Wikipitiya szywiki https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih MediaWiki 1.47.0-wmf.15 case-sensitive myiti sazumaay sasukamu misaungayay pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil Wikipitiya Wikipitiya sasukamu tangan pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil MyitiWyici matatengil tu MyitiWyici taazihan mitudung pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil buhci tu kamu matatengil tu buhci tu kamu kakuniza sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil TimedText TimedText talk bacu-saupu pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil Event Event talk 0 12973 141289 2026-08-12T22:55:39Z ~2026-38252-77 4310 napatizeng tu kasabelih, lacul ku "[[kakuniza:Uuy411110]]" 141289 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] mgqqv8vedadur1jbkthjaz5ko8mo1li 141290 141289 2026-08-12T22:55:51Z ~2026-38252-77 4310 141290 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] Nanhu a masapukaway a buyu’南湖大山東峰 558ljcbe8besw9gqzig269ikrfhey8j 141291 141290 2026-08-12T22:56:54Z ~2026-38252-77 4310 141291 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] Nanhu a masapukaway a buyu’南湖大山東峰 Nanhu a masapukaway a buyu’ , duma akamu sa nanhu Walian a buyu sa , itini i Taywan taycung hepia kitidaan a buyu’ , nu yilan nanaw cinyang ati Kalinku nu siwli hepin a niyadu nu kalalikeluh a talakaway a buyu’ , 南湖大山東峰，又稱南湖東峰、南湖東山，是位在臺灣臺中市和平區平等里、宜蘭縣南澳鄉金洋村與花蓮縣秀林鄉和平村交界的高山，tini i tayluke nu kanatal a aidangan nuamisan a kalalikeluh , nu tanul amisa sa , nu yi-cung-kalingku t ulu a nikakakitin kalalikeluh , u bayupuc nida 3.639 a depah , nu lasubu a buyu’ sakasabawsepat , nu mahidaay u baetu a kasaupu , tini i yilan ku satalakaway yadah ku masapukaway . 處於太魯閣國家公園北方界線上，屬中央山脈北段，為宜、中、花三縣市的界點，海拔3,639公尺，在台灣百岳之中排名第14，屬十巖之首，亦為宜蘭縣最高峰。 Nanhu a buyu’ u maluyaluyay a nikatatihepa abuyu’ , nu amisan idaw kty cacay a dadan micaliway tini i waluay nu lasubu abuyu’buyu’an .南湖大山東峰為南湖群峰之一，也是北一段路線途經的八座百岳之一。Tipan tu timulan atu nanhu a tabakiay a buyu’ masasu paengaw , u kulul nu buyu matatules atu nanhu a tabakiay a buyu; nu amisan a masapukaway , nu amisan nu nahu a pukapukawan sa , patuhu han a buyu’ , tini timulan mitules tu tawsay apukapukawan atu mapisan a buyyu’ .西南方與南湖大山相望，山脊北接南湖大山東北峰、南湖大山北峰、巴都服山等山，南連陶塞峰與馬比杉山。 u kitidaan nida aniwyu , micapi tu pukawpukawan katalawan .其位置較為偏僻，也較鄰近山峰險峻。