Wikipedia
szlwiki
https://szl.wikipedia.org/wiki/Przodni%C5%8F_zajta
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
Media
Szpecyjalna
Dyskusyjo
Używacz
Dyskusyjo używacza
Wikipedyjo
Dyskusyjo Wikipedyjo
Plik
Dyskusyjo plika
MediaWiki
Dyskusyjo MediaWiki
Muster
Dyskusyjo mustra
Půmoc
Dyskusyjo půmocy
Kategoryjo
Dyskusyjo kategoryji
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Ślabikŏrzowy szrajbōnek
0
13610
388554
377539
2026-09-03T14:51:26Z
Gutzalat
29460
388554
wikitext
text/x-wiki
{{NowOrt}}
[[Plik:Ślabikŏrzowŏ ôrtografijŏ.svg|thumb|Ekstra litery ślabikŏrzowego szrajbōnku]]
'''Ślōnski alfabet''' ('''Ślabikŏrzowy szrajbōnek''', pot. '''Ślabikŏrz''') we spōłczesnyj redakcyji bōł przijynty a zrobiōny ôd towarzistwa [[Pro Loquela Silesiana]] we 2010 roku w [[Ćeszyn|Cieszynie]]. Bōł stworzōny ôd kodyfikacyjnyj kōmisyje, keryj przewodziōła profesorka [[Uniwerzytet Ślōnski we Katowicach|Ślōnskigo Uniwerzytetu]] we [[Katowicy|Katowicach]] [[Jolanta Tambor]]. Ôrtografijŏ skerowanŏ je przede wszyjskim do młodzi, co uczy sie ślōnskij gŏdki. Miano „ślabikŏrzowy” je zwiōnzane z mianym projektu ''[[Ślōnski ślabikŏrz]]'' (''Śląski elementarz - Przez oświatę do kultury regionalnej''). Jednymi z piyrszych wydań we ślabikŏrzowowym szrajbōnku bōły ksiōnżki ''Gōrnoślōnski Ślabikŏrz'' a ''Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli'' (2010)<ref name=":0">{{Cytuj |autōr = Beata Tokarzewska |tytuł = Mowa śląska językiem regionalnym |data = 2021-03-12 |data dostympu = 2021-02-11 |ôpublikowany = JasNet.pl |url = http://jasnet.pl/?m=publicystyka&id=3309 |archiwum = https://archive.vn/20130503200511/http://jasnet.pl/?m=publicystyka&id=3309 |jynzyk = pl}}</ref>. Przed powstaniym „ślabikŏrza”, a potym paralelnie ś nim, fōngowały tyż inksze spusoby zapisowaniŏ ślōnskij gŏdki.
== Historyjŏ ==
=== Przed ślabikorzowym alfabetym ===
Teksty we ślōnskij godce bōły zapisowane na roztōmajte spusoby, nojczyńścij blisko zwiōnzane ze polskōm ôrtografijōm. Na polskim mustrze ôpiyrŏ sie zŏpis uznŏwanego za nojstarszy ślōnski tekst «[[Płacz a narzykani predykantuw ze Ślonska wygnanych w Namysłowskim Kraju]]»<ref>[https://wachtyrz.eu/najstarszy-zabytek-slaskiej-literatury-czesc-1/ Mirosław Syniawa, Najstarszy zabytek śląskiej literatury? (Część 1)]</ref>. We niyskorszych latach, ôsobliwie na Cieszyńskim Ślōnsku, formowała sie norma pisaniŏ po ślōnsku za użyciym polskij ôrtografije, yno bez liter ''ą'', ''ę'', a to skuli braku nosowych samogłoskōw we cieszyńskich dyjalektach; za to litera ''ó'' miała inkszy wert niźli we polskij gŏdce, stanowiōła ôdrymbny źwiynk ([o]).
Piyrszy twōrca, co pokŏzoł autōrske podyńście do ślōnskij ôrtografije i widzioł wyzwanie stworzyniŏ systymu, bōł [[Óndra Łysohorsky]], kery ôpracowoł alfabet do zapisowaniŏ [[Lasko mikrogodka|laskij literackij mikrogodki]]. Mynij-wiyncyj w tym samym czasie [[Feliks Steuer]] ôpracowoł alfabet do zapisowaniŏ [[Sulkowski dialekt|sulkowskigo dyjalektu]] ([[ślōnski alfabet Steuera]]).
Na przełōmie XX a XXI storoczŏ zaczło postŏwać moc wiyncyj waryjantōw. [[Ted Jeczalik]] ôpracowoł waryjant bez użyciŏ diakrytycznych znakōw ([[Tadzikowy szrajbōnek]]), we internecu popularny bōł tm. [[fōnetyczny szrajbōnek]], swoje waryjanty tworzili tyż Grzegorz Wieczorek, Dariusz Dyrda, Mirosław Syniawa a inksi. Niykere autory kōntynuowali pisanie we polskij ôrtografiji, ôdżōł tyż muster stworzōny ôd Feliksa Steuera. Tã roztōmajtość szło uwidzieć miyndzy inkszymi na piyrszyj edycyji ślōnskigo diktanda, w kerym uczestniki mogli ôbrać jedyn ze aże 10 waryjantōw zŏpisu. To dokludziōło do kōnkluzyje ô potrzebie ujednolicyniŏ i stworzyniŏ kōmprōmisowego zŏpisu.
=== Ślabikorzowy szrajbōnek ===
Inicjatōr nowyj zorty szkryftu dlŏ ślōnskij gŏdki bōło zôrganizowane we tym cylu towarzistwo na rzecz piastowaniŏ i prōmowaniŏ ślōnskij gŏdki – Pro Loquela Silesiana. Nowe abecadło miało być take, coby bez problemōw mogli w nim pisać używŏcze roztōmajtych ślōnskich dyjalektōw. Abecadło miało tyż ulekszić naukã ślōnskij gŏdki ôsobōm, kere ônyj niy znajōm<ref name=":0" />.
Podug [[Rafał Adamus|Rafała Adamusa]], co je jedyn ze człōnkōw Pro Loquela Silesiana, stworzynie nowego abecadła bōło zdatne miyndzy inkszymi za rozrostym nowych kōmunikacyjnych technologiji: za włōnczyniym mobilnyj kōmunikacyje i internetu do dziynnego życiŏ. Ludzie corŏz czyńścij kōmunikujōm sie po pōmocy pisanych tekstōw. Teksty we ślōnskij gŏdce, pisane po [[Polske abecadło|polskim abecadle]], stoły sie naturalnym knifym pisymnyj kōmunikacyje miyndzy używŏczami ślōnskich dyjalektōw. Wtynczŏs pisanie we ślōnskij gŏdce z polskim abecadłym niy je porynczne, pōniywŏż ślōnski zawiyrŏ klangi spoza polskij literackij gŏdki, tedyć w polskim abecadle niy mŏ grafymōw do ôznaczaniŏ takich klangōw. Rozwiōnzanie tego problemu prziszło we internecie spōntanicznie – roztōmajte grupy używŏczy tworziły i używały w tym samym czasie pŏrã niyôficjalnych wersyji pisaniŏ ślōnskij gŏdki. Zdatne stoło sie połōnczynie wszyjskich tych systymōw szkryftu w jedno wszeôbecnie uznane abecadło<ref name=":0" />. Przijyńcie nowego szkryftu je wŏżne dlŏ [[Ślōnzŏki|Ślōnzŏkōw]] tyż bo lity systym pisaniŏ w [[Polska|Polsce]] je warōnek prawnego uznaniŏ gŏdki za regiōnalnõ.
6 marca 2009 roku w Cieszynie ôdbyła sie kōnferyncyjŏ „Śląska mowa jako język regionalny – po co, jak i kiedy?”.
== Abecadło ==
Ślōnske abecadło we wersyji ôd Pro Loquela Silesiana ôparte je na [[Łaćińske abecadło|łacińskim abecadle]]. Abecadło skłŏdŏ sie ze 34 buchsztabōw<ref>{{Cytuj ksiōnżkã|miano=Mirosław|nazwisko=Syniawa|tytuł=Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli|rok=2010|wydŏwca=Pro Loquela Silesiana|miyjsce=[[Chorzůw|Chorzōw]]|strōny=|isbn=978-83-62349-01-2}}</ref><ref name=":0" />:
{| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[A|A a]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ã|Ã ã]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[B|B b]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[C|C c]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ć|Ć ć]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[D|D d]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[E|E e]]
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[F|F f]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[G|G g]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[H|H h]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[I|I i]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[J|J j]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[K|K k]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[L|L l]]
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ł|Ł ł]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[M|M m]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[N|N n]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ń|Ń ń]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[O|O o]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ŏ|Ŏ ŏ]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ō|Ō ō]]
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ô|Ô ô]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Õ|Õ õ]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[P|P p]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[R|R r]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[S|S s]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ś|Ś ś]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[T|T t]]
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[U|U u]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[W|W w]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Y|Y y]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Z|Z z]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ź|Ź ź]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ż|Ż ż]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |
|}
Grafymy ślōnskigo abecadła dobierane sōm za zarachowaniym implemyntacyje ôznaczōnych ôd nich fōnemōw we roztōmajtych ślōnskich dyjalektach. Na zadku inkszych znanych ôdmian abecadła ślōnskigo systym graficzny Pro Loquela Silesiana je jak nojbarzij zbliżōny do polskigo abecadła. Rozdziały miyndzy tym ślōnskim abecadłym a polskim przikludzajōm sie do wkludzyniŏ ekstra grafymōw '''Ã''', '''Ŏ''', '''Ō''', '''Ô''' a '''Õ''' do ślōnskij gŏdki jak tyż braku we ślōnskij gŏdce polskich liter Ą a Ę, co ôznaczajōm nosowe samogłoski, jak tyż buchsztaby Ó.
* '''Ã''' je grafym, kery ôznaczŏ kōntynuacyjõ przodnij nosowyj samogłoski na kōńcu wyrazu, co wystympuje zaôbycz na [[Uopolski Ślůnsk|Ôpolskim Ślōnsku]]. Zamiast ''ã'' idzie pisać ''a'' (bierã – biera).
* '''Õ''' je grafym, kery ôznaczŏ kōntynuacyjõ zadnij nosowyj samogłoski. Służy do zapisowaniŏ niywielgij wielości ôdmian. Ôznaczŏ klang [ǫ], rozpowszechniōny we zachodnich regiōnach [[Gůrny Ślůnsk|Gōrnego Ślōnska]], we ôstołych regiōnach zamiast ônego wymŏwiŏ sie zdenazowanõ samogłoskã o. Znak ''õ'' je zapisowany na abszlusach przimiotnikōw abo słōw, kere zmiyniajōm sie zgodnie z zortōm przimiotnika we bierniku żyńskij zorty. Zamiast ''õ'' idzie pisać ''o'' (modrõ – modro).
* '''Ŏ''' je grafym, kery ôznaczŏ kōntynuacyjõ staropolskij samogłoski á. Na srogij tajli Ślōnska takŏ kōntynuacyjŏ je wymŏwianŏ za dyftōng, cum bajszpil [Ou̯] na Ôpolskim Ślōnsku: ptŏk (pt [ou̯] k), abo za [åu̯] we ôkolicach [[Prudnik|Prudnika]] a [[Racibōrz|Raciborza]] (pt [åu̯] k). We niykerych regiōnach, jak cum bajszpil we Industryjalnym Regiōnie abo na [[Cieszyński Ślōnsk|Cieszyńskim Ślōnsku]], w kerych kōntynuacyjŏ á je wymŏwianŏ za mōnoftōng ô (pt [ô] k), zamiast ''ŏ'' idzie pisać ''o'' (gŏdać – godać).
* '''Ō''' je grafym kōntynuacyje staropolskij samogłoski ó (kerŏ wyewoluowała ze historycznie dugigo o), we terŏźnych ślōnskich dyjalektach ôznaczŏ klang, kery nojczyńścij wymŏwiŏ sie pōmiyndzy [o] a [u].
* '''Ô''' je grafym zaczōntkowyj samogłoski o, labializowanyj z wiynksza ślōnskich dyjalektōw. We inkszych graficznych systymach w tyj samyj pozycyji używało sie kōmbinacyje ''uo'', ''ło'' abo buchsztaby ''ò''.
