Wikipitiya szywiki https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih MediaWiki 1.47.0-wmf.8 case-sensitive myiti sazumaay sasukamu misaungayay pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil Wikipitiya Wikipitiya sasukamu tangan pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil MyitiWyici matatengil tu MyitiWyici taazihan mitudung pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil buhci tu kamu matatengil tu buhci tu kamu kakuniza sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil TimedText TimedText talk bacu-saupu pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil Event Event talk Nigeria 0 4265 140999 140892 2026-06-24T23:32:37Z Habayiing 1116 /* La-Ke-Se (Lagos, 拉哥斯) */ 140999 wikitext text/x-wiki Nigeria (奈及利亞) Nigeria (kamu nu Hulam: [[:zh:奈及利亞|奈及利亞]]) [[tangan:Flag of Nigeria.svg|thumb|u hata nu Nigeria (奈及利亞)|alt=Flag of Nigeria.svg]] u [[Nigeria]] sa i labu nu Fei-Cuo (非洲), itiza i 10 00 N, 8 00 E. u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 923,768 sq km. u ahebal nu nanumay sa 13,000 sq km. hamin nu [[tademaw]] sa 186,053,386. kakalukan [[umah]] sa 78%, kilakilangan umah sa 9.50%, zumaay henay umah sa 12.50%. == '''demiad (氣候)''' == kacaledesan kiya demiad, sacaledesay nu cacayay a mihcaan itida i tusa --tulu nu buladan, satalakaway nu caledes makaala tu lu lu -- lu wal tuan. mihcaan nu demiadan malatusa kaudadan atu kakedalan, sepatay katukuh cacay a bataan maudad. sabaw cacay a bulad katukuh tu cila nu mihcaan a buladan kakelahan. sakakapah nu tataydaan midang ku kakelahan nu demiadan. 屬熱帶氣候, 一年當中最炎熱的季節在2月~3月期間, 溫度高達33度~38度。一年僅分雨季及旱季兩, 4月~10月為雨季、11月~3月為旱季。最適合旅遊的時節為旱季時。 == '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' == u tapang tusu nu kanatal sa u Abuja ([[:zh:阿布贾|阿布加]]). == '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' == kakinging nu kanatal demiad sa 1 bulad 10 demiad. == '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' == u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Muhammadu Buhari]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 5 bulad 29 demiad. == '''kakanen (飲食)''' == 1.sakasinganganan a tiyamsim han u dodo, u pada' kuyda, idadadanan sa makakaen tu kita. 2.timulan idaw ku nipluma' tu aledahay nu nipiliwli tu butingan. 3.katuud ku mabulaway nu Li-pa-nen, sisa idaw ku kakanen nu Li-pa-nen a kakanan. 1.知名的點心是dodo,也就是香蕉, 在一般的路邊攤都吃的到. 2.南部有種辛辣的魚料理. 3.因黎巴嫩移民甚多, 故亦有黎巴嫰餐廳. == '''aaidangan (觀光景點)''' == === La-Ke-Se (Lagos, 拉哥斯) === '''Nigeria''' (奈及利亞) angangan nu pisiwbayan. caay ka yadah ku aaidangan, nika nu labiay a nikaudip sakanawulan sa. micidek ku midatukay atu miuingay. idaw ku midatukay ci "Fell Kuti" namakaydaay i La-Ke-Se (拉哥斯) a niyadu' an. 