''{{#invoke:Wikidata | claim | property=P1476|item={{#invoke:Wikidata | claim | property=P1026|formatting = raw}}|formatting=text}}''}} | label34 = {{Infobox biography/localize|Thesis director}} | data34 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P184|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label35 = {{Infobox biography/localize|Doctoral students}} | data35 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P185|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label36 = {{Infobox biography/localize|Languages}} | data36 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1412|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label37 = {{Infobox biography/localize|Teachers}} | data37 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1066|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label38 = {{Infobox biography/localize|Students}} | data38 = {{collapsible list|title=view|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P802|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}}}} <!--- OCCUPATION BLOCK ---> | header39 = {{#if:{{#property:P106|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Occupation}}}} | label40 = {{Infobox biography/localize|Occupation}} | data40 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P106|formatting = internallink}} <!--- SPORTS ---> | data41 = {{#if:{{#Property:P641|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/sport|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P641|formatting = raw}} }}}} | data42 = {{collapsible list|title={{Infobox biography/localize|Participant of}}|{{Infobox biography/sport/medal| {{#invoke:Wikidata |claim |formatting=table |property=P1344 |qualifier=P166| qualifier2=P1352|rowformat=$1$0 $2|rowsubformat2=($2.)}} }} }} | data43 = {{collapsible list|title=Winner of|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P1346|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} }} | label44 = {{Infobox biography/localize|Position or speciality}} | data44 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P413|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label45 = {{Infobox biography/localize|Sport-number}} | data45 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1618|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label48 = {{Infobox biography/localize|Weight}} | data48 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P2067|formatting=unitcode}} | label49 = {{Infobox biography/localize|Height}} | data49 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P2048|formatting=unitcode}} <!--- GENERAL OCCUPATION ---> | label50 = {{Infobox biography/localize|Workplace}} | data50 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P937|formatting = internallink}} | label51 = {{Infobox biography/localize|Employers}} | data51 = {{#invoke:Wikidata |claim |property=P108| qualifier=P580| qualifier2=P582|formatting = table|rowformat = $0 $1 $2|rowsubformat1=<small>&nbsp;($1 -</small>|rowsubformat2=<small>&nbsp;$2</small>)|tablesort=1}} | label52 = {{Infobox biography/localize|Important works}} | data52 = {{#if:{{#Property:P800|from={{{item|}}}}}|''{{#invoke:Wikidata | claim | property=P800|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}}''}} | label53 = {{Infobox biography/localize|Prizes}} | data53 = {{collapsible list|title={{Infobox biography/localize|see}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P166 |qualifier=P585| qualifier2=P1027 |qualifier3=P1686|formatting=table |rowformat = {{((}}Sub-item image{{!}}$0{{!}}P2425{{!}}40x20px{{))}} [[{{((}}#invoke:Wikibase{{!}}label{{!}}$0{{))}}]] $2 $1 $3 |rowsubformat1=<small>&nbsp;($1)</small> |rowsubformat2=: <small>$2</small>|rowsubformat3=: <small>$3</small> | colformat0=raw | colformat2=internallink| separator=<br />}}}} | label54 = {{Infobox biography/localize|Nominated to}} | data54 = {{collapsible list|title={{Infobox biography/localize|see}}|{{delink|{{#invoke:Wikidata |claim |formatting=table |property=P1411|tablesort=1 |qualifier=P585| qualifier2=P1027 |qualifier3=P1686|rowformat=[[$0]] $2 $1 $3 |rowsubformat1=<br /><small>($1)</small> |rowsubformat2=<small>: [[$2]]</small>|rowsubformat3=<small>: [[$3]]</small>}}}}}} | label55 = {{Infobox biography/localize|Influenced by}} | data55 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P737|formatting = internallink}} | label57 = {{Infobox biography/localize|Membership}} | data57 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P463|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label58 = {{Infobox biography/localize|Movement}} | data58 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P135|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label59 = {{Infobox biography/localize|Surnames}} | data59 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P742|formatting = label}} <!-- MUSIC --> | label60 = {{Infobox biography/localize|Artistic movement}} | data60 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P136|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label61 = {{Infobox biography/localize|Voice type}} | data61 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P412|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label62 = [[Fach]] | data62 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1731|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label63 = {{Infobox biography/localize|Music instrument}} | data63 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1303|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label64 = {{Infobox biography/localize|Record label}} | data64 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P264|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!-- SAINTS --> | header70 = {{#if:{{#Property:P841|from={{{item|}}}}}|Feast}} | data71 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P841|formatting = internallink}} <!--- MILITARY ---> | header75 = {{#if:{{#Property:P241|from={{{item|}}}}}{{#Property:P607|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Military service}}}} | label76 = {{Infobox biography/localize|Military branch}} | data76 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P241|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label77 = {{Infobox biography/localize|Degree}} | data77 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P410|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label78 = {{Infobox biography/localize|Fought at}} | data78 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P607|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!-- ASTRONAUTS --> | header80 = {{#if:{{#Property:P450}}{{#Property:P2873}}|Astronaut}} | label81 = {{Infobox biography/localize|Mission(s)}} | data81 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P450|formatting = internallink|separator=&nbsp;|conjunction=&nbsp;}} | label82 = {{Infobox biography/localize|Mission patch}} | data82 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P450|formatting = table|rowformat={{((}}subitem image{{!}}$0{{!}}P154{{!}}50x50px{{))}}|colformat0=raw |separator=&nbsp;|conjunction=&nbsp;}} | label83 = {{Infobox biography/localize|Time at space}} | data83 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P2873|formatting = unit}} <!--- BELIEF BLOCK ---> | header90 = {{#if:{{#Property:P140|from={{{item|}}}}}{{#Property:P102|from={{{item|}}}}}{{#Property:P611|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Belief}} }} | label91 = {{Infobox biography/localize|Religion}} | data91 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P140|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label92 = {{Infobox biography/localize|Religious-order}} | data92 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P611|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label93 = {{Infobox biography/localize|Political parties}} | data93 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P102|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!-- SIGNATURE AND LINKS --> | label97 = [[IMDb]] | data97 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P345|formatting = [http://www.imdb.com/name/$1 $1]}} | data98 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P856|formatting = weblink}} | data99 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P109|formatting = [[File:$1|200px]]|list=false}} }}</includeonly><noinclude> Template localization: *[[Template:Infobox biography/localize]]. *[[Template:Infobox biography/sport/basketball/localize]]. *[[Template:Infobox biography/sport/football/localize]]. *[[Template:Infobox biography/sport/tennis/localize]]. *[[Template:Infobox biography/sport/athletics/localize]] </noinclude> nah0ocv3xkgk79lonmvqwf7lrggb6f7 1581277 1581273 2026-07-23T13:47:03Z Muddyb 379 1581277 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | abovestyle = background-color: #cee0f2; color: #000; font-weight: bold; border-bottom: 2px solid #a2b9d1; | aboveclass = hd | headerstyle = background-color: #eaf3ff; color: #104a7b; font-weight: bold; text-align: center; border-top: 1px solid #a2b9d1; border-bottom: 1px solid #a2b9d1; | above = <span style="float:left;">[[image:Simpleicons Interface user-outline.svg|20px|link=|class=skin-invert]]</span> {{PAGENAME}} | image = {{#if:{{#Property:P10|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P10|formatting=[[File:$1|260px]]|list=false}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P18|formatting=[[File:$1|260px]]|value={{{image|}}}|list=false}}}}{{#invoke:Wikidata | claim | property=P2096|formatting=<br/> $1|list=false}} | caption = {{#invoke:Wikidata|claim|property=P18|qualifier=P2096|list=lang|value={{{caption|}}}|rowformat=$1}} | image2 = {{#invoke:Wikidata | claim |property=P990|formatting=[[File:$1|260px]]|list=false}} | caption2 = <small>{{Infobox biography/localize|Voice}}</small> <!--- THIS FIRST ROW INSERTS THE POSITIONS HELD BY THE PERSON ---> | data1 = {{#if:{{#Property:P39|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata |claim |formatting=table |property=P39 |qualifier=P580| qualifier2=P582 |qualifier3=P1365 |qualifier4=P1366 |qualifier5=P768 |qualifier6=P1545 |qualifier7=P2715 |qualifier8=P94 |qualifier9=P708|rowformat= {{Infobox biography/position|$8 $6 $0}} <br />$1 $2 $3 $4 $5 $9 $7 |rowsubformat1 = $1&nbsp;- | rowsubformat3=<br />&larr; $3 | rowsubformat4=- $4 &rarr; | rowsubformat5=<br /><small>District: $5</small> | rowsubformat7=<br /><small>Election: $7</small> | rowsubformat6=$6. | rowsubformat8={{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image=$8 |size=25px|sizedefault=frameless |upright=3|suppressplaceholder=yes}}<br /> | rowsubformat9=<br />Dioceses: $9|tablesort=1|sorting=-1}}}} <!--- FIRST BLOCK: LIFE ---> | header2 = {{#if:{{#Property:P569|from={{{item|}}}}}{{#Property:P19|from={{{item|}}}}}{{#Property:P27|from={{{item|}}}}}{{#Property:P570|from={{{item|}}}}}{{#Property:P1477|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Life}}}} | label3 = {{Infobox biography/localize|Full name}} | data3 = {{#invoke:Wikidata|claim|property=P1477|formatting=text}} | label4 = {{Infobox biography/localize|Birth}} | data4 = {{#if:{{#Property:P19|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P19|formatting = internallink}},&nbsp;}}{{{date of birth|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P569|list=false}}}}}{{#if:{{#Property:P570|from={{{item|}}}}}||{{#invoke:Wikidata|yearsOld|formatting=&nbsp;($1 {{Infobox biography/localize|years}})}}}} | label5 = {{Infobox biography/localize|Nationality}} | data5 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P27|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />|value={{{nationality|}}}}} | label6 = {{Infobox biography/localize|Residence}} | data6 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P551|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label7 = {{Infobox biography/localize|Ethnic group}} | data7 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P172|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label8 = {{Infobox biography/localize|First language}} | data8 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P103|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label9 = {{Infobox biography/localize|Death}} | data9 = {{#if:{{#Property:P20|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P20|formatting = internallink}},&nbsp;}}{{{date of death|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P570|list=false}}}}}{{#if:{{#Property:P569|from={{{item|}}}}}||{{#invoke:Wikidata|yearsOld|formatting=($1 years)}}}} | label10 = {{Infobox biography/localize|Place of internment}} | data10 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P119|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label11 = {{Infobox biography/localize|Manner of death}} | data11 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1196|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />|case=singular}}{{#if:{{#Property:P509|from={{{item|}}}}}|&nbsp;({{#invoke:Wikidata | claim | property=P509|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />|case=singular}})}} | label12 = {{Infobox biography/localize|Killed by}} | data12 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P157|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!--- FAMILY BLOCK ---> | header20 = {{#if:{{#Property:P22|from={{{item|}}}}}{{#Property:P25|from={{{item|}}}}}{{#Property:P26|from={{{item|}}}}}{{#Property:P451|from={{{item|}}}}}{{#Property:P40|from={{{item|}}}}}{{#Property:P3373|from={{{item|}}}}}{{#Property:P1038|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Family}}}} | label21 = {{Infobox biography/localize|Father}} | data21 = {{#if:{{#Property:P22|from={{{item|}}}}}|[[{{#Property:P22|from={{{item|}}}}}]]}} | label22 = {{Infobox biography/localize|Mother}} | data22 = {{#if:{{#Property:P25|from={{{item|}}}}}|[[{{#Property:P25|from={{{item|}}}}}]]}} | label23 = {{Infobox biography/localize|Spouse(s)}} | data23 = {{#ifeq:{{#Property:P26|from={{{item|}}}}}|no value|Not married|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P26|qualifier=P580|qualifier2=P582|formatting = table|rowformat = $0 $1 $2|rowsubformat1=<small>&nbsp;($1 -|rowsubformat2=&nbsp;$2)</small>|tablesort=1|colformat0=internallink}}}} | label24 = {{Infobox biography/localize|Couple(s)}} | data24 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P451|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label25 = {{Infobox biography/localize|Children}} | data25 = {{#if:{{#Property:P40|from={{{item|}}}}}|{{collapsible list|title=view|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P40|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}}}}}} | label26 = {{Infobox biography/localize|Siblings}} | data26 = {{#if:{{#Property:P3373|from={{{item|}}}}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P3373}}}} | label27 = {{Infobox biography/localize|Family}} | data27 = {{#if:{{#Property:P1038|from={{{item|}}}}}|{{collapsible list|title=view|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P1038|qualifier=P1039|formatting = table|rowformat $0 $1|rowsubformat1=<small>$1</small>|colformat0=internallink}}}}}} | label28 = {{Infobox biography/localize|Tribe}} | data28 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P53|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!