Nicaragua

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="szy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipitiya</sitename>
    <dbname>szywiki</dbname>
    <base>https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">myiti</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">sazumaay</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">sasukamu</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">misaungayay</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikipitiya</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Wikipitiya sasukamu</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">tangan</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">matatengil tu MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">taazihan mitudung</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">matatengil tu buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">kakuniza</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">bacu-saupu</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Nicaragua</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4260</id>
    <revision>
      <id>140790</id>
      <parentid>124327</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nicaragua kuhi (尼加拉瓜咖啡) */</comment>
      <origin>140790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7272" sha1="0ypir3z246oa5xsleuw7dc7ocmxbfhr" xml:space="preserve">Nicaragua（尼加拉瓜）

[[tangan:Flag of Nicaragua.svg|thumb|u hata nu Nicaragua （尼加拉瓜）|alt=Flag of Nicaragua.svg]]

u [[Nicaragua|Nicaragua（尼加拉瓜）]] sa i labu nu inutebanan atu nutimulan Amilika (Cong-Nan-Mei-Cuo 中南美洲), itiza i 13 00 N, 85 00 W.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 130,370 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa 119,990 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa 10,380 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

hamin nu tademaw sa 5,966,798.

kakalukan [[umah]] sa 42.20%, kilakilangan umah sa 25.30%, zumaay henay umah sa 32.50%.

== tapang tusu nu kanatal (首都) ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Managua([[:zh:馬拿瓜|馬拿瓜]]).

== kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日) ==
kakinging nu kanatal demiad sa 15 bulad 9 demiad.

== tabakiay a tapang nu kanatal (元首) ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Daniel Ortega]], [[micakat]] a demiad sa i 2007 a mihca 1 bulad 10 demiad.

== '''Ni-cia-la-kua''' kafuy  (尼加拉瓜咖啡) ==
yadah ku tatanengan nu kafei itida i Ni-cia-la-kua, yadah ku masahicahicaay nu lipahak atu bangsi idaw henay ku tamelacay nu kalacilecileminan nu tatanaman. ina dindusi nina ten-cu-cia itida i cay pic siw sep mihcaan alaen nida ku kafuy patayda i Ni-cia-la-kua, sayaway tu nipalumaan u hanipisalama' han nanay, katukuh i cay wal sip sep mihcaan, manin tu kinakanatal kapahen tina kafuyan, sisa hida satu a malingatu paluma'. cay wal sip sep --cay siw sip sep mihcaan, ina kafuy misuayaw tina Ni-cia-la-kua tu sakaudip u tabakiay nu nikalalidan, kilul sa tu kapah nu sakaetiman nu kafuy, ina papalumaan mangalay tu katuuday nu tademawan a misakawaw.

尼加拉瓜咖啡口感相當多樣，十分複雜並帶著令人愉悅的果香與純淨的酸度。天主教傳教士在1790年將咖啡帶入尼加拉瓜，最初種植的目的只是好奇，直到1840年左右，因全球對咖啡需求的增長，咖啡種植才開始得到重視。1840~1940年，咖啡產業對尼加拉瓜經濟造成極大影響，隨著咖啡的重要性與價值提高，產業也需要更多的資源與人力投注。

cay wal pic sep mihcaan, sapiwaysiaw ku kahuy nu Ni-cia-la-kua, sihu miedap tu sakay nutawan a kanatal nu kusian hinaala a makakadum tu kahuy a kawawan sisa makalal tu lala’. nika katukuh tu cay siw hedek nu mihcan, Ni-cia-la-kua mala” pada’ kun-he-kuo”, namakayda i kahuy nu yadah nu kalisiwan mapatayda tu namin i duma nu kanatalan hakiay taydan tu micumud i alubu nu silalaay. sayaway nu kanatalan “ kahuy makakadum” itida i tu sep secian mataba mapatideng tu, i cay siw lu nem—cay siw pic siw mihcaan u Sumoza nina picidekan nanay nu mikuwanay a cence’an. kilul sa micumud tu kun-can nu kawawan, hetik sat uku nidang nu kahuy, makedal, balangbangan nu demiadan, tada malawpes tu kina kahuy nu Ni-cia-la-kua a kawawan. tumian ayda nu Ni-cia-la-kua kapah tu atudi, malingatu aca a haymawsa a kapah, nu aydaay a kahuy nu Ni-cia-la-kua.

1870年，咖啡成為尼加拉瓜主要外銷作物，政府也致力於使外國公司得以輕易投資咖啡業並獲得土地。但到了19世紀末，尼加拉瓜成為「香蕉共和國」，而來自咖啡的收益多數都流往國外或進入當地地主的口袋。國內第一個「咖啡共同合作社」在二十世紀早期成立，是1936~1979年由Somoza家族獨裁統治下的政策。之後隨著進入共產統治及政治因素，以及咖啡價格大跌、乾旱及颶風等天災的影響，重創了尼加拉瓜的咖啡產業。幸好現在尼加拉瓜咖啡產業有回春的情況，咖啡農也開始專注於品質的提升，現在尼加拉瓜的咖啡

hatidaay taneng milalaba’ tu masacacayay nu tawkian hakiya u sikawaway ku misakaputay a “ nikakaduman nu kawawan. kapahay nu kahuy nu Ni-cia-la-kua idaw aca ku nipaina tu S.H.G. nu sulitan, midayhiw tu namaka buyuay a kahuy. Sa-kaw-wi-n “Segovia” kitidaan itida i Ni-cia-la-ka amisan a talakaway nu masenalay, u “ kakaduma nu masakaputay” a picidekan nu kitidaan.

多半可追溯到單一莊園或由生產者所組成的「共同合作社」。優良的尼加拉瓜咖啡都會在豆袋上印上S.H.G.的字樣，代表高海拔莊園生產的咖啡。薩高維恩（segovia）地區位於尼加拉瓜北方的高台上，是一個以「共同合作社」組成的一個獨特地區。

== '''Nicaragua banaw (尼加拉瓜湖)''' ==
banaw nu Ni-cia-la-kua, u satabakiay nu Cung-mei-cuo, sakatusa nu bataan idaw ku cacay i kitakidan a Hu-puo-ni-la-kua banaw ahebal han makaal tu wall u nem sip pin-han-ku-li, u Cung-mei-cuo satabakiay, itini i kitakida tu sakacacay a banawan, itida i lalabu nu Ni-cia-la-kua nu nanuman. ina Ni-cia-la-kua banaw nawu Tay-pin-yen nu dadisapan nu bayuan, nikabakuhacan nina buyu’an sisa, atu bayu masasulaa’d, tidaay nu In-ti-an tademawan pangangan han u Si-wuo-e-ka banaw, imihan “ tadananau nu bayuan” aydaay nu Tay-pin-yen atu Ni-cia-la-kua banaw tu laad idaaw ku sabaw siwa cinmi a masadihepay nu matatulinay, u labu nu nanum caay namin kalecad, hikiya makaala tu tu lu mi katukuh tu pic sep mi. lalaliwan nina banaw makayda i Sen-hu-an sauwacan taydan i Cia-le-pi bayu.

尼加拉瓜湖, 是中美洲最大，世界第二十一大的湖泊尼加拉瓜湖水域面積8264平方公里， 是中美洲最大, 世界第一大的湖泊，位於尼加拉瓜境內的一個淡水湖。 尼加拉瓜湖原為太平洋岸一海灣，因為火山噴發作用，與海洋隔絕， 當地印第安人稱之為季西沃爾卡湖， 意是&quot;淡水海&quot;現太平洋與尼加拉瓜湖之間有19 千米的志峽相連，地峽中水深不一， 約在23米至70米之間。湖水通過聖胡安河流人加勒比海.

dadipasan nina Ni-cia-la-kua kilakilangan namin, yadah ku sumanahay nu sasapina tu luma’an, langdawsa ku nanum, bangcal kina hekal, sabahelbahel sa ku ayam misalama, sawsawni tahekal ku buting, ya langdaw nu tapuku, salengac nu latem, takelal nu nanum, mala u kasenengan nu tataydaan midang. ayda hantu, u bangcal nu Nin-cia-la-kua banaw atu Ma-sa-ya buyuan malecad ku nikasinganganan, mala tataydaan nu midangan nu sasalamaan. milakuuyt kina Ni-cia-la-kua tu Sen-hu-an-sauwac atu Cia-le-pi-hay matatulin. dadipasan nina Ni-cia-la-kua u satabakiay a tukay nu Ke-la-na-ta.

尼加拉瓜湖岸上綠樹成蔭, 許多紅頂亭點綴其間, 湖水一片湛藍, 湖風習習, 水鳥翻飛, 魚兒不時躍出水面, 那藍天, 白雲, 水光, 湖色構成了一派迷人的景色.現在, 幽美的尼加拉瓜湖已與馬薩亞火山並駕齊名, 成為尼加拉瓜著弘口的兩大景觀.加拉瓜湖通過聖胡安河與加勒比海相連. 尼加拉瓜湖畔最大的城巿是格拉納達.

'''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
* 尼加拉瓜湖，是中美洲最大、世界第二十一大的湖泊：https://kknews.cc/travel/mea24q9.html
*尼加拉瓜咖啡：https://www.cometrue-coffee.com/blog/d09e8f02f07
*尼加拉瓜-薩高維恩(segovia)高山豆：https://directcoffee.pixnet.net/blog/post/16115605

[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>0ypir3z246oa5xsleuw7dc7ocmxbfhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Norway</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4270</id>
    <revision>
      <id>140775</id>
      <parentid>140762</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T23:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* cungli (總理) */</comment>
      <origin>140775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10782" sha1="1vlmacm6f1y6hwadyarb1pu7wwiwlv4" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Norway.svg|thumb|u hata nu '''Norway (挪威)'''|alt=Flag of Norway.svg]]

'''Nuo-uy (挪威)'''

u '''Nuo-uy (挪威)''' sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 62 00 N, 10 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 323,802 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 304,282 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 19,520 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

hamin nu [[tademaw]]an sa 5,627,400 &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;.&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26&lt;/ref&gt;

kakalukan [[umah]] sa 2.70%, kilakilangan umah sa 27.80%, zumaay henay umah sa 69.50%.

== '''kanatal nu tapang a tuse (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Oslo ([[:zh:奥斯陆|奧斯陸]]).

=='''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)'''==
kakinging nu kanatal demiad sa 17 bulad 5 demiad.

=='''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)'''==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Harald V]], micakat a demiad sa i 1991 a mihca 1 bulad 17 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Norway (挪威) ayza sa ci [[:en:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]] ([[:en:Arbeiderpartiet|Ap]]) &lt;small&gt;(2021–)&lt;/small&gt;, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 10 bulad 14 demiad. 

== '''likisi atu lalangawan nu Nuo-uy (挪威)''' ==
namaka amisay nu Ze-e-man tademaw namaka kunyen pic siw sep mihcaan malingatu mabuwah, katukuh tu kunyen cay sep nem nem mihcaan u iluc tu nu Tan-may kina midebungay tu Ing-ke-lan, saan tu hucunu &quot;Wi-ci zitayan&quot;, u O-cuo nu mukasi atu cungseci nu laadan a nikaydaan nu zitayan. mitahaway nu Wi-cin-tademawm, itida ku nuheni i Lan-de subal, Fa-luo subal, Pin-taw, Ke-lin-lan subal idaw ku nipatidengan tu babulawan nu kitidaan, itida i cay sep tu hedek nu secian nai' ku wantan mueneng i Mei-cuo-niw-hun-lan sa. caay kaw kukung ku nuheni, itawya nipisiwbay sa, itida satu mueneng i liklik nu O-cuo dadipasan atu sasauwacan. idaw ku nipikilukan tu kunyen wal lu siw mihcaan naw midebungay ku nuheni tu Pay-can-tin-ti-ku nu heitayan milalaw tu Pei-huy. u kitidaan nu heni main ku O-cuo, pasu In-ke-lan a Tan-may kitidaan, Ci-hu-luo-se, Fa-kuo a Nuo-man-ti sa.

從北方日耳曼人從公元790年開始擴張，直到公元1066年丹麥人的後裔征服英格蘭，一般稱之為「維京時代」，是歐洲遠古時代和中世紀之間的過渡時期。維京人是著名的航海家，他們在得蘭群島、法羅群島、冰島、格陵蘭島，都設立了殖民地，在10世紀末曾不定期地在美洲紐芬蘭居住過。他們不僅是海盜，也同時進行貿易，甚至定居在歐洲沿海和河流兩岸。有記錄說公元839年他們曾作為拜占廷帝國的雇傭兵征服北非。他們的殖民地遍布歐洲，包括英格蘭的丹麥區、基輔羅斯、法國的諾曼第等等。 

katukuh tu hedek nu Wi-cin zitayan, kya Pei-o siteked satu kina kanatal atu kuo-wan, tawya miala tu kilisetu kiwkayan, malingatu micumud tu cung-se-ci.katukuh tu nikatabaki nu O-cuo dumaaca nu kanatalan tu icelang nu Kuo-wan, idaw tu ku sapiwawies tu Wi-cin kukungan, haymaw satu malawpes kina Wi-cin. kya wal lu sep mihcaan a Nuo-wi nu adidi'ay nu kanatalan. tadaangangan nu Wan-kuo ci Si-hu-e, Huo-la-cia-lan, A-e-fuo-hay-mu atu A-ke-de-e, Ka-e-ma-lein &quot; Kalmarunionen&quot; , cay lu siw pic mihcaan- cay lim tu lu mihcaan&quot; u cay sip seci hedek katukuh cay nem seci tu kalingatuan u Tan-may, Zuy-tin atu Nuo-wi masakumiay nu se-kan a Na-wi-ya kanatal lein-mung.

