Wikipedia szlwiki https://szl.wikipedia.org/wiki/Przodni%C5%8F_zajta MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Szpecyjalna Dyskusyjo Używacz Dyskusyjo używacza Wikipedyjo Dyskusyjo Wikipedyjo Plik Dyskusyjo plika MediaWiki Dyskusyjo MediaWiki Muster Dyskusyjo mustra Půmoc Dyskusyjo půmocy Kategoryjo Dyskusyjo kategoryji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1629 385597 380292 2026-05-16T11:10:48Z Lajsikonik 6 385597 wikitext text/x-wiki {{Mjasto infobox | Mjasto = Gdańsk | dopeuńač_mjasta = Gdańska | herb_mjasta = Image:POL Gdańsk COA.svg | fana_mjasta = Image:POL Gdańsk flag.svg | mapa_mjasta = Image:POL Gdańsk map.svg | dewiza = | wojewůdztwo = půmorske | powjat = | grodzki = tak | rodzaj_gminy = mjejska | gmina = | mjejska = tak | zařůndzajůncy = Prezydynt mjasta | prezydynt = [[Aleksandra Dulkiewicz]] (2026) | e-brif = | adres_um = ul. Nowe Ogrody 8/12 | kod_poczt_um = 80-803 | tel_um = (+48) 58 323 60 30 | fax_um = (+48) 58 302 39 41 | mail_um = umg@gdansk.gda.pl | plac = 683 | minutN = 22 | stopniE = 18 | minutE = 38 | wysokość = | rok = 2025 | populacjo = 489 328 | gynstość = 716 | aglomeracja = | nr_kier = + (48) 58 | kod_počt = 80-008 do 80-958 | tablica_rej = GD | TERYT = | SIMC = | mjasta_partnerskie = {{Fana|DEU}} [[Bryma]]<br />{{Fana|FIN}} [[Turku]]<br />{{Fana|USA}} [[Cleveland]]<br />{{Fana|ESP}} [[Barcelůna]]<br />{{Fana|SWE}} [[Kalmar (mjasto)|Kalmar]]<br />{{Fana|DNK}} [[Helsingør|Elsynor (Helsingør))]]<br />{{Fana|FRA}} [[Marsylijo]]<br />{{Fana|FRA}} [[Rouen]]<br /> {{Fana|GBR}} [[Sefton]]<br /> {{Fana|UKR}} [[Odessa]]<br /> {{Fana|KAZ}} [[Astana]]<br /> {{Fana|NLD}} [[Rotterdam]]<br /> {{Fana|LTU}} [[Wilno]]<br /> {{Fana|FRA}} [[Nicea]]<br /> {{Fana|CHN}} [[Šanghaj]]<br /> {{Fana|ITA}} [[Palermo]] ([[Sycylijo]])<br /> {{Fana|POL}} [[Bytůw]]<br /> | zauožone = [[997]] | prawa_mjejskie = [[1263]] | www = http://www.gdansk.pl | domyna = | galeria_commons = Gdańsk }} [[Plik:Gdansk Glowne Miasto.jpg|thumb|250px|Głůwne Mjasto we Gdańsku - [[ratusz|Ratuš]] i [[Kośćůł]] NMP]] '''Gdańsk''' ({{lang-pl|Gdańsk}}, {{lang-de|Danzig}}, {{lang-la|Gedania, Dantiscum}}, {{lang-csb|Gduńsk}}) – mjasto na prowach krysu we [[Polska|Polsce]] nad [[Bałtycke Morze|Bałtyckim Morzym]], zołożůne we [[997]] roku, [[stolica]] [[půmorske wojewůdztwo|půmorskigo wojewůdztwa]] a [[gdańsko archidjecezyjo|gdańskij archidjecezyji]]. Gdańsk je tyż krůlewskym a hanzeatyckym mjastym, swygo czasu nojludńijszym i nojbogatszym we [[I Rzeczpospolito|I Rzeczypospolityj]]. Terozki je jydnym s nojwjynkszych polskich mjast (szůste podug [[Mjasta w Polsce podug liczby ludnośći|liczby ludnośći]] a śůdme podug [[Mjasta w Polscepodug placu|placu]], 262 [[kwadratkilůmyjter|km²]]). == Przipisy == <references /> {{Mjasta půmorskigo wojewůdztwa}} [[Kategoryjo:Gdańsk|!]] 6d8059mz30ms5kc7kzwonkp831o0f7m 0 6143 385606 349666 2026-05-16T11:43:44Z Lajsikonik 6 385606 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Bryle |dopełniacz_wśi=Bryli |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=půmorske |powjat=człuchowski |powjatshort=człuchowski |gmina=Koczała |gminashort=Koczała |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=53 |minutN=52 |sekundN=02 |stopniE=17 |minutE=08 |sekundE=16 |wysokość= |rok=2008 |populacjo=14 |gynstość= |nr_kier=59 |kod_počt= |tablica_rej=GCZ |SIMC=0745622 |soutys=Anna Sajdak (2026) |www= |zdjyńće= |galerio_commons= |}} '''Bryle''' ([[kaszubsko godka|kaszub.]]: ''Brëłë'') - [[uosada (uośedle)|uosada]] we [[půmorske wojewůdztwo|půmorskim wojewůdztwje]], we [[człuchowski krys|człuchowskim kryśe]], we [[gmina Koczała|gmińe Koczała]]. Uosada wlazuje we skłod [[szołtystwo|szołtystwa]] [[Bjelsko (půmorske wojewůdztwo)|Bjelsko]]. [[Kategoryjo:Gmin Koczała]] hl2ip9opl5194hkp7w5epmfwd9fwfq3 385607 385606 2026-05-16T11:44:13Z Lajsikonik 6 385607 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Bryle |dopełniacz_wśi=Bryli |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=půmorske |powjat=człuchowski |powjatshort=człuchowski |gmina=Koczała |gminashort=Koczała |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=53 |minutN=52 |sekundN=02 |stopniE=17 |minutE=08 |sekundE=16 |wysokość= |rok=2008 |populacjo=14 |gynstość= |nr_kier=59 |kod_počt= |tablica_rej=GCZ |SIMC=0745622 |soutys=Anna Sajdak (2026) |www= |zdjyńće= |galerio_commons= |}} '''Bryle''' ([[kaszubsko godka|kaszub.]]: ''Brëłë'') - [[uosada (uośedle)|uosada]] we [[půmorske wojewůdztwo|půmorskim wojewůdztwje]], we [[człuchowski krys|człuchowskim kryśe]], we [[gmina Koczała|gmińe Koczała]]. Uosada wlazuje we skłod [[szołtystwo|szołtystwa]] [[Bielsko (půmorske wojewůdztwo)|Bielsko]]. [[Kategoryjo:Gmin Koczała]] 5an30nq1y92wz6h2n0n3i5bfjkihd8c 0 6457 385593 383248 2026-05-16T11:02:35Z Lajsikonik 6 385593 wikitext text/x-wiki {{ort}} {{Mjasto infobox | Mjasto = Toruń | dopeuńač_mjasta = Toruńa | herb_mjasta = Plik:POL Toruń COA.svg | fana_mjasta = Plik:POL Toruń flag.svg | mapa_mjasta = Plik:POL Toruń mag.svg | dewiza = ''Durabo'' (''Przetrwom'') | wojewůdztwo = kujawsko-půmorske | powjat = | grodzki = ja | rodzaj_gminy = mjejsko | gmina = | mjejska = ja | zařůndzajůncy = Prezydynt mjasta | prezydynt = [[Paweł Gulewski]] (2026) | e-brif = prezydent@um.torun.pl | adres_um = Wały Gen. Sikorskiego 8 | kod_poczt_um = 87-100 | tel_um = (0-56) 6118777, 6118772 | fax_um = (0-56) 6221670 | mail_um = | plac = 115,75 | stopniN = 53 | minutN = 02 | stopniE = 18 | minutE = 37 | wysokość = 36-90 | rok = 2025 | populacjo = 192 784 | gynstość = 1666 | aglomeracja = 305 000 | nr_kier = + (48) 56 | kod_počt = 87-100 do 87-120 | tablica_rej = CT | TERYT = | SIMC = | mjasta_partnerskie = {{fana|USA}} [[Filadelfja]]<br />{{fana|DEU}} [[Getynga]]<br />{{fana|NLD}} [[Lejda]]<br />{{fana|FIN}} [[Hämeenlinna]]<br />{{fana|RUS}} [[Kalińingrad]]<br />{{fana|SVK}} [[Čadca]]<br />{{fana|ENG}} [[Swindon]] | zauožone = | prawa_mjejskie = [[1233]] | www = http://www.torun.pl | domyna = | galeria_commons = Toruń }} [[Plik:Torun01CenterWithWall level corr.jpg|200px|thumb|[[Stare Mjasto (Toruń)|Stare Mjasto]] we Toruńu widźane s lewygo břygu Wisuy]] '''Toruń''' ([[mjymjecko godka|mjym]]. ''Thorn'', [[uaćina|uać]]. ''Thorunia, Torunium, Thorvnivm'') – [[mjasto]] we punocnej [[Polska|Polsce]], we [[wojewůdztwo kujawsko-půmorske|wojewůdztwje kujawsko-půmorskim]], nad [[Wisua|Wisuům]] i [[Drwynca|Drwyncum]], je uůne [[krys grodzki|krysym grodzkim]]. Uobok [[Bydgošč]]y wspůustolica wojewůdztwa (śedźiba wuadz [[samořůnd]]owych). Jest równiyż jednym ze cyntralnych mjast [[Bydgosko-Toruńskygo Funkcjolnygo Obszaru]].Stolico [[Toruńska diecezyja|toruńskyj diecezyji]]. Cwajte pud wzglyndym miyszkońcuw mjasto we [[wojewůdztwo kujawsko-půmorske|wojewůdztwje kujawsko-půmorskim]]. Srogi uostřodek [[gospodarka|gospodarčy]] a [[kultura]]lny. Jedne s nojstaršych mjast we Polsce. Jygo Stare Mjasto je wpisane na [[Lista Śwjatowygo Dźedźictwa UNESCO]]. We [[I Řečpospolita|I Řečypospolityj]] uostřodek [[protestantyzm]]u, we [[1724]] došuo sam do [[tumult toruński|tumultu]]. Mjasto je kojařůne s [[pjerńik]]ůma, [[Mikouaj Koperńik|Mikouajem Koperńikym]] kery bůu sam rodzůny, industryjům [[chymijo|chymičnům]] ([[Elana]], [[Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych|TZMO]]) a precyzyjnům ([[Metron]]), ze sekcyjům [[žužel (šport)|žužlowům]] klubu [[KS Toruń]] a tyž s [[Radio Maryja|Radyjym Maryja]] a inkšymi uostřodkůma zwjůnzanymi s [[Tadeusz Rydzyk|Tadeušym Rydzykem]]. == Szport == === Szportowe kluby === * [[Angels Toruń]] ([[amerikański fusbal]]) * [[Elana Toruń]] ([[fusbal]]) * [[Pierniki Toruń]] ([[korbbal]]) * [[Unibax Toruń]] ([[žužel]]) {{Mjasta kujawsko-půmorskigo wojewůdztwa}} [[Kategoryjo:Torůń|!]] o3y131xqnjjnpqvtn4iwgajigk0tci9 0 18021 385600 351586 2026-05-16T11:17:53Z Lajsikonik 6 385600 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Gacki |dopełniacz_wśi=Gackůw |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=śwjyntokrziske |powjat=staszowski |powjatshort=staszowski |gmina=Szydłůw |gminashort=Szydłůw |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=50 |minutN=34 |sekundN=18 |stopniE=21 |minutE=01 |sekundE=10 |wysokość= |rok=2024 |populacjo=456 |gynstość= |nr_kier=41 |kod_počt=28-225 |tablica_rej=TSZ |SIMC=0274619 |soutys=Ewelina Górska (2026) |www= |zdjyńće= |galerio_commons= |}} '''Gacki''' - [[wjeś]] we [[śwjyntokrziske wojewůdztwo|śwjyntokrziskim wojewůdztwje]], we [[staszowski krys|staszowskim kryśe]], we [[gmin Szydłůw|gmińe Szydłůw]]. [[Kategoryjo:Gmin Szydłůw]] s99vy3bb1h8t56ioh8qxv5qay6b6evh 0 18180 385594 378868 2026-05-16T11:06:38Z Lajsikonik 6 385594 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = Kinszasa | mjano_państwa = COD | jednostka_adm = prowincyjo | mjano_jednostki_adm = [[Kinszasa (prowincyjo)|Kinszasa]] | dopeuńač_mjasta = Kinszasy | zařůndzajůncy = Burmistrz | burmistř = [[Daniel Bumba Lubaki]] (2026) | fana_mjasta = Plik:Flag of Kinshasa, DRC.svg | herb_mjasta = Plik:Coat of arms of Kinshasa.svg |stopniN = 04 |minutN = 19 |sekundN = 30 |szerokość = S |stopniE = 15 |minutE = 19 |sekundE = 20 |długość = E | ludźi = 17 032 322 | rok = 2024 | aglomeracyja = | plac = 600 | gynstość = 1730 | wysokość = | nr_ker = | kod_počt = | tablica_rej = | mjasta_partnerske = {{Fana|TUR}} [[Ankara]]<br> {{Fana|ITA}} [[Bologna]]<br> {{Fana|COG}} [[Brazzaville]]<br> {{Fana|BEL}} [[Bruksela]]<br> {{Fana|SEN}} [[Dakar]]<br> | mapa = | galeryjo_commons = Category:Kinshasa |www = http://www.kinshasa.cd/ |zdjyńće = Kinshasa -Gombe.JPG |uopis_zdjyńćo = Cyntrům Kinszasy }} '''Kinszasa''', dowńij ''Léopoldville'' - [[stolica]] a nojsrogsze [[mjasto]] we [[Dymokratyczno Republika Kůnga|Dymokratycznyj Republice Kůnga]]. Je rozlygowane we zachodńij tajli kreju, nady rzykům [[Kůngo (rzyka)|Kůngo]]. [[Kategoryjo:Mjasta Dymokratycznyj Republiki Kůnga]] [[Kategoryjo:Stolice państwůw Afriki]] jbt82ey5fr3i76vyp2atpedr046hvsq 0 18706 385592 384471 2026-05-16T11:01:42Z Lajsikonik 6 385592 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Dąbrowa nad Czarną |dopełniacz_wśi=Dąbrowy nad Czarną |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=łůdzke |powjat=pjotrkowski |powjatshort=pjotrowski |gmina=Aleksandrůw (łůdzke wojewůdztwo) |gminashort=Aleksandrůw |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=51 |minutN=19 |sekundN=01 |stopniE=19 |minutE=58 |sekundE=19 |wysokość= |rok=2022 |populacjo=189 |gynstość= |nr_kier=44 |kod_počt=26-337 |tablica_rej=EPI |SIMC=0534457 |soutys=Alina Szczegielniak (2026) |www= |zdjyńće=Dąbrowa nad Czarną kościół śś Piotra i Pawła.JPG |galerio_commons= |}} '''Dąbrowa nad Czarną''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[łůdzke wojewůdztwo|łůdzkim wojewůdztwje]], we [[pjotrkowski krys|pjotrkowskim kryśe]], we [[Gmin Aleksandrůw (łůdzke wojewůdztwo)|gmińe Aleksandrůw]]. [[Kategoryjo:Gmin Aleksandrůw (łůdzke wojewůdztwo)]] 5r7aqwkkakfq9wntnzef1y74ix05oxh 0 32803 385576 328664 2026-05-16T02:55:35Z YiFeiBot 9722 Bot przećepoł 1 linkůw interwiki, terozki bydům ůune na [[d:|Wikidata]] 385576 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} {{autoprzekłŏd}} {{Taksōn infobox | nazwa = Roesleria subterranea | krōlestwo = [[Fungi]] | grōmada = Ascomycota | klasa = [[Dothideomycetes]] | familijŏ = [[Roesleriaceae]] | zorta = [[Roesleria]] | gatōnek = '''Roesleria subterranea''' | łacina = Roesleria subterranea | cytat = (Weinm.) Redhead 1985 | rzōnd = ''[[incertae sedis]]'' | synōnim = ''Pilacre pilacriformis'' <small>(Henn.) Boud. 1907</small><ref name="speciesfungorum.org">{{cytuj strōnã |url=http://www.speciesfungorum.org |tytuł=CABI databases |data dostympu= 2019-09-20 |data dostympu=24 stycznia 2013}}</ref> }} '''''Roesleria subterranea''''' je [[grzib]]<ref>Redhead (1985), In: Can. J. Bot. 62(12):2516</ref>, co go nojprzōd ôpisoł [[Johann Anton Weinmann]], a terŏźnõ nazwã doł mu Redhead 1985. ''Roesleria subterranea'' nŏleży do [[Zorta (biologijŏ)|zorty]] ''[[Roesleria]]'' i [[familijŏ (biologijŏ)|familije]] [[Roesleriaceae]].<ref name="COL">{{cytuj strōnã |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/search/all/key/roesleria+subterranea/match/1|tytuł= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|data dostympu= 2019-09-20 |autōr= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|data= 2019|ôpublikowany=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands.}}</ref><ref>''Species Fungorum''. Kirk P.M., 2010-11-23</ref> Żŏdne [[podgatōnek|podgatōnki]] niy sōm wymianowane we [[Catalogue of Life]].<ref name="COL"/> {{przipisy}} [[Kategoryjo:Ascomycota]] [[Kategoryjo:Roesleria|subterranea]] fcnwuvxjwbzx1sur9i49uz0sw5s4etd 0 33686 385577 328714 2026-05-16T02:56:02Z YiFeiBot 9722 Bot przećepoł 1 linkůw interwiki, terozki bydům ůune na [[d:|Wikidata]] 385577 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} {{autoprzekłŏd}} {{Taksōn infobox | nazwa = Tirisporella beccariana | krōlestwo = [[Fungi]] | grōmada = Ascomycota | klasa = [[Dothideomycetes]] | zorta = [[Tirisporella]] | gatōnek = '''Tirisporella beccariana''' | łacina = Tirisporella beccariana | cytat = (Ces.) E.B.G. Jones, K.D. Hyde & Alias 1996 | rzōnd = ''[[incertae sedis]]'' | synōnim = ''Gibberidea nipae'' <small>Henn. 1908</small><ref>Henn. (1908), In: Hedwigia 47:257</ref><br>''Brunaudia beccariana'' <small>(Ces.) Kuntze 1898</small><ref>Kuntze (1898), In: Revis. gen. pl. (Leipzig) 3(2):447</ref><br>''Melanomma cesatianum'' <small>Sacc. 1883</small><ref>Sacc. (1883), In: Syll. fung. (Abellini) 2:113</ref><br>''Sphaeria beccariana'' <small>Ces. 1879</small><ref>Ces. (1879), In: Atti Accad. Sci. fis. mat. Napoli 8:20</ref> }} '''''Tirisporella beccariana''''' je [[grzib]]<ref>Jones, E.B.G.; Hyde, K.D.; Read, S.J.; Moss, S.T.; Alias, S.A. (1996) ''Tirisporella'' gen. nov., an ascomycete from the mangrove palm ''Nypa fruticans'', In: Can. J. Bot. 74(9):1487–1495</ref>, co go nojprzōd ôpisoł [[Vincenzo de Cesati]], a terŏźnõ nazwã doł mu E.B.G. Jones, K.D. Hyde & Alias 1996. Tirisporella beccariana nŏleży do [[Zorta (biologijŏ)|zorty]] [[Tirisporella]], [[klasa (biologijŏ)|klasy]] [[Dothideomycetes]], [[Grōmada (biologijŏ)|grōmady]] ''[[Ascomycota]]'' i [[Krōlestwo (biologijŏ)|krōlestwa]] [[Grziby|grzibōw]].<ref name="COL">{{cytuj strōnã |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/search/all/key/tirisporella+beccariana/match/1|tytuł= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|data dostympu= 2019-09-20 |autōr= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|data= 2019|ôpublikowany=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands.}}</ref><ref>''Dothideomycetes''. Crous P.W. et al., 2010-11-23</ref> Żŏdne [[podgatōnek|podgatōnki]] niy sōm wymianowane we [[Catalogue of Life]].<ref name="COL"/> {{przipisy}} [[Kategoryjo:Ascomycota]] [[Kategoryjo:Tirisporella|beccariana]] bzmbxppyhe8h6d63ua3slclbb78vz5y 0 34548 385578 328741 2026-05-16T02:56:16Z YiFeiBot 9722 Bot przećepoł 1 linkůw interwiki, terozki bydům ůune na [[d:|Wikidata]] 385578 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} {{autoprzekłŏd}} {{Taksōn infobox | nazwa = Sulcatistroma nolinae | krōlestwo = [[Fungi]] | grōmada = Ascomycota | klasa = [[Sordariomycetes]] | rzōnd = [[Calosphaeriales]] | zorta = [[Sulcatistroma]] | gatōnek = '''Sulcatistroma nolinae''' | łacina = Sulcatistroma nolinae | cytat = A.W. Ramaley 2005 }} '''''Sulcatistroma nolinae''''' je [[grzib]]<ref>Ramaley, A.W. (2005) ''Sulcatistroma nolinae'' (''Calosphaeriales''), and its ''Phialophora''-like anamorph, In: Mycotaxon 93:139–144</ref>, co go ôpisoł A.W. Ramaley 2005. Sulcatistroma nolinae nŏleży do [[Zorta (biologijŏ)|zorty]] [[Sulcatistroma]], [[Rzōnd (biologijŏ)|rzyndu]] [[Calosphaeriales]], [[klasa (biologijŏ)|klasy]] [[Sordariomycetes]], [[Grōmada (biologijŏ)|grōmady]] ''[[Ascomycota]]'' i [[Krōlestwo (biologijŏ)|krōlestwa]] [[Grziby|grzibōw]].<ref name="COL">{{cytuj strōnã |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/search/all/key/sulcatistroma+nolinae/match/1|tytuł= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|data dostympu= 2019-09-20 |autōr= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|data= 2019|ôpublikowany=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands.}}</ref><ref>''Species Fungorum''. Kirk P.M., 2010-11-23</ref> Żŏdne [[podgatōnek|podgatōnki]] niy sōm wymianowane we [[Catalogue of Life]].<ref name="COL"/> {{przipisy}} [[Kategoryjo:Ascomycota]] [[Kategoryjo:Sulcatistroma|nolinae]] fahu2mx3jqjg5fi63pxrps7up8gumb2 0 38329 385579 328826 2026-05-16T02:56:58Z YiFeiBot 9722 Bot przećepoł 1 linkůw interwiki, terozki bydům ůune na [[d:|Wikidata]] 385579 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} {{autoprzekłŏd}} {{Taksōn infobox | nazwa = Moana turbinulata | krōlestwo = [[Fungi]] | grōmada = Ascomycota | klasa = [[Sordariomycetes]] | rzōnd = [[Microascales]] | familijŏ = [[Halosphaeriaceae]] | zorta = [[Moana]] | gatōnek = '''Moana turbinulata''' | łacina = Moana turbinulata | cytat = Kohlm. & Volkm.-Kohlm. 1989 }} '''''Moana turbinulata''''' je [[grzib]]<ref>Kohlmeyer, J.; Volkmann-Kohlmeyer, B. (1989) Hawaiian marine fungi, including two new genera of Ascomycotina, In: Mycol. Res. 92(4):410–421</ref>, co go ôpisoł Kohlm. & Volkm.-Kohlm. 1989. ''Moana turbinulata'' nŏleży do [[Zorta (biologijŏ)|zorty]] ''[[Moana]]'' i [[familijŏ (biologijŏ)|familije]] [[Halosphaeriaceae]].<ref name="COL">{{cytuj strōnã |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/search/all/key/moana+turbinulata/match/1|tytuł= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|data dostympu=24 września 2012 |autōr= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|data= 2019|ôpublikowany=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands.}}</ref><ref>''Species Fungorum''. Kirk P.M., 2010-11-23</ref> Żŏdne [[podgatōnek|podgatōnki]] niy sōm wymianowane we [[Catalogue of Life]].<ref name="COL"/> {{przipisy}} [[Kategoryjo:Ascomycota]] [[Kategoryjo:Moana|turbinulata]] f38fycubnc7sfzppu80ngl7huf6996q 0 42470 385580 328904 2026-05-16T02:57:38Z YiFeiBot 9722 Bot przećepoł 1 linkůw interwiki, terozki bydům ůune na [[d:|Wikidata]] 385580 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} {{autoprzekłŏd}} {{Taksōn infobox | nazwa = Lobularia avellanae | krōlestwo = [[Fungi]] | grōmada = Ascomycota | klasa = [[Leotiomycetes]] | rzōnd = Helotiales | zorta = [[Lobularia]] | gatōnek = '''Lobularia avellanae''' | łacina = Lobularia avellanae | cytat = Velen. 