Tungdud nu buyu’ inayay ku baetu , nu tayluke kanatal ks1qek17r20np3oq8ov5s9lcg42cxqm 141292 141291 2026-08-12T22:58:51Z ~2026-38252-77 4310 141292 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] Nanhu a masapukaway a buyu’南湖大山東峰 Nanhu a masapukaway a buyu’ , duma akamu sa nanhu Walian a buyu sa , itini i Taywan taycung hepia kitidaan a buyu’ , nu yilan nanaw cinyang ati Kalinku nu siwli hepin a niyadu nu kalalikeluh a talakaway a buyu’ , 南湖大山東峰，又稱南湖東峰、南湖東山，是位在臺灣臺中市和平區平等里、宜蘭縣南澳鄉金洋村與花蓮縣秀林鄉和平村交界的高山，tini i tayluke nu kanatal a aidangan nuamisan a kalalikeluh , nu tanul amisa sa , nu yi-cung-kalingku t ulu a nikakakitin kalalikeluh , u bayupuc nida 3.639 a depah , nu lasubu a buyu’ sakasabawsepat , nu mahidaay u baetu a kasaupu , tini i yilan ku satalakaway yadah ku masapukaway . 處於太魯閣國家公園北方界線上，屬中央山脈北段，為宜、中、花三縣市的界點，海拔3,639公尺，在台灣百岳之中排名第14，屬十巖之首，亦為宜蘭縣最高峰。 Nanhu a buyu’ u maluyaluyay a nikatatihepa abuyu’ , nu amisan idaw kty cacay a dadan micaliway tini i waluay nu lasubu abuyu’buyu’an .南湖大山東峰為南湖群峰之一，也是北一段路線途經的八座百岳之一。Tipan tu timulan atu nanhu a tabakiay a buyu’ masasu paengaw , u kulul nu buyu matatules atu nanhu a tabakiay a buyu; nu amisan a masapukaway , nu amisan nu nahu a pukapukawan sa , patuhu han a buyu’ , tini timulan mitules tu tawsay apukapukawan atu mapisan a buyyu’ .西南方與南湖大山相望，山脊北接南湖大山東北峰、南湖大山北峰、巴都服山等山，南連陶塞峰與馬比杉山。u kitidaan nida aniwyu , micapi tu pukawpukawan katalawan .其位置較為偏僻，也較鄰近山峰險峻。Tungdud nu buyu’ inayay ku baetu , nu tayluke kanatalaaidangan idaw ku nipahecek tu cizu nu nanhu nu Walian a masapukaway .nu 120 a lasubu nubuyu/ 150 a buyu’ .山頂無基石，有太魯閣國家公園的木樁標示南湖東峰。亦屬120岳、150岳。Nanhu a bayupuc  “3637 a depah nu Taywan lasubu siwa ku nikasapukawnicacay , tini i nanhu a dangay nu Walian , u micudekay ku kaku nida kyu sakapahay aadihan sa .南湖大山東峰（海拔 3,637 公尺）是台灣百岳「九峨」之一，位在南湖圈谷東側，以特殊且獨特的地質景觀聞名。 Namakayni i nanhu a nisangaan a luma malingad , kanca u nanhu a tabakuay a buyu’ matatulinkyu u sakaydihan nu mukayakayay tu buyu’ a tataynian .從南湖山屋（圈谷）出發，通常與南湖大山主峰串連成經典的一日順登行程。 micidek nida masalikelun ku baetu mahida u badahung tu luma’ , 獨特的板岩斜坡（屋頂地形）：nu walian a masapukaway u abuabuan atu lumeni’ay a nikasaupu nu kaku .東峰全峰由灰黑色的板岩構成。anu duduc hank u sapad nu baetu matatungduh sa , u matikenih nida kitabakian ku lameneg , 順向坡的板岩頁頁疊層，傾斜角度大且光滑，Mukayakay muculil I tabakiay a lumeniay a kawala nu badahung , u kasenengan a adihan .攀登時彷彿行走在巨大的黑瓦老厝屋頂上，地貌非常震撼。 