只是到了維京時代的末期，北歐才出現獨立的國家和國王，同時也接納了基督教，開始進入中世紀。直到歐洲各國王權強大，有能力抵抗維京海盜之後，維京方才逐漸開始消亡。約820年時的挪威小王國範圍。最重要的王國為西福爾、霍拉加蘭、阿爾弗海姆和阿格德爾 ，卡爾馬聯（Kalmarunionen，1397年-1523年）是14世紀末至16世紀初由丹麥、瑞典和挪威組成的斯堪的納維亞國家聯盟。

cay lu siw pic mihcaan nem bulad cay pic demiad, Tan-may, Zuy-ten atu Nuo-wuy a dayhiw itida i Zuy-ten timulan nu tukay Ka-e-ma sikawaw masasakamu, paytenm sa tina tuluay nu wan-kuo pulungen palekal ci Tay-dan-may ni-wan ci Ma-ke-li-te yise u Kuo-wan atu Se-cen, ina Nuo-wuy atu Zuy-ten kuo-wan u Tan-may kuo-wan kina sikawaway. Tan-may wan-se kina mikuwanay tina tuluay nu kanatalan. ina Zuy-ten atu Nuo-wuy hidatu ku nikasingangan tu wan-kuo. Tan-may hamin han nuheni mikawaw kina tuluay nu kanatalan a sakay hekal atu nu hitayan a kawawan, dumaan nu lalabuay nu kanatalan hidan tu kunipisiteked. nika, itida tu Lein-mung zitayan, Tan-may wan-kuo caay kaw mikawaway tina Zuy-ten se-cen atu kuo-wan, pasu Zuy-ten kuo-wan ci Ka-e-pa-se yu mikawaw henay tina zitayan. itini nikanai' nu salaadan, ina Zuy-tan tatengan nipikuwanan sipakayda i kanatal tu nu udip a siidaay nu nisinkiwan a Se-cen-tapang.

1397年6月17日，丹麥、瑞典和挪威的代表在瑞典南部城市卡爾馬舉行會議，決定三個王國共同擁戴丹麥女王瑪格麗特一世為國王和攝政者，即挪威和瑞典國王由丹麥國王兼任。丹麥王室成為三國的統治者。同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，各國內政則保持獨立。但是，在聯盟時期，丹麥國王並不總是可以兼任瑞典攝政或國王，如瑞典國王卡爾八世在位時期。在這些間隙里，瑞典的實際統治者通常是從本國貴族中選出的攝政官。 

nina tuluay nu kanatalan a Lei-mung hamin han nuheni ku Pei-o malacacay ku Kuo-wan nu mikuwanay, idaw ku dadatengan tu Pei-o kanatalan sapiwawies tu De-yi-ce-han-sa tunmung itida i Puo-luo ti-hay atu Pei-hay a sapiput tu sapisiwbay nu heni. cay lim tu hedek nu seci, Tan-may wanse atu Zuy-ten siidaay masasu ada, ina mihantayay nu Lei-mung sawsawni masasuada ku nuheni. ci Ke-li-se-ti-an ese itida i cay lim tu sep mihcaan mililid tu hitay midebung hiyaen nu mihantayay nu Zuy-ten siidaan pu'tan nuheni ku Zuy-ten suo-tu Se-de-ke-e-muo, sa hamin han nuheni mipatay ku palekalay a Zuy-ten siidaay. cay lim mihcaan tu lingatu a Ka-ma-len-mung kitidaan itida i cay lu wal sep mihcaan ci Ma-ke-li-te' ise sipabeli nida tu ilucan, ci Puo-mei-la-ni-ya a Ay-li-ke mala Nuo-wi a kuo-wan. ina Nuo-wi naw lala' nu Ke-li-lan subal, Pin-taw atu Fa-luo-subal hina satu u Tan-may ku mikuwanay.

三國的聯盟把整個北歐地區置於一個國王的統治下，有利於北歐國家對抗德意志漢薩同盟在波羅的海和北海的貿易壟斷地位。15世紀末，丹麥王室和瑞典貴族的矛盾激化，反對聯盟的衝突不斷爆發。克里斯蒂安二世于1520年率兵攻佔了被瑞典反對派貴族控制的瑞典首都斯德哥爾摩，並且殺害了大批參與起義的瑞典貴族。16世紀初期的卡馬聯盟領土1380年瑪格麗特一世讓她的外孫，波美拉尼亞的埃里克任挪威國王。原挪威屬地格陵蘭島、冰島和法羅群島從此開始受丹麥統治。

lingtu nu Lei-mung, ci dawmian ci Ma-ke-li-te' yise kanamuhan namin nu dumadumaan a Tan-may wansean, nika nikudan satu ina Tan-may wanse caay pihedek milawilaw tu Nuo-wi atu Zuy-ten a lalabuay nu kawawan, sisa hida satu a miliyas.cay sip katukuh cay lim seci, ina Tan-may palawpesen nu heni ku Han-sa-tun-mung misuayaw tu Puo-luo tu sakay siwbayan nu sapatatungus nu sakalepacawan.ina Tan-may Aw-ten-paw-wancaw a Ke-li-se-ti-an yise maala nuheni ku De-yi-ce kitidaan Se-le-su-yi-ke atu He-e-se-tay-in a sapikuwan. cay lim tu cay mihcaan ina siidaay nu Zuy-ten ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida i Ta-la-na-sen malingatu aca palekal tu tademaw sapaculi tu hitay nu Tan-may. cay lim tu lu mihcaan,ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida tu tung-mung niedapan miwawies tu Se-ke-e-muo, mademec kina hitay nu Tan-may, mapalekal aca kina Zuy-ten misiteked.   

聯盟初期，瑪格麗特一世的懷柔手段使丹麥王室受到各國貴族的擁戴，但後來丹麥王室不斷企圖控制挪威和瑞典的內政事務，導致聯盟的離心離德。14至16世紀，丹麥為了打破漢薩同盟對波羅的海貿易活動的支配而進行了一系列戰爭。丹麥奧登堡王朝的克里斯蒂安一世取得了德意志地區石勒蘇益格和荷爾施泰因的統治權。1521年瑞典貴族古斯塔夫·瓦薩在達拉納省重新招募了一支反抗丹麥的軍隊。1523年，古斯塔夫·瓦薩在漢薩同盟的幫助下攻入斯德哥爾摩，丹麥軍隊戰敗，瑞典恢復獨立。    

kapah tu ku nipisiteked nu Zuy-ten, ina Ka-e-ma malawpes tu, nika ina Tan-may atu Nuo-wi mahida tu ku nikadadiput nu heni a kanatal. cay lim lu sip mihcaan lawpesen kina Nuo-wi wankuo a ngangan, mala Tan-may nu sen. cay pic se-ci, Zuy-ten mangalay miala tu Puo-luo-ti-hay a bayu nu kinlian caay pisengal atu Tan-may malepacaw. cay nem lim wal mihcaan, sadikuday ina Zuy-ten maala tu kina Se-kan-ti-na-wi-ya subalan nu nipidebungan nu Zuy-ten itida i timulan nu bayu a kitidaan. cay wal sep siw mihcaan, E'-luo-se kanatal kanen nu heni kina Zuy-ten pikuwanan nu heni a Fun-lanan.nikudan nu nikalepacawan ni Na-puo-lun, saan idaw ku kiyaku itawya cay wal cay sip mihcaan, Tan-may sipabeli i Zuy-ten kina Nuo-wi .kinapina miwawies a malepacaw, ina Nuo-wi mala Zuy-ten kuo-wan ku mikuwanay a wan-kuo. cay siw sep lim mihcaan, ina Nuo-wi sipakayda i sungaay nu kawawan tu mitukulic kina Zuy-ten. cay siw lu wal mihcaan, miale kina Pin-taw tina Tan-may mitukulic. ina Fa-luo subal atu Ke-lin-lan katukuh ayda u Tan-may nu lala'an. 

瑞典恢復獨立後，卡爾馬聯盟已經瓦解，但丹麥和挪威仍然維持着聯盟國家。1534年挪威被取消王國的地位，降為丹麥的省。17世紀，瑞典為爭奪波羅的海霸權不斷與丹麥交戰。1658年，瑞典最終收復了斯堪的納維亞半島上長期被丹麥佔領的南部沿海地區。1809年，俄羅斯帝國吞併了瑞典統治下的芬蘭。拿破崙戰爭後，根據1814年基爾條約，丹麥將挪威轉讓給瑞典。經過了短暫的武裝抵抗，挪威成為瑞典國王統治下的王國。1905年，挪威以和平的方式從瑞典獨立。1938年，冰島脫離丹麥獨立。法羅群島和格陵蘭至今仍為丹麥領地。 

=='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
* 挪威：https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E6%8C%AA%E5%A8%81

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>1vlmacm6f1y6hwadyarb1pu7wwiwlv4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140776</id>
      <parentid>140775</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T23:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi atu lalangawan nu Nuo-uy (挪威) */</comment>
      <origin>140776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11162" sha1="pvvmo5i0mvxat09mxaiiinhyr6b62g2" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Norway.svg|thumb|u hata nu '''Norway (挪威)'''|alt=Flag of Norway.svg]]

'''Nuo-uy (挪威)'''

u '''Nuo-uy (挪威)''' sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 62 00 N, 10 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 323,802 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 304,282 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 19,520 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

hamin nu [[tademaw]]an sa 5,627,400 &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;.&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26&lt;/ref&gt;

kakalukan [[umah]] sa 2.70%, kilakilangan umah sa 27.80%, zumaay henay umah sa 69.50%.

== '''kanatal nu tapang a tuse (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Oslo ([[:zh:奥斯陆|奧斯陸]]).

=='''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)'''==
kakinging nu kanatal demiad sa 17 bulad 5 demiad.

=='''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)'''==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Harald V]], micakat a demiad sa i 1991 a mihca 1 bulad 17 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Norway (挪威) ayza sa ci [[:en:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]] ([[:en:Arbeiderpartiet|Ap]]) &lt;small&gt;(2021–)&lt;/small&gt;, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 10 bulad 14 demiad. 
[[tangan:Haraldsonnenes saga-Slaget ved Minne-W. Wetlesen.jpg|縮圖|對明訥戰役(slaget ved Minne)的描繪，畫中交戰雙方分別為由「盲王」馬格努斯（馬格努斯四世）和王位覬覦者西古德·斯勒姆貝(Sigurd Slembe)率領的叛軍和得到教會和貴族支持的英厄一世·哈拉德松(Inge 1. Haraldsson)。由Wilhelm Wetlesen繪於1899年]]

== '''likisi atu lalangawan nu Nuo-uy (挪威)''' ==
namaka amisay nu Ze-e-man tademaw namaka kunyen pic siw sep mihcaan malingatu mabuwah, katukuh tu kunyen cay sep nem nem mihcaan u iluc tu nu Tan-may kina midebungay tu Ing-ke-lan, saan tu hucunu &quot;Wi-ci zitayan&quot;, u O-cuo nu mukasi atu cungseci nu laadan a nikaydaan nu zitayan. mitahaway nu Wi-cin-tademawm, itida ku nuheni i Lan-de subal, Fa-luo subal, Pin-taw, Ke-lin-lan subal idaw ku nipatidengan tu babulawan nu kitidaan, itida i cay sep tu hedek nu secian nai' ku wantan mueneng i Mei-cuo-niw-hun-lan sa. caay kaw kukung ku nuheni, itawya nipisiwbay sa, itida satu mueneng i liklik nu O-cuo dadipasan atu sasauwacan. idaw ku nipikilukan tu kunyen wal lu siw mihcaan naw midebungay ku nuheni tu Pay-can-tin-ti-ku nu heitayan milalaw tu Pei-huy. u kitidaan nu heni main ku O-cuo, pasu In-ke-lan a Tan-may kitidaan, Ci-hu-luo-se, Fa-kuo a Nuo-man-ti sa.

從北方日耳曼人從公元790年開始擴張，直到公元1066年丹麥人的後裔征服英格蘭，一般稱之為「維京時代」，是歐洲遠古時代和中世紀之間的過渡時期。維京人是著名的航海家，他們在得蘭群島、法羅群島、冰島、格陵蘭島，都設立了殖民地，在10世紀末曾不定期地在美洲紐芬蘭居住過。他們不僅是海盜，也同時進行貿易，甚至定居在歐洲沿海和河流兩岸。有記錄說公元839年他們曾作為拜占廷帝國的雇傭兵征服北非。他們的殖民地遍布歐洲，包括英格蘭的丹麥區、基輔羅斯、法國的諾曼第等等。 

katukuh tu hedek nu Wi-cin zitayan, kya Pei-o siteked satu kina kanatal atu kuo-wan, tawya miala tu kilisetu kiwkayan, malingatu micumud tu cung-se-ci.katukuh tu nikatabaki nu O-cuo dumaaca nu kanatalan tu icelang nu Kuo-wan, idaw tu ku sapiwawies tu Wi-cin kukungan, haymaw satu malawpes kina Wi-cin. kya wal lu sep mihcaan a Nuo-wi nu adidi'ay nu kanatalan. tadaangangan nu Wan-kuo ci Si-hu-e, Huo-la-cia-lan, A-e-fuo-hay-mu atu A-ke-de-e, Ka-e-ma-lein &quot; Kalmarunionen&quot; , cay lu siw pic mihcaan- cay lim tu lu mihcaan&quot; u cay sip seci hedek katukuh cay nem seci tu kalingatuan u Tan-may, Zuy-tin atu Nuo-wi masakumiay nu se-kan a Na-wi-ya kanatal lein-mung.