1934 }} '''''Lobularia avellanae''''' je [[grzib]]<ref>Velenovský (1934), In: Monogr. Discom. Bohem. (Prague):51</ref>, co go ôpisoł Velen. 1934. Lobularia avellanae nŏleży do [[Zorta (biologijŏ)|zorty]] [[Lobularia]], [[Rzōnd (biologijŏ)|rzyndu]] ''[[Helotiales]]'', [[klasa (biologijŏ)|klasy]] [[Leotiomycetes]], [[Grōmada (biologijŏ)|grōmady]] ''[[Ascomycota]]'' i [[Krōlestwo (biologijŏ)|krōlestwa]] [[Grziby|grzibōw]].<ref name="COL">{{cytuj strōnã |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/search/all/key/lobularia+avellanae/match/1|tytuł= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|data dostympu=24 września 2012 |autōr= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|data= 2019|ôpublikowany=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands.}}</ref><ref>''Species Fungorum''. Kirk P.M., 2010-11-23</ref> Żŏdne [[podgatōnek|podgatōnki]] niy sōm wymianowane we [[Catalogue of Life]].<ref name="COL"/> {{przipisy}} [[Kategoryjo:Helotiales]] [[Kategoryjo:Lobularia|avellanae]] 298d58j7i9m3hvou5fr8qn26fuaojld 0 55822 385581 329039 2026-05-16T02:58:50Z YiFeiBot 9722 Bot przećepoł 1 linkůw interwiki, terozki bydům ůune na [[d:|Wikidata]] 385581 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} {{autoprzekłŏd}} {{Taksōn infobox | nazwa = Protogaster rhizophilus | krōlestwo = [[Fungi]] | grōmada = Basidiomycota | klasa = [[Agaricomycetes]] | rzōnd = [[Boletales]] | familijŏ = [[Protogastraceae]] | zorta = [[Protogaster]] | gatōnek = '''Protogaster rhizophilus''' | łacina = Protogaster rhizophilus | cytat = Thaxt. 1934 }} '''''Protogaster rhizophilus''''' je [[grzib]]<ref>Zeller (1934), In: Ann. Mo. bot. Gdn 21:236</ref>, co go ôpisoł Thaxt. 1934. ''Protogaster rhizophilus'' nŏleży do [[Zorta (biologijŏ)|zorty]] ''[[Protogaster]]'' i [[familijŏ (biologijŏ)|familije]] [[Protogastraceae]].<ref name="COL">{{cytuj strōnã |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/search/all/key/protogaster+rhizophilus/match/1|tytuł= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|data dostympu=24 września 2012 |autōr= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|data= 2019|ôpublikowany=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands.}}</ref><ref>''Species Fungorum''. Kirk P.M., 2010-11-23</ref> Żŏdne [[podgatōnek|podgatōnki]] niy sōm wymianowane we [[Catalogue of Life]].<ref name="COL"/> {{przipisy}} [[Kategoryjo:Basidiomycota]] [[Kategoryjo:Protogaster|rhizophilus]] 0c7usv5a55zzslrglvqbth469fjv88z 0 65291 385582 329198 2026-05-16T03:00:04Z YiFeiBot 9722 Bot przećepoł 1 linkůw interwiki, terozki bydům ůune na [[d:|Wikidata]] 385582 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} {{autoprzekłŏd}} {{Taksōn infobox | nazwa = Mycogelidium sinense | krōlestwo = [[Fungi]] | grōmada = Basidiomycota | klasa = [[Atractiellomycetes]] | rzōnd = [[Atractiellales]] | familijŏ = [[Mycogelidiaceae]] | zorta = [[Mycogelidium]] | gatōnek = '''Mycogelidium sinense''' | łacina = Mycogelidium sinense | cytat = W.Y. Zhuang & X.S. He 2007 }} '''''Mycogelidium sinense''''' je [[grzib]]<ref>Zhuang, W.Y.; He, X.S. (2007) A new pycnidioid basidiomycete family with gelatinized fruitbodies, In: Mycosystema 26(3):339–342</ref>, co go ôpisoł W.Y. Zhuang & X.S. He 2007. ''Mycogelidium sinense'' nŏleży do [[Zorta (biologijŏ)|zorty]] ''[[Mycogelidium]]'' i [[familijŏ (biologijŏ)|familije]] [[Mycogelidiaceae]].<ref name="COL">{{cytuj strōnã |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/search/all/key/mycogelidium+sinense/match/1|tytuł= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|data dostympu=24 września 2012 |autōr= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|data= 2019|ôpublikowany=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands.}}</ref><ref>''Species Fungorum''. Kirk P.M., 2010-11-23</ref> Żŏdne [[podgatōnek|podgatōnki]] niy sōm wymianowane we [[Catalogue of Life]].<ref name="COL"/> {{przipisy}} {{wikispecies|Mycogelidium sinense|''Mycogelidium sinense''}} [[Kategoryjo:Basidiomycota]] [[Kategoryjo:Mycogelidium|sinense]] 679otnpfxgu2sag0zpw4qz5m3uft9m9 0 65573 385583 329202 2026-05-16T03:00:14Z YiFeiBot 9722 Bot przećepoł 1 linkůw interwiki, terozki bydům ůune na [[d:|Wikidata]] 385583 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} {{autoprzekłŏd}} {{Taksōn infobox | nazwa = Ingoldiomyces hyalosporus | krōlestwo = [[Fungi]] | grōmada = Basidiomycota | klasa = [[Exobasidiomycetes]] | rzōnd = [[Tilletiales]] | familijŏ = [[Tilletiaceae]] | zorta = [[Ingoldiomyces]] | gatōnek = '''Ingoldiomyces hyalosporus''' | łacina = Ingoldiomyces hyalosporus | cytat = (Massee) Vánky 1996 | synōnim = ''Tilletia hyalospora'' <small>Massee 1899</small><ref>{{cytuj strōnã |url=http://www.speciesfungorum.org |tytuł=CABI databases |data dostympu=24 stycznia 2013}}</ref> }} '''''Ingoldiomyces hyalosporus''''' je [[grzib]]<ref>Vánky, K.; Bauer, R. (1996) ''Ingoldiomyces'', a new genus of ''Ustilaginales'', In: Mycotaxon 59:277–287</ref>, co go nojprzōd ôpisoł [[George Edward Massee]], a terŏźnõ nazwã doł mu Vánky 1996. ''Ingoldiomyces hyalosporus'' nŏleży do [[Zorta (biologijŏ)|zorty]] ''[[Ingoldiomyces]]'' i [[familijŏ (biologijŏ)|familije]] [[Tilletiaceae]].<ref name="COL">{{cytuj strōnã |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019/search/all/key/ingoldiomyces+hyalosporus/match/1|tytuł= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|data dostympu=24 września 2012 |autōr= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|data= 2019|ôpublikowany=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands.}}</ref><ref>''Species Fungorum''. Kirk P.M., 2010-11-23</ref> Żŏdne [[podgatōnek|podgatōnki]] niy sōm wymianowane we [[Catalogue of Life]].<ref name="COL"/> {{przipisy}} [[Kategoryjo:Basidiomycota]] [[Kategoryjo:Ingoldiomyces|hyalosporus]] 173fi9rw05tbiedya1fn5uuqns3z6mc 0 79536 385596 368627 2026-05-16T11:09:56Z Lajsikonik 6 385596 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Nowa Wieś |dopełniacz_wśi=Nowyj Wśi |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=kujawsko-půmorske |powjat=aleksandrowski |powjatshort=aleksandrowski |gmina=Kujawski Aleksandrůw |gminashort=Kujawski Aleksandrůw |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=52 |minutN=51 |sekundN=56 |stopniE=18 |minutE=39 |sekundE=55 |wysokość= |rok=2006 |populacjo=103 |gynstość= |nr_kier=54 |kod_počt=87-700 |tablica_rej=CAL |SIMC=0857568 |soutys= |www= |zdjyńće=Nowa Wieś.jpg |galerio_commons= |}} '''Nowa Wieś''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[kujawsko-půmorske wojewůdztwo|kujawsko-půmorskim wojewůdztwje]], we [[aleksandrowski krys|aleksandrowskim kryśe]], we [[gmin Kujawski Aleksandrůw|gmińe Kujawski Aleksandrůw]]. [[Kategoryjo:Gmin Kujawski Aleksandrůw]] qltbm8g6rtk1jw5wcgjq624gx8kje4z 0 79697 385601 365453 2026-05-16T11:18:38Z Lajsikonik 6 385601 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Korytnica |dopełniacz_wśi=Korytńicy |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=śwjyntokrziske |powjat=staszowski |powjatshort=staszowski |gmina=Szydłůw |gminashort=Szydłůw |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=50 |minutN=37 |sekundN=22 |stopniE=21 |minutE=03 |sekundE=27 |wysokość= |rok=2024 |populacjo=229 |gynstość= |nr_kier=41 |kod_počt=28-225 |tablica_rej=TSZ |SIMC=0274789 |soutys=Wiesława Krześ (2026) |www= |zdjyńće=Zalew Chanca w Korytnicy.jpg |uopis zdjyńcia=Zalyw Chanca we Korytńicy |galerio_commons= |}} '''Korytnica''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[śwjyntokrziske wojewůdztwo|śwjyntokrziskim wojewůdztwje]], we [[staszowski krys|staszowskim kryśe]], we [[Gmin Szydłůw|gmińe Szydłůw]]. [[Kategoryjo:Gmin Szydłůw]] hgz1joz2tssuffgmgq9xzwslw37z82x 0 79700 385602 365454 2026-05-16T11:19:14Z Lajsikonik 6 385602 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = Szydłów | mjano_państwa = POL | jednostka_adm = wojewůdztwo | mjano_jednostki_adm = [[śwjyntokrziske wojewůdztwo]] | dopeuńač_mjasta = Szydłowa | zařůndzajůncy = burmistrz | burmistř = [[Andrzej Tuz]] (2026) | fana_mjasta = | herb_mjasta = Plik:POL Szydłów COA.svg |stopniN = 50 |minutN = 35 |sekundN = 26 |szerokość = N |stopniE = 21 |minutE = 00 |sekundE = 10 |długość = E | ludźi = 966 | rok = 2022 | aglomeracyja = | plac = 16,22 | gynstość = 60 | wysokość = 300 | nr_ker = 41 | kod_počt = 28-225 | tablica_rej = TSZ | mjasta_partnerske = | mapa = | galeryjo_commons = Szydłów_(województwo_świętokrzyskie) |www = https://www.szydlow.pl/ |zdjyńće = 20170211 Brama Krakowska w Szydłowie 4177.jpg |uopis_zdjyńćo = Szydłów }} '''Szydłów''' - [[mjasto]] we [[Polsko|Polsce]], we [[śwjyntokrziske wojewůdztwo|śwjyntokrziskim wojewůdztwje]], we [[staszowski krys|staszowskim kryśe]], śedźiba mjejsko-wjejskigo [[gmin Szydłów|gminu Szydłów]]. [[Mjejske prawa]] 1329-1869 a uod 2019. {{Mjasta śwjyntokrziskigo wojewůdztwa}} [[Kategoryjo:Mjasta śwjyntokrziskigo wojewůdztwa]] [[Kategoryjo:Gmin Szydłůw]] 7bjxbtx4fhn8doy1l8360ao8trpsm9z 0 80085 385608 353128 2026-05-16T11:45:06Z Lajsikonik 6 385608 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Starzno |dopełniacz_wśi=Starznygo |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=půmorske |powjat=człuchowski |powjatshort=człuchowski |gmina=Koczała |gminashort=Koczała |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=53 |minutN=58 |sekundN=16 |stopniE=17 |minutE=04 |sekundE=23 |wysokość= |rok=2008 |populacjo=111 |gynstość= |nr_kier=59 |kod_počt=77-220 |tablica_rej=GCZ |SIMC=0745792 |soutys=Ryszard Lemańczyk (2026) |www= |zdjyńće=Starzno, kościół fil. p.w. św. Mikołaja Biskupa, poł. XVII, XVIII.jpg |galerio_commons= |}} '''Starzno''' ([[mjymjecko godka|mjym.]]: ''Starsen'') - [[wjeś]] we [[půmorske wojewůdztwo|půmorskim wojewůdztwje]], we [[człuchowski krys|człuchowskim kryśe]], we [[gmina Koczała|gmińe Koczała]]. [[Kategoryjo:Gmin Koczała]] 4przhih89p9zwzj5lp47cjhoti2ck3l 0 83302 385575 376867 2026-05-15T14:13:30Z DawnyTest 20532 poprawa linkōw 385575 wikitext text/x-wiki {{nowOrt}} {{Bajstlowańy|Potrzebnŏ je gŏdkowŏ rewizyjŏ podug prawideł szrajbōnka [[WP:SKPK]]}} {{Państwo infoszachtla|ôryginalne miano=Jugoslavija<br/>Југославија|ślōnske miano=Jugosławijo|lata istniyniŏ=1918–1992/2003|fana_ôbrŏzek=Flag_of_Yugoslavia_(1918–1941).svg|miano dopołniŏcz=Jugosławije|motto=Jedan narod, jedan kralj, jedna država (1918-1945)<br/>Bratstvo i jedinstvo (1945-1992)|motto_gŏdka=serbskochorwacko|motto_ślōnski=Jedyn norod, jedyn krōl, jedyn kroj<br/>Bratyrstwo i jedność|hymn= [[Hymn Krōlestwa Jugosławije]] (1918-1945)<br/>[[Hej, Słowianie!]] (1945-1992/2003)|lokalizacyjŏ_ôbrŏzek=Yugoslavia_location_map.svg|ôficjalnŏ_gŏdka=''de iure'': [[serbskochorwacko godka|serbskochorwacko]] a [[Słowyńsko godka|słowyńsko]] (do 1941)<br>''de facto od 1946'': serbskochorwacko, słowyńsko, [[Macedōńskŏ gŏdka|macedōńsko]]|stolica=[[Belgrad]]|polityczny_systym=[[mōnarchija kōnstytucyjno]] (1918-1945)<br/>[[socjalizm]] (1945-1992)<br/>[[republika federalno]] (1992-2003) |zorta_państwa=republika|piyrszy gospodzin=[[Piotr I Karadziordziewić]] (król)|ôstatni gospodzin=[[Vojislav Koštunica]] (prezydynt)|szef_rzōndu=[[Dragiša Pešić]]|szef_rzōndu_ôpis=Prymier|waluta_miano=[[dinar jugosłowiański]]|waluta_symbol=YUM|utworzynie_data=1 grudnia 1918|likwidacyjŏ_data=4 lutego 2003|likwidacyjŏ_knif=nastōnie [[serbijo i Czornōgora|Serbije i Czornogōry]]|dōminujōncŏ_religijŏ=[[prawosławie]], [[katolicyzm]], [[islam]]|UTC=+1 – zima <br />UTC +2 – lato|kod_ISO=YU|dōmyna=.yu|kod_autowy=YU|kod_fligerowy=YU|telefōniczny_numer=+38}} '''Jugosławijo''' ([[serbskochorwacko godka|serb-chor.]] i [[słowyńsko godka|słowyń.]] ''Jugoslavija'', [[cyrylica|cyr.]] i [[macedōńsko godka|maced.]] Југославија) – historyczne [[państwo]] w połedniowo-postrzodkowyj [[Ojropa|Ojropie]] zamiyszkany bez pora [[słowianie|norodōw połedniowosłowiańskich]], skōnd pochodzi miano państwa (''jug'' - połednie), kero ôstała wkludzōnŏ w [[1929]]. Krŏj istnioł z pauzami w latach [[1918]]-[[2003]], w miyndzyczasie zmiyniajōnc pora razy swoje granice. W 2003 Jugosławijŏ przekształciyła sie w państwo ô mianie [[Serbijo i Czornogōra]], co to rozpadło sie w [[2006]]. Stolicōm kroju bez cołki ôkres jego istniynio bōł [[Belgrad]]. ==Historyjŏ== Dzieje Jugosławije podzielić idzie na trzi zasadnicze ôkresy: miyndzywojenny (tm. I Jugosławijo), kōmunistyczny (tm. II Jugosławijo) i postkōmunistyczny (tm. III Jugosławijo), w czasie kerego państwo doszło do sukcesywnego [[rozpad Jugosławije|rozpadu państwa]]. ===Strzedniowiecze=== Historyjo Jugosławije a wiynkszości państw powstanych po jeji upodku ma swōj zaczōntek w [[strzedniowiecze|strzedniowieczu]]. Praôjce dzisiyjszych Słowyńcōw ôsiedlili sie w VI w. na terynie Karyntii i na pōłnocnym kraju [[Adriatyk]]u. W VII w. tyryny miyndzy [[Dunaj]]ym a [[Sawa|Sawōm]], tm. Zagorje zasiedlili [[Serby]], kerzy w IX w. przijōnli krzest. Po ataku Bułgarōw a zatymczasowyj ôdbudowie państwo Serbōw rozpadło sie na [[Bośnia]] i [[Raszka]], kōntrolowane bez Bułgarōw, a potym bez [[Bizancjum]] a [[krōlestwo Zety]]. W [[925]] na tyrynie terŏźny Bośnie a Chorwacje powstało [[krōlestwo Chorwacyje]], kere ôstatecznie straciyło faktycznõ niyzawisłość w [[1102]] r. podbite bez wyngerskiego krōla Kolomana, kery uzdoł unijo personalno ôbōch krōlestw. W latach [[1527]]-[[1918]] na trōnie wyngerskim a chorwackim zasiadali Habsburgowie. W XII w. żupan Raszki [[Stefan Nemania]] wroz z pomocōm Wynger pokonōł Zeta i Bizancjum a zjednoczył ziymie serbskie. Za panowanio [[Stefan Duszan|Stefana Duszana]] Serby podbili srogi fragmynt [[Bałkany|Bałkan]]. Ôstatecznie po jego śmiyrci kroj rozpadł sie. W 1371 na Serbijo napadli [[Turcy]], kerzy w [[1389]] r. pokonali Serbōw [[bitwa na Kosowym Polu|na Kosowym Polu]] a przejeli jejich teryny aże do XIX stolecio. Serby ôsiadli na Wyngrach, na tyrynie mianowanym potym [[Wojwodina]]. Przestrzyństwo Bośnie i [[Hercegowina|Hercegowiny]] ôstało przejynte bez Imperium Osmańskie w XV w. Po wielkij schiźmie wschodnij habsburska [[Chorwacyjo]] stanyła po strōnie papiyża bez przijmowanie [[katolicyzm]]u, za to wiynkszość Serbō przijōnła [[prawosławie]]. Tajla Słowian bydōncych pod panowaniym tureckim zmiyniyła zawiyrzynie na islam, co stało sie z wiynksza w Bośnie. Turkōm nikej niy podarziło sie jednak podbić wysokogórskich terynōw na połedniowym zachodzie, co stały sie kolybkōm [[Czorno Gůra|Czornogōry]]. ===Preludium=== Idyjŏ na utworzynie jednego państwa Słowian połedniowych ukŏzoł sie już w XIX w. Ôwdy teryny bez nich zamiyszkane były pod panowaniym [[turcyjo|tureckim]] ([[Serbijo]], [[Bośnio]], [[Macedonijo]]) i [[austro-Wyngry|austrowyngerskim]] ([[Słowynijo]], [[Chorwacyjo]]). Skirz starōnkōw ô standaryzacyjo gŏdki ôpartej na dialekcie sztokawskim jak tyż działalności takich twōrcōw jak [[Vuk Karadžić]] i [[Ljudevit Gaj]], co ujednoliciyli jej zŏpis cyrylicōm i pismem łacińskim, w [[1850]] [[chorwaty|chorwaccy]], [[Czornogōrcy|czornogōrscy]], [[słowyńcy|słowyńscy]] i serbscy pisorze podpisali w [[Wiedniu]] godkowo ugoda, dŏwajōnc eksztajn jednyj, [[serbskochorwacko godka|serbskochorwackiyj godki]]. Skulo nastōń Serbōw na zaczōntku XIX w., ôrganizowanych bez [[Đorđe Petrović|Jerzego "Czornego" Petrovicia]] (Karadziordzia) a [[Miloš Obrenović|Miłosza Obrenowicia]] Turcy powołali do życio paszałyk belgradzki, kero autōnōmijo gwarantowała była bez [[Rusyjo]], a w [[1829]] r. na jego bazie powstało autōnōmiczne [[Ksiynstwo Serbii]], tyż pod auspicyjomi Rusyjo. Władcōm ôstoł Obrenowić, kery przedtym nakŏzoł w [[1817]] zamordować Karadziordzia. Ôstatecznie Obrenowić a jego dwa syne za despotyczny spōsōb regyrōnkōw ôstali ôbaleni bez parlamynt - [[skupsztina]] - kery w 1842 ôbroł na nowego władcy syna Karadziordzia - Aleksandra. Pod wodzōm prymiera Ilji Garšanina [[Serbijo]] kludziyła politykã majōnco uczynić z nij cyntrum zjednoczynio lokalnych Słowian. W 1858 Aleksander ôstoł zdetronizowany pod naciskym Rusyje za sprzijanie wrogim jeji Habsburgōm, a na trōn wrōciōł antyturecki Miłosz Obrenowić, a po jego śmiyrci jego syn [[Michał Obrenović|Michał]], przedtym ôbalony w 1842 a zabity w zamachu w [[1868]]. W [[1867]] Turcy ôpuściyli Serbijo, a nowy princ [[Milan Obrenović|Milan]] postanowiōł szukać ôpiyradła w Austryje. W [[1875]] w Bośnie wybuchło nastōnie przeciw Turcyje. Ôstatecznie Turcyjŏ w [[1878]] r. przegrała wojna z Rusyjōm. Bez to w czasie kōńczōncego kōnflikt kōngresu berlińskiego autōnōmiczne Ksiynstwo Serbije powiynkszōne ô Nisz utworziło niypodlygłe [[Krōlestwo Serbije]] z Milanem Obrenowiciem za krōlym, za to Bośnio a Hercegowino ôstały prziłōnczōne do Austro-Wynger. W [[1889]] Milan Obrenowić zrzekł sie trōnu na rzecz swojigo syna [[Aleksander I Obrenović|Aleksandra]], a władze przejōnli regenci sprawujōncy władza w mianu małoletniego krōla. W tym czasie Serbijŏ uzależniyła sie politycznie i ekōnōmiczno ôd Austryje. Sztyry lata niyskorzij Aleksander ôbalōł regentów i uzdoł regyrōnki absolutne, bez co zniechyncił do siebie społeczyństwo. Ôstatecznie zginōł ôn społym z żōnōm zabity bez serbskich ôficyrōw w 1903, a na trōn wrōciyli Karadziordziewicie, kerzy zmiyniyli kurs polityczny we strōna Rusyje chcōncyj ôsłabić wpływy Austryje w regiōnie. ===I wojna światowo=== Po aneksji Bośnie i Hercegowiny bez Austryjo jak tyż zwiynkszyniym sie sam wpływōw Chorwatōw i bośniackich Muzułmanōw kosztym Serbów, [[28 czyrwnia]] [[1914]] r. czornogōrski Serb [[Gavrilo Princip]] przekludziōł w [[Sarajewo|Sarajewie]] podarzōny zamach na kronprinca [[Franciszek Ferdynand Habsburg|Franciszka Ferdynanda]], co stanowiyło pretekst [[Państwa Cyntralne|państw cyntralnych]] do napoczyńciŏ wojny z krajami [[Ententa|Ententy]], w tym Serbije. Serbijo w tym czasie zyskiwała na siyle w regiōnie, jednak ôstatecznie regyrōnek serbski zmuszōny bōł uciyc na [[Grecyjo|grecko]] wyspã [[Korfu]]. W [[1915]] pochodzōncy Austryje chorwaccy a słowyńscy buntownicy założyli w [[Lōndyn]]ie Kōmitet Jugosłowiański, kerego cylym miało być utworzynie zjednoczynie połedniowych Słowian w jednym państwie. Skuli tego w [[1917]] r. przedstawiciele Komitetu a serbski regyrōnek na uchodźstwie podpisali na Korfu deklaracyjo ô utworzyniu spōlnego kraju [[Serby|Serbōw]], [[Chorwaty|Chorwatōw]] i [[Słowyńce|Słowyńcōw]]. Mioło ôno powstać z połōnczyniŏ Krōlestwa Serbije z austryjŏckimi ziymiami zamiyszkanymi bez te nŏrody, w tym Wojwodiną jak tyż Bośniōm i Hercegowinōm, za to władza mieli by w nim sprawować Karadziordziewicie. Po wyzwolyniu Serbije i zajyńciu terytoriōw w Austro-Wyngrach, w [[1918]] r. do unije postanowiyli przistōmpić [[Czarnogōrcy]]. ===Piyrwszo