Greenland

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="szy">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipitiya</sitename>
    <dbname>szywiki</dbname>
    <base>https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.18</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">myiti</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">sazumaay</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">sasukamu</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">misaungayay</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikipitiya</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Wikipitiya sasukamu</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">tangan</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">matatengil tu MyitiWyici</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">taazihan mitudung</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">matatengil tu buhci tu kamu</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">kakuniza</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">bacu-saupu</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Greenland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>584</id>
    <revision>
      <id>141457</id>
      <parentid>141445</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* aadupan atu langaw nu lutuk (動物、植物) */</comment>
      <origin>141457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12849" sha1="r8nlxmgmd10isqhwiozrsm41incd53f" xml:space="preserve">[[tangan:Flag of Greenland.svg|縮圖|'''Greenland (格陵蘭)''']]
'''Greenland (格陵蘭)'''

== '''Greenland (格陵蘭)''' ==
u '''Greenland (格陵蘭)''' sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 72 00 N, 40 00 W.

u ahebal nu [[lala']] mapulung sa izaw ku 2,166,086 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;.

u ahebal nu [[lala']]ay sa izaw ku 2,166,086 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, u ahebal nu [[nanum]]ay sa. 

hamin nu [[tademaw]]an sa 57,728.

kakalukan [[umah]] sa 0.60%, kila[[kilang]]an [[umah]] sa 0%, zumaay henay [[umah]] sa 99.40%.

sa[[tabaki]]ya nu  [[kitakit]] a subal ku ''Greenland'' (格陵蘭), pitu a bataan nu pasintu matelep namin nu suleda ku [[lala'|lala’]].

(u kamu nu Hulam sa: 格陵蘭是世界最大島， 80%的土地都被冰雪覆蓋。)

=='''tapang tusu nu kanatal (首都)'''==
u tapang tusu nu kanatal sa u Nuuk ([[:zh:努克|努克]]).

== '''sapadateng nu kanatal a demiad (國家紀念日)''' ==
[[sapadateng]] nu [[kanatal]] [[demiad]] sa 0 [[bulad]] 0 [[demiad]].

=='''tapang nu kanatal (元首)'''==
kasi [[ngangan]] nu Greenland (格陵蘭) (idaw ku  [[ngangan|sakasingangan]], nika inai' ku mikuwanay ) a kanatal nu sakakaay a [[Denmark]] (丹麥) cuncu, ayda ci '''Margrethe''' E-Se (瑪格麗特二世), [[Denmark]] (丹麥) siyfu idaw kunipasiket tu kawaw i cacayay nu sakakaay sasi[[ngangan|nganganay]] nu talakaway a [[tademaw]]（Rigsombudsmand／High Commissioner）taydai Greenland (格陵蘭), mitayhiw tu [[Denmark]] (丹麥) cuncu atu siyhu.

格陵蘭名義上（具有頭銜、但沒有實際管理）的國家元首是丹麥君主，現任為「瑪格麗特二世」，丹麥政府會任命一位高級專員（Rigsombudsmand／High Commissioner）到格陵蘭，代表丹麥君主和政府。

== '''kakitidaan (地理)''' ==
Greenland (格陵蘭) i [[kitakit]] u satabakiya nu subal , u &quot;Talu a [[subal]] &quot;(nuwma ltiinnay atu Talu, mahetik sisa  mala subal a lalaan), itida i America (北美洲) nu wali amisan, itini i Beibingyang (北冰洋) atu Daxiyang (大西洋) nulaadan.nu tipan silaad tu Baffin-Wan (巴芬灣) atu Davishay bayu'an (戴維斯海峽), atu Ciasna-ta (加拿大) a Beiji (北極) subal ( itida i labu nu Beiji (北極) a subalan) masasu pa'ngaw.waliyan silaad tu [[Denmark]] (丹麥) a [[bayu|bayu']], atu Pintaw [[Iceland|(Iceland]] (冰島) masasupa'ngaw. tada  [[tabaku|tabakitu]] ku lala’, Greenland (格陵蘭) hina pa[[ngangan|nganganan]] tu Greenland (格陵蘭) &quot;sakatusa a Ta-lu (大陸) (adidiay a Ta-lu大陸). hamin nu [[subal]] tu lima ku sepad a benis itida namin i labu nu Paci-cun (北極圈), u saka picidekan nu [[demiad]].Greenland (格陵蘭) u ''Antarctica'' (南極洲) caay kawnumitaan, i Ta-lu (大陸) nu pinhe u satabakiya a kakitidaan. matahpu namin nu suleda ku [[subal]] &quot;nikatelepan nu suleda’ matulitin  milakuud tu lima a wang nu pinfun kunli kuni&quot; ku nikatahepuan, itidasa i nu amisan nu [[subal]],wali nutipan a masatanayu'ay a [[lala'|lala’]] caay ka ala. micidek ku itidaay nu demiadan ani ka acakan, utiih a malasuledan, sisa maadih tu ku lala'.ina tebanay a [[niyadu'|niyadu’]] hina katahepuan nu [[suleda]], sisa i teban nu kakitidaan, anu malawpes ku suleda', mikiapuyu tu subal nu lilisan.