奈及秉亞重要商業重鎮。巿區內景點不多,但夜生活卻非常精采,尤其是音樂現場表演非常豐富,有名樂手Fell Kuti 就是來自拉哥斯巿郊。 Ariya Night Club a tawki u sasinganganay ci Sunny Ade, duma idaw henay ci Jazz38, manamuhay malimulak a tademaw taneng alaen ku sadatuk nu misu misalama malimulak, hakiya sawsawni tahekal a patapabawen midatuk. ina La-ke-se nu tatelungan u kapulungan nu tuluay a subalan, sakatatelungan nu cen-ce sakayhekal ku La-ke-se-subal, ina kanatal nu Pu-u'-kun (National Museum) itini tina subalan. yadah ku nipisingaan tu nidatukan tu mukin, ngipen nu zu a masangaay, sakay bihit atu nanutawyaay a tuutuudan. nanu mukasiay a tuudan, idaw henay kunu aydaay a nalimaan, picidekan han u nuayawan a Cung-tungan ci Murtala Mohammed nipipacukkan a kadideng sipasilac itida paadih, yadah ku canancanan nu aadihan tu sasingaan. Ariya Night Club 的老闆就是著名的Sunny Ade. 另外還有Jazz38, 表演慾旺盛的人可以帶著樂器一起玩, 隨時有可被找上場客串喔。拉哥斯巿中心由三個小島組成,其中重要政治外交中心為拉哥斯島,國家博物館(National Museum) 就位在此島上。館內珍藏許多銅雕,象牙製品,面具和古董。除了古董之外,也收藏了現代藝品,特別是前任總統Murtala Mohammed 被暗殺時坐的車子也在展示行列,收藏非常多元且豐富。 Ka-Nuo (Kano, 卡諾巿) itida i Sahel, mitepal tu Sa-ha-la likelikenan, na idaw nu likisian, u samukasiay nu Si-hei a tukayan. amica ku nikalimulan ninapatiyamay, anu hahiyaen atu An-ke-se u caayay kaw limulakay. mukasiay nu tukay (Old City) u tataydaan midang nu macian, panan nu (Kofar Mata Gate) taneng tayda i teban nu Cin-cen-se. sakalima nu pilipayan tu teban nu kalahukan sabaw tusa nu pangkiw a tukian malingatu miinuli, makaala tu lima a mang nu tademawan itina a mapulung, adihan hubaw mulihaw kita. 位於Sahel,緊鄰撒哈拉沙漠,有一年的歷史,是西非最古老的城巿。雖然此地商業活動也相當繁榮,但比起安哥巿算是安靜的多。老城(Old City) 是巿裡重要景點,老城門(Kofar Mata Gate) 可通往中央清真寺。每個禮拜五中午12:30祈禱時,五萬名信眾齊聚一堂,場面非常壯觀。 == O-Ni-Sia picakayan (Onitsha Writer's Market, 歐尼夏市場) == 歐尼夏位於拉哥斯東方,是非洲人口最密集的地方。 O-Ni-Sia ku itida i La-Ke-Se (拉哥斯) nu waliyan, u Fey-Cuo (非洲) tademaw sa decdecay nu kakitidaan. 這裡有個很奇怪的巿場專門賣書,您會看到很多超奇怪的書名,例如:"憎恨對方的夫妻"或是"我的七個女兒愛追男人"。 itini idaw ku mahicaay nu iciba’ u cudadsa ku pacakayan, amakaadih kisu tu mahicaay a aasipan tu cudad nu hekal, tinaku sa " nama linges tunika taleacawaan" (憎恨對方的夫妻), atu " nu pituay a wawana numaku mangalay tu tatama’" (我的七個女兒愛追男人), 甚至連書評都很奇怪,例如說:這本書唸起來就像喝兩啤酒一樣的快樂" pasu cuda mahicaay kiya (書評) tinaku sa: nina cuda asipen mahida u mienipay tu tusaay a langdaway nu biluan malecad ku lipahak"(這本書唸起來就像喝兩瓶啤酒一樣的快樂). == Ka-La-Pa (Calabar,卡拉巴) == 奈及利亞東南部克斯河州的首府,擁有一座傲人的古城----卡拉巴。 '''Nigeria''' (奈及利亞) wali timula a Ke-Se-He kenis (克斯河州) tapan a tuse, idaw ku cacay a sapatinaku tu mukasi a tukay: Ka-La-Pa (卡拉巴). 許多人喜歡稱卡拉巴為[迦南地( Cannan City) <sup>,也就是聖經中留著牛奶與蜂蜜的土地。