Wikipedia
szlwiki
https://szl.wikipedia.org/wiki/Przodni%C5%8F_zajta
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Media
Szpecyjalna
Dyskusyjo
Używacz
Dyskusyjo używacza
Wikipedyjo
Dyskusyjo Wikipedyjo
Plik
Dyskusyjo plika
MediaWiki
Dyskusyjo MediaWiki
Muster
Dyskusyjo mustra
Půmoc
Dyskusyjo půmocy
Kategoryjo
Dyskusyjo kategoryji
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Austrijo
0
1564
387746
383972
2026-08-01T15:32:33Z
~2026-42424-38
30368
387746
wikitext
text/x-wiki
{{Państwo infobox
|mjano_oryginalne = Republik Österreich
|nazwa_Ślůnsko = ''Republika Austrije''
|fana_uobroz = Flag_of_Austria.svg
|goduo_uobroz = Austria_Bundesadler.svg
|nazwa_dopeuńač = Austrije
|dewiza =
|dewiza_godka =
|dewiza_Ślůnsko =
|lokalizacja_uobruz = Europe location AUT.png
|kůnstytucyjo =
|państwo =
|zaležne_uod =
|godka uřyndowo = [[Mjymjecko godka|mjymjecko]]
|godka užywano = [[Mjymjecko godka|mjymjecko]]
|stolica = [[Wjedyń]]
|ustrůj polityčny = [[federalno republika]]
|typ_państwa =
|guowa_państwa = <br />[[Alexander Van der Bellen]]
|guowa_państwa_uopis= [[prezydynty Austrije|prezydynt]]
|status_terytorium =
|guowa_terytorium =
|guowa_terytorium_uopis=
|we_imjyńu_tekst =
|we_imjyńu_uřůnd =
|we_imjyńu =
|szef_řůndu = [[Christian Stocker]]
|szef_řůndu_uopis = [[kanclyrz Austrije]]
|we_imjyńu_tekst2 =
|we_imjyńu_uřůnd2 =
|we_imjyńu2 =
|plac = 83 883
|plac_wůd = 1,3%
|plac_mjejsce = 112
|ludźi = 8 978 929
|gynstość = 107
|gynstość_mjejsce =
|ludźi_rok = [[2022]]
|narodowości =
|ludźi_mjejsce = 94
|utwořynie_sposůb =
|uod_kogo =
|utwořyńe_data =
|likwidacjo_sposůb=
|bez_kogo =
|likwidacjo_data =
|religja_dominujůnco =
|waluta_nazwa = 1 [[ojro]] = 100 [[ojrocynt|ojrocyntůw]]
|waluta_symbol = EUR, €
|UTC = +1 – źima<br />[[UTC]] +2 – lato
|hymn = [[Plik:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]<br />[[Hymn Austrije|Land der Berge, Land am Strome]]
|hymn_nazwa_Ślůnsko = Kraju gůr, kraju rzyk
|kod_ISO = AT
|domyna = [[.at]]
|kod_samochodowy = A
|numer_kerunkowy = +43
|terytoria_zaležne =
|terytorja_autůnůmične= −
|mapa_uobroz = Austria CIA map PL.jpg
|uwagi =
|nazwa_ślůnsko=Republika Austrije}}
'''Austrijo''', '''Republika Austrije''' (Tyż, '''Ůjsterajch'''. [[Mjymjecko godka|Mjy]]: Österreich, Republik Österreich) – [[państwo]] położůne we Strzodkowyj [[Ojropa|Ojropje]]. Je uůno federacyjům dźewjyńću krajůw zwjůnzkowych (landůw).
Austrijo mo grańica uod zachodu ze [[Szwajcaryjo|Szwajcaryjům]] (164 km) a [[Liechtenstein]]ym (35 km), [[Italijo|Italijům]] (430 km) a [[Słowyńijo|Słowyńijům]] (330 km) uod pouedńo, [[Madźary|Madźarůma]] (366 km) a [[Słowacyjo|Słowacyjům]] (91 km) uod wschodu a s [[Mjymcy|Mjymcůma]] (784 km) a [[Czesko Republika|Czeskům Republikům]] (632 km) uod půłnocy. Cuzamyn dugość lůndowych grańic wynośi 2562 [[Kilomyjter|km]]. Austrijo ńy mo dostympu do żodnygo [[Morze|morza]].
{{Commonscat|Austria}}
{{Ojropa}}
[[Kategoryjo:Austrijo|!]]
jwris83z8hqwhyo3xc6s8uyt8uhjqp5
Źymja
0
1709
387768
354161
2026-08-01T21:33:21Z
Gutzalat
29460
387768
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=260 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%;"
|+ <big><big>'''Źymja'''</big></big> [[Plik:Earth symbol (bold).svg|24px|🜨]]
|-----
! align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Plik:The Blue Marble (remastered).jpg|frameless|center|Naćiś uobrozek, coby powjynkšyć]]<br />
|-
! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Parametry [[uorbita|uorbity]] (J2000)
|-
! align="left" | Středńe uoddalyńe uod [[Suůńce|Słůńca]]
| 149 597 887 [[kilometr|km]]<br />(1,00000011 [[Jydnostka astrůnůmično|j.a.]])
|-
! align="left" | [[Uobwůd]] orbity
| 0,940×10<sup>9</sup>km<br />(6,283 j.a.)
|-
! align="left" | [[Ekscentryczność (fizyka)|Mimostrzůd]]
| 0,01671022
|-
! align="left" | [[Peryheljům]]
| 147 098 074 km<br />(0,9832899 j.a.)
|-
! align="left" | [[Apheljům]]
| 152 097 701 km<br />(1,0167103 j.a.)
|-
! align="left" | [[Rok gwjozdowy]]
| 365,25696 [[dźień|dńo]]<br />(1,0000191 [[Rok (czas)|rokůw]])
|-
! align="left" | [[Synodyczny uokres uobjygu]]
| ńy tyczy
|-
! align="left" | Strzedńo [[wartkość uorbitalno]]
| 29,783 km/[[sekunda|s]]
|-
! align="left" | Maks. [[wartkość uorbitalno]]
| 30,287 km/s
|-
! align="left" | Miń. [[wartkość uorbitalno]]
| 29,291 km/s
|-
! align="left" | Nachylyńy uorbity wzglyndym [[ekliptyka|ekliptyki]]
| 0,00005[[Stopień (kąt)|°]]<br />(7,25° wzglyndem <br />[[růwnik]]a [[Suůńce|słůnecznego]])
|-
! align="left" | [[(naturalny satelita)|kśynżyce]]
| 1
|-
! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Charakterystyka fizyczno
|-
! align="left" | [[Szyrzka]] [[růwńik]]owo
| 12 756,274 km
|-
!align="left" | Szyrzka [[bjegůn]]owo
| 12 713,500 km
|-
!align="left" | Strzedńo Szyrzka
| 12 745,591 km
|-
!align="left" | [[Klapńyńće]]
| 0,003352861
|-
! align="left" | Strzedńi uobwůd
| 40 041,455 km
|-
! align="left" | [[Plac rozlygowańo|Plac]]
| 510 072 000 km<sup>2</sup><br />148 940 000 km<sup>2</sup> lůndu (29,2%)<br />
361 132 000 km<sup>2</sup> wody (70,8%)
|-
! align="left" | [[uobjyntość (techńika)|Uobjyntość]]
| 1,0832×10<sup>12</sup> km<sup>3</sup>
|-
! align="left" | [[Masa]]
| 5,9736×10<sup>24</sup> kg
|-
! align="left" | [[Gynstość]]
| 5,515 [[gram|g]]/cm<sup>3</sup>
|-
! align="left" | [[Přispjyšyńy grawitacyjne]] na růwńiku
| 9,780 m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1]<br />(0,99732 [[Przyspieszenie ziemskie|g]])
|-
! align="left" | [[Gibkość ućeczki]]
| 11,186 km/s
|-
! align="left"| Gibkość lińiowa na [[růwńik]]u
| 1674,38 km/h<br />
|-
! align="left"| [[Gibkość kołowa]]
| 15[[Stopień (kůnt)|°]]/[[godźina|h]] (7,272×10<sup>−5</sup> [[radian|rad]]/[[sekunda|s]])
|-
! align="left" | Nachylenie růwńika<br /> wzglyndem<br /> płaščyzny uorbity
| [[Stopień (kůnt)|23,439281°]]
|-
! align="left" | [[Deklinacyjo (astronůmijo)|Deklinacyjo]]
| 90°
|-
! align="left" | [[Albedo]]
| 0,367
|-
! align="left" | [[Temperatura|Temp.]] powjyřchńe
|
{| cellspacing="0" cellpadding="2" align ="center" border="0" width="100%" style="background: #f9f9f9;"
|-
! min.
! strzed.
! maks.
|- align ="center"
| 185[[kelwin|K]]
| 287K
| 331K
|}
|-
! align="left" | [[Ciśńyńe atmosferyčne]]
| 100 [[Paskal|kPa]]
|-
! bgcolor="#ffc0c0" colspan="2" | Skuod atmosfery
|-
| [[Azot]] || 78,08%
|-
| [[Tlyn]] || 20,95%
|-
| [[Argon]] || 0,93%
|-
| [[Dwutlynek wůngla]], [[Para wodno]], inksze gazy
| śladowe, 1% (zmjenne)
|}
'''Źymja''' ('''Erda''', [[Łaćina|łać]]. Terra) – trzećo we kolejnośći (liczůnc uod [[Suůńce|Klary]]) a pjůnto co do wjelgośći [[planeta]] [[Ůkłod Słůneczny|Ůkłodu Słůnecznygo]].
Nołokoło Erdy krůnży jedyn [[naturalny satelita]] – [[Mjeśůnček]] a prawdopodobńy dwa [[Kśynżyce Kordelewskigo|kśynžyce půłowe]] (kśynżyce Kordelewskigo) a wjelgo liczba [[Sztuczny satelita|sztucznych satelitůw]]. Stoło, stabilno uorbita mo tyż planetojida [[3753 Cruithne]], kero pozostawo we rezůnańśe s uorbitům Źymje beś ńykerych naukowcůw je uważano za drůgi kśynżyc Źymje.
Źymja uformowoła śe ůngyfer 4,5 milijorda rokůw tymu.
Erda mo wuaśćiwo [[Masa (fizyka)|masa]] a grawitacyjo do utrzimańo atmosfery, kera chrůńi przed szkodliwym [[Průmjyńowańy ultrafjoletowe|průmjyńowańym ultrafjoletowym]], a tyž [[pole magnetyczne]] chrůńjůnce przed pochodzůncym ze Słůńca [[Wjatr słůnečny|průmjyńowańym korpuskularnym]].
Uoddalyńy uod Słůńca je waśćiwe do utrzimańo uodpowjydńij tymperatury. Uważo śe, aże czynńiki te sprzijouy [[Abjůgyneza|powstańu żyćo]] na naszyj planeće.
Je nojwjynkszo s [[Planeta skalista|planet skalistych]] we Ůkuodźe Suůnečnym, a tyž kej dotychczas jydynym znůnym mjejscym wystympowańo [[Żyće|żyćo]].
[[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|upright=1.5|center]]
[[Kategoryjo:Źymja|*]]
9i6ufhbpoar3o68iwh738xrlw1ej9oz
Izrael
0
3226
387771
375298
2026-08-01T21:38:21Z
Gutzalat
29460
387771
wikitext
text/x-wiki
{{Państwo infobox
|mjano_oryginalne = מדינת ישראל<br />دولة اسرائيل<br /><small>[[transkrypcyjo (jynzykoznawstwo)|trb.]]</small> Medinat Jisra’el, Daulat Isra’il
|nazwa_dopeunioč = Izraela
|nazwa_ślůnsko = ''Land Izraela''
|fana_uobroz = Flag_of_Israel.svg
|goduo_uobroz = Coat_of_arms_of_Israel.svg
|nazwa_dopeuńač = Izraela
|dewiza =
|dewiza_godka =
|dewiza_ślůnsko =
|lokalizacja_uobruz = Israel in its region (pre 1967 territory).svg
|kůnstytucyjo = [[Ůstawa Zasadńiczo Izraela]]
|państwo =
|zaležne_uod =
|godka uřyndowo = [[hebrajsko godka]], [[arabsko godka]]
|godka užywano =
|stolica = [[Jerozolima]] (tajla zachodńo)<br />[[Tel Awiw]] – wedle [[ONZ]]¹
|ustrůj polityčny = [[dymokracyjo]]
|typ_państwa = [[dymokracyjo parlamentarno]]
|guowa_państwa = [[Isaac Herzog]] (יצחק הרצוג)
|guowa_państwa_uopis = [[Prezydynty Izraela|prezydynt Izraela]]
|status_terytorium =
|zaležne_uod} =
|guowa_terytorium =
|guowa_terytorium_uopi =
|we_imjyńu_tekst =
|we_imjyńu_uřůnd =
|we_imjyńu =
|szef_řůndu = [[Benjamin Netanyahu]] (בנימין נתניהו)
|szef_řůndu_uopis = [[Prymjerzi Izraela|prymjer]]
|we_imjyńu_tekst2 =
|we_imjyńu_uřůnd2 =
|we_imjyńu2 =
|plac = 20 770
|plac_wůd = 2%
|plac_mjejsce = 149
|ludźi = 8 541 000 <ref>[http://www.forum-znak.org.pl/index.php?t=wydarzenia&id=7255]</ref>
|gynstość = 387
|gynstość_mjejsce =
|ludźi_rok = [[2015]]
|narodowości =
|ludźi_mjejsce = 98
|utwořynie_sposůb = [[ńypodległość]]
|uod_kogo = spod brytyjskigo mandatu [[Liga Narodůw|Ligi Narodůw]]
|utwořyńe_data = [[24 moja]] [[1948]]
|likwidacjo_sposůb =
|bez_kogo =
|likwidacjo_data =
|religja_dominujůnco = [[judaizm]]
|waluta_nazwa = nowy [[szekel]] izraelski
|waluta_symbol = ILS (NIS)
|UTC = +2 źima, +3 lato
|hymn = [[Plik:Hatikvah instrumental.ogg]] [[Hymn Izraela|Hatikwa]]
|hymn_nazwa_ślůnsko = Nadziyja
|kod_ISO = IL
|domyna = [[.il]]
|kod_samochodowy = IL
|numer_kerunkowy = +972
|terytoria_zaležne = [[Sztrefa Gazy]]
|terytorja_autůnůmične = [[Autůnůmja Palestyńsko]]
|mapa_uobroz = Israel CIA map PL.png
|uwagi = ¹Kwestja stolicy Izraela je sprawům kůntrowersyjnům. Śedźibům władz a kůnstytucyjnům stolicům je [[Jerozolima]], nale jako, aże prawnůmjyndzynarodowy status tygo mjasta ńy zostoł dotůnd uregulowany, [[Uorgańizacyjo Narodůw Zjydnoczůnych|UoNZ]] i wjynkszość państw ńy uznojům ''de iure'' suwerynnośći Izraela nad cołkům Jerozolimům i wjynkszość przedstawićelstw dyplůmatycznych mjeśći śe we [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiw]]je.