Jugosławijo=== [[Plik:Coat of arms of the Kingdom of Yugoslavia.svg|150px|thumb|left|Wapyn z lot 1921–1941]] [[Krōlestwo Serbōw, Chorwatōw i Słowyńcōw]] nastało [[1 grudnia]] [[1918]] r., pod panowaniym krōla [[Piotr I Karadziordziewicz|Piotra I Karadziordziewicza]]. Ôd samego zaczōntku w kraju istniały spore problymy społeczne, polityczne i ekōnōmiczne. W krōlestwie nojsrogszõ rolã ôdegrŏwały trzi tytułowe norody, choć poza niymi w skłŏd społeczyństwa wchodziyli tyż Czornogōrcy, Macedōńczycy, Słowianie z Bośnie, a tyż kosowscy Albańczycy i Wyngrzy z Wojwodiny. Zamiast idyjowego zjednoczyniŏ, kożdy norōd staroł sie utrzimać swoja tożsamość, za to tyrytoryjalnie a populacyjnie dōminujōncy Serby starali sie grać piyrsze hośle w państwie, co niy podobało sie ôsobliwie Chorwatōm. Rōżnice pogłymbiōły tyż zawiyrzynio - spiyrane bez państwo prawosławie wyznowane było bez Serbōw, Czornogōrcōw i Macedōńczykōw, katolicyzm bez Słowyńcōw a Chorwatōw, zaś islam bez Albańczykōw z Kosowa a sroga wiynkszość miyszkańcōw Bośnie, zwanych stōnd po prostu Muzułmanami, kerzy niy wytworzili jeszcze nŏrodowyj świadōmości. W kraju fungowało we tym samym czasie pora systymōw prawnych a pora walut. Ekōnōmijŏ ôpiyrała sie na bauerstwie, kerego praktyka niy była nikaj jednolitŏ, podobnie jak polityczny spōsōb funkcjōniyrowaniŏ ôsobnych nacyje. W [[1921]] przijyntŏ ôstała kōnstytucyjŏ, co dŏwała krōlowi srogsze uprawniyniŏ aniżeli parlamyntowi. Piyrsze wybory do nowyj skupsztiny ôdbyły sie w 1923. Wszyjske skupiny miały problym z stworzyniym sztabilnego regyrōnku, bez co w durchcugu piyrszyj dekady istniynio państwa regyrōnek zmiynioł sie aże 9 raży. W siyła obrośli serbske radykały, kere w [[1928]] zabiyły prymiera [[Pavle Radić|Pavle Radicia]] - Chorwata. Prōba utworzyniŏ regyrōnku Słowyńca [[Anton Korošec|Antona Korošca]] tyż spełzła na niczym. Po śmiyrci krōla Piotra w [[1921]] panowanie przejōł jego syn [[Aleksander I Karadziordziewicz|Aleksander]], serbski [[nacyjonalizm|nacyjonalista]] kery skirz niysztabilnych i durch zmiyniajōncych sie regyrōnkōw dokōnoł w [[1929]] [[zamach stanu|zamachu stanu]], zlikwidowōł skupsztina, ôbjōn [[dyktatura|regyrōnk dyktatorski]] a zmiyniōł miano kroju na [[Krōlestwo Jugosławije]]. W tym czasie powstoły antyserbskie ruchy - Chorwaccy [[ustasze|ustaszy]] a macedōnska WMRO. W [[1934]] skuli akcyji macedōńskiyj WMRO "Miycz Teutoński", Aleksander ôstoł zastrzylōny bez Macedōńczyka w [[marsylia|Marsylii]], a regyrōnki przejōn jego brataniec [[Paweł Karadziordziewicz|Paweł]], kery sprawowoł władza jako [[regent]] w mianu krōla [[Piotr II Karadziordziewicz|Piotra II]] - małoletniego syna Aleksandra. W [[1935]] Jugosławijo planowała zawrzić [[konkordat]] z [[Watykan]]ym cylym uspokojynio negatywnych laun postrzōd Chorwatōw, jednak finalnie niy doszło do tego, co pogłymbiło niychyńć miyndzy niymi a Serbami. Na przidŏwek regyrōnek, co ôd zaczōntku upatrywał nojsrogszego sojusznika we [[Francyjo|Francyje]], postanowiōł skerować sie corŏz barzij ku faszystowskim [[Niymcy|Niymcōm]] i [[Italijo|Italii]]. W [[1939]] ma plac prōba złagodzynio tyndyncyji separatystycznych postrzōd Chorwatōw, w tym uzdanie autōnōmicznyj Banowiny Chorwacyje jak tyż dopuszczynie jejich do regyrōnku. Po ataku Niymiec na [[Polsko|Polska]] Jugosławijo je neutralno, jednak potym pōmogo w tranzycie polskich wojokōw do Francyje. ===II wojna światowo=== W marcu [[1941]] państwa [[pakt berliński|Aksy]] wymusiyły na Jugosławijo przistōmpiynie do nich, ale ta stanyła po strōnie aliantōw bez zawarcie ukłodu z [[SSSR]]. Dokludziyło to do najazdu ze strōny [[III Rajch|Niymiec]], [[Italijo|Italije]], [[Bułgaryjo|Bułgaryje]] i [[Wyngry|Wynger]] w kwietniu. Po kapitulacyje krōl i regyrujōncy wyemigrowali do [[Wielkŏ Brytanijŏ|Wielkij Brytanije]]. Potym okupanci podzielyli krŏj miyndzy sobōm, jednak sytuacyjŏ kożdyj czynści była zgoła inkszŏ. Niymcy założyli marionetkowe państwo serbske pod wodzōm [[Milan Nedić|Milana Nedicia]], jak tyż dozwolyli kolaborujōncym z niymi chorwackim ustaszom założynie marionetkowego [[Niypodlygłe Państwo Chorwackie|Niypodlygłego Państwa Chorwackigo]] (NDH) na czole z [[Ante Pavelić|Antem Paveliciym]]. Ustasze zwalczali [[Żydzi|Żydōw]], Serbōw, [[Rōmowie|Rōmōw]] i partyzantka a dokludzili do śmiyrci setek tysiyncy ludzi. We swojich fungowaniach byli spiyrani m.in. bez Watykan, tym barzij iże we swojich glidach mieli katolickich duchowych, ôsobliwie franciszkanōw. Głownym ôstrzodkym terroru ôkupacyjnygo bōł kludzōny bez NDH [[ôbōz kōncyntracyjny Jasenovac]], w kerym w rōmach szporobliwości heresztanciŏ czynsto zabijani byli nożami, w czym ustasze ôrganizowali nawet kōnkursy. Przeciwko Serbom fungowali tyż muzułmany z Bośnie i Albańczycy z [[Kosowo|Kosowa]]. W NDH Serbōm zabrōniōno było używanio tradycyjnyj dlō nich cyrylice; moc tyż zmuszōno była ôstać katolikami. [[Plik:Emblem_of_Yugoslavia_(1943–1963).svg|150px|thumb|right|Wapyn z lot 1943-1963. Piyńć flam symbolizuje piyńć norodōw (Serbōw, Chorwatōw, [[Macedōńczyki|Macedōńczykōw]], Czornogōrcōw a Słowyńcōw) a datōm 29 XI 1943 r. dziyń drugiygo trefu Antyfaszystowskiygo Ratu Norodowego Wyzwolynio Jugosławie]] W kontrze do ôkupantōw i ustaszy stanyły dwie wzajymnie zwalczajōnce sie frakcyje partyzanckie - serbscy [[czetnicy]] pod wodzōm [[Dragoljub Mihailović|Dragoljuba Mihailovicia]], kerzi dōnżyli do prziwrōcynio mōnarchije, a wiylonorodowo [[kōmunizm|kōmunistyczno]] [[Norodowowyzwoleńczo Armijo Jugosławije]] (NOVJ) kero kōmandyrowoł marszałek [[Josip Broz Tito]], lider zdelegalizowanyj w 1921 Kōmunistycznyj Partyje Jugosławie a syn Słowynki i Chorwata. Titowcy chcieli przekształcić Jugosławijo w wiylonorodowo republika socjalistyczno pod egidōm Sowietōw. Do bojōw dochodziyło z wiynksza na terynie Bośnie. Czetnicy kōmandyrowani bez Mihailovicia dopuszczali sie mordów na ludności muzułmańskij, żydowskij jak tyż na Chorwatach i inkszych nieprawosławnych nŏrodach, a pōnadto spōłpracowali z kolaboracyjnym regyrōnkym Nedicia. W 1943 nowopowstało par Tity zdobyła uzbrojynie kapitulujōnych [[italczyki|Italczykōw]], kerych na terynach ôkupowanych zastōmpiyli Niymcy. Kōmunisty sukcesywnie ôdzyskowali tyryn, a w maju [[1944]] regyrōnek na uchodźstwie popar Tita a skōńczōł spiyrać nacjōnalistycznych czetnikōw. Spiyranŏ bez [[Armijo Czerwōno]] NOVJ wyzwolyła przed siebie cołki kroj, co było ewentementem postrzōd wszyjskich państw podbitych bez Aksa. W marcu [[1945]] władze emigracyjne i kōmunisty utworzili spōlny regyrōnek z Titem na czole. Choć kōmunistōm podarziło sie chycić, a potym w [[1946]] r. ôsōndzić i stracić m. in. Nedicia i wierchuszka czetnikōw, w tym Mihailovicia, tak prziwōdca ustaszy Pavelić uciyk do faszystowskij [[hiszpanijo|Hiszpanije]], kaj umrził w [[1959]] r. ===Drugo Jugosławijo=== [[Plik:flag_of_Yugoslavia_(1946–1992).svg|150px|thumb|left|Flaga z lot 1946-1992]]W marcu [[1945]] r. utworzōny bōł regyrōnek przechodni, kery mioł zrzeszać tak kōmunistōw stojōncych za utworzyniym republiki, jak i monarchistōw zwiōnzanych ze władzami emigracyjnymi. Pōniywŏż miyndzy frakcyjami istnioł spiyrka co do formy państwa za mōnarchijo eli republika, kroj dostoł miano Dymokratyczno Federacyjo Jugosławije. Coroz srogsze sparcie społeczne zaczli zdobywać kōmunisty z Titem na czole, kery traktowany bōł w kroju jak norodowy bohatyr. W listopadzie ôdbyły sie wybory, w kerych titowcy za dostali 90% głosōw. Zwyciynstwo kōmunistōw umacniało to, iże w wyborach szło welować ino na nich. Nowo skupsztina zdetrōnizowała Piotra II, utworzyło republika i wydała nowo kōnstytucyjo. Po kilkuletnim ôkresie przechodnim, do państwa prziłōnczōnŏ ôstała tajla Swobodnego Tyrytorium Triestu utworzōnego bez zachodnie mocarstwa. Pōniywŏż jugosłowiańscy kōmunisty wyzwolyli krŏj bez udziału SSSR w bojach, mogli ôni rachować na pewno zorta niyzależności ôd [[Moskwa|Moskwy]]. Dokludziyło to do kōnfliktu Tita z [[Jozef Stalin|Stalinem]], heresztowań stalinistōw, zamachōw na Tita a wykluczyniŏ Jugosławie z [[Kominform]]u. To dozwolyło państwu przijyńcie [[plan Marshalla|planu Marshalla]] i nawiōnzaniu relacyje z Zachodym. Sytuacyjo jednak zaś pogorszyła sie w [[1956]] r. po [[poznański czyrwiyń|poznańskim czyrwniu]] jak tyż sowieckim ataku na Wyngry. W [[1953]] r. kōnstytucyjo sprzed 7 lot zastōmpiyła nowo, kero wkludziyła straciōł skupsztiny na dwie izby jak tyż amt prezydynta, kerym ôstoł Tito. [[Plik:Emblem_of_Yugoslavia_(1963–1992).svg|150px|thumb|right|Wapyn z lot 1963-1992]]Jugosławijo za regyrōnkōw kōmunistōw skłŏdała sie ze szejściu republik socjalistycznych: Serbije ze stolicōm w Belgradzie, Chorwacyje ze stolicōm w [[Zagrzeb|Zagrzebiu]], Słowynije ze stolicōm w [[Lublana|Lublanie]], Czŏrnogōry ze stolicōm w Titogradzie (terozki [[Podgorica]]), Macedōnije ze stolicōm w [[Skopje|Skopju]] a Bośnie i Hercegowiny ze stolicōm w Sarajewie. Pōnadto w republice Serbije były dwie autōnōmiczne prowincyje: Wojwodina ze stolicōm w [[Nowy Sad|Nowym Sadzie]] a Kosowo ze stolicōm w [[Prisztina|Prisztinie]]. Podle kōnstytucyje, wszelkŏ władza w państwie pochodziyła i przinŏleżała do norodu. Kōnstytucyjo z [[1946]] r. gwarantowała rōwność wszyjskim ôbywatelōm, jednak niy spōminała ani słowym ô jakij ino norodowości, ani tyż ô gŏdkach amtowych. W praktyce za te druge