Wikipedia szlwiki https://szl.wikipedia.org/wiki/Przodni%C5%8F_zajta MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Szpecyjalna Dyskusyjo Używacz Dyskusyjo używacza Wikipedyjo Dyskusyjo Wikipedyjo Plik Dyskusyjo plika MediaWiki Dyskusyjo MediaWiki Muster Dyskusyjo mustra Půmoc Dyskusyjo půmocy Kategoryjo Dyskusyjo kategoryji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 2219 390878 387625 2026-10-18T00:13:57Z InternetArchiveBot 19253 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 390878 wikitext text/x-wiki {{wyrůżńůny}} {{Wjeś infoszachtla |stopniN=53 |minutN=40 |sekundN=49 |stopniE=15 |minutE=34 |sekundE=27 |Wjeś = Przyborze |Polske mjano = Przyborze |wapyn_wśi = |fana_wśi = |rodzocz_wśi = Przyborzo |link_wapyna = |wojewůdztwo = zachodńopůmorske |krys = łobeski |krysshort = |gmina = Łobez |mjejsko = |gminashort = |szołtystwo = |szołtys = Beata Dziewit (2025) |wjyrch = |wyżka = 104<ref name="weather"/> |populacyjo = 48 |rok = 2022 |gynstość = |nr_ker = 91 |mjyszkańec = Przyborzůn, Przyborzanka, Przyborzany, Przyborzanki |brifkod = 73-150 |tabula = ZLO |SIMC = 0778567 |karta_wśi = |fotografijo = Przyborze.jpg |uopis fotografije = Mjyszkalne stowjyńa dźydźiny |galeryjo_commons = |www = |pozycyjo = }} [[Plik:Przyobrze table.jpg|thumb|right|Wjazdowo tabula dźydźiny]] [[Plik:Przyborze-krzyze.jpg|thumb|right|Zabytkowe krziże na przyborskim kerchůwje]] [[Plik:Efoj.jpg|thumb|right|Plac [[ajnfachowy efoj|ajnfachowygo efoja]] na kerchůwje]] '''Przyborze''' ([[Mjymjecko godka|mjym]]. ''Piepenberg''<ref name="baba">https://web.archive.org/web/20071214004152/http://www.westernpomerania.com.pl/?id=334&PHPSESSID=</ref>, ''Piepenhagen''<ref name="gmina">https://web.archive.org/web/20080519102413/http://www.lobez.pl/content.php?cms_id=61&lang=pl&p=p2</ref>, '''Pipihoga'''<ref name="weather">https://web.archive.org/web/20120119100448/http://www.fallingrain.com/world/PL/87/Przyborze.html</ref>) – [[wjeś]] we [[Polsko|Polsce]], położůno we [[Zachodńopůmorske wojewůdztwo|zachodńopůmorskim wojewůdztwje]], we [[Łobeski krys|łobeskim kryśe]], we [[Gmina Łobez|gmińe Łobez]], kero bezpostrzedńo mo grańica ze [[mjasto|sztadym]] [[Łobez]]. Dźydźina je składowům tajlům [[szołtystwo|szołtystwa]] [[Dalno]]<ref>https://web.archive.org/web/20060503165656/http://bip.szczecin.uw.gov.pl/bip/files/FFE822CF25154BF7B23BE033EFFF8AE6/011-2004.pdf</ref>. Zorta dźydźiny to [[hulicůwka]], wszyjske důmy rozlygowane sům prosto po jednyj drůdze. == Rozlygowańy == Przyborze leży ůngyfer 7 kilomyjtrůw na půłnoc uode [[Łobez|Łobza]]<ref name="baba"/>, na [[Łobesko Wyżka|Łobeskij Wyżce]]. Na zachůd uod Przyborzo płyńe rzyka [[Rega]], ńydaleko nojduje śe tyż [[jeźoro Karwowo]]. Przyborze rozlygowane je na wjyrszku uo ćyntych rantach ([[dyńiwelacyjo]] růwno śe ńykej do 50 [[myjter|myjtrůw]])<ref name="gmina"/>. Teryn, na kerym leży dźydźina, je wschodńim brzygym doliny [[Regi]]. Jak jynoż śe kůńczům wszelake przyborske důmy, zaczyno