格陵蘭是世界最大的島嶼，屬於「大陸島」（原本和大陸相連，下降之後才變成島的土地），位於北美洲的東北方，在北冰洋和大西洋之間。西邊隔巴芬灣和戴維斯海峽，與加拿大的北極島嶼（在北極圈內的島嶼）相望。東邊隔丹麥海峽，和冰島（Iceland）對望。由於面積龐大，格陵蘭常被稱為格陵蘭「次大陸」（比較小的大陸）。全島約4/5位在北極圈之內，為極地氣候。格陵蘭是除南極洲以外，大陸上冰河面積最大的地區。幾乎全島都被「冰蓋」（冰川面積連續超過5萬平方公里）覆蓋，只有島的最北部、東西兩邊的狹長地帶例外。由於該等地區的空氣異常乾燥，難以形成積雪，所以地表才會暴露出來。因為中部地區長期受冰雪蓋壓，故中部地區，若去除冰，就會比島的邊緣地區低矮。

== '''likisi (歷史)''' ==
u Greenland (格陵蘭) a yencumin u &quot;inniwtet a [[tademaw|tademaw&quot;]]. nayaan hakiya a tayni i tini, atu mihica hakiya taynin itini ku nipipilian tina talutaludan a [[subal|subalan]], [[katukuh]] ayda nayi' henay ku tatengaay nu [[kamu|kamuan]].namakayni Pintaw (Iceland 冰島) a Paio (Northern Europe nuamisan nu Europe北歐) nu mabaulaway a tademaw, i siyen siwa a lasubu walu a bataan idaw ku tusa (982) a mihcaan makatukuh i Greenland (格陵蘭), itida i Greenland (格陵蘭) nu satimulan patideng tu tuluay a kakitidaan, [[katukuh]] ayda ku eneng.Greenland (格陵蘭) nina [[ngangan]] sa u Paio (Europe (北歐) a &quot;Sekanti-wiya a [[tademaw]](''Scandinavian)'' ani pangangan. saan naka Paio (北歐) nu [[di'tu, dietu|di’tu]]way a [[kamu|nakamu]] (sisulit i [[laylay]] a cudad) &quot;saga&quot;（Pintaw a kamu 冰島語：薩迦）ni sulitan, &quot; [[sumanahay]] a ngisngis ci Ayzuyke' (''Eric'' 艾瑞克), sicumi i tawya tu mipacuk tu [[tademaw]], namaka Pintaw (Iceland 冰島) mihinang makatukuh i tini.''Ayzuyke' Eric'' (艾瑞克) nu cacaya a [[luma']]an atu kalung nu heni, namaka Pintaw (Iceland (冰島) pasaida i [[timul|nutip]]an amisan pasaydan ku nipacuna tu balunga, mikilim tu na[[kamu]]wan nu babalaki a [[lala']].

格陵蘭的原住民為「因紐特人」。他們何時來到這裡、以及為何要選擇這個荒涼的島嶼，目前皆未有確定的說法。來自冰島（Iceland）的北歐(Northern Europe nuamisan nu Europe)殖民者，於西元982年抵達格陵蘭，他們在格陵蘭島的最南端建立三個據點，居住至今。格陵蘭這個名字是北歐的「斯堪地那維亞人」取的。根據北歐神話史詩（記載歷史的詩）「薩迦」（冰島語：saga）記載，「紅鬍子艾瑞克」因為犯謀殺罪，從冰島流亡至此。艾瑞克一家及他們家的奴隸，從冰島往西北航行，尋找傳說中存的陸地。

patidengsa satu ku nuheni tu kakitidaan i subal, panganga han nuheni kina subal u Greenland (格陵蘭), imin sa u &quot;[[langdaway]] a [[lala']] &quot;, mangalay miala tu katuuday a tademaw taynin itini mabulaw. ina kawaw tatengan malaheci, sadikuday satu makaala tu sepat a malebut ku [[tademaw]] nu Paio (Europe 北歐) tayni kuni kabulawan.Paio (Europe 北歐) nu muenenga a tademaw itini i sabaw lima (15) a seci lawpessaca, hakiya u &quot; adidiay ani kasisuledaan ([[kitakit]] nu caypiwac adidi' ku nikatasasaan) sisa kainai'an  nu kakanen. aydaay a [[tademaw]] makudkud tu naayaway a zitay nu tademaw a ukak. nai' nami ku iyu adihan. nika, sipaka i duma nu sasa[[kamu]]en, u Newt a [[tademaw]] (妞特人) caay ka hicahica ku nika lalidan.ayda ani katinengan ( Europe (北歐) a [[tademaw]] [[patideng|patidengay]] itini i Greenland (格陵蘭) ) nu sadikuday a siwmi, namakayda i siyen cacay a malebut sepat a lasubu tusa a bataan idaw ku sepat (1424) a mihcan u Greenland (格陵蘭) patigami patayda i ''Iceland'' (冰島), nikudan satu caay tu pakaadih tu Europe (北歐) a [[tademaw]] mueneng i ''Greenland'' (格陵蘭) nu likisi a siwmian. 