</sup> katuud ku mangalay tu Ka-La-Pa (卡拉巴) u Cia-Nan-Ti (迦南地, Cannan City), i cudad nu [[Syesiw]] (聖經) idaw ku sulit buling (cacucuwan, 牛奶) atu cemit (waneng nu wadu, 蜂蜜) a lala'. 卡拉巴當地的人民十分的好客盛情,區內民風純樸,並擁有許多歷史文化的遺產及多處的美景,使當地成為理想的觀光地點。 Ka-La-Pa (卡拉巴) a tademaw manamuh a taydaan nu labang, itidaay a tademaw dami' ku balucu', sisa yadah ku likisi nuheni tu lalangawan nu babalaki atu yadahay nu aaidangan, sisa itini mala aidangan nu sakapahay a tataydaan. 觀光景點則包括有瓜娃瀑布(Qua Falls),阿波金瀑布(Agbokim Water Falss), gno qamh wirm jmso ci wgrv (Kangyang National Park) 猩猩保護區,歐布杜牧場及位於 " 舊宅" (Old Residency) 內的卡拉巴博物館。 aaidangan han idaw ku Kua-Wua cascas (瓜娃瀑布, Qua Falls), A-Bo-Kim casas (阿波金瀑布, Agbokim Water Falls), gno qamh wirm jmso ci wgrv (Kangyang National Park) dadiputan nu tabakiay a salu (猩猩保護區), O-pu pakaduhan (歐布杜牧場) atu itidaay " malumanay a luma" (Old Residency) ilabuay a Ka-La-Pa puo-wu-kuan (卡拉巴博物館). 備註:實際上,聖經中的迦南地在尼羅河三角洲東方,大約夾在(約旦河-死海) 連線與地中海間的地地,現今以色列的位置。 bacu: tatenga', kamu nu Syesiw (聖經) a 迦南地 (Cannan City) itini i Ni-Luo-He-San-Cia-Cuo (尼羅河三角洲) nu waliyan, kiya mamic itida i Ya-tan sauwac atu Se-Hay (約旦河-死海) malaluting atu Di-Cuo-Ha (地中海) teban a lala’, aydaay a [[Israel|I-Se’-Liey]] (以色列) nu kakitidaan.[https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%A5%88%E5%8F%8A%E5%88%A9%E4%BA%9E] == '''malimulak a kawaw (節慶活動)''' == 1.奈及利亞信奉伊斯蘭教的人口眾多,因此伊斯蘭教節日極為重要。 1. '''Nigeria''' (奈及利亞) u nipisingar nuheni sa u I-Se-Lan-Ciya (伊斯蘭教) ku sayadahay nu tademaw, sisa I-Se-Lan-Ciya (伊斯蘭教) a kasikawawan u saka etiman nu angangan. 2.阿甘古釣魚文化節(Argungu Fishing and Culture Festival), 二月中旬至下旬在索卡多河河邊舉行,有一連串的水上活動比賽,如釣魚,空手抓魚,獵鴨,游泳等等。 2. A-Kan-Ku (阿甘古) pipacemudan a [[lalangawan]] (Argungu Fishing and Culture Festival), teban nu tusaay a bulad katukuh tu hedek itida i Suo-Ka-Du [[sauwac]] (索卡多河) nu dadipasan asikawaw, idaw ku i nanumay nu matulinay a nikasasedsed a kawaw, patinaku ku pacemud, tanu limasa midakep tu buting, miadup tu taduk, mingaduy sa. 3.在八月時的Pategi Regatta也有水上活動競賽。 3. itini i waluay a bulad a Pategi Regatta idaw ku inanumay a nikasasedsed a kawaw.[https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%A5%88%E5%8F%8A%E5%88%A9%E4%BA%9E] == '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' == * [http://www.cia.gov/ CIA] * [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部] * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government] * 奈及利亞(背包攻略):https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%A5%88%E5%8F%8A%E5%88%A9%E4%BA%9E [[kakuniza: Habayiing]] [[kakuniza:Iing Habay]] 8ce74l3rrlqixqpp3whw3rhavj6ahzt 141000 140999 2026-06-25T00:00:02Z Habayiing 1116 /* O-Ni-Sia picakayan (Onitsha