Oman

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="szy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipitiya</sitename>
    <dbname>szywiki</dbname>
    <base>https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">myiti</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">sazumaay</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">sasukamu</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">misaungayay</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikipitiya</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Wikipitiya sasukamu</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">tangan</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">matatengil tu MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">taazihan mitudung</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">matatengil tu buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">kakuniza</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">bacu-saupu</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Oman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4276</id>
    <revision>
      <id>141377</id>
      <parentid>141368</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* tabakiay a tapang nu kanatal (元首) */</comment>
      <origin>141377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9532" sha1="49tkfe2o75pyeedn7zkv9pvwth359pb" xml:space="preserve">Oman（阿曼）

[[tangan:Flag of Oman.svg|thumb|u hata nu Oman（阿曼）|alt=Flag of Oman.svg]]

u [[Oman]] sa i labu nu Ya-Cuo, itiza i 21 00 N, 57 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 309,500 sq km.

u ahebal nu lala'ay sa 309,500 sq km, u ahebal nu nanumay sa 0 sq km.

hamin nu tademaw sa 3,355,262.

kakalukan [[umah]] sa 4.70%, kila[[kilang]]an umah sa 0%, zumaay henay umah sa 95.30%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Muscat ([[:zh:马斯喀特|馬斯喀特]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 11 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Qaboos bin Said al Said]], micakat a demiad sa i 1970 a mihca pitu bulad tusa bataan izaw ku tulu demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
A-man u A-la-puo nu satenesay nu kanatal, kun-yen nu ayawan tu tu sep sep sep mihcan idaw ku nipisiwbay i bayu atu enelan, sakay A-la-puo subal nu tatelungan nu  misangaay tu balungan. kun-yen pitu seci mala A-la-puo kanatalan. cay cay hedek misiteked. cay sip lu siw mihcaan, ina Yi-pa-de cyaw-pay tatengan mikuwan tu A-man. cay lim sep pic mihcaan midebung kina Pu-taw-ya. cay nem sip siw mihca tidaay a tademaw belinen nu heni ku Pu-taw-ya mikuwanay, patideng tu Ya-li-pa wan-caw. cay pic sip lu mihcaan Puo-se tademaw midebung. sabaw walu seci teban, bahbahen nu A-la-puo ku Pu-se tademaw, patideng tu Say-yi-de wancaw, pangangan han tu &quot; Ma-se-ke-te-su-tan kanatal&quot;, sisa mala In-ti-yeng u saicelangay nu kanatalan.

阿曼是阿拉伯半島最古老的國家之一，公元前2000年已經廣泛進行海上和陸路貿易活動，並成為阿拉伯半島的造船中心。公元7世紀成為阿拉伯帝國的一部分。11世紀末獨立。1429年，伊巴德教派確立在阿曼的統治。1507年葡萄牙入侵。1649年當地人推翻葡萄牙人統治，建立亞里巴王朝。1742年波斯人侵入。18世紀中葉，阿拉伯人趕走波斯人，建立了賽義德王朝，取國名為「馬斯喀特蘇丹國」，使其成為印度洋上最強的國家之一。

cay wal sep nem mihcaan, Say-yi-de. E-pen. Su-e-ta mueneng i Su-dan, itida nipacukedan nu Ing-kuo demecen ku Wa-ha-pi-pay-mu-se-lin nipidebungan, sa patideng tu saicelangay nu sakakaay nu balungaan, demecen ku In-tu-yeng nu saicelangay a kanatal u Pu-taw-ya, alawen ku Pu nu Muo-san-pi-ke amisan a kakitidaan. cay wal lu sip mihcaan, ci Say-yi-de. Pen. Su-e-tan milimad tu tukay nu Sang-ci-pa, pangangan han u San-ci-pa-su-tan kanatal. ina A-man mala saicelangay tu nu In-tu-yeng, itida i Huy-cuo banawan nu pikuwanan tu kuli nu sapisiwbayan tada idaw tu ku etan, katuud ku mabulaway tayda i Sang-ci-pa. ina Ing-kuo musakamu tu nikacaay kaw tatengaay nu nipisiwbayan sa, hida satu caay ka kapah ku lemed nu A-man, malingatu tu ku A-man a caay ka kapah ku sakaudip, ibuyuay nu tademawan malingatu tu paculi, patideng satu tu A-man-yi-se-lan-cyaw kanatalan. cay siw cay lu mihcaan, i buyu'ay nu tademaw nu A-man malangatu tu paculi, sisa patideng satu &quot; A-man-yi-se-lan-cyaw kanatal&quot;.

1806年，賽義德·伊本·蘇爾坦即位蘇丹，在英國支持下先是打敗了瓦哈比派穆斯林的入侵，後建立強大艦隊，擊敗印度洋傳統強國葡萄牙，奪取了葡屬莫三比克以北的所有據點。1834年，賽義德·本·蘇爾坦遷都桑吉巴，稱桑吉巴蘇丹國。阿曼一躍成為印度洋的霸主，在非洲的大湖地區殖民地奴隸貿易中獲利豐厚，許多家庭移居桑吉巴。英國宣布奴隸貿易非法之後，阿曼的命運開始逆轉，阿曼經濟開始崩塌，山區部落起義，成立了阿曼伊斯蘭教長國。1913年，阿曼山區部落舉行反英起義，建立「阿曼伊斯蘭教長國」。

tusa a bataan a secian, A-man kanatal pasayda i Ma-se-ta a midebung. cay siw tu sep mihcaan Ing-kuo itida i Ma-se-te maleca masasulit tu A-ma kanatalan nu kiyakuan tu &quot;Si-pu-tyaw-ye&quot;, palutatenga tu misiteked, A-man malalawpes malatusa u Ma-se-ke-te-su-tan kanatal atu A-man-yi-se-lan kanatal. cay siw lu tu mihcaan ci Tay-mu-e malatapang nu Su-tan. cay siw sip siw mihcaan, A-man kanatal idaw ku nikaadihan tu simal, In-kuo atu Ma-se-ke-te-su-tan malecad atu A-man kanatal mabiyalaw aca. ina In-kuo saan tu A-man nipikakutkutan tu simalan, pacukel tu Su-tan-say-yi-de, itida i cay siw lim sip mihcaan caay patudu' tu A-man hitayan tu sapidebung, madebung nuheni ku Yi-pu-li atu Lu-se-ta-ke, cay siw lim lim mihcaan sabaw tusa bulad sabaw lima demiad midebung tu &quot; Cyaw-cen kanatal&quot; a suo-tu tu Ni-ce-wa.  

20世紀初，阿曼教長國向馬斯喀特進攻。1920年英國在馬斯喀特同阿曼教長國簽訂了「西卜條約」，承認教長國獨立，阿曼就分裂為馬斯喀特蘇丹國和阿曼伊斯蘭教長國兩部分。1932年泰穆爾即位蘇丹。1949年，因阿曼教長國境內發現石油，英國和馬斯喀特蘇丹同阿曼教長國再度陷入緊張。英國人為了在阿曼內地開採石油。也支持蘇丹賽義德，並在1954年末指揮阿曼軍隊攻入內地，占領了伊卜利和魯斯塔克，1955年12月15日攻占「教長國」的首都尼茲瓦。   

cay siw lim pic mihcaan sakakaay nu Cya-li-pu mililiday mibelin mademec. cay siw nem tu mihcaan, In-kuo atu Ha-kuo saan, palutatengan misiteked kina A-man kanatal sa. cay siw nem lim mihcaan timulan nu Cuo-fa-e niyaduan misakaput tu &quot; Cuo-fa-e dadan nu tademaw&quot;, palekal tu sakalepacaw. cay siw nem pic mihcaan Su-tan ci Say-yi-de. Pen. Tay-mu-e pulungen a mihamin, ya Ma-se-ke-ta-su-dan kanatal sumad han tu Ma-se-ke-te atu A-man-su-tan kanatal. &quot; A-man-yi-se-lan sakakaay nu kanatal&quot; pacukelay misakaput tu &quot; A-man-hitayan&quot;, atu &quot;A-man atu Puo-se-wan tademaw nu sapikaysangay nu kawawan. cay siw pic sep mihcaan pitu bulad lu tu demiad ci Tay-mu-e-su-tan belinen nu kun-tin, ya wawa nida tu lu siw mihcaan nanay kina milaylayay tina Ka-pu-se tu sapikuwan, tawya mihcaan tu walu bulad siwa demiad mihapu tu ngangan nu A-man-su-tan kanatal. hida satu, ina A-man idaw ku tabakiay nu nikasumadan. cay siw pic lu mihcaan miales kina In-kuo tu A-manan.1957年7月加利布教長領導的反英起義失敗。1962年，英國和法國發表聲明，承認阿曼是獨立國家。1965年南部佐法爾省組織了「佐法爾人民陣線」，發動武裝起義。1967年蘇丹賽義德·本·泰穆爾統一全境，馬斯喀特蘇丹國改名馬斯喀特和阿曼蘇丹國。「阿曼伊斯蘭教長國」支持者組成「阿曼解放軍」，以及「阿曼和波斯灣人民民主解放陣線」。1970年7月23日泰穆爾蘇丹被宮廷政變推翻，其獨生子29歲的合法繼承人卡布斯接管政權，同年8月9日宣布國名為阿曼蘇丹國。從此，阿曼發生巨大變化。1973年英軍撤出阿曼。

== '''kamu (語言)''' ==
A-man-su-tan kanatal nu kamuan han u A-la-puo a kamuan, u igu ku sasakamuen. ina A-la-puo kamu u san-yi-si, tu wal nu sulitan. caay namin kalecad ku kamu nu payniyaniyadu', idaw ku masa Yi-la-ke a kamuan, idaw ku masaPuo-se kamuan atu In-ti kamuan tu nikalalidan.namaka Sang-ci-pa a A-ma tademaw milecad tu Se-wa-si-li kamu. mililisay tu bayu nu amisan a misiwbayay, milenemay atu namaka Nan-ya-ce-ta-lu nu hekalay a tademawan u U-e-tu ku kamu.

阿曼蘇丹國的官方語言是阿拉伯語，通用英語。阿拉伯語屬於閃語系，由28個字母組成。阿曼各部落的方言各不相同，有些部落的方言受伊拉克土語影響，有些受波斯語和印地語影響。來自桑吉巴的阿曼僑民通用斯瓦希里語。北部沿海地區的商人、水手和大量來自南亞次大陸的外籍人也講烏爾都語。

== '''kakidaan (地理)''' ==
kitidaan nina A-man itida i A-la-puo subal nu wali timu nu kalimucu'an, amis, wali, timul u bayu namin, micapi tu A-man bayu atu A-la-puo bayuan, tanaya' nu bayu makaala tu cay nem sep sep kun li, lala nu kitidaan han 30.95 pin-hun-kun-li, u A-la-puo suba nu sakatulu nu tabakiay a kanatalan. nutipan amis atu A-la-puo lein-he-kuo masasulaad, nutipan atu Sa-u-ti A-la-puo mababiyaw, nutipan atu Ye-men malalitin, amis idaw ku lala' makakenis atu A-la-pu-lein-he kanatal, silaad tu He-mu-ce bayu atu Yi-lang masasumelaw. ina Ti-e-puo-se-wan pasayda i In-tu buyu u kacaledesan nu likelikenan nu demiadan. misetul tu pei-huy-kuy-sin tu kanatalan, lima cacay a bataan nu buladan u caledes, demiad han makaala tu 40 tu, sabaw cacay katukuh tu sepatay a buladan banihiw ku demiad, makaala tu 10 tu. pulung nu nikasinanuman makaala tu 130 haw-mi.

阿曼位於阿拉伯半島的東南角，北、東、南三面環海，瀕臨阿曼灣和阿拉伯海，海岸線長1600公里，領土面積為30.95萬平方公里，是阿拉伯半島上的第三大國家。西北與阿拉伯聯合大公國接界，西部與沙烏地阿拉伯為鄰，西南與葉門相連，北部有一部分領土被阿拉伯聯合酋長國分開，隔荷姆茲海峽與伊朗相望。地扼波斯灣通往印度洋為熱帶沙漠氣候。北回歸線橫穿全國，5～10月為熱季，氣溫高達40℃以上；11～4月為涼季，氣溫約為10℃。年均降水量130毫米。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*阿曼：https://zh.wikipedia.org/wiki/阿曼
[[kakuniza:Habayiing]]</text>
      <sha1>49tkfe2o75pyeedn7zkv9pvwth359pb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141378</id>
      <parentid>141377</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:36:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* likisi (歷史) */</comment>
      <origin>141378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9594" sha1="2glp7lc5c27layy2oqb70obgb8wic2a" xml:space="preserve">Oman（阿曼）

[[tangan:Flag of Oman.svg|thumb|u hata nu Oman（阿曼）|alt=Flag of Oman.svg]]

u [[Oman]] sa i labu nu Ya-Cuo, itiza i 21 00 N, 57 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 309,500 sq km.

u ahebal nu lala'ay sa 309,500 sq km, u ahebal nu nanumay sa 0 sq km.

hamin nu tademaw sa 3,355,262.

kakalukan [[umah]] sa 4.70%, kila[[kilang]]an umah sa 0%, zumaay henay umah sa 95.30%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Muscat ([[:zh:马斯喀特|馬斯喀特]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 11 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Qaboos bin Said al Said]], micakat a demiad sa i 1970 a mihca pitu bulad tusa bataan izaw ku tulu demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
[[tangan:Al Hamra (5).jpg|縮圖|Ha-mu-la-cen  哈姆拉城]]
A-man u A-la-puo nu satenesay nu kanatal, kun-yen nu ayawan tu tu sep sep sep mihcan idaw ku nipisiwbay i bayu atu enelan, sakay A-la-puo subal nu tatelungan nu  misangaay tu balungan. kun-yen pitu seci mala A-la-puo kanatalan. cay cay hedek misiteked. cay sip lu siw mihcaan, ina Yi-pa-de cyaw-pay tatengan mikuwan tu A-man. cay lim sep pic mihcaan midebung kina Pu-taw-ya. cay nem sip siw mihca tidaay a tademaw belinen nu heni ku Pu-taw-ya mikuwanay, patideng tu Ya-li-pa wan-caw. cay pic sip lu mihcaan Puo-se tademaw midebung. sabaw walu seci teban, bahbahen nu A-la-puo ku Pu-se tademaw, patideng tu Say-yi-de wancaw, pangangan han tu &quot; Ma-se-ke-te-su-tan kanatal&quot;, sisa mala In-ti-yeng u saicelangay nu kanatalan.