--- EDUCATION BLOCK ---> | header30 = {{#if:{{#property:P69|from={{{item|}}}}}{{#property:P512|from={{{item|}}}}}{{#property:P184|from={{{item|}}}}}{{#property:P185|from={{{item|}}}}}{{#property:P1412|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Education}}}} | label31 = {{Infobox biography/localize|Alma mater}} | data31 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P69|formatting = table|qualifier=P580|qualifier2=P582|qualifier3=P512|qualifier4=P812|rowformat = $0 $1 $2 $3 $4|rowsubformat1 =<br /><small>($1 -</small>|rowsubformat2=<small>$2)</small>|rowsubformat3 = <small>$3</small>|rowsubformat4 =<small>: $4</small>|tablesort=1}} | label32 = {{Infobox biography/localize|Education level}} | data32 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P512|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label33 = {{Infobox biography/localize|Thesis}} | data33 = {{#if:{{#Property:P1026|from={{{item|}}}}}|''{{#invoke:Wikidata | claim | property=P1476|item={{#invoke:Wikidata | claim | property=P1026|formatting = raw}}|formatting=text}}''}} | label34 = {{Infobox biography/localize|Thesis director}} | data34 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P184|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label35 = {{Infobox biography/localize|Doctoral students}} | data35 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P185|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label36 = {{Infobox biography/localize|Languages}} | data36 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1412|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label37 = {{Infobox biography/localize|Teachers}} | data37 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1066|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label38 = {{Infobox biography/localize|Students}} | data38 = {{collapsible list|title=view|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P802|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}}}} <!--- OCCUPATION BLOCK ---> | header39 = {{#if:{{#property:P106|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Occupation}}}} | label40 = {{Infobox biography/localize|Occupation}} | data40 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P106|formatting = internallink}} <!--- SPORTS ---> | data41 = {{#if:{{#Property:P641|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/sport|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P641|formatting = raw}} }}}} | data42 = {{collapsible list|title={{Infobox biography/localize|Participant of}}|{{Infobox biography/sport/medal| {{#invoke:Wikidata |claim |formatting=table |property=P1344 |qualifier=P166| qualifier2=P1352|rowformat=$1$0 $2|rowsubformat2=($2.)}} }} }} | data43 = {{collapsible list|title=Winner of|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P1346|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} }} | label44 = {{Infobox biography/localize|Position or speciality}} | data44 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P413|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label45 = {{Infobox biography/localize|Sport-number}} | data45 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1618|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label48 = {{Infobox biography/localize|Weight}} | data48 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P2067|formatting=unitcode}} | label49 = {{Infobox biography/localize|Height}} | data49 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P2048|formatting=unitcode}} <!--- GENERAL OCCUPATION ---> | label50 = {{Infobox biography/localize|Workplace}} | data50 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P937|formatting = internallink}} | label51 = {{Infobox biography/localize|Employers}} | data51 = {{#invoke:Wikidata |claim |property=P108| qualifier=P580| qualifier2=P582|formatting = table|rowformat = $0 $1 $2|rowsubformat1=<small>&nbsp;($1 -</small>|rowsubformat2=<small>&nbsp;$2</small>)|tablesort=1}} | label52 = {{Infobox biography/localize|Important works}} | data52 = {{#if:{{#Property:P800|from={{{item|}}}}}|''{{#invoke:Wikidata | claim | property=P800|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}}''}} | label53 = {{Infobox biography/localize|Prizes}} | data53 = {{collapsible list|title={{Infobox biography/localize|see}}|{{#invoke:Wikidata | claim | property=P166 |qualifier=P585| qualifier2=P1027 |qualifier3=P1686|formatting=table |rowformat = {{((}}Sub-item image{{!}}$0{{!}}P2425{{!}}40x20px{{))}} [[{{((}}#invoke:Wikibase{{!}}label{{!}}$0{{))}}]] $2 $1 $3 |rowsubformat1=<small>&nbsp;($1)</small> |rowsubformat2=: <small>$2</small>|rowsubformat3=: <small>$3</small> | colformat0=raw | colformat2=internallink| separator=<br />}}}} | label54 = {{Infobox biography/localize|Nominated to}} | data54 = {{collapsible list|title={{Infobox biography/localize|see}}|{{delink|{{#invoke:Wikidata |claim |formatting=table |property=P1411|tablesort=1 |qualifier=P585| qualifier2=P1027 |qualifier3=P1686|rowformat=[[$0]] $2 $1 $3 |rowsubformat1=<br /><small>($1)</small> |rowsubformat2=<small>: [[$2]]</small>|rowsubformat3=<small>: [[$3]]</small>}}}}}} | label55 = {{Infobox biography/localize|Influenced by}} | data55 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P737|formatting = internallink}} | label57 = {{Infobox biography/localize|Membership}} | data57 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P463|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label58 = {{Infobox biography/localize|Movement}} | data58 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P135|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label59 = {{Infobox biography/localize|Surnames}} | data59 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P742|formatting = label}} <!-- MUSIC --> | label60 = {{Infobox biography/localize|Artistic movement}} | data60 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P136|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label61 = {{Infobox biography/localize|Voice type}} | data61 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P412|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label62 = [[Fach]] | data62 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1731|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label63 = {{Infobox biography/localize|Music instrument}} | data63 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P1303|formatting = internallink|case=singular|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label64 = {{Infobox biography/localize|Record label}} | data64 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P264|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!-- SAINTS --> | header70 = {{#if:{{#Property:P841|from={{{item|}}}}}|Feast}} | data71 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P841|formatting = internallink}} <!--- MILITARY ---> | header75 = {{#if:{{#Property:P241|from={{{item|}}}}}{{#Property:P607|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Military service}}}} | label76 = {{Infobox biography/localize|Military branch}} | data76 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P241|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label77 = {{Infobox biography/localize|Degree}} | data77 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P410|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label78 = {{Infobox biography/localize|Fought at}} | data78 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P607|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!-- ASTRONAUTS --> | header80 = {{#if:{{#Property:P450}}{{#Property:P2873}}|Astronaut}} | label81 = {{Infobox biography/localize|Mission(s)}} | data81 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P450|formatting = internallink|separator=&nbsp;|conjunction=&nbsp;}} | label82 = {{Infobox biography/localize|Mission patch}} | data82 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P450|formatting = table|rowformat={{((}}subitem image{{!}}$0{{!}}P154{{!}}50x50px{{))}}|colformat0=raw |separator=&nbsp;|conjunction=&nbsp;}} | label83 = {{Infobox biography/localize|Time at space}} | data83 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P2873|formatting = unit}} <!--- BELIEF BLOCK ---> | header90 = {{#if:{{#Property:P140|from={{{item|}}}}}{{#Property:P102|from={{{item|}}}}}{{#Property:P611|from={{{item|}}}}}|{{Infobox biography/localize|Belief}}}} | label91 = {{Infobox biography/localize|Religion}} | data91 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P140|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label92 = {{Infobox biography/localize|Religious-order}} | data92 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P611|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} | label93 = {{Infobox biography/localize|Political parties}} | data93 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P102|formatting = internallink|separator=<br />|conjunction=<br />}} <!-- SIGNATURE AND LINKS --> | label97 = [[IMDb]] | data97 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P345|formatting = [http://www.imdb.com/name/$1 $1]}} | data98 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P856|formatting = weblink}} | data99 = {{#invoke:Wikidata | claim | property=P109|formatting = [[File:$1|200px]]|list=false}} }}</includeonly><noinclude> Template localization: *[[Template:Infobox biography/localize]]. *[[Template:Infobox biography/sport/basketball/localize]]. *[[Template:Infobox biography/sport/football/localize]]. *[[Template:Infobox biography/sport/tennis/localize]]. *[[Template:Infobox biography/sport/athletics/localize]] </noinclude> 1y3z8lsiyr88adnzlqla0qagslrwlkh Kigezo:Infobox biography/localize 10 227452 1581274 1503595 2026-07-23T13:39:19Z Muddyb 379 1581274 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{{1}}} |Voice=Sauti |Life=Maisha |Full name=Jina kamili |Birth=Kuzaliwa |years=miaka |Nationality=Uraia |Residence=Makazi |Ethnic group=Kabila |First language=Lugha ya kwanza |Death=Kifo |Place of internment=Mahali pa kuzikwa |Manner of death=Sababu ya kifo |Father=Baba |Mother=Mama |Spouse(s)=Mwenza |Couple(s)=Wanandoa |Children=Watoto |Siblings=Ndugu |Family=Familia |Tribe=Kabila |Education=Elimu |Alma mater=Chuo alichosoma |Education level=Kiwango cha elimu |Thesis=Tasnifu |Thesis director=Msimamizi wa tasnifu |Doctoral students=Wanafunzi wa udaktari |Languages=Lugha |Teachers=Walimu |Students=Wanafunzi |Occupation=Kazi |Participant of=Mshiriki wa |Position or speciality=Nafasi au utaalamu |Sport-number=Namba ya jezi |Weight=Uzito |Height=Urefu |Workplace=Mahali pa kazi |Employers=Waajiri |Important works=Kazi muhimu |Prizes=Tuzo |Nominated to=Aliteuliwa kwa |Influenced by=Aliyeathiriwa na |Membership=Uanachama |Movement=Harakati |Surnames=Jina la ukoo |Artistic movement=Mtindo wa kisanaa |Voice type=Aina ya sauti |Music instrument=Ala ya muziki |Record label=Lebo ya muziki |Feast=Sikukuu |Military service=Huduma ya kijeshi |Military branch=Tawi la kijeshi |Degree=Shahada |Fought at=Alipigana katika |Mission(s)=Misheni |Mission patch=Nembo ya misheni |Time at space=Muda angani |Belief=Imani |Religion=Dini |Religious-order=Shirika la kidini |Political parties=Chama cha siasa |see=tazama |#default={{{1}}} }}</includeonly><noinclude> Kigezo cha tafsiri ya Infobox biography </noinclude> 4mlu51g97gh139gqimuo38ydysd2sfs Kigezo:Infobox biography/sport/football/localize 10 227454 1581275 1503597 2026-07-23T13:43:01Z Muddyb 379 1581275 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{{1}}} |Itinerary=Safu ya kazi |Groups=Makundi |Years=Miaka |Games played=Michezo aliyocheza |Goals=Mabao |Club=Klabu |country=Nchi |Wing=Nafasi ya uwanjani |#default={{{1}}} }}</includeonly> gjfusdx25xc7yxkkusq5zcptekr3k5w Majadiliano ya mtumiaji:Anthonia Mnkama 3 241015 1581314 1573221 2026-07-24T08:19:58Z Anthonia Mnkama 90273 /* */ Jibu 1581314 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 16 Juni 2026 (UTC) :Anthonia Berholomeo Mnkama is a cultural heritage and tourism professional with extensive experience in museum practice, heritage management, tourism development, and cultural interpretation. She currently serves as a Tourism Officer at the National Museum of Tanzania, where she plays a key role in promoting and interpreting Tanzania’s rich cultural and historical heritage to both local and international audiences. Her professional portfolio also includes experience as a Cultural Officer and Curator, contributing to the preservation, documentation, and presentation of Tanzania’s diverse cultural resources and heritage collections. :Anthonia holds a Master’s degree in Tourism Management, with academic specialization in sustainable tourism, cultural resource management, heritage interpretation, and visitor engagement. Throughout her career, she has actively participated in both local and international heritage initiatives aimed at strengthening museum practice and cultural preservation. :She has contributed to international museum collaborations, notably working with the Humboldt Forum and the Museum of Ethnography in Germany on exhibitions exploring the histories and cultural heritage of Tanzania. Her involvement in these projects reflects her commitment to fostering intercultural dialogue and advancing global understanding of African heritage. :Her areas of expertise include museology, heritage management, tourism marketing and branding, digital marketing, public relations, international relations, tourism product development, and cultural research. She is also the author of the research paper titled ''“Traditional Storytelling as an Archive under Threat,”'' which examines oral traditions as significant yet vulnerable repositories of cultural memory and indigenous knowledge. :In addition to her institutional and scholarly contributions, Anthonia currently serves as the Vice Chairperson of ICOM Tanzania, where she contributes to the advancement of professional standards, collaboration, and innovation within the museum and heritage sector in Tanzania and beyond. '''[[Mtumiaji:Anthonia Mnkama|Anthonia Mnkama]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:Anthonia Mnkama#top|majadiliano]])''' 08:19, 24 Julai 2026 (UTC) 2mu4l97mlrir5acxhk76scinnr5cqvn Mtumiaji:Amanich7/ukurasa wa majaribio 2 242220 1581297 1581138 2026-07-23T20:36:45Z Amanich7 44301 1581297 wikitext text/x-wiki ''Ninapenda fasihi!'' <P><br> *** <br> Katika prose yake Katika Miaka ya 2020 Andrei Gusev aliendeleza mandhari ya utamaduni WA bdsm nchini Urusi. Mandhari ni pamoja na utawala wa kike, utumwa, spanking erotic na bdsm fiction. == Katika utamaduni == * Katika filamu Ya ''Out of Africa,'' Mombasa ni marudio ya treni kama bandari ya Safari Ya Ulaya kupitia Mfereji Wa Suez. * ''One-Way Ticket to Mombasa (Menolippu Mombasaan)'' ni filamu ya kifini ya mwaka 2002 iliyoongozwa na hannu Tuomainen.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |title=Menolippu Mombasaan (original title) |access-date=2024-06-09 |archive-date=2020-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115142210/https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |url-status=live }}</ref> * Filamu Ya India ''Mr. India,'' Mombasa imetajwa katika wimbo maarufu "Hawa Hawaii".<ref>{{cite web |work=The Times of India |title=Magic of 'Mr India' is still on |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-05-03/news-interviews/27750294_1_movies-cinema-halls-anil-kapoor |access-date=2020-09-16 |archive-date=2020-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329055901/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Magic-of-Mr-India-is-still-on/articleshow/3005057.cms?referral=PM |url-status= }}</ref> * Mombasa ni featured katika 2010 movie, ''Inception,'' ambapo Cobb hukutana Eames Na Yusuf kabla ya kazi hufanyika. * Matukio mengi katika hadithi ya 2017 ''"Consummation in Mombasa"'' (Na [[Andrei Gusev]]) hufanyika Mombasa na katika wilaya ya Karibu Ya [[Mtwapa]].<ref>[http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm Review of ''"Consummation in Mombasa"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105203257/http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm |date=2020-11-05 }} — on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2020 {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://proza.ru/2017/07/30/28 "Consummation in Mombasa"] by [[Andrei Gusev]], 2017 {{in lang|ru}}. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804015027/https://proza.ru/2017/07/30/28 |date=2020-08-04 }}</ref> * Mombasa ni mada ya wimbo maarufu na video ya muziki ya jina moja, "Mombasa" (2020) na ''Jabali Afrika''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pyMkJcJcOA8 "Mombasa"] (''Jabali Afrika,'' 2020)</ref> <br><br> nav9xjsasugj66h7r4pdklwueqju7gp 1581302 1581297 2026-07-23T20:44:06Z Amanich7 44301 1581302 wikitext text/x-wiki ''Ninapenda fasihi!'' <P><br> *** <br> Katika prose yake Katika Miaka ya 2020 Andrei Gusev aliendeleza mandhari ya utamaduni WA bdsm nchini Urusi.<ref>[https://mliterature.narod.ru/Wife.htm The story “The Writers’s Wife Likes BDSM” («Жена писателя играет в BDSM»)] — on the site of public fund "Union of writers of Moscow", 2016 {{in lang|ru}}</ref> Mandhari ni pamoja na utawala wa kike, utumwa, spanking erotic na bdsm fiction. == Katika utamaduni == * Katika filamu Ya ''Out of Africa,'' Mombasa ni marudio ya treni kama bandari ya Safari Ya Ulaya kupitia Mfereji Wa Suez. * ''One-Way Ticket to Mombasa (Menolippu Mombasaan)'' ni filamu ya kifini ya mwaka 2002 iliyoongozwa na hannu Tuomainen.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |title=Menolippu Mombasaan (original title) |access-date=2024-06-09 |archive-date=2020-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115142210/https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |url-status=live }}</ref> * Filamu Ya India ''Mr. India,'' Mombasa imetajwa katika wimbo maarufu "Hawa Hawaii".<ref>{{cite web |work=The Times of India |title=Magic of 'Mr India' is still on |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-05-03/news-interviews/27750294_1_movies-cinema-halls-anil-kapoor |access-date=2020-09-16 |archive-date=2020-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329055901/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Magic-of-Mr-India-is-still-on/articleshow/3005057.cms?referral=PM |url-status= }}</ref> * Mombasa ni featured katika 2010 movie, ''Inception,'' ambapo Cobb hukutana Eames Na Yusuf kabla ya kazi hufanyika. * Matukio mengi katika hadithi ya 2017 ''"Consummation in Mombasa"'' (Na [[Andrei Gusev]]) hufanyika Mombasa na katika wilaya ya Karibu Ya [[Mtwapa]].<ref>[http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm Review of ''"Consummation in Mombasa"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105203257/http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm |date=2020-11-05 }} — on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2020 {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://proza.ru/2017/07/30/28 "Consummation in Mombasa"] by [[Andrei Gusev]], 2017 {{in lang|ru}}. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804015027/https://proza.ru/2017/07/30/28 |date=2020-08-04 }}</ref> * Mombasa ni mada ya wimbo maarufu na video ya muziki ya jina moja, "Mombasa" (2020) na ''Jabali Afrika''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pyMkJcJcOA8 "Mombasa"] (''Jabali Afrika,'' 2020)</ref> <br><br> kz7zaqd7fqs182vx4w175sq7m9h99dh 1581305 1581302 2026-07-23T20:46:36Z Amanich7 44301 1581305 wikitext text/x-wiki ''Ninapenda fasihi!'' <P><br> *** <br> Katika prose yake Katika Miaka ya 2020 Andrei Gusev aliendeleza mandhari ya utamaduni WA bdsm nchini Urusi.<ref>[https://mliterature.narod.ru/Wife.htm The story “The Writers’s Wife Likes BDSM” («Жена писателя играет в BDSM»)] — on the site of public fund "Union of writers of Moscow", 2016 {{in lang|ru}}</ref> Mandhari ni pamoja na utawala wa kike, utumwa, spanking erotic na bdsm fiction.<ref>[http://proza.ru/2016/03/10/50 «Русский писатель обожает role plays» (“The Russian Writer Loves Role Plays”)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329054427/http://proza.ru/2016/03/10/50 |date=29 March 2016 }} — a novel by Andrei Gusev {{in lang|ru}}</ref> == Katika utamaduni == * Katika filamu Ya ''Out of Africa,'' Mombasa ni marudio ya treni kama bandari ya Safari Ya Ulaya kupitia Mfereji Wa Suez. * ''One-Way Ticket to Mombasa (Menolippu Mombasaan)'' ni filamu ya kifini ya mwaka 2002 iliyoongozwa na hannu Tuomainen.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |title=Menolippu Mombasaan (original title) |access-date=2024-06-09 |archive-date=2020-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115142210/https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |url-status=live }}</ref> * Filamu Ya India ''Mr. India,'' Mombasa imetajwa katika wimbo maarufu "Hawa Hawaii".<ref>{{cite web |work=The Times of India |title=Magic of 'Mr India' is still on |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-05-03/news-interviews/27750294_1_movies-cinema-halls-anil-kapoor |access-date=2020-09-16 |archive-date=2020-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329055901/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Magic-of-Mr-India-is-still-on/articleshow/3005057.cms?referral=PM |url-status= }}</ref> * Mombasa ni featured katika 2010 movie, ''Inception,'' ambapo Cobb hukutana Eames Na Yusuf kabla ya kazi hufanyika. * Matukio mengi katika hadithi ya 2017 ''"Consummation in Mombasa"'' (Na [[Andrei Gusev]]) hufanyika Mombasa na katika wilaya ya Karibu Ya [[Mtwapa]].<ref>[http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm Review of ''"Consummation in Mombasa"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105203257/http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm |date=2020-11-05 }} — on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2020 {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://proza.ru/2017/07/30/28 "Consummation in Mombasa"] by [[Andrei Gusev]], 2017 {{in lang|ru}}. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804015027/https://proza.ru/2017/07/30/28 |date=2020-08-04 }}</ref> * Mombasa ni mada ya wimbo maarufu na video ya muziki ya jina moja, "Mombasa" (2020) na ''Jabali Afrika''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pyMkJcJcOA8 "Mombasa"] (''Jabali Afrika,'' 2020)</ref> <br><br> 0grmz70g90ljqoavq2y7wtbzxzjhv7k 1581308 1581305 2026-07-23T20:48:44Z Amanich7 44301 1581308 wikitext text/x-wiki ''Ninapenda fasihi!'' <P><br> *** <br> Katika prose yake Katika Miaka ya 2020 Andrei Gusev aliendeleza mandhari ya utamaduni WA bdsm nchini Urusi.<ref>[https://mliterature.narod.ru/Wife.htm The story “The Writers’s Wife Likes BDSM” («Жена писателя играет в BDSM»)] — on the site of public fund "Union of writers of Moscow", 2016 {{in lang|ru}}</ref> Mandhari ni pamoja na utawala wa kike, utumwa, spanking erotic na bdsm fiction.<ref>[http://proza.ru/2016/03/10/50 «Русский писатель обожает role plays» (“The Russian Writer Loves Role Plays”)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329054427/http://proza.ru/2016/03/10/50 |date=29 March 2016 }} — a novel by Andrei Gusev {{in lang|ru}}</ref> <ref>[https://gusev.webs.com/Malindi.htm “Our Wild Sex in Malindi”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201009210533/https://gusev.webs.com/Malindi.htm |date=9 October 2020 }} — a novel by Andrei Gusev {{in lang|ru}}</ref> == Katika utamaduni == * Katika filamu Ya ''Out of Africa,'' Mombasa ni marudio ya treni kama bandari ya Safari Ya Ulaya kupitia Mfereji Wa Suez. * ''One-Way Ticket to Mombasa (Menolippu Mombasaan)'' ni filamu ya kifini ya mwaka 2002 iliyoongozwa na hannu Tuomainen.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |title=Menolippu Mombasaan (original title) |access-date=2024-06-09 |archive-date=2020-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115142210/https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |url-status=live }}</ref> * Filamu Ya India ''Mr. India,'' Mombasa imetajwa katika wimbo maarufu "Hawa Hawaii".<ref>{{cite web |work=The Times of India |title=Magic of 'Mr India' is still on |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-05-03/news-interviews/27750294_1_movies-cinema-halls-anil-kapoor |access-date=2020-09-16 |archive-date=2020-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329055901/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Magic-of-Mr-India-is-still-on/articleshow/3005057.cms?referral=PM |url-status= }}</ref> * Mombasa ni featured katika 2010 movie, ''Inception,'' ambapo Cobb hukutana Eames Na Yusuf kabla ya kazi hufanyika. * Matukio mengi katika hadithi ya 2017 ''"Consummation in Mombasa"'' (Na [[Andrei Gusev]]) hufanyika Mombasa na katika wilaya ya Karibu Ya [[Mtwapa]].<ref>[http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm Review of ''"Consummation in Mombasa"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105203257/http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm |date=2020-11-05 }} — on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2020 {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://proza.ru/2017/07/30/28 "Consummation in Mombasa"] by [[Andrei Gusev]], 2017 {{in lang|ru}}. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804015027/https://proza.ru/2017/07/30/28 |date=2020-08-04 }}</ref> * Mombasa ni mada ya wimbo maarufu na video ya muziki ya jina moja, "Mombasa" (2020) na ''Jabali Afrika''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pyMkJcJcOA8 "Mombasa"] (''Jabali Afrika,'' 2020)</ref> <br><br> m3x98xdt96weaxqii8z8me9ef0s6hxe 1581309 1581308 2026-07-23T20:58:12Z Amanich7 44301 1581309 wikitext text/x-wiki ''Ninapenda fasihi!'' <P><br> *** <br> Katika prose yake Katika Miaka ya 2010 Andrei Gusev aliendeleza mandhari ya utamaduni WA bdsm nchini Urusi.<ref>[https://mliterature.narod.ru/Wife.htm The story “The Writers’s Wife Likes BDSM” («Жена писателя играет в BDSM»)] — on the site of public fund "Union of writers of Moscow", 2016 {{in lang|ru}}</ref> Mandhari ni pamoja na utawala wa kike, utumwa, spanking erotic na bdsm fiction.<ref>[http://proza.ru/2016/03/10/50 «Русский писатель обожает role plays» (“The Russian Writer Loves Role Plays”)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329054427/http://proza.ru/2016/03/10/50 |date=29 March 2016 }} — a novel by Andrei Gusev {{in lang|ru}}</ref> <ref>[https://gusev.webs.com/Malindi.htm “Our Wild Sex in Malindi”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201009210533/https://gusev.webs.com/Malindi.htm |date=9 October 2020 }} — a novel by Andrei Gusev {{in lang|ru}}</ref> == Katika utamaduni == * Katika filamu Ya ''Out of Africa,'' Mombasa ni marudio ya treni kama bandari ya Safari Ya Ulaya kupitia Mfereji Wa Suez. * ''One-Way Ticket to Mombasa (Menolippu Mombasaan)'' ni filamu ya kifini ya mwaka 2002 iliyoongozwa na hannu Tuomainen.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |title=Menolippu Mombasaan (original title) |access-date=2024-06-09 |archive-date=2020-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115142210/https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |url-status=live }}</ref> * Filamu Ya India ''Mr. India,'' Mombasa imetajwa katika wimbo maarufu "Hawa Hawaii".<ref>{{cite web |work=The Times of India |title=Magic of 'Mr India' is still on |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-05-03/news-interviews/27750294_1_movies-cinema-halls-anil-kapoor |access-date=2020-09-16 |archive-date=2020-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329055901/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Magic-of-Mr-India-is-still-on/articleshow/3005057.cms?referral=PM |url-status= }}</ref> * Mombasa ni featured katika 2010 movie, ''Inception,'' ambapo Cobb hukutana Eames Na Yusuf kabla ya kazi hufanyika. * Matukio mengi katika hadithi ya 2017 ''"Consummation in Mombasa"'' (Na [[Andrei Gusev]]) hufanyika Mombasa na katika wilaya ya Karibu Ya [[Mtwapa]].<ref>[http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm Review of ''"Consummation in Mombasa"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105203257/http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm |date=2020-11-05 }} — on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2020 {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://proza.ru/2017/07/30/28 "Consummation in Mombasa"] by [[Andrei Gusev]], 2017 {{in lang|ru}}. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804015027/https://proza.ru/2017/07/30/28 |date=2020-08-04 }}</ref> * Mombasa ni mada ya wimbo maarufu na video ya muziki ya jina moja, "Mombasa" (2020) na ''Jabali Afrika''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pyMkJcJcOA8 "Mombasa"] (''Jabali Afrika,'' 2020)</ref> <br><br> h4cvgv7m1d0axt5rwd4g854iuhr6gbk 1581310 1581309 2026-07-23T21:11:19Z Amanich7 44301 1581310 wikitext text/x-wiki ''Ninapenda fasihi!'' <P><br> *** <br> Katika prose yake Katika Miaka ya 2010 na 2020, Andrei Gusev aliendeleza mandhari ya utamaduni WA bdsm nchini Urusi.<ref>[https://mliterature.narod.ru/Wife.htm The story “The Writers’s Wife Likes BDSM” («Жена писателя играет в BDSM»)] — on the site of public fund "Union of writers of Moscow", 2016 {{in lang|ru}}</ref> Mandhari ni pamoja na utawala wa kike, utumwa, spanking erotic na bdsm fiction.<ref>[http://proza.ru/2016/03/10/50 «Русский писатель обожает role plays» (“The Russian Writer Loves Role Plays”)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329054427/http://proza.ru/2016/03/10/50 |date=29 March 2016 }} — a novel by Andrei Gusev {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://gusev.webs.com/Malindi.htm “Our Wild Sex in Malindi”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201009210533/https://gusev.webs.com/Malindi.htm |date=9 October 2020 }} — a novel by Andrei Gusev {{in lang|ru}}</ref> == Katika utamaduni == * Katika filamu Ya ''Out of Africa,'' Mombasa ni marudio ya treni kama bandari ya Safari Ya Ulaya kupitia Mfereji Wa Suez. * ''One-Way Ticket to Mombasa (Menolippu Mombasaan)'' ni filamu ya kifini ya mwaka 2002 iliyoongozwa na hannu Tuomainen.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |title=Menolippu Mombasaan (original title) |access-date=2024-06-09 |archive-date=2020-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201115142210/https://www.imdb.com/title/tt0328132/ |url-status=live }}</ref> * Filamu Ya India ''Mr. India,'' Mombasa imetajwa katika wimbo maarufu "Hawa Hawaii".<ref>{{cite web |work=The Times of India |title=Magic of 'Mr India' is still on |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-05-03/news-interviews/27750294_1_movies-cinema-halls-anil-kapoor |access-date=2020-09-16 |archive-date=2020-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329055901/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Magic-of-Mr-India-is-still-on/articleshow/3005057.cms?referral=PM |url-status= }}</ref> * Mombasa ni featured katika 2010 movie, ''Inception,'' ambapo Cobb hukutana Eames Na Yusuf kabla ya kazi hufanyika. * Matukio mengi katika hadithi ya 2017 ''"Consummation in Mombasa"'' (Na [[Andrei Gusev]]) hufanyika Mombasa na katika wilaya ya Karibu Ya [[Mtwapa]].<ref>[http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm Review of ''"Consummation in Mombasa"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201105203257/http://mliterature.narod.ru/In_Mombasa_.htm |date=2020-11-05 }} — on the site of public fund "Union of Writers of Moscow", 2020 {{in lang|ru}}</ref><ref>[https://proza.ru/2017/07/30/28 "Consummation in Mombasa"] by [[Andrei Gusev]], 2017 {{in lang|ru}}. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804015027/https://proza.ru/2017/07/30/28 |date=2020-08-04 }}</ref> * Mombasa ni mada ya wimbo maarufu na video ya muziki ya jina moja, "Mombasa" (2020) na ''Jabali Afrika''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pyMkJcJcOA8 "Mombasa"] (''Jabali Afrika,'' 2020)</ref> <br><br> 2cc6ai4j622wewtvd0ruykxcs2qwfc2 Andrea Pirlo 0 242421 1581267 1580770 2026-07-23T12:22:03Z Muddyb 379 1581267 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Andrea Pirlo''' (alizaliwa 19 Mei 1979) ni kocha na mchezaji mstaafu wa [[mpira wa miguu]] nchini [[Italia]]. Kwa sasa ni kocha mkuu wa klabu ya [[United FC (Dubai)|Dubai United]] inayocheza ligi ya daraja la kwanza huko Falme za Kiarabu. Akichukuliwa kuwa mmoja wa wachezaji viungo bora zaidi kuwahi kutokea katika historia ya soka, Pirlo alijulikana sana kwa uwezo wake wa kusoma mchezo, ufundi wa hali ya juu, ubunifu, upigaji wa pasi za uhakika, na umahiri wake wa kufunga mabao kwa mipira ya adhabu (faulo).<ref name="Soccerlens.com">{{cite web |url=http://soccerlens.com/born-again-how-the-deep-lying-midfielder-position-is-reviving-careers/32421/ |title=Born Again: How the Deep-Lying Midfielder Position is Reviving Careers |website=Soccerlens |date=31 July 2009 |access-date=15 May 2012}}</ref><ref name="Andrea Pirlo Player Profile - ESPN FC">{{cite web |url=http://www.espnfc.com/player/11888/andrea-pirlo |title=Andrea Pirlo: Player Profile |website=ESPN FC |access-date=4 September 2013}}</ref><ref name="A.C. Milan Hall of Fame: Andrea Pirlo">{{cite web |url=https://www.acmilan.com/en/andrea-pirlo |title=A.C. Milan Hall of Fame: Andrea Pirlo |publisher=A.C. Milan |access-date=31 March 2015}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bishop |first=Callum |date=2024-10-08 |title=The 20 greatest midfielders in football history have been ranked - Iniesta 6th |url=https://www.givemesport.com/greatest-midfielders-in-football-history/ |access-date=2024-11-30 |website=GiveMeSport |language=en}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Lane |first1=Barnaby |title=Ranking the 25 Best Soccer Midfielders of All Time |url=https://www.si.com/soccer/ranking-the-25-best-soccer-midfielders-of-all-time |magazine=Sports Illustrated |date=February 7, 2025 |language=en-us |access-date=February 7, 2025}}</ref> Yeye pia ndiye mchezaji wa Italia aliyetoa pasi nyingi zaidi za mabao katika historia ya Ligi ya Mabingwa Ulaya, akiwa na pasi 15 zilizozaa mabao.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=All-time Player {{!}} Most assists Stats {{!}} UEFA Champions League |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/rankings/players/assists/ |access-date=2025-08-01 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> Pirlo alianza taaluma yake ya soka mwaka 1995 kama kiungo mshambuliaji katika klabu ya mji wa nyumbani kwao nchini Italia ya [[Brescia Calcio|Brescia]], na alifanikiwa kushinda ubingwa wa [[Serie B]] mwaka 1997. Baada ya hapo alisajiliwa na klabu ya [[Serie A]] ya [[Inter Milan]], lakini kutokana na kukosa nafasi ya kucheza mara kwa mara na kupelekwa kwa mkopo timu nyingine, alihamia kwa wapinzani wao wa jadi wa mji mmoja wa [[Milano]], [[A.C. Milan|AC Milan]], mwaka 2001. Akiwa Milan, Pirlo alikua mchezaji wa kiwango cha dunia akicheza kama kiungo mchezeshaji wa nyuma. Katika kipindi hicho, alishinda mataji mawili ya [[Serie A]], Ligi ya Mabingwa Ulaya mara mbili, Kombe la Super la UEFA mara mbili, Kombe la Dunia la Klabu la FIFA, Kombe la Italia (Coppa Italia), na Kombe la Super la Italia (Supercoppa Italiana).<ref name="A.C. Milan Hall of Fame: Andrea Pirlo"/> Mwaka 2011 alihamia Juventus, ambapo alishinda ubingwa wa Serie A mara nne mfululizo, Kombe la Super la Italia mara mbili, na kombe la Italia (Coppa Italia) mara nyingine moja. Mwaka 2015, Pirlo alijiunga na klabu ya [[New York City FC]] inayocheza Ligi Kuu ya [[Marekani]] (MLS), akacheza huko kwa miaka miwili kabla ya kutundika mabuti rasmi mwaka 2017. Katika ngazi ya kimataifa, Pirlo aliichezea timu ya taifa ya Italia mechi 116, ikiwa ni idadi ya tano kwa ukubwa katika historia ya nchi hiyo. Alicheza mechi yake ya kwanza katika timu ya wakubwa mwaka 2002 na alikuwa nahodha wa timu iliyotwaa medali ya shaba kwenye michezo ya olimpiki ya majira ya joto ya mwaka 2004. Pirlo alikuwa nguzo kuu katika ushindi wa Italia wa kombe la Dunia la Fifa 2006, ambapo alitunukiwa tuzo ya mpira wa shaba na kuchaguliwa kwenye kikosi cha mashindano. Aliendeleza makali hayo alipoiongoza Italia hadi fainali ya mashindano ya ulaya ya UEFA ya mwaka 2012. Pia aliwakilisha nchi yake katika mashindano ya ulaya ya 2004 na 2008, makombe ya Dunia ya Fifa ya 2010 na 2014, pamoja na Makombe ya Shirikisho ya Fifa ya 2009 na 2013. Kati ya mwaka 2006 na 2015, Pirlo aliingia kwenye orodha ya viungo wachezeshaji wanne bora duniani mara tano katika tuzo za shirikisho la historia na takwimu za soka Duniani.<ref name="iffhs.de">{{cite web |url=http://www.iffhs.de/?d847e4a95e99a54f84d85fe8f55005fdcdc3bfcdc0aec70aeecf8a3e12 |title=IFFHS |publisher=International Federation of Football History & Statistics |author=Ingo Faulhaber |access-date=15 May 2012}}</ref> Alishika nafasi ya nne katika tuzo ya Mchezaji Bora wa Ulaya wa UEFA mwaka 2011,<ref name="uefa.com">{{cite news |url=https://www.uefa.com/news-media/news/0250-0c50fb34be23-76dbafc4d118-1000--iniesta-messi-ronaldo-up-for-best-player-award/ |title=Iniesta, Messi, Ronaldo up for Best Player Award |publisher=UEFA |date=14 August 2012 |access-date=19 August 2012}}</ref> na nafasi ya saba mwaka 2015.<ref name="Best Player in Europe">{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0252-0d043e7400b8-d991a511644a-1000--best-player-in-europe-messi-ronaldo-or-suarez/ |title=Best Player in Europe: Messi, Ronaldo or Suárez |publisher=UEFA |date=12 August 2015 |access-date=12 August 2015}}</ref> Alitawazwa kuwa mchezaji bora wa mwaka wa Serie A mara tatu na akachaguliwa kwenye kikosi cha mwaka cha Serie A mara nne.<ref name="Serie A Team of the Year">{{cite web |title=Serie A Team of the Year |url=http://forzaitalianfootball.com/2013/01/gran-gala-del-calcio-2012-winners/ |access-date=30 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162445/https://forzaitalianfootball.com/2013/01/gran-gala-del-calcio-2012-winners/ |archive-date=12 June 2018 |url-status=dead }}</ref> Pirlo alichaguliwa kwenye kikosi cha mwaka cha UEFA mwaka 2012, Kikosi cha Msimu cha Ligi ya mabingwa ulaya mwaka 2015, na alikuwa sehemu ya kikosi bora cha Dunia cha mwaka 2006.<ref name="FIFPro World XI 2006">{{cite web |title=FIFPro World XI 2006 |url=http://www.fifpro.org/fifpro_world/award_history/2006 |publisher=FIFPro |access-date=24 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120809052656/http://www.fifpro.org/fifpro_world/award_history/2006 |archive-date=9 August 2012 |url-status=dead }}</ref> Pia alishika nafasi ya saba katika tuzo ya Mchezaji Bora wa Dunia wa FIFA mwaka 2007, akazama kwenye kumi bora mara tatu katika tuzo za mchezaji bora wa dunia, na akachaguliwa kwenye kikosi cha nyota wa ligi kuu ya Marekani mwaka 2016. Mwaka 2019, Pirlo aliingizwa rasmi kwenye Ukumbi wa Umaarufu wa Soka nchini Italia. == Marejeo == {{reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii:Waliozaliwa 1979]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wachezaji mpira wa Italia]] [[Jamii:Makocha wa mpira wa miguu wa Italia]] 19zp1klv53h5z4p127z5wlg3zdasda2 Tracie Davis 0 242532 1581262 1581198 2026-07-23T12:08:18Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1581262 wikitext text/x-wiki '''Tracie Davis''' (alizaliwa tarehe [[6 Mei]] [[1970]]) ni [[mwanasiasa]] kutoka [[Marekani]] na mwalimu wa zamani ambaye kwa sasa anahudumu kama Seneta wa Wilaya ya 5 katika Seneti ya [[Florida]] akiwa mwanachama wa [[Chama cha Kidemokrasia cha Marekani|Chama cha Kidemokrasia]].<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.myfloridahouse.gov/Sections/Representatives/details.aspx?MemberId=4651&LegislativeTermId=87|title=Tracie Davis - 2016 - 2018 ( Speaker Corcoran )|website=www.myfloridahouse.gov}}</ref> Baada ya mwakilishi wa zamani wa Kidemokrasia Reggie Fullwood kukiri mashtaka mawili ya ulaghai wa serikali, Davis alichaguliwa na Chama cha Kidemokrasia cha Kaunti ya Duval kuchukua nafasi yake kama mwakilishi wa Wilaya ya 13 katika Baraza la Wawakilishi la Florida. Kabla ya kuingia kwenye siasa, Davis alikuwa mwalimu wa elimu maalum katika Shule za Umma za Kaunti ya Duval, na baadaye alifanya kazi kama naibu msimamizi wa uchaguzi. Ana shahada za elimu kutoka Chuo Kikuu cha North Florida na Chuo cha Edward Waters.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.jacksonville.com/story/opinion/2015/02/26/meet-candidate-tracie-davis/15652673007/|title=Meet the Candidate: Tracie Davis|website=The Florida Times-Union}}</ref> Anatarajiwa kuwa kiongozi wa Chama cha Kidemokrasia katika Seneti ya Florida kwa muhula wa [[2026]]-[[2028]].<ref>{{cite web|title=Florida Senate Democrats Unanimously Vote Senator Tracie Davis to Lead Senate Democrats Starting in 2026|url=https://www.flsenate.gov/Media/PressRelease/Show/4540|publisher=[[Florida Senate]]|access-date=12 May 2024|date=6 March 2024}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1970]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanasiasa wa Marekani]] f3onozo073yljnkmiyczxn65caa1tie Ella Mae Irby 0 242540 1581283 1581212 2026-07-23T14:34:35Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1581283 wikitext text/x-wiki '''Ella''' '''Mae''' '''Irby''' (1923–2001) alikuwa [[msanii]] wa [[Marekani]]. Anahusishwa na kikundi cha ushonaji wa viraka cha Gee's Bend, pamoja na mama yake, Delia Bennett, na binti yake Linda Diane Bennett.[1][2][3][4] Kazi zake zimeonyeshwa katika Jumba la Makumbusho la Sanaa la Houston (Museum of Fine Arts, Houston).<ref>{{Rejea tovuti|title=Ella Mae Irby {{!}} Souls Grown Deep|url=https://www.soulsgrowndeep.org/artist/ella-mae-irby|work=www.soulsgrowndeep.org|accessdate=2026-07-23}}</ref><ref>{{Rejea kitabu|url=https://books.google.com/books?id=o57mBjxyVHEC|title=Gee's Bend: The Women and Their Quilts|last=Beardsley|first=John|date=2002|publisher=Tinwood Books|isbn=978-0-9719104-0-9|language=en}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu}} [[Jamii:Waliozaliwa 1923]] [[Jamii:Waliofariki 2001]] [[Jamii:Wasanii wa Marekani]] gyle7fvftozradur3710jgxnxw8g387 DeVerne Lee Calloway 0 242541 1581281 1581213 2026-07-23T14:25:46Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1581281 wikitext text/x-wiki '''DeVerne''' '''Lee''' '''Calloway''' (17 Juni 1916 – 23 Januari 1993) alikuwa [[Siasa|mwanasiasa]] wa [[Marekani]] aliyekuwa [[mwanamke]] wa kwanza mweusi kuhudumu katika bunge la jimbo la Missouri. Alihudumu kama mwakilishi wa jimbo la Missouri. Calloway alisoma katika Shule ya Msingi ya Seventh Day Adventist, Chuo cha LeMoyne huko Memphis, Chuo Kikuu cha Atlanta, Chuo Kikuu cha Northwestern, Taasisi ya Biashara ya Pioneer huko Philadelphia, na Pendle Hill, shule ya Quaker huko Wallingford, Pennsylvania. Aliolewa na Ernest A. Calloway, mratibu wa muda mrefu wa muungano wa wafanyakazi wa Teamster aliyefariki miaka mitatu kabla yake. Yeye na mumewe walichapisha gazeti la ''Citizen Crusader'' ambalo baadaye liliitwa ''New Citizen''. Gazeti hili liliripoti kuhusu siasa za watu weusi na haki za kiraia huko St. Louis.<ref>{{Citation|title=DeVerne Calloway obit|date=1993-01-29|url=https://www.newspapers.com/article/st-louis-post-dispatch-deverne-calloway/33468412/|work=St. Louis Post-Dispatch|pages=13|access-date=2026-07-23}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=DeVerne Lee Calloway Award looking for nominations|url=https://themissouritimes.com/deverne-lee-calloway-award-looking-for-nominations/|work=The Missouri Times|date=2018-03-08|accessdate=2026-07-23|language=en-US|author=Press Release}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii:Waliozaliwa 1916]] [[Jamii:Waliofariki 1993]] [[Jamii:Wanasiasa wa Marekani]] csivyh915ez8h2nu49vd39vbavu7t0b Democratic Union of Builders 0 242543 1581282 1581223 2026-07-23T14:26:21Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1581282 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party|party name=Democratic Union of Builders|colorcode={{color box|#009400|border=darkgray}} [[Green]]<br>{{color box|#FFD100|border=darkgray}} [[Yellow]]<br>{{color box|{{Party color|Democratic Union of Builders}}|border=darkgray}} [[Blue]]|mwanzishaji=Brice Oligui Nguema|slogan="Inclusivity, Development, Happiness"|country=Gabon|ilianzishwa=12 Machi 2025|website_address={{URL|udb.ga}}|party logo=Union démocratique des bâtisseurs.png}} '''Muungano wa Kidemokrasia wa Wajenzi''' (Democratic Union of Builders – RdB) ni chama cha [[siasa]] cha [[Gabon]] kilichoanzishwa na [[Rais]] Brice Oligui Nguema tarehe [[12]] [[Machi]] [[2025]] ili kuunga mkono ugombea wake katika uchaguzi wa urais wa [[mwaka]] 2025<ref>{{Rejea tovuti|title=Gabon votes for new president, 1st time since 2023 military coup|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/gabon-votes-for-new-president-1st-time-since-2023-military-coup/3535976|work=Anadolu|accessdate=2026-07-23|language=tr}}</ref>. Ingawa awali kilikuwa jukwaa la kisiasa la kumuunga mkono Oligui wakati wa [[uchaguzi]] na kilitarajiwa kuvunjwa baada ya uchaguzi, Oligui baadaye alitangaza kuwa RdB ingebadilishwa kuwa chama cha siasa. Uamuzi huo ulianza kutumika rasmi tarehe 23 Juni 2025<ref>{{Rejea tovuti|title=Gabon: Brice Oligui Nguema announces the creation of his own political party|url=https://www.financialafrik.com/en/2025/06/23/gabon-brice-oligui-nguema-announces-the-creation-of-his-own-political-party/|work=Financial Afrik|date=2025-06-23|accessdate=2026-07-23|language=en-US|author=The Editorial Staff}}</ref>. == Historia == ==== Kuanzishwa ==== Mnamo '''12 Machi 2025''', jijini '''[[Libreville]]''', Rais wa Mpito na mgombea wa urais '''Brice Oligui Nguema''' alitangaza kuanzishwa kwa jukwaa lake la kisiasa lililoitwa '''[[Muungano]] wa Wajenzi''' . Wiki moja kabla ya hapo, alipotangaza rasmi kugombea urais, alikuwa tayari ameashiria mpango wa kuanzisha jukwaa hilo la kisiasa. == Marejeo == <references /> [[Jamii:Mbegu]] [[Jamii:Vyama vya Kisiasa]] [[Jamii:Siasa ya Afrika]] [[Jamii:Siasa]] 2lsh2lvjsjjx8ity45igyrezmw52gt3 Vanessa Rubin 0 242544 1581265 1581219 2026-07-23T12:18:15Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1581265 wikitext text/x-wiki '''Vanessa''' '''Rubin''' (amezaliwa 14 Machi 1957) ni mwimbaji wa jazz wa [[Marekani]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Vanessa Rubin {{!}} Jazz Vocals – Biography, Albums & More {{!}} All About Jazz|url=https://www.allaboutjazz.com/musicians/vanessa-rubin|work=All About Jazz Musicians|date=2021-01-15|accessdate=2026-07-23|language=en|author=All About Jazz}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=Ten Artists: February 2019 – Vanessa Rubin {{!