Writer's Market, 歐尼夏市場) */ 141000 wikitext text/x-wiki Nigeria (奈及利亞) Nigeria (kamu nu Hulam: [[:zh:奈及利亞|奈及利亞]]) [[tangan:Flag of Nigeria.svg|thumb|u hata nu Nigeria (奈及利亞)|alt=Flag of Nigeria.svg]] u [[Nigeria]] sa i labu nu Fei-Cuo (非洲), itiza i 10 00 N, 8 00 E. u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 923,768 sq km. u ahebal nu nanumay sa 13,000 sq km. hamin nu [[tademaw]] sa 186,053,386. kakalukan [[umah]] sa 78%, kilakilangan umah sa 9.50%, zumaay henay umah sa 12.50%. == '''demiad (氣候)''' == kacaledesan kiya demiad, sacaledesay nu cacayay a mihcaan itida i tusa --tulu nu buladan, satalakaway nu caledes makaala tu lu lu -- lu wal tuan. mihcaan nu demiadan malatusa kaudadan atu kakedalan, sepatay katukuh cacay a bataan maudad. sabaw cacay a bulad katukuh tu cila nu mihcaan a buladan kakelahan. sakakapah nu tataydaan midang ku kakelahan nu demiadan. 屬熱帶氣候, 一年當中最炎熱的季節在2月~3月期間, 溫度高達33度~38度。一年僅分雨季及旱季兩, 4月~10月為雨季、11月~3月為旱季。最適合旅遊的時節為旱季時。 == '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' == u tapang tusu nu kanatal sa u Abuja ([[:zh:阿布贾|阿布加]]). == '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' == kakinging nu kanatal demiad sa 1 bulad 10 demiad. == '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' == u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Muhammadu Buhari]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 5 bulad 29 demiad. == '''kakanen (飲食)''' == 1.sakasinganganan a tiyamsim han u dodo, u pada' kuyda, idadadanan sa makakaen tu kita. 2.timulan idaw ku nipluma' tu aledahay nu nipiliwli tu butingan. 3.katuud ku mabulaway nu Li-pa-nen, sisa idaw ku kakanen nu Li-pa-nen a kakanan. 1.知名的點心是dodo,也就是香蕉, 在一般的路邊攤都吃的到. 2.南部有種辛辣的魚料理. 3.因黎巴嫩移民甚多, 故亦有黎巴嫰餐廳. == '''aaidangan (觀光景點)''' == === La-Ke-Se (Lagos, 拉哥斯) === '''Nigeria''' (奈及利亞) angangan nu pisiwbayan. caay ka yadah ku aaidangan, nika nu labiay a nikaudip sakanawulan sa. micidek ku midatukay atu miuingay. idaw ku midatukay ci "Fell Kuti" namakaydaay i La-Ke-Se (拉哥斯) a niyadu' an. 奈及秉亞重要商業重鎮。巿區內景點不多,但夜生活卻非常精采,尤其是音樂現場表演非常豐富,有名樂手Fell Kuti 就是來自拉哥斯巿郊。 Ariya Night Club a tawki u sasinganganay ci Sunny Ade, duma idaw henay ci Jazz38, manamuhay malimulak a tademaw taneng alaen ku sadatuk nu misu misalama malimulak, hakiya sawsawni tahekal a patapabawen midatuk. ina La-ke-se nu tatelungan u kapulungan nu tuluay a subalan, sakatatelungan nu cen-ce sakayhekal ku La-ke-se-subal, ina kanatal nu Pu-u'-kun (National Museum) itini tina subalan. yadah ku nipisingaan tu nidatukan tu mukin, ngipen nu zu a masangaay, sakay bihit atu nanutawyaay a tuutuudan. nanu mukasiay a tuudan, idaw henay kunu aydaay a nalimaan, picidekan han u nuayawan a Cung-tungan ci Murtala Mohammed nipipacukkan a kadideng sipasilac itida paadih, yadah ku canancanan nu aadihan tu sasingaan. Ariya Night Club 的老闆就是著名的Sunny Ade. 