阿曼是阿拉伯半島最古老的國家之一，公元前2000年已經廣泛進行海上和陸路貿易活動，並成為阿拉伯半島的造船中心。公元7世紀成為阿拉伯帝國的一部分。11世紀末獨立。1429年，伊巴德教派確立在阿曼的統治。1507年葡萄牙入侵。1649年當地人推翻葡萄牙人統治，建立亞里巴王朝。1742年波斯人侵入。18世紀中葉，阿拉伯人趕走波斯人，建立了賽義德王朝，取國名為「馬斯喀特蘇丹國」，使其成為印度洋上最強的國家之一。

cay wal sep nem mihcaan, Say-yi-de. E-pen. Su-e-ta mueneng i Su-dan, itida nipacukedan nu Ing-kuo demecen ku Wa-ha-pi-pay-mu-se-lin nipidebungan, sa patideng tu saicelangay nu sakakaay nu balungaan, demecen ku In-tu-yeng nu saicelangay a kanatal u Pu-taw-ya, alawen ku Pu nu Muo-san-pi-ke amisan a kakitidaan. cay wal lu sip mihcaan, ci Say-yi-de. Pen. Su-e-tan milimad tu tukay nu Sang-ci-pa, pangangan han u San-ci-pa-su-tan kanatal. ina A-man mala saicelangay tu nu In-tu-yeng, itida i Huy-cuo banawan nu pikuwanan tu kuli nu sapisiwbayan tada idaw tu ku etan, katuud ku mabulaway tayda i Sang-ci-pa. ina Ing-kuo musakamu tu nikacaay kaw tatengaay nu nipisiwbayan sa, hida satu caay ka kapah ku lemed nu A-man, malingatu tu ku A-man a caay ka kapah ku sakaudip, ibuyuay nu tademawan malingatu tu paculi, patideng satu tu A-man-yi-se-lan-cyaw kanatalan. cay siw cay lu mihcaan, i buyu'ay nu tademaw nu A-man malangatu tu paculi, sisa patideng satu &quot; A-man-yi-se-lan-cyaw kanatal&quot;.

1806年，賽義德·伊本·蘇爾坦即位蘇丹，在英國支持下先是打敗了瓦哈比派穆斯林的入侵，後建立強大艦隊，擊敗印度洋傳統強國葡萄牙，奪取了葡屬莫三比克以北的所有據點。1834年，賽義德·本·蘇爾坦遷都桑吉巴，稱桑吉巴蘇丹國。阿曼一躍成為印度洋的霸主，在非洲的大湖地區殖民地奴隸貿易中獲利豐厚，許多家庭移居桑吉巴。英國宣布奴隸貿易非法之後，阿曼的命運開始逆轉，阿曼經濟開始崩塌，山區部落起義，成立了阿曼伊斯蘭教長國。1913年，阿曼山區部落舉行反英起義，建立「阿曼伊斯蘭教長國」。

tusa a bataan a secian, A-man kanatal pasayda i Ma-se-ta a midebung. cay siw tu sep mihcaan Ing-kuo itida i Ma-se-te maleca masasulit tu A-ma kanatalan nu kiyakuan tu &quot;Si-pu-tyaw-ye&quot;, palutatenga tu misiteked, A-man malalawpes malatusa u Ma-se-ke-te-su-tan kanatal atu A-man-yi-se-lan kanatal. cay siw lu tu mihcaan ci Tay-mu-e malatapang nu Su-tan. cay siw sip siw mihcaan, A-man kanatal idaw ku nikaadihan tu simal, In-kuo atu Ma-se-ke-te-su-tan malecad atu A-man kanatal mabiyalaw aca. ina In-kuo saan tu A-man nipikakutkutan tu simalan, pacukel tu Su-tan-say-yi-de, itida i cay siw lim sip mihcaan caay patudu' tu A-man hitayan tu sapidebung, madebung nuheni ku Yi-pu-li atu Lu-se-ta-ke, cay siw lim lim mihcaan sabaw tusa bulad sabaw lima demiad midebung tu &quot; Cyaw-cen kanatal&quot; a suo-tu tu Ni-ce-wa.  

20世紀初，阿曼教長國向馬斯喀特進攻。1920年英國在馬斯喀特同阿曼教長國簽訂了「西卜條約」，承認教長國獨立，阿曼就分裂為馬斯喀特蘇丹國和阿曼伊斯蘭教長國兩部分。1932年泰穆爾即位蘇丹。1949年，因阿曼教長國境內發現石油，英國和馬斯喀特蘇丹同阿曼教長國再度陷入緊張。英國人為了在阿曼內地開採石油。也支持蘇丹賽義德，並在1954年末指揮阿曼軍隊攻入內地，占領了伊卜利和魯斯塔克，1955年12月15日攻占「教長國」的首都尼茲瓦。   

cay siw lim pic mihcaan sakakaay nu Cya-li-pu mililiday mibelin mademec. cay siw nem tu mihcaan, In-kuo atu Ha-kuo saan, palutatengan misiteked kina A-man kanatal sa. cay siw nem lim mihcaan timulan nu Cuo-fa-e niyaduan misakaput tu &quot; Cuo-fa-e dadan nu tademaw&quot;, palekal tu sakalepacaw. cay siw nem pic mihcaan Su-tan ci Say-yi-de. Pen. Tay-mu-e pulungen a mihamin, ya Ma-se-ke-ta-su-dan kanatal sumad han tu Ma-se-ke-te atu A-man-su-tan kanatal. &quot; A-man-yi-se-lan sakakaay nu kanatal&quot; pacukelay misakaput tu &quot; A-man-hitayan&quot;, atu &quot;A-man atu Puo-se-wan tademaw nu sapikaysangay nu kawawan. cay siw pic sep mihcaan pitu bulad lu tu demiad ci Tay-mu-e-su-tan belinen nu kun-tin, ya wawa nida tu lu siw mihcaan nanay kina milaylayay tina Ka-pu-se tu sapikuwan, tawya mihcaan tu walu bulad siwa demiad mihapu tu ngangan nu A-man-su-tan kanatal. hida satu, ina A-man idaw ku tabakiay nu nikasumadan. cay siw pic lu mihcaan miales kina In-kuo tu A-manan.1957年7月加利布教長領導的反英起義失敗。1962年，英國和法國發表聲明，承認阿曼是獨立國家。1965年南部佐法爾省組織了「佐法爾人民陣線」，發動武裝起義。1967年蘇丹賽義德·本·泰穆爾統一全境，馬斯喀特蘇丹國改名馬斯喀特和阿曼蘇丹國。「阿曼伊斯蘭教長國」支持者組成「阿曼解放軍」，以及「阿曼和波斯灣人民民主解放陣線」。1970年7月23日泰穆爾蘇丹被宮廷政變推翻，其獨生子29歲的合法繼承人卡布斯接管政權，同年8月9日宣布國名為阿曼蘇丹國。從此，阿曼發生巨大變化。1973年英軍撤出阿曼。

== '''kamu (語言)''' ==
A-man-su-tan kanatal nu kamuan han u A-la-puo a kamuan, u igu ku sasakamuen. ina A-la-puo kamu u san-yi-si, tu wal nu sulitan. caay namin kalecad ku kamu nu payniyaniyadu', idaw ku masa Yi-la-ke a kamuan, idaw ku masaPuo-se kamuan atu In-ti kamuan tu nikalalidan.namaka Sang-ci-pa a A-ma tademaw milecad tu Se-wa-si-li kamu. mililisay tu bayu nu amisan a misiwbayay, milenemay atu namaka Nan-ya-ce-ta-lu nu hekalay a tademawan u U-e-tu ku kamu.

阿曼蘇丹國的官方語言是阿拉伯語，通用英語。阿拉伯語屬於閃語系，由28個字母組成。阿曼各部落的方言各不相同，有些部落的方言受伊拉克土語影響，有些受波斯語和印地語影響。來自桑吉巴的阿曼僑民通用斯瓦希里語。北部沿海地區的商人、水手和大量來自南亞次大陸的外籍人也講烏爾都語。

== '''kakidaan (地理)''' ==
kitidaan nina A-man itida i A-la-puo subal nu wali timu nu kalimucu'an, amis, wali, timul u bayu namin, micapi tu A-man bayu atu A-la-puo bayuan, tanaya' nu bayu makaala tu cay nem sep sep kun li, lala nu kitidaan han 30.95 pin-hun-kun-li, u A-la-puo suba nu sakatulu nu tabakiay a kanatalan. nutipan amis atu A-la-puo lein-he-kuo masasulaad, nutipan atu Sa-u-ti A-la-puo mababiyaw, nutipan atu Ye-men malalitin, amis idaw ku lala' makakenis atu A-la-pu-lein-he kanatal, silaad tu He-mu-ce bayu atu Yi-lang masasumelaw. ina Ti-e-puo-se-wan pasayda i In-tu buyu u kacaledesan nu likelikenan nu demiadan. misetul tu pei-huy-kuy-sin tu kanatalan, lima cacay a bataan nu buladan u caledes, demiad han makaala tu 40 tu, sabaw cacay katukuh tu sepatay a buladan banihiw ku demiad, makaala tu 10 tu. pulung nu nikasinanuman makaala tu 130 haw-mi.

阿曼位於阿拉伯半島的東南角，北、東、南三面環海，瀕臨阿曼灣和阿拉伯海，海岸線長1600公里，領土面積為30.95萬平方公里，是阿拉伯半島上的第三大國家。西北與阿拉伯聯合大公國接界，西部與沙烏地阿拉伯為鄰，西南與葉門相連，北部有一部分領土被阿拉伯聯合酋長國分開，隔荷姆茲海峽與伊朗相望。地扼波斯灣通往印度洋為熱帶沙漠氣候。北回歸線橫穿全國，5～10月為熱季，氣溫高達40℃以上；11～4月為涼季，氣溫約為10℃。年均降水量130毫米。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*阿曼：https://zh.wikipedia.org/wiki/阿曼
[[kakuniza:Habayiing]]</text>
      <sha1>2glp7lc5c27layy2oqb70obgb8wic2a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141379</id>
      <parentid>141378</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* tabakiay a tapang nu kanatal (元首) */</comment>
      <origin>141379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9668" sha1="gqixtd2rvymajn9thzufs9k7cp2ak2g" xml:space="preserve">Oman（阿曼）

[[tangan:Flag of Oman.svg|thumb|u hata nu Oman（阿曼）|alt=Flag of Oman.svg]]

u [[Oman]] sa i labu nu Ya-Cuo, itiza i 21 00 N, 57 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 309,500 sq km.

u ahebal nu lala'ay sa 309,500 sq km, u ahebal nu nanumay sa 0 sq km.

hamin nu tademaw sa 3,355,262.

kakalukan [[umah]] sa 4.70%, kila[[kilang]]an umah sa 0%, zumaay henay umah sa 95.30%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Muscat ([[:zh:马斯喀特|馬斯喀特]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 11 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Qaboos bin Said al Said]], micakat a demiad sa i 1970 a mihca pitu bulad tusa bataan izaw ku tulu demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
[[tangan:Al Hamra (5).jpg|縮圖|Ha-mu-la-cen  哈姆拉城]]
A-man u A-la-puo nu satenesay nu kanatal, kun-yen nu ayawan tu tu sep sep sep mihcan idaw ku nipisiwbay i bayu atu enelan, sakay A-la-puo subal nu tatelungan nu  misangaay tu balungan. kun-yen pitu seci mala A-la-puo kanatalan. cay cay hedek misiteked. cay sip lu siw mihcaan, ina Yi-pa-de cyaw-pay tatengan mikuwan tu A-man. cay lim sep pic mihcaan midebung kina Pu-taw-ya. cay nem sip siw mihca tidaay a tademaw belinen nu heni ku Pu-taw-ya mikuwanay, patideng tu Ya-li-pa wan-caw. cay pic sip lu mihcaan Puo-se tademaw midebung. sabaw walu seci teban, bahbahen nu A-la-puo ku Pu-se tademaw, patideng tu Say-yi-de wancaw, pangangan han tu &quot; Ma-se-ke-te-su-tan kanatal&quot;, sisa mala In-ti-yeng u saicelangay nu kanatalan.

阿曼是阿拉伯半島最古老的國家之一，公元前2000年已經廣泛進行海上和陸路貿易活動，並成為阿拉伯半島的造船中心。公元7世紀成為阿拉伯帝國的一部分。11世紀末獨立。1429年，伊巴德教派確立在阿曼的統治。1507年葡萄牙入侵。1649年當地人推翻葡萄牙人統治，建立亞里巴王朝。1742年波斯人侵入。18世紀中葉，阿拉伯人趕走波斯人，建立了賽義德王朝，取國名為「馬斯喀特蘇丹國」，使其成為印度洋上最強的國家之一。
[[tangan:Ibra4.jpg|縮圖|Yi-pu-la-tukay nu iciba  伊卜拉城的市場]]
cay wal sep nem mihcaan, Say-yi-de. E-pen. Su-e-ta mueneng i Su-dan, itida nipacukedan nu Ing-kuo demecen ku Wa-ha-pi-pay-mu-se-lin nipidebungan, sa patideng tu saicelangay nu sakakaay nu balungaan, demecen ku In-tu-yeng nu saicelangay a kanatal u Pu-taw-ya, alawen ku Pu nu Muo-san-pi-ke amisan a kakitidaan. cay wal lu sip mihcaan, ci Say-yi-de. Pen. Su-e-tan milimad tu tukay nu Sang-ci-pa, pangangan han u San-ci-pa-su-tan kanatal. ina A-man mala saicelangay tu nu In-tu-yeng, itida i Huy-cuo banawan nu pikuwanan tu kuli nu sapisiwbayan tada idaw tu ku etan, katuud ku mabulaway tayda i Sang-ci-pa. ina Ing-kuo musakamu tu nikacaay kaw tatengaay nu nipisiwbayan sa, hida satu caay ka kapah ku lemed nu A-man, malingatu tu ku A-man a caay ka kapah ku sakaudip, ibuyuay nu tademawan malingatu tu paculi, patideng satu tu A-man-yi-se-lan-cyaw kanatalan. cay siw cay lu mihcaan, i buyu'ay nu tademaw nu A-man malangatu tu paculi, sisa patideng satu &quot; A-man-yi-se-lan-cyaw kanatal&quot;.