當他們在島上定居下來後，便把這座島取名格陵蘭，意思就是「綠色的土地」），希望能吸引更多的移民。這一個妙計果然成功，最終有約4000名北歐人移入。北歐人的定居點在15世紀突然消失，這很可能是因為「小冰期（全球氣溫下降的一小段時期）」引起普遍的食物缺乏造成的。現代挖掘出來那個時期的居民遺骨，都有營養不良的特徵。不過，從另一個角度來說，因紐特人土著居民並沒有受到太大影響。目前所知道「北歐人定居在格陵蘭」的最後一項證據，是一封西元1424年由格陵蘭寄至冰島的信件，之後就再沒有發現過北歐人定居格陵蘭的歷史證據。

== '''[[tademaw]] (人口)''' ==
tusa a malebut cacay a bataan idaw ku tulu (2013) a mihcan cacay a bulad ni sausiyan, walu a bataan idaw ku walu (88%) a kilac nu tademaw u Newte' a tademaw (妞特人) .Greenland (格陵蘭) a [[tademaw]] caay kaw madadecdecay, ya [[tademaw]] hamaw sa mawada'. au [[demiad]] nuheni mahicay kiya micidek ku nikahicahicaan, [[malawlaw]] kunika[[uzip|udip]] nu heni, sisa itidaay a [[tademaw]] hina imelalang tu namaka [[balucu']]ay a adada, mikitalakaw tu nutaw a [[niyadu']]'an, sisa hinapataya ku nuheni.

2013年1月估計，88%的人口為「紐特人」。格陵蘭的人口密度非常低，而且人數呈下降趨勢。這是因為當地晝夜時間非常極端，影響當地人作息，所以當地人患上心理疾病的風險，比世上仼何一個地方都要高。自殺率也因此極高。

== '''[[lalangawan|lalanga]]w (文化)''' ==
Greenland (格陵蘭) a [[lalangawan]] u  Newt a tademaw (妞特人) ku [[lalangawan]] ku [[ngangan|angangan]], mapatapal nu Vikings a tademaw (維京人) malalid nu mitahaway nu [[lalangawan]] a tademaw. ya Newt tademaw u nipibuting ku kawaw nu hini.Greenland (格陵蘭) malingatu tu idaw ku taydaay nu [[labang]] miadih, taydaay a labang taneng milibu tunipitengteng nu [[wacu]]  tunikasasedsedan, mibuting, milaylay tu udip muculil, atu miawas taydan nutawan a subal (caayay kaw malecaday nu subal) misaselic tu suleda.itini i saka sepat a bataan (kitakid nu sentan lawden a kawaw), Greenland (格陵蘭) palatatengaan a (Sen-tan babalaki nu tadengaay a niyadu’an)

格陵蘭文化以「紐特人」的文化為主，並受到維京人（Vikings）的探險文化的影響。部分因紐特人仍然以捕魚為生。格陵蘭開始吸引遊客參觀，遊客在這裡可以參加狗拉雪橇比賽、捕魚、健行和跨島（在不同的島）滑雪。在第40屆「世界聖誕老人大會」上，格陵蘭被公認是「聖誕老公公真正的故鄉」。

== '''aadupan atu langaw nu lutuk (動物、植物)''' ==
[[langaw]] nu Greenland (格陵蘭) u (damay a [[langaw|langawan]]) (mahiday u [[langaw]] nu damay) ku angangan. pasu tama 大麻), damay a [[lutuk|lutuk (苔草]]), ngisngis nu sidi a [[lutuk]] (羊鬍子草)nu [[lala']] a dikucnu lutuk (地衣). [[langaw]] nu Greenland (格陵蘭) u (damay a [[langaw]]) (mahida u [[langaw]] nu damay) ku angangan. pasu tama 大麻), damay a [[lutuk|lutuk (苔草]]), ngisngis nu sidi a [[lutuk]] (羊鬍子草) atu nu [[lala']] a dikucnu lutuk (地衣). inaiay nu suleda a niyadu’an, u apuyuay a hawsu’ (樺樹), patic (柳樹) sa, , nai' tu kuma[[uzip|udipay]] nu kilakilangan.Greenland (格陵蘭) hatidaay tu nu tenes a kasienewan i naay ku [[cilal]] (kasenun sa du’ud). nika i [[lalud]] han tusa a bataan idaw ku sepat a tatukian takelal tu ( kasenun sa takelal), sisa mabuwah mabuwah ku ayam. yadah ku mulangaway nu kilang i lalud.amica kuni ka yadah nu [[ayam]] tayni itini i kasinawan nu ayawan sa pasayda aca i [[timul]] mubahel, nika idaw ku masamihcaan a ayam i tini a malabu, pasu lei [[ayam]] (雷鳥) atu ciwciu [[ayam]] (雪巫鳥).