== Szkryft ==
Bazowym prawidłym szkryftu je chyńć przestrzeganiŏ ôgōlnych ślōnskich prawideł wymŏwy. Spostrzōd pŏru ôpcyji wymŏwy je ôbiyranŏ tã, kerŏ je nojbarzij wszeôbecnŏ we ślōnskich dyjalektach; waryjanty gŏdki znane we małych skupinach dyjalektōw na cołkim terytoryjum dystrybucyje niy sōm uznane we szkryfcie. Za przikłŏd, szkryft zarachowuje redukcyjõ '''ł''' we kōmbinacyjach spōłgłosek przed zadnimi samogłoskami (''gowa'', ''gupi'', ''chop''), na co skŏzuje mocka dyjalektologōw i kere je wszeôbecne na cołkim Postrzodkowym Ślōnsku a na wiynkszości terytoryjum Pōłnocnego Ślōnska. Tyż we ślabikŏrzowym szrajbōnku ôbranŏ je ôpcyjŏ szkryftu, kerŏ zachowuje historycznõ ciōngłość. Cum bajszpil szkryft kōmbinacyje '''strz''' (''strzewiki'') bydzie zachowany, kej bydzie wymŏwiony na jego plac z wiynksza ślōnskich dyjalektōw [''šč'']<ref name=":1">{{Cytuj |autōr = |tytuł = Kodyfikacja pisowni. Gŏdōmy po ślōnsku |data = |data dostympu = 2021-02-11 |ôpublikowany = wom.edu.pl |url = http://wom.edu.pl/regionalizm/ER.KODYFIKACJA_PISOWNI.ppt |archiwum = https://web.archive.org/web/20170204135738/http://wom.edu.pl/regionalizm/ER.KODYFIKACJA_PISOWNI.ppt |jynzyk = pl}}</ref>.
Nojwŏżniyjsze cechy szkryftu to<ref name=":1" />:
* ôznaczynie staropolskigo miynkigo kontynuatora ''ŕ'' po pōmocy dwuznaku '''rz''', ze kōmbinacyjōm spōłgłosek takich jak '''trz''', '''strz''', '''drz''', '''zdrz''': ''trzi'', ''strzylać'', ''strzoda'', ''zdrzōdło'';
* brak sypielyniŏ, kere je ôbecne we pōłnocnoślōnskich i przechodnich ślōnsko-małopolskich dyjalektach (ôdzwierciedlenie sypielyniŏ w pisaniu dopuszczŏ sie jyno we niynormatywnych regiōnalnych publikacyjach);
* uproszczynie kōmbinacyji spōłgłosek ze ''ł'': ''gowa'', ''chop'', ''wosy'', ''tuste'' (użycie ''ł'' je możliwe we regiōnalnych tekstach na tych terynach, w kerych niy prziszła redukcyjŏ ''ł'');
* utrŏta ''ł'' we kōmbinacyjach spōłgłosek na kōńcu wyrazu, co wyrażŏ przeszły czas we polskij gŏdce, na bajszpil we formach 1. i 2. ôsoby liczby pojedynczyj mynskij zorty;
* twardość abo miynkość wymŏwy spōłgłoski ôbiyrŏ sie w znŏleżności ôd przijyntyj gŏdki we danym ślōnskim dyjalekcie; na abszlusach przimiotnikōw z ciōngłōm samogłoskōm zwynżonōm ''e'' możliwe sōm szkryfty: -kiyj, -giyj, -kiygo, giygo, -kiymu, -giymu, -kij, -gij, -kigo, gigo, -kimu, -gimu;
* zachowanie ''j'' we ôdmianach ''-yj'' / ''-ij'': ''biołyj'', ''piyrwyj'':
* szkryft połōnczyń samogłoski ze spōłgłoskami ''n'', ''m'' we plac nastympstw staropolskich nosowych samogłosek (krōm samogłoski ôdpadajōncyj ''ę'' we literackij polskij gŏdce, kerŏ wystympuje na kōńcu wyrazu):
** przed spōłgłoskami zewartymi a afrykatami:
*** '''-om-''', '''-em-''' – przed wargowymi spōłgłoskami (we wymŏwie i pisaniu);
*** '''-on-''', '''-en-''' – przed przodniōm gŏdkowōm spōłgłoskōm (zymbowōm i zymbodołowōm) i zadniōm gŏdkowōm spōłgłoskōm (w tym drugim klang [ŋ] je wymŏwiany kaj sie łōnczōm grafymy);
*** '''-oń-, -eń-''' – przed postrzednim jynzykiem;
** przed frykatami ônych nosowość znajduje ôdzwierciedlenie we szkryfcie: -on-, -en- (''ślōnzok'');
** na kōńcu słowa -om (zgodnie ze grafymym -''ą'' we literackij polszczyźnie).
* trzi knify szkryftu kōntynuacyje staropolskij nosowyj samogłoski, kerŏ ôdpadŏ ''ę'' a wystympuje na kōńcu wyrazu (we znŏleżności ôd regiōnalnyj wymŏwy):
** '''-a''' – we Gōrnoślōnskim Industryjalnym Rejōnie (we rejōnie [[Katowicy|Katowic]], w ciasnym synsie na Gōrnym Ślōnsku);
** '''-ã''' – na Ôpolskim Ślōnsku;
** '''-ym''', '''-e''' – na Cieszyńskim Ślōnsku (piyrszŏ ôpcyjŏ służy do szkryftu form pierwszoôsobowego czasownika, drugŏ – do form mian we bierniku);
* pisanie epentetycznych elymyntōw jak ''t'' a ''d'': ''zdrzōdło'', ''strzoda'', ''ôstrzōdka'', ''pojstrzodek'';
* szkryft przedrostka ''noj''- (z rōwnymi regiōnalnymi waryjantami ''nŏj''- a ''nej''-) przi tworzyniu stopiyni przirōwnaniŏ przimiotnikōw a przisłōwkōw: ''nojgryfnij'', ''nŏjgryfnij'', ''nejgryfnij'';
* szkryft kōńcowego piyrszyj liczby pojedynczyj ôsoby liczby przeszłego czasu -''ch'' we pŏru waryjantach: ''godołech'' / ''godołch'' / ''joch godoł'' / ''jożech godoł'' / ''godołżech'';
* zmiynny szkryft samogłoski na kōńcu przeszłego czasu, w znŏleżności ôd dōminujōncyj wymŏwy we danym ślōnskim regiōnie: '''ō''' (''bōł'', ''robiōł'') abo '''y''' (''był'', ''robiył''), z możliwym waryjantym pisarskij formy z poprzedzajōncymi jã miynkimi spōłgłoskami jak ''robił'';
* pōminiyńcie ''ć'' po ''ś'', ''ź'' we formie bezôkolicznika: ''niyś'', ''kraś'';
* przi pisaniu germanizmōw:
** szkryft dyftōngu ''au'' je taki sōm jak we [[Mjymjecko godka|miymieckij gŏdce]]: ''auto'', ''ausdruk'';
** brak litery ''h'' wydużajōncyj piyrwyjszõ samogłoskã: ''bana'', ''banka'';
** szkryft grafymu '''z''' we czasie wymŏwiania klangu [z], nawet jeźli grafym ''s'' ôstoł użyty we ôryginalnym szkryfcie miymieckigo słowa: ''szlagzana'';
** szkryft grafymu '''c''' we czasie wymŏwiania klangu [c], nawet jeźli grafym ''z'' je używany we ôryginalnym szkryfcie miymieckigo słowa: ''ancug'', ''citrōna'';
** szkryft kōmbinacyje '''sz''' zamiast miymieckigo ''sch'': ''szlagzana'', ''szlauch'';
** zmiynny szkryft '''s''' / '''sz''' przed spōłgłoskami, niy ino w germanizmach, ale tyż we słowach niymiymieckigo byciŏ: ''stympel'' / ''sztympel'', ''skarbnik'' / ''szkarbnik'';
** szkryft kōmbinacyje '''aj''' zamiast miymieckigo ''ei'': ''majzel'' (ôd miym. ''Meißel'');
** szkryft '''oj''' zamiast miymieckij ''eu'': ''Ojgyn'' (ôd miym. ''Eugen'');
== Użycie ==
Piyrsze wydŏwnictwo, kere używało nowego ślōnskigo szkryftu, bōła ksiōnżka ôd [[Óndra Łysohorsky|Óndry Łysohorskigo]] ''Spiwajuco piaść'', wydanŏ we 2009 roku. Potym ukŏzały sie tutoriale ôpublikowane ôd Pro Loquela Silesia: ''Gōrnoślōnski Ślabikŏrz'' i ''Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli''. Piyrszŏ ksiōnżka, kerŏ ôbyjmuje 46 lekcyji, we nakładzie 2000 tys. egzymplŏrzōw, trefiyła do szkōł, bibliŏtyk i dōmōw kultury. ''Gōrnoślōnski Ślabikŏrz'' bazuje na prōbach zwiōnzanych ze tworzyniym „kaszubskigo ślabikŏrza”. Ôkrōm nauki czytaniŏ ''Gōrnoślōnski Ślabikŏrz'' przybliża bajtlōm ludowe zwyki Ślōnzŏkōw. Drugŏ ksiōnżka je przeznaczōnŏ dlŏ szyrokigo kryngu czytŏczy. Zawiyrŏ miyndzy inkszymi informacyje ô roztōmajtych cechach gŏdki wystympujōncych w niykerych regiōnach Ślōnska<ref name=":0" />.
We szkryfcie napoczynto tyż wydŏwanie ksiōnżek z seryje ''Canon Silesiae – Ślōnskŏ Bibliŏtyka''<ref>{{Cytuj |autōr = |tytuł = Canon Silesiae |data = |data dostympu = 2021-02-15 |ôpublikowany = Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej |url = http://slonzoki.org/canon/ |jynzyk = pl}}</ref>.
== Bajszpile tekstōw ==
; Uproszczōny ślabikŏrzowy szrajbōnek (bez ã, ŏ, õ):
{{Cytat|Naszo godka.<br />Jak jo bōł jeszcze mały, chodziōłżech we krōtkich galotkach, to jo słuchoł ôd mamy, ta naszo, ślōnsko godka. Jak poszołżech do szkoły, to sie to fest zmiyniyło, bo tam były rechtory a tam sie yno „mówiło”. Jak yno sie kerymu, przipadkowo coś wypsło, powiedzioł po naszymu, to słyszoł: „nie mów tak brzydko”. Joch tego niy rozumioł, ô co we tym wszystkim chodzi a pojōńć tyżech niy umioł, czamu godani szkodzi. Tata mi padoł: z czasym, wszystko sōm zrozumisz, czamu tyj godki naszyj we szkole używać niy umisz.|Kodyfikacja pisowni. Gŏdōmy po ślōnsku<ref name=":1" />}}
; Połny ślabikŏrzowy szrajbōnek:
{{Cytat|Hned ale wieże zawołały wszyjskich dobrych ludzi do kościoła i ôni zarŏz skŏkali bez ulice we nojlepszych ancugach i klajdach, i ze swojimi nojszczyńszliwszymi gymbami. Ôrŏz niyporachowane dziesiōntki ludzi wysuły sie ze ajnfartōw ze swojimi wieczerzami, co je nieśli do piekŏrzy. Mŏra wyglōndała zaciekawiōnŏ tymi ludźmi, bo stoła ze Scrooge'ym we dźwiyrzach i ôdkrywała jejich koszyki, i posuwała wieczerze kadzŏkym ze swojij fakle. A to była niyōbyczajnŏ zorta fakle, pōniywŏż rŏz abo dwa, kej szło słyszeć słowa pogorszyniŏ miyndzy tymi, co sie strzaśli, mŏra posuła im kadzidłym gowy i im dobrŏ launa zarŏz wrŏcała, bo hned gŏdali, co żŏl wadzić sie we Gody. Mieli recht! Jŏ wōm gŏdōm, mieli recht.|[[Godniŏ pieśń]] ôd [[Charles Dickens|Charlesa Dickensa]] we przekładzie ôd [[Grzegorz Kulik|Grzegorza Kulika]]}}
== Wejrzij tyż ==
* [[Wikipedyjo:Ślabikŏrzowy szrajbōnek|Prawidła pisaniŏ we Wikipedyji]]
{{Przipisy}}
{{Szrajbōnki ślōnskij gŏdki}}
[[Kategoryjo:Szrajbůngi ślůnskij godki]]
3oulyta442itpes9jf03kxg06p8tm7v
388555
388554
2026-09-03T18:57:36Z
Ozi
76
Wycŏfanie wersyje [[Special:Diff/388554|388554]] ôd [[Special:Contributions/Gutzalat|Gutzalat]] ([[User talk:Gutzalat|dyskusyjŏ]]) Zaś wkludzosz niyprawdziwe informacyje...
388555
wikitext
text/x-wiki
{{NowOrt}}
[[Plik:Ślabikŏrzowŏ ôrtografijŏ.svg|thumb|Ekstra litery ślabikŏrzowego szrajbōnku]]
'''Ślōnski alfabet''' ('''Ślabikŏrzowy szrajbōnek''', pot. '''Ślabikŏrz''') we spōłczesnyj redakcyji bōł przijynty ôd towarzistwa [[Pro Loquela Silesiana]] we 2010 roku w [[Ćeszyn|Cieszynie]]. Bōł stworzōny ôd kodyfikacyjnyj kōmisyje, keryj przewodziōła profesorka [[Uniwerzytet Ślōnski we Katowicach|Ślōnskigo Uniwerzytetu]] we [[Katowicy|Katowicach]] [[Jolanta Tambor]]. Ôrtografijŏ skerowanŏ je przede wszyjskim do młodzi, co uczy sie ślōnskij gŏdki. Miano „ślabikŏrzowy” je zwiōnzane z mianym projektu ''[[Ślōnski ślabikŏrz]]'' (''Śląski elementarz - Przez oświatę do kultury regionalnej''). Jednymi z piyrszych wydań we ślabikŏrzowowym szrajbōnku bōły ksiōnżki ''Gōrnoślōnski Ślabikŏrz'' a ''Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli'' (2010)<ref name=":0">{{Cytuj |autōr = Beata Tokarzewska |tytuł = Mowa śląska językiem regionalnym |data = 2021-03-12 |data dostympu = 2021-02-11 |ôpublikowany = JasNet.pl |url = http://jasnet.pl/?m=publicystyka&id=3309 |archiwum = https://archive.vn/20130503200511/http://jasnet.pl/?m=publicystyka&id=3309 |jynzyk = pl}}</ref>. Przed powstaniym „ślabikŏrza”, a potym paralelnie ś nim, fōngowały tyż inksze spusoby zapisowaniŏ ślōnskij gŏdki.