1806年，賽義德·伊本·蘇爾坦即位蘇丹，在英國支持下先是打敗了瓦哈比派穆斯林的入侵，後建立強大艦隊，擊敗印度洋傳統強國葡萄牙，奪取了葡屬莫三比克以北的所有據點。1834年，賽義德·本·蘇爾坦遷都桑吉巴，稱桑吉巴蘇丹國。阿曼一躍成為印度洋的霸主，在非洲的大湖地區殖民地奴隸貿易中獲利豐厚，許多家庭移居桑吉巴。英國宣布奴隸貿易非法之後，阿曼的命運開始逆轉，阿曼經濟開始崩塌，山區部落起義，成立了阿曼伊斯蘭教長國。1913年，阿曼山區部落舉行反英起義，建立「阿曼伊斯蘭教長國」。

tusa a bataan a secian, A-man kanatal pasayda i Ma-se-ta a midebung. cay siw tu sep mihcaan Ing-kuo itida i Ma-se-te maleca masasulit tu A-ma kanatalan nu kiyakuan tu &quot;Si-pu-tyaw-ye&quot;, palutatenga tu misiteked, A-man malalawpes malatusa u Ma-se-ke-te-su-tan kanatal atu A-man-yi-se-lan kanatal. cay siw lu tu mihcaan ci Tay-mu-e malatapang nu Su-tan. cay siw sip siw mihcaan, A-man kanatal idaw ku nikaadihan tu simal, In-kuo atu Ma-se-ke-te-su-tan malecad atu A-man kanatal mabiyalaw aca. ina In-kuo saan tu A-man nipikakutkutan tu simalan, pacukel tu Su-tan-say-yi-de, itida i cay siw lim sip mihcaan caay patudu' tu A-man hitayan tu sapidebung, madebung nuheni ku Yi-pu-li atu Lu-se-ta-ke, cay siw lim lim mihcaan sabaw tusa bulad sabaw lima demiad midebung tu &quot; Cyaw-cen kanatal&quot; a suo-tu tu Ni-ce-wa.  

20世紀初，阿曼教長國向馬斯喀特進攻。1920年英國在馬斯喀特同阿曼教長國簽訂了「西卜條約」，承認教長國獨立，阿曼就分裂為馬斯喀特蘇丹國和阿曼伊斯蘭教長國兩部分。1932年泰穆爾即位蘇丹。1949年，因阿曼教長國境內發現石油，英國和馬斯喀特蘇丹同阿曼教長國再度陷入緊張。英國人為了在阿曼內地開採石油。也支持蘇丹賽義德，並在1954年末指揮阿曼軍隊攻入內地，占領了伊卜利和魯斯塔克，1955年12月15日攻占「教長國」的首都尼茲瓦。   

cay siw lim pic mihcaan sakakaay nu Cya-li-pu mililiday mibelin mademec. cay siw nem tu mihcaan, In-kuo atu Ha-kuo saan, palutatengan misiteked kina A-man kanatal sa. cay siw nem lim mihcaan timulan nu Cuo-fa-e niyaduan misakaput tu &quot; Cuo-fa-e dadan nu tademaw&quot;, palekal tu sakalepacaw. cay siw nem pic mihcaan Su-tan ci Say-yi-de. Pen. Tay-mu-e pulungen a mihamin, ya Ma-se-ke-ta-su-dan kanatal sumad han tu Ma-se-ke-te atu A-man-su-tan kanatal. &quot; A-man-yi-se-lan sakakaay nu kanatal&quot; pacukelay misakaput tu &quot; A-man-hitayan&quot;, atu &quot;A-man atu Puo-se-wan tademaw nu sapikaysangay nu kawawan. cay siw pic sep mihcaan pitu bulad lu tu demiad ci Tay-mu-e-su-tan belinen nu kun-tin, ya wawa nida tu lu siw mihcaan nanay kina milaylayay tina Ka-pu-se tu sapikuwan, tawya mihcaan tu walu bulad siwa demiad mihapu tu ngangan nu A-man-su-tan kanatal. hida satu, ina A-man idaw ku tabakiay nu nikasumadan. cay siw pic lu mihcaan miales kina In-kuo tu A-manan.1957年7月加利布教長領導的反英起義失敗。1962年，英國和法國發表聲明，承認阿曼是獨立國家。1965年南部佐法爾省組織了「佐法爾人民陣線」，發動武裝起義。1967年蘇丹賽義德·本·泰穆爾統一全境，馬斯喀特蘇丹國改名馬斯喀特和阿曼蘇丹國。「阿曼伊斯蘭教長國」支持者組成「阿曼解放軍」，以及「阿曼和波斯灣人民民主解放陣線」。1970年7月23日泰穆爾蘇丹被宮廷政變推翻，其獨生子29歲的合法繼承人卡布斯接管政權，同年8月9日宣布國名為阿曼蘇丹國。從此，阿曼發生巨大變化。1973年英軍撤出阿曼。

== '''kamu (語言)''' ==
A-man-su-tan kanatal nu kamuan han u A-la-puo a kamuan, u igu ku sasakamuen. ina A-la-puo kamu u san-yi-si, tu wal nu sulitan. caay namin kalecad ku kamu nu payniyaniyadu', idaw ku masa Yi-la-ke a kamuan, idaw ku masaPuo-se kamuan atu In-ti kamuan tu nikalalidan.namaka Sang-ci-pa a A-ma tademaw milecad tu Se-wa-si-li kamu. mililisay tu bayu nu amisan a misiwbayay, milenemay atu namaka Nan-ya-ce-ta-lu nu hekalay a tademawan u U-e-tu ku kamu.

阿曼蘇丹國的官方語言是阿拉伯語，通用英語。阿拉伯語屬於閃語系，由28個字母組成。阿曼各部落的方言各不相同，有些部落的方言受伊拉克土語影響，有些受波斯語和印地語影響。來自桑吉巴的阿曼僑民通用斯瓦希里語。北部沿海地區的商人、水手和大量來自南亞次大陸的外籍人也講烏爾都語。

== '''kakidaan (地理)''' ==
kitidaan nina A-man itida i A-la-puo subal nu wali timu nu kalimucu'an, amis, wali, timul u bayu namin, micapi tu A-man bayu atu A-la-puo bayuan, tanaya' nu bayu makaala tu cay nem sep sep kun li, lala nu kitidaan han 30.95 pin-hun-kun-li, u A-la-puo suba nu sakatulu nu tabakiay a kanatalan. nutipan amis atu A-la-puo lein-he-kuo masasulaad, nutipan atu Sa-u-ti A-la-puo mababiyaw, nutipan atu Ye-men malalitin, amis idaw ku lala' makakenis atu A-la-pu-lein-he kanatal, silaad tu He-mu-ce bayu atu Yi-lang masasumelaw. ina Ti-e-puo-se-wan pasayda i In-tu buyu u kacaledesan nu likelikenan nu demiadan. misetul tu pei-huy-kuy-sin tu kanatalan, lima cacay a bataan nu buladan u caledes, demiad han makaala tu 40 tu, sabaw cacay katukuh tu sepatay a buladan banihiw ku demiad, makaala tu 10 tu. pulung nu nikasinanuman makaala tu 130 haw-mi.

阿曼位於阿拉伯半島的東南角，北、東、南三面環海，瀕臨阿曼灣和阿拉伯海，海岸線長1600公里，領土面積為30.95萬平方公里，是阿拉伯半島上的第三大國家。西北與阿拉伯聯合大公國接界，西部與沙烏地阿拉伯為鄰，西南與葉門相連，北部有一部分領土被阿拉伯聯合酋長國分開，隔荷姆茲海峽與伊朗相望。地扼波斯灣通往印度洋為熱帶沙漠氣候。北回歸線橫穿全國，5～10月為熱季，氣溫高達40℃以上；11～4月為涼季，氣溫約為10℃。年均降水量130毫米。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*阿曼：https://zh.wikipedia.org/wiki/阿曼
[[kakuniza:Habayiing]]</text>
      <sha1>gqixtd2rvymajn9thzufs9k7cp2ak2g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141380</id>
      <parentid>141379</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* tabakiay a tapang nu kanatal (元首) */</comment>
      <origin>141380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9735" sha1="8gt3kr7tf40awfdwh3ov6kdj9369oyr" xml:space="preserve">Oman（阿曼）

[[tangan:Flag of Oman.svg|thumb|u hata nu Oman（阿曼）|alt=Flag of Oman.svg]]

u [[Oman]] sa i labu nu Ya-Cuo, itiza i 21 00 N, 57 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 309,500 sq km.

u ahebal nu lala'ay sa 309,500 sq km, u ahebal nu nanumay sa 0 sq km.

hamin nu tademaw sa 3,355,262.

kakalukan [[umah]] sa 4.70%, kila[[kilang]]an umah sa 0%, zumaay henay umah sa 95.30%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Muscat ([[:zh:马斯喀特|馬斯喀特]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 11 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Qaboos bin Said al Said]], micakat a demiad sa i 1970 a mihca pitu bulad tusa bataan izaw ku tulu demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
[[tangan:Al Hamra (5).jpg|縮圖|Ha-mu-la-cen  哈姆拉城]]
A-man u A-la-puo nu satenesay nu kanatal, kun-yen nu ayawan tu tu sep sep sep mihcan idaw ku nipisiwbay i bayu atu enelan, sakay A-la-puo subal nu tatelungan nu  misangaay tu balungan. kun-yen pitu seci mala A-la-puo kanatalan. cay cay hedek misiteked. cay sip lu siw mihcaan, ina Yi-pa-de cyaw-pay tatengan mikuwan tu A-man. cay lim sep pic mihcaan midebung kina Pu-taw-ya. cay nem sip siw mihca tidaay a tademaw belinen nu heni ku Pu-taw-ya mikuwanay, patideng tu Ya-li-pa wan-caw. cay pic sip lu mihcaan Puo-se tademaw midebung. sabaw walu seci teban, bahbahen nu A-la-puo ku Pu-se tademaw, patideng tu Say-yi-de wancaw, pangangan han tu &quot; Ma-se-ke-te-su-tan kanatal&quot;, sisa mala In-ti-yeng u saicelangay nu kanatalan.

阿曼是阿拉伯半島最古老的國家之一，公元前2000年已經廣泛進行海上和陸路貿易活動，並成為阿拉伯半島的造船中心。公元7世紀成為阿拉伯帝國的一部分。11世紀末獨立。1429年，伊巴德教派確立在阿曼的統治。1507年葡萄牙入侵。1649年當地人推翻葡萄牙人統治，建立亞里巴王朝。1742年波斯人侵入。18世紀中葉，阿拉伯人趕走波斯人，建立了賽義德王朝，取國名為「馬斯喀特蘇丹國」，使其成為印度洋上最強的國家之一。
[[tangan:Ibra4.jpg|縮圖|Yi-pu-la-tukay nu iciba  伊卜拉城的市場]]
cay wal sep nem mihcaan, Say-yi-de. E-pen. Su-e-ta mueneng i Su-dan, itida nipacukedan nu Ing-kuo demecen ku Wa-ha-pi-pay-mu-se-lin nipidebungan, sa patideng tu saicelangay nu sakakaay nu balungaan, demecen ku In-tu-yeng nu saicelangay a kanatal u Pu-taw-ya, alawen ku Pu nu Muo-san-pi-ke amisan a kakitidaan. cay wal lu sip mihcaan, ci Say-yi-de. Pen. Su-e-tan milimad tu tukay nu Sang-ci-pa, pangangan han u San-ci-pa-su-tan kanatal. ina A-man mala saicelangay tu nu In-tu-yeng, itida i Huy-cuo banawan nu pikuwanan tu kuli nu sapisiwbayan tada idaw tu ku etan, katuud ku mabulaway tayda i Sang-ci-pa. ina Ing-kuo musakamu tu nikacaay kaw tatengaay nu nipisiwbayan sa, hida satu caay ka kapah ku lemed nu A-man, malingatu tu ku A-man a caay ka kapah ku sakaudip, ibuyuay nu tademawan malingatu tu paculi, patideng satu tu A-man-yi-se-lan-cyaw kanatalan. cay siw cay lu mihcaan, i buyu'ay nu tademaw nu A-man malangatu tu paculi, sisa patideng satu &quot; A-man-yi-se-lan-cyaw kanatal&quot;.

1806年，賽義德·伊本·蘇爾坦即位蘇丹，在英國支持下先是打敗了瓦哈比派穆斯林的入侵，後建立強大艦隊，擊敗印度洋傳統強國葡萄牙，奪取了葡屬莫三比克以北的所有據點。1834年，賽義德·本·蘇爾坦遷都桑吉巴，稱桑吉巴蘇丹國。阿曼一躍成為印度洋的霸主，在非洲的大湖地區殖民地奴隸貿易中獲利豐厚，許多家庭移居桑吉巴。英國宣布奴隸貿易非法之後，阿曼的命運開始逆轉，阿曼經濟開始崩塌，山區部落起義，成立了阿曼伊斯蘭教長國。1913年，阿曼山區部落舉行反英起義，建立「阿曼伊斯蘭教長國」。
[[tangan:Nakhalfort.jpg|縮圖|Nay-he-le-cen-paw  奈赫勒城堡]]
tusa a bataan a secian, A-man kanatal pasayda i Ma-se-ta a midebung. cay siw tu sep mihcaan Ing-kuo itida i Ma-se-te maleca masasulit tu A-ma kanatalan nu kiyakuan tu &quot;Si-pu-tyaw-ye&quot;, palutatenga tu misiteked, A-man malalawpes malatusa u Ma-se-ke-te-su-tan kanatal atu A-man-yi-se-lan kanatal. cay siw lu tu mihcaan ci Tay-mu-e malatapang nu Su-tan. cay siw sip siw mihcaan, A-man kanatal idaw ku nikaadihan tu simal, In-kuo atu Ma-se-ke-te-su-tan malecad atu A-man kanatal mabiyalaw aca. ina In-kuo saan tu A-man nipikakutkutan tu simalan, pacukel tu Su-tan-say-yi-de, itida i cay siw lim sip mihcaan caay patudu' tu A-man hitayan tu sapidebung, madebung nuheni ku Yi-pu-li atu Lu-se-ta-ke, cay siw lim lim mihcaan sabaw tusa bulad sabaw lima demiad midebung tu &quot; Cyaw-cen kanatal&quot; a suo-tu tu Ni-ce-wa.  