只是到了維京時代的末期，北歐才出現獨立的國家和國王，同時也接納了基督教，開始進入中世紀。直到歐洲各國王權強大，有能力抵抗維京海盜之後，維京方才逐漸開始消亡。約820年時的挪威小王國範圍。最重要的王國為西福爾、霍拉加蘭、阿爾弗海姆和阿格德爾 ，卡爾馬聯（Kalmarunionen，1397年-1523年）是14世紀末至16世紀初由丹麥、瑞典和挪威組成的斯堪的納維亞國家聯盟。

cay lu siw pic mihcaan nem bulad cay pic demiad, Tan-may, Zuy-ten atu Nuo-wuy a dayhiw itida i Zuy-ten timulan nu tukay Ka-e-ma sikawaw masasakamu, paytenm sa tina tuluay nu wan-kuo pulungen palekal ci Tay-dan-may ni-wan ci Ma-ke-li-te yise u Kuo-wan atu Se-cen, ina Nuo-wuy atu Zuy-ten kuo-wan u Tan-may kuo-wan kina sikawaway. Tan-may wan-se kina mikuwanay tina tuluay nu kanatalan. ina Zuy-ten atu Nuo-wuy hidatu ku nikasingangan tu wan-kuo. Tan-may hamin han nuheni mikawaw kina tuluay nu kanatalan a sakay hekal atu nu hitayan a kawawan, dumaan nu lalabuay nu kanatalan hidan tu kunipisiteked. nika, itida tu Lein-mung zitayan, Tan-may wan-kuo caay kaw mikawaway tina Zuy-ten se-cen atu kuo-wan, pasu Zuy-ten kuo-wan ci Ka-e-pa-se yu mikawaw henay tina zitayan. itini nikanai' nu salaadan, ina Zuy-tan tatengan nipikuwanan sipakayda i kanatal tu nu udip a siidaay nu nisinkiwan a Se-cen-tapang.

1397年6月17日，丹麥、瑞典和挪威的代表在瑞典南部城市卡爾馬舉行會議，決定三個王國共同擁戴丹麥女王瑪格麗特一世為國王和攝政者，即挪威和瑞典國王由丹麥國王兼任。丹麥王室成為三國的統治者。同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，各國內政則保持獨立。但是，在聯盟時期，丹麥國王並不總是可以兼任瑞典攝政或國王，如瑞典國王卡爾八世在位時期。在這些間隙里，瑞典的實際統治者通常是從本國貴族中選出的攝政官。 

nina tuluay nu kanatalan a Lei-mung hamin han nuheni ku Pei-o malacacay ku Kuo-wan nu mikuwanay, idaw ku dadatengan tu Pei-o kanatalan sapiwawies tu De-yi-ce-han-sa tunmung itida i Puo-luo ti-hay atu Pei-hay a sapiput tu sapisiwbay nu heni. cay lim tu hedek nu seci, Tan-may wanse atu Zuy-ten siidaay masasu ada, ina mihantayay nu Lei-mung sawsawni masasuada ku nuheni. ci Ke-li-se-ti-an ese itida i cay lim tu sep mihcaan mililid tu hitay midebung hiyaen nu mihantayay nu Zuy-ten siidaan pu'tan nuheni ku Zuy-ten suo-tu Se-de-ke-e-muo, sa hamin han nuheni mipatay ku palekalay a Zuy-ten siidaay. cay lim mihcaan tu lingatu a Ka-ma-len-mung kitidaan itida i cay lu wal sep mihcaan ci Ma-ke-li-te' ise sipabeli nida tu ilucan, ci Puo-mei-la-ni-ya a Ay-li-ke mala Nuo-wi a kuo-wan. ina Nuo-wi naw lala' nu Ke-li-lan subal, Pin-taw atu Fa-luo-subal hina satu u Tan-may ku mikuwanay.

三國的聯盟把整個北歐地區置於一個國王的統治下，有利於北歐國家對抗德意志漢薩同盟在波羅的海和北海的貿易壟斷地位。15世紀末，丹麥王室和瑞典貴族的矛盾激化，反對聯盟的衝突不斷爆發。克里斯蒂安二世于1520年率兵攻佔了被瑞典反對派貴族控制的瑞典首都斯德哥爾摩，並且殺害了大批參與起義的瑞典貴族。16世紀初期的卡馬聯盟領土1380年瑪格麗特一世讓她的外孫，波美拉尼亞的埃里克任挪威國王。原挪威屬地格陵蘭島、冰島和法羅群島從此開始受丹麥統治。

lingtu nu Lei-mung, ci dawmian ci Ma-ke-li-te' yise kanamuhan namin nu dumadumaan a Tan-may wansean, nika nikudan satu ina Tan-may wanse caay pihedek milawilaw tu Nuo-wi atu Zuy-ten a lalabuay nu kawawan, sisa hida satu a miliyas.cay sip katukuh cay lim seci, ina Tan-may palawpesen nu heni ku Han-sa-tun-mung misuayaw tu Puo-luo tu sakay siwbayan nu sapatatungus nu sakalepacawan.ina Tan-may Aw-ten-paw-wancaw a Ke-li-se-ti-an yise maala nuheni ku De-yi-ce kitidaan Se-le-su-yi-ke atu He-e-se-tay-in a sapikuwan. cay lim tu cay mihcaan ina siidaay nu Zuy-ten ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida i Ta-la-na-sen malingatu aca palekal tu tademaw sapaculi tu hitay nu Tan-may. cay lim tu lu mihcaan,ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida tu tung-mung niedapan miwawies tu Se-ke-e-muo, mademec kina hitay nu Tan-may, mapalekal aca kina Zuy-ten misiteked.   

聯盟初期，瑪格麗特一世的懷柔手段使丹麥王室受到各國貴族的擁戴，但後來丹麥王室不斷企圖控制挪威和瑞典的內政事務，導致聯盟的離心離德。14至16世紀，丹麥為了打破漢薩同盟對波羅的海貿易活動的支配而進行了一系列戰爭。丹麥奧登堡王朝的克里斯蒂安一世取得了德意志地區石勒蘇益格和荷爾施泰因的統治權。1521年瑞典貴族古斯塔夫·瓦薩在達拉納省重新招募了一支反抗丹麥的軍隊。1523年，古斯塔夫·瓦薩在漢薩同盟的幫助下攻入斯德哥爾摩，丹麥軍隊戰敗，瑞典恢復獨立。    

kapah tu ku nipisiteked nu Zuy-ten, ina Ka-e-ma malawpes tu, nika ina Tan-may atu Nuo-wi mahida tu ku nikadadiput nu heni a kanatal. cay lim lu sip mihcaan lawpesen kina Nuo-wi wankuo a ngangan, mala Tan-may nu sen. cay pic se-ci, Zuy-ten mangalay miala tu Puo-luo-ti-hay a bayu nu kinlian caay pisengal atu Tan-may malepacaw. cay nem lim wal mihcaan, sadikuday ina Zuy-ten maala tu kina Se-kan-ti-na-wi-ya subalan nu nipidebungan nu Zuy-ten itida i timulan nu bayu a kitidaan. cay wal sep siw mihcaan, E'-luo-se kanatal kanen nu heni kina Zuy-ten pikuwanan nu heni a Fun-lanan.nikudan nu nikalepacawan ni Na-puo-lun, saan idaw ku kiyaku itawya cay wal cay sip mihcaan, Tan-may sipabeli i Zuy-ten kina Nuo-wi .kinapina miwawies a malepacaw, ina Nuo-wi mala Zuy-ten kuo-wan ku mikuwanay a wan-kuo. cay siw sep lim mihcaan, ina Nuo-wi sipakayda i sungaay nu kawawan tu mitukulic kina Zuy-ten. cay siw lu wal mihcaan, miale kina Pin-taw tina Tan-may mitukulic. ina Fa-luo subal atu Ke-lin-lan katukuh ayda u Tan-may nu lala'an. 

瑞典恢復獨立後，卡爾馬聯盟已經瓦解，但丹麥和挪威仍然維持着聯盟國家。1534年挪威被取消王國的地位，降為丹麥的省。17世紀，瑞典為爭奪波羅的海霸權不斷與丹麥交戰。1658年，瑞典最終收復了斯堪的納維亞半島上長期被丹麥佔領的南部沿海地區。1809年，俄羅斯帝國吞併了瑞典統治下的芬蘭。拿破崙戰爭後，根據1814年基爾條約，丹麥將挪威轉讓給瑞典。經過了短暫的武裝抵抗，挪威成為瑞典國王統治下的王國。1905年，挪威以和平的方式從瑞典獨立。1938年，冰島脫離丹麥獨立。法羅群島和格陵蘭至今仍為丹麥領地。 

=='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
* 挪威：https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E6%8C%AA%E5%A8%81

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>pvvmo5i0mvxat09mxaiiinhyr6b62g2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140777</id>
      <parentid>140776</parentid>
      <timestamp>2026-05-22T23:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* cungli (總理) */</comment>
      <origin>140777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11325" sha1="llbw8rl0hgi521sk9eujw5hgvc7q971" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Norway.svg|thumb|u hata nu '''Norway (挪威)'''|alt=Flag of Norway.svg]]

'''Nuo-uy (挪威)'''

u '''Nuo-uy (挪威)''' sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 62 00 N, 10 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 323,802 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 304,282 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 19,520 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

hamin nu [[tademaw]]an sa 5,627,400 &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;.&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26&lt;/ref&gt;

kakalukan [[umah]] sa 2.70%, kilakilangan umah sa 27.80%, zumaay henay umah sa 69.50%.

== '''kanatal nu tapang a tuse (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Oslo ([[:zh:奥斯陆|奧斯陸]]).

=='''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)'''==
kakinging nu kanatal demiad sa 17 bulad 5 demiad.

=='''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)'''==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Harald V]], micakat a demiad sa i 1991 a mihca 1 bulad 17 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Norway (挪威) ayza sa ci [[:en:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]] ([[:en:Arbeiderpartiet|Ap]]) &lt;small&gt;(2021–)&lt;/small&gt;, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 10 bulad 14 demiad. 
[[tangan:Haraldsonnenes saga-Slaget ved Minne-W. Wetlesen.jpg|縮圖|對明訥戰役(slaget ved Minne)的描繪，畫中交戰雙方分別為由「盲王」馬格努斯（馬格努斯四世）和王位覬覦者西古德·斯勒姆貝(Sigurd Slembe)率領的叛軍和得到教會和貴族支持的英厄一世·哈拉德松(Inge 1. Haraldsson)。由Wilhelm Wetlesen繪於1899年]]

== '''likisi atu lalangawan nu Nuo-uy (挪威)''' ==
namaka amisay nu Ze-e-man tademaw namaka kunyen pic siw sep mihcaan malingatu mabuwah, katukuh tu kunyen cay sep nem nem mihcaan u iluc tu nu Tan-may kina midebungay tu Ing-ke-lan, saan tu hucunu &quot;Wi-ci zitayan&quot;, u O-cuo nu mukasi atu cungseci nu laadan a nikaydaan nu zitayan. mitahaway nu Wi-cin-tademawm, itida ku nuheni i Lan-de subal, Fa-luo subal, Pin-taw, Ke-lin-lan subal idaw ku nipatidengan tu babulawan nu kitidaan, itida i cay sep tu hedek nu secian nai' ku wantan mueneng i Mei-cuo-niw-hun-lan sa. caay kaw kukung ku nuheni, itawya nipisiwbay sa, itida satu mueneng i liklik nu O-cuo dadipasan atu sasauwacan. idaw ku nipikilukan tu kunyen wal lu siw mihcaan naw midebungay ku nuheni tu Pay-can-tin-ti-ku nu heitayan milalaw tu Pei-huy. u kitidaan nu heni main ku O-cuo, pasu In-ke-lan a Tan-may kitidaan, Ci-hu-luo-se, Fa-kuo a Nuo-man-ti sa.