sużyły słowyńsko w Słowynije, macedōńsko w Macedōnije, a w ôstanych tajlach kraju - serbskochorwacko. W [[1963]] r. na mocy nowyj kōnstytucyje państwo zmiyniyło miano na [[Socjalistycznŏ Federacyjno Republika Jugosławie]] (''Socijalistička federativna republika Jugoslavija'', SFRJ), za to partyjo na [[Ferajn Kōmunistōw Jugosławije]] (SKJ). Nowŏ kōnstytucyjŏ zwiynkszyła rolã ôsobnych republik zwiōnzkowych kosztym władze federalnyj, za to ymblym dopołniōny bōł ô szōsto flama symbolizujōnco tm. Muzułmanōw, co rozumiano było za zislamizowanych Słowian gŏdajōncych po serbskochorwacku i zamiyszkujōncych z wiynksza Bośnia, kerzi dotela uznŏwani byli ino za grupa religijno słożōno z mahōmetańskich Serbōw i Chorwatōw. W czasie bośniackigo spisu powszechnego w [[1971]] r. po piyrszy roz dozwolōno było Muzułmanōm zadeklarowanie sie za ôsobno norodowość (dotela mogli sie zadeklarować ino za Serb abo Chorwat). [[Plik:Gift suitcase commemorating Tito's visit to Jakarta in 1958-1959 (Photos of Sukarno, Josip Broz Tito, Jovanka Broz, Hartini, Stane Pavlič etc) 112.jpg|150px|thumb|left|Josip Broz-Tito]] Po przejyńciu władze kōmunisty wkludziyli glid reform ekōnōmicznych, co skirz nich doszło do kolektywizacyje wsi i nacjōnalizacyje fyrm. Kerownictwo nad fyrmami przejōnły samoregyrowania pracownicze, kere ôbiyrały spostrzōd siebie forsztandy. W gestyje samoregyrowań ôstawiōno były tyż sprawy financowe, co sprawiyło czynsto praktyka podwyższanio zasug w pōmian za sparcie dlo teroźnego forsztandu, co czynsto dzioło sie kosztym samyj fyrmy. Reformy z lot 60. wkludzajōnce socjalizm rynkowy majōnce na cylu zwalczanie zjawisk tyj zorty prziniosło kōnflikt miyndzy etatystami a zwolynnikami szyrokich uprawniyń samoregyrowań. W ôkresie tym doszło tyż do inkszych pōmian, miyndzy inkszymi dozwolynie fungowaniŏ fyrmōm prywatnym, jak tyż wyjŏzd ôbywatelōw z kraju, ôsobliwie po protestach studynckich z 1968. Po wkludzyniu kōnstytucyje z 1963 r. i ôsłabiyniu władz federalnych na rzecz ôsobnych republik istniały spekulacyje co do tego, eli Jugosławia durch bydzie jednym państwym, eli finalnie rozpadnie sie na pŏrã pomniejszych. W 1971 r. na wele rōżnic politycznych miyndzy ôsobnymi republikami, w ôsobliwości rosnących laun nacjōnalistycznych postrzōd Chorwatów i Serbów, powołano było do życiŏ Prezydium Jugosławii, nowy ôrgan pełniący funkcyjõ gowy państwa. W jego skłŏd wchodziōł 23 ôsoby - kludzōncy nim prezydynt Tito, po trzech reprezyntantōw kożdyj z republik jak tyż po dwōch czōnkōw z Wojwodiny a Kosowa. Starzejący sie Tito, kery ôbskarżany bōł bez Serbów za dyktaturã, zaczōn ôdegrŏwać corŏz myńszõ rolã w kwestyjach sprawowaniŏ władze, bez stŏwanie sie z wiynksza symbolym państwa i jego jedności. W 1974 r. przijynto ôstała ôstatnio, sztworto już jugosłowiańsko kōnstytucyjŏ. Podle jeji postanowiyń Tito mioł ôstać prezydyntym aże do swojij śmierci, po czym amt prezydynta mioł ôstać zlikwidowany, a rola gowy państwa miało w połni przejōńć prezydium, kerego czōnki co rok mieli ôbiyrać miyndzy sobōm kludzōncego. Ôdtōnd prezydium skłŏdało sie z 9 czōnkōw - po jednym reprezyntancie republik i prowincyje autōnōmicznych jak tyż kludzōncego partyje kōmunistycznyj (kerym ôd 1930 bōł Tito). Take rozwiōnzanie miało zapewnić jedność państwa po śmierci prziwōdcy. Krōm ta kōnstytucyjŏ wkludzała prawo do secesyje wszyjskim norodōm (w znaczyniu republikōm), jednak ino za zgodōm ôstanych. Wybory bezpostrzednie do skupsztiny zastōmpiōne byli systymym elektorskim. Pōnadto skupsztina dostała prawo pōmiany granic kożdyj republiki. ===Lata 80. a zaczōntek rozpadu=== Marszałek Tito zmarł w Lublanie [[4 moja]] [[1980]] r. skirz poôperacyjnych kōmplikacyj. Śmierć prziwōdcy a bohatyra i symbolu norodowego wstrzōnsła krajym na tyla fest, iże krōm prōb jeji podtrzymania jedność państwa stopniowo zaczła zanikać dŏwajōnc podwaliny pod prziszły rozpad kraju. Tamtyjszy prymier - Czornogōrzyc [[Veselin Đuranović]] - kery spiyroł wkludzynie reform ekōnōmicznych cylym pōmyńszyniŏ zagranicznego długu, popadł w kōnflikt z prezydium bez tracynie sztela w [[1982]] r. Ôsobne republiki miały roztōmajte interesy a a przekōnania co do prziszłości państwa, kere niy dycki były spōjne. Pōnadto polityka ekōnōmiczno ôparto na samoregyrowaniach pokozała sie niyefektywno - skirz rosnōncych geltakōw pracowniczych w pōmian za sparcie forsztandōw fyrm malała produkcyjo, za to coby zdobyć pijōndze dlo procownikōw fyrmy zwiynkszały cyny za tŏwary i usugi. Wzrōst zasugi społym z wzrōstym cyn i niystykajōnco podażōm dokludziōł na zaczōntku dekady do wzrōstu długu państwowygo i żniżki PKB, a to do inflacyje a zubożenia ôbywatelōw. Dlo retowanio ekōnōmije Jugosławije swrōciyła sie ô pożyczka do Miyndzynorodowego Funduszu Walutowygo, kery postawiōł warōnek, iże kroj dostanie ja ino tedy, kej po reformach ekōnōmicznych uda mu sie ja spłacić. Pōniywoż jednak wszyjskie reformy wymŏgały jednomyślności republik i prowincyj, do dostaniŏ pożyczki niy doszło skirz niyrōwności, bo rozwiniynte Chorwacyjo i Słowynijo niy chciały przistać na podpora biydnich połedniowych tajli swojim kosztym. W [[1987]] wybuchł skandal zwiōnzany z bośniacko fyrmōm bauersko Agrokomerc, kero wydowała weksle bez pokrycio. Skirz tego Agrokomerc zbankrutowōł, a dług kroju wzrōsł ô 500 mln dolarōw. Inkszym ważnym faktorym dlŏ kerego byt Jugosławije stoł pod znakym spytaniŏ były corŏz to srogszy wzrōst nacjonalizmu postrzōd ôsobnych norodôw, ôsobliwie postrzōd nojsrogszygo - Serbōw. Ludność serbskŏ zamiyszkowała niy ino Serbijo, ale tyż inksze czynści kraju, w ôsobliwości połedniowo-wschodnio Chorwacyjo jak tyż srogo tajla Bośnie. Postrzōd serbskich działoczōw popularnŏ stała sie idyjo przekształcynio państwa w Wielko Serbijo, ewyntualnie utrzimanie federacyje, tyż przi ograczeniu role inkszych republik kosztym Serbije. Zwolynnikym Wielkij Serbije bōł m. in. [[Slobodan Milošević]], ôbrany w 1986 r. na szefa serbskich kōmunistōw. Spotrzebowoł ôn spory we swojim regiōnie, w tym wnōntrzne kōnflikty w partyje, bez co stoł sie faktycznym prziwōdcōm Serbōw. Srogim problymym stały sie losy Kosowa, kere historycznie i prawnie przinŏleżało do Serbije, jednak zamiyszkowane było tyż bez Albańczykōw, kerzi dōnżyli do przekształcyniŏ prowincyje w siōdmo republika. Na przestrzyństw lŏt w Kosowie dochodziyło do protestōw i zburzek a tyż do masowych wyjazdōw kosowskich Serbōw w inksze czynści kroju w ôbawie przed prześladowaniami. Nojsrogszy incydynt miyndzy Albańczykami a Serbami trefiōł sie w czasie byzuchu Miloševicia w Prisztinie w kwietniu 1987 r. w czasie keryj doszło do protestōw Albańczykōw, kere ôstały brutalnie stłumione bez serbsko milicyjo. Milosević aktywnie wyrażoł swoja niychyńć do muzułmanōw jak tyż autōnōmije tak Kosowa, jak i Wojwodiny, kere straciyły ja w [[1989]] r. po nowelizacyje kōnstytucyje. Wtynczŏs w Chorwacyje a Bośnie rola prziwōdcōw lokalnych Serbōw zaczli ôdegrŏwać [[Milan Babić]] jak tyż [[Radovan Karadžić]], sojusznicy Miloševicia, kery w [[1990]] r. wygroł wybory na prezydynta Serbije. Coby zwadzić Serbōw przeciw niy ino Albańczykōm, ale i Chorwatōm, nacjonaliści ôpiyrali swojo propaganda na ucisku Serbōw bez te dwa norody w czasie II wojny światowyj. Pōnadto odżyły kōnflikty miyndzy inkszymi nŏrodami (z wiynksza bośniackimi Chorwatami i Muzułmanami) jak tyż zawiyrzyniami - kościōł katolicki jak tyż prawosławnŏ cerkew przestali uznŏwać kōmunistōw za głownego wrogo i ôbrōciyły sie przeciw sie. W 1989 r. w Słowynije, Chorwacyje a Bośnie przizwolōno było fungować partyjōm ôpozycyjnym, kere rok niyskorzij ôdniosły w miyjscowych wyborach zwyciynstwo, bez pokōnowanie tracōncych popularność kōmunistōw. W Słowynije przijynto było deklaracyjõ ô suwerynności jak tyż zôrganizowany bōł absztimōng we sprawie niyzawisłości państwa, co poparło bez 90% uczestnikōw. Prezydyntym Słowynije ôstōł [[Milan Kučan]], za to Chorwacyje [[Franjo Tuđman]]. Wtynczŏs w Serbije, krōm wygranyj Miloševicia w wyborach prezydynckich, launy wobec kōmunistōw pogarszały sie. Pōnadto parlamynt Kosowa roznajmiōł niyzawisłość ôd Serbije. Milošević zaczōn ôrganizować party paramilitarne majōnce pōmōc wcielać idyjõ Wielkij Serbije w życie, za to jednym z nich tm. Tigrami, kōmandyrowoł [[Željko Ražnatović|Željko "Arkan" Ražnatović]], nacjōnalista ô bogatyj przeszłości kryminalnyj. Serby z Chorwacyje proklamowali w absztimōngu rejōn autōnōmiczny zwany Krajina, kerego niy uznŏwały władze chorwacke. Doszło do zburzki, w czasie kere Serby zaczli szperować drōgi a nawet placami udŏwało im sie zdobyć milicyjno brōń. W lutym [[1991]] r. ôdbyły sie ôzprŏwki we sprawie prziszłości federacyje. Kučan ôpuściōł jy dziyń po jejich napoczyńciu, za to Tuđman w cołkości na niy niy przijechoł. Parlamynta tych republik przijōnły pōmiany we swojich kōnstytucyjach dozwolajōnce secesyjo. Serbijŏ uznała autōnōmijo Krajiny, za to w marcu w Chorwacyje ôdbył sie absztimōng, w kerym wiynkszość poparła niyzawisłość republiki. ===Wojna domōwa=== [[25 czyrwnia]] [[1991]] r. spiyrane miyndzy inkszymi bez Niymcy i Watykan Chorwacyjo i Słowynijo roznajmili niyzawisłość. Dwa dni niyskorzij [[Jugosłowiańsko Norodowo Armijo]] (JNA) napadła Słowynijo, za to Serby z Bośnie i Chorwacyje podpisali deklaracyjŏ ô dōnżyniu do zjednoczynio serbskich ziymiōw. Nastympnego dnia JNA weszła do Chorwacyje. Wojna w Słowynije trwała ino 10 dni, a w czasie bojōw zakōńczōnych zwyciynstwym Słowyńcōw zginyło małowiela bez 60 ôsōb. Na porażka federacyje wpływ ôdegroła rola cywilokōw jak tyż fakt, iże Słowynijo była praktycznie jednolito etnicznie. Do ôgarniyntyj wojnōm dōmowõ Jugosławije [[ÔZN]] wysłała swojigo ekstra przedstawiciela w ôsobie byłego polskigo prymiera, [[Tadeusz Mazowiecki|Tadeusza Mazowieckigo]]. [[plik:Vukovar-watertower-after-war.jpg|200px|thumb|left|Wieża ciśniyń w Vukovarze - symbol bojōw ô miasto jak tyż wojny ô niyzawisłość Chorwacyje.]] Wojna w Chorwacyje kulała sie z wiynksza na przestrzyństwach przinŏleżōncych do serbskij Krajiny, kerŏ zajmowała teryny ôbtŏczajōnce zachodnio granica Chorwacyje z Bośniōm jak tyż granica z Serbijōm. Na mocy traktatu z Brioni Chorwacyjo postanowiyła przełożyć wchōd w życie przepisōw ô niyzawisłości na sztwierćrok. W międzyczasie Serby z Krajiny jak tyż Sławonii ôrganizowali ataki na chorwacke dinsty jak tyż dopuszczali sie masakr cywilokōw. 