== Historyjŏ ==
=== Przed ślabikorzowym alfabetym ===
Teksty we ślōnskij godce bōły zapisowane na roztōmajte spusoby, nojczyńścij blisko zwiōnzane ze polskōm ôrtografijōm. Na polskim mustrze ôpiyrŏ sie zŏpis uznŏwanego za nojstarszy ślōnski tekst «[[Płacz a narzykani predykantuw ze Ślonska wygnanych w Namysłowskim Kraju]]»<ref>[https://wachtyrz.eu/najstarszy-zabytek-slaskiej-literatury-czesc-1/ Mirosław Syniawa, Najstarszy zabytek śląskiej literatury? (Część 1)]</ref>. We niyskorszych latach, ôsobliwie na Cieszyńskim Ślōnsku, formowała sie norma pisaniŏ po ślōnsku za użyciym polskij ôrtografije, yno bez liter ''ą'', ''ę'', a to skuli braku nosowych samogłoskōw we cieszyńskich dyjalektach; za to litera ''ó'' miała inkszy wert niźli we polskij gŏdce, stanowiōła ôdrymbny źwiynk ([o]).
Piyrszy twōrca, co pokŏzoł autōrske podyńście do ślōnskij ôrtografije i widzioł wyzwanie stworzyniŏ systymu, bōł [[Óndra Łysohorsky]], kery ôpracowoł alfabet do zapisowaniŏ [[Lasko mikrogodka|laskij literackij mikrogodki]]. Mynij-wiyncyj w tym samym czasie [[Feliks Steuer]] ôpracowoł alfabet do zapisowaniŏ [[Sulkowski dialekt|sulkowskigo dyjalektu]] ([[ślōnski alfabet Steuera]]).
Na przełōmie XX a XXI storoczŏ zaczło postŏwać moc wiyncyj waryjantōw. [[Ted Jeczalik]] ôpracowoł waryjant bez użyciŏ diakrytycznych znakōw ([[Tadzikowy szrajbōnek]]), we internecu popularny bōł tm. [[fōnetyczny szrajbōnek]], swoje waryjanty tworzili tyż Grzegorz Wieczorek, Dariusz Dyrda, Mirosław Syniawa a inksi. Niykere autory kōntynuowali pisanie we polskij ôrtografiji, ôdżōł tyż muster stworzōny ôd Feliksa Steuera. Tã roztōmajtość szło uwidzieć miyndzy inkszymi na piyrszyj edycyji ślōnskigo diktanda, w kerym uczestniki mogli ôbrać jedyn ze aże 10 waryjantōw zŏpisu. To dokludziōło do kōnkluzyje ô potrzebie ujednolicyniŏ i stworzyniŏ kōmprōmisowego zŏpisu.
=== Ślabikorzowy szrajbōnek ===
Inicjatōr nowyj zorty szkryftu dlŏ ślōnskij gŏdki bōło zôrganizowane we tym cylu towarzistwo na rzecz piastowaniŏ i prōmowaniŏ ślōnskij gŏdki – Pro Loquela Silesiana. Nowe abecadło miało być take, coby bez problemōw mogli w nim pisać używŏcze roztōmajtych ślōnskich dyjalektōw. Abecadło miało tyż ulekszić naukã ślōnskij gŏdki ôsobōm, kere ônyj niy znajōm<ref name=":0" />.
Podug [[Rafał Adamus|Rafała Adamusa]], co je jedyn ze człōnkōw Pro Loquela Silesiana, stworzynie nowego abecadła bōło zdatne miyndzy inkszymi za rozrostym nowych kōmunikacyjnych technologiji: za włōnczyniym mobilnyj kōmunikacyje i internetu do dziynnego życiŏ. Ludzie corŏz czyńścij kōmunikujōm sie po pōmocy pisanych tekstōw. Teksty we ślōnskij gŏdce, pisane po [[Polske abecadło|polskim abecadle]], stoły sie naturalnym knifym pisymnyj kōmunikacyje miyndzy używŏczami ślōnskich dyjalektōw. Wtynczŏs pisanie we ślōnskij gŏdce z polskim abecadłym niy je porynczne, pōniywŏż ślōnski zawiyrŏ klangi spoza polskij literackij gŏdki, tedyć w polskim abecadle niy mŏ grafymōw do ôznaczaniŏ takich klangōw. Rozwiōnzanie tego problemu prziszło we internecie spōntanicznie – roztōmajte grupy używŏczy tworziły i używały w tym samym czasie pŏrã niyôficjalnych wersyji pisaniŏ ślōnskij gŏdki. Zdatne stoło sie połōnczynie wszyjskich tych systymōw szkryftu w jedno wszeôbecnie uznane abecadło<ref name=":0" />. Przijyńcie nowego szkryftu je wŏżne dlŏ [[Ślōnzŏki|Ślōnzŏkōw]] tyż bo lity systym pisaniŏ w [[Polska|Polsce]] je warōnek prawnego uznaniŏ gŏdki za regiōnalnõ.
6 marca 2009 roku w Cieszynie ôdbyła sie kōnferyncyjŏ „Śląska mowa jako język regionalny – po co, jak i kiedy?”.
== Abecadło ==
Ślōnske abecadło we wersyji ôd Pro Loquela Silesiana ôparte je na [[Łaćińske abecadło|łacińskim abecadle]]. Abecadło skłŏdŏ sie ze 34 buchsztabōw<ref>{{Cytuj ksiōnżkã|miano=Mirosław|nazwisko=Syniawa|tytuł=Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli|rok=2010|wydŏwca=Pro Loquela Silesiana|miyjsce=[[Chorzůw|Chorzōw]]|strōny=|isbn=978-83-62349-01-2}}</ref><ref name=":0" />:
{| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[A|A a]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ã|Ã ã]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[B|B b]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[C|C c]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ć|Ć ć]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[D|D d]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[E|E e]]
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[F|F f]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[G|G g]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[H|H h]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[I|I i]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[J|J j]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[K|K k]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[L|L l]]
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ł|Ł ł]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[M|M m]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[N|N n]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ń|Ń ń]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[O|O o]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ŏ|Ŏ ŏ]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ō|Ō ō]]
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ô|Ô ô]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Õ|Õ õ]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[P|P p]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[R|R r]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[S|S s]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ś|Ś ś]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[T|T t]]
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[U|U u]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[W|W w]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Y|Y y]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Z|Z z]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ź|Ź ź]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |[[Ż|Ż ż]]
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" |
|}
Grafymy ślōnskigo abecadła dobierane sōm za zarachowaniym implemyntacyje ôznaczōnych ôd nich fōnemōw we roztōmajtych ślōnskich dyjalektach. Na zadku inkszych znanych ôdmian abecadła ślōnskigo systym graficzny Pro Loquela Silesiana je jak nojbarzij zbliżōny do polskigo abecadła. Rozdziały miyndzy tym ślōnskim abecadłym a polskim przikludzajōm sie do wkludzyniŏ ekstra grafymōw '''Ã''', '''Ŏ''', '''Ō''', '''Ô''' a '''Õ''' do ślōnskij gŏdki jak tyż braku we ślōnskij gŏdce polskich liter Ą a Ę, co ôznaczajōm nosowe samogłoski, jak tyż buchsztaby Ó.
* '''Ã''' je grafym, kery ôznaczŏ kōntynuacyjõ przodnij nosowyj samogłoski na kōńcu wyrazu, co wystympuje zaôbycz na [[Uopolski Ślůnsk|Ôpolskim Ślōnsku]]. Zamiast ''ã'' idzie pisać ''a'' (bierã – biera).
* '''Õ''' je grafym, kery ôznaczŏ kōntynuacyjõ zadnij nosowyj samogłoski. Służy do zapisowaniŏ niywielgij wielości ôdmian. Ôznaczŏ klang [ǫ], rozpowszechniōny we zachodnich regiōnach [[Gůrny Ślůnsk|Gōrnego Ślōnska]], we ôstołych regiōnach zamiast ônego wymŏwiŏ sie zdenazowanõ samogłoskã o. Znak ''õ'' je zapisowany na abszlusach przimiotnikōw abo słōw, kere zmiyniajōm sie zgodnie z zortōm przimiotnika we bierniku żyńskij zorty. Zamiast ''õ'' idzie pisać ''o'' (modrõ – modro).
* '''Ŏ''' je grafym, kery ôznaczŏ kōntynuacyjõ staropolskij samogłoski á. Na srogij tajli Ślōnska takŏ kōntynuacyjŏ je wymŏwianŏ za dyftōng, cum bajszpil [Ou̯] na Ôpolskim Ślōnsku: ptŏk (pt [ou̯] k), abo za [åu̯] we ôkolicach [[Prudnik|Prudnika]] a [[Racibōrz|Raciborza]] (pt [åu̯] k). We niykerych regiōnach, jak cum bajszpil we Industryjalnym Regiōnie abo na [[Cieszyński Ślōnsk|Cieszyńskim Ślōnsku]], w kerych kōntynuacyjŏ á je wymŏwianŏ za mōnoftōng ô (pt [ô] k), zamiast ''ŏ'' idzie pisać ''o'' (gŏdać – godać).
* '''Ō''' je grafym kōntynuacyje staropolskij samogłoski ó (kerŏ wyewoluowała ze historycznie dugigo o), we terŏźnych ślōnskich dyjalektach ôznaczŏ klang, kery nojczyńścij wymŏwiŏ sie pōmiyndzy [o] a [u].
* '''Ô''' je grafym zaczōntkowyj samogłoski o, labializowanyj z wiynksza ślōnskich dyjalektōw. We inkszych graficznych systymach w tyj samyj pozycyji używało sie kōmbinacyje ''uo'', ''ło'' abo buchsztaby ''ò''.
== Szkryft ==
Bazowym prawidłym szkryftu je chyńć przestrzeganiŏ ôgōlnych ślōnskich prawideł wymŏwy. Spostrzōd pŏru ôpcyji wymŏwy je ôbiyranŏ tã, kerŏ je nojbarzij wszeôbecnŏ we ślōnskich dyjalektach; waryjanty gŏdki znane we małych skupinach dyjalektōw na cołkim terytoryjum dystrybucyje niy sōm uznane we szkryfcie. Za przikłŏd, szkryft zarachowuje redukcyjõ '''ł''' we kōmbinacyjach spōłgłosek przed zadnimi samogłoskami (''gowa'', ''gupi'', ''chop''), na co skŏzuje mocka dyjalektologōw i kere je wszeôbecne na cołkim Postrzodkowym Ślōnsku a na wiynkszości terytoryjum Pōłnocnego Ślōnska. Tyż we ślabikŏrzowym szrajbōnku ôbranŏ je ôpcyjŏ szkryftu, kerŏ zachowuje historycznõ ciōngłość. Cum bajszpil szkryft kōmbinacyje '''strz''' (''strzewiki'') bydzie zachowany, kej bydzie wymŏwiony na jego plac z wiynksza ślōnskich dyjalektōw [''šč'']<ref name=":1">{{Cytuj |autōr = |tytuł = Kodyfikacja pisowni. Gŏdōmy po ślōnsku |data = |data dostympu = 2021-02-11 |ôpublikowany = wom.edu.pl |url = http://wom.edu.pl/regionalizm/ER.KODYFIKACJA_PISOWNI.ppt |archiwum = https://web.archive.org/web/20170204135738/http://wom.edu.pl/regionalizm/ER.KODYFIKACJA_PISOWNI.ppt |jynzyk = pl}}</ref>.