從北方日耳曼人從公元790年開始擴張，直到公元1066年丹麥人的後裔征服英格蘭，一般稱之為「維京時代」，是歐洲遠古時代和中世紀之間的過渡時期。維京人是著名的航海家，他們在得蘭群島、法羅群島、冰島、格陵蘭島，都設立了殖民地，在10世紀末曾不定期地在美洲紐芬蘭居住過。他們不僅是海盜，也同時進行貿易，甚至定居在歐洲沿海和河流兩岸。有記錄說公元839年他們曾作為拜占廷帝國的雇傭兵征服北非。他們的殖民地遍布歐洲，包括英格蘭的丹麥區、基輔羅斯、法國的諾曼第等等。 

katukuh tu hedek nu Wi-cin zitayan, kya Pei-o siteked satu kina kanatal atu kuo-wan, tawya miala tu kilisetu kiwkayan, malingatu micumud tu cung-se-ci.katukuh tu nikatabaki nu O-cuo dumaaca nu kanatalan tu icelang nu Kuo-wan, idaw tu ku sapiwawies tu Wi-cin kukungan, haymaw satu malawpes kina Wi-cin. kya wal lu sep mihcaan a Nuo-wi nu adidi'ay nu kanatalan. tadaangangan nu Wan-kuo ci Si-hu-e, Huo-la-cia-lan, A-e-fuo-hay-mu atu A-ke-de-e, Ka-e-ma-lein &quot; Kalmarunionen&quot; , cay lu siw pic mihcaan- cay lim tu lu mihcaan&quot; u cay sip seci hedek katukuh cay nem seci tu kalingatuan u Tan-may, Zuy-tin atu Nuo-wi masakumiay nu se-kan a Na-wi-ya kanatal lein-mung.
[[tangan:Gunnar Knudsen 02.jpg|縮圖|sakacacay nu kalepacawan nu zitay a Nuo-wi tapang ci Kun-na. Ke'-nu-de-sen  一戰時期的挪威首相貢納·克努德森]]
只是到了維京時代的末期，北歐才出現獨立的國家和國王，同時也接納了基督教，開始進入中世紀。直到歐洲各國王權強大，有能力抵抗維京海盜之後，維京方才逐漸開始消亡。約820年時的挪威小王國範圍。最重要的王國為西福爾、霍拉加蘭、阿爾弗海姆和阿格德爾 ，卡爾馬聯（Kalmarunionen，1397年-1523年）是14世紀末至16世紀初由丹麥、瑞典和挪威組成的斯堪的納維亞國家聯盟。

cay lu siw pic mihcaan nem bulad cay pic demiad, Tan-may, Zuy-ten atu Nuo-wuy a dayhiw itida i Zuy-ten timulan nu tukay Ka-e-ma sikawaw masasakamu, paytenm sa tina tuluay nu wan-kuo pulungen palekal ci Tay-dan-may ni-wan ci Ma-ke-li-te yise u Kuo-wan atu Se-cen, ina Nuo-wuy atu Zuy-ten kuo-wan u Tan-may kuo-wan kina sikawaway. Tan-may wan-se kina mikuwanay tina tuluay nu kanatalan. ina Zuy-ten atu Nuo-wuy hidatu ku nikasingangan tu wan-kuo. Tan-may hamin han nuheni mikawaw kina tuluay nu kanatalan a sakay hekal atu nu hitayan a kawawan, dumaan nu lalabuay nu kanatalan hidan tu kunipisiteked. nika, itida tu Lein-mung zitayan, Tan-may wan-kuo caay kaw mikawaway tina Zuy-ten se-cen atu kuo-wan, pasu Zuy-ten kuo-wan ci Ka-e-pa-se yu mikawaw henay tina zitayan. itini nikanai' nu salaadan, ina Zuy-tan tatengan nipikuwanan sipakayda i kanatal tu nu udip a siidaay nu nisinkiwan a Se-cen-tapang.

1397年6月17日，丹麥、瑞典和挪威的代表在瑞典南部城市卡爾馬舉行會議，決定三個王國共同擁戴丹麥女王瑪格麗特一世為國王和攝政者，即挪威和瑞典國王由丹麥國王兼任。丹麥王室成為三國的統治者。同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，各國內政則保持獨立。但是，在聯盟時期，丹麥國王並不總是可以兼任瑞典攝政或國王，如瑞典國王卡爾八世在位時期。在這些間隙里，瑞典的實際統治者通常是從本國貴族中選出的攝政官。 

nina tuluay nu kanatalan a Lei-mung hamin han nuheni ku Pei-o malacacay ku Kuo-wan nu mikuwanay, idaw ku dadatengan tu Pei-o kanatalan sapiwawies tu De-yi-ce-han-sa tunmung itida i Puo-luo ti-hay atu Pei-hay a sapiput tu sapisiwbay nu heni. cay lim tu hedek nu seci, Tan-may wanse atu Zuy-ten siidaay masasu ada, ina mihantayay nu Lei-mung sawsawni masasuada ku nuheni. ci Ke-li-se-ti-an ese itida i cay lim tu sep mihcaan mililid tu hitay midebung hiyaen nu mihantayay nu Zuy-ten siidaan pu'tan nuheni ku Zuy-ten suo-tu Se-de-ke-e-muo, sa hamin han nuheni mipatay ku palekalay a Zuy-ten siidaay. cay lim mihcaan tu lingatu a Ka-ma-len-mung kitidaan itida i cay lu wal sep mihcaan ci Ma-ke-li-te' ise sipabeli nida tu ilucan, ci Puo-mei-la-ni-ya a Ay-li-ke mala Nuo-wi a kuo-wan. ina Nuo-wi naw lala' nu Ke-li-lan subal, Pin-taw atu Fa-luo-subal hina satu u Tan-may ku mikuwanay.

三國的聯盟把整個北歐地區置於一個國王的統治下，有利於北歐國家對抗德意志漢薩同盟在波羅的海和北海的貿易壟斷地位。15世紀末，丹麥王室和瑞典貴族的矛盾激化，反對聯盟的衝突不斷爆發。克里斯蒂安二世于1520年率兵攻佔了被瑞典反對派貴族控制的瑞典首都斯德哥爾摩，並且殺害了大批參與起義的瑞典貴族。16世紀初期的卡馬聯盟領土1380年瑪格麗特一世讓她的外孫，波美拉尼亞的埃里克任挪威國王。原挪威屬地格陵蘭島、冰島和法羅群島從此開始受丹麥統治。

lingtu nu Lei-mung, ci dawmian ci Ma-ke-li-te' yise kanamuhan namin nu dumadumaan a Tan-may wansean, nika nikudan satu ina Tan-may wanse caay pihedek milawilaw tu Nuo-wi atu Zuy-ten a lalabuay nu kawawan, sisa hida satu a miliyas.cay sip katukuh cay lim seci, ina Tan-may palawpesen nu heni ku Han-sa-tun-mung misuayaw tu Puo-luo tu sakay siwbayan nu sapatatungus nu sakalepacawan.ina Tan-may Aw-ten-paw-wancaw a Ke-li-se-ti-an yise maala nuheni ku De-yi-ce kitidaan Se-le-su-yi-ke atu He-e-se-tay-in a sapikuwan. cay lim tu cay mihcaan ina siidaay nu Zuy-ten ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida i Ta-la-na-sen malingatu aca palekal tu tademaw sapaculi tu hitay nu Tan-may. cay lim tu lu mihcaan,ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida tu tung-mung niedapan miwawies tu Se-ke-e-muo, mademec kina hitay nu Tan-may, mapalekal aca kina Zuy-ten misiteked.   

聯盟初期，瑪格麗特一世的懷柔手段使丹麥王室受到各國貴族的擁戴，但後來丹麥王室不斷企圖控制挪威和瑞典的內政事務，導致聯盟的離心離德。14至16世紀，丹麥為了打破漢薩同盟對波羅的海貿易活動的支配而進行了一系列戰爭。丹麥奧登堡王朝的克里斯蒂安一世取得了德意志地區石勒蘇益格和荷爾施泰因的統治權。1521年瑞典貴族古斯塔夫·瓦薩在達拉納省重新招募了一支反抗丹麥的軍隊。1523年，古斯塔夫·瓦薩在漢薩同盟的幫助下攻入斯德哥爾摩，丹麥軍隊戰敗，瑞典恢復獨立。    

kapah tu ku nipisiteked nu Zuy-ten, ina Ka-e-ma malawpes tu, nika ina Tan-may atu Nuo-wi mahida tu ku nikadadiput nu heni a kanatal. cay lim lu sip mihcaan lawpesen kina Nuo-wi wankuo a ngangan, mala Tan-may nu sen. cay pic se-ci, Zuy-ten mangalay miala tu Puo-luo-ti-hay a bayu nu kinlian caay pisengal atu Tan-may malepacaw. cay nem lim wal mihcaan, sadikuday ina Zuy-ten maala tu kina Se-kan-ti-na-wi-ya subalan nu nipidebungan nu Zuy-ten itida i timulan nu bayu a kitidaan. cay wal sep siw mihcaan, E'-luo-se kanatal kanen nu heni kina Zuy-ten pikuwanan nu heni a Fun-lanan.nikudan nu nikalepacawan ni Na-puo-lun, saan idaw ku kiyaku itawya cay wal cay sip mihcaan, Tan-may sipabeli i Zuy-ten kina Nuo-wi .kinapina miwawies a malepacaw, ina Nuo-wi mala Zuy-ten kuo-wan ku mikuwanay a wan-kuo. cay siw sep lim mihcaan, ina Nuo-wi sipakayda i sungaay nu kawawan tu mitukulic kina Zuy-ten. cay siw lu wal mihcaan, miale kina Pin-taw tina Tan-may mitukulic. ina Fa-luo subal atu Ke-lin-lan katukuh ayda u Tan-may nu lala'an. 

瑞典恢復獨立後，卡爾馬聯盟已經瓦解，但丹麥和挪威仍然維持着聯盟國家。1534年挪威被取消王國的地位，降為丹麥的省。17世紀，瑞典為爭奪波羅的海霸權不斷與丹麥交戰。1658年，瑞典最終收復了斯堪的納維亞半島上長期被丹麥佔領的南部沿海地區。1809年，俄羅斯帝國吞併了瑞典統治下的芬蘭。拿破崙戰爭後，根據1814年基爾條約，丹麥將挪威轉讓給瑞典。經過了短暫的武裝抵抗，挪威成為瑞典國王統治下的王國。1905年，挪威以和平的方式從瑞典獨立。1938年，冰島脫離丹麥獨立。法羅群島和格陵蘭至今仍為丹麥領地。 

=='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
* 挪威：https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E6%8C%AA%E5%A8%81

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>llbw8rl0hgi521sk9eujw5hgvc7q971</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140778</id>
      <parentid>140777</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:01:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* cungli (總理) */</comment>
      <origin>140778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11406" sha1="esn36c4e3cmtv9bn2734n7kdehjy0cj" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Norway.svg|thumb|u hata nu '''Norway (挪威)'''|alt=Flag of Norway.svg]]

'''Nuo-uy (挪威)'''

u '''Nuo-uy (挪威)''' sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 62 00 N, 10 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 323,802 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 304,282 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 19,520 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

hamin nu [[tademaw]]an sa 5,627,400 &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;.&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26&lt;/ref&gt;

kakalukan [[umah]] sa 2.70%, kilakilangan umah sa 27.80%, zumaay henay umah sa 69.50%.

== '''kanatal nu tapang a tuse (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Oslo ([[:zh:奥斯陆|奧斯陸]]).

=='''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)'''==
kakinging nu kanatal demiad sa 17 bulad 5 demiad.

=='''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)'''==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Harald V]], micakat a demiad sa i 1991 a mihca 1 bulad 17 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Norway (挪威) ayza sa ci [[:en:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]] ([[:en:Arbeiderpartiet|Ap]]) &lt;small&gt;(2021–)&lt;/small&gt;, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 10 bulad 14 demiad. 
[[tangan:Haraldsonnenes saga-Slaget ved Minne-W. Wetlesen.jpg|縮圖|對明訥戰役(slaget ved Minne)的描繪，畫中交戰雙方分別為由「盲王」馬格努斯（馬格努斯四世）和王位覬覦者西古德·斯勒姆貝(Sigurd Slembe)率領的叛軍和得到教會和貴族支持的英厄一世·哈拉德松(Inge 1. Haraldsson)。由Wilhelm Wetlesen繪於1899年]]

== '''likisi atu lalangawan nu Nuo-uy (挪威)''' ==
namaka amisay nu Ze-e-man tademaw namaka kunyen pic siw sep mihcaan malingatu mabuwah, katukuh tu kunyen cay sep nem nem mihcaan u iluc tu nu Tan-may kina midebungay tu Ing-ke-lan, saan tu hucunu &quot;Wi-ci zitayan&quot;, u O-cuo nu mukasi atu cungseci nu laadan a nikaydaan nu zitayan. mitahaway nu Wi-cin-tademawm, itida ku nuheni i Lan-de subal, Fa-luo subal, Pin-taw, Ke-lin-lan subal idaw ku nipatidengan tu babulawan nu kitidaan, itida i cay sep tu hedek nu secian nai' ku wantan mueneng i Mei-cuo-niw-hun-lan sa. caay kaw kukung ku nuheni, itawya nipisiwbay sa, itida satu mueneng i liklik nu O-cuo dadipasan atu sasauwacan. idaw ku nipikilukan tu kunyen wal lu siw mihcaan naw midebungay ku nuheni tu Pay-can-tin-ti-ku nu heitayan milalaw tu Pei-huy. u kitidaan nu heni main ku O-cuo, pasu In-ke-lan a Tan-may kitidaan, Ci-hu-luo-se, Fa-kuo a Nuo-man-ti sa.