格陵蘭的植物以「苔原植物」（像青苔的植物）為主，包括大麻、苔草、羊鬍子草和地衣。一些無冰地區，除了矮小的樺樹、柳樹外，幾乎無的樹木生存。格陵蘭在漫長的冬季沒有太陽（極夜現象）。但在夏季由於24小時的日照（極晝現象），因此有大量來此繁殖的鳥類。許多植物在夏天生長旺盛。雖然許多鳥類在冬季來臨之前又飛向南方，但也有些鳥全年都居住於此，包括雷鳥和小雪巫鳥。


格陵蘭島是北極熊的家園。其他動物還有狼、北極狐、北極兔、馴鹿和旅鼠等。大批麝牛分布於島的北部，牠們有極厚的外皮，能保護牠們不受冰冷的北極風凍害。

Greenland subal (格陵蘭島) u [[luma']] nu paci [[tumay|tumay (北極熊]]) a luma'. idaw henay ku lang (狼), pacihu (北極狐), paci a tu’ (北極兔) kakakunglingan a ngabul (馴鹿) atu miliwkuay a edu (旅鼠) sa. hatidaaytu nu mabelengay a katalan (麝牛) mababenis i subal nu amisan, kubatul ku banges nu heni, taneng midiheku tu sakacaay katalaw tu pacidek nu suledaan a sienaw a [[bali]] nu nika dukaan.

在沿岸水域常見鯨和海豹。鹹水魚有鱈、鮭、比目魚和大比目魚。

itini i dadipasan nu nanum hinaadih kita tu buting (鯨) atu wacu nu bayu (海豹). nu aheciday a buting han idaw ku sia (鱈), kuy (鮭), pimuiy (比目魚) atu tapimuiy (大比目魚). 

=='''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan'''==
* [http://www.cia.gov/ CIA]
* [http://www.mofa.gov.tw/default.html 外交部]
* [https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_current_heads_of_state_and_government List of current heads of state and government]
* 格陵蘭：https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%A0%BC%E9%99%B5%E5%85%B0

[[kakuniza: Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>r8nlxmgmd10isqhwiozrsm41incd53f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>malumanay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11292</id>
    <revision>
      <id>141460</id>
      <parentid>113333</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T01:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <origin>141460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="2un4x19napdo07yn1ti73b9p3qb1c18" xml:space="preserve">(u kamu nu Hulam sa: 舊的)

95 a mihcaan 7 a bulad 1 a demiad, palekal tu palamal a lisin, mipahalhal tu kawaw a palekal tu binacadan.

並於九十五年七月一日於達固湖灣部落舊址舉行百年首次「Palamal(巴拉瑪)」火神祭，追祀祖靈，奉祀先民，為族群重生作準備。

mahini henay ku binacadan a miduduc tu mahiniay a kawaw tu demdemiad.

依舊影響著族人的舉止行為於生活當中。

mipalitaen kaku cinizaan kya pacici’ amisumad tu nganga, malumanay nipangangan a kawaw la’tus haw?

我問他為什麼堅持要改名，舊的登記方式不好嗎?

amana pisakamu tu nu ayaway a kawaw, icuwa amapawan aku.

不要提舊事，我哪裡會忘記&lt;sup&gt;。&lt;/sup&gt;

miadih tu nabakuwan nu Taypak.

台北舊城巡禮。
[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>2un4x19napdo07yn1ti73b9p3qb1c18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>namikuli ku minanamay henay maalul itini i hulunpayl a tukay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12992</id>
    <revision>
      <id>141461</id>
      <parentid>141434</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T01:47:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>/* nilaculan */</comment>
      <origin>141461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1629" sha1="k38sdz2rmd3ul5uyqsgai89g4vl1eqp" xml:space="preserve">== '''kakiliman''' ==
'''namikuli ku [[minanamay]] henay maalul itini i hulunpayl a tukay''' 

'''礦廠實習生溺亡事故'''

呼倫貝爾市烏努格吐山銅鉬礦選礦廠實習生溺亡事故

nu peyci a tuku 2025 a [[mihcaan]] 7 ay a [[bulad]] 23 a [[demiad]] [[sananal]] 10 kutuki 20 a hahunan , u [[micudaday]] nu tung-pey daygaku 51 a micudaday sasepat keliden nu saydan , 

北京時間2025年7月23日約10時20分，中華人民共和國東北大學51名學生在4名教師帶領下

== '''nilaculan''' ==
[[tayza]] i mung-ku hulunpeyl a kitidaan nu cung-ku huwangcin a [[masakaputay]] misikitangay a kusi i u-nu-ke-tu hananay miadih minanam tu minabaway a nalimaan .