Nojwŏżniyjsze cechy szkryftu to<ref name=":1" />:
* ôznaczynie staropolskigo miynkigo kontynuatora ''ŕ'' po pōmocy dwuznaku '''rz''', ze kōmbinacyjōm spōłgłosek takich jak '''trz''', '''strz''', '''drz''', '''zdrz''': ''trzi'', ''strzylać'', ''strzoda'', ''zdrzōdło'';
* brak sypielyniŏ, kere je ôbecne we pōłnocnoślōnskich i przechodnich ślōnsko-małopolskich dyjalektach (ôdzwierciedlenie sypielyniŏ w pisaniu dopuszczŏ sie jyno we niynormatywnych regiōnalnych publikacyjach);
* uproszczynie kōmbinacyji spōłgłosek ze ''ł'': ''gowa'', ''chop'', ''wosy'', ''tuste'' (użycie ''ł'' je możliwe we regiōnalnych tekstach na tych terynach, w kerych niy prziszła redukcyjŏ ''ł'');
* utrŏta ''ł'' we kōmbinacyjach spōłgłosek na kōńcu wyrazu, co wyrażŏ przeszły czas we polskij gŏdce, na bajszpil we formach 1. i 2. ôsoby liczby pojedynczyj mynskij zorty;
* twardość abo miynkość wymŏwy spōłgłoski ôbiyrŏ sie w znŏleżności ôd przijyntyj gŏdki we danym ślōnskim dyjalekcie; na abszlusach przimiotnikōw z ciōngłōm samogłoskōm zwynżonōm ''e'' możliwe sōm szkryfty: -kiyj, -giyj, -kiygo, giygo, -kiymu, -giymu, -kij, -gij, -kigo, gigo, -kimu, -gimu;
* zachowanie ''j'' we ôdmianach ''-yj'' / ''-ij'': ''biołyj'', ''piyrwyj'':
* szkryft połōnczyń samogłoski ze spōłgłoskami ''n'', ''m'' we plac nastympstw staropolskich nosowych samogłosek (krōm samogłoski ôdpadajōncyj ''ę'' we literackij polskij gŏdce, kerŏ wystympuje na kōńcu wyrazu):
** przed spōłgłoskami zewartymi a afrykatami:
*** '''-om-''', '''-em-''' – przed wargowymi spōłgłoskami (we wymŏwie i pisaniu);
*** '''-on-''', '''-en-''' – przed przodniōm gŏdkowōm spōłgłoskōm (zymbowōm i zymbodołowōm) i zadniōm gŏdkowōm spōłgłoskōm (w tym drugim klang [ŋ] je wymŏwiany kaj sie łōnczōm grafymy);
*** '''-oń-, -eń-''' – przed postrzednim jynzykiem;
** przed frykatami ônych nosowość znajduje ôdzwierciedlenie we szkryfcie: -on-, -en- (''ślōnzok'');
** na kōńcu słowa -om (zgodnie ze grafymym -''ą'' we literackij polszczyźnie).
* trzi knify szkryftu kōntynuacyje staropolskij nosowyj samogłoski, kerŏ ôdpadŏ ''ę'' a wystympuje na kōńcu wyrazu (we znŏleżności ôd regiōnalnyj wymŏwy):
** '''-a''' – we Gōrnoślōnskim Industryjalnym Rejōnie (we rejōnie [[Katowicy|Katowic]], w ciasnym synsie na Gōrnym Ślōnsku);
** '''-ã''' – na Ôpolskim Ślōnsku;
** '''-ym''', '''-e''' – na Cieszyńskim Ślōnsku (piyrszŏ ôpcyjŏ służy do szkryftu form pierwszoôsobowego czasownika, drugŏ – do form mian we bierniku);
* pisanie epentetycznych elymyntōw jak ''t'' a ''d'': ''zdrzōdło'', ''strzoda'', ''ôstrzōdka'', ''pojstrzodek'';
* szkryft przedrostka ''noj''- (z rōwnymi regiōnalnymi waryjantami ''nŏj''- a ''nej''-) przi tworzyniu stopiyni przirōwnaniŏ przimiotnikōw a przisłōwkōw: ''nojgryfnij'', ''nŏjgryfnij'', ''nejgryfnij'';
* szkryft kōńcowego piyrszyj liczby pojedynczyj ôsoby liczby przeszłego czasu -''ch'' we pŏru waryjantach: ''godołech'' / ''godołch'' / ''joch godoł'' / ''jożech godoł'' / ''godołżech'';
* zmiynny szkryft samogłoski na kōńcu przeszłego czasu, w znŏleżności ôd dōminujōncyj wymŏwy we danym ślōnskim regiōnie: '''ō''' (''bōł'', ''robiōł'') abo '''y''' (''był'', ''robiył''), z możliwym waryjantym pisarskij formy z poprzedzajōncymi jã miynkimi spōłgłoskami jak ''robił'';
* pōminiyńcie ''ć'' po ''ś'', ''ź'' we formie bezôkolicznika: ''niyś'', ''kraś'';
* przi pisaniu germanizmōw:
** szkryft dyftōngu ''au'' je taki sōm jak we [[Mjymjecko godka|miymieckij gŏdce]]: ''auto'', ''ausdruk'';
** brak litery ''h'' wydużajōncyj piyrwyjszõ samogłoskã: ''bana'', ''banka'';
** szkryft grafymu '''z''' we czasie wymŏwiania klangu [z], nawet jeźli grafym ''s'' ôstoł użyty we ôryginalnym szkryfcie miymieckigo słowa: ''szlagzana'';
** szkryft grafymu '''c''' we czasie wymŏwiania klangu [c], nawet jeźli grafym ''z'' je używany we ôryginalnym szkryfcie miymieckigo słowa: ''ancug'', ''citrōna'';
** szkryft kōmbinacyje '''sz''' zamiast miymieckigo ''sch'': ''szlagzana'', ''szlauch'';
** zmiynny szkryft '''s''' / '''sz''' przed spōłgłoskami, niy ino w germanizmach, ale tyż we słowach niymiymieckigo byciŏ: ''stympel'' / ''sztympel'', ''skarbnik'' / ''szkarbnik'';
** szkryft kōmbinacyje '''aj''' zamiast miymieckigo ''ei'': ''majzel'' (ôd miym. ''Meißel'');
** szkryft '''oj''' zamiast miymieckij ''eu'': ''Ojgyn'' (ôd miym. ''Eugen'');
== Użycie ==
Piyrsze wydŏwnictwo, kere używało nowego ślōnskigo szkryftu, bōła ksiōnżka ôd [[Óndra Łysohorsky|Óndry Łysohorskigo]] ''Spiwajuco piaść'', wydanŏ we 2009 roku. Potym ukŏzały sie tutoriale ôpublikowane ôd Pro Loquela Silesia: ''Gōrnoślōnski Ślabikŏrz'' i ''Ślabikŏrz niy dlŏ bajtli''. Piyrszŏ ksiōnżka, kerŏ ôbyjmuje 46 lekcyji, we nakładzie 2000 tys. egzymplŏrzōw, trefiyła do szkōł, bibliŏtyk i dōmōw kultury. ''Gōrnoślōnski Ślabikŏrz'' bazuje na prōbach zwiōnzanych ze tworzyniym „kaszubskigo ślabikŏrza”. Ôkrōm nauki czytaniŏ ''Gōrnoślōnski Ślabikŏrz'' przybliża bajtlōm ludowe zwyki Ślōnzŏkōw. Drugŏ ksiōnżka je przeznaczōnŏ dlŏ szyrokigo kryngu czytŏczy. Zawiyrŏ miyndzy inkszymi informacyje ô roztōmajtych cechach gŏdki wystympujōncych w niykerych regiōnach Ślōnska<ref name=":0" />.
We szkryfcie napoczynto tyż wydŏwanie ksiōnżek z seryje ''Canon Silesiae – Ślōnskŏ Bibliŏtyka''<ref>{{Cytuj |autōr = |tytuł = Canon Silesiae |data = |data dostympu = 2021-02-15 |ôpublikowany = Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej |url = http://slonzoki.org/canon/ |jynzyk = pl}}</ref>.
== Bajszpile tekstōw ==
; Uproszczōny ślabikŏrzowy szrajbōnek (bez ã, ŏ, õ):
{{Cytat|Naszo godka.<br />Jak jo bōł jeszcze mały, chodziōłżech we krōtkich galotkach, to jo słuchoł ôd mamy, ta naszo, ślōnsko godka. Jak poszołżech do szkoły, to sie to fest zmiyniyło, bo tam były rechtory a tam sie yno „mówiło”. Jak yno sie kerymu, przipadkowo coś wypsło, powiedzioł po naszymu, to słyszoł: „nie mów tak brzydko”. Joch tego niy rozumioł, ô co we tym wszystkim chodzi a pojōńć tyżech niy umioł, czamu godani szkodzi. Tata mi padoł: z czasym, wszystko sōm zrozumisz, czamu tyj godki naszyj we szkole używać niy umisz.|Kodyfikacja pisowni. Gŏdōmy po ślōnsku<ref name=":1" />}}
; Połny ślabikŏrzowy szrajbōnek:
{{Cytat|Hned ale wieże zawołały wszyjskich dobrych ludzi do kościoła i ôni zarŏz skŏkali bez ulice we nojlepszych ancugach i klajdach, i ze swojimi nojszczyńszliwszymi gymbami. Ôrŏz niyporachowane dziesiōntki ludzi wysuły sie ze ajnfartōw ze swojimi wieczerzami, co je nieśli do piekŏrzy. Mŏra wyglōndała zaciekawiōnŏ tymi ludźmi, bo stoła ze Scrooge'ym we dźwiyrzach i ôdkrywała jejich koszyki, i posuwała wieczerze kadzŏkym ze swojij fakle. A to była niyōbyczajnŏ zorta fakle, pōniywŏż rŏz abo dwa, kej szło słyszeć słowa pogorszyniŏ miyndzy tymi, co sie strzaśli, mŏra posuła im kadzidłym gowy i im dobrŏ launa zarŏz wrŏcała, bo hned gŏdali, co żŏl wadzić sie we Gody. Mieli recht! Jŏ wōm gŏdōm, mieli recht.|[[Godniŏ pieśń]] ôd [[Charles Dickens|Charlesa Dickensa]] we przekładzie ôd [[Grzegorz Kulik|Grzegorza Kulika]]}}
== Wejrzij tyż ==
* [[Wikipedyjo:Ślabikŏrzowy szrajbōnek|Prawidła pisaniŏ we Wikipedyji]]
{{Przipisy}}
{{Szrajbōnki ślōnskij gŏdki}}
[[Kategoryjo:Szrajbůngi ślůnskij godki]]
80xt9l9s4s8qboa45kos2cb0vbt6bbf
Saint-Jean-de-Trézy
0
16100
388552
372660
2026-09-03T13:55:05Z
Lajsikonik
6
388552
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|50|13|N|04|35|17|E}}
'''Saint-Jean-de-Trézy''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Bourgogne-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 11,1 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 372 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
77nyq94orvadnj0fw7l7c1lel1stwbb
Cluny
0
16298
388546
371626
2026-09-03T13:44:08Z
Lajsikonik
6
388546
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|26|07|N|04|39|36|E}}
[[Plik:Blason ville Cluny.svg|thumb|150px|Wapyn Cluny]]
[[Plik:Cluny Farinier depuis clocher.jpg|thumb|300px|left|Cluny]]
'''Cluny''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Burgůndyjo]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 23,71 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 4942 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
rbcc2tnl8dm5q8w7vn7rbwhndc1p4ap
Fontaines (Saône-et-Loire)
0
16311
388548
371785
2026-09-03T13:46:43Z
Lajsikonik
6
388548
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|51|03|N|04|46|23|E}}
'''Fontaines''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Bourgogne-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 24,73 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 1841 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
72tabjpfbpf1fxewtffzp90fnrawsq5
Chissey-en-Morvan
0
16924
388545
371593
2026-09-03T13:42:55Z
Lajsikonik
6
388545
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|47|07|02|N|04|13|34|E}}
[[Plik:Blason ville fr Chissey-en-Morvan (Saone-et-Loire).svg|thumb|150px|Wapyn Chissey-en-Morvan]]
'''Chissey-en-Morvan''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Bourgogne-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 29,9 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 308 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
gtb4zwanbv2ad8d9dsezguq5h13648a
Passy (Saône-et-Loire)
0
17166
388550
372430
2026-09-03T13:50:12Z
Lajsikonik
6
388550
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|32|30|N|04|32|09|E}}
[[Plik:Blason Passy en Saone et Loire.svg|thumb|150px|Wapyn Passy]]
'''Passy''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Bourgogne-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 4,36 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 70 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
2pxbscf7d8se17izarc55zxjm6hpsi5
Coublanc (Saône-et-Loire)
0
17379
388547
371645
2026-09-03T13:45:39Z
Lajsikonik
6
388547
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|10|29|N|04|16|25|E}}
[[Plik:Blason Coublanc (Saône-et-Loire).svg|thumb|150px|Wapyn Coublanc]]
'''Coublanc''' – [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Bourgogne-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 8,76 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 838 ludźi.