}} Bailey's Bundles|url=https://www.allaboutjazz.com/ten-artists-february-2019-vanessa-rubin/|work=All About Jazz|date=2019-02-04|accessdate=2026-07-23|language=en|author=All About Jazz}}</ref> == Marejeo == <references /> {{Mbegu-mwanamuziki}} [[Jamii:Waliozaliwa 1957]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamuziki wa Marekani]] l7wymcghan5br730fad5koz5ovyiojw Kelvin Benjamin 0 242560 1581290 1581245 2026-07-23T15:22:17Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1581290 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Kelvin Benjamin|picha=Kelvin benjamin 2014.jpg|tarehe ya kuzaliwa={{birth date and age|1991|2|5}}|urefu=6|utaifa=Marekani|elimu=[[Glades Central High School|Glades Central]] {{nowrap|(Belle Glade)}}|kazi yake=Mwanamichezo}} '''Kelvin Benjamin''' (aliyezaliwa '''[[5]] [[Februari 2025|Februari]] [[1991]]''') ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa kulipwa wa '''Marekani''' ambaye alicheza nafasi ya '''mpokeaji wa mipira''' katika ligi ya '''National Football League (NFL)'''. Alikuwa akichezea timu ya chuo kikuu ya '''Florida State Seminoles''' kabla ya kuchaguliwa na timu ya '''Carolina Panthers''' katika raundi ya kwanza ya '''rasimu ya NFL ya [[mwaka]] [[2014]]'''[[2014|.]] == Maisha ya awali == Alizaliwa na kukulia katika mji wa '''Belle Glade, [[Florida]]''', nchini [[Marekani]]. '''Kelvin Benjamin''' alizaliwa na mama mwenye asili ya Marekani na baba mwenye asili ya [[Jamaica]], ambaye alifukuzwa nchini Marekani na kurudishwa '''Jamaica''' wakati Benjamin akiwa bado mdogo sana<ref>{{Citation|last=Fairburn|first=Matthew|title=Kelvin Benjamin has escaped—but not forgotten—Muck City|date=2018-06-21|url=https://www.nytimes.com/athletic/401290/2018/06/21/kelvin-benjamin-muck-city-buffalo-bills/|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-07-23}}</ref>. == Maisha ya chuo kikuu == Baada ya kukaa mwaka '''[[2011]]''' bila kucheza rasmi , '''Benjamin''' alicheza katika michezo yote '''[[14]]''' mwaka '''[[2012]]''', ambapo alifanikiwa kupata '''mapokezi [[30]] ya mipira''' kwa jumla ya yadi '''[[495]]''' na kufunga magoli ya kugusa manne<ref>{{Rejea tovuti|title=Kelvin Benjamin College Gamelog|url=https://www.sports-reference.com/cfb/players/kelvin-benjamin-1/gamelog/2012|work=College Football at Sports-Reference.com|accessdate=2026-07-23|language=en}}</ref>. Akiwa [[mwanafunzi]] wa mwaka wa pili mwaka '''[[2013]]''', alifanya vizuri zaidi kwa kupata '''mapokezi 54''' kwa jumla ya yadi '''1,011''' na kufunga '''[[15]]'''. == Marejeo == [[Jamii:Mbegu]] [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamichezo]] [[Jamii:Wanamichezo wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Marekani]] iz972unt8ryuzqeny6zq4r5xvdmylpz Guerline Jozef 0 242562 1581285 1581247 2026-07-23T14:51:56Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1581285 wikitext text/x-wiki '''Guerline Jozef''' ni [[mwanaharakati]] mwenye asili ya [[Haiti]] na [[Marekani]]. Pia ni mwanzilishi mwenza na mkurugenzi mtendaji wa shirika lisilo la faida Haitian Bridge Alliance, linalojihusisha na masuala yanayohusu jamii ya Haiti na wahamiaji.<ref name="politico">{{Rejea tovuti|title=Meet the 40 most influential people on race and politics — Recast Power List|url=https://www.politico.com/interactives/2022/influential-people-on-race-and-politics-list/|access-date=2025-01-31|website=politico.com|language=en}}</ref><ref name="bbc.co.uk">{{Rejea tovuti|title=BBC 100 Women 2024: Who is on the list this year? - BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-4f79d09b-655a-42f8-82b4-9b2ecebab611|access-date=2025-01-31|website=News|language=en-GB}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanawake wa Marekani]] [[Jamii: Wanasiasa wa Marekani]] aklqt4dswq3skr2ttu5d8g73kermcvv Kelly Caicedo 0 242567 1581289 1581253 2026-07-23T15:22:07Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1581289 wikitext text/x-wiki '''Kelly Johana Caicedo Alegría''' (alizaliwa [[26 Novemba]] [[2002]]) ni [[mchezaji]] wa [[mpira wa miguu]] kutoka [[Colombia]] anayechukua nafasi ya [[beki wa kati]]. Anachezea klabu ya Cruzeiro EC inayoshiriki Brazil Série A1, na pia ni mchezaji wa timu ya taifa ya wanawake ya Colombia.<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.elespectador.com/deportes/seleccion-colombia/linda-y-kelly-la-historia-de-las-primas-caicedo-en-el-futbol-colombiano/|title=Linda y Kelly: la historia de las primas Caicedo en el fútbol colombiano|publisher=elespectador.com}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii: Waliozaliwa 2002]] [[Jamii: Watu walio hai]] agkcxolpljgq1balla2nn07zl3juyw7 Ervin Cherry 0 242571 1581284 1581260 2026-07-23T14:37:52Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1581284 wikitext text/x-wiki '''Ervin Elroy Cherry''' (alizaliwa [[26 Machi]] [[1966]]) ni muuaji wa mfululizo kutoka [[Marekani]] aliyewaua wanawake watatu kwa kuwanyonga katika eneo la Kaskazini mwa [[Florida]] kati ya [[Novemba]] [[1993]] na [[Februari]] [[1994]]. Alihusishwa na mauaji hayo baada ya kukamatwa katika [[Jimbo la Gogrial|jimbo la Georgia]] kwa kosa la wizi wa magari. Baadaye alipatikana na hatia ya mauaji hayo na kuhukumiwa kifungo cha maisha jela.<ref>{{Rejea tovuti|date=2010-05-10|title=Man serving life in prison indicted on third murder|url=https://historiccity.com/2010/staugustine/news/man-serving-life-in-prison-indicted-on-third-murder-3159|access-date=2021-12-21|website=HISTORIC CITY NEWS|language=en-US}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[Jamii: Waliozaliwa 1966]] fvaqtj6iojv1gy8njpogj2se2nksi6q Schelby Jean-Baptiste 0 242572 1581261 2026-07-23T12:01:43Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Schelby Jean-Baptiste''' ni [[mwigizaji]] kutoka [[Kanada]]. Anajulikana zaidi kwa uigizaji wake katika filamu Scratch ya mwaka [[2015]], ambapo aliteuliwa katika kipengele cha Mwigizaji Bora wa Kusaidia kwenye Tuzo za Sinema za Quebec za 18 mwaka [[2016]].<ref>[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/1855427/cette-maison-miryam-charles-berlinale-2022 "Le premier film de Miryam Charles, sélectionné à la Berlinale"]. [[Ici Radio-Canada]], January 18, 202...' 1581261 wikitext text/x-wiki '''Schelby Jean-Baptiste''' ni [[mwigizaji]] kutoka [[Kanada]]. Anajulikana zaidi kwa uigizaji wake katika filamu Scratch ya mwaka [[2015]], ambapo aliteuliwa katika kipengele cha Mwigizaji Bora wa Kusaidia kwenye Tuzo za Sinema za Quebec za 18 mwaka [[2016]].<ref>[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/1855427/cette-maison-miryam-charles-berlinale-2022 "Le premier film de Miryam Charles, sélectionné à la Berlinale"]. [[Ici Radio-Canada]], January 18, 2022.</ref><ref>[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/761510/soiree-jutra-2016-nominations "Jutra : 10 nominations pour Corbo et La passion d'Augustine"]. [[Ici Radio-Canada]], January 25, 2016.</ref> Pia ameonekana katika filamu mbalimbali zikiwemo ''Speak Love, There Are No False Undertakings (Il n'y a pas de faux métier)'', ''The Greatest Country in the World (Le meilleur pays du monde),'' ''This House (Cette maison),'' na ''No Ghost in the Morgue''. Katika [[televisheni]], ameshiriki katika mfululizo kama Trauma, Unité 9, The Wall, na Je voudrais qu'on m'efface.<ref>C.J. Prince, [https://thefilmstage.com/10-must-see-short-films-at-tiff-2022/ "10 Must-See Short Films at TIFF 2022"]. ''The Film Stage'', September 6, 2022.</ref><ref>Anne-Lovely Étienne, [https://www.tvanouvelles.ca/2020/09/11/quatre-actrices-de-la-diversite-un-meme-combat "Quatre actrices de la diversité, un même combat"]. [[TVA Nouvelles]], September 11, 2020.</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-igiza-filamu}} [[Jamii: Waigizaji wa Kanada]] tqnkkzux84qg8uknt7u25xuee5vdsb1 Alexis Hoag-Fordjour 0 242573 1581263 2026-07-23T12:09:22Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Alexis Hoag-Fordjour''' (alizaliwa [[1982]])<ref name=":0">{{Cite web|title=Brooklyn Law School - Hoag-Fordjour Alexis|url=https://www.brooklaw.edu/Contact-Us/Hoag-Fordjour-Alexis|access-date=2025-07-20|website=www.brooklaw.edu}}</ref> ni [[Profesa]] wa [[Sheria]] wa David Dinkins '56 na mkurugenzi mwenza wa Kituo cha Haki ya Jinai katika Shule ya Sheria ya Brooklyn. Alizaliwa Kusini mwa [[California]] na ni [[Mtanzania]]-[[Mmarekani]] wa kizazi cha kwa...' 1581263 wikitext text/x-wiki '''Alexis Hoag-Fordjour''' (alizaliwa [[1982]])<ref name=":0">{{Cite web|title=Brooklyn Law School - Hoag-Fordjour Alexis|url=https://www.brooklaw.edu/Contact-Us/Hoag-Fordjour-Alexis|access-date=2025-07-20|website=www.brooklaw.edu}}</ref> ni [[Profesa]] wa [[Sheria]] wa David Dinkins '56 na mkurugenzi mwenza wa Kituo cha Haki ya Jinai katika Shule ya Sheria ya Brooklyn. Alizaliwa Kusini mwa [[California]] na ni [[Mtanzania]]-[[Mmarekani]] wa kizazi cha kwanza mwenye asili ya [[Kichagga]]. Alipata shahada ya kwanza kutoka Chuo Kikuu cha Yale na shahada ya sheria (Juris Doctor) kutoka Shule ya Sheria ya NYU.<ref>{{Cite web|title=Brooklyn Law School - Professor Alexis Hoag-Fordjour Selected as Constitutional Accountability Center's Inaugural Scholar-in-Residence|url=https://www.brooklaw.edu/news-and-events/news/2024/02/prof-alexis-hoag-fordjour-selected-constitutional-accountability-ctr-inaugural-scholar-in-residence/|access-date=2025-01-15|website=www.brooklaw.edu}}</ref> Baada ya masomo yake, alifanya kazi kwa zaidi ya muongo mmoja kama wakili wa haki za kiraia na ulinzi wa kesi za adhabu ya kifo katika taasisi mbalimbali, zikiwemo NAACP Legal Defense and Educational Fund, Inc. na Ofisi ya Mtetezi wa Umma wa Shirikisho. Alikuwa mtaalamu wa kwanza wa kudumu katika Mpango wa Eric H. Holder Jr. wa Haki za Kiraia na Siasa katika Chuo Kikuu cha Columbia, na pia alikuwa mhadhiri katika Shule ya Sheria ya Columbia. Pia aliwahi kuwa karani wa sheria kwa Jaji John T. Nixon wa Mahakama ya Wilaya ya Marekani kwa Wilaya ya Kati ya Tennessee.<ref>{{Cite news|last=Decaille|first=Nia|date=2022-07-22|title=With Lots of Eye Contact, Something Clicked|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2022/07/22/style/derek-fordjour-alexis-hoag-wedding.html|access-date=2022-11-03|issn=0362-4331}}</ref> Mwaka [[2021]], Hoag-Fordjour alichaguliwa kuwa mwanachama wa American Law Institute. Mnamo [[Februari]] [[2024]], Kituo cha Uwajibikaji wa Kikatiba (CAC) kilimtangaza kuwa msomi wake wa kwanza wa kudumu. Mnamo [[Julai]] [[2022]], alifunga ndoa na Derek Fordjour katika Arthur Ross Terrace and Garden iliyopo Cooper Hewitt, Smithsonian Design Museum huko [[Manhattan]].<ref>{{Cite news|last=Decaille|first=Nia|date=2022-07-22|title=With Lots of Eye Contact, Something Clicked|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2022/07/22/style/derek-fordjour-alexis-hoag-wedding.html|access-date=2022-11-03|issn=0362-4331}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mwanasiasa}} [[Jamii: Waliozaliwa 1982]] [[Jamii: Wanasheria wa Marekani]] [[Jamii: Tanzania]] [[Jamii: Marekani]] iga7lkem9hyqcyvjg3not0wql0todur Jenny Douglas-Foote 0 242574 1581264 2026-07-23T12:16:08Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:JennyDouglas.jpg|thumb|Jenny Douglas-Foote]] '''Jennifer Dawn Douglas-Foote''' (alizaliwa [[Douglas]], zamani Douglas-McRae, tarehe [[3 Machi]] [[1957]]) ni [[mwimbaji]] na [[mwigizaji]] kutoka [[Marekani]]. Anajulikana zaidi kwa kufanya ziara na bendi ya rock Toto kuanzia mwaka [[1990]] hadi [[1997]], na baadaye kushiriki tena katika ziara zao wakati wa miaka ya [[2010]]. Pia ametumbuiza na kushirikiana na wasanii wengi maarufu, wakiwemo Pink, Rob...' 1581264 wikitext text/x-wiki [[Faili:JennyDouglas.jpg|thumb|Jenny Douglas-Foote]] '''Jennifer Dawn Douglas-Foote''' (alizaliwa [[Douglas]], zamani Douglas-McRae, tarehe [[3 Machi]] [[1957]]) ni [[mwimbaji]] na [[mwigizaji]] kutoka [[Marekani]]. Anajulikana zaidi kwa kufanya ziara na bendi ya rock Toto kuanzia mwaka [[1990]] hadi [[1997]], na baadaye kushiriki tena katika ziara zao wakati wa miaka ya [[2010]]. Pia ametumbuiza na kushirikiana na wasanii wengi maarufu, wakiwemo Pink, Rob Thomas, Cher, [[Janet Jackson]], [[Mick Jagger]], [[Lenny Kravitz]], Moby, Donny Osmond, John Mellencamp, Joe Cocker, [[Enrique Iglesias]], Patti LaBelle, Nona Hendryx, Patti Austin, Glenn Lewis, Joey McIntyre, [[Elton John]], [[Tina Turner]], [[Madonna (mwanamuziki)|Madonna]], na [[Snoop Dogg]].<ref>{{Cite web|title=Jenny Dawn Douglas, b1957|url=https://www.douglashistory.co.uk/history/Jenny_D_Douglas.htm|access-date=2026-06-21|website=www.douglashistory.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|last=BWW|first=Team|title=Jenny Dawn Douglas (Actor): Credits, Bio, News & More {{!}} Broadway World|url=https://www.broadwayworld.com/people/Jenny-Dawn-Douglas/|access-date=2026-06-21|website=BroadwayWorld|language=en}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} [[Jamii: Waliozaliwa 1957]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanamuziki wa Marekani]] 48aua589ll7we15gizhbr7nk965hgen 1581288 1581264 2026-07-23T15:08:54Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 2 template(s) replaced. 1581288 wikitext text/x-wiki [[Faili:JennyDouglas.jpg|thumb|Jenny Douglas-Foote]] '''Jennifer Dawn Douglas-Foote''' (alizaliwa [[Douglas]], zamani Douglas-McRae, tarehe [[3 Machi]] [[1957]]) ni [[mwimbaji]] na [[mwigizaji]] kutoka [[Marekani]]. Anajulikana zaidi kwa kufanya ziara na bendi ya rock Toto kuanzia mwaka [[1990]] hadi [[1997]], na baadaye kushiriki tena katika ziara zao wakati wa miaka ya [[2010]]. Pia ametumbuiza na kushirikiana na wasanii wengi maarufu, wakiwemo Pink, Rob Thomas, Cher, [[Janet Jackson]], [[Mick Jagger]], [[Lenny Kravitz]], Moby, Donny Osmond, John Mellencamp, Joe Cocker, [[Enrique Iglesias]], Patti LaBelle, Nona Hendryx, Patti Austin, Glenn Lewis, Joey McIntyre, [[Elton John]], [[Tina Turner]], [[Madonna (mwanamuziki)|Madonna]], na [[Snoop Dogg]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Jenny Dawn Douglas, b1957|url=https://www.douglashistory.co.uk/history/Jenny_D_Douglas.htm|access-date=2026-06-21|website=www.douglashistory.co.uk}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=BWW|first=Team|title=Jenny Dawn Douglas (Actor): Credits, Bio, News & More {{!}} Broadway World|url=https://www.broadwayworld.com/people/Jenny-Dawn-Douglas/|access-date=2026-06-21|website=BroadwayWorld|language=en}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} [[Jamii: Waliozaliwa 1957]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Wanamuziki wa Marekani]] ofhaz4qgx67fy3q29uj3etlor7xxf1w Arischa Conner 0 242575 1581266 2026-07-23T12:20:53Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Arischa Conner''' (alizaliwa [[18 Oktoba]] [[1971]]) ni [[mwigizaji]] kutoka [[Marekani]]. == Maisha ya awali == Conner alizaliwa Kingstree, [[South Carolina]], na kukulia [[Florence]], South Carolina. == Kazi == Arischa anajulikana zaidi kwa jukumu lake linalojirudia kama Leah Turner katika mfululizo wa awali wa Hulu, Dopesick.<ref>{{Cite web|last=Toby|first=Mekeisha Madden|date=2021-11-10|title=Dopesick's Arischa Conner Explains How Dr. Finnix's Arr...' 1581266 wikitext text/x-wiki '''Arischa Conner''' (alizaliwa [[18 Oktoba]] [[1971]]) ni [[mwigizaji]] kutoka [[Marekani]]. == Maisha ya awali == Conner alizaliwa Kingstree, [[South Carolina]], na kukulia [[Florence]], South Carolina. == Kazi == Arischa anajulikana zaidi kwa jukumu lake linalojirudia kama Leah Turner katika mfululizo wa awali wa Hulu, Dopesick.<ref>{{Cite web|last=Toby|first=Mekeisha Madden|date=2021-11-10|title=Dopesick's Arischa Conner Explains How Dr. Finnix's Arrest Saved His Life|url=https://www.tvline.com/previews/dopesick-preview-episode-7-hulu-arischa-conner-leah-finnix-1234741929/|access-date=2022-10-23|website=TVLine|language=en-US}}</ref> Pia ameonekana katika vipindi vingine vya televisheni kama Swagger na ''The Last Days of Ptolemy Grey''.<ref name="auto1">{{cite web|date=January 13, 2022|title='The Last Days of Ptolemy Grey': First look images for Samuel L. Jackson's Apple TV+ drama series revealed|url=https://wegotthiscovered.com/tv/the-last-days-of-ptolemy-grey-first-look-images-for-samuel-l-jacksons-apple-tv-drama-series-revealed/|access-date=January 13, 2022|website=wegotthiscovered.com}}</ref><ref name="auto2">{{cite web|date=January 6, 2022|title=Arischa Conner Defies Ageism in Entertainment by Taking on Complex Roles|url=https://blackgirlnerds.com/arischa-conner-defies-ageism-in-entertainment-by-taking-on-complex-roles/|access-date=March 31, 2022|website=blackgirlnerds.com}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-igiza-filamu}} [[Jamii: Waliozaliwa 1971]] [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Waigizaji wa Marekani]] r5vefm0cmrevt2cieq881z7s349cp54 Raissa Santana 0 242576 1581268 2026-07-23T12:24:08Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Raissa Oliveira Santana''' (alizaliwa [[6 Julai]] [[1995]]) ni [[mwanamitindo]] na mshindi wa taji la urembo kutoka [[Brazil]]. Alishinda taji la Miss Brasil 2016 na baadaye aliwakilisha Brazil katika mashindano ya Miss Universe 2016.