}}
'''Izrael''', '''Państwo Izraela''' ([[hebrajsko godka|hebr.]] – מדינת ישראל, [[Transliteracyjo|trl.]] ''Yisra'el'', ''Medinat Yisra'el'', [[Transkrypcja (jynzykoznawstwo)|trb.]] ''Jisra’el'', ''Medinat Jisra’el''; [[arabsko godka|arab.]] دولة اسرائيل, [[Transliteracyjo|trl.]] ''Isrā’īl'', ''Dawlat Isrā’īl'', [[Transkrypcyjo (jynzykoznawstwo)|trb.]] ''Isra’il'', ''Daulat Isra’il'') – [[państwo]] położůne we [[Azyjo|Azyje]], na [[Bliski Wschůd|Bliskym Wschodźe]], půmjyndzy [[Morze Strzůdźymne|Morzym Strzůdźymnym]], [[Morze Martwe|Morzym Martwym]] a [[Morze Czyrwjůne|Morzym Czyrwůnym]]. Graniczy z [[Liban|Libanym]], [[Syryjo|Syryjům]], [[Jordańijo|Jordańijům]], [[Egipt|Egiptym]] a [[Palestyna (państwo)|Palestynům]] (tajlowo uznowane państwo).
{{Przipisy}}
{{commons|Category:Israel}}
{{Azyjo}}
[[Kategoryjo:Izrael|!]]
rgx5t5tzt6cb1y6f3uu0b19t1gds9zh
387772
387771
2026-08-01T21:39:22Z
Gutzalat
29460
387772
wikitext
text/x-wiki
{{Państwo infobox
|mjano_oryginalne = מדינת ישראל<br />دولة اسرائيل<br /><small>[[transkrypcyjo (jynzykoznawstwo)|trb.]]</small> Medinat Jisra’el, Daulat Isra’il
|nazwa_dopeunioč = Izraela
|nazwa_ślůnsko = ''Land Izraela''
|fana_uobroz = Flag_of_Israel.svg
|goduo_uobroz = Coat_of_arms_of_Israel.svg
|nazwa_dopeuńač = Izraela
|dewiza =
|dewiza_godka =
|dewiza_ślůnsko =
|lokalizacja_uobruz = Israel in its region (pre 1967 territory).svg
|kůnstytucyjo = [[Ůstawa Zasadńiczo Izraela]]
|państwo =
|zaležne_uod =
|godka uřyndowo = [[hebrajsko godka]], [[arabsko godka]]
|godka užywano =
|stolica = [[Jerozolima]] (tajla zachodńo)<br />[[Tel Awiw]] – wedle [[ONZ]]¹
|ustrůj polityčny = [[dymokracyjo]]
|typ_państwa = [[dymokracyjo parlamentarno]]
|guowa_państwa = [[Isaac Herzog]] (יצחק הרצוג)
|guowa_państwa_uopis = [[Prezydynty Izraela|prezydynt Izraela]]
|status_terytorium =
|zaležne_uod} =
|guowa_terytorium =
|guowa_terytorium_uopi =
|we_imjyńu_tekst =
|we_imjyńu_uřůnd =
|we_imjyńu =
|szef_řůndu = [[Benjamin Netanyahu]] (בנימין נתניהו)
|szef_řůndu_uopis = [[Prymjerzi Izraela|prymjer]]
|we_imjyńu_tekst2 =
|we_imjyńu_uřůnd2 =
|we_imjyńu2 =
|plac = 20 770
|plac_wůd = 2%
|plac_mjejsce = 149
|ludźi = 8 541 000 <ref>[http://www.forum-znak.org.pl/index.php?t=wydarzenia&id=7255]</ref>
|gynstość = 387
|gynstość_mjejsce =
|ludźi_rok = [[2015]]
|narodowości =
|ludźi_mjejsce = 98
|utwořynie_sposůb = [[ńypodległość]]
|uod_kogo = spod brytyjskigo mandatu [[Liga Narodůw|Ligi Narodůw]]
|utwořyńe_data = [[24 moja]] [[1948]]
|likwidacjo_sposůb =
|bez_kogo =
|likwidacjo_data =
|religja_dominujůnco = [[judaizm]]
|waluta_nazwa = nowy [[szekel]] izraelski
|waluta_symbol = ILS (NIS)
|UTC = +2 źima, +3 lato
|hymn = [[Plik:Hatikvah instrumental.ogg]] [[Hymn Izraela|Hatikwa]]
|hymn_nazwa_ślůnsko = Nadziyja
|kod_ISO = IL
|domyna = [[.il]]
|kod_samochodowy = IL
|numer_kerunkowy = +972
|terytoria_zaležne = [[Sztrefa Gazy]]
|terytorja_autůnůmične = [[Autůnůmja Palestyńsko]]
|mapa_uobroz = Israel CIA map PL.png
|uwagi = ¹Kwestja stolicy Izraela je sprawům kůntrowersyjnům. Śedźibům władz a kůnstytucyjnům stolicům je [[Jerozolima]], nale jako, aże prawnůmjyndzynarodowy status tygo mjasta ńy zostoł dotůnd uregulowany, [[Uorgańizacyjo Narodůw Zjydnoczůnych|UoNZ]] i wjynkszość państw ńy uznojům ''de iure'' suwerynnośći Izraela nad cołkům Jerozolimům i wjynkszość przedstawićelstw dyplůmatycznych mjeśći śe we [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiw]]je.
}}
'''Izrael''', '''Państwo Izraela''' ([[hebrajsko godka|hebr.]] – מדינת ישראל, [[Transliteracyjo|trl.]] ''Yisra'el'', ''Medinat Yisra'el'', [[Transkrypcja (jynzykoznawstwo)|trb.]] ''Jisra’el'', ''Medinat Jisra’el''; [[arabsko godka|arab.]] دولة اسرائيل, [[Transliteracyjo|trl.]] ''Isrā’īl'', ''Dawlat Isrā’īl'', [[Transkrypcyjo (jynzykoznawstwo)|trb.]] ''Isra’il'', ''Daulat Isra’il'') – [[państwo|land]] położůne we [[Azyjo|Azyje]], na [[Bliski Wschůd|Bliskym Wschodźe]], půmjyndzy [[Morze Strzůdźymne|Morzym Strzůdźymnym]], [[Morze Martwe|Morzym Martwym]] a [[Morze Czyrwjůne|Morzym Czyrwůnym]]. Graniczy z [[Liban|Libanym]], [[Syryjo|Syryjům]], [[Jordańijo|Jordańijům]], a [[Egipt|Egiptym]]
{{Przipisy}}
{{commons|Category:Israel}}
{{Azyjo}}
[[Kategoryjo:Izrael|!]]
s2gcofkdpc7fyhqg6qntqgaxwgz7m8g
Lukas Podolski
0
3899
387766
387699
2026-08-01T21:29:17Z
Gutzalat
29460
zmiany jak mańśzaft - manszaft
387766
wikitext
text/x-wiki
[[Plik:Lukas Podolski (Confed-Cup 2005)-2.JPG|thumb|Lukas Podolski]]
'''Lukas Josef Podolski''' (przi narodzyniu ''Łukasz Józef Podolski'', pseud. ''Poldi'', rodz. [[4. czyrwnia]] [[1985]]. we [[Glywice|Glywicach]]) fusbalorz [[Ślůnzoki|ślōnskigo]] pochodzynio, co reprezyntowoł miymiecki manszaft. Włościciel manszaftu [[Górnik Zabrze]]. Bōł znany dank siylnyj i akuratnyj lewyj nodze, dobryj technice a atakōm z lewyj flangi.
We latach 2004–2017 szpiloł we norodowym manszafcie [[Mjymcy|Rajchu]]. [[Fusbal Weltmajstry|Weltmajster]] ze 2014., dwa razy zdobywoł brōnotno mydajla – we 2006. a 2010. Strzybny mydajlista Ojropy ze 2008. a brōnotny mydajlista Puharu Kōnfederacyje ze 2005. Cuzamyn wystympowoł we 130 szpilach miymieckigo manszaftu, co dowo mu trzeci plac. Je tyż trzeci podug liczby strzylōnych torōw – kerych mo 49.
{{DEFAULTSORT:Podolski, Lukas}}
[[Kategoryjo:Rodzyńi we 1985]]
[[Kategoryjo:Mjymjecke fusbaloki]]
[[Kategoryjo:Ślůnzoki]]
6qu94p4j7w23ecwnf1s3ywluolcmyw7
387784
387766
2026-08-02T08:36:00Z
Ozi
76
Wycŏfanie wersyje [[Special:Diff/387766|387766]] ôd [[Special:Contributions/Gutzalat|Gutzalat]] ([[User talk:Gutzalat|dyskusyjŏ]]) brōnotny to je cosik inkszego jak brōnzowy, przijynto je terminologiji, że mańszaft to je ‘reprezentacja’, a klub to je ‘klub’, Rajch to je potocyzm.
387784
wikitext
text/x-wiki
[[Plik:Lukas Podolski (Confed-Cup 2005)-2.JPG|thumb|Lukas Podolski]]
'''Lukas Josef Podolski''' (przi narodzyniu ''Łukasz Józef Podolski'', pseud. ''Poldi'', rodz. [[4. czyrwnia]] [[1985]]. we [[Glywice|Glywicach]] – fusbalorz ślōnskigo pochodzynio, co reprezyntowoł niymiecki mańszaft. Włościciel klubu [[Górnik Zobrze]]. Bōł znany dziynki siylnyj i akuratnyj lewyj nodze, dobryj technice a atakōm z lewyj flangi.
We latach 2004–2017 szpiloł we norodowym mańszafcie Niymiec. Majster świata ze 2014., dwa razy zdobywoł brōnzowo mydajla – we 2006. a 2010. Strzybny mydajlista Ojropy ze 2008. a brōnzowy mydajlista Puharu Kōnfederacyje ze 2005. Cuzamyn wystympowoł we 130 szpilach niymieckigo mańśzaftu, co dowo mu trzeci plac. Je tyż trzeci podug liczby strzylōnych torōw – mo jich na kōńcie 49.
{{DEFAULTSORT:Podolski, Lukas}}
[[Kategoryjo:Rodzyńi we 1985]]
[[Kategoryjo:Mjymjecke fusbaloki]]
[[Kategoryjo:Ślůnzoki]]
7sjwr9zwoxe8rmwu5xvhuxyym6a57tc
Tormůn
0
6660
387767
383188
2026-08-01T21:32:03Z
Gutzalat
29460
387767
wikitext
text/x-wiki
[[Plik:Soccer Youth Goal Keeper.jpg|thumb|right|Mody tormůn]]
'''Tormůn''' inakszyj tyż '''torszpiler''' to je szpiler, kery durch stoji na [[Tor|torze]] a dowo pozůr, coby [[bal]] do ńigo ńy wpod, coby drugi manszaft ńy mjoł punkta. Ajnfach tormůnůw uoboczyć můno we [[Fusbal|fusbalu]], nale sům tyż we inkszych szportach, cum bajszpil [[handbal]], [[ajshokej]], [[hokej na trowje]] atd. Tormůn co a roz sam mo mogebnoś sporzij niźli inksze szpilery robić, bajszpil - we fusbalu moge uon chytać [[Bala|bal]] do [[Łapy ćoło|łapůw]], trzimać bez kwila a wyćepować uode [[Pola karne|pola karnygo]]. Za to we handbalu blank na uopak - ino tormůnowi idźe kopnůńć bal [[Fus|szłapůma]]. We hokeju moge brůńić uon tyż cołkym [[Cioło|ćołym]].
[[Kategoryjo:Szportowo terminologijo]]
n197c9ayoxbs7yvgtn2ua876jup8wvu
Używacz:Revi C.
2
14596
387781
374787
2026-08-02T00:01:08Z
Pathoschild
1218
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])
387781
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">{{#babel:ko|en-3|szl-0}} [[File:Revi wikimedia image.jpg|thumb|center|middle|If you are here to talk about CommonsDelinker removing a deleted image, please [[:c:User talk:Revi C.|go here]].]]
Hello! I am [[:m:User:Revi C.|revi]]. I edit to [[m:SWMT|revert vandals]], do Wikidata stuff<!--(I am a Wikidata Admin! <small>([{{fullurl:wikidata:Special:ListUsers/Revi C.|limit=1}} Verify])</small>)-->, or do [[:c:COM:FR|Commons Filemoving stuff]] (I am Commons Admin too! <small>([{{fullurl:c:Special:ListUsers/Revi C.|limit=1}} Verify])</small>). Come to [[:m:User:Revi C.|my Meta userpage]] or [[:c:User:Revi C.|my Commons userpage]] for more information. Thank you.</div>
ehn5eri36l7phhipdwb2egqahp0foxc
Dyskusyjo używacza:Revi C.
3
14597
387780
374786
2026-08-01T23:20:29Z
Pathoschild
1218
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]])
387780
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]]
''' <span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span>
Instead, please leave your message following site:
<br />
[[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)-->
<br />
[[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there)
<br />
[[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...)
Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div>
esxe13mcstpjlux1bt2hqwxr2v8t8mn
Używacz:Hym411
2
16292
387782
374829
2026-08-02T00:38:16Z
Pathoschild
1218
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Hym411]])
387782
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[User:Revi C.]]
88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut
Dyskusyjo używacza:Hym411
3
16293
387783
374830
2026-08-02T01:07:40Z
Pathoschild
1218
global user pages ([[m:Synchbot|requested by Hym411]])
387783
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[User talk:Revi C.]]
o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o
Crandelles
0
17210
387742
371650
2026-08-01T14:11:57Z
Lajsikonik
6
387742
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|44|57|34|N|02|21|01|E}}
'''Crandelles''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Auvergne-Rhône-Alpes]], we departamyńće [[Cantal (departamynt)|Cantal]]. Mo 12,46 km² wjyrchu a podug danych ze 2012 roku půmjyszkowało sam 738 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Cantal]]
e8y6qcyda73mwiq4k2n41g47vtkllal
387744
387742
2026-08-01T14:15:10Z
Lajsikonik
6
387744
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|44|57|34|N|02|21|01|E}}
'''Crandelles''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Auvergne-Rhône-Alpes]], we departamyńće [[Cantal (departamynt)|Cantal]]. Mo 12,46 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 872 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Cantal]]
8cxm6itqnuhhvsip2a6bqktjfsncvx8
Ślōnske aufsztandy
0
74596
387774
356754
2026-08-01T21:44:04Z
Gutzalat
29460
387774
wikitext
text/x-wiki
{{nowOrt}}
{{Wojaczka abo batalijŏ infoszachtla
| miano = Ślōnske aufsztandy
| inksze miano =
| ôbrŏzek = Polish Silesia insurgents.PNG
| ôpis ôbrŏzka = Skupina propolskich insurgyntōw
| czas = '''Piyrszy''': siyrpiyń 1919<br />'''Drugi''': siyrpiyń 1920<br />'''Trzici''': mŏj–lipiyń 1921
| plac = [[Gōrny Ślōnsk]]
| prziczyna = spiyrka ô Gōrny Ślōnsk pōmiyndzy Polskōm a Niymcami
| wynik = zmiana decyzyje [[Alianty|aliantōw]] ô ciōngu polsko-niymieckij granice
| zajta1 = [[Plik:Flag of Poland.svg|22px|border|link=Drugŏ Polskŏ Republika]] [[Poloki|Polŏki]]<br />[[Plik:Flag of Upper Silesia.svg|22px|border|link=Gōrny Ślōnsk]] propolske [[Ślōnzŏki]]
| zajta2 = [[Plik:Flag of Germany.svg|22px|border|link=Weimarskŏ Republika]] [[Miymce|Niymce]]<br />[[Plik:Flag of Upper Silesia.svg|22px|border|link=Gōrny Ślōnsk]] prōniymiecke [[Ślōnzŏki]]
| kōmandyry1 = [[Alfons Zgrzebniok]] [[Wojciech Korfanty]]
| kōmandyry2 = [[Karl Hoefer]]
| siyły1 =
| siyły2 =
| straty1 =
| straty2 =
| commons = Category:Silesian Uprisings
}}
'''Ślōnske aufsztandy''' ([[Mjymjecko godka|niym.]] ''Aufstände in Oberschlesien'', [[Polsko godka|pol.]] ''Powstania śląskie'') to je propagandowe miano dlŏ trzech zbrojnych kōnfliktōw, co do nich dochodziyło ôd 1919 do 1921 roku we [[Gōrny Ślōnsk|Gōrnym Ślōnsku]] pōmiyndzy propolskimi insurgyntami a czōnkami niymieckich paramilityr ôrganizacyji ze sparciym ôd regyrōnku [[Weimarskŏ Republika|Weimarskij Republiki]].