25 siyrpnia napoczło sie trwajōncŏ 87 dni bitwa ô przigraniczne miasto [[Vukovar]], kere ôstało napadniynte bez JNA. Siyły chorwacke rachujōnce niecałe 2000 ôsōb walczyły przeciwko ô moc liczebniejszym wojskōm serbskim i jugosłowiańskim. Po spotrzebowujōncyj dlŏ ôbōch strōn bitwie, hned doszczyntnie zniszczały Vukovar trefiōł pod kōntrola Serbōw 18 listopada, za to burmistrzym ôstoł [[Slavko Dokmanović]]. Na jego byfel dwa dni niyskorzij bez dwiestu pacjyntōw miyjscowego lazarytu ôstało wywiezionych a potym zamordowanych w pobliskij wiŏsce Ovčary bez serbskich separatystōw, w tym Tigrōw Arkana. Jejich masowy grōb ôstoł ôdkryty w 1996. 1 paździyrnika Serby i JNA napadły na regiōn [[Sławonijo|Sławonii]] a miasto [[Dubrownik]]. 19 grudnia Serby na zajyntych bez siebie terynach roznajmiyły niyzawisłość [[Serbsko Republika Krajiny|Republiki Krajiny]] z stolicōm w [[Knin]]ie. Państwo to niy ôstało uznane tak bez Chorwacyjõ, jak i wiynkszość krajōw. 8 grudnia niyzawisłość roznajmiyła [[Půłnocno Macedůńijo|Macedōnijo]], co rok wczaśnij tyż przekludziyła absztimōng w tyj sprawie. JNA ôdstōmpiyła jednak ôd interwyncyje, beztoż niy chciała kludzić wojny na dwa frōnty. W styczniu [[1992]] skuli rokowań pokojowych kludzōnych bez państwa Zachodnie Chorwacyjo i Krajina podpisały zawieszynie brōni. Nojbarzij skōmplikowano sytuacyjo była w Bośnie. Chociŏż wiynkszość stanowili sam Muzułmany (nŏrodowość docylowo, ok. 44% cołkości), to republika ta zamiyszkano była tyż bez srogo myńszość serbsko (ok. 32%) i chorwacko (ok. 17%). Problym stanowiło tyż zasiedlenie jeji przestrzyństwa bez przedstawicieli ôsobnych nŏrodōw, kere w efekcie było fest miyszane. Miyjscowe Serby ôbeznani z sytuacyjōm w Chorwacyje, Słowynije i Macedōnije, postanowiyli zawŏdzać ewyntualne dōnżyniŏ Bośnie do ôpuszczyniŏ federacyje i na muster Krajiny utworzili Republikã Serbsko na terynach bez siebie zamiyszkanych, kere stanowiyły w przibliżyniu pōłowa terytorium SR Bośnie i Hercegowiny. Podobnież uczyniyli Chorwaci, kerzi bez chcynie prziłōnczyć swoje ziymie do macierzi utworzili 18 listopada 1991 Chorwackõ Republika Herceg-Bośnie. W dniach 29 lutygo i 1 marca 1992 w Bośnie ôdbyło sie referendum. Chociŏż Serby jy zbojkotowały, uczestniczyło w nim bez 60% miyszkańcōw, co hned jednogłośnie ôpedzieli sie za ôdłōnczyniym ôd Jugosławije. Formalnie bośniacki parlamynt roznajmiōł niyzawisłość republiki 3 marca, co w kwietniu uznała wiynkszość krojōw świata. Krōm iże pomniejsze walki miały plac już z zaczōntkym marca, za zaczōntek wojny w Bośnie uznowo sie 6 kwietnia 1992, to znaczy dziyń uznanio Bośnie za niypodlygłe państwo bez [[Zjednoczůne Sztaty|USA]] i czōnkōw Unije Europejskij. Piyrszym prezydyntym kraju ôstoł Alija Izetbegović, z pochodzyniŏ Muzułmōn. 5 kwietnia siyły serbske napoczły atak na Sarajewo, kery dokludziōł do ôpanowaniŏ bez niy miasta. Ôkupacyjo Sarajewa bez Serbōw skōńczyła sie dopiyro z kōńcym lutego 1996. 25 kwietnia 1992 Serbijŏ i Czŏrnogōra utworzili Federacyjno Republika Jugosławije (tm. Trzeciõ Jugosławijo). Krŏj tyn niy ôstoł uznany za kontynuatora kōmunistycznyj Jugosławii bez [[ÔZN]], kero potym wkludziyła embargo coby strzimać napływ brōni dlŏ Serbōw w Bośnie. Sytuacyjŏ Muzułmanōw pogarszały dōnżyniŏ bośniackich Chorwatōw do wyzwolynio. Kerowani bez Radovana Karadžicia Serby dokōnowali czystek na przestrzyństwach zamiyszkanych bez Muzułmanōw, bez zabijanie abo internowanie miyszkańcōw. Wyludnienie wsi dokludziyło w Bośnie do głodu. Doniesienia ô ôkruciństwie Serbów w Bośnie dokludziyły do wysłaniŏ siył pokojowych bez ÔZN, tm. błynkitnych hełm, ale ich działalność niy prziniosła ôczekowanych skutkōw z uwogi na jejich biyrność. W styczniu 1993 ukŏzała sie propozycyjŏ podzielyniŏ Bośnie na dziesiyńć prowincyje, zwanŏ ôd jejich autorōw planym Vance'a-Owena. Krōm iże Karadzić podpisoł go z kōńcym kwietnia, plan ôstoł ôdciepniynty bez parlamynt Republiki Serbskij, za to hned Serby napoczły szpera Sarajewa. ÔZN przijōnła rezolucyjõ ô cōunach buforowych, w kerych zakŏzane było kludzynie bojōw. Do akcyje prziłōnczyły sie siyły [[NATO]], kere miało zapewnić podpora lotniczo, a tyż pōmōc w lifrowaniu pōmocy humanitarnyj. W czyrwniu 1993 zaprezyntowany bōł plan podziału Bośnie na trzi etniczne państwa, ale i ôn ôstoł ôdciepniynty. Coby wyzwolić Sarajewo z rōnk Serbōw, NATO postanowiyło dokōnać bōmbardyrowań, jednak ôdstōmpiyło ôd tego skuli rōżnic miyndzy państwami czōnkowskimi, ôsobliwie Niymcami i [[Grecyjo|Grecyjōm]], co spiyrali ôdpednio Chorwatōw i Serbōw. W czasie kōntrataku Muzułmanōw na Sarajewo, siyły serbske spotrzebowali błynkitne hełmy za żywe ôsłōny. 5 lutego 1994 na placu Markale w Sarajewie eksplodyrowoł szust z moździyra, kery zabiōł 68 ôsōb, z wiynksza cywilŏkōw przebywajōncych na tŏrgowicy. Ôkoliczności tego zdarzyniŏ durch sōm nieustalone, za to ô jego sprawiynie wzajmenie ôbskarżajōm sie strōna serbskŏ i bośniackŏ. Krōm to atak w Sarajewie zwiynkszōł antyserbskie launy postrzōd miyndzynŏrodowyj społeczności. NATO nakŏzało Serbōm i Chorwatōm ôpuszczynie Sarajewa i [[Mostar]]u jak tyż ôddanie brōni, do czego jednak niy doszło. Po ôdciepniyńciu dalszego planu pokojowego bez bośniackich Serbów, swoje sparcie dlō nich wycofała Jugosławijo. Pod kōniec 1994 Karadžić przikludziōł w role mediatora [[Jimmy Carter|Jimmy'ego Cartera]], byłego prezydynta USA. W styczniu 1995 doszło do zawieszyniŏ brōni, co jednak przerwały siyły muzułmańske, na co w moju Serby ôdpedzieli bez bōmbardyrowanie miasto [[Tuzla]] we wschodnij Bośnie. Chorwaty bośniacke postanowiyli spōmōc Muzułmanōw, za to w siyrpniu wojska chorwacke ôpanowali teryny serbskij Krajiny z wyjōntkym Vukovaru, kery wrōciōł do Chorwacyje dopiyro w 1998. ===Trzecio Jugosławije=== ==Dymografijo== ===Godki=== [[kategoryjo:jugosławijo]] [[kategoryjo:państwa historyczne]] [[kategoryjo:historyjo Serbije]] [[kategoryjo:historyjo Słowynije]] [[kategoryjo:historyjo Chorwacyje]] [[kategoryjo:historyjo Czornogōry]] [[kategoryjo:historyjo Pōłnocnyj Macedōnije]] [[kategoryjo:historyjo Bośnie i Hercegowiny]] sxpigak4f69d93sd452s1whoubdymn5 0 83954 385595 368626 2026-05-16T11:08:10Z Lajsikonik 6 385595 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Otłoczyn |dopełniacz_wśi=Otłoczyna |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=kujawsko-půmorske |powjat=aleksandrowski |powjatshort=aleksandrowski |gmina=Kujawski Aleksandrůw |gminashort=Kujawski Aleksandrůw |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=52 |minutN=54 |sekundN=29 |stopniE=18 |minutE=43 |sekundE=35 |wysokość= |rok=2022 |populacjo=396 |gynstość= |nr_kier=54, 56 |kod_počt=87-700 |tablica_rej=CAL |SIMC=0857404 |soutys=Rafał Woźny (2026) |www= |zdjyńće=Otłoczyn Kościół.jpg |galerio_commons= |}} '''Otłoczyn''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[kujawsko-půmorske wojewůdztwo|kujawsko-půmorskim wojewůdztwje]], we [[aleksandrowski krys|aleksandrowskim kryśe]], we [[gmin Kujawski Aleksandrůw|gmińe Kujawski Aleksandrůw]]. [[Kategoryjo:Gmin Kujawski Aleksandrůw]] oq18933zt8oqyk3at89seq5go0b56ub 14 87627 385584 2026-05-16T10:36:21Z Lajsikonik 6 Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:Geografijo Republiki Źelůnygo Przilůndka]] [[Kategoryjo:Mjasta Afriki|Republika Źelůnygo Przilůndka]]" 385584 wikitext text/x-wiki [[Kategoryjo:Geografijo Republiki Źelůnygo Przilůndka]] [[Kategoryjo:Mjasta Afriki|Republika Źelůnygo Przilůndka]] j3m5udisch38q707youfrgjvwig8vap 0 87628 385585 2026-05-16T10:44:59Z Lajsikonik 6 stub 385585 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = Santana | mjano_państwa = STP | jednostka_adm = prowincyjo | mjano_jednostki_adm = [[Wyspa Śwjyntygo Tůmasza]] | dopeuńač_mjasta = Santany | fana_mjasta = | herb_mjasta = | ludźi = 10 290 | rok = 2012 |stopniN = 00 |minutN = 15 |sekundN = 30 |szerokość = N |stopniE = 06 |minutE = 44 |sekundE = 30 |długość = W | plac = | gynstość = | wysokość = | nr_ker = | kod_počt = | tablica_rej = | mjasta_partnerske = {{Fana|PRT}} [[Cascais]] | mapa = | galeryjo_commons = |www = |zdjyńće = |uopis_zdjyńćo = }} '''Santana''' – [[mjasto]] na [[Wyspy Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżynco|Wyspach Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]], rozlygowano