śe strůmy rant, kery je uobserwacyjnym půnktym na becyrkowe [[stow|stawy]] a [[las]]y. == Dojozd == Wjozdym do wśi je aleja ze uobuch strůnůw uobrůśńynto [[strům|strůmůma]]. Je uůna uodnogům [[Wojewůdzko cesta nr. 148|wojewůdzkij cesty nr. 148]], kerům idźe dojechać do peryferyjnych hulicůw [[Łobez|Łobza]] (''ul. Nowe Osiedle''). Uod tyj hulicy drůga do wśi je růwnako 5,5 [[kilomyjter|kilomyjtrůw]]<ref>http://maps.google.pl/maps?f=d&source=s_d&saddr=Nowe+Osiedle,+%C5%81obez&daddr=Przyborze,+Polska&hl=pl&geocode=&mra=ls&sll=53.595375,15.088837&sspn=0.694399,1.768799&ie=UTF8&t=h&z=13</ref> - ze czygo gynau 2&nbsp;km je to dojozd bez aleja. Do Przyborzo prowadźi tyż polno cesta, kero przebjygo bliżno uode wsi [[Dalno]]. Zarozki na poczůntku dźydźiny krziżuje śe ze głůwnům drůgům. Je sam tyż inkszo cesta ze uobuch strůnůw uobrůśńynto [[brzoza|brzozůma]], [[klůn]]ůma a [[wjerzba|wjerzbůma]], kero prowadźi do [[Rega|Regi]], a tamstůnd drzewjanny most skroco drůga nad [[jeźoro Karwowo]].<ref name="gmina"/> Nojbliższy [[banhow]] to [[Łobez (banowo stacyjo)|banowo stacyjo Łobez]]. Do nojbliższyj [[lotńiczo hawyna|lotńiczyj hawyny]] - [[lotńiczo hawyna Sztetin-Golyńůw|Sztetin-Golyńůw]] - je 64,7 kilomyjtrůw<ref>http://maps.google.pl/maps?f=d&source=s_d&saddr=przyborze,+%C5%82obeski&daddr=port+lotniczy+szczecin-goleni%C3%B3w&hl=pl&geocode=&mra=ls&sll=53.551937,15.159157&sspn=0.695123,1.768799&ie=UTF8&z=10</ref>. == Gyszichta == Dokůmynta za pjyrsze spůminajům uo Przyborzu we [[XVI stoleće|XVI stoleću]]. Uod [[Strzedńe Storocza|Strzedńich Storoczůw]] aże do [[XIX stoleće|XIX stolećo]] wjeś bůła [[Lynno|lynnym]] [[Rycerze|rycerskim]] szlacheckij familije [[Borki|Borkůw]]. We [[1945]] przelozła we pośadowańy rodu Rohrschneider.<ref name="gmina"/> We rokach [[1975]]-[[1998]] mjejscowość bůła położůno we [[Sztetińske wojewůdztwo|sztetińskim wojewůdztwje]]. Za czasůw [[Polsko Ludowo Republika|Polskij Ludowyj Republiki]], nojdowoł śe sam [[Państwowy Rolny Statek]] (''PGR''), kery wroz ze upodkym systymu zaczůn mjyńić śe we rujina a dźiśo stojům eszcze uůnygo uostatki, uodgrodzůne a przirychtowane do rozebrańo. We uostatńich rokach do śe uoboczyć sroge ślatywańy wjelośći ludźi we wśi, znamjyńńy skuli ymigracyje do bliskigo [[Łobez|Łobza]]. Wjynkszość důmůw stoji pusto, widźalno tajla wykorzistywano je jedźińy we czaśe [[Feryje|feryjůw]] jako důmki letńiskowe. Przyborze połńi terozki jedźińy mjyszkalno fůnkcyjo, Przyborzany robjům wjync poza dźydźinům. Ńy mo sam ańi szuli a tutejsze bajtle chodzujům do szuli we [[Łobez|Łobźe]], kaj klůdzům śe [[autobus]]ym. == Turystyka == Przyborze ńy je dźydźinům, kero echt je nastowjůno na [[turystyka]]. Ńy mo sam [[hotel|noclegowyj baze]]. Je we ńi ale pora zachůw, kere skiż swoji gyszichty můgům być lo turystůw interesantne. === Przyborski smyntorz === Na kraju wśi znojdujům śe uostatki [[Wańelicyzm|wańelickigo]] [[smyntorz]]a, kery założyli we [[XIX stoleće|XIX st]]. Zachowały