20世紀初，阿曼教長國向馬斯喀特進攻。1920年英國在馬斯喀特同阿曼教長國簽訂了「西卜條約」，承認教長國獨立，阿曼就分裂為馬斯喀特蘇丹國和阿曼伊斯蘭教長國兩部分。1932年泰穆爾即位蘇丹。1949年，因阿曼教長國境內發現石油，英國和馬斯喀特蘇丹同阿曼教長國再度陷入緊張。英國人為了在阿曼內地開採石油。也支持蘇丹賽義德，並在1954年末指揮阿曼軍隊攻入內地，占領了伊卜利和魯斯塔克，1955年12月15日攻占「教長國」的首都尼茲瓦。   

cay siw lim pic mihcaan sakakaay nu Cya-li-pu mililiday mibelin mademec. cay siw nem tu mihcaan, In-kuo atu Ha-kuo saan, palutatengan misiteked kina A-man kanatal sa. cay siw nem lim mihcaan timulan nu Cuo-fa-e niyaduan misakaput tu &quot; Cuo-fa-e dadan nu tademaw&quot;, palekal tu sakalepacaw. cay siw nem pic mihcaan Su-tan ci Say-yi-de. Pen. Tay-mu-e pulungen a mihamin, ya Ma-se-ke-ta-su-dan kanatal sumad han tu Ma-se-ke-te atu A-man-su-tan kanatal. &quot; A-man-yi-se-lan sakakaay nu kanatal&quot; pacukelay misakaput tu &quot; A-man-hitayan&quot;, atu &quot;A-man atu Puo-se-wan tademaw nu sapikaysangay nu kawawan. cay siw pic sep mihcaan pitu bulad lu tu demiad ci Tay-mu-e-su-tan belinen nu kun-tin, ya wawa nida tu lu siw mihcaan nanay kina milaylayay tina Ka-pu-se tu sapikuwan, tawya mihcaan tu walu bulad siwa demiad mihapu tu ngangan nu A-man-su-tan kanatal. hida satu, ina A-man idaw ku tabakiay nu nikasumadan. cay siw pic lu mihcaan miales kina In-kuo tu A-manan.1957年7月加利布教長領導的反英起義失敗。1962年，英國和法國發表聲明，承認阿曼是獨立國家。1965年南部佐法爾省組織了「佐法爾人民陣線」，發動武裝起義。1967年蘇丹賽義德·本·泰穆爾統一全境，馬斯喀特蘇丹國改名馬斯喀特和阿曼蘇丹國。「阿曼伊斯蘭教長國」支持者組成「阿曼解放軍」，以及「阿曼和波斯灣人民民主解放陣線」。1970年7月23日泰穆爾蘇丹被宮廷政變推翻，其獨生子29歲的合法繼承人卡布斯接管政權，同年8月9日宣布國名為阿曼蘇丹國。從此，阿曼發生巨大變化。1973年英軍撤出阿曼。

== '''kamu (語言)''' ==
A-man-su-tan kanatal nu kamuan han u A-la-puo a kamuan, u igu ku sasakamuen. ina A-la-puo kamu u san-yi-si, tu wal nu sulitan. caay namin kalecad ku kamu nu payniyaniyadu', idaw ku masa Yi-la-ke a kamuan, idaw ku masaPuo-se kamuan atu In-ti kamuan tu nikalalidan.namaka Sang-ci-pa a A-ma tademaw milecad tu Se-wa-si-li kamu. mililisay tu bayu nu amisan a misiwbayay, milenemay atu namaka Nan-ya-ce-ta-lu nu hekalay a tademawan u U-e-tu ku kamu.

阿曼蘇丹國的官方語言是阿拉伯語，通用英語。阿拉伯語屬於閃語系，由28個字母組成。阿曼各部落的方言各不相同，有些部落的方言受伊拉克土語影響，有些受波斯語和印地語影響。來自桑吉巴的阿曼僑民通用斯瓦希里語。北部沿海地區的商人、水手和大量來自南亞次大陸的外籍人也講烏爾都語。

== '''kakidaan (地理)''' ==
kitidaan nina A-man itida i A-la-puo subal nu wali timu nu kalimucu'an, amis, wali, timul u bayu namin, micapi tu A-man bayu atu A-la-puo bayuan, tanaya' nu bayu makaala tu cay nem sep sep kun li, lala nu kitidaan han 30.95 pin-hun-kun-li, u A-la-puo suba nu sakatulu nu tabakiay a kanatalan. nutipan amis atu A-la-puo lein-he-kuo masasulaad, nutipan atu Sa-u-ti A-la-puo mababiyaw, nutipan atu Ye-men malalitin, amis idaw ku lala' makakenis atu A-la-pu-lein-he kanatal, silaad tu He-mu-ce bayu atu Yi-lang masasumelaw. ina Ti-e-puo-se-wan pasayda i In-tu buyu u kacaledesan nu likelikenan nu demiadan. misetul tu pei-huy-kuy-sin tu kanatalan, lima cacay a bataan nu buladan u caledes, demiad han makaala tu 40 tu, sabaw cacay katukuh tu sepatay a buladan banihiw ku demiad, makaala tu 10 tu. pulung nu nikasinanuman makaala tu 130 haw-mi.

阿曼位於阿拉伯半島的東南角，北、東、南三面環海，瀕臨阿曼灣和阿拉伯海，海岸線長1600公里，領土面積為30.95萬平方公里，是阿拉伯半島上的第三大國家。西北與阿拉伯聯合大公國接界，西部與沙烏地阿拉伯為鄰，西南與葉門相連，北部有一部分領土被阿拉伯聯合酋長國分開，隔荷姆茲海峽與伊朗相望。地扼波斯灣通往印度洋為熱帶沙漠氣候。北回歸線橫穿全國，5～10月為熱季，氣溫高達40℃以上；11～4月為涼季，氣溫約為10℃。年均降水量130毫米。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*阿曼：https://zh.wikipedia.org/wiki/阿曼
[[kakuniza:Habayiing]]</text>
      <sha1>8gt3kr7tf40awfdwh3ov6kdj9369oyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141381</id>
      <parentid>141380</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T09:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* kakidaan (地理) */</comment>
      <origin>141381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9796" sha1="idg8hzz1v0jhzasmbfuto3kjae03k1h" xml:space="preserve">Oman（阿曼）

[[tangan:Flag of Oman.svg|thumb|u hata nu Oman（阿曼）|alt=Flag of Oman.svg]]

u [[Oman]] sa i labu nu Ya-Cuo, itiza i 21 00 N, 57 00 E.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa 309,500 sq km.

u ahebal nu lala'ay sa 309,500 sq km, u ahebal nu nanumay sa 0 sq km.

hamin nu tademaw sa 3,355,262.

kakalukan [[umah]] sa 4.70%, kila[[kilang]]an umah sa 0%, zumaay henay umah sa 95.30%.

== '''tapang tusu nu kanatal (首都)''' ==
u tapang tusu nu kanatal sa u Muscat ([[:zh:马斯喀特|馬斯喀特]]).

== '''kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)''' ==
kakinging nu kanatal demiad sa 18 bulad 11 demiad.

== '''tabakiay a tapang nu kanatal (元首)''' ==
u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci [[Qaboos bin Said al Said]], micakat a demiad sa i 1970 a mihca pitu bulad tusa bataan izaw ku tulu demiad.

== '''likisi (歷史)''' ==
[[tangan:Al Hamra (5).jpg|縮圖|Ha-mu-la-cen  哈姆拉城]]
A-man u A-la-puo nu satenesay nu kanatal, kun-yen nu ayawan tu tu sep sep sep mihcan idaw ku nipisiwbay i bayu atu enelan, sakay A-la-puo subal nu tatelungan nu  misangaay tu balungan. kun-yen pitu seci mala A-la-puo kanatalan. cay cay hedek misiteked. cay sip lu siw mihcaan, ina Yi-pa-de cyaw-pay tatengan mikuwan tu A-man. cay lim sep pic mihcaan midebung kina Pu-taw-ya. cay nem sip siw mihca tidaay a tademaw belinen nu heni ku Pu-taw-ya mikuwanay, patideng tu Ya-li-pa wan-caw. cay pic sip lu mihcaan Puo-se tademaw midebung. sabaw walu seci teban, bahbahen nu A-la-puo ku Pu-se tademaw, patideng tu Say-yi-de wancaw, pangangan han tu &quot; Ma-se-ke-te-su-tan kanatal&quot;, sisa mala In-ti-yeng u saicelangay nu kanatalan.

阿曼是阿拉伯半島最古老的國家之一，公元前2000年已經廣泛進行海上和陸路貿易活動，並成為阿拉伯半島的造船中心。公元7世紀成為阿拉伯帝國的一部分。11世紀末獨立。1429年，伊巴德教派確立在阿曼的統治。1507年葡萄牙入侵。1649年當地人推翻葡萄牙人統治，建立亞里巴王朝。1742年波斯人侵入。18世紀中葉，阿拉伯人趕走波斯人，建立了賽義德王朝，取國名為「馬斯喀特蘇丹國」，使其成為印度洋上最強的國家之一。
[[tangan:Ibra4.jpg|縮圖|Yi-pu-la-tukay nu iciba  伊卜拉城的市場]]
cay wal sep nem mihcaan, Say-yi-de. E-pen. Su-e-ta mueneng i Su-dan, itida nipacukedan nu Ing-kuo demecen ku Wa-ha-pi-pay-mu-se-lin nipidebungan, sa patideng tu saicelangay nu sakakaay nu balungaan, demecen ku In-tu-yeng nu saicelangay a kanatal u Pu-taw-ya, alawen ku Pu nu Muo-san-pi-ke amisan a kakitidaan. cay wal lu sip mihcaan, ci Say-yi-de. Pen. Su-e-tan milimad tu tukay nu Sang-ci-pa, pangangan han u San-ci-pa-su-tan kanatal. ina A-man mala saicelangay tu nu In-tu-yeng, itida i Huy-cuo banawan nu pikuwanan tu kuli nu sapisiwbayan tada idaw tu ku etan, katuud ku mabulaway tayda i Sang-ci-pa. ina Ing-kuo musakamu tu nikacaay kaw tatengaay nu nipisiwbayan sa, hida satu caay ka kapah ku lemed nu A-man, malingatu tu ku A-man a caay ka kapah ku sakaudip, ibuyuay nu tademawan malingatu tu paculi, patideng satu tu A-man-yi-se-lan-cyaw kanatalan. cay siw cay lu mihcaan, i buyu'ay nu tademaw nu A-man malangatu tu paculi, sisa patideng satu &quot; A-man-yi-se-lan-cyaw kanatal&quot;.

1806年，賽義德·伊本·蘇爾坦即位蘇丹，在英國支持下先是打敗了瓦哈比派穆斯林的入侵，後建立強大艦隊，擊敗印度洋傳統強國葡萄牙，奪取了葡屬莫三比克以北的所有據點。1834年，賽義德·本·蘇爾坦遷都桑吉巴，稱桑吉巴蘇丹國。阿曼一躍成為印度洋的霸主，在非洲的大湖地區殖民地奴隸貿易中獲利豐厚，許多家庭移居桑吉巴。英國宣布奴隸貿易非法之後，阿曼的命運開始逆轉，阿曼經濟開始崩塌，山區部落起義，成立了阿曼伊斯蘭教長國。1913年，阿曼山區部落舉行反英起義，建立「阿曼伊斯蘭教長國」。
[[tangan:Nakhalfort.jpg|縮圖|Nay-he-le-cen-paw  奈赫勒城堡]]
tusa a bataan a secian, A-man kanatal pasayda i Ma-se-ta a midebung. cay siw tu sep mihcaan Ing-kuo itida i Ma-se-te maleca masasulit tu A-ma kanatalan nu kiyakuan tu &quot;Si-pu-tyaw-ye&quot;, palutatenga tu misiteked, A-man malalawpes malatusa u Ma-se-ke-te-su-tan kanatal atu A-man-yi-se-lan kanatal. cay siw lu tu mihcaan ci Tay-mu-e malatapang nu Su-tan. cay siw sip siw mihcaan, A-man kanatal idaw ku nikaadihan tu simal, In-kuo atu Ma-se-ke-te-su-tan malecad atu A-man kanatal mabiyalaw aca. ina In-kuo saan tu A-man nipikakutkutan tu simalan, pacukel tu Su-tan-say-yi-de, itida i cay siw lim sip mihcaan caay patudu' tu A-man hitayan tu sapidebung, madebung nuheni ku Yi-pu-li atu Lu-se-ta-ke, cay siw lim lim mihcaan sabaw tusa bulad sabaw lima demiad midebung tu &quot; Cyaw-cen kanatal&quot; a suo-tu tu Ni-ce-wa.  