=== Necowe uodwołańa ===
* [http://coublanc-71.com/ Neczajta Coublanc]
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
0mrv6m848j3iksxv9gxr2amrh9bhg6q
Pittsburgh
0
17662
388573
366344
2026-09-04T10:16:22Z
Lajsikonik
6
388573
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Pittsburgh
| mjano_państwa = USA
| jednostka_adm = sztat
| mjano_jednostki_adm = [[Pynsylwańijo]]
| dopeuńač_mjasta = Pittsburgha
| zařůndzajůncy = Burmistrz
| burmistř = [[Corey O'Connor]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flag of Pittsburgh, Pennsylvania.svg
| herb_mjasta = Plik:Coat of arms of Pittsburgh, Pennsylvania.svg
|stopniN = 40
|minutN = 26
|sekundN = 23
|szerokość = N
|stopniE = 79
|minutE = 58
|sekundE = 35
|długość = W
| ludźi = 302 971
| rok = 2020
| aglomeracyja = 2 429 917
| plac = 151,12
| gynstość = 2112,5
| wysokość = 220-420
| nr_ker = 412, 724, 878
| kod_počt = 15106, 15120–15121, 15201, 15203–15208, 15210–15222, 15224, 15226–15227, 15230, 15232–15234, 15237, 15239, 15289
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|ESP}} [[Bilbao]] ([[Szpańijo]])<br>
{{Fana|UKR}} [[Dońeck]] ([[Ukrajina]])<br>
{{Fana|PRY}} [[Fernando de la Mora]] ([[Paragwaj]])<br>
{{Fana|CUB}} [[Matanzas]] ([[Kuba]])<br>
{{Fana|JPN}} [[Ōmiya-ku (Saitama)|Ōmiya]] ([[Japůńijo]])<br>
{{Fana|CZE}} [[Uostrawa]] ([[Czesko Republika]])<br>
{{Fana|SVK}} [[Prešov]] ([[Słowacyjo]])<br>
{{Fana|JPN}} [[Saitama]] ([[Japůńijo]])<br>
{{Fana|NIC}} [[San Isidro (Ńikaragua)|San Isidro]] ([[Ńikaragua]])<br>
{{Fana|GBR}} [[Sheffield]] ([[Wjelgo Brytańijo]])<br>
{{Fana|MKD}} [[Skopje]] ([[Macedůńijo]])<br>
{{Fana|BGR}} [[Sofijo]] ([[Bułgaryjo]])<br>
{{Fana|CHN}} [[Wuhan]] ([[Chińsko Ludowo Republika|Chiny]])<br>
{{Fana|HRV}} [[Zagrzeb]] ([[Chorwacyjo]])<br>
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Pittsburgh
|www = http://www.pittsburghpa.gov/
|zdjyńće = Montage Pittsburgh.jpg
|uopis_zdjyńćo = Pittsburgh
}}
'''Pittsburgh''' – [[mjasto]] we [[USA]], we sztaće [[Pynsylwańijo]], stolica [[Hrabstwo Allegheny|hrabstwa Allegheny]]. Uostrzodek industryji, we tym hutńictwa; nauki a kultury.
[[Kategoryjo:Mjasta we sztaće Pynsylwańijo]]
591tm3fg1a2uyy6xyosyi2mjn78xvt8
Moduł:TableTools
828
17918
388538
235920
2026-09-03T13:11:20Z
Hamish
17240
Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/enwiki/Q15408619|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]]
388538
Scribunto
text/plain
------------------------------------------------------------------------------------
-- TableTools --
-- --
-- This module includes a number of functions for dealing with Lua tables. --
-- It is a meta-module, meant to be called from other Lua modules, and should not --
-- be called directly from #invoke. --
------------------------------------------------------------------------------------
local libraryUtil = require('libraryUtil')
local p = {}
-- Define often-used variables and functions.
local floor = math.floor
local infinity = math.huge
local checkType = libraryUtil.checkType
local checkTypeMulti = libraryUtil.checkTypeMulti
------------------------------------------------------------------------------------
-- isPositiveInteger
--
-- This function returns true if the given value is a positive integer, and false
-- if not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is
-- useful for determining whether a given table key is in the array part or the
-- hash part of a table.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.isPositiveInteger(v)
return type(v) == 'number' and v >= 1 and floor(v) == v and v < infinity
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- isNan
--
-- This function returns true if the given number is a NaN value, and false if
-- not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is useful
-- for determining whether a value can be a valid table key. Lua will generate an
-- error if a NaN is used as a table key.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.isNan(v)
return type(v) == 'number' and v ~= v
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- shallowClone
--
-- This returns a clone of a table. The value returned is a new table, but all
-- subtables and functions are shared. Metamethods are respected, but the returned
-- table will have no metatable of its own.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.shallowClone(t)
checkType('shallowClone', 1, t, 'table')
local ret = {}
for k, v in pairs(t) do
ret[k] = v
end
return ret
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- removeDuplicates
--
-- This removes duplicate values from an array. Non-positive-integer keys are
-- ignored. The earliest value is kept, and all subsequent duplicate values are
-- removed, but otherwise the array order is unchanged.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.removeDuplicates(arr)
checkType('removeDuplicates', 1, arr, 'table')
local isNan = p.isNan
local ret, exists = {}, {}
for _, v in ipairs(arr) do
if isNan(v) then
-- NaNs can't be table keys, and they are also unique, so we don't need to check existence.
ret[#ret + 1] = v
elseif not exists[v] then
ret[#ret + 1] = v
exists[v] = true
end
end
return ret
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- numKeys
--
-- This takes a table and returns an array containing the numbers of any numerical
-- keys that have non-nil values, sorted in numerical order.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.numKeys(t)
checkType('numKeys', 1, t, 'table')
local isPositiveInteger = p.isPositiveInteger
local nums = {}
for k in pairs(t) do
if isPositiveInteger(k) then
nums[#nums + 1] = k
end
end
table.sort(nums)
return nums
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- affixNums
--
-- This takes a table and returns an array containing the numbers of keys with the
-- specified prefix and suffix. For example, for the table
-- {a1 = 'foo', a3 = 'bar', a6 = 'baz'} and the prefix "a", affixNums will return
-- {1, 3, 6}.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.affixNums(t, prefix, suffix)
checkType('affixNums', 1, t, 'table')
checkType('affixNums', 2, prefix, 'string', true)
checkType('affixNums', 3, suffix, 'string', true)
local function cleanPattern(s)
-- Cleans a pattern so that the magic characters ()%.[]*+-?^$ are interpreted literally.
return s:gsub('([%(%)%%%.%[%]%*%+%-%?%^%$])', '%%%1')
end
prefix = prefix or ''
suffix = suffix or ''
prefix = cleanPattern(prefix)
suffix = cleanPattern(suffix)
local pattern = '^' .. prefix .. '([1-9]%d*)' .. suffix .. '$'
local nums = {}
for k in pairs(t) do
if type(k) == 'string' then
local num = mw.ustring.match(k, pattern)
if num then
nums[#nums + 1] = tonumber(num)
end
end
end
table.sort(nums)
return nums
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- numData
--
-- Given a table with keys like {"foo1", "bar1", "foo2", "baz2"}, returns a table
-- of subtables in the format
-- {[1] = {foo = 'text', bar = 'text'}, [2] = {foo = 'text', baz = 'text'}}.
-- Keys that don't end with an integer are stored in a subtable named "other". The
-- compress option compresses the table so that it can be iterated over with
-- ipairs.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.numData(t, compress)
checkType('numData', 1, t, 'table')
checkType('numData', 2, compress, 'boolean', true)
local ret = {}
for k, v in pairs(t) do
local prefix, num = mw.ustring.match(tostring(k), '^([^0-9]*)([1-9][0-9]*)$')
if num then
num = tonumber(num)
local subtable = ret[num] or {}
if prefix == '' then
-- Positional parameters match the blank string; put them at the start of the subtable instead.
prefix = 1
end
subtable[prefix] = v
ret[num] = subtable
else
local subtable = ret.other or {}
subtable[k] = v
ret.other = subtable
end
end
if compress then
local other = ret.other
ret = p.compressSparseArray(ret)
ret.other = other
end
return ret
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- compressSparseArray
--
-- This takes an array with one or more nil values, and removes the nil values
-- while preserving the order, so that the array can be safely traversed with
-- ipairs.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.compressSparseArray(t)
checkType('compressSparseArray', 1, t, 'table')
local ret = {}
local nums = p.numKeys(t)
for _, num in ipairs(nums) do
ret[#ret + 1] = t[num]
end
return ret
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- sparseIpairs
--
-- This is an iterator for sparse arrays. It can be used like ipairs, but can
-- handle nil values.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.sparseIpairs(t)
checkType('sparseIpairs', 1, t, 'table')
local nums = p.numKeys(t)
local i = 0
local lim = #nums
return function ()
i = i + 1
if i <= lim then
local key = nums[i]
return key, t[key]
else
return nil, nil
end
end
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- size
--
-- This returns the size of a key/value pair table. It will also work on arrays,
-- but for arrays it is more efficient to use the # operator.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.size(t)
checkType('size', 1, t, 'table')
local i = 0
for _ in pairs(t) do
i = i + 1
end
return i
end
local function defaultKeySort(item1, item2)
-- "number" < "string", so numbers will be sorted before strings.
local type1, type2 = type(item1), type(item2)
if type1 ~= type2 then
return type1 < type2
elseif type1 == 'table' or type1 == 'boolean' or type1 == 'function' then
return tostring(item1) < tostring(item2)
else
return item1 < item2
end
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- keysToList
--
-- Returns an array of the keys in a table, sorted using either a default
-- comparison function or a custom keySort function.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.keysToList(t, keySort, checked)
if not checked then
checkType('keysToList', 1, t, 'table')
checkTypeMulti('keysToList', 2, keySort, {'function', 'boolean', 'nil'})
end
local arr = {}
local index = 1
for k in pairs(t) do
arr[index] = k
index = index + 1
end
if keySort ~= false then
keySort = type(keySort) == 'function' and keySort or defaultKeySort
table.sort(arr, keySort)
end
return arr
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- sortedPairs
--
-- Iterates through a table, with the keys sorted using the keysToList function.
-- If there are only numerical keys, sparseIpairs is probably more efficient.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.sortedPairs(t, keySort)
checkType('sortedPairs', 1, t, 'table')
checkType('sortedPairs', 2, keySort, 'function', true)
local arr = p.keysToList(t, keySort, true)
local i = 0
return function ()
i = i + 1
local key = arr[i]
if key ~= nil then
return key, t[key]
else
return nil, nil
end
end
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- isArray
--
-- Returns true if the given value is a table and all keys are consecutive
-- integers starting at 1.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.isArray(v)
if type(v) ~= 'table' then
return false
end
local i = 0
for _ in pairs(v) do
i = i + 1
if v[i] == nil then
return false
end
end
return true
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- isArrayLike
--
-- Returns true if the given value is iterable and all keys are consecutive
-- integers starting at 1.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.isArrayLike(v)
if not pcall(pairs, v) then
return false
end
local i = 0
for _ in pairs(v) do
i = i + 1
if v[i] == nil then
return false
end
end
return true
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- invert
--
-- Transposes the keys and values in an array. For example, {"a", "b", "c"} ->
-- {a = 1, b = 2, c = 3}. Duplicates are not supported (result values refer to
-- the index of the last duplicate) and NaN values are ignored.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.invert(arr)
checkType("invert", 1, arr, "table")
local isNan = p.isNan
local map = {}
for i, v in ipairs(arr) do
if not isNan(v) then
map[v] = i
end
end
return map
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- listToSet
--
-- Creates a set from the array part of the table. Indexing the set by any of the
-- values of the array returns true. For example, {"a", "b", "c"} ->
-- {a = true, b = true, c = true}. NaN values are ignored as Lua considers them
-- never equal to any value (including other NaNs or even themselves).
------------------------------------------------------------------------------------
function p.listToSet(arr)
checkType("listToSet", 1, arr, "table")
local isNan = p.isNan
local set = {}
for _, v in ipairs(arr) do
if not isNan(v) then
set[v] = true
end
end
return set
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- deepCopy
--
-- Recursive deep copy function. Preserves identities of subtables.
------------------------------------------------------------------------------------
local function _deepCopy(orig, includeMetatable, already_seen)
if type(orig) ~= "table" then
return orig
end
-- already_seen stores copies of tables indexed by the original table.
local copy = already_seen[orig]
if copy ~= nil then
return copy
end
copy = {}
already_seen[orig] = copy -- memoize before any recursion, to avoid infinite loops
for orig_key, orig_value in pairs(orig) do
copy[_deepCopy(orig_key, includeMetatable, already_seen)] = _deepCopy(orig_value, includeMetatable, already_seen)
end
if includeMetatable then
local mt = getmetatable(orig)
if mt ~= nil then
setmetatable(copy, _deepCopy(mt, true, already_seen))
end
end
return copy
end
function p.deepCopy(orig, noMetatable, already_seen)
checkType("deepCopy", 3, already_seen, "table", true)
return _deepCopy(orig, not noMetatable, already_seen or {})
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- sparseConcat
--
-- Concatenates all values in the table that are indexed by a number, in order.
-- sparseConcat{a, nil, c, d} => "acd"
-- sparseConcat{nil, b, c, d} => "bcd"
------------------------------------------------------------------------------------
function p.sparseConcat(t, sep, i, j)
local arr = {}
local arr_i = 0
for _, v in p.sparseIpairs(t) do
arr_i = arr_i + 1
arr[arr_i] = v
end
return table.concat(arr, sep, i, j)
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- length
--
-- Finds the length of an array, or of a quasi-array with keys such as "data1",
-- "data2", etc., using an exponential search algorithm. It is similar to the
-- operator #, but may return a different value when there are gaps in the array
-- portion of the table. Intended to be used on data loaded with mw.loadData. For
-- other tables, use #.