śe żeliwne [[krziż]]e, nojstorszy ze [[1862]] r. Nojstorszy grůb pochodźi ale ze [[1858]] r. Sům tam ale pogracańi ńy ino [[Mjymcy (norůd)|Mjymcy]], nale tyż [[Poloki]] (kerzi lyżům barzi na poczůnku kerchůwa). Nojuostatńijszy pochůwek uodbůł śe sam we [[1953]] roku. Kyrhof tyn znůmy je tyż ze stanowisko [[Ajnfachowy efoj|ajnfachowygo efoja]]. Źelina aże po korůny uoploto strůmy pnůnczůma uo rubośći ramjyńo dorosłygo [[czowjek]]a. Skuli tygo, co je to źelina dycki źylůno, nojlepi je widźalno we [[źima|źimje]], kej ńy mo inkszych zaroślůw mjyndzy strůmůma a krziżůma. === Klify nad Regům === We becyrku Przyborzo wystympujům tyż [[klif]]y nad [[Rega|Regům]], dochodzůnce ańi do 50 m. Na połedńu uod zabudowańo mjyszkalnygo spoczywo naćepńynty [[grańit]]owy kamjyń uo szyrzce 9,1 m, przitransportowany sam ze [[Skandynawijo|Skandynawije]] przed kilkůnastůma tyś. rokůw.<ref name="gmina"/> Akuratne rozlygowańy kamjyńa je na połedńe uod mjyszkalnych stowjyńůw, we downym [[szczyrk]]owym wyrobisku. Becyrk Przyborzo je wykorzistywany lo nauczańo a uprowjańo [[lotńarstwo|lotńarstwa]]. Durch wjejům sam połedńowe a zachodńe wjatry a [[Rega]] mo wysoki trawjast brzyg, co je fest půmocne lo tyj zorty [[szport]]u.<ref name="gmina"/> We czas źimy używo śe zboczůw a rantůw Przyborzo do narćarskich a saneczkowych zjozdůw.<ref name="gmina"/> === Modro kołowo cesta === Bez Przyborze prowadźi modro [[kołowo cesta]], kero mo prezyntować roztomajte formy rzeczne [[Rega|Regi]]<ref>https://web.archive.org/web/20090120222020/http://lobez.pl/content.php?cms_id=39&lang=pl&p=p5</ref>. Cesta przebjygo bez půłnoc wśi, kole kerchůwa a złaźi na strůmy krej. Na traśe cesty pokozany je kamjyń a wzgůrze lotńorzůw. Cołko cesta mo swůj anfang we becyrku [[jeźoro Karwowo|jeźora Karwowo]], kůńczy śe bliżno uode grańice Nadleśnictwa [[Łobez]] a [[Resko]]. {{Przipisy}} == Necowe uodwołańa == {{Linki do mapůw Polski |stopniN=53 |minutN=40 |sekundN=49 |stopniE=15 |minutE=34 |sekundE=27 |extra1= |extra2= |}} == Uobocz tyż == * [[Přiboře|Przyborze (uojednouoznoczńyńy)]] [[Kategoryjo:Gmin Łobez|Przyborze]] otpea24mvs6koefyoajdnnp6ov2aeb4 0 3139 390877 339956 2026-10-17T23:18:35Z InternetArchiveBot 19253 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 390877 wikitext text/x-wiki {{NowOrt}} [[Plik:Georgia Aquarium - Giant Grouper edit.jpg|thumb|[[Itajara goliat]] pływŏ postrzōd inkszych fisz]] '''Fisze''' to sōm zmiynnocieplne [[kryngowce]] wodne, kere dychajōm [[Skrzela (anatōmijŏ))|skrzelami]], a poruszajōm sie za pōmocōm [[Płetwa|płetw]]. Stanowiōm nojliczniyjszōm i nojbarzij roztōmajtōm skupinã terŏźnie żyjōncych kryngowcōw (wiyncyj aniżeli pōłowa). Rōżniōm sie ôd siebie pod wzglyndym budowy zewnyntrznyj i wnyntrznyj, ônych farb, jak tyż przisztymowaniŏ do warōnkōw strzodowiska. Naukowo bōło ôpisane już 32 tysiōnce terŏźnie żyjōncych [[Zorta (biologijŏ)|zort]] fisz, a kożdego roku wyuczyni ôpisujōm ôd 100 do 150 nowych zort morskich i