[[I ślōnske powstōnie|Piyrszy]] (siyrpiyń 1919) i [[Drugi ślōnski aufsztand|drugi]] (siyrpiyń 1920) aufsztand sie dzioły we ôkresie rychtowań do [[Absztimōng na Gōrnym Ślōnsku|gōrnoślōnskigo absztimōngu]], co zgodnie ze [[Umŏwa wersalskŏ|umŏwōm wersalskōm]] mioł usōndzić do jakigo krŏju bydzie przinŏleżoł Gōrny Ślōnsk, za to [[Trzici ślōnski aufsztand|trzicie]] (mŏj–lipiyń 1921) sie zaczło już po absztimōngu skirz tego, iże polskŏ ludność Ślōnska bōła niyradŏ ze ônego wynikōw. Za rezultat bōło ôpracowane nowe kōmprōmisowe rozwiōnzanie dlŏ spiyrki ô granicã niymiecko-polskõ ôd [[Liga Nacyji|Ligi Nacyji]] (ôbejzdrzij: ''[[kōnwyncyjŏ gynewskŏ ô Gōrnym Ślōnsku]]'').
Aufsztandy to je jedyn ze zwrotnych pōnktōw we terŏźnyj gyszichcie Ślōnska i durch sōm fest przedmiotym kōntrowersyji. Sporne ôcyny sytuacyje a pōnkty widzyniŏ wpisujōm sie we szyrszy kōntekst spiyrki ô tożsamość Ślōnzŏkōw i relacyje Gōrnego Ślōnska ze [[Polska|Polskōm]]<ref>{{Cytuj |autōr = [[Bernadeta Prandzioch]] |tytuł = Powstania w odorze propagandy |data = 2021-05-03 |data dostympu = 2021-11-13 |ôpublikowany = wachtyrz.eu |url = https://wachtyrz.eu/25957-2/ |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Arkadiusz Poźniak-Podgórski |tytuł = Powstania Śląskie Spółka z o. o., czyli jak urwać kurze złote jaja |data = 2019-11-28 |data dostympu = 2021-11-13 |ôpublikowany = wachtyrz.eu |url = https://wachtyrz.eu/powstania-slaskie-spolka-z-o-o-czyli-jak-urwac-kurze-zlote-jaja/ |jynzyk = pl}}</ref>.
== Zadek ==
=== Dymografijŏ ===
[[Plik:Sprachen in Schlesien 1905 06.svg|mały|lewo|Stosōnki gŏdek we Pruskim Ślōnsku we 20. stoleciu. Populacyjŏ gŏdajōncy po polsku a „wasserpolnisch” ôznaczōnŏ na modro.]]
Srogŏ tajla Ślōnska przinŏleżoła do Niymiec ôd 1742 roku (ôwdy [[Krōlestwo Prus]], ôbejzdrzij ''[[Umŏwa berlińskŏ (1742)|umŏwa berlińskŏ]]''). We 1815 roku, po [[Kōngres wiedziyński|kōngresie wiedziyńskim]], bōła zreôgranizowanŏ pruskŏ administracyjŏ państwowŏ i utworzōnŏ bōła [[Prowincyjŏ Ślōnsk]], potajlowanŏ przōdzi na sztyry, a ôd 1820 roku na trzi [[regyncyjŏ|regyncyje]] (''Regierungsbezirk''): wrocławskõ, lignickõ ([[Dolny Ślōnsk]]) i ôpolskõ ([[Gōrny Ślōnsk]]). Ôd pōłowy 19. stoleciŏ we Gōrnym Ślōnsku bōło moc polskich nacyjnych działŏczy ([[Józef Lompa]], [[Karol Miarka]] a inksi).
Podle wykŏzu wszeôbecnego ze 1910 roku [[Polsko godka|polskŏ gŏdka]] bōła rodnōm gŏdkōm dlŏ 53% ludności ôpolskij regyncyje (przi zarachowowaniu tm. „wasserpolnisch” – [[ślōnskŏ gŏdka|ślōnskij gŏdki]]), dlŏ 40% rodnŏ bōła [[Mjymjecko godka|niymieckŏ]], dlŏ 2,5% [[Czesko godka|czeskŏ]], dlŏ 4% wrŏz polskŏ i niymieckŏ, a dlŏ 0,5% bōły to inksze gŏdki. We miastach a na zŏchōd ôd [[Uodra|Ôdry]] dōminowali ludzie gŏdajōncy po niymiecku, a we dziedzinkach na weschōd ôd Ôdry po polsku<ref>{{Cytuj |autōr = Jakub Grudniewski |tytuł = Rejencja opolska |data = 2014 |data dostympu = 2021-11-14 |isbn = 978-83-64210-14-3 |wydŏwca = Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej |ôpublikowany = ibrbs.pl |url = http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Rejencja_opolska |jynzyk = pl}}</ref>.
=== Politycznŏ sytuacyjŏ ===
[[Plik:Haute Silésie - une troupe de chasseurs alpins défile à Opole - Agence Rol btv1b53067787k 1.jpg|mały|lewo|Francuske wojŏki w [[Ôpole|Ôpolu]]]]
Po przegranyj [[Piyrszŏ wojna światowŏ|piyrszyj wojnie światowyj]] Niymce znŏdły sie we chaosie. Cysŏrz [[Wilhelm II. Hohenzollern|Wilhelm II.]] abdankowoł a krŏj spustoszyły masowe haje ([[rewolucyjŏ listopadowŏ]], [[Aufsztand ôd Spartakusa (1919)|aufsztand ôd Spartakusa]], [[wielgopolski aufsztand]], [[Bajerskŏ Sowieckŏ Republika]]). Do terynōw wŏżnego ekōnōmicznie Gōrnego Ślōnska mioły [[Rożczynie|rożczynia]] nowo powstōne krŏje: [[Drugŏ Polskŏ Republika|Polska]] i [[Piyrszŏ Czechosłowackŏ Republika|Czechosłowacyjŏ]]. Umŏwa wersalskŏ ze czyrwnia 1919 roku przewidowoła nastympujōnce usōndzynie spiyrki: Czechosłowacyjŏ dostanie tajlã krysu [[Racibōrz]] (art. 83), a we ôstanyj tajli ôpolskij regyncyje – krōm krysōw: [[Grodkōw]], [[Ńymodlin|Niymodlin]], [[Nysa]], a niyblank [[Prudnik]] – dojdzie do [[Absztimōng na Gōrnym Ślōnsku|absztimōngu]], coby ludzie sami mogli sie wypedzieć, przi kerym krŏju chcōm być – Polska abo Niymce (art. 88)<ref>{{Cytuj |tytuł = The Versailles Treaty June 28, 1919: Part III |data dostympu = 2021-11-14 |ôpublikowany = avalon.law.yale.edu |url = https://avalon.law.yale.edu/imt/partiii.asp |jynzyk = en}}</ref>.
==== Absztimōng we Gōrnym Ślōnsku ====
{{Rozwiniyntŏ grafika
| width = 200
| align = right
| image1 = Tam i tu.jpg
| caption1 = Polski propagandowy plakŏt ze ôkresu absztimōngu<ref group="pozōr">'''Przekłŏd:''' Ślōnsk przi Niymcach – sam gwołt, chudoba, niy mŏ ziymie. / Ślōnsk przi Polsce – tam bauerskŏ reforma i dostatek.</ref>
| image2 = So würde es uns bei Polen ergehen! Wir Bauern stimmen für Deutschland! - Kirchbach. LCCN2004665986.jpg
| caption2 = Niymiecki propagandowy plakŏt ze ôkresu absztimōngu<ref group="pozōr">'''Przekłŏd:''' Tak by sie nōm we Polsce bōło! My bauery welujymy na Niymce!</ref>
}}
{{Main|Absztimōng na Gōrnym Ślōnsku}}
Absztimōng bōł zaplanowany na marzec 1921 roku. Nad ônego wykōnaniym mioła wachować [[Miyndzysojuszniczŏ Kōmisyjŏ Reskyrujōncŏ i Absztimōngowŏ we Gōrnym Ślōnsku]] ({{W gŏdce|fra|Commission Interalliée de Gouverment et de Plébiscite de Haute Silésie}}). [[Reichswehr|Armijŏ niymieckŏ]] musioła ôpuścić regiōn a bōła zastōmpiōnŏ bez siyły ôd Aliantōw, co bōło we nich 11129 francuskich wojŏkōw, 4676 brytyjskich i 5075 italijańskich<ref>{{Cytuj |autōr = Maciej Fic |tytuł = Najbardziej demokratyczna forma wyboru? Uwarunkowania plebiscytu z 20 marca 1921 roku na Górnym Śląsku |cajtōng = Echa Przeszłości |data = 2020 |data dostympu = 2021-11-15 |issn = 1509–9873 |s = 262 |ôpublikowany = rebus.us.edu.pl |doi = 10.31648/ep.6355 |url = https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:P_n8UT-nTZsJ:https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/19215/1/Fic_Najbardziej_demokratyczna.pdf+&cd=4&ct=clnk |jynzyk = pl}}</ref>.
Propolske działŏcze utworzili [[Polski Absztimōngowy Kōmisariat]] (''Polski Komisariat Plebiscitowy'') reskyrowany ôd [[Krześcijōńskŏ dymokracyjŏ|krześcijōńsko-dymokratycznego]] politikera [[Wojciech Korfanty|Wojciecha Korfantego]], za to prōniymiecki Absztimōngowy Kōmisariat dlŏ Niymiec (''Plebiszitkomissariat für Deutschland'') reskyrowany ôd prŏwnika a byrgera [[Bytům|Bytōmia]] [[Kurt Urbanek|Kurta Urbanka]]. Rolōm ôbōch ôrganōw bōła politycznŏ agitacyjŏ, a tyż ôrganizacyjŏ przijŏzdōw tm. absztimōngowych ymigrantōw, bo wszyjske ludzie narodzyni we Gōrnym Ślōnsku, niyznŏleżnie ôd ônych terŏźnego placu pōmiyszkaniŏ, mioły możebność welowaniŏ we absztimōngu. Tak kampanije propolskie, jak i prōniymiecke ôpiyrały sie na argumyntach nacyjnych, a tyż ôbywatelsko-ekōnōmicznych: piyrszŏ ôbiecowoła abszlus wyzysku ślōnskich fabrykŏrzy bez „pruskich panōw”, kej drugŏ spōminała ôgōlnie niższy poziōm ekōnōmicznego rozrostu Polski a ônyj trwajōnce zaangażyrowanego we [[Polsko-sowieckŏ wojna|wojnã ze Sowieckōm Rusyjōm]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Śląska propaganda plebiscytowa. Tak polskie i niemieckie plakaty przekonywały Górnoślązaków do głosowania za Polską lub Niemcami |cajtōng = Dziennik Zachodni |data = 2019-11-06 |data dostympu = 2021-11-15 |ôpublikowany = dziennikzachodni.pl |url = https://dziennikzachodni.pl/slaska-propaganda-plebiscytowa-tak-polskie-i-niemieckie-plakaty-przekonywaly-gornoslazakow-do-glosowania-za-polska-lub-niemcami/ar/c1-14560127 |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Kamil Kotas |tytuł = Walka o głosy. Formy polskiej propagandy plebiscytowej na Górnym Śląsku w latach 1920-1921 |data = 2020-01-31 |data dostympu = 2021-11-15 |ôpublikowany = wachtyrz.eu |url = https://wachtyrz.eu/walka-o-glosy-formy-polskiej-propagandy-plebiscytowej-na-gornym-slasku-w-latach-1920-1921/ |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Władysław Zieliński |tytuł = Polska i niemiecka propaganda plebiscytowa na Górnym Śląsku |data = 1972 |miyjsce = Wrocław |wydŏwca = [[Ossolineum]] |jynzyk = pl}}</ref>.
Wtynczŏs [[Ferajn Gōrnoślōnzŏkōw]] (''Związek Górnoślązaków–Bund der Oberschlesier'') ôd [[Ewald Latacz|Ewalda Latacza]] a bratōw [[Jan Reginek|Jana]] i [[Tomasz Reginek|Tomasza]] Reginkōw, co reprezyntowoł spōmŏgŏczy niyznŏleżnyj [[Ślōnsko nacyjŏ|ślōnskij nacyje]] a bez powodzyniŏ prōmowoł utworzynie swobodnego, samostanowiōncego krŏju Gōrnego Ślōnska za neutralny a wielogŏdkowy krŏj, mustrym [[Szwajcaryjo|Szwajcaryje]]<ref>{{Cytuj |autōr = [[Grzegorz Kulik]] |tytuł = Narodowość śląska |data dostympu = 2021-11-15 |isbn = 978-83-64210-14-3 |praca = Encyklopedia województwa śląskiego (tom I) |ôpublikowany = Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej, ibrbs.pl |url = http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Narodowo%C5%9B%C4%87_%C5%9Bl%C4%85ska |jynzyk = pl}}</ref>.
== Piyrszy aufsztand (1919) ==
[[Plik:I powstanie śląskie, oddział karabinów masznowych w Bogucicach.png|mały|Uczestniki piyrszego aufsztandu we Bogucicach]]
{{Main|I ślōnske powstōnie}}
Piyrszy ślōnski aufsztand ze reskyrowaniym ôd [[Alfons Zgrzebniok|Alfonsa Zgrzebnioka]] zaczło sie nŏgle bez srogich rychtowań 16 siyrpnia 1919 roku skirz heresztowaniŏ prziwōdcōw [[Polskŏ Ôrganizacyjŏ Wojskowŏ Gōrnego Ślōnska|Polskij Ôrganizacyje Wojskowyj Gōrnego Ślōnska]] a niyzadowolyniym polskij ludności Gōrnego Ślōnska ze terroru i represyji ôd Niymcōw. Wŏżnym trefiyniym, co mioło wpływ na sztartniyncie aufsztandu, bōła tm. [[masakra we Myslowicach]], co w czasie nij niymiecke funkcjōnariusze ôd [[Grenzschutz Ost]] zabiyli 10 ludzi we [[Gruba Wōnglŏ Kamiynnego Myslowice|grubie Myslowice]]. Aufsztand ôbjōn krysy [[Pszczyna]] i [[Rybńik|Rybnik]] a tajlã [[Gōrnoślōnski Industryjalny Regiōn|Gōrnoślōnskigo Industryjalnego Regiōnu]]. Aufsztand stłōmiyli Niymce do 24 siyrpnia 1919 roku. Polski regyrōnek niy wydolōł spōmōc aufsztandu skirz trwajōncyj [[Polsko-sowieckŏ wojna|polsko-sowieckij wojny]]. Krōm klynski insurgyntōw, skirz aufsztandu niymiecki regyrōnek bōł zmuszōny do ôgłoszyniŏ [[Amnystyjŏ|amnystyje]]. Jednak na przestrzyństwie rychtowanym do absztimōngu durch bōły niymiecke bojōwki.