20世紀初，阿曼教長國向馬斯喀特進攻。1920年英國在馬斯喀特同阿曼教長國簽訂了「西卜條約」，承認教長國獨立，阿曼就分裂為馬斯喀特蘇丹國和阿曼伊斯蘭教長國兩部分。1932年泰穆爾即位蘇丹。1949年，因阿曼教長國境內發現石油，英國和馬斯喀特蘇丹同阿曼教長國再度陷入緊張。英國人為了在阿曼內地開採石油。也支持蘇丹賽義德，並在1954年末指揮阿曼軍隊攻入內地，占領了伊卜利和魯斯塔克，1955年12月15日攻占「教長國」的首都尼茲瓦。   

cay siw lim pic mihcaan sakakaay nu Cya-li-pu mililiday mibelin mademec. cay siw nem tu mihcaan, In-kuo atu Ha-kuo saan, palutatengan misiteked kina A-man kanatal sa. cay siw nem lim mihcaan timulan nu Cuo-fa-e niyaduan misakaput tu &quot; Cuo-fa-e dadan nu tademaw&quot;, palekal tu sakalepacaw. cay siw nem pic mihcaan Su-tan ci Say-yi-de. Pen. Tay-mu-e pulungen a mihamin, ya Ma-se-ke-ta-su-dan kanatal sumad han tu Ma-se-ke-te atu A-man-su-tan kanatal. &quot; A-man-yi-se-lan sakakaay nu kanatal&quot; pacukelay misakaput tu &quot; A-man-hitayan&quot;, atu &quot;A-man atu Puo-se-wan tademaw nu sapikaysangay nu kawawan. cay siw pic sep mihcaan pitu bulad lu tu demiad ci Tay-mu-e-su-tan belinen nu kun-tin, ya wawa nida tu lu siw mihcaan nanay kina milaylayay tina Ka-pu-se tu sapikuwan, tawya mihcaan tu walu bulad siwa demiad mihapu tu ngangan nu A-man-su-tan kanatal. hida satu, ina A-man idaw ku tabakiay nu nikasumadan. cay siw pic lu mihcaan miales kina In-kuo tu A-manan.1957年7月加利布教長領導的反英起義失敗。1962年，英國和法國發表聲明，承認阿曼是獨立國家。1965年南部佐法爾省組織了「佐法爾人民陣線」，發動武裝起義。1967年蘇丹賽義德·本·泰穆爾統一全境，馬斯喀特蘇丹國改名馬斯喀特和阿曼蘇丹國。「阿曼伊斯蘭教長國」支持者組成「阿曼解放軍」，以及「阿曼和波斯灣人民民主解放陣線」。1970年7月23日泰穆爾蘇丹被宮廷政變推翻，其獨生子29歲的合法繼承人卡布斯接管政權，同年8月9日宣布國名為阿曼蘇丹國。從此，阿曼發生巨大變化。1973年英軍撤出阿曼。

== '''kamu (語言)''' ==
A-man-su-tan kanatal nu kamuan han u A-la-puo a kamuan, u igu ku sasakamuen. ina A-la-puo kamu u san-yi-si, tu wal nu sulitan. caay namin kalecad ku kamu nu payniyaniyadu', idaw ku masa Yi-la-ke a kamuan, idaw ku masaPuo-se kamuan atu In-ti kamuan tu nikalalidan.namaka Sang-ci-pa a A-ma tademaw milecad tu Se-wa-si-li kamu. mililisay tu bayu nu amisan a misiwbayay, milenemay atu namaka Nan-ya-ce-ta-lu nu hekalay a tademawan u U-e-tu ku kamu.

阿曼蘇丹國的官方語言是阿拉伯語，通用英語。阿拉伯語屬於閃語系，由28個字母組成。阿曼各部落的方言各不相同，有些部落的方言受伊拉克土語影響，有些受波斯語和印地語影響。來自桑吉巴的阿曼僑民通用斯瓦希里語。北部沿海地區的商人、水手和大量來自南亞次大陸的外籍人也講烏爾都語。
[[tangan:Fishmarket.jpg|縮圖|pacakayay tu buting  漁市]]

== '''kakidaan (地理)''' ==
kitidaan nina A-man itida i A-la-puo subal nu wali timu nu kalimucu'an, amis, wali, timul u bayu namin, micapi tu A-man bayu atu A-la-puo bayuan, tanaya' nu bayu makaala tu cay nem sep sep kun li, lala nu kitidaan han 30.95 pin-hun-kun-li, u A-la-puo suba nu sakatulu nu tabakiay a kanatalan. nutipan amis atu A-la-puo lein-he-kuo masasulaad, nutipan atu Sa-u-ti A-la-puo mababiyaw, nutipan atu Ye-men malalitin, amis idaw ku lala' makakenis atu A-la-pu-lein-he kanatal, silaad tu He-mu-ce bayu atu Yi-lang masasumelaw. ina Ti-e-puo-se-wan pasayda i In-tu buyu u kacaledesan nu likelikenan nu demiadan. misetul tu pei-huy-kuy-sin tu kanatalan, lima cacay a bataan nu buladan u caledes, demiad han makaala tu 40 tu, sabaw cacay katukuh tu sepatay a buladan banihiw ku demiad, makaala tu 10 tu. pulung nu nikasinanuman makaala tu 130 haw-mi.

阿曼位於阿拉伯半島的東南角，北、東、南三面環海，瀕臨阿曼灣和阿拉伯海，海岸線長1600公里，領土面積為30.95萬平方公里，是阿拉伯半島上的第三大國家。西北與阿拉伯聯合大公國接界，西部與沙烏地阿拉伯為鄰，西南與葉門相連，北部有一部分領土被阿拉伯聯合酋長國分開，隔荷姆茲海峽與伊朗相望。地扼波斯灣通往印度洋為熱帶沙漠氣候。北回歸線橫穿全國，5～10月為熱季，氣溫高達40℃以上；11～4月為涼季，氣溫約為10℃。年均降水量130毫米。

== '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan''' ==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
*阿曼：https://zh.wikipedia.org/wiki/阿曼
[[kakuniza:Habayiing]]</text>
      <sha1>idg8hzz1v0jhzasmbfuto3kjae03k1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>u yi-lake masasuad ku heni tu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12981</id>
    <revision>
      <id>141369</id>
      <parentid>141332</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T05:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>/* namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan */</comment>
      <origin>141369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3786" sha1="j3gtxb9kelkxf4qu6pcmv0vrf0mgvuw" xml:space="preserve">[[tangan:Al-Hashd Al-Sha'abi forces in Fallujah after defeating ISIL.jpg|縮圖|'''u yi-lake masasuad ku heni tu伊拉克內戰''']]

== '''kakiliman''' ==
'''u yi-lake masasuad ku heni tu伊拉克內戰'''

u yi-lake masasuada tu kuheni mutudu tu 2011 a mihcaan nu Amu-huwan a hitay amiliyas tu yi-lake nadikudan sa 

伊拉克內戰指的是2011年美軍撤離伊拉克之後，u duma a yilake u sunni a masakaputay silusid masaupu atu ci sunni a masakaputay pataydan i yiselan u sakatalawan a masakaputay nu yiselan a kanatal ati siyhu nu yilake masasu ada malpacaw ku heni .

其他伊拉克遜尼派武裝組織以及遜尼派伊斯蘭恐怖主義組織伊斯蘭國與伊拉克政府之間的戰爭。

== '''nilaculan''' ==
[[tangan:FA-18C Fighter Iraq Airstrikes August 7 2014.JPG|縮圖|布希號航空母艦上正準備出發的F/A-18戰鬥機]]
2011 a mihcaan katukuh 2013 a mihcaan , caay kaputun kuni kasasuada nu heni  atu duma a yilake sunni a masakaputay miubi mikuwang  atu seyia masakaputay keliden nu sakakaay nu yilake a sihu ku mukeliday .

2011年至2013年期間，衝突以其他伊拉克遜尼派武裝組織襲擊什葉派群眾和什葉派領導下的伊拉克政府為主。2014 a mihcaan misaahebal tu kunikal pacaw nu heni , yiselan a kanatal sidubu tu naming ku kapah i cacay a bulad malingatu mibakudang tu tu sunni a masakaputay u katuuday sa itukay naming i huy-lu-ciy .

2014年內戰擴大，伊斯蘭國武裝分子於1月初攻佔了以遜尼派為多數的城市費盧傑。

6 ay abulad malepacaw malalid ku yilake nu amisan atu teban nu kitidaan . 

6月時戰火更波及伊拉克北部和中部大部份地區。

Yiselan a kanatal apuyu’ pina alipay  cumidan tu milepacaw ku yilake nu amisan u ahebalay a kitidaan , pasu yilake sakatusa a tukay mu-sul , u teban tabakiay a tukay tikelite atu amisan a tukay ta-a-huwa malpacaw naming ku labu masasuada pina ku tukay malpacaw , 伊斯蘭國在短短幾星期內便攻陷了伊拉克北部大片地區，包括伊拉克第二大城市摩蘇爾、中部大城提克里特和北部城市塔阿法在內的數個伊拉克城市，

Pacici sa micumud i paketa . makaalaay tu lasubu nu binawlan nu yilake malpacaw kyu milakalak ku binawlan , 並進迫首都巴格達。數百萬伊拉克人因戰火而流離失所，u cancanan atu maysupitamiya a canan nisubelid nu lalangawan yadah mapecinamin mabakudang malpacaw kyu mapeci tu nami .

文物及美索不達米亞文明的遺址不少亦遭遭到摧毀。

=== '''nikaydaan 過程''' ===
2011 a mihcaan 2011年

12 a bulad 15 a demiad , u amilika i paketa mipatasasa tu hata a siki . 

* 12月15日，美軍於巴格達舉行降旗儀式。

12 abulad 18 a demiad , sadikuda nu amilika a miliyas tuway i yilake .

* 12月18日，最後一批美軍撤離伊拉克。

12 abulad 22 a demiad , u kitidaan nu yilake paketa , kilukilulsa mabakuhac ku kawaw , kyu 72 ku mapatayay 196 a tademawan maduka .

* 12月22日，在伊拉克首都巴格達，發生了一系列炸彈襲擊事件，造成72人死亡196人受傷。
* 2014 a mihcaan 6 abulad yilake nu amisan     mibakuhac 
* 2014年6月伊拉克北部攻勢

2014 yilake nu amisan u heni tu malpacaw 

2014年伊拉克北部內戰

2014 nu teban nu mihcaan , nikalepacaw nu heni mala tabakiay tu ani kalpacaw . 6 abulad 6 a demiad , yiselana kanatal i yi-la-ke nu amisan i ni ni a kitidaan mikiayaw mikusiw . 

2014年中，內戰演變成更大規模。6月6日，伊斯蘭國於伊拉克北部尼尼微省發動攻擊。

6 abulad 10 a demiad ISISmisatedep tu nini a kitidaan nu mapulungay a kitidaan atu ngangan nu kitidaan u musul .

6月10日，ISIS控制了尼尼微省全境及其首府摩蘇爾。

== '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan''' ==
[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>j3gtxb9kelkxf4qu6pcmv0vrf0mgvuw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ciaw-ke-li buyu’</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12984</id>
    <revision>
      <id>141370</id>
      <timestamp>2026-08-30T08:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>patizeng nayi’ ku cacan a kasabelih</comment>
      <origin>141370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141371</id>
      <parentid>141370</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5922" sha1="c3gm7dzmdo4f2bnuxulk5zwo0pmcfk0" xml:space="preserve">== Ciaw-ke-li buyu’ 喬戈里峰 ==
sakatu i kitakid kina Ciaw-ke-li buyu’, itida i Ke’-kun-lun buyu’an, itida i Pa-ci-se-tan atu Cung-haw-zen-min-kun-he-kuo tapiingan, takalaw han makaala tu 8,611 kun-ce, mikilul tu Sen-mu buyuan. Ciaw-ke-li buyu’ sakay Pa-ci-se-tan u satakalaway nu buyu’an. sakay kanatalan tu nikasingangan tu Ciaw-ke-li buyu’ u K2, uyni han tu mikayakayay tu buyu’ nu tademawan nu pinganganan, yada i inakaan atu masaenalay nu nanggayan, Ciaw-ke-li buyu’ saan ku katuuday sautiihay a kayakayan nu buyu’an a 8000 kun-ce nu buyu’an.  

喬戈里峰為世界第二高峰，屬於喀喇崑崙山脈，位於巴基斯坦與中華人民共和國邊界上，海拔8,611公尺，僅次於聖母峰。喬戈里峰為巴基斯坦的最高峰。國際上通稱喬戈里峰為K2，這也是登山者對之的稱呼；因位置偏遠及山勢陡峭，喬戈里峰通常被認為是最難攀登的8000公尺以上高峰之一。

== kitidaan 位置 ==
Ciaw-ke-li buyu’ itida i Cung-kuo Sin-cen Ta-se-ku-kan-ta-ci-ke’ a kitidaan atu Pa-kun-ke-se-mi-e nu laatan nu buyu’an, kaydaan nu wali tu 76.5 tu, amis nu 35.9 tu.

喬戈里峰為中國新疆塔什庫爾干塔吉克自治縣與巴控喀什米爾之界山，位於東經76.5度，北緯35.9度。

== ngangan 名稱  ==
yadah ku ngangan nina buyu’an. itini i Cung-kuo han u “ Ciaw-ke-li” “ kamu nu Ceng-yi ：ཆོ་གོ་རི，wi-li misumad misulit han cho go ri，ngalngal nu Ceng-yi, Qokori, u micidek nu takalawan nu buyu’an” a imian. K2 han hinaadih kita i kitakidan nu nganganan, u “ Ke-la-kun-lun sakatusa nu buyu’an”, namakayda i 1856 mihcaan nu mitahaway a tademawan tu kinacacay mitahaw nu kitidaan, panganganan tu Ke-la-kun-lun namaka nutipan pasayda i timulan a limaay nu nganganan nu buyu’an, u K1 katukuh tu K5 ku nipanganganan. liwan satu nu septay a buyu’an sa u Ma-sia-pu’-luo-mu buyu’ “K1”, pu-luo-a-te’ buyu’ “K3”, Ciaw-su-e-pu-lu-mu “II” buyu’ “K4” atu Cia-su-e-pu-lu-mu I buyu’ K5.

此峰有多種名稱。中國方面正式名稱「喬戈里」（藏語：ཆོ་གོ་རི，威利轉寫：cho go ri，藏語拼音：Qokori），為「高大雄偉的山」之意。而K2是國際上最常見的名稱，即「喀喇崑崙2號峰」，源自1856年西方探險隊首次考察此地區時，標出了喀喇崑崙山脈自西向東的5座主要山峰，各以K1至K5命名。其餘四座分別是瑪夏布洛姆峰（K1），布洛阿特峰（K3），加舒爾布魯木II峰（K4）與加舒爾布魯木I峰（K5）。

yu sumamad naw Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang han, nika caay namin cukaymasan.    

早期曾先後稱為Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang等，但均未獲到廣泛應用。

== demiad  氣候 ==
mihmihcaan tu lima katukuh tu siwa buladan, u kaudadan, namaka In-tu-bayu taydan ku nipiiyuan a tipan timul nu balian patayni tu masengetay nu balian, malaudad. siwaay nu teban a buladan katukuh i sakatusa nu mihcaan tu sepatay nu buladan, hatidaay tu nu sienawan nu balian, idaw ku nipiladay tu picidekan nu kasienawan. tungdud nu saadidi’ay nu demiadan makaala tu 50 tu, satabakiay nu balian makaala tu lima kun-ce nu cibiyukan nu sulitan, u tatengaay caay kaw kayakayan tu buyuan. 