trochã wiyncyj słodkowodnych. Szacuje sie, iże do ôdkryciŏ je jeszcze co nojmynij 5000 zort, zaôbycz fisz głymbinowych ze cōuny klimatu tropikalnego<ref>{{cytuj pismo|autōr=Eschmeyer et al|tytuł=Marine fish diversity: history of knowledge and discovery (Pisces) (pdf)|cajtōng=Zootaxa|wolumin=2525 |strōny=19–50|jynzyk=en|data=2010|url=http://www.mapress.com/zootaxa/2010/f/zt02525p050.pdf}}</ref>. Fisza je symbolym [[Krześcijōństwo|krześcijōństwa]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Christian fish symbol has a long history |data dostympu = 2021-07-29 |ôpublikowany = www.naplesnews.com |url = http://www.naplesnews.com/entertainment/christian-fish-symbol-has-a-long-history-ep-398616999-334600671.html |jynzyk = en}}</ref>. == Ewolucyjŏ == {{Ôkres istniyniŏ grupy ôrganizmōw|lewŏ granica=500}} == Galeryjŏ == <gallery> Plik:Various sweetwater fish with Finnish text.jpg|Fisze słodkowodne Plik:Salt water fish with Finnish text.jpg|Fisze morske </gallery> {{Przipisy}} == Necowe ôdwołania == * [http://www.marinespecies.org/index.php World Register of Marine Species] {{lang|en}} Światowy regest zort morskich. * [https://web.archive.org/web/20260612222116/https://researcharchive.calacademy.org/research/ichthyology/catalog/fishcatmain.asp Eschmeyer W. N. (red.) Catalog of Fishes. Electronic version.] {{lang|en}} Taksōnōmicznŏ baza danych ô fiszach. * [http://www.fishbase.org FishBase] {{lang|en}} Kōmpleksowŏ baza danych z informacyjami ô 32 000 zortach fisz. * [http://db.angfa.org.au ANGFA – Aquatic Survey Database] {{lang|en}} Ilustrowanŏ baza danych fisz słodkowodnych Australije i Nowyj Gwinyje. * [https://web.archive.org/web/20111130234923/http://fischinfos.de/ Fischinfos.de] {{lang|de}} Ilustrowanŏ baza danych fisz słodkowodnych Miymiec. * [http://www.nativefish.org The Native Fish Conservancy] {{lang|en}} Ôchrōna i podszukowania fisz słodkowodnych Pōłnocnyj Ameryki. {{ka}} [[Kategoryjo:Fisze| ]] ik0mn95gfgev9fuwdmx7swvptp07s3c 0 9488 390883 351875 2026-10-18T08:31:04Z Niegodzisie 15713 390883 wikitext text/x-wiki [[Plik:U2 brussels 2005-06-10.jpg|thumb|250px|right|U2 na kůncerće we [[Bruksela|Bruksele]]]] '''U2''' to je [[muzyczno skupina]] [[rok (muzyka)|rokowo]] ze [[Irlandyjo|Irlandyji]], zołożůno we [[1976]] roku we [[Dublin|Dublińe]]. Grajům we ńij: [[Bono]], [[frontmůn]] a [[gitara|gitarzista]], [[The Edge]] - gitara, [[klawjyry]] a drugi głos, [[Adam Clayton]] na [[basowo gitara|basowyj gitarze]] a [[Larry Mullen]] na [[szlagcojg]]u. === Dyskografijo (yno studyjne albůmy) === * ''[[Boy]]'' ([[1980]]) * ''[[October (albům)|October]]'' ([[1981]]) * ''[[War (albům)|War]]'' ([[1983]]) * ''[[The Unforgettable Fire]]'' ([[1984]]) * ''[[The Joshua Tree]]'' ([[1987]]) * ''[[Rattle and Hum]]'' ([[1988]]) * ''[[Achtung Baby]]'' ([[1991]]) * ''[[Zooropa]]'' ([[1993]]) * ''[[Pop (albům)|Pop]]'' ([[1997]]) * ''[[All That You Can't Leave Behind]]'' ([[2000]]) * ''[[How to Dismantle an Atomic