另外還有Jazz38, 表演慾旺盛的人可以帶著樂器一起玩, 隨時有可被找上場客串喔。拉哥斯巿中心由三個小島組成,其中重要政治外交中心為拉哥斯島,國家博物館(National Museum) 就位在此島上。館內珍藏許多銅雕,象牙製品,面具和古董。除了古董之外,也收藏了現代藝品,特別是前任總統Murtala Mohammed 被暗殺時坐的車子也在展示行列,收藏非常多元且豐富。 Ka-Nuo (Kano, 卡諾巿) itida i Sahel, mitepal tu Sa-ha-la likelikenan, na idaw nu likisian, u samukasiay nu Si-hei a tukayan. amica ku nikalimulan ninapatiyamay, anu hahiyaen atu An-ke-se u caayay kaw limulakay. mukasiay nu tukay (Old City) u tataydaan midang nu macian, panan nu (Kofar Mata Gate) taneng tayda i teban nu Cin-cen-se. sakalima nu pilipayan tu teban nu kalahukan sabaw tusa nu pangkiw a tukian malingatu miinuli, makaala tu lima a mang nu tademawan itina a mapulung, adihan hubaw mulihaw kita. 位於Sahel,緊鄰撒哈拉沙漠,有一年的歷史,是西非最古老的城巿。雖然此地商業活動也相當繁榮,但比起安哥巿算是安靜的多。老城(Old City) 是巿裡重要景點,老城門(Kofar Mata Gate) 可通往中央清真寺。每個禮拜五中午12:30祈禱時,五萬名信眾齊聚一堂,場面非常壯觀。 == O-Ni-Sia picakayan (Onitsha Writer's Market, 歐尼夏市場) == O-Ni-Sia ku itida i La-Ke-Se nu waliyan, sakadadecdecan nu Fey-Cuo (非洲) a tademawan nu kitidaan. itini idaw ku masahicahicaay nu icebaan a pacakayay tu cudadan, makaadih kisu tu masahicahicaay nu yadahay a cudadan, patinaku tu kalingesan nu taleacawaan, hakiya " u pituay nu tataynaan a wawaan manglay tu tatama'. atu nipakasinganganan tinacudadan mahicaay tu kiya, saan: miasip kita tina cudadan mahida u mukanay tu bilu ka lipahak sa. 歐尼夏位於拉哥斯東方,是非洲人口最密集的地方。這裡有個很奇怪的巿場專門賣書,您會看到很多超奇怪的書名,例如:"憎恨對方的夫妻"或是"我的七個女兒愛追男人"。甚至連書評都很奇怪,例如說:這本書唸起來就像喝兩啤酒一樣的快樂" == Ka-La-Pa (Calabar,卡拉巴) == '''Nigeria''' wali timula a Ke-Se-He kenis tapan a tuse, idaw ku cacay a sapatinaku tu mukasi a tukay: Ka-la-pa. katuud ku sananay tina Ka-La-Pa u Cia-Nan-Ti Cannan City, saan i sisiw siliwanay tu buling atu udal a kitidaan sa. manamuh taydaan kina Ka-la-pa a palabang, mangaay ku itidaay nu tademaw, yadah ku lalangawan nu likisian atu tataydaan midang nu bacalay a aaidangan, u tataydaan naca nu midangay. tataydaan midang pasu Kua-Wua cascas (Qua Falls), A-Bo-Kim casas,gno qamh wirm jmso ci wgrv (Kangyang National Park) dadiputan tu ungay, O-pu-tu papahutingan atu itidaay " malumanay nu luma'an (Old Residency) ilabuay a Ka-La-Pa puo-wu-kuan . bacu. tatenga, isisiw saan tina (Cannan City) itida i Ni-luo-sauwac tu masasankakuay nu cuo walian, hakiya idaw ilabu nu Ya-tan sauwac atu Se-Hay malalitin atu Di-Cuo-Ha a lalaan, aydaay nu Yi-se-lei a kitidaan 奈及利亞東南部克斯河州的首府,擁有一座傲人的古城----卡拉巴。許多人喜歡稱卡拉巴為[迦南地( Cannan City) <sup>,也就是聖經中留著牛奶與蜂蜜的土地。</sup>卡拉巴當地的人民十分的好客盛情,區內民風純樸,並擁有許多歷史文化的遺產及多處的美景,使當地成為理想的觀光地點。