每年5月至9月，是雨季，從印度洋吹來的西南季風送來暖濕的氣流，化為雨水。9月中旬以後至下一年4月中旬，強勁的西風凜冽而至，帶來嚴酷的冬季。峰頂的最低氣溫可達-50度，最大風速可達到5公尺/秒以上，是登山的氣候禁區。

== pikayakayan tu likisian 攀登歷史  ==
cay siw sept u mihcaan, Ing-kuo tademaw ci Aw-se-ka. Ay-ken-se-tan atu ci Aleister Crowley mililid tu kaput sayaway mitaneng mikayakay tu k2, kinalima mitaneng, nayi’ ku makalaheciay a tapabaw, hakiya caay kataneng ku nipikunglingan tu udipan sa. cay siw sep siw mihcaan sakatusa mitahaw mikayakay, Yi-ta-li ci A-pu-lu-ci-kun-cie mililid tu kaput tuydaan tu a K2 buyu’an, idaw ku nipikiyakuan nu heni tu cacay nu dadanan miduduc tu wali timulan nu tanengay a caculilan, makakayakay ku nuheni tu 6,250 m alesan ku hatidaay nu takalawan. Hidahida satu makayda i wali timul nu dadanan tayda i k2 nu dadanan, pangangan han “ A-pu-lu ci dadanan” (Abruzzi Spur). 

1902年，英國人奧斯卡·艾肯斯坦與Aleister Crowley率領隊伍首次嘗試攀登K2，經過五次嘗試後，仍無隊員能成功登頂，或許是體能訓練不足所致。1909年的第二次探險，義大利阿布魯齊公爵率領的遠征隊鎖定K2峰，規劃出一條沿著東南稜向上攀登的可行路線，他們攻到6,250 m的高度而放棄。此後東南稜成為了攀登K2的標準路線，被稱作「阿布魯齊路線」(Abruzzi Spur)。

== mapatayay nu mikayakayay a tademaw登頂死亡率  ==
tu sep tu tu mihcaan nem bulad nipisausian: namaka cay siw lim sip mihcaan nu malaheciay nu tapabaway nu tademaw makaala tu sip tu lim tademaw, mapatayay makaala tu siw tu tademaw, pulung han nu mapatayay makaala tu 21.65%, cay siw siw sep mihcaan nu ayawan a mapatayay makaala tu 41%, cay siw siw sep mihcaan nu mapatayay makaala tu 18%. tu sep sep wal mihcaan wal bulad lu demiad, cay pic tademawan mikayakayay namaka Pa-ci-se-tan nu tapiingan a taluma’tu kaletepan nu peladan nu suledan, tawya cay cay nu tademawan ku malekepay, mala Ciaw-ke-li buyu’an u sayadahay nu mapatayay a tademaw.

2022年6月統計數字：自1954年以來成功登頂共計425人，死亡共計92人，總體死亡率21.65%，1990年之前的死亡率為41%，1990年以來死亡率為18%。2008年8月2日，17名登山者從巴基斯坦一側登頂返回時遭遇雪崩，當中11人遇難，成為喬戈里峰登山史上死亡人數最多的災難。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%AC%E6%88%88%E9%87%8C%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>c3gm7dzmdo4f2bnuxulk5zwo0pmcfk0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141372</id>
      <parentid>141371</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ciaw-ke-li buyu’ 喬戈里峰 */</comment>
      <origin>141372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6001" sha1="9sb73fy7qm6530afsnbhs5ceonjq1le" xml:space="preserve">== Ciaw-ke-li buyu’ 喬戈里峰 ==
[[tangan:K2-big.jpg|縮圖|laluday nu Cyaw-ke-li buyu' 夏季的喬戈里峰]]
sakatu i kitakid kina Ciaw-ke-li buyu’, itida i Ke’-kun-lun buyu’an, itida i Pa-ci-se-tan atu Cung-haw-zen-min-kun-he-kuo tapiingan, takalaw han makaala tu 8,611 kun-ce, mikilul tu Sen-mu buyuan. Ciaw-ke-li buyu’ sakay Pa-ci-se-tan u satakalaway nu buyu’an. sakay kanatalan tu nikasingangan tu Ciaw-ke-li buyu’ u K2, uyni han tu mikayakayay tu buyu’ nu tademawan nu pinganganan, yada i inakaan atu masaenalay nu nanggayan, Ciaw-ke-li buyu’ saan ku katuuday sautiihay a kayakayan nu buyu’an a 8000 kun-ce nu buyu’an.  

喬戈里峰為世界第二高峰，屬於喀喇崑崙山脈，位於巴基斯坦與中華人民共和國邊界上，海拔8,611公尺，僅次於聖母峰。喬戈里峰為巴基斯坦的最高峰。國際上通稱喬戈里峰為K2，這也是登山者對之的稱呼；因位置偏遠及山勢陡峭，喬戈里峰通常被認為是最難攀登的8000公尺以上高峰之一。

== kitidaan 位置 ==
Ciaw-ke-li buyu’ itida i Cung-kuo Sin-cen Ta-se-ku-kan-ta-ci-ke’ a kitidaan atu Pa-kun-ke-se-mi-e nu laatan nu buyu’an, kaydaan nu wali tu 76.5 tu, amis nu 35.9 tu.

喬戈里峰為中國新疆塔什庫爾干塔吉克自治縣與巴控喀什米爾之界山，位於東經76.5度，北緯35.9度。

== ngangan 名稱  ==
yadah ku ngangan nina buyu’an. itini i Cung-kuo han u “ Ciaw-ke-li” “ kamu nu Ceng-yi ：ཆོ་གོ་རི，wi-li misumad misulit han cho go ri，ngalngal nu Ceng-yi, Qokori, u micidek nu takalawan nu buyu’an” a imian. K2 han hinaadih kita i kitakidan nu nganganan, u “ Ke-la-kun-lun sakatusa nu buyu’an”, namakayda i 1856 mihcaan nu mitahaway a tademawan tu kinacacay mitahaw nu kitidaan, panganganan tu Ke-la-kun-lun namaka nutipan pasayda i timulan a limaay nu nganganan nu buyu’an, u K1 katukuh tu K5 ku nipanganganan. liwan satu nu septay a buyu’an sa u Ma-sia-pu’-luo-mu buyu’ “K1”, pu-luo-a-te’ buyu’ “K3”, Ciaw-su-e-pu-lu-mu “II” buyu’ “K4” atu Cia-su-e-pu-lu-mu I buyu’ K5.

此峰有多種名稱。中國方面正式名稱「喬戈里」（藏語：ཆོ་གོ་རི，威利轉寫：cho go ri，藏語拼音：Qokori），為「高大雄偉的山」之意。而K2是國際上最常見的名稱，即「喀喇崑崙2號峰」，源自1856年西方探險隊首次考察此地區時，標出了喀喇崑崙山脈自西向東的5座主要山峰，各以K1至K5命名。其餘四座分別是瑪夏布洛姆峰（K1），布洛阿特峰（K3），加舒爾布魯木II峰（K4）與加舒爾布魯木I峰（K5）。

yu sumamad naw Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang han, nika caay namin cukaymasan.    

早期曾先後稱為Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang等，但均未獲到廣泛應用。

== demiad  氣候 ==
mihmihcaan tu lima katukuh tu siwa buladan, u kaudadan, namaka In-tu-bayu taydan ku nipiiyuan a tipan timul nu balian patayni tu masengetay nu balian, malaudad. siwaay nu teban a buladan katukuh i sakatusa nu mihcaan tu sepatay nu buladan, hatidaay tu nu sienawan nu balian, idaw ku nipiladay tu picidekan nu kasienawan. tungdud nu saadidi’ay nu demiadan makaala tu 50 tu, satabakiay nu balian makaala tu lima kun-ce nu cibiyukan nu sulitan, u tatengaay caay kaw kayakayan tu buyuan. 

每年5月至9月，是雨季，從印度洋吹來的西南季風送來暖濕的氣流，化為雨水。9月中旬以後至下一年4月中旬，強勁的西風凜冽而至，帶來嚴酷的冬季。峰頂的最低氣溫可達-50度，最大風速可達到5公尺/秒以上，是登山的氣候禁區。

== pikayakayan tu likisian 攀登歷史  ==
cay siw sept u mihcaan, Ing-kuo tademaw ci Aw-se-ka. Ay-ken-se-tan atu ci Aleister Crowley mililid tu kaput sayaway mitaneng mikayakay tu k2, kinalima mitaneng, nayi’ ku makalaheciay a tapabaw, hakiya caay kataneng ku nipikunglingan tu udipan sa. cay siw sep siw mihcaan sakatusa mitahaw mikayakay, Yi-ta-li ci A-pu-lu-ci-kun-cie mililid tu kaput tuydaan tu a K2 buyu’an, idaw ku nipikiyakuan nu heni tu cacay nu dadanan miduduc tu wali timulan nu tanengay a caculilan, makakayakay ku nuheni tu 6,250 m alesan ku hatidaay nu takalawan. Hidahida satu makayda i wali timul nu dadanan tayda i k2 nu dadanan, pangangan han “ A-pu-lu ci dadanan” (Abruzzi Spur). 

1902年，英國人奧斯卡·艾肯斯坦與Aleister Crowley率領隊伍首次嘗試攀登K2，經過五次嘗試後，仍無隊員能成功登頂，或許是體能訓練不足所致。1909年的第二次探險，義大利阿布魯齊公爵率領的遠征隊鎖定K2峰，規劃出一條沿著東南稜向上攀登的可行路線，他們攻到6,250 m的高度而放棄。此後東南稜成為了攀登K2的標準路線，被稱作「阿布魯齊路線」(Abruzzi Spur)。

== mapatayay nu mikayakayay a tademaw登頂死亡率  ==
tu sep tu tu mihcaan nem bulad nipisausian: namaka cay siw lim sip mihcaan nu malaheciay nu tapabaway nu tademaw makaala tu sip tu lim tademaw, mapatayay makaala tu siw tu tademaw, pulung han nu mapatayay makaala tu 21.65%, cay siw siw sep mihcaan nu ayawan a mapatayay makaala tu 41%, cay siw siw sep mihcaan nu mapatayay makaala tu 18%. tu sep sep wal mihcaan wal bulad lu demiad, cay pic tademawan mikayakayay namaka Pa-ci-se-tan nu tapiingan a taluma’tu kaletepan nu peladan nu suledan, tawya cay cay nu tademawan ku malekepay, mala Ciaw-ke-li buyu’an u sayadahay nu mapatayay a tademaw.

2022年6月統計數字：自1954年以來成功登頂共計425人，死亡共計92人，總體死亡率21.65%，1990年之前的死亡率為41%，1990年以來死亡率為18%。2008年8月2日，17名登山者從巴基斯坦一側登頂返回時遭遇雪崩，當中11人遇難，成為喬戈里峰登山史上死亡人數最多的災難。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%AC%E6%88%88%E9%87%8C%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>9sb73fy7qm6530afsnbhs5ceonjq1le</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141373</id>
      <parentid>141372</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ciaw-ke-li buyu’ 喬戈里峰 */</comment>
      <origin>141373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6041" sha1="nhd89i2yz2qqbzsvtwf2cw9l3za4nyy" xml:space="preserve">== Cyaw-ke-li buyu’ 喬戈里峰 ==
[[tangan:K2-big.jpg|縮圖|laluday nu Cyaw-ke-li buyu' 夏季的喬戈里峰]]
sakatu i kitakid kina Ciaw-ke-li buyu’, itida i Ke’-kun-lun buyu’an, itida i Pa-ci-se-tan atu Cung-haw-zen-min-kun-he-kuo tapiingan, takalaw han makaala tu 8,611 kun-ce, mikilul tu Sen-mu buyuan. Ciaw-ke-li buyu’ sakay Pa-ci-se-tan u satakalaway nu buyu’an. sakay kanatalan tu nikasingangan tu Ciaw-ke-li buyu’ u K2, uyni han tu mikayakayay tu buyu’ nu tademawan nu pinganganan, yada i inakaan atu masaenalay nu nanggayan, Ciaw-ke-li buyu’ saan ku katuuday sautiihay a kayakayan nu buyu’an a 8000 kun-ce nu buyu’an.  

喬戈里峰為世界第二高峰，屬於喀喇崑崙山脈，位於巴基斯坦與中華人民共和國邊界上，海拔8,611公尺，僅次於聖母峰。喬戈里峰為巴基斯坦的最高峰。國際上通稱喬戈里峰為K2，這也是登山者對之的稱呼；因位置偏遠及山勢陡峭，喬戈里峰通常被認為是最難攀登的8000公尺以上高峰之一。

== kitidaan 位置 ==
Ciaw-ke-li buyu’ itida i Cung-kuo Sin-cen Ta-se-ku-kan-ta-ci-ke’ a kitidaan atu Pa-kun-ke-se-mi-e nu laatan nu buyu’an, kaydaan nu wali tu 76.5 tu, amis nu 35.9 tu.

喬戈里峰為中國新疆塔什庫爾干塔吉克自治縣與巴控喀什米爾之界山，位於東經76.5度，北緯35.9度。

== ngangan 名稱  ==
[[tangan:AbruzziSpurRoute1.jpg|縮圖]]
yadah ku ngangan nina buyu’an. itini i Cung-kuo han u “ Ciaw-ke-li” “ kamu nu Ceng-yi ：ཆོ་གོ་རི，wi-li misumad misulit han cho go ri，ngalngal nu Ceng-yi, Qokori, u micidek nu takalawan nu buyu’an” a imian. K2 han hinaadih kita i kitakidan nu nganganan, u “ Ke-la-kun-lun sakatusa nu buyu’an”, namakayda i 1856 mihcaan nu mitahaway a tademawan tu kinacacay mitahaw nu kitidaan, panganganan tu Ke-la-kun-lun namaka nutipan pasayda i timulan a limaay nu nganganan nu buyu’an, u K1 katukuh tu K5 ku nipanganganan. liwan satu nu septay a buyu’an sa u Ma-sia-pu’-luo-mu buyu’ “K1”, pu-luo-a-te’ buyu’ “K3”, Ciaw-su-e-pu-lu-mu “II” buyu’ “K4” atu Cia-su-e-pu-lu-mu I buyu’ K5.

此峰有多種名稱。中國方面正式名稱「喬戈里」（藏語：ཆོ་གོ་རི，威利轉寫：cho go ri，藏語拼音：Qokori），為「高大雄偉的山」之意。而K2是國際上最常見的名稱，即「喀喇崑崙2號峰」，源自1856年西方探險隊首次考察此地區時，標出了喀喇崑崙山脈自西向東的5座主要山峰，各以K1至K5命名。其餘四座分別是瑪夏布洛姆峰（K1），布洛阿特峰（K3），加舒爾布魯木II峰（K4）與加舒爾布魯木I峰（K5）。

yu sumamad naw Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang han, nika caay namin cukaymasan.    