前往內蒙古自治區呼倫貝爾市新巴爾虎右旗呼倫鎮的中國黃金集團內蒙古礦業有限公司烏努格吐山銅鉬礦選礦廠參觀學習浮選工藝。

adih sa kuheni i [[tawya]] , i [[pabaw]] [[han]] nida munabaway a [[kitidaan]] sa [[idaw]] kya sapad nu mukinnay kasenen sa mahulak , kyu idaw kya aenemay a micudaday mapasulek i malinengay nu kikay micumud ilabu .

參觀期間，浮選槽上方一處鋼格柵板突然脫落，導致6名學生墜入盛有礦漿的浮選槽內。

ina [[kawaw]] sa aenem ku [[mapatayay]] nu [[micudaday]] , atu duma mukeliday a [[saydan]] maduka .

事故造成6名學生死亡，另有1名帶隊教師受傷。

sayaway nipikinsa sa , nay tini i munabaway ku heni a [[maazih|miazih]] caay kakapah kuni pasiket tida mikinay a sapad kyu [[mahulak]] [[mahetik]] pasunac [[malumanay]] tu ku sasiket ,

== '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan''' ==
[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>k38sdz2rmd3ul5uyqsgai89g4vl1eqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141462</id>
      <parentid>141461</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T01:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>/* namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan */</comment>
      <origin>141462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2310" sha1="7rsr1tplrr7v4b7lar8itep7kejoivb" xml:space="preserve">== '''kakiliman''' ==
'''namikuli ku [[minanamay]] henay maalul itini i hulunpayl a tukay''' 

'''礦廠實習生溺亡事故'''

呼倫貝爾市烏努格吐山銅鉬礦選礦廠實習生溺亡事故

nu peyci a tuku 2025 a [[mihcaan]] 7 ay a [[bulad]] 23 a [[demiad]] [[sananal]] 10 kutuki 20 a hahunan , u [[micudaday]] nu tung-pey daygaku 51 a micudaday sasepat keliden nu saydan , 

北京時間2025年7月23日約10時20分，中華人民共和國東北大學51名學生在4名教師帶領下

== '''nilaculan''' ==
[[tayza]] i mung-ku hulunpeyl a kitidaan nu cung-ku huwangcin a [[masakaputay]] misikitangay a kusi i u-nu-ke-tu hananay miadih minanam tu minabaway a nalimaan .

前往內蒙古自治區呼倫貝爾市新巴爾虎右旗呼倫鎮的中國黃金集團內蒙古礦業有限公司烏努格吐山銅鉬礦選礦廠參觀學習浮選工藝。

adih sa kuheni i [[tawya]] , i [[pabaw]] [[han]] nida munabaway a [[kitidaan]] sa [[idaw]] kya sapad nu mukinnay kasenen sa mahulak , kyu idaw kya aenemay a micudaday mapasulek i malinengay nu kikay micumud ilabu .

參觀期間，浮選槽上方一處鋼格柵板突然脫落，導致6名學生墜入盛有礦漿的浮選槽內。

ina [[kawaw]] sa aenem ku [[mapatayay]] nu [[micudaday]] , atu duma mukeliday a [[saydan]] maduka .

事故造成6名學生死亡，另有1名帶隊教師受傷。

sayaway nipikinsa sa , nay tini i munabaway ku heni a [[maazih|miazih]] caay kakapah kuni pasiket tida mikinay a sapad kyu [[mahulak]] [[mahetik]] pasunac [[malumanay]] tu ku sasiket ,

初步調查顯示，涉事浮選槽上方鋼格柵板一側固定角鋼的焊縫存在陳舊裂紋，katuud ku micudaday mutideng u baeket caay pakatatudungkyu maputun mabelin , sadikuday sa maziku simapatayay .