-- Note: #frame.args in frame object always be set to 0, regardless of the number
-- of unnamed template parameters, so use this function for frame.args.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.length(t, prefix)
-- requiring module inline so that [[Module:Exponential search]] which is
-- only needed by this one function doesn't get millions of transclusions
local expSearch = require("Module:Exponential search")
checkType('length', 1, t, 'table')
checkType('length', 2, prefix, 'string', true)
return expSearch(function (i)
local key
if prefix then
key = prefix .. tostring(i)
else
key = i
end
return t[key] ~= nil
end) or 0
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- inArray
--
-- Returns true if searchElement is a member of the array, and false otherwise.
-- Equivalent to JavaScript array.includes(searchElement) or
-- array.includes(searchElement, fromIndex), except fromIndex is 1 indexed
------------------------------------------------------------------------------------
function p.inArray(array, searchElement, fromIndex)
checkType("inArray", 1, array, "table")
-- if searchElement is nil, error?
fromIndex = tonumber(fromIndex)
if fromIndex then
if (fromIndex < 0) then
fromIndex = #array + fromIndex + 1
end
if fromIndex < 1 then fromIndex = 1 end
for _, v in ipairs({unpack(array, fromIndex)}) do
if v == searchElement then
return true
end
end
else
for _, v in pairs(array) do
if v == searchElement then
return true
end
end
end
return false
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- merge
--
-- Given the arrays, returns an array containing the elements of each input array
-- in sequence.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.merge(...)
local arrays = {...}
local ret = {}
for i, arr in ipairs(arrays) do
checkType('merge', i, arr, 'table')
for _, v in ipairs(arr) do
ret[#ret + 1] = v
end
end
return ret
end
------------------------------------------------------------------------------------
-- extend
--
-- Extends the first array in place by appending all elements from the second
-- array.
------------------------------------------------------------------------------------
function p.extend(arr1, arr2)
checkType('extend', 1, arr1, 'table')
checkType('extend', 2, arr2, 'table')
for _, v in ipairs(arr2) do
arr1[#arr1 + 1] = v
end
end
return p
4n03zk6kcoeg4gz82mieeh94c1szcjy
Jackson (Mississippi)
0
18658
388539
222789
2026-09-03T13:17:24Z
Lajsikonik
6
388539
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Jackson
| mjano_państwa = USA
| jednostka_adm = sztat
| mjano_jednostki_adm = [[Mississippi]]
| dopeuńač_mjasta = Jacksonu
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[John Horhn]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flag of Jackson, Mississippi.svg
| herb_mjasta = Plik:Seal of Jackson, Mississippi.svg
|stopniN = 32
|minutN = 17
|sekundN = 56
|szerokość = N
|stopniE = 90
|minutE = 11
|sekundE = 05
|długość = W
| ludźi = 153 701
| rok = 2020
| aglomeracyja = 591 978
| plac = 294,88
| gynstość = 531,21
| wysokość = 85
| nr_ker = 601, 769
| kod_počt = 39200-39299
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Jackson, Mississippi
|www = http://www.jacksonms.gov/
|zdjyńće = JacksonMS Downtown Panorama.jpg
|uopis_zdjyńćo = Jackson
}}
'''Jackson''' - [[mjasto]] we [[USA]], stolica sztatu [[Mississippi (sztat)|Mississippi]] a [[Hrabstwo Hinds|hrabstwa Hinds]]. Uostrzodek industryji.
[[Kategoryjo:Mjasta we sztaće Mississippi]]
rgiwp4vpzk253eqv3yn6zmrd8ijq8z0
Dzierzążno (wjelgopolske wojewůdztwo)
0
21572
388568
373989
2026-09-04T10:02:47Z
Lajsikonik
6
388568
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Dzierzążno
|dopełniacz_wśi=Dzierzążna
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=wjelgopolske
|powjat=złotowski
|powjatshort=złotowski
|gmina=Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)
|gminashort=Zakrzewo
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=53
|minutN=25
|sekundN=58
|stopniE=17
|minutE=04
|sekundE=03
|wysokość=
|rok=
|populacjo=
|gynstość=
|nr_kier=
|kod_počt=
|tablica_rej=PZL
|SIMC= 0533950
|soutys=Magdalena Gracz (2026)
|www=
|zdjyńće=
|galerio_commons=
}}
'''Dzierzążno''' - tajla [[wjeś|wśi]] [[Staro Wiśńewka]] we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], we [[złotowski krys|złotowskim kryśe]], we [[gmin Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)|gmińe Zakrzewo]].
[[Kategoryjo:Gmin Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)]]
785sll4xs6qwdb8i5su8hebzevmrxn5
Vendenesse-sur-Arroux
0
74116
388553
372973
2026-09-03T13:57:19Z
Lajsikonik
6
388553
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|37|43|N|04|03|59|E}}
'''Vendenesse-sur-Arroux''' - [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Burgůndyjo-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 16,09 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 552 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
jma0gutmd4pebczr37u0m1vhrownjwh
Montchanin
0
74369
388542
372280
2026-09-03T13:38:42Z
Lajsikonik
6
+ infobox, kat.
388542
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Montchanin
| mjano_państwa = FRA
| jednostka_adm = departamynt
| mjano_jednostki_adm = [[Saône-et-Loire]]
| dopeuńač_mjasta = Montchaninu
| zařůndzajůncy = mer
| burmistř = [[Yohann Cassier]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 46
|minutN = 44
|sekundN = 56
|szerokość = N
|stopniE = 04
|minutE = 28
|sekundE = 11
|długość = E
| ludźi = 4976
| rok = 2023
| aglomeracyja =
| plac = 7,82
| gynstość = 636
| wysokość = 298-351
| nr_ker =
| kod_počt = 71210
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Montchanin
|www = https://www.ville-montchanin.fr/
|zdjyńće = Montchanin - Place Roger Salengro.JPG
|uopis_zdjyńćo = Montchanin
}}
'''Montchanin''' - [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Burgůndyjo-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]].
[[Kategoryjo:Mjasta we departamyńće Saône-et-Loire]]
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
6u1ox83c4l34ydygrtfbnz7zzgvb0ah
388549
388542
2026-09-03T13:48:46Z
Lajsikonik
6
388549
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Montchanin
| mjano_państwa = FRA
| jednostka_adm = departamynt
| mjano_jednostki_adm = [[Saône-et-Loire]]
| dopeuńač_mjasta = Montchaninu
| zařůndzajůncy = mer
| burmistř = [[Yohann Cassier]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta =
|stopniN = 46
|minutN = 44
|sekundN = 56
|szerokość = N
|stopniE = 04
|minutE = 28
|sekundE = 11
|długość = E
| ludźi = 4976
| rok = 2023
| aglomeracyja =
| plac = 7,82
| gynstość = 636
| wysokość = 298-351
| nr_ker =
| kod_počt = 71210
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Montchanin
|www = https://www.ville-montchanin.fr/
|zdjyńće = Montchanin - Place Roger Salengro.JPG
|uopis_zdjyńćo = Montchanin
}}
'''Montchanin''' - [[mjasto]] a [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Burgůndyjo-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]].
[[Kategoryjo:Mjasta we departamyńće Saône-et-Loire]]
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
f3g7jrhhdx25jxcnceplh5f0qlui7m4
Osowiec (złotowski krys)
0
77459
388569
363303
2026-09-04T10:03:27Z
Lajsikonik
6
388569
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Osowiec
|dopełniacz_wśi=Uosowca
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=wjelgopolske
|powjat=złotowski
|powjatshort=złotowski
|gmina=Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)
|gminashort=Zakrzewo
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=53
|minutN=25
|sekundN=39
|stopniE=17
|minutE=13
|sekundE=53
|wysokość=
|rok=2022
|populacjo=75
|gynstość=
|nr_kier=67
|kod_počt=77-424
|tablica_rej=PZL
|SIMC= 0533920
|soutys=Krystyna Skrentna (2026)
|www=
|zdjyńće=
|galerio_commons=
}}
'''Osowiec''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], we [[złotowski krys|złotowskim kryśe]], we [[gmin Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)|gmińe Zakrzewo]].
[[Kategoryjo:Gmin Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)]]
lnxx3wgokn1ifgsuiotktuoksujfn4q
Chalon-sur-Saône
0
83365
388544
378885
2026-09-03T13:41:55Z
Lajsikonik
6
388544
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Chalon-sur-Saône
| mjano_państwa = FRA
| jednostka_adm = departamynt
| mjano_jednostki_adm = [[Saône-et-Loire]]
| dopeuńač_mjasta = Chalon-sur-Saône
| zařůndzajůncy = mer
| burmistř = [[Gilles Platret]] (2026)
| fana_mjasta =
| herb_mjasta = Plik:Blason Chalon Ville.svg
|stopniN = 46
|minutN = 46
|sekundN = 50
|szerokość = N
|stopniE = 04
|minutE = 51
|sekundE = 10
|długość = E
| ludźi = 45 102
| rok = 2023
| aglomeracyja =
| plac = 15,22
| gynstość = 2963
| wysokość =
| nr_ker =
| kod_počt = 71100
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|GBR}} [[St Helens]]<br>
{{Fana|DEU}} [[Solingen]]<br>
{{Fana|ITA}} [[Novara]]<br>
{{Fana|DNK}} [[Næstved]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Chalon-sur-Saône
|www = https://www.chalon.fr/
|zdjyńće = Chalon sur Saône - Place St Vincent 01.jpg
|uopis_zdjyńćo = Chalon-sur-Saône
}}
'''Chalon-sur-Saône''' – [[mjasto]] a [[gmin]] we [[Francyjo]], we regijůńe [[Burgůndyjo-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]].
[[Kategoryjo:Mjasta we departamyńće Saône-et-Loire]]
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
hdmk3ne9xcnxf5k8mook4ksnrxd8eao
Saint-Bonnet-de-Cray
0
83442
388551
367250
2026-09-03T13:51:49Z
Lajsikonik
6
388551
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|12|57|N|04|08|24|E}}
'''Saint-Bonnet-de-Cray''' - [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Burgůndyjo-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 22,41 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 508 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
1bzecksui7htp6999iqm87qwkmbg1b1
Ługi (złotowski krys)
0
84688
388570
373991
2026-09-04T10:04:39Z
Lajsikonik
6
388570
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Ługi
|dopełniacz_wśi=Ługůw
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=wjelgopolske
|powjat=złotowski
|powjatshort=złotowski
|gmina=Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)
|gminashort=Zakrzewo
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=53
|minutN=27
|sekundN=09
|stopniE=17
|minutE=07
|sekundE=30
|wysokość=
|rok=2011
|populacjo=120
|gynstość=
|nr_kier=67
|kod_počt=77-411
|tablica_rej=PZL
|SIMC=0533890
|soutys=Bartosz Mielke (2026)
|www=
|zdjyńće=
|galerio_commons=
}}
'''Ługi''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], we [[złotowski krys|złotowskim kryśe]], we [[gmin Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)|gmińe Zakrzewo]].
[[Kategoryjo:Gmin Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)]]
dw4opvqkggoyllpb344pbbgwmnwgqte
Truskaweć
0
86256
388572
379788
2026-09-04T10:12:40Z
Summershell67
30543
/* */
388572
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Truskaweć
| mjano_państwa = UKR
| jednostka_adm = uobwůd
| mjano_jednostki_adm = [[lymberski uobwůd]]
| dopeuńač_mjasta = Truskawća
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř =
| fana_mjasta = Plik:Flag of Truskavets'.svg
| herb_mjasta = Plik:Coat of Arms of Truskavets'.svg
|stopniN = 49
|minutN = 16
|sekundN = 40
|szerokość = N
|stopniE = 23
|minutE = 30
|sekundE = 28
|długość = E
| ludźi = 33 000
| rok = 2024
| aglomeracyja =
| plac = 16,57
| gynstość = 1991,6
| wysokość =
| nr_ker = 3247
| kod_počt = 82200-82299
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske = {{Fana|POL}} [[Działdowo]]<br>
{{Fana|POL}} [[Jasło]]<br>
{{Fana|POL}} [[Limanowa]]<br>
{{Fana|POL}} [[Zaklików]]<br>
{{Fana|POL}} [[Uniejów]]<br>
{{Fana|POL}} [[Sanok]]<br>
{{Fana|POL}} [[gmin Kołobrzeg]]
| mapa =
| galeryjo_commons = Category:Truskavets
|www =
|zdjyńće = Truskavets montage.png
|uopis_zdjyńćo = Truskaweć
}}
'''Truskaweć''' ([[ukrajińsko godka|ukr]]. ''Трускавець'') - [[mjasto]] na [[Ukrajina|Ukrajińe]], we [[lymberski uobwůd|lymberskim uobwodźe]], we [[drohobycki rejůn|drohobyckim rejůńe]].