<ref>{{cite web|title=Saiba mais sobre Raissa Santana, eleita Miss Brasil 2016|url=http://www.redetv.uol.com.br/tvfama/blog/celebridades/saiba-mais-sobre-raissa-santana-eleita-miss-brasil-2016|publisher=UOL TV Fama|access-d...' 1581268 wikitext text/x-wiki '''Raissa Oliveira Santana''' (alizaliwa [[6 Julai]] [[1995]]) ni [[mwanamitindo]] na mshindi wa taji la urembo kutoka [[Brazil]]. Alishinda taji la Miss Brasil 2016 na baadaye aliwakilisha Brazil katika mashindano ya Miss Universe 2016.<ref>{{cite web|title=Saiba mais sobre Raissa Santana, eleita Miss Brasil 2016|url=http://www.redetv.uol.com.br/tvfama/blog/celebridades/saiba-mais-sobre-raissa-santana-eleita-miss-brasil-2016|publisher=UOL TV Fama|access-date=2016-10-02|archive-date=2017-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131153336/http://www.redetv.uol.com.br/tvfama/blog/celebridades/saiba-mais-sobre-raissa-santana-eleita-miss-brasil-2016|url-status=live}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-mtu}} [[Jamii: Waliozaliwa 1995]] [[Jamii: Watu walio hai]] 8sx4zgnlko80d8rdxov8ccccofxi717 Lameka Fox 0 242577 1581269 2026-07-23T12:32:19Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Lameka Fox''' ni [[mwanamitindo]] kutoka [[Marekani]] mwenye asili ya [[Maryland]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.com/article/model-lameka-fox-instagram-discovery|title=How a Hashtag Turned a Horse-Training Teen Into a Model|website=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|first=Liana|last=Satenstein|date=July 15, 2015|access-date=November 10, 2018}}</ref> == Wasifu == Lameka Fox alianza kupata umaarufu katika ulimwengu wa uanamitindo baada ya kusainiwa na IM...' 1581269 wikitext text/x-wiki '''Lameka Fox''' ni [[mwanamitindo]] kutoka [[Marekani]] mwenye asili ya [[Maryland]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.com/article/model-lameka-fox-instagram-discovery|title=How a Hashtag Turned a Horse-Training Teen Into a Model|website=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|first=Liana|last=Satenstein|date=July 15, 2015|access-date=November 10, 2018}}</ref> == Wasifu == Lameka Fox alianza kupata umaarufu katika ulimwengu wa uanamitindo baada ya kusainiwa na IMG Models mwezi Mei [[2015]]. Aligunduliwa kupitia kampeni ya IMG iitwayo We Love Your Genes (#WLYG) iliyokuwa ikitafuta vipaji vipya vya uanamitindo kupitia [[Instagram]]. Alianza kazi yake ya runway katika wiki kuu za mitindo za [[Paris]], [[London]], [[Milan]] na [[New York]], ambapo alifungua onyesho la Yeezy SS/17 wakati wa New York Fashion Week. Fox amefanya kazi na wabunifu mbalimbali maarufu kama Maison Valentino, [[Tommy Hilfiger]], Marc Jacobs, Rodarte, Kenzo, Miu Miu, Coach, Burberry, Stella McCartney, na Julien Macdonald.<ref>{{cite news|url=https://www.corriere.it/moda/news/16_febbraio_02/lameka-fox-modella-grazie-un-hashtag-foto-senza-trucco-f72a227c-c9b6-11e5-83af-3e75cf16ed0a.shtml?refresh_ce-cp|language=it|title=Lameka Fox, modella grazie a un hashtag e una foto senza trucco|work=[[Corriere della Sera]]|first=Carlotta|last=Clerici|date=February 5, 2016|access-date=November 10, 2018}}</ref> Pia alishiriki katika kampeni ya Tommy Hilfiger pamoja na Gigi Hadid. Alichaguliwa kushiriki katika maonyesho ya Victoria's Secret Fashion Show mwaka [[2016]] jijini Paris, [[2017]], [[Shanghai]], na [[2018]] huko New York City. Ameonekana katika tahariri za magazeti maarufu ya mitindo kama Elle, Interview, Vogue, na Teen Vogue. Mwaka [[2017]], alionekana kwenye jalada la Harper's Bazaar Arabia na baadaye kwenye jalada la Harper's Bazaar Vietnam pamoja na wanamitindo wengine maarufu.<ref>{{Cite web|url=http://www.elleuk.com/fashion/news/a28957/everything-you-need-to-know-about-lameka-fox/#!|title=''Everything you need to know about Lameka Fox''|work=Elle|date=18 January 2016|accessdate=16 November 2016}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} [[Jamii: Watu walio hai]] ir2d2ggtyt1px7f5zu4ojqsroq625oa 1581291 1581269 2026-07-23T15:47:42Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1581291 wikitext text/x-wiki '''Lameka Fox''' ni [[mwanamitindo]] kutoka [[Marekani]] mwenye asili ya [[Maryland]].<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.com/article/model-lameka-fox-instagram-discovery|title=How a Hashtag Turned a Horse-Training Teen Into a Model|website=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|first=Liana|last=Satenstein|date=July 15, 2015|access-date=November 10, 2018}}</ref> == Wasifu == Lameka Fox alianza kupata umaarufu katika ulimwengu wa uanamitindo baada ya kusainiwa na IMG Models mwezi Mei [[2015]]. Aligunduliwa kupitia kampeni ya IMG iitwayo We Love Your Genes (#WLYG) iliyokuwa ikitafuta vipaji vipya vya uanamitindo kupitia [[Instagram]]. Alianza kazi yake ya runway katika wiki kuu za mitindo za [[Paris]], [[London]], [[Milan]] na [[New York]], ambapo alifungua onyesho la Yeezy SS/17 wakati wa New York Fashion Week. Fox amefanya kazi na wabunifu mbalimbali maarufu kama Maison Valentino, [[Tommy Hilfiger]], Marc Jacobs, Rodarte, Kenzo, Miu Miu, Coach, Burberry, Stella McCartney, na Julien Macdonald.<ref>{{cite news|url=https://www.corriere.it/moda/news/16_febbraio_02/lameka-fox-modella-grazie-un-hashtag-foto-senza-trucco-f72a227c-c9b6-11e5-83af-3e75cf16ed0a.shtml?refresh_ce-cp|language=it|title=Lameka Fox, modella grazie a un hashtag e una foto senza trucco|work=[[Corriere della Sera]]|first=Carlotta|last=Clerici|date=February 5, 2016|access-date=November 10, 2018}}</ref> Pia alishiriki katika kampeni ya Tommy Hilfiger pamoja na Gigi Hadid. Alichaguliwa kushiriki katika maonyesho ya Victoria's Secret Fashion Show mwaka [[2016]] jijini Paris, [[2017]], [[Shanghai]], na [[2018]] huko New York City. Ameonekana katika tahariri za magazeti maarufu ya mitindo kama Elle, Interview, Vogue, na Teen Vogue. Mwaka [[2017]], alionekana kwenye jalada la Harper's Bazaar Arabia na baadaye kwenye jalada la Harper's Bazaar Vietnam pamoja na wanamitindo wengine maarufu.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.elleuk.com/fashion/news/a28957/everything-you-need-to-know-about-lameka-fox/#!|title=''Everything you need to know about Lameka Fox''|work=Elle|date=18 January 2016|accessdate=16 November 2016}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} [[Jamii: Watu walio hai]] azwh9f5fbu3kw8ajhv2jk1jmmg7m5eb Yvonne John Lewis 0 242578 1581270 2026-07-23T12:38:05Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika '[[Faili:Yvonne John Lewis better quality image.png|thumb|Yvonne John Lewis]] '''Yvonne John Lewis''' ni [[mwimbaji]] kiongozi wa kike na mwimbaji wa sauti za nyuma kutoka [[Uingereza]]. == Maisha na kazi == Yvonne John Lewis anatokea [[London]], Uingereza. Aligunduliwa na Osmond Wright, anayejulikana kitaalamu kama Mozez, ambaye pia ni mwimbaji wa kundi la muziki wa downtempo la Uingereza Zero 7.<ref>{{Cite web|url=http://www.atlanticrecords.com/zero7/mus...' 1581270 wikitext text/x-wiki [[Faili:Yvonne John Lewis better quality image.png|thumb|Yvonne John Lewis]] '''Yvonne John Lewis''' ni [[mwimbaji]] kiongozi wa kike na mwimbaji wa sauti za nyuma kutoka [[Uingereza]]. == Maisha na kazi == Yvonne John Lewis anatokea [[London]], Uingereza. Aligunduliwa na Osmond Wright, anayejulikana kitaalamu kama Mozez, ambaye pia ni mwimbaji wa kundi la muziki wa downtempo la Uingereza Zero 7.<ref>{{Cite web|url=http://www.atlanticrecords.com/zero7/music/?id=atlrelease700474|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927013342/http://www.atlanticrecords.com/zero7/music/?id=atlrelease700474|url-status=dead|title=Atlantic Records :: Zero 7 Media : When It Falls<!-- Bot generated title -->|archivedate=27 September 2007}}</ref> John Lewis alianza kazi yake kama mwimbaji mkuu kwenye albamu za Zero 7 na baadaye aliendelea kutoa sauti kuu na kushiriki katika rekodi za wasanii mbalimbali, wakiwemo Basement Jaxx, Sia, Stella Browne, Narcotic Thrust, na Rollercone.<ref>{{Cite web|url=http://moo.vivaroxymusic.com/4568|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060823023711/http://moo.vivaroxymusic.com/4568|url-status=dead|title=These Vintage Years! – Bryan Ferry and Roxy Music – Yvonne John Lewis<!-- Bot generated title -->|archivedate=23 August 2006}}</ref> Anajulikana zaidi kwa kushiriki kama mwimbaji katika wimbo "Safe from Harm" wa Narcotic Thrust, ambao ulifika nafasi ya kwanza kwenye chati ya Billboard Hot Dance Music/Club Play mwaka [[2002]].<ref>{{Cite web|url=https://www.allaboutjazz.com/james-vargas-james-vargas-review-by-brian-soergel.php|title=James Vargas: James Vargas album review|website=Allaboutjazz.com|date=25 April 2004}}</ref> Pia amefanya kazi kama mwimbaji wa sauti za nyuma kwa wasanii kama Bryan Ferry, Blue, Enrique Iglesias, James Fargas, Westlife, na Atomic Kitten. Alitoa pia sauti katika wimbo wa Simon Webbe uitwao "No Worries". Mwaka [[2004]], alifanya ziara pamoja na bendi ya Roxy Music. Aliendelea na shughuli zake za uimbaji hadi mwaka [[2008]].<ref>{{Cite web|title=Yvonne John-Lewis|url=https://www.discogs.com/artist/119414-Yvonne-John-Lewis?superFilter=Credits|access-date=2025-01-05|publisher=Discogs|language=en}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Waimbaji wa Uingereza]] oi1czf3itcr1w1ku6i07mi4mdqzvuib 1581293 1581270 2026-07-23T18:07:35Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 4 template(s) replaced. 1581293 wikitext text/x-wiki [[Faili:Yvonne John Lewis better quality image.png|thumb|Yvonne John Lewis]] '''Yvonne John Lewis''' ni [[mwimbaji]] kiongozi wa kike na mwimbaji wa sauti za nyuma kutoka [[Uingereza]]. == Maisha na kazi == Yvonne John Lewis anatokea [[London]], Uingereza. Aligunduliwa na Osmond Wright, anayejulikana kitaalamu kama Mozez, ambaye pia ni mwimbaji wa kundi la muziki wa downtempo la Uingereza Zero 7.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://www.atlanticrecords.com/zero7/music/?id=atlrelease700474|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927013342/http://www.atlanticrecords.com/zero7/music/?id=atlrelease700474|url-status=dead|title=Atlantic Records :: Zero 7 Media : When It Falls<!-- Bot generated title -->|archivedate=27 September 2007}}</ref> John Lewis alianza kazi yake kama mwimbaji mkuu kwenye albamu za Zero 7 na baadaye aliendelea kutoa sauti kuu na kushiriki katika rekodi za wasanii mbalimbali, wakiwemo Basement Jaxx, Sia, Stella Browne, Narcotic Thrust, na Rollercone.<ref>{{Rejea tovuti|url=http://moo.vivaroxymusic.com/4568|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060823023711/http://moo.vivaroxymusic.com/4568|url-status=dead|title=These Vintage Years! – Bryan Ferry and Roxy Music – Yvonne John Lewis<!-- Bot generated title -->|archivedate=23 August 2006}}</ref> Anajulikana zaidi kwa kushiriki kama mwimbaji katika wimbo "Safe from Harm" wa Narcotic Thrust, ambao ulifika nafasi ya kwanza kwenye chati ya Billboard Hot Dance Music/Club Play mwaka [[2002]].<ref>{{Rejea tovuti|url=https://www.allaboutjazz.com/james-vargas-james-vargas-review-by-brian-soergel.php|title=James Vargas: James Vargas album review|website=Allaboutjazz.com|date=25 April 2004}}</ref> Pia amefanya kazi kama mwimbaji wa sauti za nyuma kwa wasanii kama Bryan Ferry, Blue, Enrique Iglesias, James Fargas, Westlife, na Atomic Kitten. Alitoa pia sauti katika wimbo wa Simon Webbe uitwao "No Worries". Mwaka [[2004]], alifanya ziara pamoja na bendi ya Roxy Music. Aliendelea na shughuli zake za uimbaji hadi mwaka [[2008]].<ref>{{Rejea tovuti|title=Yvonne John-Lewis|url=https://www.discogs.com/artist/119414-Yvonne-John-Lewis?superFilter=Credits|access-date=2025-01-05|publisher=Discogs|language=en}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} [[Jamii: Watu walio hai]] [[Jamii: Waimbaji wa Uingereza]] lqpfg534hp0bxqq2i31m6t9kl3gtojm Darcy Bourne 0 242579 1581271 2026-07-23T12:42:06Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Darcy Tabitha Bourne''' (alizaliwa [[13 Oktoba]] [[2001]]) ni mchezaji wa hoki ya uwanjani kutoka [[Uingereza]]. Anacheza nafasi ya mshambuliaji katika klabu ya Surbiton na pia anawakilisha timu za taifa za wanawake za Uingereza na Great Britain.<ref>{{Cite web|last=Kitchen|first=The Web|date=2017-02-02|title=Darcy Receives 2016 Higgins Youth Girls U16 Award|url=https://www.wellingtoncollege.org.uk/news-events/darcy-receives-2016-higgins-youth-girls-u16...' 1581271 wikitext text/x-wiki '''Darcy Tabitha Bourne''' (alizaliwa [[13 Oktoba]] [[2001]]) ni mchezaji wa hoki ya uwanjani kutoka [[Uingereza]]. Anacheza nafasi ya mshambuliaji katika klabu ya Surbiton na pia anawakilisha timu za taifa za wanawake za Uingereza na Great Britain.<ref>{{Cite web|last=Kitchen|first=The Web|date=2017-02-02|title=Darcy Receives 2016 Higgins Youth Girls U16 Award|url=https://www.wellingtoncollege.org.uk/news-events/darcy-receives-2016-higgins-youth-girls-u16-award/#:~:text=On%20the%2025th%20January,GB%20at%20recent%20Olympic%20Games.|access-date=2022-02-18|website=Wellington College|language=en-GB}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii: Wachezaji mpira wa Uingereza]] [[Jamii: Watu walio hai]] 1zkhp5lwqsp7l6w2dhmmmytawnq8yaq 1581280 1581271 2026-07-23T14:24:42Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 1 template(s) replaced. 1581280 wikitext text/x-wiki '''Darcy Tabitha Bourne''' (alizaliwa [[13 Oktoba]] [[2001]]) ni mchezaji wa hoki ya uwanjani kutoka [[Uingereza]]. Anacheza nafasi ya mshambuliaji katika klabu ya Surbiton na pia anawakilisha timu za taifa za wanawake za Uingereza na Great Britain.<ref>{{Rejea tovuti|last=Kitchen|first=The Web|date=2017-02-02|title=Darcy Receives 2016 Higgins Youth Girls U16 Award|url=https://www.wellingtoncollege.org.uk/news-events/darcy-receives-2016-higgins-youth-girls-u16-award/#:~:text=On%20the%2025th%20January,GB%20at%20recent%20Olympic%20Games.|access-date=2022-02-18|website=Wellington College|language=en-GB}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-cheza-mpira}} [[Jamii: Wachezaji mpira wa Uingereza]] [[Jamii: Watu walio hai]] sgyf8knzxd6lqob2n67rv27jgxw6qsg Samsung Galaxy Z Fold 8 0 242580 1581276 2026-07-23T13:45:59Z Ramadhani Mushi 61176 Ukurasa ulianzishwa kwa kuandika ''''Samsung Galaxy Z Fold''' '''8''' (pia ikiandikwa '''Samsung Galaxy Z Fold 8''' na '''Galaxy Z Fold8 Ultra''') ni mfululizo wa simu janja za hali ya juu zinazokunjika zinazotengenezwa na [[Samsung Electronics]] chini ya mfululizo wa Galaxy Z. Mfululizo huu unaendeshwa na mfumo wa [[Android]] na ulitangazwa tarehe [[22 Julai]] [[2026]] katika hafla ya [[Samsung Galaxy Unpacked]] iliyofanyika [[London]], [[Uingereza]]. Ulitangazwa pamoja na vifaa vingine k...' 1581276 wikitext text/x-wiki '''Samsung Galaxy Z Fold''' '''8''' (pia ikiandikwa '''Samsung Galaxy Z Fold 8''' na '''Galaxy Z Fold8 Ultra''') ni mfululizo wa simu janja za hali ya juu zinazokunjika zinazotengenezwa na [[Samsung Electronics]] chini ya mfululizo wa Galaxy Z. Mfululizo huu unaendeshwa na mfumo wa [[Android]] na ulitangazwa tarehe [[22 Julai]] [[2026]] katika hafla ya [[Samsung Galaxy Unpacked]] iliyofanyika [[London]], [[Uingereza]]. Ulitangazwa pamoja na vifaa vingine kama [[Galaxy Z Flip 8]], mfululizo wa [[Galaxy Watch 9]], na [[Galaxy Glasses]].<ref>{{Cite web|last=Perry|first=Alex|date=2026-07-22|title=Samsung Z Fold 8 Ultra is the company's newest book-style foldable|url=https://mashable.com/tech/samsung-galaxy-z-fold-8-ultra-specs-price-preorder|access-date=2026-07-23|website=Mashable|language=en}}</ref> Mfululizo wa Galaxy Z Fold 8 unajumuisha aina mbili za matoleo '''Galaxy Z Fold''' 8 na '''Galaxy Z Fold 8 Ultra''' Hii ni mara ya kwanza Samsung kutoa simu ya kukunjika katika matoleo mawili yanayouzwa pamoja, huku toleo la Ultra likiwa na hadhi ya juu zaidi na likiwa mrithi wa [[Samsung Galaxy Z Fold 7|Galaxy Z Fold]] [[Samsung Galaxy Z Fold 7|7]]. Samsung pia ilitumia jina la Ultra kwa mtindo unaofanana na mfululizo wa Galaxy S Ultra. Mfululizo huu ulipangwa kuwa miongoni mwa simu za kwanza za Samsung kuja na mfumo endeshi wa [[Android 17]] ikiwa imesakinishwa tayari.