觀光景點則包括有瓜娃瀑布(Qua Falls),阿波金瀑布(Agbokim Water Falss), gno qamh wirm jmso ci wgrv (Kangyang National Park) 猩猩保護區,歐布杜牧場及位於 " 舊宅" (Old Residency) 內的卡拉巴博物館。備註:實際上,聖經中的迦南地在尼羅河三角洲東方,大約夾在(約旦河-死海) 連線與地中海間的地地,現今以色列的位置。 == '''malimulak a kawaw (節慶活動)''' == 1. '''Nigeria''' (奈及利亞) katuud ku nipisingia tu I-Se-Lan-Ciya, u I-Se-Lan-Ciya (伊斯蘭教) ku satabakiay nu kawawan nu heni 2.papacemutan tu buting nu A-kan lalangawan (Argungu Fishing and Culture Festival), teban nu tusaay a buladan itida i Suo-ka-du-sauwacan sikawaw, matulin tu i nanumay a nikasetsetan a kawawan, pasu pacemut tu buting, walesay sa midakep tu buting, miadup tu taduk, mingaday sa. 3.i waluay nu buladan a Pategi Regatta idaw ku sakay nanuman nu sakasetset a kawawan. 1.奈及利亞信奉伊斯蘭教的人口眾多,因此伊斯蘭教節日極為重要。 2.阿甘古釣魚文化節(Argungu Fishing and Culture Festival), 二月中旬至下旬在索卡多河河邊舉行,有一連串的水上活動比賽,如釣魚,空手抓魚,獵鴨,游泳等等。 3.在八月時的Pategi Regatta也有水上活動競賽。 == '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' == * [http://www.cia.gov/ CIA] * [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部] * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government] * 奈及利亞(背包攻略):https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%A5%88%E5%8F%8A%E5%88%A9%E4%BA%9E [[kakuniza: Habayiing]] [[kakuniza:Iing Habay]] 3gidhx7u3omo0i44umpeffb1o51djxf 141001 141000 2026-06-25T00:01:45Z Habayiing 1116 /* aaidangan (觀光景點) */ 141001 wikitext text/x-wiki Nigeria (奈及利亞) Nigeria (kamu nu Hulam: [[:zh:奈及利亞|奈及利亞]]) [[tangan:Flag of Nigeria.svg|thumb|u hata nu Nigeria (奈及利亞)|alt=Flag of Nigeria.svg]] u [[Nigeria]] sa i labu nu Fei-Cuo (非洲), itiza i 10 00 N, 8 00 E. u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 923,768 sq km. u ahebal nu nanumay sa 13,000 sq km. hamin nu [[tademaw]] sa 186,053,386. kakalukan [[umah]] sa 78%, kilakilangan umah sa 9.50%, zumaay henay umah sa 12.50%. == '''demiad (氣候)''' == kacaledesan kiya demiad, sacaledesay nu cacayay a mihcaan itida i tusa --tulu nu buladan, satalakaway nu caledes makaala tu lu lu -- lu wal tuan. mihcaan nu demiadan malatusa kaudadan atu kakedalan, sepatay katukuh cacay a bataan maudad. sabaw cacay a bulad katukuh tu cila nu mihcaan a buladan kakelahan. sakakapah nu tataydaan midang ku kakelahan nu demiadan. 屬熱帶氣候, 一年當中最炎熱的季節在2月~3月期間, 溫度高達33度~38度。一年僅分雨季及旱季兩, 4月~10月為雨季、11月~3月為旱季。最適合旅遊的時節為旱季時。 == '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' == u tapang tusu nu kanatal sa u Abuja ([[:zh:阿布贾|阿布加]]). == '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' == kakinging nu kanatal demiad sa 1 bulad 10 demiad. == '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' == u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci [[Muhammadu Buhari]], micakat a demiad sa i 2015 a mihca 5 bulad 29 demiad. == '''kakanen (飲食)''' == 1.sakasinganganan a tiyamsim han u dodo, u pada' kuyda, idadadanan sa makakaen tu kita. 2.timulan idaw ku nipluma' tu aledahay nu nipiliwli tu butingan. 