從北方日耳曼人從公元790年開始擴張，直到公元1066年丹麥人的後裔征服英格蘭，一般稱之為「維京時代」，是歐洲遠古時代和中世紀之間的過渡時期。維京人是著名的航海家，他們在得蘭群島、法羅群島、冰島、格陵蘭島，都設立了殖民地，在10世紀末曾不定期地在美洲紐芬蘭居住過。他們不僅是海盜，也同時進行貿易，甚至定居在歐洲沿海和河流兩岸。有記錄說公元839年他們曾作為拜占廷帝國的雇傭兵征服北非。他們的殖民地遍布歐洲，包括英格蘭的丹麥區、基輔羅斯、法國的諾曼第等等。 

katukuh tu hedek nu Wi-cin zitayan, kya Pei-o siteked satu kina kanatal atu kuo-wan, tawya miala tu kilisetu kiwkayan, malingatu micumud tu cung-se-ci.katukuh tu nikatabaki nu O-cuo dumaaca nu kanatalan tu icelang nu Kuo-wan, idaw tu ku sapiwawies tu Wi-cin kukungan, haymaw satu malawpes kina Wi-cin. kya wal lu sep mihcaan a Nuo-wi nu adidi'ay nu kanatalan. tadaangangan nu Wan-kuo ci Si-hu-e, Huo-la-cia-lan, A-e-fuo-hay-mu atu A-ke-de-e, Ka-e-ma-lein &quot; Kalmarunionen&quot; , cay lu siw pic mihcaan- cay lim tu lu mihcaan&quot; u cay sip seci hedek katukuh cay nem seci tu kalingatuan u Tan-may, Zuy-tin atu Nuo-wi masakumiay nu se-kan a Na-wi-ya kanatal lein-mung.
[[tangan:Gunnar Knudsen 02.jpg|縮圖|sakacacay nu kalepacawan nu zitay a Nuo-wi tapang ci Kun-na. Ke'-nu-de-sen  一戰時期的挪威首相貢納·克努德森]]
只是到了維京時代的末期，北歐才出現獨立的國家和國王，同時也接納了基督教，開始進入中世紀。直到歐洲各國王權強大，有能力抵抗維京海盜之後，維京方才逐漸開始消亡。約820年時的挪威小王國範圍。最重要的王國為西福爾、霍拉加蘭、阿爾弗海姆和阿格德爾 ，卡爾馬聯（Kalmarunionen，1397年-1523年）是14世紀末至16世紀初由丹麥、瑞典和挪威組成的斯堪的納維亞國家聯盟。

cay lu siw pic mihcaan nem bulad cay pic demiad, Tan-may, Zuy-ten atu Nuo-wuy a dayhiw itida i Zuy-ten timulan nu tukay Ka-e-ma sikawaw masasakamu, paytenm sa tina tuluay nu wan-kuo pulungen palekal ci Tay-dan-may ni-wan ci Ma-ke-li-te yise u Kuo-wan atu Se-cen, ina Nuo-wuy atu Zuy-ten kuo-wan u Tan-may kuo-wan kina sikawaway. Tan-may wan-se kina mikuwanay tina tuluay nu kanatalan. ina Zuy-ten atu Nuo-wuy hidatu ku nikasingangan tu wan-kuo. Tan-may hamin han nuheni mikawaw kina tuluay nu kanatalan a sakay hekal atu nu hitayan a kawawan, dumaan nu lalabuay nu kanatalan hidan tu kunipisiteked. nika, itida tu Lein-mung zitayan, Tan-may wan-kuo caay kaw mikawaway tina Zuy-ten se-cen atu kuo-wan, pasu Zuy-ten kuo-wan ci Ka-e-pa-se yu mikawaw henay tina zitayan. itini nikanai' nu salaadan, ina Zuy-tan tatengan nipikuwanan sipakayda i kanatal tu nu udip a siidaay nu nisinkiwan a Se-cen-tapang.

1397年6月17日，丹麥、瑞典和挪威的代表在瑞典南部城市卡爾馬舉行會議，決定三個王國共同擁戴丹麥女王瑪格麗特一世為國王和攝政者，即挪威和瑞典國王由丹麥國王兼任。丹麥王室成為三國的統治者。同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，各國內政則保持獨立。但是，在聯盟時期，丹麥國王並不總是可以兼任瑞典攝政或國王，如瑞典國王卡爾八世在位時期。在這些間隙里，瑞典的實際統治者通常是從本國貴族中選出的攝政官。 
[[tangan:Storting Spring 2016.JPG|縮圖|Nuo-wi yi-huy luma' 挪威議會大廈]]
nina tuluay nu kanatalan a Lei-mung hamin han nuheni ku Pei-o malacacay ku Kuo-wan nu mikuwanay, idaw ku dadatengan tu Pei-o kanatalan sapiwawies tu De-yi-ce-han-sa tunmung itida i Puo-luo ti-hay atu Pei-hay a sapiput tu sapisiwbay nu heni. cay lim tu hedek nu seci, Tan-may wanse atu Zuy-ten siidaay masasu ada, ina mihantayay nu Lei-mung sawsawni masasuada ku nuheni. ci Ke-li-se-ti-an ese itida i cay lim tu sep mihcaan mililid tu hitay midebung hiyaen nu mihantayay nu Zuy-ten siidaan pu'tan nuheni ku Zuy-ten suo-tu Se-de-ke-e-muo, sa hamin han nuheni mipatay ku palekalay a Zuy-ten siidaay. cay lim mihcaan tu lingatu a Ka-ma-len-mung kitidaan itida i cay lu wal sep mihcaan ci Ma-ke-li-te' ise sipabeli nida tu ilucan, ci Puo-mei-la-ni-ya a Ay-li-ke mala Nuo-wi a kuo-wan. ina Nuo-wi naw lala' nu Ke-li-lan subal, Pin-taw atu Fa-luo-subal hina satu u Tan-may ku mikuwanay.

三國的聯盟把整個北歐地區置於一個國王的統治下，有利於北歐國家對抗德意志漢薩同盟在波羅的海和北海的貿易壟斷地位。15世紀末，丹麥王室和瑞典貴族的矛盾激化，反對聯盟的衝突不斷爆發。克里斯蒂安二世于1520年率兵攻佔了被瑞典反對派貴族控制的瑞典首都斯德哥爾摩，並且殺害了大批參與起義的瑞典貴族。16世紀初期的卡馬聯盟領土1380年瑪格麗特一世讓她的外孫，波美拉尼亞的埃里克任挪威國王。原挪威屬地格陵蘭島、冰島和法羅群島從此開始受丹麥統治。

lingtu nu Lei-mung, ci dawmian ci Ma-ke-li-te' yise kanamuhan namin nu dumadumaan a Tan-may wansean, nika nikudan satu ina Tan-may wanse caay pihedek milawilaw tu Nuo-wi atu Zuy-ten a lalabuay nu kawawan, sisa hida satu a miliyas.cay sip katukuh cay lim seci, ina Tan-may palawpesen nu heni ku Han-sa-tun-mung misuayaw tu Puo-luo tu sakay siwbayan nu sapatatungus nu sakalepacawan.ina Tan-may Aw-ten-paw-wancaw a Ke-li-se-ti-an yise maala nuheni ku De-yi-ce kitidaan Se-le-su-yi-ke atu He-e-se-tay-in a sapikuwan. cay lim tu cay mihcaan ina siidaay nu Zuy-ten ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida i Ta-la-na-sen malingatu aca palekal tu tademaw sapaculi tu hitay nu Tan-may. cay lim tu lu mihcaan,ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida tu tung-mung niedapan miwawies tu Se-ke-e-muo, mademec kina hitay nu Tan-may, mapalekal aca kina Zuy-ten misiteked.   

聯盟初期，瑪格麗特一世的懷柔手段使丹麥王室受到各國貴族的擁戴，但後來丹麥王室不斷企圖控制挪威和瑞典的內政事務，導致聯盟的離心離德。14至16世紀，丹麥為了打破漢薩同盟對波羅的海貿易活動的支配而進行了一系列戰爭。丹麥奧登堡王朝的克里斯蒂安一世取得了德意志地區石勒蘇益格和荷爾施泰因的統治權。1521年瑞典貴族古斯塔夫·瓦薩在達拉納省重新招募了一支反抗丹麥的軍隊。1523年，古斯塔夫·瓦薩在漢薩同盟的幫助下攻入斯德哥爾摩，丹麥軍隊戰敗，瑞典恢復獨立。    

kapah tu ku nipisiteked nu Zuy-ten, ina Ka-e-ma malawpes tu, nika ina Tan-may atu Nuo-wi mahida tu ku nikadadiput nu heni a kanatal. cay lim lu sip mihcaan lawpesen kina Nuo-wi wankuo a ngangan, mala Tan-may nu sen. cay pic se-ci, Zuy-ten mangalay miala tu Puo-luo-ti-hay a bayu nu kinlian caay pisengal atu Tan-may malepacaw. cay nem lim wal mihcaan, sadikuday ina Zuy-ten maala tu kina Se-kan-ti-na-wi-ya subalan nu nipidebungan nu Zuy-ten itida i timulan nu bayu a kitidaan. cay wal sep siw mihcaan, E'-luo-se kanatal kanen nu heni kina Zuy-ten pikuwanan nu heni a Fun-lanan.nikudan nu nikalepacawan ni Na-puo-lun, saan idaw ku kiyaku itawya cay wal cay sip mihcaan, Tan-may sipabeli i Zuy-ten kina Nuo-wi .kinapina miwawies a malepacaw, ina Nuo-wi mala Zuy-ten kuo-wan ku mikuwanay a wan-kuo. cay siw sep lim mihcaan, ina Nuo-wi sipakayda i sungaay nu kawawan tu mitukulic kina Zuy-ten. cay siw lu wal mihcaan, miale kina Pin-taw tina Tan-may mitukulic. ina Fa-luo subal atu Ke-lin-lan katukuh ayda u Tan-may nu lala'an. 

瑞典恢復獨立後，卡爾馬聯盟已經瓦解，但丹麥和挪威仍然維持着聯盟國家。1534年挪威被取消王國的地位，降為丹麥的省。17世紀，瑞典為爭奪波羅的海霸權不斷與丹麥交戰。1658年，瑞典最終收復了斯堪的納維亞半島上長期被丹麥佔領的南部沿海地區。1809年，俄羅斯帝國吞併了瑞典統治下的芬蘭。拿破崙戰爭後，根據1814年基爾條約，丹麥將挪威轉讓給瑞典。經過了短暫的武裝抵抗，挪威成為瑞典國王統治下的王國。1905年，挪威以和平的方式從瑞典獨立。1938年，冰島脫離丹麥獨立。法羅群島和格陵蘭至今仍為丹麥領地。 

=='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
* 挪威：https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E6%8C%AA%E5%A8%81

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>esn36c4e3cmtv9bn2734n7kdehjy0cj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140779</id>
      <parentid>140778</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* cungli (總理) */</comment>
      <origin>140779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11480" sha1="i5fo1oo8ux7591ekysvikzrlcirbcur" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Norway.svg|thumb|u hata nu '''Norway (挪威)'''|alt=Flag of Norway.svg]]

'''Nuo-uy (挪威)'''

u '''Nuo-uy (挪威)''' sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 62 00 N, 10 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 323,802 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 304,282 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 19,520 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

hamin nu [[tademaw]]an sa 5,627,400 &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;.&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26&lt;/ref&gt;

kakalukan [[umah]] sa 2.70%, kilakilangan umah sa 27.80%, zumaay henay umah sa 69.50%.

== '''kanatal nu tapang a tuse (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Oslo ([[:zh:奥斯陆|奧斯陸]]).

=='''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)'''==
kakinging nu kanatal demiad sa 17 bulad 5 demiad.

=='''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)'''==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Harald V]], micakat a demiad sa i 1991 a mihca 1 bulad 17 demiad.

== '''cungli (總理)''' ==
u cunli nu Norway (挪威) ayza sa ci [[:en:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]] ([[:en:Arbeiderpartiet|Ap]]) &lt;small&gt;(2021–)&lt;/small&gt;, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 10 bulad 14 demiad. 
[[tangan:Haraldsonnenes saga-Slaget ved Minne-W. Wetlesen.jpg|縮圖|對明訥戰役(slaget ved Minne)的描繪，畫中交戰雙方分別為由「盲王」馬格努斯（馬格努斯四世）和王位覬覦者西古德·斯勒姆貝(Sigurd Slembe)率領的叛軍和得到教會和貴族支持的英厄一世·哈拉德松(Inge 1. Haraldsson)。由Wilhelm Wetlesen繪於1899年]]

== '''likisi atu lalangawan nu Nuo-uy (挪威)''' ==
namaka amisay nu Ze-e-man tademaw namaka kunyen pic siw sep mihcaan malingatu mabuwah, katukuh tu kunyen cay sep nem nem mihcaan u iluc tu nu Tan-may kina midebungay tu Ing-ke-lan, saan tu hucunu &quot;Wi-ci zitayan&quot;, u O-cuo nu mukasi atu cungseci nu laadan a nikaydaan nu zitayan. mitahaway nu Wi-cin-tademawm, itida ku nuheni i Lan-de subal, Fa-luo subal, Pin-taw, Ke-lin-lan subal idaw ku nipatidengan tu babulawan nu kitidaan, itida i cay sep tu hedek nu secian nai' ku wantan mueneng i Mei-cuo-niw-hun-lan sa. caay kaw kukung ku nuheni, itawya nipisiwbay sa, itida satu mueneng i liklik nu O-cuo dadipasan atu sasauwacan. idaw ku nipikilukan tu kunyen wal lu siw mihcaan naw midebungay ku nuheni tu Pay-can-tin-ti-ku nu heitayan milalaw tu Pei-huy. u kitidaan nu heni main ku O-cuo, pasu In-ke-lan a Tan-may kitidaan, Ci-hu-luo-se, Fa-kuo a Nuo-man-ti sa.