<ref name=":21">{{Cite web|last=Petrova|first=Iskra|date=2026-07-17|title=Galaxy Unpacked 2026 is days away: how to watch and what to expect from the Fold 8, Flip 8 and more|url=https://www.phonearena.com/news/galaxy-unpacked-2026-how-to-watch-and-what-to-expect_id181927|access-date=2026-07-18|website=PhoneArena|language=en-US}}</ref><ref name=":22">{{Cite web|date=2026-07-21|title=Samsung Galaxy Unpacked Live: Z Fold 8, Z Flip 8 Expected - CNET|url=https://www.cnet.com/news-live/samsung-galaxy-unpacked-live-july-2026-z-fold-8-z-flip-8/|access-date=2026-07-21|language=en-US}}</ref><ref name=":23">{{Cite web|last=Schoon|first=Ben|date=2026-07-22|title=Where to watch Samusng's Unpacked event for Galaxy Z Fold 8, Watch 9|url=https://9to5google.com/2026/07/22/samsung-galaxy-z-fold-8-event-where-to-watch/|access-date=2026-07-22|website=9to5Google|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Farooqui|first=Adnan|date=2026-07-22|title=Samsung confirms Galaxy Z Fold 8 price starts at $1,899|url=https://www.sammobile.com/news/samsung-confirms-galaxy-z-fold-8-price-starts-at-1899/|access-date=2026-07-22|website=SamMobile|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Farooqui|first=Adnan|date=2026-07-22|title=Galaxy Z Fold 8 Ultra price gets increased to $2,099 as feared|url=https://www.sammobile.com/news/samsung-galaxy-z-fold-8-ultra-prices/|access-date=2026-07-22|website=SamMobile|language=en-US}}</ref> == Historia == === Maendeleo === Maendeleo ya Samsung Galaxy Z Fold 8 yalianza muda mfupi baada ya kutangazwa kwa mtangulizi wake, Galaxy Z Fold 7. Dalili za kwanza za kifaa kipya zilionekana katika hifadhidata ya GSMA mnamo Desemba [[2025]] chini ya jina la msimbo "H8" lenye namba ya modeli SM-F971U. Awali ilidhaniwa kuwa kifaa hicho kingekuwa cha aina ya Galaxy Z Flip, lakini baadaye taarifa zilionyesha kuwa huenda Samsung ilikuwa ikitengeneza aina mpya ya simu inayokunjika yenye mtindo wa Fold.<ref>{{Cite web|date=2025-12-01|title=Mystery Samsung device might actually be the rumored wide-screen Fold 8|url=https://www.androidauthority.com/samsung-sm-f971-wide-screen-fold-8-leak-3620912/|access-date=2026-06-27|website=Android Authority|language=en|last=Siddiqui|first=Aamir|archive-url=https://web.archive.org/web/20260215031052/https://www.androidauthority.com/samsung-sm-f971-wide-screen-fold-8-leak-3620912/|archive-date=2026-02-15}}</ref><ref>{{Cite web|last=Temelkov|first=Ilia|date=2025-12-01|title=Samsung may launch an extra Galaxy Z Fold model next year, and here’s another proof of it|url=https://www.phonearena.com/news/samsung-may-launch-an-extra-galaxy-z-fold-model-next-year-and-heres-another-proof-of-it_id176244|access-date=2026-06-28|website=PhoneArena|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Romero|first=Andrew|date=2025-12-01|title=Unique Samsung model number suggests a second Galaxy Z Fold 8 variant in the works|url=https://9to5google.com/2025/12/01/new-galaxy-z-fold-8-variant-model/|website=9to5Google|access-date=June 29, 2026}}</ref> Majaribio ya ndani ya One UI 9 yaliyofanyika mwaka 2026 yalionyesha uwepo wa aina mbili za simu za Fold, SM-F776U - iliyohusishwa na Galaxy Z Fold 8 na SM-F971U - kifaa kilichokuwa kikijulikana kwa muda kama "Wide Fold" Ripoti za awali zilidai kuwa Samsung ilikuwa ikitengeneza matoleo mawili, Galaxy Z Fold 8 ya kawaida na toleo pana lenye skrini kubwa zaidi, lenye muundo unaofanana na kitabu. Baadhi ya taarifa ziliashiria kuwa vifaa hivyo vinaweza kuwa na, betri kubwa zaidi, uwezekano wa kuunga mkono S Pen, kichakataji cha Qualcomm Snapdragon 8 Elite Gen 5 na maboresho makubwa ya skrini. Ripoti zilidai kuwa toleo la kawaida lingeweza kuwa na betri ya karibu 5,000 mAh, huku toleo pana likiwa na takribani 4,800 mAh. Kadri uzinduzi ulivyokaribia mwaka 2026, taarifa mbalimbali zilianza kuonekana kuhusu, muundo wa simu, rangi zinazotarajiwa, chaguo za hifadhi, vifaa vya ulinzi (cases) na maboresho ya skrini. Iliripotiwa kuwa skrini ya ndani ingekuwa na maboresho makubwa, ikiwa na unene wa tabaka la skrini uliobadilishwa ili kusaidia uimara na kupunguza alama ya mkunjo katikati ya skrini. Picha na video zilizodaiwa kuonyesha kifaa halisi zilionyesha kuwa Galaxy Z Fold 8 ingeendelea na muundo wa kukunjika kama Galaxy Z Fold 7, lakini ikiwa na mkunjo unaoonekana kidogo zaidi, skrini tambarare zaidi na maboresho ya ubora wa matumizi. Kabla ya uzinduzi rasmi, picha za vifaa vya kiwandani na matangazo ya Samsung zilianza kuvuja, zikionyesha matoleo tofauti ya Galaxy Z Fold 8, pamoja na toleo lenye skrini pana na linalodhaniwa kuitwa Galaxy Z Fold 8 Ultra.<ref>{{Cite web|last=Romero|first=Johanna|date=2026-06-30|title=Samsung drops its first Galaxy Z Fold 8 teasers, and wants you to crack the clues|url=https://www.phonearena.com/news/samsung-drops-its-first-galaxy-z-fold-8-teasers-and-wants-you-to-crack-the-clues_id181524|access-date=2026-06-30|website=PhoneArena|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Matei|first=Mihai|date=2026-06-30|title=Galaxy Z Fold 8 pre-Unpacked campaign starts with clever short videos, most featuring food|url=https://www.sammobile.com/news/galaxy-z-fold-8-pre-unpacked-campaign-clever-short-videos/|access-date=2026-07-01|website=SamMobile|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Schoon|first=Ben|date=2026-06-30|title=Samsung drops first official Galaxy Z Fold 8 teasers, ‘New Shape, New Joy’ [Gallery]|url=https://9to5google.com/2026/06/30/samsung-galaxy-z-fold-8-official-teasers/|access-date=July 1, 2026|website=9to5Google|archive-url=https://web.archive.org/web/20260701205659/https://9to5google.com/2026/06/30/samsung-galaxy-z-fold-8-official-teasers/|archive-date=2026-07-01}}</ref> === Mionekano Mingine === Uvujaji na matangazo ya Samsung Galaxy Z Fold 8 yaliendelea kuonekana kabla ya uzinduzi rasmi wa kifaa hicho mwaka 2026. Muundo wa Galaxy Z Fold 8 ulionekana mara kadhaa kupitia ushirikiano wa Samsung na kampuni za burudani. Mnamo 9 Julai 2026 na 15 Julai 2026, kifaa hicho kilionekana kwenye bango na video za filamu Spider-Man: Brand New Day kupitia ushirikiano wa Sony na Marvel Studios. Maudhui hayo yalionyesha toleo lenye skrini pana zaidi la Galaxy Z Fold 8 likiwa na kamera mbili za nyuma, pamoja na kauli mbiu: "Umbo jipya kabisa kwa Siku Mpya." Mnamo 17 Julai 2026, muundo wa Galaxy Z Fold 8 ulionekana tena katika chapisho la Instagram lililoshirikishwa na kundi la BTS wakati wa Arirang World Tour, ambapo mwanachama J-Hope alionekana akiwa ameshika kifaa hicho. Siku moja kabla ya uzinduzi rasmi, Samsung Mobile pia ilishiriki chapisho kupitia mtandao wa X, likimuonyesha tena J-Hope akiwa na Galaxy Z Fold 8 pana zaidi. Pia kabla ya uzinduzi, kampuni ya T-Mobile for Business ilitoa tangazo lililoonyesha Galaxy Z Fold 8 pana zaidi na kukielezea kama "kitovu kikubwa cha mfukoni". Mnamo 17 Julai 2026, toleo maalum la Galaxy Z Fold 8 Ultra liliorodheshwa kuuzwa kwenye tovuti ya Caviar, kampuni inayojulikana kwa kutengeneza simu za kifahari zilizobadilishwa muonekano.<ref>{{Cite web|last=Diaz|first=Justin|date=2026-07-21|title=Samsung Galaxy Z Fold 8 leaks give another look at the 4:3 aspect ratio|url=https://www.androidheadlines.com/2026/07/samsung-galaxy-z-fold-8-leaks-give-another-look-at-the-43-aspect-ratio.html|access-date=2026-07-21|website=Android Headlines|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Romero|first=Andrew|date=2026-07-17|title=Marketing images of Galaxy Z Fold 8 photos leak right before Galaxy Unpacked [Gallery]|url=https://9to5google.com/2026/07/17/galaxy-z-fold-8-flip-images-leak-before-launch/|access-date=2026-07-17|website=9to5Google|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20260718132128/https://9to5google.com/2026/07/17/galaxy-z-fold-8-flip-images-leak-before-launch/|archive-date=2026-07-18}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-teknolojia}} [[Jamii: Teknolojia]] h2du3kzleix6gleulyrxedqko9gpwcw 1581292 1581276 2026-07-23T17:22:34Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 14 template(s) replaced. 1581292 wikitext text/x-wiki '''Samsung Galaxy Z Fold''' '''8''' (pia ikiandikwa '''Samsung Galaxy Z Fold 8''' na '''Galaxy Z Fold8 Ultra''') ni mfululizo wa simu janja za hali ya juu zinazokunjika zinazotengenezwa na [[Samsung Electronics]] chini ya mfululizo wa Galaxy Z. Mfululizo huu unaendeshwa na mfumo wa [[Android]] na ulitangazwa tarehe [[22 Julai]] [[2026]] katika hafla ya [[Samsung Galaxy Unpacked]] iliyofanyika [[London]], [[Uingereza]]. Ulitangazwa pamoja na vifaa vingine kama [[Galaxy Z Flip 8]], mfululizo wa [[Galaxy Watch 9]], na [[Galaxy Glasses]].<ref>{{Rejea tovuti|last=Perry|first=Alex|date=2026-07-22|title=Samsung Z Fold 8 Ultra is the company's newest book-style foldable|url=https://mashable.com/tech/samsung-galaxy-z-fold-8-ultra-specs-price-preorder|access-date=2026-07-23|website=Mashable|language=en}}</ref> Mfululizo wa Galaxy Z Fold 8 unajumuisha aina mbili za matoleo '''Galaxy Z Fold''' 8 na '''Galaxy Z Fold 8 Ultra''' Hii ni mara ya kwanza Samsung kutoa simu ya kukunjika katika matoleo mawili yanayouzwa pamoja, huku toleo la Ultra likiwa na hadhi ya juu zaidi na likiwa mrithi wa [[Samsung Galaxy Z Fold 7|Galaxy Z Fold]] [[Samsung Galaxy Z Fold 7|7]]. Samsung pia ilitumia jina la Ultra kwa mtindo unaofanana na mfululizo wa Galaxy S Ultra. Mfululizo huu ulipangwa kuwa miongoni mwa simu za kwanza za Samsung kuja na mfumo endeshi wa [[Android 17]] ikiwa imesakinishwa tayari.<ref name=":21">{{Rejea tovuti|last=Petrova|first=Iskra|date=2026-07-17|title=Galaxy Unpacked 2026 is days away: how to watch and what to expect from the Fold 8, Flip 8 and more|url=https://www.phonearena.com/news/galaxy-unpacked-2026-how-to-watch-and-what-to-expect_id181927|access-date=2026-07-18|website=PhoneArena|language=en-US}}</ref><ref name=":22">{{Rejea tovuti|date=2026-07-21|title=Samsung Galaxy Unpacked Live: Z Fold 8, Z Flip 8 Expected - CNET|url=https://www.cnet.com/news-live/samsung-galaxy-unpacked-live-july-2026-z-fold-8-z-flip-8/|access-date=2026-07-21|language=en-US}}</ref><ref name=":23">{{Rejea tovuti|last=Schoon|first=Ben|date=2026-07-22|title=Where to watch Samusng's Unpacked event for Galaxy Z Fold 8, Watch 9|url=https://9to5google.com/2026/07/22/samsung-galaxy-z-fold-8-event-where-to-watch/|access-date=2026-07-22|website=9to5Google|language=en-US}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=Farooqui|first=Adnan|date=2026-07-22|title=Samsung confirms Galaxy Z Fold 8 price starts at $1,899|url=https://www.sammobile.com/news/samsung-confirms-galaxy-z-fold-8-price-starts-at-1899/|access-date=2026-07-22|website=SamMobile|language=en-US}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=Farooqui|first=Adnan|date=2026-07-22|title=Galaxy Z Fold 8 Ultra price gets increased to $2,099 as feared|url=https://www.sammobile.com/news/samsung-galaxy-z-fold-8-ultra-prices/|access-date=2026-07-22|website=SamMobile|language=en-US}}</ref> == Historia == === Maendeleo === Maendeleo ya Samsung Galaxy Z Fold 8 yalianza muda mfupi baada ya kutangazwa kwa mtangulizi wake, Galaxy Z Fold 7. Dalili za kwanza za kifaa kipya zilionekana katika hifadhidata ya GSMA mnamo Desemba [[2025]] chini ya jina la msimbo "H8" lenye namba ya modeli SM-F971U. Awali ilidhaniwa kuwa kifaa hicho kingekuwa cha aina ya Galaxy Z Flip, lakini baadaye taarifa zilionyesha kuwa huenda Samsung ilikuwa ikitengeneza aina mpya ya simu inayokunjika yenye mtindo wa Fold.<ref>{{Rejea tovuti|date=2025-12-01|title=Mystery Samsung device might actually be the rumored wide-screen Fold 8|url=https://www.androidauthority.com/samsung-sm-f971-wide-screen-fold-8-leak-3620912/|access-date=2026-06-27|website=Android Authority|language=en|last=Siddiqui|first=Aamir|archive-url=https://web.archive.org/web/20260215031052/https://www.androidauthority.com/samsung-sm-f971-wide-screen-fold-8-leak-3620912/|archive-date=2026-02-15}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=Temelkov|first=Ilia|date=2025-12-01|title=Samsung may launch an extra Galaxy Z Fold model next year, and here’s another proof of it|url=https://www.phonearena.com/news/samsung-may-launch-an-extra-galaxy-z-fold-model-next-year-and-heres-another-proof-of-it_id176244|access-date=2026-06-28|website=PhoneArena|language=en-US}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=Romero|first=Andrew|date=2025-12-01|title=Unique Samsung model number suggests a second Galaxy Z Fold 8 variant in the works|url=https://9to5google.com/2025/12/01/new-galaxy-z-fold-8-variant-model/|website=9to5Google|access-date=June 29, 2026}}</ref> Majaribio ya ndani ya One UI 9 yaliyofanyika mwaka 2026 yalionyesha uwepo wa aina mbili za simu za Fold, SM-F776U - iliyohusishwa na Galaxy Z Fold 8 na SM-F971U - kifaa kilichokuwa kikijulikana kwa muda kama "Wide Fold" Ripoti za awali zilidai kuwa Samsung ilikuwa ikitengeneza matoleo mawili, Galaxy Z Fold 8 ya kawaida na toleo pana lenye skrini kubwa zaidi, lenye muundo unaofanana na kitabu. Baadhi ya taarifa ziliashiria kuwa vifaa hivyo vinaweza kuwa na, betri kubwa zaidi, uwezekano wa kuunga mkono S Pen, kichakataji cha Qualcomm Snapdragon 8 Elite Gen 5 na maboresho makubwa ya skrini. Ripoti zilidai kuwa toleo la kawaida lingeweza kuwa na betri ya karibu 5,000 mAh, huku toleo pana likiwa na takribani 4,800 mAh. Kadri uzinduzi ulivyokaribia mwaka 2026, taarifa mbalimbali zilianza kuonekana kuhusu, muundo wa simu, rangi zinazotarajiwa, chaguo za hifadhi, vifaa vya ulinzi (cases) na maboresho ya skrini. Iliripotiwa kuwa skrini ya ndani ingekuwa na maboresho makubwa, ikiwa na unene wa tabaka la skrini uliobadilishwa ili kusaidia uimara na kupunguza alama ya mkunjo katikati ya skrini. Picha na video zilizodaiwa kuonyesha kifaa halisi zilionyesha kuwa Galaxy Z Fold 8 ingeendelea na muundo wa kukunjika kama Galaxy Z Fold 7, lakini ikiwa na mkunjo unaoonekana kidogo zaidi, skrini tambarare zaidi na maboresho ya ubora wa matumizi. Kabla ya uzinduzi rasmi, picha za vifaa vya kiwandani na matangazo ya Samsung zilianza kuvuja, zikionyesha matoleo tofauti ya Galaxy Z Fold 8, pamoja na toleo lenye skrini pana na linalodhaniwa kuitwa Galaxy Z Fold 8 Ultra.<ref>{{Rejea tovuti|last=Romero|first=Johanna|date=2026-06-30|title=Samsung drops its first Galaxy Z Fold 8 teasers, and wants you to crack the clues|url=https://www.phonearena.com/news/samsung-drops-its-first-galaxy-z-fold-8-teasers-and-wants-you-to-crack-the-clues_id181524|access-date=2026-06-30|website=PhoneArena|language=en-US}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=Matei|first=Mihai|date=2026-06-30|title=Galaxy Z Fold 8 pre-Unpacked campaign starts with clever short videos, most featuring food|url=https://www.sammobile.com/news/galaxy-z-fold-8-pre-unpacked-campaign-clever-short-videos/|access-date=2026-07-01|website=SamMobile|language=en-US}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=Schoon|first=Ben|date=2026-06-30|title=Samsung drops first official Galaxy Z Fold 8 teasers, ‘New Shape, New Joy’ [Gallery]|url=https://9to5google.com/2026/06/30/samsung-galaxy-z-fold-8-official-teasers/|access-date=July 1, 2026|website=9to5Google|archive-url=https://web.archive.org/web/20260701205659/https://9to5google.com/2026/06/30/samsung-galaxy-z-fold-8-official-teasers/|archive-date=2026-07-01}}</ref> === Mionekano Mingine === Uvujaji na matangazo ya Samsung Galaxy Z Fold 8 yaliendelea kuonekana kabla ya uzinduzi rasmi wa kifaa hicho mwaka 2026. Muundo wa Galaxy Z Fold 8 ulionekana mara kadhaa kupitia ushirikiano wa Samsung na kampuni za burudani. Mnamo 9 Julai 2026 na 15 Julai 2026, kifaa hicho kilionekana kwenye bango na video za filamu Spider-Man: Brand New Day kupitia ushirikiano wa Sony na Marvel Studios. Maudhui hayo yalionyesha toleo lenye skrini pana zaidi la Galaxy Z Fold 8 likiwa na kamera mbili za nyuma, pamoja na kauli mbiu: "Umbo jipya kabisa kwa Siku Mpya." Mnamo 17 Julai 2026, muundo wa Galaxy Z Fold 8 ulionekana tena katika chapisho la Instagram lililoshirikishwa na kundi la BTS wakati wa Arirang World Tour, ambapo mwanachama J-Hope alionekana akiwa ameshika kifaa hicho. Siku moja kabla ya uzinduzi rasmi, Samsung Mobile pia ilishiriki chapisho kupitia mtandao wa X, likimuonyesha tena J-Hope akiwa na Galaxy Z Fold 8 pana zaidi. Pia kabla ya uzinduzi, kampuni ya T-Mobile for Business ilitoa tangazo lililoonyesha Galaxy Z Fold 8 pana zaidi na kukielezea kama "kitovu kikubwa cha mfukoni". Mnamo 17 Julai 2026, toleo maalum la Galaxy Z Fold 8 Ultra liliorodheshwa kuuzwa kwenye tovuti ya Caviar, kampuni inayojulikana kwa kutengeneza simu za kifahari zilizobadilishwa muonekano.