== Drugi aufsztand (1920) ==
[[Plik:Alfons Zagrzebniok.png|mały|lewo|upright|[[Alfons Zgrzebniok]]]]
{{Main|Drugi ślōnski aufsztand}}
Drugi ślōnski aufsztand, zaś resyrowany ôd Alfonsa Zgrzebnioka, bōł wymierzōny we niymieckõ dōminacyjõ we administracyjnym regyrōnku prowincyje i ôgōlnie coby zapewnić bezpiyczyństwo ludzi, co gŏdali polskōm gŏdkōm. Aufsztand ôbjōn zasiyngym cołki Industryjalny Regiōn a tajlã krysu Rybnik.
Miyndzysojuszniczŏ Kōmisyjŏ żōndała strzimaniŏ bojōw, nale Zgrzebniokowi podarziło sie dostać dostymp Polŏkōw do tymczasowyj administracyje, likwidacyjõ niymieckij policyje [[Sicherheitspolizei (Weimarskŏ Republika)|Sipo]] a udzioł we nowych ôrganach bezpiyczyństwa. Tak cyle aufsztandu ôstały ôsiōngniynte, a Polŏki dostali lepsze warōnki do kampanije przed absztimōngym.
== Trzici aufsztand (1920) ==
[[Plik:Armoured Car Korfanty 1920.jpg|mały|Polski pancerny wagōn [[Korfanty (pancerny wagōn)|Korfanty]] ze trzicigo aufsztandu]]
{{Main|Trzici ślōnski aufsztand}}
Trzici ślōnski aufsztand ze reskyrowaniym ôd [[Wojciech Korfanty|Wojciecha Korfantego]], mioł poprawić niykorzistny dlŏ Polŏkōw wynik gōrnoślōnskigo absztimōngu<ref group="pozōr">We absztimōngu wiynkszość ludzi (59,6%) ôpedziała sie za ôstaniym przi Niymcach.</ref>. Zaczło sie nocōm ze 2 na 3 mŏja 1921 roku kej Polŏki wysadzili wŏżne mosty pod [[Ôpole|Ôpolym]], [[Prudnik|Prudnikym]], [[Bjoło (mjasto)|Biołõ]], [[Kandrzin-Koźle|Kandzierzinym]], Siołkowicami i [[Krapkowicy|Krapkowicami]], a bōł to nojsrogszy ze ślōnskich aufsztandōw. We czasie trzicigo aufsztandu doszło do dwōch zgolymych bataliji – we rejōnie [[Batalijŏ pod Anabergym|Anabergu]] i [[Batalijŏ pod Ôlzōm|pod Ôlzōm]]. Bōły to nojbarzij krwŏwe batalije we czasie ślōnskich aufsztandōw.
We 1922 roku podpisanŏ bōła [[kōnwyncyjŏ gynewskŏ ô Gōrnym Ślōnsku]], co podle nij teryn prziznany Polsce ôstoł powiynkszōny do kol. ⅓ spornego terytorium. Kōnwyncyjŏ bōła fest korzistnŏ dlŏ Polski, jeźli chodzi ô ôbiekty industryjalne na prziznanyj ônyj terynie. Polsce tedy przipadło 50% werkōw i 76% grub wōnglŏ.
== Spamiyńć ==
[[Plik:PowstaniaŚląskie.PNG|mały|Zasiyng ślōnskich aufsztandōw]]
Już we ôkresie miyndzywojynnym branie insurgyntōw za bohaterskich patriotōw, co wojowali ô „powrōt do łōna Piastowskigo Ślōnska” i „wyzwolynie spod niymieckigo jarma”, stoło sie wŏżnym elymyntym narracyje polskigo państwa. Podanie ślōnske aufsztandy widzioła polskŏ kōmunistycznŏ propaganda po [[II wojna śwjatowo|drugij wojnie światowyj]]. Tyż narracyjŏ [[Polska|Trzecij Polskij Republiki]] ôd 1989 roku je takŏ sama.
Krōm tego, moc [[Ślōnzŏki|Ślōnzŏkōw]] mŏ aufsztandy barzij za bratobōjczõ wojnã, co we nij ludzie po ôbōch zajtach bōli ino insztrumyntami wielgij polityki. Decyzyje polityczne tedy niy dycki bōły zwiōnzane ze etnicznym pochodzyniym abo używanōm gŏdkōm, ofyn czōnki tyj samyj familije wojowały przeciwko sobie<ref>{{Cytuj |autōr = Michał Smolorz |tytuł = Śląskie powstania domowe |cajtōng = [[Polityka (cajtōng)|Polityka]] |data = 2011-04-24 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = polityka.pl |url = https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/historia/1514724,1,slaskie-powstania-domowe.read |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = To nie były powstania śląskie, ale wojna domowa - twierdzi europoseł Łukasz Kohut |data = 2021-04-30 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = nowiny.pl |url = https://www.nowiny.pl/177425-to-nie-byly-powstania-slaskie-ale-wojna-domowa-twierdzi-europosel-lukasz-kohut.html |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Grażyna Kuźnik |tytuł = III Powstanie Śląskie: Zryw narodowy czy wojna domowa? |data = 2009-05-02 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = polskatimes.pl |url = https://polskatimes.pl/iii-powstanie-slaskie-zryw-narodowy-czy-wojna-domowa/ar/c1-112050 |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Aleksandra Klich, Józef Krzyk |tytuł = Powstania śląskie to była wojna domowa |data = 2009-04-29 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = wyborcza.pl |url = https://wyborcza.pl/7,75968,6553613,powstania-slaskie-to-byla-wojna-domowa.html |jynzyk = pl}}</ref>.
Miasto [[Kandrzin-Koźle|Kandzierzin]] dostoło we 1934 roku miano ''Heydebreck'' (a mioło jy do 1945) po [[Peter von Heydebreck|Peterze von Heydebreck]] – kōmandyru jednyj ze niymieckich dywizyji we bataliji pod Anabergym a 4 czyrwnia 1921 roku przekludziōł podarzōnõ kōntratakã na Kandzierzin. Ôstoł ôn tak hōnorowany jeszcze za ônego życiŏ, podanie jak [[Karl Hoefer]], co ôd niego miano dostoła terŏźnŏ hulica Grunwaldzkŏ we [[Prudnik]]u.
Ôstatnim weteranym aufsztandu bōł [[Wilhelm Meisel]], kery umrził we 2009 roku kej mioł 105 lŏt<ref>{{Cytuj |tytuł = Wilhelm Meisel – ostatni powstaniec śląski |cajtōng = Nowiny Wodzisławskie |data = 2019-04-23 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = nowiny.pl |url = https://www.nowiny.pl/egazeta/nowiny-wodzislawskie/2019-04-23/156863-wilhelm-meisel-ostatni-powstaniec-slaski.html |jynzyk = pl}}</ref>.
=== Dynkmale ===
Do ślōnskich aufsztandōw nawiōnzuje moc dynkmalōw we Polsce. Postrzōd nich sōm cum bajszpil:
<gallery>
Plik:Pomnik Czynu Powstańczego.jpg|[[Anaberg (uopolske wojewůdztwo)|Anaberg]]
Plik:Bytom Pomnik Wolnosci 2019.jpg|[[Bytům|Bytōm]]
Plik:Powstaniec.jpg|[[Chorzůw|Chorzōw]]
Plik:Pomnik Powstańców Śląskich w Dziergowicach.jpg|[[Dźergowicy|Dziergowice]]
Plik:Monument to Silesian Insurgents in Gieraltowice.JPG|[[Gerałtowicy (ślůnske wojewůdztwo)|Gerałtowice]]
Plik:Godów pomnik.jpg|[[Godōw (ślōnske wojewōdztwo)|Godōw]]
Plik:Katowice, Pomnik Powstańców Śląskich - fotopolska.eu (318130).jpg|[[Katowice]]
Plik:2021-07 Katowice-Kostuchna (17).jpg|[[Kostuchna]]
Plik:Pomnik Lędziny.JPG|[[Lyńdźiny|Lyndziny]]
Plik:Katowice - Pomnik Powstańców Śląskich w Nikiszowicu.jpg|[[Ńikisz|Nikisz]]
Plik:Opole Oppeln Oppelner Nike.JPG|[[Ôpole]]
Plik:2021-07 Piekary Śląskie-Kopiec Wyzwolenia (2).jpg|[[Piekary]]
Plik:Prudnik - Pomnik Poległym Patriotom (15).jpg|[[Prudnik]]
Plik:Monument to Silesian Insurgents in Przyszowice.JPG|[[Prziszowice]]
Plik:2012 Powiat pszczyński, Pszczyna, Pomnik Polakom walczącym w I Powstaniu Śląskim (02).jpg|[[Pszczyna]]
Plik:Pomnik Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu 5.JPG|[[Racibōrz]]
Plik:Roszków, pomnik.jpg|[[Roszkōw (ślōnske wojewōdztwo)|Roszkōw]]
Plik:Siemianowice Śląskie - Pomnik Czynu Powstańczego 01.JPG|[[Śymjanowicy|Siymianowice]]
Plik:Swietochlowice Lipiny monument.jpg|[[Śwjyntochlowicy|Świyntochlowice]]
Plik:Pomnik Powstańca Śląskiego w Tychach.jpg|[[Tychy]]
Plik:Silesian Uprisings monument in Wodzislaw 1919.jpg|[[Władźisłůw|Władzisłōw]]
Plik:Zabełków, miejsce walk powstańców.jpg|[[Zabełkōw]]
Plik:Obelisk Powstańców Śląskich 13 11 2009.jpg|[[Zobrze|Zŏbrze]]
Plik:Zdzieszowice - pomnik powstańca.jpg|[[Źdźyszowicy|Ździyszowice]]
</gallery>
== Pozōr ==
<references group="pozōr"/>
{{Przipisy}}
== Necowe ôdwołania ==
* {{CommonscatNO|Category:Silesian Uprisings}}
[[Kategoryjo:Historyjo Ślůnska]]
[[Kategoryjo:Historyjo Mjymcůw]]
[[Kategoryjo:Historyjo Polski]]
0kaj01vsogvb11khpve61sh6mxqmhgr
387776
387774
2026-08-01T21:46:11Z
Gutzalat
29460
387776
wikitext
text/x-wiki
{{nowOrt}}
{{Wojaczka abo batalijŏ infoszachtla
| miano = Ślōnske aufsztandy
| inksze miano =
| ôbrŏzek = Polish Silesia insurgents.PNG
| ôpis ôbrŏzka = Skupina propolskich insurgyntōw
| czas = '''Piyrszy''': siyrpiyń 1919<br />'''Drugi''': siyrpiyń 1920<br />'''Trzici''': mŏj–lipiyń 1921
| plac = [[Gōrny Ślōnsk]]
| prziczyna = spiyrka ô Gōrny Ślōnsk pōmiyndzy Polskōm a Niymcami
| wynik = zmiana decyzyje [[Alianty|aliantōw]] ô ciōngu polsko-niymieckij granice
| zajta1 = [[Plik:Flag of Poland.svg|22px|border|link=Drugŏ Polskŏ Republika]] [[Poloki|Polŏki]]<br />[[Plik:Flag of Upper Silesia.svg|22px|border|link=Gōrny Ślōnsk]] propolske [[Ślōnzŏki]]
| zajta2 = [[Plik:Flag of Germany.svg|22px|border|link=Weimarskŏ Republika]] [[Miymce|Niymce]]<br />[[Plik:Flag of Upper Silesia.svg|22px|border|link=Gōrny Ślōnsk]] prōniymiecke [[Ślōnzŏki]]
| kōmandyry1 = [[Alfons Zgrzebniok]] [[Wojciech Korfanty]]
| kōmandyry2 = [[Karl Hoefer]]
| siyły1 =
| siyły2 =
| straty1 =
| straty2 =
| commons = Category:Silesian Uprisings
}}
'''Ślōnske aufsztandy''' ([[Mjymjecko godka|niym.]] ''Aufstände in Oberschlesien'', [[Polsko godka|pol.]] ''Powstania śląskie'') to je propagandowe miano dlŏ trzech zbrojnych kōnfliktōw, co do nich dochodziyło ôd 1919 do 1921 bez ôbiytnice [[Autōnōmijo|autōnōmije]] ôd [[Polsko|Polski]], dochodziły we [[Gōrny Ślōnsk|Gōrnym Ślōnsku]] pōmiyndzy propolskimi insurgyntami a czōnkami niymieckich paramilityr ôrganizacyji ze sparciym ôd regyrōnku [[Weimarskŏ Republika|Weimarskij Republiki]].
[[I ślōnske powstōnie|Piyrszy]] (siyrpiyń 1919) i [[Drugi ślōnski aufsztand|drugi]] (siyrpiyń 1920) aufsztand sie dzioły we ôkresie rychtowań do [[Absztimōng na Gōrnym Ślōnsku|gōrnoślōnskigo absztimōngu]], co zgodnie ze [[Umŏwa wersalskŏ|umŏwōm wersalskōm]] mioł usōndzić do jakigo krŏju bydzie przinŏleżoł Gōrny Ślōnsk, za to [[Trzici ślōnski aufsztand|trzicie]] (mŏj–lipiyń 1921) sie zaczło już po absztimōngu skirz tego, iże polskŏ ludność Ślōnska bōła niyradŏ ze ônego wynikōw. Za rezultat bōło ôpracowane nowe kōmprōmisowe rozwiōnzanie dlŏ spiyrki ô granicã niymiecko-polskõ ôd [[Liga Nacyji|Ligi Nacyji]] (ôbejzdrzij: ''[[kōnwyncyjŏ gynewskŏ ô Gōrnym Ślōnsku]]'').
Aufsztandy to je jedyn ze zwrotnych pōnktōw we terŏźnyj gyszichcie Ślōnska i durch sōm fest przedmiotym kōntrowersyji. Sporne ôcyny sytuacyje a pōnkty widzyniŏ wpisujōm sie we szyrszy kōntekst spiyrki ô tożsamość Ślōnzŏkōw i relacyje Gōrnego Ślōnska ze [[Polska|Polskōm]]<ref>{{Cytuj |autōr = [[Bernadeta Prandzioch]] |tytuł = Powstania w odorze propagandy |data = 2021-05-03 |data dostympu = 2021-11-13 |ôpublikowany = wachtyrz.eu |url = https://wachtyrz.eu/25957-2/ |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Arkadiusz Poźniak-Podgórski |tytuł = Powstania Śląskie Spółka z o. o., czyli jak urwać kurze złote jaja |data = 2019-11-28 |data dostympu = 2021-11-13 |ôpublikowany = wachtyrz.eu |url = https://wachtyrz.eu/powstania-slaskie-spolka-z-o-o-czyli-jak-urwac-kurze-zlote-jaja/ |jynzyk = pl}}</ref>.