na [[Wyspa Śwjyntygo Tůmasza|Wyspje Śwjyntygo Tůmasza]]. [[Kategoryjo:Mjasta Wyspůw Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]] [[Kategoryjo:Stolice państwůw Afriki]] lqcg2kwamqbnj11grhjk2rjbzc026a4 385587 385585 2026-05-16T10:46:05Z Lajsikonik 6 385587 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = Santana | mjano_państwa = STP | jednostka_adm = prowincyjo | mjano_jednostki_adm = [[Wyspa Śwjyntygo Tůmasza]] | dopeuńač_mjasta = Santany | fana_mjasta = | herb_mjasta = | ludźi = 10 290 | rok = 2012 |stopniN = 00 |minutN = 15 |sekundN = 30 |szerokość = N |stopniE = 06 |minutE = 44 |sekundE = 30 |długość = W | plac = | gynstość = | wysokość = | nr_ker = | kod_počt = | tablica_rej = | mjasta_partnerske = {{Fana|PRT}} [[Cascais]] | mapa = | galeryjo_commons = |www = |zdjyńće = |uopis_zdjyńćo = }} '''Santana''' – [[mjasto]] na [[Wyspy Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżynco|Wyspach Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]], rozlygowano na [[Wyspa Śwjyntygo Tůmasza|Wyspje Śwjyntygo Tůmasza]]. [[Kategoryjo:Mjasta Wyspůw Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]] 4qrguhc4ys5guz3l5bjy96f832357ju 0 87629 385586 2026-05-16T10:45:34Z Lajsikonik 6 Przekerowanie do [[Wyspy Świyntego Tōmasza i Ksiōnżyncŏ]] 385586 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wyspy Świyntego Tōmasza i Ksiōnżyncŏ]] 1fo0bmkgibkpl71d3jz6dmy973ry53x 14 87630 385588 2026-05-16T10:46:50Z Lajsikonik 6 Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:Geografijo Wyspůw Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]] [[Kategoryjo:Mjasta Afriki|Wyspy Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżynco]]" 385588 wikitext text/x-wiki [[Kategoryjo:Geografijo Wyspůw Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]] [[Kategoryjo:Mjasta Afriki|Wyspy Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżynco]] 6fsrmu8w0r6k1ivd7dev7f980sj8i8z 0 87631 385589 2026-05-16T10:53:53Z Lajsikonik 6 stub 385589 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = São Tomé | mjano_państwa = STP | jednostka_adm = prowincyjo | mjano_jednostki_adm = [[Wyspa Śwjyntygo Tůmasza]] | dopeuńač_mjasta = São Tomé | fana_mjasta = Plik:Bandeira São Tomé.PNG | herb_mjasta = Plik:S.Tomé.PNG | ludźi = 71 868 | rok = 2015 |stopniN = 00 |minutN = 20 |sekundN = 15 |szerokość = N |stopniE = 06 |minutE = 43 |sekundE = 42 |długość = W | plac = 17 | gynstość = 4200 | wysokość = | nr_ker = 11 | kod_počt = | tablica_rej = | mjasta_partnerske = | mapa = | galeryjo_commons = São Tomé |www = |zdjyńće = Org 4cd8129a56d8fa1d 1582100284000.jpg |uopis_zdjyńćo = São Tomé }} '''São Tomé''' – [[stolica]] [[Wyspy Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżynco|Wyspůw Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]], rozlygowano na [[Wyspa Śwjyntygo Tůmasza|Wyspje Śwjyntygo Tůmasza]], stolica prowincyji Wyspa Śwjyntygo Tůmasza. Uostrzodek industryje, morsko hawyna. [[Kategoryjo:Mjasta Wyspůw Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]] pnw6acsf1vzux0lbnbotcd0443nifui 385590 385589 2026-05-16T10:54:45Z Lajsikonik 6 385590 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = São Tomé | mjano_państwa = STP | jednostka_adm = prowincyjo | mjano_jednostki_adm = [[Wyspa Śwjyntygo Tůmasza]] | dopeuńač_mjasta = São Tomé | fana_mjasta = Plik:Bandeira São Tomé.PNG | herb_mjasta = Plik:S.Tomé.PNG | ludźi = 71 868 | rok = 2015 |stopniN = 00 |minutN = 20 |sekundN = 15 |szerokość = N |stopniE = 06 |minutE = 43 |sekundE = 42 |długość = W | plac = 17 | gynstość = 4200 | wysokość = | nr_ker = 11 | kod_počt = | tablica_rej = | mjasta_partnerske = | mapa = | galeryjo_commons = São Tomé |www = |zdjyńće = Org 4cd8129a56d8fa1d 1582100284000.jpg |uopis_zdjyńćo = São Tomé }} '''São Tomé''' – [[stolica]] [[Wyspy Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżynco|Wyspůw Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]], rozlygowano na [[Wyspa Śwjyntygo Tůmasza|Wyspje Śwjyntygo Tůmasza]], stolica prowincyji Wyspa Śwjyntygo Tůmasza. Uostrzodek industryje, morsko hawyna. [[Kategoryjo:Mjasta Wyspůw Śwjyntygo Tůmasza a Kśůnżyncyj]] [[Kategoryjo:Stolice państwůw Afriki]] t8yyatruoe88k4yaikccznlpr0888y5 0 87632 385591 2026-05-16T11:00:38Z Lajsikonik 6 stub 385591 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Kotuszów |dopełniacz_wśi=Kotuszowa |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=łůdzke |powjat=pjotrkowski |powjatshort=pjotrowski |gmina=Aleksandrůw (łůdzke wojewůdztwo) |gminashort=Aleksandrůw |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=51 |minutN=19 |sekundN=21 |stopniE=19 |minutE=59 |sekundE=54 |wysokość= |rok=2022 |populacjo=238 |gynstość= |nr_kier=44 |kod_počt=26-337 |tablica_rej=EPI |SIMC=0534658 |soutys=Łukasz Król (2026) |www= |zdjyńće=KOTUSZÓW .jpg |galerio_commons= |}} '''Kotuszów''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[łůdzke wojewůdztwo|łůdzkim wojewůdztwje]], we [[pjotrkowski krys|pjotrkowskim kryśe]], we [[Gmin Aleksandrůw (łůdzke wojewůdztwo)|gmińe Aleksandrůw]]. [[Kategoryjo:Gmin Aleksandrůw (łůdzke wojewůdztwo)]] 6nmps182vniatgejk6t7oqei2c217y3 0 87633 385598 2026-05-16T11:14:11Z Lajsikonik 6 disambig 385598 wikitext text/x-wiki {{Disambig}} 2 wśe we [[Polsko|Polsce]]: * [[Kotuszów (łůdzke wojewůdztwo)|Kotuszów]] - [[wjeś]] we [[łůdzke wojewůdztwo|łůdzkim wojewůdztwje]], we [[pjotrkowski krys|pjotrkowskim kryśe]], we [[Gmin Aleksandrůw (łůdzke wojewůdztwo)|gmińe Aleksandrůw]] * [[Kotuszów (śwyntokrziske wojewůdztwo)|Kotuszów]] - wjeś we [[śwyntokrzuske wojewůdztwo|śwjyntokrziski wojewůdztwje]], we [[staszowski krys|staszowskim kryśe]], we [[gmin Szydłów|gmińe Szydłów]] 2yz19kidhdhftokrrrcn06rwct25yxo 0 87634 385599 2026-05-16T11:16:51Z Lajsikonik 6 stub 385599 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Kotuszów |dopełniacz_wśi=Kotuszowa |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=śwjyntokrziske |powjat=staszowski |powjatshort=staszowski |gmina=Szydłůw |gminashort=Szydłůw |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=50 |minutN=36 |sekundN=24 |stopniE=21 |minutE=04 |sekundE=05 |wysokość= |rok=2024 |populacjo=224 |gynstość= |nr_kier=41 |kod_počt=28-225 |tablica_rej=TSZ |SIMC=0274826 |soutys=Wanda Niedbała (2026) |www= |zdjyńće=Kotuszow kosciol brama p8212242.jpg |galerio_commons= |}} '''Kotuszów''' - [[wjeś]] we [[śwjyntokrziske wojewůdztwo|śwjyntokrziskim wojewůdztwje]], we [[staszowski krys|staszowskim kryśe]], we [[gmin Szydłůw|gmińe Szydłůw]]. [[Kategoryjo:Gmin Szydłůw]] nzhgj7hbx92btutftt9icbenuf2bp6i 0 87635 385603 2026-05-16T11:30:51Z Lajsikonik 6 stub 385603 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Łękinia |dopełniacz_wśi=łękinie |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=půmorske |powjat=człuchowski |powjatshort=człuchowski |gmina=Koczała |gminashort=Koczała |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=53 |minutN=54 |sekundN=12 |stopniE=17 |minutE=01 |sekundE=14 |wysokość= |rok=2008 |populacjo=197 |gynstość= |nr_kier=59 |kod_počt=77-220 |tablica_rej=GCZ |SIMC=0745728 |soutys=Magdalena Maraszkiewicz (2026) |www= |zdjyńće=Łękinia - jezioro Łękińskie.JPG |galerio_commons= |}} '''Łękinia''' ([[kuszubsko godka|kaszub]]. ''Łãcziniô'', [[mjymjecko godka|mjym.]]: ''Lanken'') - [[wjeś]] we [[půmorske wojewůdztwo|půmorskim wojewůdztwje]], we [[człuchowski krys|człuchowskim kryśe]], we [[gmina Koczała|gmińe Koczała]]. [[Kategoryjo:Gmin Koczała]] 3p5o2fk8zeob0rwy1accm5dgzcacrcg 385604 385603 2026-05-16T11:31:25Z Lajsikonik 6 385604 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Łękinia |dopełniacz_wśi=łękinie |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=půmorske |powjat=człuchowski |powjatshort=człuchowski |gmina=Koczała |gminashort=Koczała |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=53 |minutN=54 |sekundN=12 |stopniE=17 |minutE=01 |sekundE=14 |wysokość= |rok=2008 |populacjo=197 |gynstość= |nr_kier=59 |kod_počt=77-220 |tablica_rej=GCZ |SIMC=0745728 |soutys=Magdalena Maraszkiewicz (2026) |www= |zdjyńće=Łękinia - jezioro Łękińskie.JPG |galerio_commons= |}} '''Łękinia''' ([[kaszubsko godka|kaszub]]. ''Łãcziniô'', [[mjymjecko godka|mjym.]]: ''Lanken'') - [[wjeś]] we [[půmorske wojewůdztwo|půmorskim wojewůdztwje]], we [[człuchowski krys|człuchowskim kryśe]], we [[gmina Koczała|gmińe Koczała]]. [[Kategoryjo:Gmin Koczała]] ha9cr3vn9apzv9stlqch7h9x5crnt8c 0 87636 385605 2026-05-16T11:34:43Z Lajsikonik 6 stub 385605 wikitext text/x-wiki {{Wjeś infobox |Wjeś=Koczałą |dopełniacz_wśi=Koczały |herb_wśi= |rodzaj_gminy= |fana_wśi= |mapa_wśi= |wojewůdztwo=půmorske |powjat=człuchowski |powjatshort=człuchowski |gmina=Koczała |gminashort=Koczała |mjejska= |powierzchnia= |stopniN=53 |minutN=54 |sekundN=08 |stopniE=17 |minutE=03 |sekundE=58 |wysokość= |rok=2021 |populacjo=1912 |gynstość= |nr_kier=59 |kod_počt=77-220 |tablica_rej=GCZ |SIMC=0745674 |soutys=Anna Kurkin (2026) |www= |zdjyńće=Koczała.JPG |galerio_commons= |}} '''Koczała''' ([[kaszubsko godka|kaszub]]. ''Kòczała'', [[mjymjecko godka|mjym.]]: ''Flötenstein'') - [[wjeś]] we [[půmorske wojewůdztwo|půmorskim wojewůdztwje]], we [[człuchowski krys|człuchowskim kryśe]], we [[gmina Koczała|gmińe Koczała]]. [[Kategoryjo:Gmin Koczała]] bs7ex1tkmx5vuqtg0nfmb0ze6cqolbk