3.katuud ku mabulaway nu Li-pa-nen, sisa idaw ku kakanen nu Li-pa-nen a kakanan. 1.知名的點心是dodo,也就是香蕉, 在一般的路邊攤都吃的到. 2.南部有種辛辣的魚料理. 3.因黎巴嫩移民甚多, 故亦有黎巴嫰餐廳. == '''aaidangan (觀光景點)''' == === La-Ke-Se (Lagos, 拉哥斯) === '''Nigeria''' (奈及利亞) angangan nu pisiwbayan. caay ka yadah ku aaidangan, nika nu labiay a nikaudip sakanawulan sa. micidek ku midatukay atu miuingay. idaw ku midatukay ci "Fell Kuti" namakaydaay i La-Ke-Se (拉哥斯) a niyadu' an. 奈及秉亞重要商業重鎮。巿區內景點不多,但夜生活卻非常精采,尤其是音樂現場表演非常豐富,有名樂手Fell Kuti 就是來自拉哥斯巿郊。 Ariya Night Club a tawki u sasinganganay ci Sunny Ade, duma idaw henay ci Jazz38, manamuhay malimulak a tademaw taneng alaen ku sadatuk nu misu misalama malimulak, hakiya sawsawni tahekal a patapabawen midatuk. ina La-ke-se nu tatelungan u kapulungan nu tuluay a subalan, sakatatelungan nu cen-ce sakayhekal ku La-ke-se-subal, ina kanatal nu Pu-u'-kun (National Museum) itini tina subalan. yadah ku nipisingaan tu nidatukan tu mukin, ngipen nu zu a masangaay, sakay bihit atu nanutawyaay a tuutuudan. nanu mukasiay a tuudan, idaw henay kunu aydaay a nalimaan, picidekan han u nuayawan a Cung-tungan ci Murtala Mohammed nipipacukkan a kadideng sipasilac itida paadih, yadah ku canancanan nu aadihan tu sasingaan. Ariya Night Club 的老闆就是著名的Sunny Ade. 另外還有Jazz38, 表演慾旺盛的人可以帶著樂器一起玩, 隨時有可被找上場客串喔。拉哥斯巿中心由三個小島組成,其中重要政治外交中心為拉哥斯島,國家博物館(National Museum) 就位在此島上。館內珍藏許多銅雕,象牙製品,面具和古董。除了古董之外,也收藏了現代藝品,特別是前任總統Murtala Mohammed 被暗殺時坐的車子也在展示行列,收藏非常多元且豐富。 == Ka-Nuo (Kano, 卡諾巿) == itida i Sahel, mitepal tu Sa-ha-la likelikenan, na idaw nu likisian, u samukasiay nu Si-hei a tukayan. amica ku nikalimulan ninapatiyamay, anu hahiyaen atu An-ke-se u caayay kaw limulakay. mukasiay nu tukay (Old City) u tataydaan midang nu macian, panan nu (Kofar Mata Gate) taneng tayda i teban nu Cin-cen-se. sakalima nu pilipayan tu teban nu kalahukan sabaw tusa nu pangkiw a tukian malingatu miinuli, makaala tu lima a mang nu tademawan itina a mapulung, adihan hubaw mulihaw kita. 位於Sahel,緊鄰撒哈拉沙漠,有一年的歷史,是西非最古老的城巿。雖然此地商業活動也相當繁榮,但比起安哥巿算是安靜的多。老城(Old City) 是巿裡重要景點,老城門(Kofar Mata Gate) 可通往中央清真寺。每個禮拜五中午12:30祈禱時,五萬名信眾齊聚一堂,場面非常壯觀。 == O-Ni-Sia picakayan (Onitsha Writer's Market, 歐尼夏市場) == O-Ni-Sia ku itida i La-Ke-Se nu waliyan, sakadadecdecan nu Fey-Cuo (非洲) a tademawan nu kitidaan. itini idaw ku masahicahicaay nu icebaan a pacakayay tu cudadan, makaadih kisu tu masahicahicaay nu yadahay a cudadan, patinaku tu kalingesan nu taleacawaan, hakiya " u pituay nu tataynaan a wawaan manglay tu tatama'. atu nipakasinganganan tinacudadan mahicaay tu kiya, saan: miasip kita tina cudadan mahida u mukanay tu bilu ka lipahak sa. 