nu amisan idaw kya maputunay a dangay atu mapahecekay a salikelun北側斷崖與反插坡：u tungduh nu pukaw u tanektekay a danggay , nu baetu mahida nicaycayan ku kaku , u baetu malamel tu masatakiniay , nika madayum mabulas tu , masasuayaw tu sunyang maadiadih ku 4soho758jml2gpmti6xrisv4o9hjdul 141293 141292 2026-08-12T23:00:39Z ~2026-38252-77 4310 141293 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] Nanhu a masapukaway a buyu’南湖大山東峰 Nanhu a masapukaway a buyu’ , duma akamu sa nanhu Walian a buyu sa , itini i Taywan taycung hepia kitidaan a buyu’ , nu yilan nanaw cinyang ati Kalinku nu siwli hepin a niyadu nu kalalikeluh a talakaway a buyu’ , 南湖大山東峰，又稱南湖東峰、南湖東山，是位在臺灣臺中市和平區平等里、宜蘭縣南澳鄉金洋村與花蓮縣秀林鄉和平村交界的高山，tini i tayluke nu kanatal a aidangan nuamisan a kalalikeluh , nu tanul amisa sa , nu yi-cung-kalingku t ulu a nikakakitin kalalikeluh , u bayupuc nida 3.639 a depah , nu lasubu a buyu’ sakasabawsepat , nu mahidaay u baetu a kasaupu , tini i yilan ku satalakaway yadah ku masapukaway . 處於太魯閣國家公園北方界線上，屬中央山脈北段，為宜、中、花三縣市的界點，海拔3,639公尺，在台灣百岳之中排名第14，屬十巖之首，亦為宜蘭縣最高峰。 Nanhu a buyu’ u maluyaluyay a nikatatihepa abuyu’ , nu amisan idaw kty cacay a dadan micaliway tini i waluay nu lasubu abuyu’buyu’an .南湖大山東峰為南湖群峰之一，也是北一段路線途經的八座百岳之一。Tipan tu timulan atu nanhu a tabakiay a buyu’ masasu paengaw , u kulul nu buyu matatules atu nanhu a tabakiay a buyu; nu amisan a masapukaway , nu amisan nu nahu a pukapukawan sa , patuhu han a buyu’ , tini timulan mitules tu tawsay apukapukawan atu mapisan a buyyu’ .西南方與南湖大山相望，山脊北接南湖大山東北峰、南湖大山北峰、巴都服山等山，南連陶塞峰與馬比杉山。u kitidaan nida aniwyu , micapi tu pukawpukawan katalawan .其位置較為偏僻，也較鄰近山峰險峻。Tungdud nu buyu’ inayay ku baetu , nu tayluke kanatalaaidangan idaw ku nipahecek tu cizu nu nanhu nu Walian a masapukaway .nu 120 a lasubu nubuyu/ 150 a buyu’ .山頂無基石，有太魯閣國家公園的木樁標示南湖東峰。亦屬120岳、150岳。Nanhu a bayupuc  “3637 a depah nu Taywan lasubu siwa ku nikasapukawnicacay , tini i nanhu a dangay nu Walian , u micudekay ku kaku nida kyu sakapahay aadihan sa .南湖大山東峰（海拔 3,637 公尺）是台灣百岳「九峨」之一，位在南湖圈谷東側，以特殊且獨特的地質景觀聞名。 Namakayni i nanhu a nisangaan a luma malingad , kanca u nanhu a tabakuay a buyu’ matatulinkyu u sakaydihan nu mukayakayay tu buyu’ a tataynian .從南湖山屋（圈谷）出發，通常與南湖大山主峰串連成經典的一日順登行程。 micidek nida masalikelun ku baetu mahida u badahung tu luma’ , 獨特的板岩斜坡（屋頂地形）：nu walian a masapukaway u abuabuan atu lumeni’ay a nikasaupu nu kaku .東峰全峰由灰黑色的板岩構成。anu duduc hank u sapad nu baetu matatungduh sa , u matikenih nida kitabakian ku lameneg , 順向坡的板岩頁頁疊層，傾斜角度大且光滑，Mukayakay muculil I tabakiay a lumeniay a kawala nu badahung , u kasenengan a adihan .攀登時彷彿行走在巨大的黑瓦老厝屋頂上，地貌非常震撼。 nu amisan idaw kya maputunay a dangay atu mapahecekay a salikelun北側斷崖與反插坡：u tungduh nu pukaw u tanektekay a danggay , nu baetu mahida nicaycayan ku kaku , u baetu malamel tu masatakiniay , nika madayum mabulas tu , masasuayaw tu sunyang maadiadih kucayaykalecad .