<ref>{{Rejea tovuti|last=Diaz|first=Justin|date=2026-07-21|title=Samsung Galaxy Z Fold 8 leaks give another look at the 4:3 aspect ratio|url=https://www.androidheadlines.com/2026/07/samsung-galaxy-z-fold-8-leaks-give-another-look-at-the-43-aspect-ratio.html|access-date=2026-07-21|website=Android Headlines|language=en-US}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|last=Romero|first=Andrew|date=2026-07-17|title=Marketing images of Galaxy Z Fold 8 photos leak right before Galaxy Unpacked [Gallery]|url=https://9to5google.com/2026/07/17/galaxy-z-fold-8-flip-images-leak-before-launch/|access-date=2026-07-17|website=9to5Google|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20260718132128/https://9to5google.com/2026/07/17/galaxy-z-fold-8-flip-images-leak-before-launch/|archive-date=2026-07-18}}</ref> ==Tanbihi== {{reflist}} {{mbegu-teknolojia}} [[Jamii: Teknolojia]] 8dmhgm0na2ja3ziezxje32ascw5vrgc Majadiliano:Mshororo 1 242581 1581286 2026-07-23T15:00:42Z ~2026-41091-77 91145 /* Aina za shairi */ mjadala mpya 1581286 wikitext text/x-wiki == Aina za shairi == Aina za shairi ukitumia mshororo [[Maalum:Michango/&#126;2026-41091-77|&#126;2026-41091-77]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:&#126;2026-41091-77|talk]]) 15:00, 23 Julai 2026 (UTC) tfui5vlyneaax13o3kaf2m3k56b5qhw Josh Allen 0 242582 1581313 2026-07-24T05:56:23Z Kelvin kevoo 48194 kuanzisha makala 1581313 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Josh Allen|picha=Josh Allen SEPT2021 (cropped2).jpg|tarehe ya kuzaliwa={{birth date and age|1996|5|21|mf=y}}|utaifa=Marekani|elimu={{ubl|[[Reedley Tigers football|Reedley]] (2014)|[[Wyoming Cowboys football|Wyoming]] (2015–2017)}}|kazi yake=Mwanamichezo|urefu=6|tuzo=Mchezaji Bora wa NFL (NFL Most Valuable Player - MVP) mwaka 2024. Alichaguliwa mara 2 katika Timu ya Pili ya All-Pro (Second-team All-Pro), mwaka 2020 na 2024. Alichaguliwa mara 4 kushiriki Pro Bowl, katika misimu ya 2020, 2022, 2024, na 2025. Mshindi wa Tuzo ya Art Rooney mwaka 2024. Mshindi wa FedEx Air Player of the Year mwaka 2024.}} '''Joshua Patrick Allen''' (aliyezaliwa [[21]] [[Mei]] [[1996]])<ref>{{Cite web|title=Josh Allen Stats, Height, Weight, Position, Draft, College|url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AlleJo02.htm|work=Pro-Football-Reference.com|accessdate=2026-07-24|language=en}}</ref> ni mchezaji wa kulipwa wa mpira wa miguu wa [[Marekani]] '''(American football)''' anayechukua nafasi ya robo beki katika [[timu]] ya '''Buffalo Bills''' ya [[ligi]] ya '''National Football League (NFL)'''. Ingawa hakutazamwa kama [[mchezaji]] mwenye matarajio makubwa alipokuwa [[shule]] ya [[sekondari]], Allen alianza kucheza [[mpira]] wa [[miguu]] wa vyuo vikuu akiwa na timu ya '''Reedley Tigers''', kabla ya kuhamia timu ya '''Wyoming Cowboys'''. [[Mwaka]] [[2018]], alichaguliwa na Buffalo Bills akiwa mchezaji wa saba kwa jumla katika uchaguzi wa [[wachezaji]] wa '''NFL''' (2018 NFL Draft). == Maisha ya awali == '''Joshua Allen''' alikulia katika [[shamba]] la [[pamba]] lenye ukubwa wa '''eka 3,000''' (takriban hekta 1,200) karibu na '''Firebaugh''', jimbo la [[California]], Marekani. Firebaugh ni [[mji]] mdogo uliopo takriban maili 40 (kilomita 64) [[magharibi]] mwa '''Fresno'''<ref>{{Cite web|title=How Wyoming's Josh Allen went from zero scholarships to the top of NFL draft boards|url=https://sports.yahoo.com/wyomings-josh-allen-went-zero-scholarships-top-nfl-draft-boards-193456311.html|work=Yahoo Sports|date=2017-08-17|accessdate=2026-07-24|language=en-US|author=Jeff EisenbergSenior writer}}</ref><ref>{{Citation|title=You bloom where you're planted: The cultivation of Josh Allen, Part 1|date=2018-05-19|url=https://buffalonews.com/2018/05/19/you-bloom-where-youre-planted-the-cultivation-of-josh-allen-part-1/|work=The Buffalo News|language=en-US|access-date=2026-07-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=A look at the farm Bills quarterback Josh Allen grew up on|url=https://www.latimes.com/sports/00000177-2b40-dc68-af7f-aff06cfa0000-123|work=Los Angeles Times|date=2021-01-22|accessdate=2026-07-24|language=en}}</ref>. Familia yake imeishi katika eneo la Firebaugh tangu babu yake mkubwa, '''Arvid Allen''', ambaye alikuwa mhamiaji kutoka [[Uswidi]], alipohamia na kuishi huko wakati wa kipindi cha Mdororo Mkuu wa Uchumi katika [[miaka]] ya [[1930]]. == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamichezo]] [[Jamii:Wanamichezo wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1996]] 52n45ghos3g574t2tjk8r3nnugp6fv6 1581336 1581313 2026-07-24T11:08:05Z Gayle-Bot 78697 #2.0 Boti Replaced Cite web->Rejea tovuti, Cite journal->Rejea jarida, Cite book->Rejea kitabu, Cite news->Rejea habari; 3 template(s) replaced. 1581336 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Josh Allen|picha=Josh Allen SEPT2021 (cropped2).jpg|tarehe ya kuzaliwa={{birth date and age|1996|5|21|mf=y}}|utaifa=Marekani|elimu={{ubl|[[Reedley Tigers football|Reedley]] (2014)|[[Wyoming Cowboys football|Wyoming]] (2015–2017)}}|kazi yake=Mwanamichezo|urefu=6|tuzo=Mchezaji Bora wa NFL (NFL Most Valuable Player - MVP) mwaka 2024. Alichaguliwa mara 2 katika Timu ya Pili ya All-Pro (Second-team All-Pro), mwaka 2020 na 2024. Alichaguliwa mara 4 kushiriki Pro Bowl, katika misimu ya 2020, 2022, 2024, na 2025. Mshindi wa Tuzo ya Art Rooney mwaka 2024. Mshindi wa FedEx Air Player of the Year mwaka 2024.}} '''Joshua Patrick Allen''' (aliyezaliwa [[21]] [[Mei]] [[1996]])<ref>{{Rejea tovuti|title=Josh Allen Stats, Height, Weight, Position, Draft, College|url=https://www.pro-football-reference.com/players/A/AlleJo02.htm|work=Pro-Football-Reference.com|accessdate=2026-07-24|language=en}}</ref> ni mchezaji wa kulipwa wa mpira wa miguu wa [[Marekani]] '''(American football)''' anayechukua nafasi ya robo beki katika [[timu]] ya '''Buffalo Bills''' ya [[ligi]] ya '''National Football League (NFL)'''. Ingawa hakutazamwa kama [[mchezaji]] mwenye matarajio makubwa alipokuwa [[shule]] ya [[sekondari]], Allen alianza kucheza [[mpira]] wa [[miguu]] wa vyuo vikuu akiwa na timu ya '''Reedley Tigers''', kabla ya kuhamia timu ya '''Wyoming Cowboys'''. [[Mwaka]] [[2018]], alichaguliwa na Buffalo Bills akiwa mchezaji wa saba kwa jumla katika uchaguzi wa [[wachezaji]] wa '''NFL''' (2018 NFL Draft). == Maisha ya awali == '''Joshua Allen''' alikulia katika [[shamba]] la [[pamba]] lenye ukubwa wa '''eka 3,000''' (takriban hekta 1,200) karibu na '''Firebaugh''', jimbo la [[California]], Marekani. Firebaugh ni [[mji]] mdogo uliopo takriban maili 40 (kilomita 64) [[magharibi]] mwa '''Fresno'''<ref>{{Rejea tovuti|title=How Wyoming's Josh Allen went from zero scholarships to the top of NFL draft boards|url=https://sports.yahoo.com/wyomings-josh-allen-went-zero-scholarships-top-nfl-draft-boards-193456311.html|work=Yahoo Sports|date=2017-08-17|accessdate=2026-07-24|language=en-US|author=Jeff EisenbergSenior writer}}</ref><ref>{{Citation|title=You bloom where you're planted: The cultivation of Josh Allen, Part 1|date=2018-05-19|url=https://buffalonews.com/2018/05/19/you-bloom-where-youre-planted-the-cultivation-of-josh-allen-part-1/|work=The Buffalo News|language=en-US|access-date=2026-07-24}}</ref><ref>{{Rejea tovuti|title=A look at the farm Bills quarterback Josh Allen grew up on|url=https://www.latimes.com/sports/00000177-2b40-dc68-af7f-aff06cfa0000-123|work=Los Angeles Times|date=2021-01-22|accessdate=2026-07-24|language=en}}</ref>. Familia yake imeishi katika eneo la Firebaugh tangu babu yake mkubwa, '''Arvid Allen''', ambaye alikuwa mhamiaji kutoka [[Uswidi]], alipohamia na kuishi huko wakati wa kipindi cha Mdororo Mkuu wa Uchumi katika [[miaka]] ya [[1930]]. == Marejeo == [[Jamii:Watu walio hai]] [[Jamii:Wanamichezo]] [[Jamii:Wanamichezo wa Marekani]] [[Jamii:Watu wa Marekani]] [[Jamii:Waliozaliwa 1996]] ssp82x9hp4lf5wml0g4togxzbk9tyxq Majadiliano ya mtumiaji:Ofelllyyaa 3 242583 1581318 2026-07-24T09:48:15Z AmmarBot 81277 Karibu 1581318 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 24 Julai 2026 (UTC) 9x3fqbebsa6vqtkryg5mukvpzxf0mkr Majadiliano ya mtumiaji:Farajajanson 3 242584 1581319 2026-07-24T09:48:25Z AmmarBot 81277 Karibu 1581319 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 24 Julai 2026 (UTC) 9x3fqbebsa6vqtkryg5mukvpzxf0mkr Majadiliano ya mtumiaji:Frajosiahs 3 242585 1581320 2026-07-24T09:48:35Z AmmarBot 81277 Karibu 1581320 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 24 Julai 2026 (UTC) 9x3fqbebsa6vqtkryg5mukvpzxf0mkr Majadiliano ya mtumiaji:Laptop person 3 242586 1581321 2026-07-24T09:48:45Z AmmarBot 81277 Karibu 1581321 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 24 Julai 2026 (UTC) 9x3fqbebsa6vqtkryg5mukvpzxf0mkr Majadiliano ya mtumiaji:MPakistan ndiliwe yese 3 242587 1581322 2026-07-24T09:48:55Z AmmarBot 81277 Karibu 1581322 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:48, 24 Julai 2026 (UTC) 9x3fqbebsa6vqtkryg5mukvpzxf0mkr Majadiliano ya mtumiaji:Tresorirreprochable 3 242588 1581323 2026-07-24T09:49:05Z AmmarBot 81277 Karibu 1581323 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 24 Julai 2026 (UTC) tmx8fajlhkl38gnw1nazjmofr0807fo Majadiliano ya mtumiaji:Peter John kawishe 3 242589 1581324 2026-07-24T09:49:15Z AmmarBot 81277 Karibu 1581324 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 24 Julai 2026 (UTC) tmx8fajlhkl38gnw1nazjmofr0807fo Majadiliano ya mtumiaji:Slatoun2033 3 242590 1581325 2026-07-24T09:49:25Z AmmarBot 81277 Karibu 1581325 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 24 Julai 2026 (UTC) tmx8fajlhkl38gnw1nazjmofr0807fo Majadiliano ya mtumiaji:M81PV 3 242591 1581326 2026-07-24T09:49:35Z AmmarBot 81277 Karibu 1581326 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 24 Julai 2026 (UTC) tmx8fajlhkl38gnw1nazjmofr0807fo Majadiliano ya mtumiaji:Istorik94 3 242592 1581327 2026-07-24T09:49:45Z AmmarBot 81277 Karibu 1581327 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 24 Julai 2026 (UTC) tmx8fajlhkl38gnw1nazjmofr0807fo Majadiliano ya mtumiaji:Meadowfield 3 242593 1581328 2026-07-24T09:49:55Z AmmarBot 81277 Karibu 1581328 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:49, 24 Julai 2026 (UTC) tmx8fajlhkl38gnw1nazjmofr0807fo Majadiliano ya mtumiaji:ClerkBot 3 242594 1581329 2026-07-24T09:50:05Z AmmarBot 81277 Karibu 1581329 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 24 Julai 2026 (UTC) f6ky5llmds0hgcg8zxjm9ofckfpa28c Majadiliano ya mtumiaji:AugustoLosolmos 3 242595 1581330 2026-07-24T09:50:15Z AmmarBot 81277 Karibu 1581330 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 24 Julai 2026 (UTC) f6ky5llmds0hgcg8zxjm9ofckfpa28c Majadiliano ya mtumiaji:Usamasaad 3 242596 1581331 2026-07-24T09:50:25Z AmmarBot 81277 Karibu 1581331 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 24 Julai 2026 (UTC) f6ky5llmds0hgcg8zxjm9ofckfpa28c Majadiliano ya mtumiaji:LilitSah 3 242597 1581332 2026-07-24T09:50:35Z AmmarBot 81277 Karibu 1581332 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 24 Julai 2026 (UTC) f6ky5llmds0hgcg8zxjm9ofckfpa28c Majadiliano ya mtumiaji:Prosperityadb 3 242598 1581333 2026-07-24T09:50:45Z AmmarBot 81277 Karibu 1581333 wikitext text/x-wiki <div style="background-color: #EEEEFF; border: solid 1px #eaa5ff; padding: 6pt; margin: 1em auto; width: 85%"> <p style="margin-left: 5em;">'''<big>Karibu kwenye Wikipedia kwa Kiswahili!</big>'''</p> Tunamfurahia kila mmoja anayeingia na kuungana nasi. Hii ni kamusi elezo ya maandishi huru. Unaweza kuandika makala uipendayo ama kuitafsiri kutoka Wikipedia ya lugha nyingine. Ukipenda kutumia '''kurasa zetu za mwongozo na msaada''', a) ukitumia simu bofya kwa "'''Dawati'''" chini kwenye dirisha lako na b) ubadilishe mwonekano wa Wikipedia kwa kubofya "'''Switch to old look'''" kwenye menyu upande wa kushoto. Kwa mawili matatu labda tazama:<br> * [[Wikipedia:Ukurasa wangu na kurasa za kamusi|Kuhusu ukurasa wako wa mtumiaji na kurasa nyingine]] * [[Wikipedia:Mwongozo|Ukurasa wa mwongozo]] * [https://sw.wikipedia.org/wiki/Jamii:Msaada Jamii:Msaada] <small>(makala zilizomo humo zinaweza kusaidia mara nyingi)</small> * [[Wikipedia:Jumuia|Ukurasa wa jumuia]] <small>(pamoja na '''[[Wikipedia:Wakabidhi]]''', penye majina walio tayari kukusaidia)</small> * [[Wikipedia:Makala za msingi za kamusi elezo|Makala za msingi za Wikipedia]] Jisikie huru kuuliza swali lolote lihusianalo na Wikipedia hii. Karibu kujitambulisha kwenye "Ukurasa wa mtumiaji". Ukitaka kupata kwanza uzoefu wa kuweza kuhariri Wikipedia, tafadhali tumia '''[[Msaada:Jaribio#2._Jaribio_katika_nafasi_yako_ya_mtumiaji| ukurasa wako kwa majaribio]]'''. Humo unaruhusiwa kujipatia uzoefu wa uundaji wa makala za Wikipedia! Juu yako mwenyewe uandike tu kwenye '''[[Special:Mypage|ukurasa wako wa mtumiaji]]'''. Humo uko huru kutangaza chochote upendacho, kama si biashara au matusi. <big>'''Ujue miiko:'''</big> * usilete kamwe matini wala [[Msaada:Picha|picha kutoka tovuti za nje]]. * usiingize matangazo ya kibiashara (pamoja na kuelekeza kwa kurasa zenye matangazo). * usimwage kamwe matini kutoka [[Msaada:Tafsiri ya kompyuta‎|google-translate]] au [[Msaada:Tafsiri|programu za kutafsiri]]. * usitumie kama vyanzo vya taarifa au tanbihi <nowiki><ref>Wikipedia (au mradi mwingine wa Wikimedia)</ref></nowiki>, ila unaweza kutumia vyanzo vyake kwa kuvitaja vyenyewe moja kwa moja. Tunakushauri pia [[Wikipedia:Email|kuandikisha email]] yako; haitaonekana na wengine lakini wataweza kukuandikia kupitia mfumo wa Wikipedia. Karibu sana! <p style="margin-left: 5em;">'''Welcome to Kiswahili Wikipedia!'''</p> We welcome you even if you don't speak Kiswahili. For a bot flag go to [[Wikipedia:Bots|this site]]. If you try to edit entries as a non-speaker, it is better to first communicate with one of our admins who can advise you. You may find them at [[Wikipedia:Wakabidhi]]. And, please: * '''do not''' post computer translated texts (like Google Translate, [[Special:ContentTranslation|Content Translation]], etc. all do not work for Swahili) * nor copied texts/images from other webs to this site! * do not use links to commercial pages, never post anything that looks like advertising. * do not use as references <nowiki><ref>Wikipedia (or another project of Wikimedia)</ref></nowiki>, though you can use their references by writing them themselves. As a newcomer we advise that you [[:en:Wikipedia:Emailing_users|register your email]]. This will not be visible to others but it allows us to notify you, which often is helpful in case of problems. </div> '''[[Mtumiaji:AmmarBot|AmmarBot]] ([[Majadiliano ya mtumiaji:AmmarBot|majadiliano]])''' 09:50, 24 Julai 2026 (UTC) f6ky5llmds0hgcg8zxjm9ofckfpa28c