Bomb]]'' ([[2004]]) * ''[[No Line on the Horizon]]'' ([[2009]]) * ''Songs of Innocence'' ([[2014]]) * ''Songs of Experience'' ([[2017]]) * ''Songs of Surrender'' ([[2023]]) * ''Carnaval de Luz'' ([[2026]]) === Necowe uodwołańa === {{Commons|Category:U2}} * [http://www.u2.com/ Neczajta U2] [[Kategoryjo:Irlandzke rokowe skupiny]] 0eyq70zsc0pr7o6s4aab7vofyymk0m9 0 76870 390876 390873 2026-10-17T17:49:07Z Gutzalat 29460 "Jan Henryk"?? To je blank polske, szajse, kluk. 390876 wikitext text/x-wiki {{nowOrt}} {{Wojaczka abo batalijŏ infoszachtla | miano = Trzici ślōnski aufsztand | kōnflikt = [[ślōnske aufsztandy]] | ôbrŏzek = Powstańcy śląscy 1921.jpg | ôpis ôbrŏzka = Skupina propolskich powstańcōw ze trzicigo ślōnskigo aufsztandu | czas = ôd 2 mŏja do 5 lipnia 1921 | plac = [[Gōrny Ślōnsk]] | prziczyna = niyzadowolynie propolskich miyszkańcōw Gōrnego Ślōnska ze wynikōw [[Absztimōng na Gōrnym Ślōnsku|absztimōngu]] | wynik = rozejm, potajlowanie Gōrnego Ślōnska pōmiyndzy Polskã a Niymcōw, [[kōnwyncyjŏ gynewskŏ ô Gōrnym Ślōnsku]] | zajta1 = [[Plik:Flag of Poland.svg|22px|border|link=Drugŏ Polskŏ Republika]] [[Poloki|Polŏki]]<br />[[Plik:Flag of Upper Silesia.svg|22px|border|link=Gōrny Ślōnsk]] propolske [[Ślōnzŏki]] | zajta2 = [[Plik:Flag of Germany.svg|22px|border|link=Weimarskŏ Republika]] [[Miymce|Niymce]]<br />[[Plik:Flag of Upper Silesia.svg|22px|border|link=Gōrny Ślōnsk]] prōniymiecke [[Ślōnzŏki]] | kōmandyry1 = [[Wojciech Korfanty]]<br />[[Mathias von Brudzewo-Mielzynski]]<br />[[Kazimierz Zenkteller]] | kōmandyry2 = [[Karl Hoefer]] [[Johan Hajndrych XVII ôde Hochberg]] | siyły1 = kole 60 tysiyncy | siyły2 = | straty1 = | straty2 = | commons = }} '''Trzeci ślōnski aufsztand''' to bōł zbrojny kōnflikt, co trwoł ôd 2 mŏja do 5 lipnia 1921 we [[Gōrny Ślōnsk|Gōrnym Ślōnsku]] pōmiyndzy propolskimi powstańcami a czōnkami niymieckich paramilityr ôrganizacyji ze sparciym ôd regyrōnku [[Weimarskŏ Republika|Weimarskij Republiki]]. Trzici ze [[Ślōnske aufsztandy|ślōnskich aufsztandōw]]. == Zadek == [[Plik:Haute Silésie - une troupe de chasseurs alpins défile à Opole - Agence Rol btv1b53067787k 1.jpg|mały|lewo|Francuske wojŏki w [[Ôpole|Ôpolu]]]] Po przegranyj [[Piyrszŏ wojna światowŏ|piyrszyj wojnie światowyj]] Niymce znŏdły sie we chaosie. Cysŏrz [[Wilhelm II. Hohenzollern|Wilhelm II.]] abdankowoł a krŏj spustoszyły masowe haje ([[rewolucyjŏ listopadowŏ]], [[Aufsztand ôd Spartakusa (1919)|aufsztand ôd Spartakusa]], [[wielgopolski aufsztand]], [[Bajerskŏ Sowieckŏ Republika]]). Do terynōw wŏżnego ekōnōmicznie Gōrnego Ślōnska mioły [[Rożczynie|rożczynia]] nowo powstōne krŏje: [[Drugŏ Polskŏ Republika|Polska]] i [[Piyrszŏ Czechosłowackŏ Republika|Czechosłowacyjŏ]]. Umŏwa wersalskŏ ze czyrwnia 1919 roku przewidowoła nastympujōnce usōndzynie spiyrki: Czechosłowacyjŏ dostanie tajlã krysu [[Racibōrz]] (art. 83), a we ôstanyj tajli ôpolskij regyncyje – krōm krysōw: [[Grodkōw]], [[Ńymodlin|Niymodlin]], [[Nysa]], a niyblank [[Prudnik]] – dojdzie do [[Absztimōng na Gōrnym Ślōnsku|absztimōngu]], coby ludzie sami mogli sie wypedzieć, przi kerym krŏju chcōm być – Polska abo Niymce (art. 88)<ref>{{Cytuj |tytuł = The Versailles Treaty June 28, 1919: Part III |data dostympu = 2021-11-14 |ôpublikowany = avalon.law.yale.edu |url = https://avalon.law.yale.edu/imt/partiii.asp |jynzyk = en}}</ref>. Absztimōng bōł zaplanowany na marzec 1921 roku. Nad ônego wykōnaniym mioła wachować [[Miyndzysojuszniczŏ Kōmisyjŏ Reskyrujōncŏ i Absztimōngowŏ we Gōrnym Ślōnsku]] ({{W gŏdce|fra|Commission Interalliée de Gouverment et de Plébiscite de Haute Silésie}}). [[Reichswehr|Armijŏ niymieckŏ]] musioła ôpuścić regiōn a bōła zastōmpiōnŏ bez siyły ôd Aliantōw, co bōło we nich 11129 francuskich wojŏkōw, 4676 brytyjskich i 5075 italijańskich<ref>{{Cytuj |autōr = Maciej Fic |tytuł = Najbardziej demokratyczna forma wyboru? Uwarunkowania plebiscytu z 20 marca 1921 roku na Górnym Śląsku |cajtōng = Echa Przeszłości |data = 2020 |data dostympu = 2021-11-15 |issn = 1509–9873 |s = 262 |ôpublikowany = rebus.us.edu.pl |doi = 10.31648/ep.6355 |url = https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:P_n8UT-nTZsJ:https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/19215/1/Fic_Najbardziej_demokratyczna.pdf+&cd=4&ct=clnk |jynzyk = pl}}</ref>. == Sztart aufsztandu == Wynik gōrnoślōnskigo absztimōngu bōł niykorzistny dlŏ Polŏkōw<ref group="pozōr">We absztimōngu wiynkszość ludzi (59,6%) ôpedziała sie za ôstaniym przi Niymcach.</ref>. Za nowõ granicã pōmiyndzy Polskōm a Niymcami zapropōnowanŏ bōła tm. [[linijŏ ôd Korfantego]], leko umiyniōnŏ ôd francuskigo jyneroła [[Henri Le Rond|Le Ronda]], co dołaby Polsce cołkõ wschodniõ tajlã Ślōnska aże pod [[Ôpole]]. Ôd drugij zajty bōła propozycyjŏ ôd grŏfa [[Carlo Sforza|Sforzy]], italijańskigo ministra spraw auslyndzkich, co uzdŏwała przekŏzać dlŏ Polski bezma cołki regiōn industryje bez [[Glywicy|Gliwic]], [[Zobrze|Zŏbrzŏ]] i [[Chorzůw|Krōlewskij Huty]]. Bez to, iże tyn ôstatni projekt mioł być przesłany do [[Lůndůn|Lōndōnu]] pod dyskusyjõ Rady Nojwyższyj, polskŏ zajta uzdoła zaczōńć trzici aufsztand we nocy ze 2 na 3 mŏja 1921 roku. Zarŏz przed tym, 1 mŏja, zaczōn sie sztrejk gyneralny. Wszyjskich insurgyntōw bōło kole 60 tysiyncy, ze tego 25 tysiyncy aktywnie wojowało na frōncie. == Ciōng trefiyń == [[Plik:Armoured Car Korfanty 1920.jpg|mały|Polski pancerny wagōn [[Korfanty (pancerny wagōn)|Korfanty]] ze trzicigo aufsztandu]] Za kōmandyra Naczelnyj Kōmyndy Wojsk Insurgynckich bōł podoberst grŏf [[Mathias von Brudzewo-Mielzynski]] ze [[Chobienice|Chobienic]] we [[Wjelgopolsko|Wielgopolsce]], a ôd 6 czyrwnia podoberst [[Kazimierz Zenkteller]] ze [[Wojnowicy (nowotůmyski krys)|Wojnowic]] tyż we Wielgopolsce. Po prŏwdzie ze czōnkōw NKWI, co ich bōło pŏrunŏstu, ino [[Jan Józef Ludyga-Laskowski]], [[Alfons Zgrzebniok]], [[Józef Rymer]] i [[Klemens Borys]] bōli ze Ślōnska. Reszta ludzi bōła sebranŏ ze inkszych