[[Kategoryjo:Mjasta we lymberskim uobwodźe]]
pegsdd9ktekkizzzhw7uns9nplljw6u
Wikipedyjo:Miesiōnc na tymat/2026/09
4
88712
388560
388521
2026-09-03T20:25:39Z
Ozi
76
/* Forszlagi artiklōw */
388560
wikitext
text/x-wiki
[[File:Chwila Nieuwagi Katowice 2021.jpg|thumb|right|Chwila Nieuwagi|120px]]
'''Miesiōnc na tymat: Ślōnsko muzyka'''
Bez wrzesiyń 2026. pōmyślmy trocha ô ślōnskij muzyce – skupinach, śpiywokach, kōmpozytorach a śpiywkach.
W tyj sekcyji znōńdziesz forszlagi artiklōw do stworzynio abo poszyrzynio, a tyż wykoz uczestnikōw. Przikupluj sie dō nos i pōmōż zbogacić Wikipedyjo!
== Prawidła ==
# Piszymy na tymaty swiōnzane ze muzykōm .
# Przestrzegōmy prawidoł Wikipedyje – wymogane sōm akuratne zdrzōdła a neutralny pōnkt widzynio.
# Mogecie dodować nowe artykle, ôzbudowowć te, co istniyjōm, tyż dodować fotografijki a inksze medyja.
== Forszlagi artiklōw ==
To je wykoz artiklōw, kerych potrzebujymy. Toć, idzie sam tyż dopisować inksze.
=== Do napisanio ===
* [[032]]
* [[BLAF]]
* [[Bułek]]
* [[Kuba Blokesz]]
* [[Chwila Nieuwagi]]
* [[Anna Drewniok]]
* [[Familok (muzyczno skupina)]]
* [[Koala Band]]
* [[Szlagier Maszyna]]
* [[Szła dzieweczka]]
* [[Sylwester Szweda]]
* [[Tańcowała ryba z rakym]]
==== Napisane ====
* [[The Synks]] ([[user:Ozi|Ozi]])
=== Do ôzbudowy ===
* [[Frele]]
* [[Wojciech Kilar]]
== Uczestniki ==
* <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 12:53, 3 wrz 2026 (CEST)
[[Category:Miesiōnce na tymat ślōnskij Wikipedyje|2026/09]]
q59gmyc61k1e31krldqks1vpccvswaj
388562
388560
2026-09-03T21:46:14Z
~2026-47841-46
30624
/* Do napisanio */ +
388562
wikitext
text/x-wiki
[[File:Chwila Nieuwagi Katowice 2021.jpg|thumb|right|Chwila Nieuwagi|120px]]
'''Miesiōnc na tymat: Ślōnsko muzyka'''
Bez wrzesiyń 2026. pōmyślmy trocha ô ślōnskij muzyce – skupinach, śpiywokach, kōmpozytorach a śpiywkach.
W tyj sekcyji znōńdziesz forszlagi artiklōw do stworzynio abo poszyrzynio, a tyż wykoz uczestnikōw. Przikupluj sie dō nos i pōmōż zbogacić Wikipedyjo!
== Prawidła ==
# Piszymy na tymaty swiōnzane ze muzykōm .
# Przestrzegōmy prawidoł Wikipedyje – wymogane sōm akuratne zdrzōdła a neutralny pōnkt widzynio.
# Mogecie dodować nowe artykle, ôzbudowowć te, co istniyjōm, tyż dodować fotografijki a inksze medyja.
== Forszlagi artiklōw ==
To je wykoz artiklōw, kerych potrzebujymy. Toć, idzie sam tyż dopisować inksze.
=== Do napisanio ===
* [[032]]
* [[BLAF]]
* [[Bułek]]
* [[Kuba Blokesz]]
* [[Chwila Nieuwagi]]
* [[Anna Drewniok]]
* [[Familok (muzyczno skupina)]]
* [[Henryk Mikołaj Górecki]]
* [[Michael Jary]]
* [[Katowsko kōmpozytorsko szkoła]]
* [[Eugeniusz Knapik]]
* [[Koala Band]]
* [[Andrzej Krzanowski]]
* [[Aleksander Lasoń]]
* [[Alek Nowak]]
* [[Przōnie zakŏzane]]
* [[Szlagier Maszyna]]
* [[Szła dzieweczka]]
* [[Sylwester Szweda]]
* [[Tańcowała ryba z rakym]]
* [[Adrian Widuach]]
==== Napisane ====
* [[The Synks]] ([[user:Ozi|Ozi]])
=== Do ôzbudowy ===
* [[Frele]]
* [[Wojciech Kilar]]
== Uczestniki ==
* <font face="Tahoma">'''[[User:Ozi|Ozi]]'''<sup> [[User talk:Ozi|a ôd niego godka]]</sup></font> 12:53, 3 wrz 2026 (CEST)
[[Category:Miesiōnce na tymat ślōnskij Wikipedyje|2026/09]]
ep8btsp8kpa0e5excno5xw4d2i6en3q
Piombino
0
88716
388540
2026-09-03T13:22:37Z
Lajsikonik
6
stub
388540
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|42|56|05|N|10|31|20|E}}
[[Plik:Piombino-Stemma.svg|thumb|150px|Wapyn Piombino]]
[[Plik:Piombino-Bandiera.svg|thumb|150px|left|Fana Piombino]]
'''Piombino''' - [[gmin]] we [[Italijo|Italiji]], we regijůńe [[Toskańijo]], we [[prowincyjo Livorno|prowincyji Livorno]]. Mo 129,88 km² wjyrchu a podug danych ze 2026 roku půmjyszkowało sam 32 235 ludźi.
=== Kamracki sztat ===
* {{Fana|BEL}} [[Flémalle]]
[[Kategoryjo:Gminy we regijůńe Toskańijo]]
cs4xu3rn8xgas9k19kiyvvdfvncvz6k
Durzyn
0
88717
388541
2026-09-03T13:27:17Z
Lajsikonik
6
stub
388541
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Durzyn
|dopełniacz_wśi=Durzyna
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=wjelgopolske
|powjat=krotoszyński
|powjatshort=krotoszyński
|gmina=Krotoszyn
|gminashort=Krotoszyn
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=51
|minutN=42
|sekundN=33
|stopniE=17
|minutE=28
|sekundE=43
|wysokość=
|rok=2022
|populacjo=94
|gynstość=
|nr_kier=62
|kod_počt=63-714
|tablica_rej=PKR
|SIMC=0201810
|soutys=Marcin Hadryś (2026)
|www=
|zdjyńće=Durzyn w porze zimowej.JPG
|galerio_commons=
}}
'''Durzyn''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], we [[krotoszyński krys|krotoszyńskim kryśe]], we [[gmin Krotoszyn|gmińe Krotoszyn]].
[[Kategoryjo:Gmin Krotoszyn]]
fqn410772tcame3oxxt0w3tm45mgkha
Montjay (Saône-et-Loire)
0
88718
388543
2026-09-03T13:40:36Z
Lajsikonik
6
stub
388543
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|48|28|N|05|18|39|E}}
'''Montjay''' - [[gmin]] we [[Francyjo|Francyji]], we regijůńe [[Burgůndyjo-Franche-Comté]], we departamyńće [[Saône-et-Loire]]. Mo 11,03 km² wjyrchu a podug danych ze 2023 roku půmjyszkowało sam 196 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy we departamyńće Saône-et-Loire]]
qg0kd4fal7jngf8kk7ep7hwl1r9cc7w
The Synks
0
88719
388556
2026-09-03T20:05:44Z
Ozi
76
Stworzōnŏ nowõ strōnã: "{{Mnt}} '''The Synks''' – ślōnsko muzyczno kapela ze [[Trzyniec|Trzyńca]]. Tworzi rockowo muzyka we trzynieckij ôdmianie ślōnskij godki. Swoja zorta muzyki mianujōm «gorolskim rockym»<ref>{{Cytuj zajta |url=https://www.smsticket.cz/vstupenky/64271-blaf-the-synks-gorol-live-music-u-matesa-u-matesa-trinec |tytuł=Blaf & The Synks | Gorol Live Music | U Matesa |ôpublikowany=SMS Ticket |data dostympu=3 września 2026 }}</ref> == Twōrczość == The…"
388556
wikitext
text/x-wiki
{{Mnt}}
'''The Synks''' – ślōnsko muzyczno kapela ze [[Trzyniec|Trzyńca]]. Tworzi rockowo muzyka we trzynieckij ôdmianie ślōnskij godki. Swoja zorta muzyki mianujōm «gorolskim rockym»<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://www.smsticket.cz/vstupenky/64271-blaf-the-synks-gorol-live-music-u-matesa-u-matesa-trinec
|tytuł=Blaf & The Synks | Gorol Live Music | U Matesa
|ôpublikowany=SMS Ticket
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
== Twōrczość ==
The Synks grajōm rock w regiōnalnym stylu. Do muzycznych inspiracyjōw wrachowuje miyndzy inkszymi skupiny [[Blaf]] i [[Kryzys (kapela)|Kryzys]] ze zachodnij tajle Cieszyńskigo Ślōnska.
We repertuarze The Synks znojdujōm sie autorske utwory, co ôdwołujōm sie do życio i kultury Trzynieckij Ziymie, jak tyż covery wywołanych śpiywek.
== Dyskografijo ==
=== Albōmy ===
* ''Po naszymu'' – [[2024]], 12 utworōw<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.co.uk/artists/B0CKTXK8B8/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikownay=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Nalyj Bo Wypite'' – [[2025]], 8 utworōw<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.apple.com/sg/album/nalyj-bo-wypite/1853826764
|tytuł=Nalyj Bo Wypite
|ôpublikowany=Apple Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
=== Single ===
* ''Break It Down'' – [[2023]], społym ze 3Bone<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.apple.com/jp/album/break-it-down-single/1706576892
|tytuł=Break It Down – Single
|ôpublikowany=Apple Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Półka'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Kawa'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Kocur'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
{{Przipisy}}
[[Category:Ślōnske muzyczne skupiny]]
[[Category:Trzyniec]]
36d27wjbss3l99xlhgdcptaz8jnay57
388557
388556
2026-09-03T20:09:26Z
Ozi
76
388557
wikitext
text/x-wiki
{{Mnt}}
'''The Synks''' – ślōnsko muzyczno kapela ze [[Trzyniec|Trzyńca]]. Tworzi rockowo muzyka we trzynieckij ôdmianie ślōnskij godki. Swoja zorta muzyki mianujōm «gorolskim rockym»<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://www.smsticket.cz/vstupenky/64271-blaf-the-synks-gorol-live-music-u-matesa-u-matesa-trinec
|tytuł=Blaf & The Synks | Gorol Live Music | U Matesa
|ôpublikowany=SMS Ticket
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
== Twōrczość ==
The Synks grajōm rock w regiōnalnym stylu. Do muzycznych inspiracyjōw wrachowuje miyndzy inkszymi skupiny [[Blaf]] i [[Kryzys (kapela)|Kryzys]] ze zachodnij tajle Cieszyńskigo Ślōnska.
We repertuarze The Synks znojdujōm sie autorske utwory, co ôdwołujōm sie do życio i kultury Trzynieckij Ziymie, jak tyż covery wywołanych śpiywek światowych artystōw.
== Skłŏd ==
* [[Tobiáš Branc]] – gitara, śpiyw
* [[Martin Szmek]] – basowo gitara, śpiyw
* [[Matěj Banot]] – szlagcojg
* [[Jakub Solowski]] – gitara, BGV
== Dyskografijo ==
=== Albōmy ===
* ''Po naszymu'' – [[2024]], 12 utworōw<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.co.uk/artists/B0CKTXK8B8/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikownay=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Nalyj Bo Wypite'' – [[2025]], 8 utworōw<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.apple.com/sg/album/nalyj-bo-wypite/1853826764
|tytuł=Nalyj Bo Wypite
|ôpublikowany=Apple Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
=== Single ===
* ''Break It Down'' – [[2023]], społym ze 3Bone<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.apple.com/jp/album/break-it-down-single/1706576892
|tytuł=Break It Down – Single
|ôpublikowany=Apple Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Półka'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Kawa'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Kocur'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
{{Przipisy}}
[[Category:Ślōnske muzyczne skupiny]]
[[Category:Trzyniec]]
ohr3gamwkh7e9y5b8iihjh0if1nzgtq
388558
388557
2026-09-03T20:09:52Z
Ozi
76
388558
wikitext
text/x-wiki
{{Mnt}}
'''The Synks''' – ślōnsko muzyczno kapela ze [[Trzyniec|Trzyńca]], zołożōno we [[2021]]. roku. Tworzi rockowo muzyka we trzynieckij ôdmianie ślōnskij godki. Swoja zorta muzyki mianujōm «gorolskim rockym»<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://www.smsticket.cz/vstupenky/64271-blaf-the-synks-gorol-live-music-u-matesa-u-matesa-trinec
|tytuł=Blaf & The Synks | Gorol Live Music | U Matesa
|ôpublikowany=SMS Ticket
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
== Twōrczość ==
The Synks grajōm rock w regiōnalnym stylu. Do muzycznych inspiracyjōw wrachowuje miyndzy inkszymi skupiny [[Blaf]] i [[Kryzys (kapela)|Kryzys]] ze zachodnij tajle Cieszyńskigo Ślōnska.