在承受學生集中站立所產生的載荷後發生斷裂並翻轉，最終釀成事故。Inakawaw nu ayawan namaziku tuway i 2024 a mihcaan 2 ay abulad sakamu sa itawya lihalay tu sa i nayay ku ziku sa ,

== '''namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan''' ==
[https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%91%BC%E5%80%AB%E8%B2%9D%E7%88%BE%E5%B8%82%E7%83%8F%E5%8A%AA%E6%A0%BC%E5%90%90%E5%B1%B1%E9%8A%85%E9%89%AC%E7%A4%A6%E9%81%B8%E7%A4%A6%E5%BB%A0%E5%AF%A6%E7%BF%92%E7%94%9F%E6%BA%BA%E4%BA%A1%E4%BA%8B%E6%95%85]中文維基百科
[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>7rsr1tplrr7v4b7lar8itep7kejoivb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ma-ka-lu buyu’</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13002</id>
    <revision>
      <id>141447</id>
      <timestamp>2026-09-08T00:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>patizeng nayi’ ku cacan a kasabelih</comment>
      <origin>141447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141448</id>
      <parentid>141447</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:25:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <origin>141448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4855" sha1="9twleziqgvdz91z0h6n0zhrplay3hre" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。

Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園

Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島 

Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay.

馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。

Tung-huy 東非

Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>9twleziqgvdz91z0h6n0zhrplay3hre</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141449</id>
      <parentid>141448</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 */</comment>
      <origin>141449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4860" sha1="t9sdk44asntkeumm2n06941cxup6dat" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。

Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園

Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

== Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  ==
Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay.

馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。

Tung-huy 東非

Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>t9sdk44asntkeumm2n06941cxup6dat</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141450</id>
      <parentid>141449</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  */</comment>
      <origin>141450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4866" sha1="ovb6c1d9r2o9a7325ju0ea0949mk3xr" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。

Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園

Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

== Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  ==

== Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay. ==
馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。

Tung-huy 東非

Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>ovb6c1d9r2o9a7325ju0ea0949mk3xr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141451</id>
      <parentid>141450</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  */</comment>
      <origin>141451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4871" sha1="faxmppiwulyutoima92kuhqscqfui3p" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。

Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園

Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

== Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  ==

== Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay. ==
馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。

== Tung-huy 東非 ==
Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>faxmppiwulyutoima92kuhqscqfui3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141452</id>
      <parentid>141451</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:27:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tung-huy 東非 */</comment>
      <origin>141452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4876" sha1="hxsuio37u8oasvkep2z6bg663avnuvx" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。

== Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園 ==
Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

== Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  ==

== Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay. ==
馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。

== Tung-huy 東非 ==
Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>hxsuio37u8oasvkep2z6bg663avnuvx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141453</id>
      <parentid>141452</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tung-huy 東非 */</comment>
      <origin>141453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4923" sha1="cibt3owc6c1z15j27s7wjjrdy7htg5e" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。

== Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園 ==
Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

== Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  ==

== Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay. ==
馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。

== Tung-huy 東非 ==
Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>cibt3owc6c1z15j27s7wjjrdy7htg5e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141454</id>
      <parentid>141453</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:31:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 */</comment>
      <origin>141454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5019" sha1="awnxddxwp5du3p8kmx1b3lx3t3f2qwz" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
[[tangan:Makalu.jpg|縮圖|namaka tipan pangaw tu Ma-ka-lu buyu'  自西南眺望馬卡魯峰]]
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。

== Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園 ==
Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

== Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  ==

== Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay. ==
馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。

== Tung-huy 東非 ==
Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>awnxddxwp5du3p8kmx1b3lx3t3f2qwz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141455</id>
      <parentid>141454</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2. */</comment>
      <origin>141455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5179" sha1="5dp8ig8g8fjpsdwpx0b1bdxpvjp3fy4" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
[[tangan:Makalu.jpg|縮圖|namaka tipan pangaw tu Ma-ka-lu buyu'  自西南眺望馬卡魯峰]]
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。
[[tangan:Nepal rel location map.svg|縮圖|itida i Ni-puo-e a kitidaan kina Ma-ka-lu buyu'                                  馬卡魯峰在尼泊爾的位置]]

== Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園 ==
Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

== Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  ==

== Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay. ==
馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。

== Tung-huy 東非 ==
Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>5dp8ig8g8fjpsdwpx0b1bdxpvjp3fy4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>141456</id>
      <parentid>141455</parentid>
      <timestamp>2026-09-08T00:37:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Habayiing</username>
        <id>1116</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tung-huy 東非 */</comment>
      <origin>141456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5224" sha1="ile62e9v6v8pfpo7x242va4xpmtbzu9" xml:space="preserve">== Ma-ka-lu buyu’ 馬卡魯峰 ==
[[tangan:Makalu.jpg|縮圖|namaka tipan pangaw tu Ma-ka-lu buyu'  自西南眺望馬卡魯峰]]
Ma-ka-lu buyu’（kamu nu Ni-puo-e：मकालु，sanu Luo-maen：Makālu）itida i Cung-kuo atu Ni-puo-e lilisan, Cu-mu-lan-ma buyu’an nu wali timu nu tusa a bataan idaw ku sepat nu kunlian, takalaw han makaala tu walu malebut sepat lasubu enem bataan idaw ku tulu kunce, u sakalima nu buyu’an i kitakid.