regiōnōw Polski, nojczyńścij ze Wielgopolski. Aufsztand zaczōn sie nocōm ze 2 na 3 mŏja 1921 roku kej Polŏki wysadzili wŏżne mosty pod [[Ôpole|Ôpolym]], [[Prudnik|Prudnikym]], [[Bjoło (mjasto)|Biołõ]], [[Kandrzin-Koźle|Kandzierzinym]], Siołkowicami i [[Krapkowicy|Krapkowicami]]. We piyrszym tydniu aufsztandu insurgynty zajōnli regiōn ôpisany linijōm ôd Korfantego. Niyskorzij, ôd 11 do 20 mŏja umocniyli sie na frōncie, a 21 mŏja zaczła sie kōntrataka wojsk niymieckich, co wiedzioły sie rady ôdbić [[Anaberg (uopolske wojewůdztwo)|Anaberg]] i [[Kandrzin-Koźle|Kandzierzin]], ale niy poradziyły przerwać frōntu. Nojważniyjszŏ batalijŏ tego aufsztandu trefiyła sie we dniach 21–26 mŏja [[Batalijŏ pod Anabergym|pod Anabergym]], jak przeciwko polskim insurgyntōm stanyła tyż kōmpanijŏ frajwilikōw ze [[Dolny Ślōnsk|Dolnego Ślōnska]], co we ônyj za kōmandyra bōł [[Hans Heinrich XVII. Hochberg]], synek ôd pszczyńskigo princa. 3 czyrwnia niykere ôficyry ze grupy „Wschōd” zbuntowali sie przeciwko Korfantymu i ôgłosiyli kapitana [[Karol Grzesik (1890–1940)|Karola Grzesika]] za kōmandyra insurgyntōw. Korfanty uciyk do wiernych sobie ôddziałōw, bo boł sie ô swoje życie, a na drugi dziyń ślōnske marynarze heresztowali buntownikōw. Aufsztand sōm we sobie bōł niylegalny, tōż hned po ônego zaczyńciu insurgyntōw zaczły atakować tyż wojska aliancke. We [[Bytům|Bytōmiu]] i [[Katowice|Katowicach]] do insurgyntōw strzylały tanki i tam padło pŏrã ôsōb, a kole [[Rybńik|Rybnika]] we boju życie straciyło 19 Italijŏkōw. We kōńcu zawarto bōło porozumiynie, co podle niego alianty przejynli niykere miasta (Bytōm, Katowice, [[Tarnowske Gůry|Tarnowske Gōry]], Zŏbrze), a insurgynty jy blokowali na czas aufsztandu. Po 7 czyrwnia walki ustoły, jak miyndzy zajtami i przi udziale aliantōw, trwały pertraktacyje. Miyndzy ôbie zajty weszły wojska angelske i francuske, a linijŏ dymarkacyjnŏ szła po liniji dotychczasowego frōntu. Miyndzysojuszniczŏ Kōmisyjŏ nakŏzała wszyskim tyż wycŏfać sie ze terynu absztimōngu. 5 lipnia podpisany bōł rozejm. 12 paździyrnika 1921 roku Kōmisyjŏ uzdała, jak mŏ wyglōndać granica polsko-niymieckŏ we Ślōnsku, a 20 czyrwnia 1922 Polska wziōnła przejmować teryny, co bōły ônyj prziznane. Ôficjalnie regyrowanie bōło przekŏzane Polsce 14 lipnia. == Pozōr == <references group="pozōr"/> {{Przipisy}} [[Kategoryjo:Historyjo Ślůnska]] [[Kategoryjo:Historyjo Mjymcůw]] [[Kategoryjo:Historyjo Polski]] 0er2xyp5hzim6m4kfxj200f09bo13oy 0 87511 390880 385135 2026-10-18T07:56:37Z Lajsikonik 6 390880 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = Liwny | mjano_państwa = RUS | jednostka_adm = uobwůd | mjano_jednostki_adm = [[orjolski uobwůd]] | dopeuńač_mjasta = Liwnůw | zařůndzajůncy = burmistrz | burmistř = [[Sjergjej Trubicyn]] (2026) | fana_mjasta = Plik:Flag of Livny (Oryol oblast).png | herb_mjasta = Plik:Coat of Arms of Livny (Oryol oblast).png |stopniN = 52 |minutN = 25 |sekundN = 31 |szerokość = N |stopniE = 37 |minutE = 36 |sekundE = 29 |długość = E | ludźi = 42 928 | rok = 2023 | aglomeracyja = | plac = 32,1 | gynstość = 1337,32 | wysokość = 150 | nr_ker = 48677 | kod_počt = 303850 | tablica_rej = | mjasta_partnerske = | mapa = | galeryjo_commons = Category:Livny |www = http://adminliv.ru/ |zdjyńće = The Sosna River Livny 07Jul09.JPG |uopis_zdjyńćo = Liwny }} '''Liwny''' ([[rusko godka|rus]]. ''Ливны'') - [[mjasto]] we [[Rusyjo|Rusyji]], we [[orjolski uobwůd|orjolskim uobwodźe]]. [[Kategoryjo:Mjasta we orjolskim uobwodźe]] r4sm7q3kqnqnt9h7as1atimqjuw3az5 0 89196 390879 2026-10-18T07:51:46Z Lajsikonik 6 stub 390879 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = Uludere | mjano_państwa = TUR | jednostka_adm = prowincyjo | mjano_jednostki_adm = [[Şırnak (prowincyjo)|Şırnak]] | dopeuńač_mjasta = Şırnak | zařůndzajůncy = burmistrz | burmistř = [[Sait Ürek]] (2026) | fana_mjasta = | herb_mjasta = |stopniN = 37 |minutN = 26 |sekundN = 46 |szerokość = N |stopniE = 42 |minutE = 51 |sekundE = 07 |długość = E | ludźi = 12 068 | rok = 2023 | aglomeracyja = | plac = | gynstość = | wysokość = | nr_ker = | kod_počt = | tablica_rej = | mjasta_partnerske = | mapa = | galeryjo_commons = |www = |zdjyńće = |uopis_zdjyńćo = }} '''Uludere''' - [[mjasto]] we [[Turcyjo|Turcyji]], we prowincyji [[Şırnak (prowincyjo)|Şırnak]]. [[Kategoryjo:Mjasta Turcyji]] f3focunein5mh1v6dhjd7xz1o0pluaa 0 89197 390881 2026-10-18T08:05:12Z Lajsikonik 6 stub 390881 wikitext text/x-wiki {{Mjasto zagranica infobox | Mjasto = Orjoł | mjano_państwa = RUS | jednostka_adm = uobwůd | mjano_jednostki_adm = [[ojolski uobwůd]] | dopeuńač_mjasta = Orjoła | zařůndzajůncy = burmistrz | burmistř = [[Jurij Parachin]] (2026) | fana_mjasta = Plik:Flag of Oryol.svg | herb_mjasta = Plik:Coat of arms of Orel.svg |stopniN = 52 |minutN = 58 |sekundN = 00 |szerokość = N |stopniE = 36 |minutE = 05 |sekundE = 00 |długość = E | ludźi = 289 503 | rok = 2025 | aglomeracyja = | plac = 121,2 | gynstość = 2388,64 | wysokość = 149-231 | nr_ker = 4862 | kod_počt = 302000 - 302043, 302506, 302507 | tablica_rej = | mjasta_partnerske = {{Fana|DEU}} [[Offenbach am Main]]<br> {{Fana|BGR}}[[Razgrad]]<br> {{Fana|BLR}} [[Żodzino]]<br> {{Fana|SRB}} [[Nowy Sad]]<br> {{Fana|SVN}} [[Maribor]]<br> {{Fana|RUS}} [[Kaługa (mjasto)|Kaługa]]<br> {{Fana|RUS}} [[Kołpino]]<br> {{Fana|RUS}} [[Nowosibirsk]]<br> {{Fana|RUS}} [[Penza]] | mapa = | galeryjo_commons = Category:Oryol |www = https://www.orel-adm.ru/ru/ |zdjyńće = Orel composite photo.jpg |uopis_zdjyńćo = Orjoł }} '''Orjoł''' ([[rusko godka|rus]]. ''Орёл'') - [[mjasto]] we [[Rusyjo|Rusyji]], śedźiba [[orjolski uobwůd|orjolskigo uobwodu]]. Uostrzodek industryje. [[Kategoryjo:Mjasta we orjolskim uobwodźe]] ebdfc5508buagf397hbtlgu8nfxal55 14 89198 390882 2026-10-18T08:05:56Z Lajsikonik 6 Stworzōnŏ nowõ strōnã: "[[Kategoryjo:Mjasta Rusyji|orjolski]]" 390882 wikitext text/x-wiki [[Kategoryjo:Mjasta Rusyji|orjolski]] 3f54bwlups0qqhsp0mt7yo3axi5xnli