We repertuarze The Synks znojdujōm sie autorske utwory, co ôdwołujōm sie do życio i kultury Trzynieckij Ziymie, jak tyż covery wywołanych śpiywek światowych artystōw.
== Skłŏd ==
* [[Tobiáš Branc]] – gitara, śpiyw
* [[Martin Szmek]] – basowo gitara, śpiyw
* [[Matěj Banot]] – szlagcojg
* [[Jakub Solowski]] – gitara, BGV
== Dyskografijo ==
=== Albōmy ===
* ''Po naszymu'' – [[2024]], 12 utworōw<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.co.uk/artists/B0CKTXK8B8/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikownay=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Nalyj Bo Wypite'' – [[2025]], 8 utworōw<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.apple.com/sg/album/nalyj-bo-wypite/1853826764
|tytuł=Nalyj Bo Wypite
|ôpublikowany=Apple Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
=== Single ===
* ''Break It Down'' – [[2023]], społym ze 3Bone<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.apple.com/jp/album/break-it-down-single/1706576892
|tytuł=Break It Down – Single
|ôpublikowany=Apple Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Półka'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Kawa'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Kocur'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
{{Przipisy}}
[[Category:Ślōnske muzyczne skupiny]]
[[Category:Trzyniec]]
4vz8kul9jo6pezmhtwzajhmzka26ii7
388559
388558
2026-09-03T20:14:59Z
Ozi
76
388559
wikitext
text/x-wiki
{{Mnt}}
{{Kapela infoszachtla
| miano = The Synks
| ôbrŏzek =
| ôpis ôbrŏzka =
| inksze miana =
| pochodzynie = {{Państwo fana CZE}} [[Trzyniec]]
| zorta muzyki = rock
| aktywność = ôd 2021
| wytwōrnia =
| powiōnzane =
| czōnki = 1
| teroźne czōnki = [[Tobiáš Branc]]<br>[[Martin Szmek]]<br>[[Matěj Banot]]<br>[[Jakub Solowski]]
| piyrwyjsze czōnki = [[Max Wegmann]]
| commons =
| internetowo zajta = https://thesynks.cz/
}}
'''The Synks''' – ślōnsko muzyczno kapela ze [[Trzyniec|Trzyńca]], zołożōno we [[2021]]. roku. Tworzi rockowo muzyka we trzynieckij ôdmianie ślōnskij godki. Swoja zorta muzyki mianujōm «gorolskim rockym»<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://www.smsticket.cz/vstupenky/64271-blaf-the-synks-gorol-live-music-u-matesa-u-matesa-trinec
|tytuł=Blaf & The Synks | Gorol Live Music | U Matesa
|ôpublikowany=SMS Ticket
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
== Twōrczość ==
The Synks grajōm rock w regiōnalnym stylu. Do muzycznych inspiracyjōw wrachowuje miyndzy inkszymi skupiny [[Blaf]] i [[Kryzys (kapela)|Kryzys]] ze zachodnij tajle Cieszyńskigo Ślōnska.
We repertuarze The Synks znojdujōm sie autorske utwory, co ôdwołujōm sie do życio i kultury Trzynieckij Ziymie, jak tyż covery wywołanych śpiywek światowych artystōw.
== Skłŏd ==
* [[Tobiáš Branc]] – gitara, śpiyw
* [[Martin Szmek]] – basowo gitara, śpiyw
* [[Matěj Banot]] – szlagcojg
* [[Jakub Solowski]] – gitara, BGV
== Dyskografijo ==
=== Albōmy ===
* ''Po naszymu'' – [[2024]], 12 utworōw<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.co.uk/artists/B0CKTXK8B8/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikownay=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Nalyj Bo Wypite'' – [[2025]], 8 utworōw<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.apple.com/sg/album/nalyj-bo-wypite/1853826764
|tytuł=Nalyj Bo Wypite
|ôpublikowany=Apple Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
=== Single ===
* ''Break It Down'' – [[2023]], społym ze 3Bone<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.apple.com/jp/album/break-it-down-single/1706576892
|tytuł=Break It Down – Single
|ôpublikowany=Apple Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Półka'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Kawa'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
* ''Kocur'' – [[2025]]<ref>{{Cytuj zajta
|url=https://music.amazon.it/artists/B0CKTVH1NS/the-synks
|tytuł=The Synks
|ôpublikowany=Amazon Music
|data dostympu=3 września 2026
}}</ref>
{{Przipisy}}
[[Category:Ślōnske muzyczne skupiny]]
[[Category:Trzyniec]]
nq5d48h5h6dztlf0ohl1n8egjtw0d5g
Trzyniec
0
88720
388561
2026-09-03T21:09:41Z
Ozi
76
Redirect ze ślōnskigo miana
388561
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT[[Trzińec]]
lexo5qgvh0dgue1g5ny0gyt6ytx9z3n
Moduł:Exponential search
828
88721
388563
2026-09-03T21:53:53Z
Hamish
17240
[IPE-NEXT] Quick edit imported from [[:w:en:Module:Exponential search]]
388563
Scribunto
text/plain
-- This module provides a generic exponential search algorithm.
require[[strict]]
local checkType = require('libraryUtil').checkType
local floor = math.floor
local function midPoint(lower, upper)
return floor(lower + (upper - lower) / 2)
end
local function search(testFunc, i, lower, upper)
if testFunc(i) then
if i + 1 == upper then
return i
end
lower = i
if upper then
i = midPoint(lower, upper)
else
i = i * 2
end
return search(testFunc, i, lower, upper)
else
upper = i
i = midPoint(lower, upper)
return search(testFunc, i, lower, upper)
end
end
return function (testFunc, init)
checkType('Exponential search', 1, testFunc, 'function')
checkType('Exponential search', 2, init, 'number', true)
if init and (init < 1 or init ~= floor(init) or init == math.huge) then
error(string.format(
"invalid init value '%s' detected in argument #2 to " ..
"'Exponential search' (init value must be a positive integer)",
tostring(init)
), 2)
end
init = init or 2
if not testFunc(1) then
return nil
end
return search(testFunc, init, 1, nil)
end
jqqi8l27tb73lglksbukg2g3bzt3fmv
Solec (średzki krys)
0
88723
388565
2026-09-04T09:55:30Z
Lajsikonik
6
stub
388565
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Pięczkowo
|dopełniacz_wśi=Pięczkowa
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=wjelgopolske
|powjat=średzki (wjelgopolske wojewůdztwo)
|powjatshort=średzki
|gmina=Krzikosy
|gminashort=Krzikosy
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=52
|minutN=06
|sekundN=23
|stopniE=17
|minutE=19
|sekundE=46
|wysokość=
|rok=
|populacjo=
|gynstość=
|nr_kier=61
|kod_počt=63-023
|tablica_rej=PSR
|SIMC=0587011
|soutys=Michał Cieślaczyk (2026)
|www=
|zdjyńće=Solec powiat średzki kościół.JPG
|galerio_commons=
}}
'''Solec''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], we [[średzki krys (wjelgopolske wojewůdztwo)|średzkim kryśe]], we [[gmin Krzikosy|gmińe Krzikosy]].
[[Kategoryjo:Gmin Krzikosy]]
c118r4nbany55b1088oc2i7j1tp63s1
388566
388565
2026-09-04T09:55:48Z
Lajsikonik
6
388566
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Solec
|dopełniacz_wśi=Solca
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=wjelgopolske
|powjat=średzki (wjelgopolske wojewůdztwo)
|powjatshort=średzki
|gmina=Krzikosy
|gminashort=Krzikosy
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=52
|minutN=06
|sekundN=23
|stopniE=17
|minutE=19
|sekundE=46
|wysokość=
|rok=
|populacjo=
|gynstość=
|nr_kier=61
|kod_počt=63-023
|tablica_rej=PSR
|SIMC=0587011
|soutys=Michał Cieślaczyk (2026)
|www=
|zdjyńće=Solec powiat średzki kościół.JPG
|galerio_commons=
}}
'''Solec''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], we [[średzki krys (wjelgopolske wojewůdztwo)|średzkim kryśe]], we [[gmin Krzikosy|gmińe Krzikosy]].
[[Kategoryjo:Gmin Krzikosy]]
99hdxfegrxrdsgnyld1nr5gwnch661o
Kujan
0
88724
388567
2026-09-04T10:00:32Z
Lajsikonik
6
stub
388567
wikitext
text/x-wiki
{{Wjeś infobox
|Wjeś=Kujan
|dopełniacz_wśi=Kujana
|herb_wśi=
|rodzaj_gminy=
|fana_wśi=
|mapa_wśi=
|wojewůdztwo=wjelgopolske
|powjat=złotowski
|powjatshort=złotowski
|gmina=Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)
|gminashort=Zakrzewo
|mjejska=
|powierzchnia=
|stopniN=53
|minutN=21
|sekundN=54
|stopniE=17
|minutE=11
|sekundE=23
|wysokość=
|rok=2022
|populacjo=296
|gynstość=
|nr_kier=67
|kod_počt=77-424
|tablica_rej=PZL
|SIMC=0533860
|soutys=Dorota Pasisz (2026)
|www=
|zdjyńće=
|galerio_commons=
}}
'''Kujan''' - [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], we [[wjelgopolske wojewůdztwo|wjelgopolskim wojewůdztwje]], we [[złotowski krys|złotowskim kryśe]], we [[gmin Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)|gmińe Zakrzewo]].
[[Kategoryjo:Gmin Zakrzewo (wjelgopolske wojewůdztwo)]]
lv0j5s0od35142b517qxdgw66o3c7st
Sassen-Trantow
0
88725
388571
2026-09-04T10:12:06Z
Lajsikonik
6
stub
388571
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|54|00|00|N|13|11|00|E}}
'''Sassen-Trantow''' - [[gmin]] we [[Mjymcy|Mjymcach]], we landźe [[Meklymburgijo-Przedńe Půmorze]], we [[Landkreis Vorpommern-Greifswald]]. Mo 45,35 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 810 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy Meklymburgiji-Przedńigo Půmorza]]
dcjema10iru1acldhtllhjgfq44dp54
Silenen
0
88726
388574
2026-09-04T10:20:20Z
Lajsikonik
6
stub
388574
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|47|29|N|08|40|10|E}}
[[Plik:Wappen Silenen.svg|thumb|150px|Wapyn gminu Silinen]]
'''Silenen''' – [[gmin]] we [[Szwajcaryjo|Szwajcaryji]], we kantůńe [[Uri (kantůn)|Uri]]. Mo 144,78 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 2080 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy Szwajcaryji]]
hysnbeor4rbx0xqeo8uzgmlpliwhn5b
Lantsch/Lenz
0
88727
388575
2026-09-04T10:24:07Z
Lajsikonik
6
stub
388575
wikitext
text/x-wiki
{{Koordynaty|46|41|06|N|09|33|54|E}}
[[Plik:CHE Lantsch-Lenz COA.svg|thumb|150px|Wapyn gminu Lantsch/Lenz]]
[[Plik:CHE Lantsch-Lenz Flag.svg|thumb|150px|left|Fana gminu Lantsch/Lenz]]
'''Lantsch/Lenz''' – [[gmin]] we [[Szwajcaryjo|Szwajcaryji]], we kantůńe [[Graubünden]]. Mo 21,81 km² wjyrchu a podug danych ze 2025 roku půmjyszkowało sam 534 ludźi.
[[Kategoryjo:Gminy Szwajcaryji]]
e1hbxk4wxgj6pwl9g63qsavdjnnnne9
Yamato-Kōriyama
0
88728
388576
2026-09-04T10:29:47Z
Lajsikonik
6
stub
388576
wikitext
text/x-wiki
{{Mjasto zagranica infobox
| Mjasto = Yamato-Kōriyama
| mjano_państwa = JPN
| jednostka_adm = prefektura
| mjano_jednostki_adm = [[prefektura Nara|Nara]]
| dopeuńač_mjasta = Yamato-Kōriyamy
| zařůndzajůncy = burmistrz
| burmistř = [[Kiyoshi Ueda]] (2026)
| fana_mjasta = Plik:Flag of Yamatokōriyama, Nara.svg
| herb_mjasta = Plik:Emblem of Yamatokōriyama, Nara.svg
|stopniN = 34
|minutN = 38
|sekundN = 58
|szerokość = N
|stopniE = 135
|minutE = 46
|sekundE = 58
|długość = E
| ludźi = 82 731
| rok = 2024
| aglomeracyja =
| plac = 42,69
| gynstość = 1938
| wysokość =
| nr_ker =
| kod_počt =
| tablica_rej =
| mjasta_partnerske =
| mapa =
| galeryjo_commons = 大和郡山市
|www = https://www.city.yamatokoriyama.lg.jp/
|zdjyńće = Yamatokoriyama01.jpg
|uopis_zdjyńćo = Yamato-Kōriyama
}}
'''Yamato-Kōriyama''' ([[japůńsko godka|jap]]. 大和郡山市) – [[mjasto]] we [[Japůńijo|Japůńiji]], na wyspje [[Honsiu]], we prefekturze [[prefektura Nara|Nara]].
[[Kategoryjo:Mjasta we prefekturze Nara]]
ovua9e8ym0hz6ddffrokqkp7e6m133d