從北方日耳曼人從公元790年開始擴張，直到公元1066年丹麥人的後裔征服英格蘭，一般稱之為「維京時代」，是歐洲遠古時代和中世紀之間的過渡時期。維京人是著名的航海家，他們在得蘭群島、法羅群島、冰島、格陵蘭島，都設立了殖民地，在10世紀末曾不定期地在美洲紐芬蘭居住過。他們不僅是海盜，也同時進行貿易，甚至定居在歐洲沿海和河流兩岸。有記錄說公元839年他們曾作為拜占廷帝國的雇傭兵征服北非。他們的殖民地遍布歐洲，包括英格蘭的丹麥區、基輔羅斯、法國的諾曼第等等。 

katukuh tu hedek nu Wi-cin zitayan, kya Pei-o siteked satu kina kanatal atu kuo-wan, tawya miala tu kilisetu kiwkayan, malingatu micumud tu cung-se-ci.katukuh tu nikatabaki nu O-cuo dumaaca nu kanatalan tu icelang nu Kuo-wan, idaw tu ku sapiwawies tu Wi-cin kukungan, haymaw satu malawpes kina Wi-cin. kya wal lu sep mihcaan a Nuo-wi nu adidi'ay nu kanatalan. tadaangangan nu Wan-kuo ci Si-hu-e, Huo-la-cia-lan, A-e-fuo-hay-mu atu A-ke-de-e, Ka-e-ma-lein &quot; Kalmarunionen&quot; , cay lu siw pic mihcaan- cay lim tu lu mihcaan&quot; u cay sip seci hedek katukuh cay nem seci tu kalingatuan u Tan-may, Zuy-tin atu Nuo-wi masakumiay nu se-kan a Na-wi-ya kanatal lein-mung.
[[tangan:Gunnar Knudsen 02.jpg|縮圖|sakacacay nu kalepacawan nu zitay a Nuo-wi tapang ci Kun-na. Ke'-nu-de-sen  一戰時期的挪威首相貢納·克努德森]]
只是到了維京時代的末期，北歐才出現獨立的國家和國王，同時也接納了基督教，開始進入中世紀。直到歐洲各國王權強大，有能力抵抗維京海盜之後，維京方才逐漸開始消亡。約820年時的挪威小王國範圍。最重要的王國為西福爾、霍拉加蘭、阿爾弗海姆和阿格德爾 ，卡爾馬聯（Kalmarunionen，1397年-1523年）是14世紀末至16世紀初由丹麥、瑞典和挪威組成的斯堪的納維亞國家聯盟。

cay lu siw pic mihcaan nem bulad cay pic demiad, Tan-may, Zuy-ten atu Nuo-wuy a dayhiw itida i Zuy-ten timulan nu tukay Ka-e-ma sikawaw masasakamu, paytenm sa tina tuluay nu wan-kuo pulungen palekal ci Tay-dan-may ni-wan ci Ma-ke-li-te yise u Kuo-wan atu Se-cen, ina Nuo-wuy atu Zuy-ten kuo-wan u Tan-may kuo-wan kina sikawaway. Tan-may wan-se kina mikuwanay tina tuluay nu kanatalan. ina Zuy-ten atu Nuo-wuy hidatu ku nikasingangan tu wan-kuo. Tan-may hamin han nuheni mikawaw kina tuluay nu kanatalan a sakay hekal atu nu hitayan a kawawan, dumaan nu lalabuay nu kanatalan hidan tu kunipisiteked. nika, itida tu Lein-mung zitayan, Tan-may wan-kuo caay kaw mikawaway tina Zuy-ten se-cen atu kuo-wan, pasu Zuy-ten kuo-wan ci Ka-e-pa-se yu mikawaw henay tina zitayan. itini nikanai' nu salaadan, ina Zuy-tan tatengan nipikuwanan sipakayda i kanatal tu nu udip a siidaay nu nisinkiwan a Se-cen-tapang.

1397年6月17日，丹麥、瑞典和挪威的代表在瑞典南部城市卡爾馬舉行會議，決定三個王國共同擁戴丹麥女王瑪格麗特一世為國王和攝政者，即挪威和瑞典國王由丹麥國王兼任。丹麥王室成為三國的統治者。同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，同時瑞典和挪威仍然保留了王國的地位。丹麥王室總攬三國的外交和國防事務，各國內政則保持獨立。但是，在聯盟時期，丹麥國王並不總是可以兼任瑞典攝政或國王，如瑞典國王卡爾八世在位時期。在這些間隙里，瑞典的實際統治者通常是從本國貴族中選出的攝政官。 
[[tangan:Storting Spring 2016.JPG|縮圖|Nuo-wi yi-huy luma' 挪威議會大廈]]
nina tuluay nu kanatalan a Lei-mung hamin han nuheni ku Pei-o malacacay ku Kuo-wan nu mikuwanay, idaw ku dadatengan tu Pei-o kanatalan sapiwawies tu De-yi-ce-han-sa tunmung itida i Puo-luo ti-hay atu Pei-hay a sapiput tu sapisiwbay nu heni. cay lim tu hedek nu seci, Tan-may wanse atu Zuy-ten siidaay masasu ada, ina mihantayay nu Lei-mung sawsawni masasuada ku nuheni. ci Ke-li-se-ti-an ese itida i cay lim tu sep mihcaan mililid tu hitay midebung hiyaen nu mihantayay nu Zuy-ten siidaan pu'tan nuheni ku Zuy-ten suo-tu Se-de-ke-e-muo, sa hamin han nuheni mipatay ku palekalay a Zuy-ten siidaay. cay lim mihcaan tu lingatu a Ka-ma-len-mung kitidaan itida i cay lu wal sep mihcaan ci Ma-ke-li-te' ise sipabeli nida tu ilucan, ci Puo-mei-la-ni-ya a Ay-li-ke mala Nuo-wi a kuo-wan. ina Nuo-wi naw lala' nu Ke-li-lan subal, Pin-taw atu Fa-luo-subal hina satu u Tan-may ku mikuwanay.

三國的聯盟把整個北歐地區置於一個國王的統治下，有利於北歐國家對抗德意志漢薩同盟在波羅的海和北海的貿易壟斷地位。15世紀末，丹麥王室和瑞典貴族的矛盾激化，反對聯盟的衝突不斷爆發。克里斯蒂安二世于1520年率兵攻佔了被瑞典反對派貴族控制的瑞典首都斯德哥爾摩，並且殺害了大批參與起義的瑞典貴族。16世紀初期的卡馬聯盟領土1380年瑪格麗特一世讓她的外孫，波美拉尼亞的埃里克任挪威國王。原挪威屬地格陵蘭島、冰島和法羅群島從此開始受丹麥統治。

lingtu nu Lei-mung, ci dawmian ci Ma-ke-li-te' yise kanamuhan namin nu dumadumaan a Tan-may wansean, nika nikudan satu ina Tan-may wanse caay pihedek milawilaw tu Nuo-wi atu Zuy-ten a lalabuay nu kawawan, sisa hida satu a miliyas.cay sip katukuh cay lim seci, ina Tan-may palawpesen nu heni ku Han-sa-tun-mung misuayaw tu Puo-luo tu sakay siwbayan nu sapatatungus nu sakalepacawan.ina Tan-may Aw-ten-paw-wancaw a Ke-li-se-ti-an yise maala nuheni ku De-yi-ce kitidaan Se-le-su-yi-ke atu He-e-se-tay-in a sapikuwan. cay lim tu cay mihcaan ina siidaay nu Zuy-ten ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida i Ta-la-na-sen malingatu aca palekal tu tademaw sapaculi tu hitay nu Tan-may. cay lim tu lu mihcaan,ci Ku-se-ta-hu. Wa-sa itida tu tung-mung niedapan miwawies tu Se-ke-e-muo, mademec kina hitay nu Tan-may, mapalekal aca kina Zuy-ten misiteked.   
[[tangan:Royal Palace in Oslo.JPG|縮圖|wan-ku nu Nuo-wi   挪威王宮]]
聯盟初期，瑪格麗特一世的懷柔手段使丹麥王室受到各國貴族的擁戴，但後來丹麥王室不斷企圖控制挪威和瑞典的內政事務，導致聯盟的離心離德。14至16世紀，丹麥為了打破漢薩同盟對波羅的海貿易活動的支配而進行了一系列戰爭。丹麥奧登堡王朝的克里斯蒂安一世取得了德意志地區石勒蘇益格和荷爾施泰因的統治權。1521年瑞典貴族古斯塔夫·瓦薩在達拉納省重新招募了一支反抗丹麥的軍隊。1523年，古斯塔夫·瓦薩在漢薩同盟的幫助下攻入斯德哥爾摩，丹麥軍隊戰敗，瑞典恢復獨立。    

kapah tu ku nipisiteked nu Zuy-ten, ina Ka-e-ma malawpes tu, nika ina Tan-may atu Nuo-wi mahida tu ku nikadadiput nu heni a kanatal. cay lim lu sip mihcaan lawpesen kina Nuo-wi wankuo a ngangan, mala Tan-may nu sen. cay pic se-ci, Zuy-ten mangalay miala tu Puo-luo-ti-hay a bayu nu kinlian caay pisengal atu Tan-may malepacaw. cay nem lim wal mihcaan, sadikuday ina Zuy-ten maala tu kina Se-kan-ti-na-wi-ya subalan nu nipidebungan nu Zuy-ten itida i timulan nu bayu a kitidaan. cay wal sep siw mihcaan, E'-luo-se kanatal kanen nu heni kina Zuy-ten pikuwanan nu heni a Fun-lanan.nikudan nu nikalepacawan ni Na-puo-lun, saan idaw ku kiyaku itawya cay wal cay sip mihcaan, Tan-may sipabeli i Zuy-ten kina Nuo-wi .kinapina miwawies a malepacaw, ina Nuo-wi mala Zuy-ten kuo-wan ku mikuwanay a wan-kuo. cay siw sep lim mihcaan, ina Nuo-wi sipakayda i sungaay nu kawawan tu mitukulic kina Zuy-ten. cay siw lu wal mihcaan, miale kina Pin-taw tina Tan-may mitukulic. ina Fa-luo subal atu Ke-lin-lan katukuh ayda u Tan-may nu lala'an. 

瑞典恢復獨立後，卡爾馬聯盟已經瓦解，但丹麥和挪威仍然維持着聯盟國家。1534年挪威被取消王國的地位，降為丹麥的省。17世紀，瑞典為爭奪波羅的海霸權不斷與丹麥交戰。1658年，瑞典最終收復了斯堪的納維亞半島上長期被丹麥佔領的南部沿海地區。1809年，俄羅斯帝國吞併了瑞典統治下的芬蘭。拿破崙戰爭後，根據1814年基爾條約，丹麥將挪威轉讓給瑞典。經過了短暫的武裝抵抗，挪威成為瑞典國王統治下的王國。1905年，挪威以和平的方式從瑞典獨立。1938年，冰島脫離丹麥獨立。法羅群島和格陵蘭至今仍為丹麥領地。 

=='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
* 挪威：https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E6%8C%AA%E5%A8%81

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>i5fo1oo8ux7591ekysvikzrlcirbcur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talu acawa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12893</id>
    <revision>
      <id>140780</id>
      <timestamp>2026-05-23T00:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>napatizeng tu kasabelih, lacul ku &quot;== kakiliman == Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.  '''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中…&quot;</comment>
      <origin>140780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="542" sha1="0ezjkws4vr8g21ral7u5arjxhuqczeo" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。</text>
      <sha1>0ezjkws4vr8g21ral7u5arjxhuqczeo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140781</id>
      <parentid>140780</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:06:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakiliman */</comment>
      <origin>140781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1755" sha1="10r1flsn4clp0hft13q6kpthx8cwupe" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。</text>
      <sha1>10r1flsn4clp0hft13q6kpthx8cwupe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140782</id>
      <parentid>140781</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:07:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>/* nilaculan */</comment>
      <origin>140782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2432" sha1="a5tjm17gits7ro48a91vkdye2solmvp" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。

1992 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw cen-bu pabinawlan tu Taluay a acawa tayni i Taywan mana’nel. duduc tu nu hulic, imahini Taluay a acawa kapah micumud i Taywan zikuz kapah misinsi tu sakisitungus mueneng luma’ nu acawa, mueneng i luma’ nu acawa 4 a mihcaan kapah misinsi tu amatines ku eneng, madem ku 2 a mihcaan zikuz mapatay ku acawa patahkal tu cen-min kapah misinsi a mana’nel,

1992年，中華民國政府開放大陸配偶赴台定居&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;。依照相關法律法規，目前大陸籍配偶經許可入境臺灣地區後可申請依親居留，依親居留滿4年可申請長期居留，長期居留滿2年後提出喪失原籍證明可申請定居，</text>
      <sha1>a5tjm17gits7ro48a91vkdye2solmvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140783</id>
      <parentid>140782</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakiliman */</comment>
      <origin>140783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2921" sha1="a7px1cxy8s1c2esb016s4mk1eictiys" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。

1992 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw cen-bu pabinawlan tu Taluay a acawa tayni i Taywan mana’nel. duduc tu nu hulic, imahini Taluay a acawa kapah micumud i Taywan zikuz kapah misinsi tu sakisitungus mueneng luma’ nu acawa, mueneng i luma’ nu acawa 4 a mihcaan kapah misinsi tu amatines ku eneng, madem ku 2 a mihcaan zikuz mapatay ku acawa patahkal tu cen-min kapah misinsi a mana’nel,

1992年，中華民國政府開放大陸配偶赴台定居&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;。依照相關法律法規，目前大陸籍配偶經許可入境臺灣地區後可申請依親居留，依親居留滿4年可申請長期居留，長期居留滿2年後提出喪失原籍證明可申請定居，

ayza “makay pueneng i luma’ nu acawa saapuyu’ay 6 a mihcaan” kapah a pakika, misinsi tu Cuwng-hwa-min-kuw a bimunsiw, pakutay han tu Taywan a tademaw. i Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw atu hulican nu kanatal, u ngangan pakutay han tu Taywan a tademaw.