山峰北側為發達的斷崖地形，岩石參差如刃、酥脆易碎，與順向坡形成鮮明的對比。 adih han namakapabaw I madicemay a miadih kutenektekay :俯瞰圈谷與眺望尖山的最佳視野：Katukuh sa ipabaw duma ku bangcal ! I nutipan sa micapi tu tabakiay a nanhu nu situdungay a masapukaway atu mamelamelaw ku kakunida , pasayda I timulan maadih cekawan ku tuluay madicemay a tungdu nu tanul a masinagay a buyubuyu’an , u demiad tamelac sa maadihadih ku yilan nu kutsan a subal .登頂後展視野極佳！西側能近距離回望龐大巍峨的南湖主峰與上圈谷全景，向南則可遠眺「三尖之首」中央尖山的銳利山形，天氣清澈時甚至能看見宜蘭龜山島。 suldaan a banaw mala sakimuluay a maluyaluyay a buyubuyuan :冰河作用形成的圈谷群：nu waliyan nu liwliw milakalak yadah kya banggu masakimuluay “lim katukuh siw ku sakimulu”, nu mikingkiway tu Taywan talakaway abuyu’ nu sulda abanaw u kukunida malamidayliay tu kitidaan . 東峰周圍分布著多個號碼圈谷（五號至九號圈谷），是研究台灣高山冰河地形極具代表性的區域。 mukayakay sapisinanut atu caculilan a dadan tu sakatalawan sa攀登注意事項與路況風險 kanahatu namakayni i timulan nu masakimuluay a danggay talaayaw makayni i walian a masapukaway caay katanayu’ “makayda acacay sa yaku 1.5katukuh 2 a kungli” , nika micidek tu kaku nu lala idaw ku sakatalawan ;雖然從南湖圈谷前往東峰的路程並不長（單程約 1.5～2 公里），但地形特性讓它具有一定風險：ya masabaetuway sa eping han maluminak tu kyabaetulameneng :板岩踩踏易滑：anu tapabawen yadah ku maluminakay a babaetuan atu masadanggayay matikenih kya salikelun .攻頂段多為碎石坡與陡峭的順向板岩斜坡。Anu maudad atu masaupu ku sulda sa , ya baetu duma ku lameneng , kanca misametek miadih a mieping tu kuku, kapah tu ku nipaawas sa muisid tu kuku .下雨或積雪時，岩板極度光滑，務必看準踏點，踩穩後再移動。 inu celang kyu tiniay a bali atu macacelcel kutungduh nu buyu’強勁陣風與狹窄山頂：nu walian a caculilan a tunguduh sa u caculilan macacelcel , tabaki henay ku bali’ patelek sa kubali .東峰稜線與頂峰空間相當狹窄，且強風經常直吹。Tini i masangkakuay anu pasasing sa , datengen mana picapi tu tapila nu buyu’ , sakapah hank u udip mutideng mana katihuway ngy caay kadebay . 在三角點拍照或賞景時，切記不要過於靠近崖邊，並保持重心降低。 9i2be3ulycfcv813ua5xr60mmyvg7yd 0 12974 141294 2026-08-12T23:20:46Z Puhay Uuy 3410 napatizeng tu kasabelih, lacul ku "[[kakuniza:Puhay Uuy]]" 141294 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] 59osq7m8biw7efgcov5jie7apymvjn6 141295 141294 2026-08-12T23:20:56Z Puhay Uuy 3410 141295 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] nu cilal a sapadingki太陽能 63ox9nubj1qk1ilt3ujf8o9bjyaqk5k 141296 141295 2026-08-12T23:21:53Z Puhay Uuy 3410 141296 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] nu cilal a sapadingki太陽能 nu cilal a sapadingki namakayni i nikatahekal nu cila idaw ku kalatcila tahekal kulikat akuti’ caay pisengal a pacakat ayda u gigicu micukaymas tu mahidaay u tungus hananay , u , nu cilal a sapading musuped tu icelang , nu cilal a likat tu akuti’ masaupu ku akuti’ , nu cilal a takelal sapadingki sa , nu cilal a akuti’ sapadinggi , atu nu tademaw atu likat makakabu micukaymas .'''