早期曾先後稱為Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang等，但均未獲到廣泛應用。

== demiad  氣候 ==
mihmihcaan tu lima katukuh tu siwa buladan, u kaudadan, namaka In-tu-bayu taydan ku nipiiyuan a tipan timul nu balian patayni tu masengetay nu balian, malaudad. siwaay nu teban a buladan katukuh i sakatusa nu mihcaan tu sepatay nu buladan, hatidaay tu nu sienawan nu balian, idaw ku nipiladay tu picidekan nu kasienawan. tungdud nu saadidi’ay nu demiadan makaala tu 50 tu, satabakiay nu balian makaala tu lima kun-ce nu cibiyukan nu sulitan, u tatengaay caay kaw kayakayan tu buyuan. 

每年5月至9月，是雨季，從印度洋吹來的西南季風送來暖濕的氣流，化為雨水。9月中旬以後至下一年4月中旬，強勁的西風凜冽而至，帶來嚴酷的冬季。峰頂的最低氣溫可達-50度，最大風速可達到5公尺/秒以上，是登山的氣候禁區。

== pikayakayan tu likisian 攀登歷史  ==
cay siw sept u mihcaan, Ing-kuo tademaw ci Aw-se-ka. Ay-ken-se-tan atu ci Aleister Crowley mililid tu kaput sayaway mitaneng mikayakay tu k2, kinalima mitaneng, nayi’ ku makalaheciay a tapabaw, hakiya caay kataneng ku nipikunglingan tu udipan sa. cay siw sep siw mihcaan sakatusa mitahaw mikayakay, Yi-ta-li ci A-pu-lu-ci-kun-cie mililid tu kaput tuydaan tu a K2 buyu’an, idaw ku nipikiyakuan nu heni tu cacay nu dadanan miduduc tu wali timulan nu tanengay a caculilan, makakayakay ku nuheni tu 6,250 m alesan ku hatidaay nu takalawan. Hidahida satu makayda i wali timul nu dadanan tayda i k2 nu dadanan, pangangan han “ A-pu-lu ci dadanan” (Abruzzi Spur). 

1902年，英國人奧斯卡·艾肯斯坦與Aleister Crowley率領隊伍首次嘗試攀登K2，經過五次嘗試後，仍無隊員能成功登頂，或許是體能訓練不足所致。1909年的第二次探險，義大利阿布魯齊公爵率領的遠征隊鎖定K2峰，規劃出一條沿著東南稜向上攀登的可行路線，他們攻到6,250 m的高度而放棄。此後東南稜成為了攀登K2的標準路線，被稱作「阿布魯齊路線」(Abruzzi Spur)。

== mapatayay nu mikayakayay a tademaw登頂死亡率  ==
tu sep tu tu mihcaan nem bulad nipisausian: namaka cay siw lim sip mihcaan nu malaheciay nu tapabaway nu tademaw makaala tu sip tu lim tademaw, mapatayay makaala tu siw tu tademaw, pulung han nu mapatayay makaala tu 21.65%, cay siw siw sep mihcaan nu ayawan a mapatayay makaala tu 41%, cay siw siw sep mihcaan nu mapatayay makaala tu 18%. tu sep sep wal mihcaan wal bulad lu demiad, cay pic tademawan mikayakayay namaka Pa-ci-se-tan nu tapiingan a taluma’tu kaletepan nu peladan nu suledan, tawya cay cay nu tademawan ku malekepay, mala Ciaw-ke-li buyu’an u sayadahay nu mapatayay a tademaw.

2022年6月統計數字：自1954年以來成功登頂共計425人，死亡共計92人，總體死亡率21.65%，1990年之前的死亡率為41%，1990年以來死亡率為18%。2008年8月2日，17名登山者從巴基斯坦一側登頂返回時遭遇雪崩，當中11人遇難，成為喬戈里峰登山史上死亡人數最多的災難。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%AC%E6%88%88%E9%87%8C%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>nhd89i2yz2qqbzsvtwf2cw9l3za4nyy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141374</id>
      <parentid>141373</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* ngangan 名稱  */</comment>
      <origin>141374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6239" sha1="syztc7z29dcp1pefbjwsrradpm9d48w" xml:space="preserve">== Cyaw-ke-li buyu’ 喬戈里峰 ==
[[tangan:K2-big.jpg|縮圖|laluday nu Cyaw-ke-li buyu' 夏季的喬戈里峰]]
sakatu i kitakid kina Ciaw-ke-li buyu’, itida i Ke’-kun-lun buyu’an, itida i Pa-ci-se-tan atu Cung-haw-zen-min-kun-he-kuo tapiingan, takalaw han makaala tu 8,611 kun-ce, mikilul tu Sen-mu buyuan. Ciaw-ke-li buyu’ sakay Pa-ci-se-tan u satakalaway nu buyu’an. sakay kanatalan tu nikasingangan tu Ciaw-ke-li buyu’ u K2, uyni han tu mikayakayay tu buyu’ nu tademawan nu pinganganan, yada i inakaan atu masaenalay nu nanggayan, Ciaw-ke-li buyu’ saan ku katuuday sautiihay a kayakayan nu buyu’an a 8000 kun-ce nu buyu’an.  

喬戈里峰為世界第二高峰，屬於喀喇崑崙山脈，位於巴基斯坦與中華人民共和國邊界上，海拔8,611公尺，僅次於聖母峰。喬戈里峰為巴基斯坦的最高峰。國際上通稱喬戈里峰為K2，這也是登山者對之的稱呼；因位置偏遠及山勢陡峭，喬戈里峰通常被認為是最難攀登的8000公尺以上高峰之一。

== kitidaan 位置 ==
Ciaw-ke-li buyu’ itida i Cung-kuo Sin-cen Ta-se-ku-kan-ta-ci-ke’ a kitidaan atu Pa-kun-ke-se-mi-e nu laatan nu buyu’an, kaydaan nu wali tu 76.5 tu, amis nu 35.9 tu.

喬戈里峰為中國新疆塔什庫爾干塔吉克自治縣與巴控喀什米爾之界山，位於東經76.5度，北緯35.9度。

== ngangan 名稱  ==
[[tangan:AbruzziSpurRoute1.jpg|縮圖|圖為登山者攀登喬戈里峰（K2）岩壁的畫面。K2 以險峻的地形、惡劣的天候及高難度攀登路線聞名，被公認是全球最具挑戰性的八千公尺級高峰之一。]]
yadah ku ngangan nina buyu’an. itini i Cung-kuo han u “ Ciaw-ke-li” “ kamu nu Ceng-yi ：ཆོ་གོ་རི，wi-li misumad misulit han cho go ri，ngalngal nu Ceng-yi, Qokori, u micidek nu takalawan nu buyu’an” a imian. K2 han hinaadih kita i kitakidan nu nganganan, u “ Ke-la-kun-lun sakatusa nu buyu’an”, namakayda i 1856 mihcaan nu mitahaway a tademawan tu kinacacay mitahaw nu kitidaan, panganganan tu Ke-la-kun-lun namaka nutipan pasayda i timulan a limaay nu nganganan nu buyu’an, u K1 katukuh tu K5 ku nipanganganan. liwan satu nu septay a buyu’an sa u Ma-sia-pu’-luo-mu buyu’ “K1”, pu-luo-a-te’ buyu’ “K3”, Ciaw-su-e-pu-lu-mu “II” buyu’ “K4” atu Cia-su-e-pu-lu-mu I buyu’ K5.

此峰有多種名稱。中國方面正式名稱「喬戈里」（藏語：ཆོ་གོ་རི，威利轉寫：cho go ri，藏語拼音：Qokori），為「高大雄偉的山」之意。而K2是國際上最常見的名稱，即「喀喇崑崙2號峰」，源自1856年西方探險隊首次考察此地區時，標出了喀喇崑崙山脈自西向東的5座主要山峰，各以K1至K5命名。其餘四座分別是瑪夏布洛姆峰（K1），布洛阿特峰（K3），加舒爾布魯木II峰（K4）與加舒爾布魯木I峰（K5）。

yu sumamad naw Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang han, nika caay namin cukaymasan.    

早期曾先後稱為Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang等，但均未獲到廣泛應用。

== demiad  氣候 ==
mihmihcaan tu lima katukuh tu siwa buladan, u kaudadan, namaka In-tu-bayu taydan ku nipiiyuan a tipan timul nu balian patayni tu masengetay nu balian, malaudad. siwaay nu teban a buladan katukuh i sakatusa nu mihcaan tu sepatay nu buladan, hatidaay tu nu sienawan nu balian, idaw ku nipiladay tu picidekan nu kasienawan. tungdud nu saadidi’ay nu demiadan makaala tu 50 tu, satabakiay nu balian makaala tu lima kun-ce nu cibiyukan nu sulitan, u tatengaay caay kaw kayakayan tu buyuan. 

每年5月至9月，是雨季，從印度洋吹來的西南季風送來暖濕的氣流，化為雨水。9月中旬以後至下一年4月中旬，強勁的西風凜冽而至，帶來嚴酷的冬季。峰頂的最低氣溫可達-50度，最大風速可達到5公尺/秒以上，是登山的氣候禁區。

== pikayakayan tu likisian 攀登歷史  ==
cay siw sept u mihcaan, Ing-kuo tademaw ci Aw-se-ka. Ay-ken-se-tan atu ci Aleister Crowley mililid tu kaput sayaway mitaneng mikayakay tu k2, kinalima mitaneng, nayi’ ku makalaheciay a tapabaw, hakiya caay kataneng ku nipikunglingan tu udipan sa. cay siw sep siw mihcaan sakatusa mitahaw mikayakay, Yi-ta-li ci A-pu-lu-ci-kun-cie mililid tu kaput tuydaan tu a K2 buyu’an, idaw ku nipikiyakuan nu heni tu cacay nu dadanan miduduc tu wali timulan nu tanengay a caculilan, makakayakay ku nuheni tu 6,250 m alesan ku hatidaay nu takalawan. Hidahida satu makayda i wali timul nu dadanan tayda i k2 nu dadanan, pangangan han “ A-pu-lu ci dadanan” (Abruzzi Spur). 

1902年，英國人奧斯卡·艾肯斯坦與Aleister Crowley率領隊伍首次嘗試攀登K2，經過五次嘗試後，仍無隊員能成功登頂，或許是體能訓練不足所致。1909年的第二次探險，義大利阿布魯齊公爵率領的遠征隊鎖定K2峰，規劃出一條沿著東南稜向上攀登的可行路線，他們攻到6,250 m的高度而放棄。此後東南稜成為了攀登K2的標準路線，被稱作「阿布魯齊路線」(Abruzzi Spur)。

== mapatayay nu mikayakayay a tademaw登頂死亡率  ==
tu sep tu tu mihcaan nem bulad nipisausian: namaka cay siw lim sip mihcaan nu malaheciay nu tapabaway nu tademaw makaala tu sip tu lim tademaw, mapatayay makaala tu siw tu tademaw, pulung han nu mapatayay makaala tu 21.65%, cay siw siw sep mihcaan nu ayawan a mapatayay makaala tu 41%, cay siw siw sep mihcaan nu mapatayay makaala tu 18%. tu sep sep wal mihcaan wal bulad lu demiad, cay pic tademawan mikayakayay namaka Pa-ci-se-tan nu tapiingan a taluma’tu kaletepan nu peladan nu suledan, tawya cay cay nu tademawan ku malekepay, mala Ciaw-ke-li buyu’an u sayadahay nu mapatayay a tademaw.

2022年6月統計數字：自1954年以來成功登頂共計425人，死亡共計92人，總體死亡率21.65%，1990年之前的死亡率為41%，1990年以來死亡率為18%。2008年8月2日，17名登山者從巴基斯坦一側登頂返回時遭遇雪崩，當中11人遇難，成為喬戈里峰登山史上死亡人數最多的災難。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%AC%E6%88%88%E9%87%8C%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>syztc7z29dcp1pefbjwsrradpm9d48w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141375</id>
      <parentid>141374</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:59:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* demiad  氣候 */</comment>
      <origin>141375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6416" sha1="s08ape5bi2ee77x3cfzr5rtvhfbi3hq" xml:space="preserve">== Cyaw-ke-li buyu’ 喬戈里峰 ==
[[tangan:K2-big.jpg|縮圖|laluday nu Cyaw-ke-li buyu' 夏季的喬戈里峰]]
sakatu i kitakid kina Ciaw-ke-li buyu’, itida i Ke’-kun-lun buyu’an, itida i Pa-ci-se-tan atu Cung-haw-zen-min-kun-he-kuo tapiingan, takalaw han makaala tu 8,611 kun-ce, mikilul tu Sen-mu buyuan. Ciaw-ke-li buyu’ sakay Pa-ci-se-tan u satakalaway nu buyu’an. sakay kanatalan tu nikasingangan tu Ciaw-ke-li buyu’ u K2, uyni han tu mikayakayay tu buyu’ nu tademawan nu pinganganan, yada i inakaan atu masaenalay nu nanggayan, Ciaw-ke-li buyu’ saan ku katuuday sautiihay a kayakayan nu buyu’an a 8000 kun-ce nu buyu’an.  

喬戈里峰為世界第二高峰，屬於喀喇崑崙山脈，位於巴基斯坦與中華人民共和國邊界上，海拔8,611公尺，僅次於聖母峰。喬戈里峰為巴基斯坦的最高峰。國際上通稱喬戈里峰為K2，這也是登山者對之的稱呼；因位置偏遠及山勢陡峭，喬戈里峰通常被認為是最難攀登的8000公尺以上高峰之一。

== kitidaan 位置 ==
Ciaw-ke-li buyu’ itida i Cung-kuo Sin-cen Ta-se-ku-kan-ta-ci-ke’ a kitidaan atu Pa-kun-ke-se-mi-e nu laatan nu buyu’an, kaydaan nu wali tu 76.5 tu, amis nu 35.9 tu.