== Zadek ==
=== Dymografijŏ ===
[[Plik:Sprachen in Schlesien 1905 06.svg|mały|lewo|Stosōnki gŏdek we Pruskim Ślōnsku we 20. stoleciu. Populacyjŏ gŏdajōncy po polsku a „wasserpolnisch” ôznaczōnŏ na modro.]]
Srogŏ tajla Ślōnska przinŏleżoła do Niymiec ôd 1742 roku (ôwdy [[Krōlestwo Prus]], ôbejzdrzij ''[[Umŏwa berlińskŏ (1742)|umŏwa berlińskŏ]]''). We 1815 roku, po [[Kōngres wiedziyński|kōngresie wiedziyńskim]], bōła zreôgranizowanŏ pruskŏ administracyjŏ państwowŏ i utworzōnŏ bōła [[Prowincyjŏ Ślōnsk]], potajlowanŏ przōdzi na sztyry, a ôd 1820 roku na trzi [[regyncyjŏ|regyncyje]] (''Regierungsbezirk''): wrocławskõ, lignickõ ([[Dolny Ślōnsk]]) i ôpolskõ ([[Gōrny Ślōnsk]]). Ôd pōłowy 19. stoleciŏ we Gōrnym Ślōnsku bōło moc polskich nacyjnych działŏczy ([[Józef Lompa]], [[Karol Miarka]] a inksi).
Podle wykŏzu wszeôbecnego ze 1910 roku [[Polsko godka|polskŏ gŏdka]] bōła rodnōm gŏdkōm dlŏ 53% ludności ôpolskij regyncyje (przi zarachowowaniu tm. „wasserpolnisch” – [[ślōnskŏ gŏdka|ślōnskij gŏdki]]), dlŏ 40% rodnŏ bōła [[Mjymjecko godka|niymieckŏ]], dlŏ 2,5% [[Czesko godka|czeskŏ]], dlŏ 4% wrŏz polskŏ i niymieckŏ, a dlŏ 0,5% bōły to inksze gŏdki. We miastach a na zŏchōd ôd [[Uodra|Ôdry]] dōminowali ludzie gŏdajōncy po niymiecku, a we dziedzinkach na weschōd ôd Ôdry po polsku<ref>{{Cytuj |autōr = Jakub Grudniewski |tytuł = Rejencja opolska |data = 2014 |data dostympu = 2021-11-14 |isbn = 978-83-64210-14-3 |wydŏwca = Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej |ôpublikowany = ibrbs.pl |url = http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Rejencja_opolska |jynzyk = pl}}</ref>.
=== Politycznŏ sytuacyjŏ ===
[[Plik:Haute Silésie - une troupe de chasseurs alpins défile à Opole - Agence Rol btv1b53067787k 1.jpg|mały|lewo|Francuske wojŏki w [[Ôpole|Ôpolu]]]]
Po przegranyj [[Piyrszŏ wojna światowŏ|piyrszyj wojnie światowyj]] Niymce znŏdły sie we chaosie. Cysŏrz [[Wilhelm II. Hohenzollern|Wilhelm II.]] abdankowoł a krŏj spustoszyły masowe haje ([[rewolucyjŏ listopadowŏ]], [[Aufsztand ôd Spartakusa (1919)|aufsztand ôd Spartakusa]], [[wielgopolski aufsztand]], [[Bajerskŏ Sowieckŏ Republika]]). Do terynōw wŏżnego ekōnōmicznie Gōrnego Ślōnska mioły [[Rożczynie|rożczynia]] nowo powstōne krŏje: [[Drugŏ Polskŏ Republika|Polska]] i [[Piyrszŏ Czechosłowackŏ Republika|Czechosłowacyjŏ]]. Umŏwa wersalskŏ ze czyrwnia 1919 roku przewidowoła nastympujōnce usōndzynie spiyrki: Czechosłowacyjŏ dostanie tajlã krysu [[Racibōrz]] (art. 83), a we ôstanyj tajli ôpolskij regyncyje – krōm krysōw: [[Grodkōw]], [[Ńymodlin|Niymodlin]], [[Nysa]], a niyblank [[Prudnik]] – dojdzie do [[Absztimōng na Gōrnym Ślōnsku|absztimōngu]], coby ludzie sami mogli sie wypedzieć, przi kerym krŏju chcōm być – Polska abo Niymce (art. 88)<ref>{{Cytuj |tytuł = The Versailles Treaty June 28, 1919: Part III |data dostympu = 2021-11-14 |ôpublikowany = avalon.law.yale.edu |url = https://avalon.law.yale.edu/imt/partiii.asp |jynzyk = en}}</ref>.
==== Absztimōng we Gōrnym Ślōnsku ====
{{Rozwiniyntŏ grafika
| width = 200
| align = right
| image1 = Tam i tu.jpg
| caption1 = Polski propagandowy plakŏt ze ôkresu absztimōngu<ref group="pozōr">'''Przekłŏd:''' Ślōnsk przi Niymcach – sam gwołt, chudoba, niy mŏ ziymie. / Ślōnsk przi Polsce – tam bauerskŏ reforma i dostatek.</ref>
| image2 = So würde es uns bei Polen ergehen! Wir Bauern stimmen für Deutschland! - Kirchbach. LCCN2004665986.jpg
| caption2 = Niymiecki propagandowy plakŏt ze ôkresu absztimōngu<ref group="pozōr">'''Przekłŏd:''' Tak by sie nōm we Polsce bōło! My bauery welujymy na Niymce!</ref>
}}
{{Main|Absztimōng na Gōrnym Ślōnsku}}
Absztimōng bōł zaplanowany na marzec 1921 roku. Nad ônego wykōnaniym mioła wachować [[Miyndzysojuszniczŏ Kōmisyjŏ Reskyrujōncŏ i Absztimōngowŏ we Gōrnym Ślōnsku]] ({{W gŏdce|fra|Commission Interalliée de Gouverment et de Plébiscite de Haute Silésie}}). [[Reichswehr|Armijŏ niymieckŏ]] musioła ôpuścić regiōn a bōła zastōmpiōnŏ bez siyły ôd Aliantōw, co bōło we nich 11129 francuskich wojŏkōw, 4676 brytyjskich i 5075 italijańskich<ref>{{Cytuj |autōr = Maciej Fic |tytuł = Najbardziej demokratyczna forma wyboru? Uwarunkowania plebiscytu z 20 marca 1921 roku na Górnym Śląsku |cajtōng = Echa Przeszłości |data = 2020 |data dostympu = 2021-11-15 |issn = 1509–9873 |s = 262 |ôpublikowany = rebus.us.edu.pl |doi = 10.31648/ep.6355 |url = https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:P_n8UT-nTZsJ:https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/19215/1/Fic_Najbardziej_demokratyczna.pdf+&cd=4&ct=clnk |jynzyk = pl}}</ref>.
Propolske działŏcze utworzili [[Polski Absztimōngowy Kōmisariat]] (''Polski Komisariat Plebiscitowy'') reskyrowany ôd [[Krześcijōńskŏ dymokracyjŏ|krześcijōńsko-dymokratycznego]] politikera [[Wojciech Korfanty|Wojciecha Korfantego]], za to prōniymiecki Absztimōngowy Kōmisariat dlŏ Niymiec (''Plebiszitkomissariat für Deutschland'') reskyrowany ôd prŏwnika a byrgera [[Bytům|Bytōmia]] [[Kurt Urbanek|Kurta Urbanka]]. Rolōm ôbōch ôrganōw bōła politycznŏ agitacyjŏ, a tyż ôrganizacyjŏ przijŏzdōw tm. absztimōngowych ymigrantōw, bo wszyjske ludzie narodzyni we Gōrnym Ślōnsku, niyznŏleżnie ôd ônych terŏźnego placu pōmiyszkaniŏ, mioły możebność welowaniŏ we absztimōngu. Tak kampanije propolskie, jak i prōniymiecke ôpiyrały sie na argumyntach nacyjnych, a tyż ôbywatelsko-ekōnōmicznych: piyrszŏ ôbiecowoła abszlus wyzysku ślōnskich fabrykŏrzy bez „pruskich panōw”, kej drugŏ spōminała ôgōlnie niższy poziōm ekōnōmicznego rozrostu Polski a ônyj trwajōnce zaangażyrowanego we [[Polsko-sowieckŏ wojna|wojnã ze Sowieckōm Rusyjōm]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Śląska propaganda plebiscytowa. Tak polskie i niemieckie plakaty przekonywały Górnoślązaków do głosowania za Polską lub Niemcami |cajtōng = Dziennik Zachodni |data = 2019-11-06 |data dostympu = 2021-11-15 |ôpublikowany = dziennikzachodni.pl |url = https://dziennikzachodni.pl/slaska-propaganda-plebiscytowa-tak-polskie-i-niemieckie-plakaty-przekonywaly-gornoslazakow-do-glosowania-za-polska-lub-niemcami/ar/c1-14560127 |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Kamil Kotas |tytuł = Walka o głosy. Formy polskiej propagandy plebiscytowej na Górnym Śląsku w latach 1920-1921 |data = 2020-01-31 |data dostympu = 2021-11-15 |ôpublikowany = wachtyrz.eu |url = https://wachtyrz.eu/walka-o-glosy-formy-polskiej-propagandy-plebiscytowej-na-gornym-slasku-w-latach-1920-1921/ |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Władysław Zieliński |tytuł = Polska i niemiecka propaganda plebiscytowa na Górnym Śląsku |data = 1972 |miyjsce = Wrocław |wydŏwca = [[Ossolineum]] |jynzyk = pl}}</ref>.
Wtynczŏs [[Ferajn Gōrnoślōnzŏkōw]] (''Związek Górnoślązaków–Bund der Oberschlesier'') ôd [[Ewald Latacz|Ewalda Latacza]] a bratōw [[Jan Reginek|Jana]] i [[Tomasz Reginek|Tomasza]] Reginkōw, co reprezyntowoł spōmŏgŏczy niyznŏleżnyj [[Ślōnsko nacyjŏ|ślōnskij nacyje]] a bez powodzyniŏ prōmowoł utworzynie swobodnego, samostanowiōncego krŏju Gōrnego Ślōnska za neutralny a wielogŏdkowy krŏj, mustrym [[Szwajcaryjo|Szwajcaryje]]<ref>{{Cytuj |autōr = [[Grzegorz Kulik]] |tytuł = Narodowość śląska |data dostympu = 2021-11-15 |isbn = 978-83-64210-14-3 |praca = Encyklopedia województwa śląskiego (tom I) |ôpublikowany = Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej, ibrbs.pl |url = http://ibrbs.pl/mediawiki/index.php/Narodowo%C5%9B%C4%87_%C5%9Bl%C4%85ska |jynzyk = pl}}</ref>.
== Piyrszy aufsztand (1919) ==
[[Plik:I powstanie śląskie, oddział karabinów masznowych w Bogucicach.png|mały|Uczestniki piyrszego aufsztandu we Bogucicach]]
{{Main|I ślōnske powstōnie}}
Piyrszy ślōnski aufsztand ze reskyrowaniym ôd [[Alfons Zgrzebniok|Alfonsa Zgrzebnioka]] zaczło sie nŏgle bez srogich rychtowań 16 siyrpnia 1919 roku skirz heresztowaniŏ prziwōdcōw [[Polskŏ Ôrganizacyjŏ Wojskowŏ Gōrnego Ślōnska|Polskij Ôrganizacyje Wojskowyj Gōrnego Ślōnska]] a niyzadowolyniym polskij ludności Gōrnego Ślōnska ze terroru i represyji ôd Niymcōw. Wŏżnym trefiyniym, co mioło wpływ na sztartniyncie aufsztandu, bōła tm. [[masakra we Myslowicach]], co w czasie nij niymiecke funkcjōnariusze ôd [[Grenzschutz Ost]] zabiyli 10 ludzi we [[Gruba Wōnglŏ Kamiynnego Myslowice|grubie Myslowice]]. Aufsztand ôbjōn krysy [[Pszczyna]] i [[Rybńik|Rybnik]] a tajlã [[Gōrnoślōnski Industryjalny Regiōn|Gōrnoślōnskigo Industryjalnego Regiōnu]]. Aufsztand stłōmiyli Niymce do 24 siyrpnia 1919 roku. Polski regyrōnek niy wydolōł spōmōc aufsztandu skirz trwajōncyj [[Polsko-sowieckŏ wojna|polsko-sowieckij wojny]]. Krōm klynski insurgyntōw, skirz aufsztandu niymiecki regyrōnek bōł zmuszōny do ôgłoszyniŏ [[Amnystyjŏ|amnystyje]]. Jednak na przestrzyństwie rychtowanym do absztimōngu durch bōły niymiecke bojōwki.
== Drugi aufsztand (1920) ==
[[Plik:Alfons Zagrzebniok.png|mały|lewo|upright|[[Alfons Zgrzebniok]]]]
{{Main|Drugi ślōnski aufsztand}}
Drugi ślōnski aufsztand, zaś resyrowany ôd Alfonsa Zgrzebnioka, bōł wymierzōny we niymieckõ dōminacyjõ we administracyjnym regyrōnku prowincyje i ôgōlnie coby zapewnić bezpiyczyństwo ludzi, co gŏdali polskōm gŏdkōm. Aufsztand ôbjōn zasiyngym cołki Industryjalny Regiōn a tajlã krysu Rybnik.
Miyndzysojuszniczŏ Kōmisyjŏ żōndała strzimaniŏ bojōw, nale Zgrzebniokowi podarziło sie dostać dostymp Polŏkōw do tymczasowyj administracyje, likwidacyjõ niymieckij policyje [[Sicherheitspolizei (Weimarskŏ Republika)|Sipo]] a udzioł we nowych ôrganach bezpiyczyństwa. Tak cyle aufsztandu ôstały ôsiōngniynte, a Polŏki dostali lepsze warōnki do kampanije przed absztimōngym.
== Trzici aufsztand (1920) ==
[[Plik:Armoured Car Korfanty 1920.jpg|mały|Polski pancerny wagōn [[Korfanty (pancerny wagōn)|Korfanty]] ze trzicigo aufsztandu]]
{{Main|Trzici ślōnski aufsztand}}
Trzici ślōnski aufsztand ze reskyrowaniym ôd [[Wojciech Korfanty|Wojciecha Korfantego]], mioł poprawić niykorzistny dlŏ Polŏkōw wynik gōrnoślōnskigo absztimōngu<ref group="pozōr">We absztimōngu wiynkszość ludzi (59,6%) ôpedziała sie za ôstaniym przi Niymcach.</ref>. Zaczło sie nocōm ze 2 na 3 mŏja 1921 roku kej Polŏki wysadzili wŏżne mosty pod [[Ôpole|Ôpolym]], [[Prudnik|Prudnikym]], [[Bjoło (mjasto)|Biołõ]], [[Kandrzin-Koźle|Kandzierzinym]], Siołkowicami i [[Krapkowicy|Krapkowicami]], a bōł to nojsrogszy ze ślōnskich aufsztandōw. We czasie trzicigo aufsztandu doszło do dwōch zgolymych bataliji – we rejōnie [[Batalijŏ pod Anabergym|Anabergu]] i [[Batalijŏ pod Ôlzōm|pod Ôlzōm]]. Bōły to nojbarzij krwŏwe batalije we czasie ślōnskich aufsztandōw.