馬卡魯峰（尼泊爾語：मकालु，羅馬化：Makālu）位於中國與尼泊爾邊境、珠穆朗瑪峰東南約24公里，海拔8,463公尺，是世界第五高峰。 

Ma-ka-lu buyu’ idaw ku tusaay nu singanganay a buyu’an. Kan-cung-ce (Kangchungtse), u Ma-ka-lu Ⅱ buyu’an (Makalu II）, takalaw han makaala tu pitu malebut enem lasubu pitu bataan idaw ku walu mi, itida tu angnganan nu amis mikanutipan tu tulul nu kanlian. sakacacay nu buyu’an han itida i Cu-mu-lung-suo buyu, takalaw han pitu malebut walu lasubu idaw ku sepat mi, itida nu angangan nu amisan tu wli nu lima kunlian, silaad tu ahebalay nu takalaway atu Kan-cun-ce malalitin, ninatusaaay a buyu’an idaw ku takalaway nu pitu malebut tusa lasubu mi nu madadecdecay nu buyuan a malalitin.

馬卡魯峰有兩個著名的衛峰。康瓊澤（Kangchungtse），也稱為馬卡魯Ⅱ峰（Makalu II），海拔7,678米，位於主峰以北偏西約三公里處。另一座是珠穆隆索峰，海拔7,804米，位於主峰以北偏東約五公里處，隔著一片寬廣的高源與康瓊澤相連，兩峰之間由一條海拔7,200米的狹窄山鞍相接。
[[tangan:Nepal rel location map.svg|縮圖|itida i Ni-puo-e a kitidaan kina Ma-ka-lu buyu'                                  馬卡魯峰在尼泊爾的位置]]

== Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen馬卡魯巴倫國家公園 ==
Ma-ka-lu-pa-lun kanatal kunyen u Ni-pu-e kanatal kunyen, itida i Si-ma-la-ya buyu’an, mapatideng i cacay a malebut siwa lasubu siwa bataan idaw ku tusa mihcaan, pulung han 1500 pin-fun kunli, tu mihmihcaan a nikaudadan han 4000 hawmi, idaw ku sepat a bataan idaw ku tulu nu bauan, sabaw enem ku sakay nanum atu tukusan nanay nu cilekayan, pitu a bataan idaw ku walu nu butingan, walu a bataan idaw ku walu nu aadupan.

馬卡魯巴倫國家公園是尼泊爾的國家公園，處於喜馬拉雅山脈，成立於1992年，面積1,500平方公里，每年平均降雨量4,000毫米，有43種爬蟲類、16種兩棲類、78種魚類、88種哺乳類動物棲息。

== Ma-ke-lu-ke’ subal 馬卡魯克島  ==

== Ma-ke-lu-ke’ subal（Magaruque，malumanay nu ngangan Ilha Santa Isabel）u Tung-fuy kanatal Muo-san-pi-ke a subalan, nu Pa-lu-tuo subalan, namaka Yi-ni-yen-pa niyadu’an ku sisikiningan a mikuwan, itida i Kay-lu-a subal nu timulan 5.6 kuli, tanayu 2.4 kuli, ahebal 1.0 kuli, mawada’ ku 2 pinhun-kunli. Ina subal u Sin-pa-wi nu siidaan a kalimucisan ci John Bredenkamp ku siidaay. ==
馬卡魯克島（Magaruque，舊稱Ilha Santa Isabel）是東非國家莫三比克的島嶼，屬於巴扎魯托群島的一部分，由伊尼揚巴內省負責管轄，位於本蓋魯阿島以南5.6公里，長2.4公里、寬1.0公里，面積少於2平方公里。該島是由辛巴威富豪John Bredenkamp所擁有。
[[tangan:Summitting Island Peak.jpg|縮圖]]

== Tung-huy 東非 ==
Tung-huy u Fai-cuo a walian nu kitidaan, saan ku Lein-he-kuo nu kitidaan pulung han idaw ku sabaw walu nu kanatalan hakiya u lala’:

1. Yi-suo-pi-ya, Suo-ma-li-ya (pasu Suo-ma-li-lin), E’-li-cuyi-ya atu Ci-pu-ti, nu pinaay a kanatalan sa u Fuy-cuo nu kalimucuan.

2. Tan-sang-ni-ya, Ken-ya, U-kan-ta, Lu-an-ta, Pu-lung-ti atu Nan-su-tan, nina enemay a kanatalan sakaput han u Tung-fuy han.

3. Sang-pi-ya, Sin-pa-wi, atu Ma-la-wi, nina tuluay a kanatal ayda hantu makaysangay han u Luo-de-si-ya atu Ni-ya-sa-lan leipan, ina tuluay a kanatalan alahican pasaydan i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan.