喬戈里峰為中國新疆塔什庫爾干塔吉克自治縣與巴控喀什米爾之界山，位於東經76.5度，北緯35.9度。

== ngangan 名稱  ==
[[tangan:AbruzziSpurRoute1.jpg|縮圖|圖為登山者攀登喬戈里峰（K2）岩壁的畫面。K2 以險峻的地形、惡劣的天候及高難度攀登路線聞名，被公認是全球最具挑戰性的八千公尺級高峰之一。]]
yadah ku ngangan nina buyu’an. itini i Cung-kuo han u “ Ciaw-ke-li” “ kamu nu Ceng-yi ：ཆོ་གོ་རི，wi-li misumad misulit han cho go ri，ngalngal nu Ceng-yi, Qokori, u micidek nu takalawan nu buyu’an” a imian. K2 han hinaadih kita i kitakidan nu nganganan, u “ Ke-la-kun-lun sakatusa nu buyu’an”, namakayda i 1856 mihcaan nu mitahaway a tademawan tu kinacacay mitahaw nu kitidaan, panganganan tu Ke-la-kun-lun namaka nutipan pasayda i timulan a limaay nu nganganan nu buyu’an, u K1 katukuh tu K5 ku nipanganganan. liwan satu nu septay a buyu’an sa u Ma-sia-pu’-luo-mu buyu’ “K1”, pu-luo-a-te’ buyu’ “K3”, Ciaw-su-e-pu-lu-mu “II” buyu’ “K4” atu Cia-su-e-pu-lu-mu I buyu’ K5.

此峰有多種名稱。中國方面正式名稱「喬戈里」（藏語：ཆོ་གོ་རི，威利轉寫：cho go ri，藏語拼音：Qokori），為「高大雄偉的山」之意。而K2是國際上最常見的名稱，即「喀喇崑崙2號峰」，源自1856年西方探險隊首次考察此地區時，標出了喀喇崑崙山脈自西向東的5座主要山峰，各以K1至K5命名。其餘四座分別是瑪夏布洛姆峰（K1），布洛阿特峰（K3），加舒爾布魯木II峰（K4）與加舒爾布魯木I峰（K5）。

yu sumamad naw Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang han, nika caay namin cukaymasan.    

早期曾先後稱為Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang等，但均未獲到廣泛應用。

== demiad  氣候 ==
mihmihcaan tu lima katukuh tu siwa buladan, u kaudadan, namaka In-tu-bayu taydan ku nipiiyuan a tipan timul nu balian patayni tu masengetay nu balian, malaudad. siwaay nu teban a buladan katukuh i sakatusa nu mihcaan tu sepatay nu buladan, hatidaay tu nu sienawan nu balian, idaw ku nipiladay tu picidekan nu kasienawan. tungdud nu saadidi’ay nu demiadan makaala tu 50 tu, satabakiay nu balian makaala tu lima kun-ce nu cibiyukan nu sulitan, u tatengaay caay kaw kayakayan tu buyuan. 

每年5月至9月，是雨季，從印度洋吹來的西南季風送來暖濕的氣流，化為雨水。9月中旬以後至下一年4月中旬，強勁的西風凜冽而至，帶來嚴酷的冬季。峰頂的最低氣溫可達-50度，最大風速可達到5公尺/秒以上，是登山的氣候禁區。

== pikayakayan tu likisian 攀登歷史  ==
cay siw sept u mihcaan, Ing-kuo tademaw ci Aw-se-ka. Ay-ken-se-tan atu ci Aleister Crowley mililid tu kaput sayaway mitaneng mikayakay tu k2, kinalima mitaneng, nayi’ ku makalaheciay a tapabaw, hakiya caay kataneng ku nipikunglingan tu udipan sa. cay siw sep siw mihcaan sakatusa mitahaw mikayakay, Yi-ta-li ci A-pu-lu-ci-kun-cie mililid tu kaput tuydaan tu a K2 buyu’an, idaw ku nipikiyakuan nu heni tu cacay nu dadanan miduduc tu wali timulan nu tanengay a caculilan, makakayakay ku nuheni tu 6,250 m alesan ku hatidaay nu takalawan. Hidahida satu makayda i wali timul nu dadanan tayda i k2 nu dadanan, pangangan han “ A-pu-lu ci dadanan” (Abruzzi Spur). 

1902年，英國人奧斯卡·艾肯斯坦與Aleister Crowley率領隊伍首次嘗試攀登K2，經過五次嘗試後，仍無隊員能成功登頂，或許是體能訓練不足所致。1909年的第二次探險，義大利阿布魯齊公爵率領的遠征隊鎖定K2峰，規劃出一條沿著東南稜向上攀登的可行路線，他們攻到6,250 m的高度而放棄。此後東南稜成為了攀登K2的標準路線，被稱作「阿布魯齊路線」(Abruzzi Spur)。
[[tangan:Karakoram relief location map.svg|縮圖|Cyaw-ke-li buyu' (k2) itida i ke-la-kun-lun buyu a kitidaan               喬戈里峰（K2）在喀喇崑崙山脈的位置]]

== mapatayay nu mikayakayay a tademaw登頂死亡率  ==
tu sep tu tu mihcaan nem bulad nipisausian: namaka cay siw lim sip mihcaan nu malaheciay nu tapabaway nu tademaw makaala tu sip tu lim tademaw, mapatayay makaala tu siw tu tademaw, pulung han nu mapatayay makaala tu 21.65%, cay siw siw sep mihcaan nu ayawan a mapatayay makaala tu 41%, cay siw siw sep mihcaan nu mapatayay makaala tu 18%. tu sep sep wal mihcaan wal bulad lu demiad, cay pic tademawan mikayakayay namaka Pa-ci-se-tan nu tapiingan a taluma’tu kaletepan nu peladan nu suledan, tawya cay cay nu tademawan ku malekepay, mala Ciaw-ke-li buyu’an u sayadahay nu mapatayay a tademaw.

2022年6月統計數字：自1954年以來成功登頂共計425人，死亡共計92人，總體死亡率21.65%，1990年之前的死亡率為41%，1990年以來死亡率為18%。2008年8月2日，17名登山者從巴基斯坦一側登頂返回時遭遇雪崩，當中11人遇難，成為喬戈里峰登山史上死亡人數最多的災難。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%AC%E6%88%88%E9%87%8C%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>s08ape5bi2ee77x3cfzr5rtvhfbi3hq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141376</id>
      <parentid>141375</parentid>
      <timestamp>2026-08-30T08:59:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* pikayakayan tu likisian 攀登歷史  */</comment>
      <origin>141376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6439" sha1="iqsbofdmnl1edeafdvdqhlfnlqs82w3" xml:space="preserve">== Cyaw-ke-li buyu’ 喬戈里峰 ==
[[tangan:K2-big.jpg|縮圖|laluday nu Cyaw-ke-li buyu' 夏季的喬戈里峰]]
sakatu i kitakid kina Ciaw-ke-li buyu’, itida i Ke’-kun-lun buyu’an, itida i Pa-ci-se-tan atu Cung-haw-zen-min-kun-he-kuo tapiingan, takalaw han makaala tu 8,611 kun-ce, mikilul tu Sen-mu buyuan. Ciaw-ke-li buyu’ sakay Pa-ci-se-tan u satakalaway nu buyu’an. sakay kanatalan tu nikasingangan tu Ciaw-ke-li buyu’ u K2, uyni han tu mikayakayay tu buyu’ nu tademawan nu pinganganan, yada i inakaan atu masaenalay nu nanggayan, Ciaw-ke-li buyu’ saan ku katuuday sautiihay a kayakayan nu buyu’an a 8000 kun-ce nu buyu’an.  

喬戈里峰為世界第二高峰，屬於喀喇崑崙山脈，位於巴基斯坦與中華人民共和國邊界上，海拔8,611公尺，僅次於聖母峰。喬戈里峰為巴基斯坦的最高峰。國際上通稱喬戈里峰為K2，這也是登山者對之的稱呼；因位置偏遠及山勢陡峭，喬戈里峰通常被認為是最難攀登的8000公尺以上高峰之一。

== kitidaan 位置 ==
Ciaw-ke-li buyu’ itida i Cung-kuo Sin-cen Ta-se-ku-kan-ta-ci-ke’ a kitidaan atu Pa-kun-ke-se-mi-e nu laatan nu buyu’an, kaydaan nu wali tu 76.5 tu, amis nu 35.9 tu.

喬戈里峰為中國新疆塔什庫爾干塔吉克自治縣與巴控喀什米爾之界山，位於東經76.5度，北緯35.9度。

== ngangan 名稱  ==
[[tangan:AbruzziSpurRoute1.jpg|縮圖|圖為登山者攀登喬戈里峰（K2）岩壁的畫面。K2 以險峻的地形、惡劣的天候及高難度攀登路線聞名，被公認是全球最具挑戰性的八千公尺級高峰之一。]]
yadah ku ngangan nina buyu’an. itini i Cung-kuo han u “ Ciaw-ke-li” “ kamu nu Ceng-yi ：ཆོ་གོ་རི，wi-li misumad misulit han cho go ri，ngalngal nu Ceng-yi, Qokori, u micidek nu takalawan nu buyu’an” a imian. K2 han hinaadih kita i kitakidan nu nganganan, u “ Ke-la-kun-lun sakatusa nu buyu’an”, namakayda i 1856 mihcaan nu mitahaway a tademawan tu kinacacay mitahaw nu kitidaan, panganganan tu Ke-la-kun-lun namaka nutipan pasayda i timulan a limaay nu nganganan nu buyu’an, u K1 katukuh tu K5 ku nipanganganan. liwan satu nu septay a buyu’an sa u Ma-sia-pu’-luo-mu buyu’ “K1”, pu-luo-a-te’ buyu’ “K3”, Ciaw-su-e-pu-lu-mu “II” buyu’ “K4” atu Cia-su-e-pu-lu-mu I buyu’ K5.

此峰有多種名稱。中國方面正式名稱「喬戈里」（藏語：ཆོ་གོ་རི，威利轉寫：cho go ri，藏語拼音：Qokori），為「高大雄偉的山」之意。而K2是國際上最常見的名稱，即「喀喇崑崙2號峰」，源自1856年西方探險隊首次考察此地區時，標出了喀喇崑崙山脈自西向東的5座主要山峰，各以K1至K5命名。其餘四座分別是瑪夏布洛姆峰（K1），布洛阿特峰（K3），加舒爾布魯木II峰（K4）與加舒爾布魯木I峰（K5）。

yu sumamad naw Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang han, nika caay namin cukaymasan.    

早期曾先後稱為Mount Godwin-Austen、Lambha Pahar、Chogori、Kechu V、Dapsang等，但均未獲到廣泛應用。

== demiad  氣候 ==
mihmihcaan tu lima katukuh tu siwa buladan, u kaudadan, namaka In-tu-bayu taydan ku nipiiyuan a tipan timul nu balian patayni tu masengetay nu balian, malaudad. siwaay nu teban a buladan katukuh i sakatusa nu mihcaan tu sepatay nu buladan, hatidaay tu nu sienawan nu balian, idaw ku nipiladay tu picidekan nu kasienawan. tungdud nu saadidi’ay nu demiadan makaala tu 50 tu, satabakiay nu balian makaala tu lima kun-ce nu cibiyukan nu sulitan, u tatengaay caay kaw kayakayan tu buyuan. 

每年5月至9月，是雨季，從印度洋吹來的西南季風送來暖濕的氣流，化為雨水。9月中旬以後至下一年4月中旬，強勁的西風凜冽而至，帶來嚴酷的冬季。峰頂的最低氣溫可達-50度，最大風速可達到5公尺/秒以上，是登山的氣候禁區。

== pikayakayan tu likisian 攀登歷史  ==
cay siw sept u mihcaan, Ing-kuo tademaw ci Aw-se-ka. Ay-ken-se-tan atu ci Aleister Crowley mililid tu kaput sayaway mitaneng mikayakay tu k2, kinalima mitaneng, nayi’ ku makalaheciay a tapabaw, hakiya caay kataneng ku nipikunglingan tu udipan sa. cay siw sep siw mihcaan sakatusa mitahaw mikayakay, Yi-ta-li ci A-pu-lu-ci-kun-cie mililid tu kaput tuydaan tu a K2 buyu’an, idaw ku nipikiyakuan nu heni tu cacay nu dadanan miduduc tu wali timulan nu tanengay a caculilan, makakayakay ku nuheni tu 6,250 m alesan ku hatidaay nu takalawan. Hidahida satu makayda i wali timul nu dadanan tayda i k2 nu dadanan, pangangan han “ A-pu-lu ci dadanan” (Abruzzi Spur). 

1902年，英國人奧斯卡·艾肯斯坦與Aleister Crowley率領隊伍首次嘗試攀登K2，經過五次嘗試後，仍無隊員能成功登頂，或許是體能訓練不足所致。1909年的第二次探險，義大利阿布魯齊公爵率領的遠征隊鎖定K2峰，規劃出一條沿著東南稜向上攀登的可行路線，他們攻到6,250 m的高度而放棄。此後東南稜成為了攀登K2的標準路線，被稱作「阿布魯齊路線」(Abruzzi Spur)。
[[tangan:Karakoram relief location map.svg|縮圖|Cyaw-ke-li buyu' (k2) itida i ke-la-kun-lun buyu a kitidaan               喬戈里峰（K2）在喀喇崑崙山脈的位置]]

== mapatayay nu mikayakayay a tademaw登頂死亡率  ==
tu sep tu tu mihcaan nem bulad nipisausian: namaka cay siw lim sip mihcaan nu malaheciay nu tapabaway nu tademaw makaala tu sip tu lim tademaw, mapatayay makaala tu siw tu tademaw, pulung han nu mapatayay makaala tu 21.65%, cay siw siw sep mihcaan nu ayawan a mapatayay makaala tu 41%, cay siw siw sep mihcaan nu mapatayay makaala tu 18%. tu sep sep wal mihcaan wal bulad lu demiad, cay pic tademawan mikayakayay namaka Pa-ci-se-tan nu tapiingan a taluma’tu kaletepan nu peladan nu suledan, tawya cay cay nu tademawan ku malekepay, mala Ciaw-ke-li buyu’an u sayadahay nu mapatayay a tademaw.

2022年6月統計數字：自1954年以來成功登頂共計425人，死亡共計92人，總體死亡率21.65%，1990年之前的死亡率為41%，1990年以來死亡率為18%。2008年8月2日，17名登山者從巴基斯坦一側登頂返回時遭遇雪崩，當中11人遇難，成為喬戈里峰登山史上死亡人數最多的災難。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%96%AC%E6%88%88%E9%87%8C%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[kakuniza:Habayiing]]</text>
      <sha1>iqsbofdmnl1edeafdvdqhlfnlqs82w3</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>