We 1922 roku podpisanŏ bōła [[kōnwyncyjŏ gynewskŏ ô Gōrnym Ślōnsku]], co podle nij teryn prziznany Polsce ôstoł powiynkszōny do kol. ⅓ spornego terytorium. Kōnwyncyjŏ bōła fest korzistnŏ dlŏ Polski, jeźli chodzi ô ôbiekty industryjalne na prziznanyj ônyj terynie. Polsce tedy przipadło 50% werkōw i 76% grub wōnglŏ.
== Spamiyńć ==
[[Plik:PowstaniaŚląskie.PNG|mały|Zasiyng ślōnskich aufsztandōw]]
Już we ôkresie miyndzywojynnym branie insurgyntōw za bohaterskich patriotōw, co wojowali ô „powrōt do łōna Piastowskigo Ślōnska” i „wyzwolynie spod niymieckigo jarma”, stoło sie wŏżnym elymyntym narracyje polskigo państwa. Podanie ślōnske aufsztandy widzioła polskŏ kōmunistycznŏ propaganda po [[II wojna śwjatowo|drugij wojnie światowyj]]. Tyż narracyjŏ [[Polska|Trzecij Polskij Republiki]] ôd 1989 roku je takŏ sama.
Krōm tego, moc [[Ślōnzŏki|Ślōnzŏkōw]] mŏ aufsztandy barzij za bratobōjczõ wojnã, co we nij ludzie po ôbōch zajtach bōli ino insztrumyntami wielgij polityki. Decyzyje polityczne tedy niy dycki bōły zwiōnzane ze etnicznym pochodzyniym abo używanōm gŏdkōm, ofyn czōnki tyj samyj familije wojowały przeciwko sobie<ref>{{Cytuj |autōr = Michał Smolorz |tytuł = Śląskie powstania domowe |cajtōng = [[Polityka (cajtōng)|Polityka]] |data = 2011-04-24 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = polityka.pl |url = https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/historia/1514724,1,slaskie-powstania-domowe.read |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = To nie były powstania śląskie, ale wojna domowa - twierdzi europoseł Łukasz Kohut |data = 2021-04-30 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = nowiny.pl |url = https://www.nowiny.pl/177425-to-nie-byly-powstania-slaskie-ale-wojna-domowa-twierdzi-europosel-lukasz-kohut.html |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Grażyna Kuźnik |tytuł = III Powstanie Śląskie: Zryw narodowy czy wojna domowa? |data = 2009-05-02 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = polskatimes.pl |url = https://polskatimes.pl/iii-powstanie-slaskie-zryw-narodowy-czy-wojna-domowa/ar/c1-112050 |jynzyk = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |autōr = Aleksandra Klich, Józef Krzyk |tytuł = Powstania śląskie to była wojna domowa |data = 2009-04-29 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = wyborcza.pl |url = https://wyborcza.pl/7,75968,6553613,powstania-slaskie-to-byla-wojna-domowa.html |jynzyk = pl}}</ref>.
Miasto [[Kandrzin-Koźle|Kandzierzin]] dostoło we 1934 roku miano ''Heydebreck'' (a mioło jy do 1945) po [[Peter von Heydebreck|Peterze von Heydebreck]] – kōmandyru jednyj ze niymieckich dywizyji we bataliji pod Anabergym a 4 czyrwnia 1921 roku przekludziōł podarzōnõ kōntratakã na Kandzierzin. Ôstoł ôn tak hōnorowany jeszcze za ônego życiŏ, podanie jak [[Karl Hoefer]], co ôd niego miano dostoła terŏźnŏ hulica Grunwaldzkŏ we [[Prudnik]]u.
Ôstatnim weteranym aufsztandu bōł [[Wilhelm Meisel]], kery umrził we 2009 roku kej mioł 105 lŏt<ref>{{Cytuj |tytuł = Wilhelm Meisel – ostatni powstaniec śląski |cajtōng = Nowiny Wodzisławskie |data = 2019-04-23 |data dostympu = 2021-11-17 |ôpublikowany = nowiny.pl |url = https://www.nowiny.pl/egazeta/nowiny-wodzislawskie/2019-04-23/156863-wilhelm-meisel-ostatni-powstaniec-slaski.html |jynzyk = pl}}</ref>.
=== Dynkmale ===
Do ślōnskich aufsztandōw nawiōnzuje moc dynkmalōw we Polsce. Postrzōd nich sōm cum bajszpil:
<gallery>
Plik:Pomnik Czynu Powstańczego.jpg|[[Anaberg (uopolske wojewůdztwo)|Anaberg]]
Plik:Bytom Pomnik Wolnosci 2019.jpg|[[Bytům|Bytōm]]
Plik:Powstaniec.jpg|[[Chorzůw|Chorzōw]]
Plik:Pomnik Powstańców Śląskich w Dziergowicach.jpg|[[Dźergowicy|Dziergowice]]
Plik:Monument to Silesian Insurgents in Gieraltowice.JPG|[[Gerałtowicy (ślůnske wojewůdztwo)|Gerałtowice]]
Plik:Godów pomnik.jpg|[[Godōw (ślōnske wojewōdztwo)|Godōw]]
Plik:Katowice, Pomnik Powstańców Śląskich - fotopolska.eu (318130).jpg|[[Katowice]]
Plik:2021-07 Katowice-Kostuchna (17).jpg|[[Kostuchna]]
Plik:Pomnik Lędziny.JPG|[[Lyńdźiny|Lyndziny]]
Plik:Katowice - Pomnik Powstańców Śląskich w Nikiszowicu.jpg|[[Ńikisz|Nikisz]]
Plik:Opole Oppeln Oppelner Nike.JPG|[[Ôpole]]
Plik:2021-07 Piekary Śląskie-Kopiec Wyzwolenia (2).jpg|[[Piekary]]
Plik:Prudnik - Pomnik Poległym Patriotom (15).jpg|[[Prudnik]]
Plik:Monument to Silesian Insurgents in Przyszowice.JPG|[[Prziszowice]]
Plik:2012 Powiat pszczyński, Pszczyna, Pomnik Polakom walczącym w I Powstaniu Śląskim (02).jpg|[[Pszczyna]]
Plik:Pomnik Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu 5.JPG|[[Racibōrz]]
Plik:Roszków, pomnik.jpg|[[Roszkōw (ślōnske wojewōdztwo)|Roszkōw]]
Plik:Siemianowice Śląskie - Pomnik Czynu Powstańczego 01.JPG|[[Śymjanowicy|Siymianowice]]
Plik:Swietochlowice Lipiny monument.jpg|[[Śwjyntochlowicy|Świyntochlowice]]
Plik:Pomnik Powstańca Śląskiego w Tychach.jpg|[[Tychy]]
Plik:Silesian Uprisings monument in Wodzislaw 1919.jpg|[[Władźisłůw|Władzisłōw]]
Plik:Zabełków, miejsce walk powstańców.jpg|[[Zabełkōw]]
Plik:Obelisk Powstańców Śląskich 13 11 2009.jpg|[[Zobrze|Zŏbrze]]
Plik:Zdzieszowice - pomnik powstańca.jpg|[[Źdźyszowicy|Ździyszowice]]
</gallery>
== Pozōr ==
<references group="pozōr"/>
{{Przipisy}}
== Necowe ôdwołania ==
* {{CommonscatNO|Category:Silesian Uprisings}}
[[Kategoryjo:Historyjo Ślůnska]]
[[Kategoryjo:Historyjo Mjymcůw]]
[[Kategoryjo:Historyjo Polski]]
7dxzmhilxyey6ahrkipn577zq1oo1ho
Grenoble
0
77371
387751
368504
2026-08-01T18:49:56Z
Lajsikonik
6
387751
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Grenoble
| mjano_państwa = FRA
| jednostka_adm = departamynt
| mjano_jednostki_adm = [[Isère (departamynt)|Isère]]
| dopeuńač_mjasta = Grenoble
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Laurence Ruffin]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta = Plik:Blason ville fr Grenoble (Isere).svg
| stopniN = 45
| minutN = 11
| sekundN = 16
| szerokość = N
| stopniE = 05
| minutE = 43
| sekundE = 37
| długość = E
| ludźi = 156 140
| rok = 2023
| aglomeracyja = 457 409
| plac = 18,13
| gynstość = 8612
| wysokość = 204-600
| nr_ker =
| kod_počt = 38000, 38100
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|LTU}} [[Kaunas]]<br>
{{Fana|ITA}} [[Catania]]<br>
{{Fana|AUT}} [[Innsbruck]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Essen]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Halle (Saale)]]<br>
{{Fana|MDA}} [[Chișinău]]<br>
{{Fana|GBR}} [[Oxford]]<br>
{{Fana|ISR}} [[Rechowot]]<br>
{{Fana|USA}} [[Phoenix]]<br>
{{Fana|HUN}} [[Pécs]]<br>
{{Fana|TUN}} [[Safakis]]<br>
{{Fana|DZA}} [[Kůnstantyna]]<br>
{{Fana|ITA}} [[Corato]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Grenoble
| www = http://www.grenoble.fr/
| zdjyńće = Montée Chalemont juin 2015.jpg
| uopis_zdjyńćo = Grenoble
}}
'''Grenoble''' – [[mjasto]] a [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Auvergne-Rhône-Alpes]], we departamyńće [[Isère (departamynt)|Isère]]. Uostrzodek nauki.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Isère]]
[[Kategoryjo:Mjasta we departamyńće Isère]]
af168qvby53g6zmz6mqbzpzw6phiyby
Używacz:Gutzalat
2
87510
387765
385488
2026-08-01T21:22:30Z
Gutzalat
29460
387765
wikitext
text/x-wiki
{{babel|line1|szl|de|pl|en-4|cs-2|ru-2|es-2|la-1|uk-1}}
[[File:Upper Silesia arms.png|thumb|right|100px| Ze [[Gůrny Ślůnsk|Gůrnygo]], nale przaje [[Ślůnsk|cołki]].]]
Hej, Ech 'Gutzalat' mjyszkům we Miymcach, we [[Görlitz|Goerlitz]] ůngyfer 16 rokůw, nale pochodza ze [[Chorzůw|Kynighuty]].
35iyjxkkkhoinmp2if0f5jgk41oupcn
Brezons
0
88364
387743
2026-08-01T14:14:00Z
Lajsikonik
6
stub
387743
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|44|58|09|N|02|48|29|E}}
'''Brezons''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Auvergne-Rhône-Alpes]], we departamyńće [[Cantal (departamynt)|Cantal]]. Mo 43,2 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 177 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Cantal]]
p0b7wqo1bo3eu62y6k5zlqqia2q663i
Roszków (wjelgopolske wojewůdztwo)
0
88365
387745
2026-08-01T14:25:24Z
Lajsikonik
6
stub
387745
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Roszków
|dopełniacz_wśi=Roszkowa
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=wjelgopolske
|powjat=jaroćiński
|powjatshort=jaroćiński
|gmina=Jaroćin (jaroćiński krys)
|gminashort=Jaroćin
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=52
|minutN=57
|sekundN=39
|stopniE=17
|minutE=26
|sekundE=43
|wysokość=
|rok=2007
|populacjo=719
|gynstość=
|nr_kier=62
|kod_počt=63-200
|tablica_rej=PJA
|SIMC=0199496
|soutys=Dariusz Kubacki (2026)
|www=
|zdjyńće=
|galerio_commons=
}}
'''Roszków''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], we [[jaroćiński krys|jaroćińskim kryśe]], we [[gmin Jaroćin (jaroćiński krys)|gmińe Jaroćin]].
[[Kategoryjo:Gmin Jaroćin (jaroćiński krys)]]
q1qyoaai3735cgwauu2spulyj5mipsw
Dżuriw
0
88366
387747
2026-08-01T16:18:32Z
Lajsikonik
6
stub
387747
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|48|23|48|N|25|18|39|E}}
'''Dżuriw''' ([[ukrajińsko godka|ukr]]. ''Джурів'') - [[wjeś]] na [[Ukrajina|Ukrajińe]], we [[Iwano-frankowski uobwůd|iwano-frankowskim uobwodźe]], we [[snjatynski rejůn|snjatynskim rejůńe]]. Mo 22,338 km² wjyrchu a půmjyszkuje sam 1350 ludźi.
[[Kategoryjo:Wśe we iwano-frankowskim uobwodźe]]
o92vetpscb8vcs656mhvel06oax02h3
Morgan City (Luizjana)
0
88367
387748
2026-08-01T16:37:47Z
Lajsikonik
6
stub
387748
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Morgan City
| mjano_państwa = USA
| jednostka_adm = sztat
| mjano_jednostki_adm = [[Luizjana]]
| dopeuńač_mjasta = Morgan City
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř = [[Lee Dragna]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 29
|minutN = 42
|sekundN = 03
|szerokość = N
|stopniE = 91
|minutE = 11
|sekundE = 50
|długość = W
| ludźi = 11 472
| rok = 2020
| aglomeracyja =
| plac = 16,19
| gynstość = 740,19
| wysokość = 2
| nr_ker = 985
| kod_počt = 70380
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Morgan_City,_Louisiana
|www = http://www.cityofmc.com/
|zdjyńće = Morgan City Louisiana aerial view.jpg
|uopis_zdjyńćo = Morgan City
}}
'''Morgan City''' – [[mjasto]] we [[USA]], we sztaće [[Luizjana]], we [[Parafia St. Mary (Luizjana)|parafiji St. Mary]].
[[Kategoryjo:Mjasta we sztaće Luizjana]]
8yxevfuf2rfj124ict7axsisdgiky9g
Saléon
0
88368
387749
2026-08-01T17:19:39Z
Lajsikonik
6
stub
387749
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|44|20|25|N|05|46|35|E}}
[[Plik:Blason Saleon.svg|thumb|150px|Wapyn Saléonu]]
'''Saléon''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Provence-Alpes-Côte d’Azur]], we departamyńće [[Hautes-Alpes]]. Mo 9,86 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 79 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Hautes-Alpes]]
7s9vwu5pf4gj8cf6nfib3b090pv41e7
Le Touvet
0
88369
387750
2026-08-01T18:47:32Z
Lajsikonik
6
stub
387750
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Le Touvet
| mjano_państwa = FRA
| jednostka_adm = departamynt
| mjano_jednostki_adm = [[Isère (departamynt)|Isère]]
| dopeuńač_mjasta = Le Touvet
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Adrian Raffin]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta = Plik:Blason ville fr Le Touvet 38.svg
| stopniN = 45
| minutN = 21
| sekundN = 30
| szerokość = N
| stopniE = 05
| minutE = 56
| sekundE = 55
| długość = E
| ludźi = 3116
| rok = 2023
| aglomeracyja =
| plac = 11,6
| gynstość = 269
| wysokość = 236-1008
| nr_ker =
| kod_počt = 38660
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Category:Le Touvet
| www = http://www.letouvet.com/
| zdjyńće = VueEnsembleLT02.jpg
| uopis_zdjyńćo = Le Touvet
}}
'''Le Touvet''' – [[mjasto]] a [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Auvergne-Rhône-Alpes]], we departamyńće [[Isère (departamynt)|Isère]].