太陽能'''，是指來自太陽輻射出的光和熱被不斷發展的一系列技術所利用的一種能量，如，太陽熱能集熱器，太陽能光電發電，太陽熱能發電，和人工光合作用。namakayni i cikiw mala maudipay sakahenulan sa nakamayni i cilal patahekal tuakuti atu likat a musuped , nikatinengan nu tademaw sa matineng tu takelal pawali tu canan , sapisinga tu kakanen tu ahican , misanga tu cikah atu pawali tu aheciday a buting .自地球形成生物就主要以太陽提供的熱和光生存，而自古人類也懂得以陽光曬乾物件，並作為保存食物的方法，如製鹽和曬鹹魚等。 nika sipakayni nu tapud nu baetu a zanliyaw maselep , sisa idaw ku sapa nu cilal a sapadingki mikiayaw a pacakat .但在化石燃料減少下，才有意把太陽能進一步發展。u tademaw miyung tu nu cilal a sapadingki idaw ku tuliay a dadaduducan wiyda sa: u likat akuti’ , u likat linengen  masumad tu likat kyu masumad . 人類利用太陽能有三個途徑，分別是：光熱轉換、光電轉換和光化學轉換。nu cilal a sapadingki u gigicu palatusan “ u kasenun sananay atu inayay ku canan “saungayan inatusaay .太陽能利用技術分為有源（主動式）及無源（被動式）兩種。Idaay ku sapasimal idaw ku nu cilal a sapadingki alikat atu likat atu akiti’ malaliyun , anu miyung tu nu dingki a kikay sa u nu cilal a sapadingki sapisuped ,nika inasapihica a kikay mipacangday tu d64bte1hh1vvmlyo45h0s75v18lsnah 141297 141296 2026-08-12T23:23:04Z Puhay Uuy 3410 141297 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] nu cilal a sapadingki太陽能 nu cilal a sapadingki namakayni i nikatahekal nu cila idaw ku kalatcila tahekal kulikat akuti’ caay pisengal a pacakat ayda u gigicu micukaymas tu mahidaay u tungus hananay , u , nu cilal a sapading musuped tu icelang , nu cilal a likat tu akuti’ masaupu ku akuti’ , nu cilal a takelal sapadingki sa , nu cilal a akuti’ sapadinggi , atu nu tademaw atu likat makakabu micukaymas .'''太陽能'''，是指來自太陽輻射出的光和熱被不斷發展的一系列技術所利用的一種能量，如，太陽熱能集熱器，太陽能光電發電，太陽熱能發電，和人工光合作用。namakayni i cikiw mala maudipay sakahenulan sa nakamayni i cilal patahekal tuakuti atu likat a musuped , nikatinengan nu tademaw sa matineng tu takelal pawali tu canan , sapisinga tu kakanen tu ahican , misanga tu cikah atu pawali tu aheciday a buting .自地球形成生物就主要以太陽提供的熱和光生存，而自古人類也懂得以陽光曬乾物件，並作為保存食物的方法，如製鹽和曬鹹魚等。 nika sipakayni nu tapud nu baetu a zanliyaw maselep , sisa idaw ku sapa nu cilal a sapadingki mikiayaw a pacakat .但在化石燃料減少下，才有意把太陽能進一步發展。u tademaw miyung tu nu cilal a sapadingki idaw ku tuliay a dadaduducan wiyda sa: u likat akuti’ , u likat linengen  masumad tu likat kyu masumad . 