歐尼夏位於拉哥斯東方,是非洲人口最密集的地方。這裡有個很奇怪的巿場專門賣書,您會看到很多超奇怪的書名,例如:"憎恨對方的夫妻"或是"我的七個女兒愛追男人"。甚至連書評都很奇怪,例如說:這本書唸起來就像喝兩啤酒一樣的快樂" == Ka-La-Pa (Calabar,卡拉巴) == '''Nigeria''' wali timula a Ke-Se-He kenis tapan a tuse, idaw ku cacay a sapatinaku tu mukasi a tukay: Ka-la-pa. katuud ku sananay tina Ka-La-Pa u Cia-Nan-Ti Cannan City, saan i sisiw siliwanay tu buling atu udal a kitidaan sa. manamuh taydaan kina Ka-la-pa a palabang, mangaay ku itidaay nu tademaw, yadah ku lalangawan nu likisian atu tataydaan midang nu bacalay a aaidangan, u tataydaan naca nu midangay. tataydaan midang pasu Kua-Wua cascas (Qua Falls), A-Bo-Kim casas,gno qamh wirm jmso ci wgrv (Kangyang National Park) dadiputan tu ungay, O-pu-tu papahutingan atu itidaay " malumanay nu luma'an (Old Residency) ilabuay a Ka-La-Pa puo-wu-kuan . bacu. tatenga, isisiw saan tina (Cannan City) itida i Ni-luo-sauwac tu masasankakuay nu cuo walian, hakiya idaw ilabu nu Ya-tan sauwac atu Se-Hay malalitin atu Di-Cuo-Ha a lalaan, aydaay nu Yi-se-lei a kitidaan 奈及利亞東南部克斯河州的首府,擁有一座傲人的古城----卡拉巴。許多人喜歡稱卡拉巴為[迦南地( Cannan City) <sup>,也就是聖經中留著牛奶與蜂蜜的土地。</sup>卡拉巴當地的人民十分的好客盛情,區內民風純樸,並擁有許多歷史文化的遺產及多處的美景,使當地成為理想的觀光地點。觀光景點則包括有瓜娃瀑布(Qua Falls),阿波金瀑布(Agbokim Water Falss), gno qamh wirm jmso ci wgrv (Kangyang National Park) 猩猩保護區,歐布杜牧場及位於 " 舊宅" (Old Residency) 內的卡拉巴博物館。備註:實際上,聖經中的迦南地在尼羅河三角洲東方,大約夾在(約旦河-死海) 連線與地中海間的地地,現今以色列的位置。 == '''malimulak a kawaw (節慶活動)''' == 1. '''Nigeria''' (奈及利亞) katuud ku nipisingia tu I-Se-Lan-Ciya, u I-Se-Lan-Ciya (伊斯蘭教) ku satabakiay nu kawawan nu heni 2.papacemutan tu buting nu A-kan lalangawan (Argungu Fishing and Culture Festival), teban nu tusaay a buladan itida i Suo-ka-du-sauwacan sikawaw, matulin tu i nanumay a nikasetsetan a kawawan, pasu pacemut tu buting, walesay sa midakep tu buting, miadup tu taduk, mingaday sa. 3.i waluay nu buladan a Pategi Regatta idaw ku sakay nanuman nu sakasetset a kawawan. 1.奈及利亞信奉伊斯蘭教的人口眾多,因此伊斯蘭教節日極為重要。 2.阿甘古釣魚文化節(Argungu Fishing and Culture Festival), 二月中旬至下旬在索卡多河河邊舉行,有一連串的水上活動比賽,如釣魚,空手抓魚,獵鴨,游泳等等。 3.在八月時的Pategi Regatta也有水上活動競賽。 == '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' == * [http://www.cia.gov/ CIA] * [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部] * [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government] * 奈及利亞(背包攻略):https://www.backpackers.com.tw/guide/index.php/%E5%A5%88%E5%8F%8A%E5%88%A9%E4%BA%9E [[kakuniza: Habayiing]] [[kakuniza:Iing Habay]] r2t8v8jn1q395ra309zn87hym03k9zp