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Isère]]
[[Kategoryjo:Mjasta we departamyńće Isère]]
j05ldzqm4hz1273p7o0nm99ph6ubmsh
Zaskocz
0
88370
387752
2026-08-01T18:54:59Z
Lajsikonik
6
stub
387752
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Zaskocz
|dopełniacz_wśi=Zaskocza
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=kujawsko-půmorske
|powjat=wůmbrzeski
|powjatshort=wůmbrzeski
|gmina=Książki
|gminashort=Książki
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=53
|minutN=18
|sekundN=31
|stopniE=19
|minutE=01
|sekundE=18
|wysokość=
|rok=2011
|populacjo=343
|gynstość=
|nr_kier=56
|kod_počt=87-222
|tablica_rej=CWA
|SIMC=0845520
|soutys=Paweł Lewandowski (2026)
|www=
|zdjyńće=Zaskocz gmina Książki 2018.jpg
|galerio_commons=
}}
'''Zaskocz''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[kujawsko-půmorske wojewůdztwo|kujawsko-půmorskim wojewůdztwje]], we [[wůmbrzeski krys|wůmbrzeskim kryśe]], we [[gmin Książki|gmińe Książki]].
[[Kategoryjo:Gmin Książki]]
c4re0srzekbrziuptvi1wvbivb5xoxl
Kategoryjo:Gmin Książki
14
88371
387753
2026-08-01T18:55:52Z
Lajsikonik
6
Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:Wůmbrzeski krys|Książki]]"
387753
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:Wůmbrzeski krys|Książki]]
p8unth9cwybte9omzqdgqsfn65bccuf
Faerske Wyspy
0
88372
387754
2026-08-01T19:18:13Z
Lajsikonik
6
stub
387754
wikitext
text/x-wiki
{{Państwo infoszachtla
|ôryginalne miano = Føroyar<br>Færøerne
|ślōnske miano = Fearske Wyspy
|fana_ôbrŏzek = Flag of the Faroe Islands.svg
|wapyn_ôbrŏzek = Coat of arms of the Faroe Islands.svg
|miano dopołniŏcz = Fearskich Wyspůw
|hymn = [[Hymn Fearskich Wyspůw|Tú alfagra land mítt]]
|hymn_miano_ślōnski = Nasz kresju najgryfńejszy
|lokalizacyjŏ_ôbrŏzek = LocationFaroeIslands.png
|ôficjalnŏ_gŏdka = [[Fearsko godka|grynlandzkŏ]]<br />[[Duńsko godka|duńskŏ]]
|stolica = [[Thorshavn]]
|zorta_państwa = [[znoleżne terytoryjům]]
|znŏleżne_ôd = [[Dańijo]]
|gowa_państwa = [[Fryderyk X]] (2026)
|gowa_państwa_ôpis = krůl
|szef_rzōndu = [[Mette Frederiksen]] (2026)
|szef_rzōndu_ôpis = prymier
|wiyrchnia = 1395,74
|wiyrchnia_plac =
|ludność = 54 684
|tyngość = 38,6
|ludność_rok = 2025
|ludność_plac =
|pkb = 3,65 mld [[Amerikański dolar|USD]]
|pkb_rok = 2021
|pkb_ôsoba = 69 010 [[Amerikański dolar|USD]]
|waluta_miano = [[korůna fareskich wyspůw]], [[duńsko korůna]] (DKK)
|UTC = 0 – zima<br />[[Uniwerzalny czas koordynowany|UTC]] +1 – lato
|kod_ISO = FO, FRO, 234
|dōmyna = [[.fo]]
|kod_autowy = FO
|kod_fligerowy = OY
|telefōniczny_numer = +298
|karta_ôbrŏzek = Map of the Faroe Islands en.svg
|commons = Føroyar
}}
'''Faerske Wyspy''' ([[faersko godka|faer]]. ''Føroyar'', [[Duńskŏ gŏdka|duń]]. ''Færøerne'') – autůōnōnůmiczne [[znoleżne terytoryjum]] [[Dańijo|Danije]] rozlygowane na [[archip[elag]]u uo jednakim mjańe, na [[Atlantycki Uocean|Atlantyckim Uoceańe]], mjyndzy [[Wjelgo Brytańijo|Wjelgům Brytańijům]], [[Islandyjo|Islandyjům]] a [[Norwygijo|Norwygijům]]. Geograficzńe a kulturowo przinoleży do [[Ojropa|Ojropy]].
Ferwaltůngowům stolicům je [[Thorshavn]].
i7qdowvcln1e4fn2aatdmotag3efymy
387755
387754
2026-08-01T19:18:44Z
Lajsikonik
6
Wkludzono kategoryje "Faerske Wyspy" bez HotCat
387755
wikitext
text/x-wiki
{{Państwo infoszachtla
|ôryginalne miano = Føroyar<br>Færøerne
|ślōnske miano = Fearske Wyspy
|fana_ôbrŏzek = Flag of the Faroe Islands.svg
|wapyn_ôbrŏzek = Coat of arms of the Faroe Islands.svg
|miano dopołniŏcz = Fearskich Wyspůw
|hymn = [[Hymn Fearskich Wyspůw|Tú alfagra land mítt]]
|hymn_miano_ślōnski = Nasz kresju najgryfńejszy
|lokalizacyjŏ_ôbrŏzek = LocationFaroeIslands.png
|ôficjalnŏ_gŏdka = [[Fearsko godka|grynlandzkŏ]]<br />[[Duńsko godka|duńskŏ]]
|stolica = [[Thorshavn]]
|zorta_państwa = [[znoleżne terytoryjům]]
|znŏleżne_ôd = [[Dańijo]]
|gowa_państwa = [[Fryderyk X]] (2026)
|gowa_państwa_ôpis = krůl
|szef_rzōndu = [[Mette Frederiksen]] (2026)
|szef_rzōndu_ôpis = prymier
|wiyrchnia = 1395,74
|wiyrchnia_plac =
|ludność = 54 684
|tyngość = 38,6
|ludność_rok = 2025
|ludność_plac =
|pkb = 3,65 mld [[Amerikański dolar|USD]]
|pkb_rok = 2021
|pkb_ôsoba = 69 010 [[Amerikański dolar|USD]]
|waluta_miano = [[korůna fareskich wyspůw]], [[duńsko korůna]] (DKK)
|UTC = 0 – zima<br />[[Uniwerzalny czas koordynowany|UTC]] +1 – lato
|kod_ISO = FO, FRO, 234
|dōmyna = [[.fo]]
|kod_autowy = FO
|kod_fligerowy = OY
|telefōniczny_numer = +298
|karta_ôbrŏzek = Map of the Faroe Islands en.svg
|commons = Føroyar
}}
'''Faerske Wyspy''' ([[faersko godka|faer]]. ''Føroyar'', [[Duńskŏ gŏdka|duń]]. ''Færøerne'') – autůōnōnůmiczne [[znoleżne terytoryjum]] [[Dańijo|Danije]] rozlygowane na [[archip[elag]]u uo jednakim mjańe, na [[Atlantycki Uocean|Atlantyckim Uoceańe]], mjyndzy [[Wjelgo Brytańijo|Wjelgům Brytańijům]], [[Islandyjo|Islandyjům]] a [[Norwygijo|Norwygijům]]. Geograficzńe a kulturowo przinoleży do [[Ojropa|Ojropy]].
Ferwaltůngowům stolicům je [[Thorshavn]].
[[Kategoria:Faerske Wyspy|!]]
4iylsmxqlwvgwo94jw9f9bzc7x3zizk
387756
387755
2026-08-01T19:19:05Z
Lajsikonik
6
387756
wikitext
text/x-wiki
{{Państwo infoszachtla
|ôryginalne miano = Føroyar<br>Færøerne
|ślōnske miano = Fearske Wyspy
|fana_ôbrŏzek = Flag of the Faroe Islands.svg
|wapyn_ôbrŏzek = Coat of arms of the Faroe Islands.svg
|miano dopołniŏcz = Fearskich Wyspůw
|hymn = [[Hymn Fearskich Wyspůw|Tú alfagra land mítt]]
|hymn_miano_ślōnski = Nasz kresju najgryfńejszy
|lokalizacyjŏ_ôbrŏzek = LocationFaroeIslands.png
|ôficjalnŏ_gŏdka = [[Fearsko godka|grynlandzkŏ]]<br />[[Duńsko godka|duńskŏ]]
|stolica = [[Thorshavn]]
|zorta_państwa = [[znoleżne terytoryjům]]
|znŏleżne_ôd = [[Dańijo]]
|gowa_państwa = [[Fryderyk X]] (2026)
|gowa_państwa_ôpis = krůl
|szef_rzōndu = [[Mette Frederiksen]] (2026)
|szef_rzōndu_ôpis = prymier
|wiyrchnia = 1395,74
|wiyrchnia_plac =
|ludność = 54 684
|tyngość = 38,6
|ludność_rok = 2025
|ludność_plac =
|pkb = 3,65 mld [[Amerikański dolar|USD]]
|pkb_rok = 2021
|pkb_ôsoba = 69 010 [[Amerikański dolar|USD]]
|waluta_miano = [[korůna fareskich wyspůw]], [[duńsko korůna]] (DKK)
|UTC = 0 – zima<br />[[Uniwerzalny czas koordynowany|UTC]] +1 – lato
|kod_ISO = FO, FRO, 234
|dōmyna = [[.fo]]
|kod_autowy = FO
|kod_fligerowy = OY
|telefōniczny_numer = +298
|karta_ôbrŏzek = Map of the Faroe Islands en.svg
|commons = Føroyar
}}
'''Faerske Wyspy''' ([[faersko godka|faer]]. ''Føroyar'', [[Důńskŏ godka|duń]]. ''Færøerne'') – autůōnōnůmiczne [[znoleżne terytoryjum]] [[Dańijo|Danije]] rozlygowane na [[archip[elag]]u uo jednakim mjańe, na [[Atlantycki Uocean|Atlantyckim Uoceańe]], mjyndzy [[Wjelgo Brytańijo|Wjelgům Brytańijům]], [[Islandyjo|Islandyjům]] a [[Norwygijo|Norwygijům]]. Geograficzńe a kulturowo przinoleży do [[Ojropa|Ojropy]].
Ferwaltůngowům stolicům je [[Thorshavn]].
[[Kategoria:Faerske Wyspy|!]]
im9rvbacjjegcy86sfemtv1195upllf
387757
387756
2026-08-01T19:20:15Z
Lajsikonik
6
387757
wikitext
text/x-wiki
{{Państwo infoszachtla
|ôryginalne miano = Føroyar<br>Færøerne
|ślōnske miano = Fearske Wyspy
|fana_ôbrŏzek = Flag of the Faroe Islands.svg
|wapyn_ôbrŏzek = Coat of arms of the Faroe Islands.svg
|miano dopołniŏcz = Fearskich Wyspůw
|hymn = [[Hymn Fearskich Wyspůw|Tú alfagra land mítt]]
|hymn_miano_ślōnski = Nasz kresju najgryfńejszy
|lokalizacyjŏ_ôbrŏzek = LocationFaroeIslands.png
|ôficjalnŏ_gŏdka = [[Fearsko godka|grynlandzkŏ]]<br />[[Duńsko godka|duńskŏ]]
|stolica = [[Thorshavn]]
|zorta_państwa = [[znoleżne terytoryjům]]
|znŏleżne_ôd = [[Dańijo]]
|gowa_państwa = [[Fryderyk X]] (2026)
|gowa_państwa_ôpis = krůl
|szef_rzōndu = [[Mette Frederiksen]] (2026)
|szef_rzōndu_ôpis = prymier
|wiyrchnia = 1395,74
|wiyrchnia_plac =
|ludność = 54 684
|tyngość = 38,6
|ludność_rok = 2025
|ludność_plac =
|pkb = 3,65 mld [[Amerikański dolar|USD]]
|pkb_rok = 2021
|pkb_ôsoba = 69 010 [[Amerikański dolar|USD]]
|waluta_miano = [[korůna fareskich wyspůw]], [[dńsko korůna]] (DKK)
|UTC = 0 – zima<br />[[Uniwerzalny czas koordynowany|UTC]] +1 – lato
|kod_ISO = FO, FRO, 234
|dōmyna = [[.fo]]ů
|kod_autowy = FO
|kod_fligerowy = OY
|telefōniczny_numer = +298
|karta_ôbrŏzek = Map of the Faroe Islands en.svg
|commons = Føroyar
}}
'''Faerske Wyspy''' ([[faersko godka|faer]]. ''Føroyar'', [[Důńskŏ godka|důń]]. ''Færøerne'') – autůōnōnůmiczne [[znoleżne terytoryjum]] [[Dańijo|Danije]] rozlygowane na [[archip[elag]]u uo jednakim mjańe, na [[Atlantycki Uocean|Atlantyckim Uoceańe]], mjyndzy [[Wjelgo Brytańijo|Wjelgům Brytańijům]], [[Islandyjo|Islandyjům]] a [[Norwygijo|Norwygijům]]. Geograficzńe a kulturowo przinoleży do [[Ojropa|Ojropy]].
Ferwaltůngowům stolicům je [[Thorshavn]]. Amtowe godki faersko a důńsko.
[[Kategoria:Faerske Wyspy|!]]
byutxg6bn4wo0pwso1mn4otmy6ay48r
Origné
0
88373
387758
2026-08-01T19:24:49Z
Lajsikonik
6
stub
387758
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|47|57|12|N|00|43|43|W}}
[[Plik:Blason ville fr Origne (Mayenne).svg|thumb|150px|Wapyn Origné]]
'''Origné''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Krej Loary]], we departamynće [[Mayenne (departamynt)|Mayenne]]. Mo 10,05 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku mjyszkało sam 390 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Mayenne]]
7se5ptigwg5wnkb0msrxz7ydkrfr89j
Marigné-Peuton
0
88374
387759
2026-08-01T19:27:52Z
Lajsikonik
6
stub
387759
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|47|52|10|N|00|48|47|W}}
[[Plik:Blason officiel Marigné-Peuton.svg|thumb|150px|Wapyn Marigné-Peuton]]
'''Marigné-Peuton''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Krej Loary]], we departamynće [[Mayenne (departamynt)|Mayenne]]. Mo 16,61 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku mjyszkało sam 543 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Mayenne]]
k8ifm4tvx40jcrvienbtwd4vsa0dt0t
Merano
0
88375
387760
2026-08-01T19:38:08Z
Lajsikonik
6
stub
387760
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Merano
| mjano_państwa = ITA
| jednostka_adm = regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Trydynt-Gůrno Adygo]]
| dopeuńač_mjasta = Merano
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Katharina Zeller]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flagge Meran.svg
| herb_mjasta = Plik:ITA Merano COA.svg
|stopniN = 46
|minutN = 40
|sekundN = 10
|szerokość = N
|stopniE = 11
|minutE = 09
|sekundE = 34
|długość = E
| ludźi = 41 722
| rok = 2026
| aglomeracyja =
| plac = 26,34
| gynstość = 1583,98
| wysokość = 325
| nr_ker = 473
| kod_počt = 39012
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|ESP}} [[Girona]]<br>
{{Fana|AUT}} [[Salzburg]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Merano
|www = http://www.comune.merano.bz.it/
|zdjyńće = Blick über Meran nach Nordwesten.jpg
|uopis_zdjyńćo = Merano
}}
'''Merano''' ([[mjymjecko godka|mjym]]. '''Meran''', [[ladyńsko godka|lad]]. '''Maran''') – [[gmin]] we [[Italijo|Italiji]], we regijůńe [[Trydynt-Gůrno Adyga]], we [[prowincyjo Bolzano|prowincyji Bolzano]]. Uostrzodek turystyki a [[spa]].