4.Muo-san-pi-ke atu Ma-ta-cia-se-cia, ina tusaay a kanatalan alahican pasaydaen i timulan nu Fuy-cuo a kanatalan, nikudanay atu Tung-nan-ya atu Ta-yen-cuo a Nan-taw binacadan idaw ku tadakapahay nu nikasungaay.

5. Ke-muo, Say-si-e atu Muo-li-si-se, itida i In-tu-yeng a subalan.

6. Fa-kuo u Ti-ma-ye-te’ atu Liw-ni-wang.

7. Tung-fuy alahican pasaydan i Su-tan atu Ay-ci.

東非即非洲的東部地區，根據聯合國的次分區共有18個國家或屬地：

1.衣索比亞、索馬利亞（含索馬利蘭）、厄利垂亞和吉布地，以上幾國在地理上稱為非洲之角。

2.坦尚尼亞、肯亞、烏干達、盧安達、蒲隆地和南蘇丹，以上六國組成東非共同體。

3.尚比亞、辛巴威和馬拉威，以上三國曾組成現已解散的羅德西亞與尼亞薩蘭聯邦，這三國有時被視為南部非洲的國家。

4.莫三比克和馬達加斯加，這兩國有時被視為南部非洲的國家，後者與東南亞和大洋洲的南島民族有密切的關係。

5.葛摩、塞席爾和模里西斯，是位於印度洋上的島國。

6.法國屬地馬約特和留尼旺。

7.東非有時也包括蘇丹和埃及。

&lt;nowiki&gt;https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%A9%AC%E5%8D%A1%E9%B2%81%E5%B3%B0&lt;/nowiki&gt;
[[kakuniza:Habayiing]]
[[kakuniza:Iing Habay]]</text>
      <sha1>ile62e9v6v8pfpo7x242va4xpmtbzu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>mahulak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13003</id>
    <revision>
      <id>141458</id>
      <timestamp>2026-09-08T01:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>napatizeng tu kasabelih, lacul ku &quot;mahula  (kamu nu Hulan 鬆綁、赦免)  mahulak ku adingu nu kakawsan, lihalay tu. patatenga’ ku Sakizaya, u lamal ku sakapatay, a u lamal ku pauzipay.  讓祖先的靈魂解除桎梏重獲自由。撒奇萊雅族堅信，族群因火而亡，也將因火而重生 [[kakuniza:Sabak Nubu]]&quot;</comment>
      <origin>141458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="fe8m2bu5sdjj4sepxxlxhpec9av5muk" xml:space="preserve">mahula

(kamu nu Hulan 鬆綁、赦免)

mahulak ku adingu nu kakawsan, lihalay tu. patatenga’ ku Sakizaya, u lamal ku sakapatay, a u lamal ku pauzipay.

讓祖先的靈魂解除桎梏重獲自由。撒奇萊雅族堅信，族群因火而亡，也將因火而重生
[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>fe8m2bu5sdjj4sepxxlxhpec9av5muk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>mahetik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13004</id>
    <revision>
      <id>141459</id>
      <timestamp>2026-09-08T01:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabak5388</username>
        <id>17</id>
      </contributor>
      <comment>napatizeng tu kasabelih, lacul ku &quot;mahetik  (kamu nu Hulan 掉下來)  makamu tu kalaluman niza, tilatila’ sa ku lusa’ mahetik.  她說到傷心處，往往掉下淚來。  mahetik ci Sayun, malupisak ku bili niza, tahekal ku aadupen u caket, pabuy, tulakuk,  Sayun從天摔落地上,從她破裂的肚子裡跑出了鹿、豬、牛、雞等動物。  pela’ tu ni satukalan nuheni a mahetik i Maibul i “ Satukuay ”,  他們使用的梯子,斷裂後的上半截掉落在馬立雲部落…&quot;</comment>
      <origin>141459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="515" sha1="70i9esv0n5j66ww98qlddq5am1w2jh3" xml:space="preserve">mahetik

(kamu nu Hulan 掉下來)

makamu tu kalaluman niza, tilatila’ sa ku lusa’ mahetik.

她說到傷心處，往往掉下淚來。

mahetik ci Sayun, malupisak ku bili niza, tahekal ku aadupen u caket, pabuy, tulakuk,

Sayun從天摔落地上,從她破裂的肚子裡跑出了鹿、豬、牛、雞等動物。

pela’ tu ni satukalan nuheni a mahetik i Maibul i “ Satukuay ”,

他們使用的梯子,斷裂後的上半截掉落在馬立雲部落 的附近,成為掃叭石柱。
[[kakuniza:Sabak Nubu]]</text>
      <sha1>70i9esv0n5j66ww98qlddq5am1w2jh3</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>