這時（從依親居留起算最短歷經6年）即可設戶籍、申請中華民國國民身分證&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;，身份轉換為臺灣地區人民。在中華人民共和國法律中，身份則轉化為台灣地區居民。</text>
      <sha1>a7px1cxy8s1c2esb016s4mk1eictiys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140784</id>
      <parentid>140783</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:10:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <origin>140784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3980" sha1="jr5ylxp7r9znkahceufr7b1ef271vek" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。

1992 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw cen-bu pabinawlan tu Taluay a acawa tayni i Taywan mana’nel. duduc tu nu hulic, imahini Taluay a acawa kapah micumud i Taywan zikuz kapah misinsi tu sakisitungus mueneng luma’ nu acawa, mueneng i luma’ nu acawa 4 a mihcaan kapah misinsi tu amatines ku eneng, madem ku 2 a mihcaan zikuz mapatay ku acawa patahkal tu cen-min kapah misinsi a mana’nel,

1992年，中華民國政府開放大陸配偶赴台定居&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;。依照相關法律法規，目前大陸籍配偶經許可入境臺灣地區後可申請依親居留，依親居留滿4年可申請長期居留，長期居留滿2年後提出喪失原籍證明可申請定居，

ayza “makay pueneng i luma’ nu acawa saapuyu’ay 6 a mihcaan” kapah a pakika, misinsi tu Cuwng-hwa-min-kuw a bimunsiw, pakutay han tu Taywan a tademaw. i Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw atu hulican nu kanatal, u ngangan pakutay han tu Taywan a tademaw.

這時（從依親居留起算最短歷經6年）即可設戶籍、申請中華民國國民身分證&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;，身份轉換為臺灣地區人民。在中華人民共和國法律中，身份則轉化為台灣地區居民。

== tungusay hulic 法律權益 ==
i hulicay a kawawan, i Taluay a acawa “anuca maala tu ku nu Tayawanay a minbunsiw nu Taluay a acawa” micaluk tu Taluay a zaysang “mahiniay luma’, nisinga’ i gingku tu kalisiw” malalitin tu ku hulic nu tusaay a kanatal “tatungus a tusa ku hulic

在法律實務中，在大陸地區設有籍之陸配（或已取得台灣身分證之陸籍配偶）繼承位於大陸境內的遺產（如房產、銀行存款）時，涉及兩岸法律銜接的「法律適用雙軌制」邏輯。

tatengaay tu a minbusiw, pakayni tatenga’ay tu ku ngangan asitungus micaluk, miazih tu micalukay atu mapacalukay u kacacayat nu hulic. u pikawawan, anu malilid ku mueneng i Taywan a tademaw, atu laluma’an tatenga’ a tatungus tu hulic nu Taywan u mamicaluk tu a kawaw.

身分認定之適用： 關於繼承權人的身分認定及繼承順位，通常需視繼承人與被繼承人的法律關係。在實務操作中，若涉及台灣居民身分，其親屬關係的認定需符合台灣《民法》繼承編之規範。</text>
      <sha1>jr5ylxp7r9znkahceufr7b1ef271vek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140785</id>
      <parentid>140784</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>/* tungusay hulic 法律權益 */</comment>
      <origin>140785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4424" sha1="7vz74i0c0w2bskbuop56c43a84105x0" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。

1992 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw cen-bu pabinawlan tu Taluay a acawa tayni i Taywan mana’nel. duduc tu nu hulic, imahini Taluay a acawa kapah micumud i Taywan zikuz kapah misinsi tu sakisitungus mueneng luma’ nu acawa, mueneng i luma’ nu acawa 4 a mihcaan kapah misinsi tu amatines ku eneng, madem ku 2 a mihcaan zikuz mapatay ku acawa patahkal tu cen-min kapah misinsi a mana’nel,

1992年，中華民國政府開放大陸配偶赴台定居&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;。依照相關法律法規，目前大陸籍配偶經許可入境臺灣地區後可申請依親居留，依親居留滿4年可申請長期居留，長期居留滿2年後提出喪失原籍證明可申請定居，

ayza “makay pueneng i luma’ nu acawa saapuyu’ay 6 a mihcaan” kapah a pakika, misinsi tu Cuwng-hwa-min-kuw a bimunsiw, pakutay han tu Taywan a tademaw. i Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw atu hulican nu kanatal, u ngangan pakutay han tu Taywan a tademaw.

這時（從依親居留起算最短歷經6年）即可設戶籍、申請中華民國國民身分證&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;，身份轉換為臺灣地區人民。在中華人民共和國法律中，身份則轉化為台灣地區居民。

== tungusay hulic 法律權益 ==
i hulicay a kawawan, i Taluay a acawa “anuca maala tu ku nu Tayawanay a minbunsiw nu Taluay a acawa” micaluk tu Taluay a zaysang “mahiniay luma’, nisinga’ i gingku tu kalisiw” malalitin tu ku hulic nu tusaay a kanatal “tatungus a tusa ku hulic

在法律實務中，在大陸地區設有籍之陸配（或已取得台灣身分證之陸籍配偶）繼承位於大陸境內的遺產（如房產、銀行存款）時，涉及兩岸法律銜接的「法律適用雙軌制」邏輯。

tatengaay tu a minbusiw, pakayni tatenga’ay tu ku ngangan asitungus micaluk, miazih tu micalukay atu mapacalukay u kacacayat nu hulic. u pikawawan, anu malilid ku mueneng i Taywan a tademaw, atu laluma’an tatenga’ a tatungus tu hulic nu Taywan u mamicaluk tu a kawaw.

身分認定之適用： 關於繼承權人的身分認定及繼承順位，通常需視繼承人與被繼承人的法律關係。在實務操作中，若涉及台灣居民身分，其親屬關係的認定需符合台灣《民法》繼承編之規範。

hulic a pilisimet tu zaysang, tini i Taluay a alala’ luma’ umah, kalisiw “mahiniay gingkuay a nisinga’ tu kalisiw cin-cyen” milisimet tu sapicaluk, atatungus micaluk tu nu Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw a “hulic”.

財產處分之法律： 位於大陸地區的不動產、動產（如銀行存款、證券）的處分與繼承程序，則適用中華人民共和國《民法典》繼承編。

== kawaw nu cen-ce 政治活動 ==</text>
      <sha1>7vz74i0c0w2bskbuop56c43a84105x0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140786</id>
      <parentid>140785</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawaw nu cen-ce 政治活動 */</comment>
      <origin>140786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5485" sha1="49m49dg1chisisr84ptoqe0t6bfinkq" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。

1992 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw cen-bu pabinawlan tu Taluay a acawa tayni i Taywan mana’nel. duduc tu nu hulic, imahini Taluay a acawa kapah micumud i Taywan zikuz kapah misinsi tu sakisitungus mueneng luma’ nu acawa, mueneng i luma’ nu acawa 4 a mihcaan kapah misinsi tu amatines ku eneng, madem ku 2 a mihcaan zikuz mapatay ku acawa patahkal tu cen-min kapah misinsi a mana’nel,

1992年，中華民國政府開放大陸配偶赴台定居&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;。依照相關法律法規，目前大陸籍配偶經許可入境臺灣地區後可申請依親居留，依親居留滿4年可申請長期居留，長期居留滿2年後提出喪失原籍證明可申請定居，

ayza “makay pueneng i luma’ nu acawa saapuyu’ay 6 a mihcaan” kapah a pakika, misinsi tu Cuwng-hwa-min-kuw a bimunsiw, pakutay han tu Taywan a tademaw. i Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw atu hulican nu kanatal, u ngangan pakutay han tu Taywan a tademaw.

這時（從依親居留起算最短歷經6年）即可設戶籍、申請中華民國國民身分證&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;，身份轉換為臺灣地區人民。在中華人民共和國法律中，身份則轉化為台灣地區居民。

== tungusay hulic 法律權益 ==
i hulicay a kawawan, i Taluay a acawa “anuca maala tu ku nu Tayawanay a minbunsiw nu Taluay a acawa” micaluk tu Taluay a zaysang “mahiniay luma’, nisinga’ i gingku tu kalisiw” malalitin tu ku hulic nu tusaay a kanatal “tatungus a tusa ku hulic

在法律實務中，在大陸地區設有籍之陸配（或已取得台灣身分證之陸籍配偶）繼承位於大陸境內的遺產（如房產、銀行存款）時，涉及兩岸法律銜接的「法律適用雙軌制」邏輯。

tatengaay tu a minbusiw, pakayni tatenga’ay tu ku ngangan asitungus micaluk, miazih tu micalukay atu mapacalukay u kacacayat nu hulic. u pikawawan, anu malilid ku mueneng i Taywan a tademaw, atu laluma’an tatenga’ a tatungus tu hulic nu Taywan u mamicaluk tu a kawaw.

身分認定之適用： 關於繼承權人的身分認定及繼承順位，通常需視繼承人與被繼承人的法律關係。在實務操作中，若涉及台灣居民身分，其親屬關係的認定需符合台灣《民法》繼承編之規範。

hulic a pilisimet tu zaysang, tini i Taluay a alala’ luma’ umah, kalisiw “mahiniay gingkuay a nisinga’ tu kalisiw cin-cyen” milisimet tu sapicaluk, atatungus micaluk tu nu Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw a “hulic”.

財產處分之法律： 位於大陸地區的不動產、動產（如銀行存款、證券）的處分與繼承程序，則適用中華人民共和國《民法典》繼承編。

== kawaw nu cen-ce 政治活動 ==
Talu a acaw micumud tu i kika nu Taywanan, u tademaw tu nu Taywanan, sutungus tu misingkiw, nika “kacacayat nu tusaay a kanatal a hulic” nipaketunan, madem ku cacay a bataan a mihcaan ku kasikika i Taywab nu Taluay a acawa, kya taneng malakumunging. 

陸配加入台灣地區戶籍後，即取得台灣地區人民資格，擁有投票權；但依《兩岸人民關係條例》規定，陸配入籍台灣滿十年後，方可擔任公務人員。

i Taywan “Ta-luay a acawa” malakui’ tu 30 mang ku tademaw, katuud tu ku pakaalaay tu nu Cung-hwa-min-kuw a mibunsiw, situngus tu misingkiw, amala misingkiway. katukuh 2014 a mihcaan, mahizaay milihizaay misingki tu Cung-kuw-kuw-min situngusay ci Kaw-tantan, sakalah sa amala midamaay tu kuw-min-tang Cung -kuw-sen-can-tang ci Lu-ye-syang.

由於在台「大陸配偶」已超過30萬人，不少人已領到中華民國國民身分證，擁有投票權，並有參選者。截至2014年，有如參選中國國民黨黨代表的高丹丹，與積極為國民黨輔選之中國生產黨的盧月香。</text>
      <sha1>49m49dg1chisisr84ptoqe0t6bfinkq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140787</id>
      <parentid>140786</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawaw nu cen-ce 政治活動 */</comment>
      <origin>140787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5663" sha1="g31au9hr2w5gpo0hlxvtxesm3738ukd" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。

1992 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw cen-bu pabinawlan tu Taluay a acawa tayni i Taywan mana’nel. duduc tu nu hulic, imahini Taluay a acawa kapah micumud i Taywan zikuz kapah misinsi tu sakisitungus mueneng luma’ nu acawa, mueneng i luma’ nu acawa 4 a mihcaan kapah misinsi tu amatines ku eneng, madem ku 2 a mihcaan zikuz mapatay ku acawa patahkal tu cen-min kapah misinsi a mana’nel,

1992年，中華民國政府開放大陸配偶赴台定居&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;。依照相關法律法規，目前大陸籍配偶經許可入境臺灣地區後可申請依親居留，依親居留滿4年可申請長期居留，長期居留滿2年後提出喪失原籍證明可申請定居，

ayza “makay pueneng i luma’ nu acawa saapuyu’ay 6 a mihcaan” kapah a pakika, misinsi tu Cuwng-hwa-min-kuw a bimunsiw, pakutay han tu Taywan a tademaw. i Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw atu hulican nu kanatal, u ngangan pakutay han tu Taywan a tademaw.

這時（從依親居留起算最短歷經6年）即可設戶籍、申請中華民國國民身分證&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;，身份轉換為臺灣地區人民。在中華人民共和國法律中，身份則轉化為台灣地區居民。

== tungusay hulic 法律權益 ==
i hulicay a kawawan, i Taluay a acawa “anuca maala tu ku nu Tayawanay a minbunsiw nu Taluay a acawa” micaluk tu Taluay a zaysang “mahiniay luma’, nisinga’ i gingku tu kalisiw” malalitin tu ku hulic nu tusaay a kanatal “tatungus a tusa ku hulic

在法律實務中，在大陸地區設有籍之陸配（或已取得台灣身分證之陸籍配偶）繼承位於大陸境內的遺產（如房產、銀行存款）時，涉及兩岸法律銜接的「法律適用雙軌制」邏輯。

tatengaay tu a minbusiw, pakayni tatenga’ay tu ku ngangan asitungus micaluk, miazih tu micalukay atu mapacalukay u kacacayat nu hulic. u pikawawan, anu malilid ku mueneng i Taywan a tademaw, atu laluma’an tatenga’ a tatungus tu hulic nu Taywan u mamicaluk tu a kawaw.

身分認定之適用： 關於繼承權人的身分認定及繼承順位，通常需視繼承人與被繼承人的法律關係。在實務操作中，若涉及台灣居民身分，其親屬關係的認定需符合台灣《民法》繼承編之規範。

hulic a pilisimet tu zaysang, tini i Taluay a alala’ luma’ umah, kalisiw “mahiniay gingkuay a nisinga’ tu kalisiw cin-cyen” milisimet tu sapicaluk, atatungus micaluk tu nu Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw a “hulic”.