[[Kategoryjo:Gminy we regijůńe Trydynt-Gůrno Adyga]]
[[Kategoryjo:Mjasta we regijůńe Trydynt-Gůrno Adyga]]
hnzku9jitd9fz3dcugpt6zmnw6w7zma
387761
387760
2026-08-01T19:38:35Z
Lajsikonik
6
387761
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Merano
| mjano_państwa = ITA
| jednostka_adm = regijůn
| mjano_jednostki_adm = [[Trydynt-Gůrno Adygo]]
| dopeuńač_mjasta = Merano
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Katharina Zeller]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flagge Meran.svg
| herb_mjasta = Plik:ITA Merano COA.svg
|stopniN = 46
|minutN = 40
|sekundN = 10
|szerokość = N
|stopniE = 11
|minutE = 09
|sekundE = 34
|długość = E
| ludźi = 41 722
| rok = 2026
| aglomeracyja =
| plac = 26,34
| gynstość = 1583,98
| wysokość = 325
| nr_ker = 473
| kod_počt = 39012
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|ESP}} [[Gerona]]<br>
{{Fana|AUT}} [[Salzburg]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Merano
|www = http://www.comune.merano.bz.it/
|zdjyńće = Blick über Meran nach Nordwesten.jpg
|uopis_zdjyńćo = Merano
}}
'''Merano''' ([[mjymjecko godka|mjym]]. '''Meran''', [[ladyńsko godka|lad]]. '''Maran''') – [[gmin]] we [[Italijo|Italiji]], we regijůńe [[Trydynt-Gůrno Adyga]], we [[prowincyjo Bolzano|prowincyji Bolzano]]. Uostrzodek turystyki a [[spa]].
[[Kategoryjo:Gminy we regijůńe Trydynt-Gůrno Adyga]]
[[Kategoryjo:Mjasta we regijůńe Trydynt-Gůrno Adyga]]
8umrvywync7fqt42gvj5py4ikushz83
Mée
0
88376
387762
2026-08-01T19:43:31Z
Lajsikonik
6
stub
387762
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|47|47|50|N|00|51|38|W}}
'''Mée''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Krej Loary]], we departamynće [[Mayenne (departamynt)|Mayenne]]. Mo 8,75 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku mjyszkało sam 226 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Mayenne]]
7osbvcpsd4w1050h6yz09hjt5jmhilc
Castelmoron-d'Albret
0
88377
387763
2026-08-01T19:48:53Z
Lajsikonik
6
stub
387763
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|44|40|46|N|00|00|41|W}}
[[Plik:Blason ville fr Castelmoron-d'Albret (Gironde).svg|thumb|150px|Wapyn Castelmoron-d'Albret]]
'''Castelmoron-d'Albret''' - [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Nowo Akwitańijo]], we departamyńće [[Gironde (departamynt)|Gironde]]. Mo 0,04 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 50 ludźi. Je to nojmńyjszo podug wjyrchńe gmina we Francyji.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Gironde]]
kv5r4ho9d1qsnd7bmvc3fu42x1xng33
Szemrowice
0
88378
387764
2026-08-01T20:38:36Z
Lajsikonik
6
stub
387764
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Szemrowice
|dopełniacz_wśi=Szemrowicůw
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=uopolske
|powjat=uoleski
|powjatshort=uoleski
|gmina=Dobrodźyń
|gminashort=Dobrodźyń
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=50
|minutN=45
|sekundN=13
|stopniE=18
|minutE=23
|sekundE=06
|wysokość=
|rok=2022
|populacjo=479
|gynstość=
|nr_kier=34
|kod_počt=46-380
|tablica_rej=OOL
|SIMC=0131363
|soutys=Nikola Chmiel (2026)
|www=
|zdjyńće=2025-06 Szemrowice (04) Kościół Świętej Trójcy.jpg
|galerio_commons=
|}}
'''Szemrowice''' ([[mjymjecko godka|mjym]]. ''Schemrowitz''') - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[uopolske wojewůdztwo|uopolskim wojewůdztwje]], we [[uoleski krys|uoleskim kryśe]], we [[gmin Dobrodźyń|gmińe Dobrodźyń]].
[[Kategoryjo:Gmin Dobrodźyń]]
41fts9s8usotvajqqrgkl2zsdbu3geu
Erda
0
88379
387769
2026-08-01T21:33:59Z
Gutzalat
29460
Przekerowanie do [[Źymja]]
387769
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Źymja]]
fs6cyt2sqb807tt6xg7ls8g6no5a58i
Rosche
0
88380
387770
2026-08-01T21:35:33Z
Lajsikonik
6
stub
387770
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|52|59|00|N|10|45|00|E}}
[[Plik:DEU Rosche COA.svg|thumb|150px|Wapyn Rosche]]
'''Rosche''' – [[gmin]] we [[Mjymcy|Mjymcach]], we landźe [[Dolno Saksůńijo]], we [[Landkreis Uelzen]]. Mo 72,16 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkiwoło sam 1964 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy Dolnyj Saksůńiji]]
jq79z422r8d682q40cx31e275xebd1c
Aufsztandy Ślōnske
0
88381
387773
2026-08-01T21:43:16Z
Gutzalat
29460
Przekerowanie do [[Ślōnske aufsztandy]]
387773
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Ślōnske aufsztandy]]
q8k1oivp2xzz56yu3e0goobz566wbbo
Kaysville
0
88382
387775
2026-08-01T21:44:15Z
Lajsikonik
6
stub
387775
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Kaysville
| mjano_państwa = USA
| jednostka_adm = stan
| mjano_jednostki_adm = [[Utah]]
| dopeuńač_mjasta = Kaysville
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř =
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 41
|minutN = 01
|sekundN = 59
|szerokość = N
|stopniE = 111
|minutE = 56
|sekundE = 10
|długość = W
| ludźi = 32 945
| rok = 2020
| aglomeracyja =
| plac = 27,31
| gynstość = 1190,94
| wysokość = 1310
| nr_ker = 385, 801
| kod_počt = 84037
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Kaysville,_Utah
|www = https://www.kaysville.gov/
|zdjyńće =
|uopis_zdjyńćo =
}}
'''Kaysville''' – [[mjasto]] we [[USA]], we sztaće [[Utah]], we [[hrabstwo Davis (Utah)|hrabstwje Davis]].
[[Kategoryjo:Mjasta we sztaće Utah]]
lxjigh41u6wlfo1zjlysqcx1cxt0s2i
Łążki
0
88383
387777
2026-08-01T22:03:44Z
Lajsikonik
6
stub
387777
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Łążki
|dopełniacz_wśi=Łůnżkůw
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=łůdzke
|powjat=poddymbicki
|powjatshort=poddymbicki
|gmina=Wartkowice
|gminashort=Wartkowice
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=51
|minutN=57
|sekundN=45
|stopniE=19
|minutE=08
|sekundE=21
|wysokość=
|rok=2011
|populacjo=131
|gynstość=
|nr_kier=43
|kod_počt=99-220
|tablica_rej=EPD
|SIMC=0716537
|soutys=Dominika Czwońda (2026)
|www=
|zdjyńće=
|galerio_commons=
}}
'''Łążki''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[łůdzke wojewůdztwo|łůdzkim wojewůdztwje]], we [[poddymbicki krys|poddymbickim kryśe]], we [[gmin Wartkowice|gmińe Wartkowice]].
[[Kategoryjo:Gmin Wartkowice]]
165anvyd1t36st2skzjp8ozdkcsialm
Kategoryjo:Gmin Wartkowice
14
88384
387778
2026-08-01T22:04:30Z
Lajsikonik
6
Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:POddymbicki krys|Wartkowice]]"
387778
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:POddymbicki krys|Wartkowice]]
gxp7h0kgk5ai3cfodh8mws7huwsb9yn
387779
387778
2026-08-01T22:04:42Z
Lajsikonik
6
387779
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:Poddymbicki krys|Wartkowice]]
21bfgexi92s7wfblac9x8rrfi6ruz1v
Wiljujsk
0
88385
387785
2026-08-02T10:57:14Z
Lajsikonik
6
stub
387785
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Wiljujsk
| mjano_państwa = RUS
| jednostka_adm = autůnůmiczno republika
| mjano_jednostki_adm = [[Jakucyjo]]
| dopeuńač_mjasta = Wiljujska
| fana_mjasta = Plik:Flag of Viluysk (Yakutia).png
| herb_mjasta = Plik:Coat of Arms of Viluysk (Yakutia).png
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Jan Popow]] (2026)
| ludźi = 10 045
| rok = 2023
|stopniN = 63
|minutN = 45
|sekundN = 00
|szerokość = N
|stopniE = 121
|minutE = 37
|sekundE = 00
|długość = E
| plac = 25
| gynstość = 401,8
| wysokość = 110
| nr_ker = 41132
| kod_počt = 678200
| tablica_rej =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Viluysk
| www = https://vilusk.sakha.gov.ru/
|zdjyńće = Здание администрации Вилюйского улуса - panoramio.jpg
|uopis_zdjyńćo = Śedźiba wiljujskigo ułusu
}}
'''Wiljujsk''' ([[rusko godka|rus]]. ''Вилюйск'', [[jakucko godka|jak]]. ''Бүлүү'') – [[mjasto]] we [[Rusyjo|Rusyji]], we [[Jakucyjo|Jakucyji]], uostrzodek ferwaltůngu lo [[wiljujskij ułus|wiljujskigo ułusu]].
[[Kategoryjo:Mjasta Jakucyji]]
gz16byue06t0oc5b6q88fqyy804lhvk
KÍ Klaksvík
0
88386
387786
2026-08-02T11:05:27Z
Lajsikonik
6
stub
387786
wikitext
text/x-wiki
{{Szportkluby infoszachtla
| mjano =KÍ Klaksvík
| uobrozek =
| uopis uobrozka =
| pełno nazwa =KÍ Klaksvík
| farby =modro-bjołe
| maskotka =
| data zołożůnjya =24 śyrpńa 1904
| liga =[[Betrideildin]]
| fusbalplac =[[Djúpumýra]]
| prezes =[[Tummas Lervig]] (2026)
| tryner =[[Magnus Powell]] (2026)
| commons =Category:KÍ_Klaksvík
| neczajta =https://ki.fo/
}}
'''KÍ Klaksvík''' - [[Faerske Wyspy|faerski]] fusbalklub ze [[Klaksvík]]u, założůny 24 śyrpńa 1904. We dorobku mo 22 majstrůw a 7 puharůw Faerskich Wyspůw (na sztand 2026).
[[Kategoria:Faerske fusbalkluby]]
m9p6nk1eouk5g885b08zhe3y35lkdhm
387790
387786
2026-08-02T11:17:31Z
Lajsikonik
6
387790
wikitext
text/x-wiki
{{Szportkluby infoszachtla
| mjano =KÍ Klaksvík
| uobrozek =
| uopis uobrozka =
| pełno nazwa =Klaksvíkar Ítróttarfelag
| farby =modro-bjołe
| maskotka =
| data zołożůnjya =24 śyrpńa 1904
| liga =[[Betrideildin]]
| fusbalplac =[[Djúpumýra]]
| prezes =[[Tummas Lervig]] (2026)
| tryner =[[Magnus Powell]] (2026)
| commons =Category:KÍ_Klaksvík
| neczajta =https://ki.fo/
}}
'''Klaksvíkar Ítróttarfelag''' - [[Faerske Wyspy|faerski]] fusbalklub ze [[Klaksvík]]u, założůny 24 śyrpńa 1904. We dorobku mo 22 majstrůw a 7 puharůw Faerskich Wyspůw (na sztand 2026).
[[Kategoria:Faerske fusbalkluby]]
n0ony65oi14bpgv9sck7eetz4zt0693
Kategoryjo:Faerske fusbalkluby
14
88387
387787
2026-08-02T11:06:31Z
Lajsikonik
6
Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:Fusbal na Fearskich Wyspach|fusbalkluby]] [[Kategoryjo:Ojropejske fusbalkluby|Faerske Wyspy]]"
387787
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:Fusbal na Fearskich Wyspach|fusbalkluby]]
[[Kategoryjo:Ojropejske fusbalkluby|Faerske Wyspy]]
j8pqn0vt8jr9pyuptw68ojvpjvd48d1
Ferencvárosi TC (fusbal)
0
88388
387788
2026-08-02T11:15:41Z
Lajsikonik
6
stub
387788
wikitext
text/x-wiki
{{Szportkluby infoszachtla
| mjano =Ferencvárosi TC
| uobrozek =
| uopis uobrozka =
| pełno nazwa =Ferencvárosi Torna Club
| farby =źylůno-bjołe
| maskotka =
| data zołożůnjya =3 moja 1899<br>
sekcyjo fusbalu: 3 grudńa 1900
| liga =[[Nemzeti Bajnokság I]]
| fusbalplac =[[Groupama Aréna]]
| prezes =[[Gábor Kubatov]] (2026)
| tryner =[[Robbie Keane]] (2026)
| commons =Category:Ferencvárosi_Torna_Club
| neczajta =https://www.fradi.hu/
}}
'''Ferencvárosi Torna Club''' - [[Madźary|madźarski]] fusbalklub ze [[Budapeszt]]u, założůny 3 moja 1899 (sekcyjo fusbalu 3 grudńa 1900). We dorobku mo 36 majstrůw, 25 puharůw a 6 superpuharůw Madźarůw (na sztand 2026).
[[Kategoria:Madźarske fusbalkluby]]
fef5xefn88jeyqbxr1xkeah74og3fm5
Kategoryjo:Madźarske fusbalkluby
14
88389
387789
2026-08-02T11:16:35Z
Lajsikonik
6
Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:Fusbal na Madźarach|fusbalkluby]] [[Kategoryjo:Ojropejske fusbalkluby|Madźary]]"
387789
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoryjo:Fusbal na Madźarach|fusbalkluby]]
[[Kategoryjo:Ojropejske fusbalkluby|Madźary]]
jteegnn30gfrm72lrvftujqqlk4lsff
Guápiles
0
88390
387791
2026-08-02T11:40:34Z
Lajsikonik
6
stub
387791
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Guápiles
| mjano_państwa = CRI
| jednostka_adm = prowincyjo
| mjano_jednostki_adm = [[Limón (prowincyjo)|Limón]]
| dopeuńač_mjasta = Guápiles
| zařůndzajůncy = alcad
| burmistř =
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 10
|minutN = 12
|sekundN = 56
|szerokość = N
|stopniE = 83
|minutE = 47
|sekundE = 32
|długość = W
|wysokość = 245
| ludźi = 19 092
| rok = 2025
| aglomeracyja =
| plac =
| gynstość =
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons =
|www =
|zdjyńće =
|uopis_zdjyńćo =
}}
'''Guápiles''' – [[mjasto]] we [[Kostaryka|Kostaryce]], we [[Limón (prowincyjo)|prowincyji Limón]].
[[Kategoryjo:Mjasta Kostaryki]]
6y4awfil8p57smbmksh8urt606kfjbg