人類利用太陽能有三個途徑，分別是：光熱轉換、光電轉換和光化學轉換。nu cilal a sapadingki u gigicu palatusan “ u kasenun sananay atu inayay ku canan “saungayan inatusaay .太陽能利用技術分為有源（主動式）及無源（被動式）兩種。Idaay ku sapasimal idaw ku nu cilal a sapadingki alikat atu likat atu akiti’ malaliyun , anu miyung tu nu dingki a kikay sa u nu cilal a sapadingki sapisuped ,nika inasapihica a kikay mipacangday tuhekalay a sapilacul tu malinenng , kyu u sapilacul han .有源的例子有太陽能光電及光熱轉換，使用電力機械設備作太陽能收集，而這些設備是依靠外部能源運作的，因此稱為有源。 u nayay ku sapilacul sa i tida i lumalumaan amusuped tu nikalikat nu cilal . nika sipakauni i luma a nisikian , anu micukaymas sa cayay sipakayda i hekal a nipatadu tu sapilacul , kyu inayay ku sapiliacul han .無源的例子有在建築物引入太陽光作照明等，當中是利用建築物的設計、選擇所使用物料等達至利用太陽能的目的，由於當中的運作無需由外部提供能源，因此稱為無源。 nu cilal a nipikalat I cikiw nuhekal sa matahab tu 71% nu bayu’ atu mahelup nu balihab .太陽輻射被地球的陸地表面、覆蓋了約71%的海洋以及大氣層吸收。pasu bayu malawpes nu wacah u alihaw macakat ku bali tapabaw , kyu u tabakiay a nikasabali atu masasuala ku bali .含有海洋蒸發水的溫暖空氣上升，引起大氣環流或對流。u hekal nu hanhan anu talakaw , u alihaw nida anu I wahelul sa maselep , u nika lawpes nu wacah sa masaupu malaladem , maudad katukuh I lala’ nu hekal kyu mamin muliya misaliyut ku nanum . 當空氣達到高海拔，溫度較低的地方時，水蒸氣凝結成雲，降雨到地球表面，完成水循環。masaatilad ku akuti misatabaki ku nikasasuala , kyu sibali , maniyul atu macacubelis ku bali sisa mahida .水凝結的潛熱放大了對流，產生風、氣旋和反氣旋等大氣現象。mahelup nu bayu atu lala’ u takelal nu hekal masadep ku alihaw haky 14 C .被海洋和陸地吸收的陽光使地表保持平均溫度為14 °C。micaliway i cilal masasuala , u sumilaway a lutuk mala u sapadamek tu cilal , kyu idaw ku kakanen , kilakilangan j39y64b7s5b17y83zk8s2439rvtqzyq 141298 141297 2026-08-12T23:24:05Z Puhay Uuy 3410 141298 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] nu cilal a sapadingki太陽能 nu cilal a sapadingki namakayni i nikatahekal nu cila idaw ku kalatcila tahekal kulikat akuti’ caay pisengal a pacakat ayda u gigicu micukaymas tu mahidaay u tungus hananay , u , nu cilal a sapading musuped tu icelang , nu cilal a likat tu akuti’ masaupu ku akuti’ , nu cilal a takelal sapadingki sa , nu cilal a akuti’ sapadinggi , atu nu tademaw atu likat makakabu micukaymas .'''太陽能'''，是指來自太陽輻射出的光和熱被不斷發展的一系列技術所利用的一種能量，如，太陽熱能集熱器，太陽能光電發電，太陽熱能發電，和人工光合作用。namakayni i cikiw mala maudipay sakahenulan sa nakamayni i cilal patahekal tuakuti atu likat a musuped , nikatinengan nu tademaw sa matineng tu takelal pawali tu canan , sapisinga tu kakanen tu ahican , misanga tu cikah atu pawali tu aheciday a buting .自地球形成生物就主要以太陽提供的熱和光生存，而自古人類也懂得以陽光曬乾物件，並作為保存食物的方法，如製鹽和曬鹹魚等。 