財產處分之法律： 位於大陸地區的不動產、動產（如銀行存款、證券）的處分與繼承程序，則適用中華人民共和國《民法典》繼承編。

== kawaw nu cen-ce 政治活動 ==
Talu a acaw micumud tu i kika nu Taywanan, u tademaw tu nu Taywanan, sutungus tu misingkiw, nika “kacacayat nu tusaay a kanatal a hulic” nipaketunan, madem ku cacay a bataan a mihcaan ku kasikika i Taywab nu Taluay a acawa, kya taneng malakumunging. 

陸配加入台灣地區戶籍後，即取得台灣地區人民資格，擁有投票權；但依《兩岸人民關係條例》規定，陸配入籍台灣滿十年後，方可擔任公務人員。

i Taywan “Ta-luay a acawa” malakui’ tu 30 mang ku tademaw, katuud tu ku pakaalaay tu nu Cung-hwa-min-kuw a mibunsiw, situngus tu misingkiw, amala misingkiway. katukuh 2014 a mihcaan, mahizaay milihizaay misingki tu Cung-kuw-kuw-min situngusay ci Kaw-tantan, sakalah sa amala midamaay tu kuw-min-tang Cung -kuw-sen-can-tang ci Lu-ye-syang.

由於在台「大陸配偶」已超過30萬人，不少人已領到中華民國國民身分證，擁有投票權，並有參選者。截至2014年，有如參選中國國民黨黨代表的高丹丹，與積極為國民黨輔選之中國生產黨的盧月香。

== malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan ==

* 中文維基百科 : '''大陸配偶'''
* https://szy.wikipedia.org/w/index.php?title=Talu_acawa&amp;veaction=edit&amp;section=4</text>
      <sha1>g31au9hr2w5gpo0hlxvtxesm3738ukd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140788</id>
      <parentid>140787</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawaw nu cen-ce 政治活動 */</comment>
      <origin>140788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5652" sha1="84vstznvcey47lb2o7niubbvujcx718" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。

1992 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw cen-bu pabinawlan tu Taluay a acawa tayni i Taywan mana’nel. duduc tu nu hulic, imahini Taluay a acawa kapah micumud i Taywan zikuz kapah misinsi tu sakisitungus mueneng luma’ nu acawa, mueneng i luma’ nu acawa 4 a mihcaan kapah misinsi tu amatines ku eneng, madem ku 2 a mihcaan zikuz mapatay ku acawa patahkal tu cen-min kapah misinsi a mana’nel,

1992年，中華民國政府開放大陸配偶赴台定居&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;。依照相關法律法規，目前大陸籍配偶經許可入境臺灣地區後可申請依親居留，依親居留滿4年可申請長期居留，長期居留滿2年後提出喪失原籍證明可申請定居，

ayza “makay pueneng i luma’ nu acawa saapuyu’ay 6 a mihcaan” kapah a pakika, misinsi tu Cuwng-hwa-min-kuw a bimunsiw, pakutay han tu Taywan a tademaw. i Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw atu hulican nu kanatal, u ngangan pakutay han tu Taywan a tademaw.

這時（從依親居留起算最短歷經6年）即可設戶籍、申請中華民國國民身分證&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;，身份轉換為臺灣地區人民。在中華人民共和國法律中，身份則轉化為台灣地區居民。

== tungusay hulic 法律權益 ==
i hulicay a kawawan, i Taluay a acawa “anuca maala tu ku nu Tayawanay a minbunsiw nu Taluay a acawa” micaluk tu Taluay a zaysang “mahiniay luma’, nisinga’ i gingku tu kalisiw” malalitin tu ku hulic nu tusaay a kanatal “tatungus a tusa ku hulic

在法律實務中，在大陸地區設有籍之陸配（或已取得台灣身分證之陸籍配偶）繼承位於大陸境內的遺產（如房產、銀行存款）時，涉及兩岸法律銜接的「法律適用雙軌制」邏輯。

tatengaay tu a minbusiw, pakayni tatenga’ay tu ku ngangan asitungus micaluk, miazih tu micalukay atu mapacalukay u kacacayat nu hulic. u pikawawan, anu malilid ku mueneng i Taywan a tademaw, atu laluma’an tatenga’ a tatungus tu hulic nu Taywan u mamicaluk tu a kawaw.

身分認定之適用： 關於繼承權人的身分認定及繼承順位，通常需視繼承人與被繼承人的法律關係。在實務操作中，若涉及台灣居民身分，其親屬關係的認定需符合台灣《民法》繼承編之規範。

hulic a pilisimet tu zaysang, tini i Taluay a alala’ luma’ umah, kalisiw “mahiniay gingkuay a nisinga’ tu kalisiw cin-cyen” milisimet tu sapicaluk, atatungus micaluk tu nu Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw a “hulic”.

財產處分之法律： 位於大陸地區的不動產、動產（如銀行存款、證券）的處分與繼承程序，則適用中華人民共和國《民法典》繼承編。

== kawaw nu cen-ce 政治活動 ==
Talu a acaw micumud tu i kika nu Taywanan, u tademaw tu nu Taywanan, sutungus tu misingkiw, nika “kacacayat nu tusaay a kanatal a hulic” nipaketunan, madem ku cacay a bataan a mihcaan ku kasikika i Taywab nu Taluay a acawa, kya taneng malakumunging. 

陸配加入台灣地區戶籍後，即取得台灣地區人民資格，擁有投票權；但依《兩岸人民關係條例》規定，陸配入籍台灣滿十年後，方可擔任公務人員。

i Taywan “Ta-luay a acawa” malakui’ tu 30 mang ku tademaw, katuud tu ku pakaalaay tu nu Cung-hwa-min-kuw a mibunsiw, situngus tu misingkiw, amala misingkiway. katukuh 2014 a mihcaan, mahizaay milihizaay misingki tu Cung-kuw-kuw-min situngusay ci Kaw-tantan, sakalah sa amala midamaay tu kuw-min-tang Cung -kuw-sen-can-tang ci Lu-ye-syang.

由於在台「大陸配偶」已超過30萬人，不少人已領到中華民國國民身分證，擁有投票權，並有參選者。截至2014年，有如參選中國國民黨黨代表的高丹丹，與積極為國民黨輔選之中國生產黨的盧月香。

== malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan ==

* 中文維基百科 : '''大陸配偶'''
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E5%A4%A7%E9%99%B8%E9%85%8D%E5%81%B6</text>
      <sha1>84vstznvcey47lb2o7niubbvujcx718</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>140789</id>
      <parentid>140788</parentid>
      <timestamp>2026-05-23T00:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak Tutuy</username>
        <id>76</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakiliman */</comment>
      <origin>140789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5677" sha1="itzceuxdqqegac35xcjmk5f0moihtj4" xml:space="preserve">== kakiliman ==
Talu a acawa, Talu ku acawa anca Taywan ku acawa, uyza Cung-hwa-min-kuw Taywan a tademaw Cung-kuw Ta-luay ku acawa, Cung-hwa min-kuw cen-bu a hulic Taywan sin-cu-min han. Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u milakec tu Taywan malaacawaw, u saacawaen nu Taywan.

'''大陸配偶'''，通稱'''陸配'''或'''中配'''，是指中華民國台灣地區人民的中國大陸籍配偶，中華民國政府依法律規範將其視爲台灣新住民。中華人民共和國方面稱為'''涉台婚姻人員'''、'''涉台婚姻對象'''。

== nilaculan ==
Cung-hwa zen-min-kung-he-kuw u situngusa tu sakauzip nu tademaw amin i 2015 a mihca 12 a bulad mikawawan “tusa a kanatalan mikawaw tu malaacaway nitiyangen, malaacawa ku tusaay a kanatal, tizaay a tademaw malaacawaw ku tusaay a kanatal han, Talu a tademaw Talu a acawa han “kamu nu Ing, spouse from Mainland”

中華人民共和國民政部在2015年12月實施的《兩岸婚姻家庭服務術語》規定，兩岸婚姻當事人統稱'''兩岸配偶'''，大陸居民稱'''大陸配偶'''（英語：spouse from Mainland）。

Taywan milakuit tu saacawaan, katuud ku Taluay a acawa. uyza milakuit tu siwa Cung-kuw Talu tatayna a acawa atu sakaput a tatama nu Taywan, Taywan sinbun a sinsinbungan, hatu “Talu/Cung-kuw acawana” han. piazih nu zuma, Talu a acawa kapah ku nidiput nu Cung-hwa-min-kuw cen-bu, tu canacanan a kasitungus nu zumaay kanatal a acaw.

臺灣地區跨境婚姻中，以大陸地區配偶人數最多。由於越過九成的婚姻為中國大陸籍女性與台灣籍男性的組合，故台灣的新聞媒體，多以「大陸／中國新娘」稱呼。有部分觀點認為，大陸配偶受到中華民國政府次別對待，各項權益次於外籍配偶。

1992 a mihcaan, Cung-hwa-min-kuw cen-bu pabinawlan tu Taluay a acawa tayni i Taywan mana’nel. duduc tu nu hulic, imahini Taluay a acawa kapah micumud i Taywan zikuz kapah misinsi tu sakisitungus mueneng luma’ nu acawa, mueneng i luma’ nu acawa 4 a mihcaan kapah misinsi tu amatines ku eneng, madem ku 2 a mihcaan zikuz mapatay ku acawa patahkal tu cen-min kapah misinsi a mana’nel,

1992年，中華民國政府開放大陸配偶赴台定居&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;。依照相關法律法規，目前大陸籍配偶經許可入境臺灣地區後可申請依親居留，依親居留滿4年可申請長期居留，長期居留滿2年後提出喪失原籍證明可申請定居，

ayza “makay pueneng i luma’ nu acawa saapuyu’ay 6 a mihcaan” kapah a pakika, misinsi tu Cuwng-hwa-min-kuw a bimunsiw, pakutay han tu Taywan a tademaw. i Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw atu hulican nu kanatal, u ngangan pakutay han tu Taywan a tademaw.

這時（從依親居留起算最短歷經6年）即可設戶籍、申請中華民國國民身分證&lt;sup&gt; &lt;/sup&gt;，身份轉換為臺灣地區人民。在中華人民共和國法律中，身份則轉化為台灣地區居民。

== tungusay hulic 法律權益 ==
i hulicay a kawawan, i Taluay a acawa “anuca maala tu ku nu Tayawanay a minbunsiw nu Taluay a acawa” micaluk tu Taluay a zaysang “mahiniay luma’, nisinga’ i gingku tu kalisiw” malalitin tu ku hulic nu tusaay a kanatal “tatungus a tusa ku hulic

在法律實務中，在大陸地區設有籍之陸配（或已取得台灣身分證之陸籍配偶）繼承位於大陸境內的遺產（如房產、銀行存款）時，涉及兩岸法律銜接的「法律適用雙軌制」邏輯。

tatengaay tu a minbusiw, pakayni tatenga’ay tu ku ngangan asitungus micaluk, miazih tu micalukay atu mapacalukay u kacacayat nu hulic. u pikawawan, anu malilid ku mueneng i Taywan a tademaw, atu laluma’an tatenga’ a tatungus tu hulic nu Taywan u mamicaluk tu a kawaw.

身分認定之適用： 關於繼承權人的身分認定及繼承順位，通常需視繼承人與被繼承人的法律關係。在實務操作中，若涉及台灣居民身分，其親屬關係的認定需符合台灣《民法》繼承編之規範。

hulic a pilisimet tu zaysang, tini i Taluay a alala’ luma’ umah, kalisiw “mahiniay gingkuay a nisinga’ tu kalisiw cin-cyen” milisimet tu sapicaluk, atatungus micaluk tu nu Cuwng-hwa-zen-min-kung-he-kuw a “hulic”.

財產處分之法律： 位於大陸地區的不動產、動產（如銀行存款、證券）的處分與繼承程序，則適用中華人民共和國《民法典》繼承編。

== kawaw nu cen-ce 政治活動 ==
Talu a acaw micumud tu i kika nu Taywanan, u tademaw tu nu Taywanan, sutungus tu misingkiw, nika “kacacayat nu tusaay a kanatal a hulic” nipaketunan, madem ku cacay a bataan a mihcaan ku kasikika i Taywab nu Taluay a acawa, kya taneng malakumunging. 

陸配加入台灣地區戶籍後，即取得台灣地區人民資格，擁有投票權；但依《兩岸人民關係條例》規定，陸配入籍台灣滿十年後，方可擔任公務人員。

i Taywan “Ta-luay a acawa” malakui’ tu 30 mang ku tademaw, katuud tu ku pakaalaay tu nu Cung-hwa-min-kuw a mibunsiw, situngus tu misingkiw, amala misingkiway. katukuh 2014 a mihcaan, mahizaay milihizaay misingki tu Cung-kuw-kuw-min situngusay ci Kaw-tantan, sakalah sa amala midamaay tu kuw-min-tang Cung -kuw-sen-can-tang ci Lu-ye-syang.

由於在台「大陸配偶」已超過30萬人，不少人已領到中華民國國民身分證，擁有投票權，並有參選者。截至2014年，有如參選中國國民黨黨代表的高丹丹，與積極為國民黨輔選之中國生產黨的盧月香。

== malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan ==

* 中文維基百科 : '''大陸配偶'''
* https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E5%A4%A7%E9%99%B8%E9%85%8D%E5%81%B6
[[kakuniza:Sabak Tutuy]]</text>
      <sha1>itzceuxdqqegac35xcjmk5f0moihtj4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>