nika sipakayni nu tapud nu baetu a zanliyaw maselep , sisa idaw ku sapa nu cilal a sapadingki mikiayaw a pacakat .但在化石燃料減少下，才有意把太陽能進一步發展。u tademaw miyung tu nu cilal a sapadingki idaw ku tuliay a dadaduducan wiyda sa: u likat akuti’ , u likat linengen  masumad tu likat kyu masumad . 人類利用太陽能有三個途徑，分別是：光熱轉換、光電轉換和光化學轉換。nu cilal a sapadingki u gigicu palatusan “ u kasenun sananay atu inayay ku canan “saungayan inatusaay .太陽能利用技術分為有源（主動式）及無源（被動式）兩種。Idaay ku sapasimal idaw ku nu cilal a sapadingki alikat atu likat atu akiti’ malaliyun , anu miyung tu nu dingki a kikay sa u nu cilal a sapadingki sapisuped ,nika inasapihica a kikay mipacangday tuhekalay a sapilacul tu malinenng , kyu u sapilacul han .有源的例子有太陽能光電及光熱轉換，使用電力機械設備作太陽能收集，而這些設備是依靠外部能源運作的，因此稱為有源。 u nayay ku sapilacul sa i tida i lumalumaan amusuped tu nikalikat nu cilal . nika sipakauni i luma a nisikian , anu micukaymas sa cayay sipakayda i hekal a nipatadu tu sapilacul , kyu inayay ku sapiliacul han .無源的例子有在建築物引入太陽光作照明等，當中是利用建築物的設計、選擇所使用物料等達至利用太陽能的目的，由於當中的運作無需由外部提供能源，因此稱為無源。 nu cilal a nipikalat I cikiw nuhekal sa matahab tu 71% nu bayu’ atu mahelup nu balihab .太陽輻射被地球的陸地表面、覆蓋了約71%的海洋以及大氣層吸收。pasu bayu malawpes nu wacah u alihaw macakat ku bali tapabaw , kyu u tabakiay a nikasabali atu masasuala ku bali .含有海洋蒸發水的溫暖空氣上升，引起大氣環流或對流。u hekal nu hanhan anu talakaw , u alihaw nida anu I wahelul sa maselep , u nika lawpes nu wacah sa masaupu malaladem , maudad katukuh I lala’ nu hekal kyu mamin muliya misaliyut ku nanum . 當空氣達到高海拔，溫度較低的地方時，水蒸氣凝結成雲，降雨到地球表面，完成水循環。masaatilad ku akuti misatabaki ku nikasasuala , kyu sibali , maniyul atu macacubelis ku bali sisa mahida .水凝結的潛熱放大了對流，產生風、氣旋和反氣旋等大氣現象。mahelup nu bayu atu lala’ u takelal nu hekal masadep ku alihaw haky 14 C .被海洋和陸地吸收的陽光使地表保持平均溫度為14 °C。micaliway i cilal masasuala , u sumilaway a lutuk mala u sapadamek tu cilal , kyu idaw ku kakanen , kilakilanganatu mucelakay , hida sa yada ku tahekalay nu cancan a zanliw .通過光合作用，綠色植物將太陽能轉化為化學儲能，從而產生食物、木材和生物質，從而衍生出化石燃料。Balihab nu cikiw , bayu atu enal muhelup tu nu cilal a sapadingki u nikatahekal makaala tu 122 PW·mihca = 3,850,000 iku aykeciyawl tu mimihca.地球大氣層、海洋和陸地吸收的總太陽能能量約為122 PW·年 = 3,850,000 億艾可焦耳（EJ）每年。I 2002 a mihcaan “2019 a mihcaan” ina sapacunus cacay a tatukian dawku tulim a hunan nu labu sa mahida tu nu maminay a cikiw a kayadah nu .在2002年（2019年），這個能量在一個小時（一個小時零25分鐘）內就比全球一年的能量使用量還要多。Kyu nikasasulamel tu mihmihcaan nu canan makaala tu 3,000 EJ ku sapilacul .光合作用每年在生物質中捕獲約3,000 EJ的能量。 pflbyuerk2fpabp06ssfwui8e3epcy2