Wikipitiya szywiki https://szy.wikipedia.org/wiki/saayaway_a_belih MediaWiki 1.47.0-wmf.23 case-sensitive myiti sazumaay sasukamu misaungayay pisubelidan tu kamu ni misaungayay sapimatatengil Wikipitiya Wikipitiya sasukamu tangan pisubelidan tu kamu tu tangan sapimatatengil MyitiWyici matatengil tu MyitiWyici taazihan mitudung pisubelidan tu kamu i taazihan mitudung sapimatatengil buhci tu kamu matatengil tu buhci tu kamu kakuniza sacacayen kakuniza tu pisubelidan tu kamu sapimatatengil TimedText TimedText talk bacu-saupu pisubelidan tu kamu i bacu-saupu sapimatatengil 活動 活動討論 2 10257 141594 141506 2026-10-11T20:32:19Z A2093064-bot 617 [[User:A2093064-bot/task/1|機器人1]]：產生列表 141594 wikitext text/x-wiki * 本頁面以特殊條件篩選掉[[Special:UnconnectedPages]]中絕不可能連結的頁面。 * 產生時間：<onlyinclude>2026年10月12日 (sakacacay a demied nu lipay) 04:32 (CST)</onlyinclude> == Main == # [[:Cin sapilacul]] # [[:Yi-sa nu walian a masapukapukaway]] # [[:misaluma’mapulungen tut ay-yang-nen]] # [[:yi-san nu amisan a masa pukaway a buyu’]] # [[:siakuti’ay nu lala’地熱能]] # [[:misuayaway tu cilal a buyu’]] # [[:Pin-taw muliyaway a idaw乙nu neng-yun]] # [[:muliyaw aca kuni kaidaw nu nen-yun]] # [[:tini]] # [[:mangaleb]] # [[:binacadan misalukiyaw Kalingku timulay a subal mapulung malalikid]] # [[:cikiw mamin mahelup ku akuti 全球暖化]] # [[:sapasaungay tu sakaudip]] # [[:Ta-ciyn a buyu’]] # [[:ciyatu ciyatu]] # [[:mikutay tu sakaidaw]] # [[:tabakiay sinanumay masawahelulay a buyu’]] # [[:ta-tu-huy saka mayseng a unduba saka]] # [[:2026 a mihcaan kanatal mutududay tu mali nu kitakit a kawlah]] # [[:kamu nu tumuk pi laedissan]] # [[:Takubuan]] # [[:kalpacaw nu a-hu-han 2001 amihcaan katukuh 2021 a mihcaan]] # [[:makaala]] # [[:mahetik]] # [[:mahulak]] # [[:Ma-ka-lu buyu’]] # [[:Luo-ce buyu’]] # [[:mapatayay]] # [[:tayza]] # [[:henay]] # [[:Yuncumincu]] # [[:Taywan Yuncumincu naemekan sayaway a ciyang- cin ci Kaw-wiy-he]] # [[:micudaday]] # [[:minanamay]] # [[:namikuli ku minanamay henay maalul itini i hulunpayl a tukay]] # [[:tapiingan]] # [[:misulit]] # [[:Nipul a Kanatal]] # [[:Kan-cen-ceng-cyaw buyu’]] # [[:wawa nu Sakidaya tiniay i Kalingku Sakulay ci He-ya-yin]] # [[:u hina sikaday kisu haw u kasengenan a tademaw!]] # [[:sakatalawan sa]] # [[:Ciaw-ke-li buyu’]] # [[:u sakaydiha aku a cabay]] # [[:Sen-mu buyu’]] # [[:u yi-lake masasuad ku heni tu]] # [[:u sakahenulan a kamu]] # [[:nikaudipan pakingking i sapalangaw nu maduba'ay .]] # [[:tada yadah ku sasalamaan nu wawa mangaleb ku unga]] # [[:na dikudan sa]] # [[:nu cilal a sapadingki]] # [[:Nanhu a masapukaway a buyu’]] # [[:kuhkuha bihun]] # [[:Maliciya timulay a buyu’]] # [[:sakasuka]] # [[:Mapulas a buyu’]] # [[:mumimi tu hemay]] # [[:suleda a buyu’]] # [[:Satay]] # [[:suleda a buyu’ nu walian a pukaw]] # [[:Cung-hwa-min-kuw]] # [[:Paycin ni ididan a taduk]] # [[:kuwansan]] # [[:ni ididan tu titi’ nu Tulci]] # [[:ladem masapukaway]] # [[:Pangcah nu Hungpin mikukay tu kitidaan nu kakawsan]] # [[:caay kasumad ku 50 a mihcaan]] # [[:Amilika atu Wi-nei-luei-la a macacayt]] # [[:Cha-ke-s-chyun-daw]] # [[:E-lu-sih atu Wu-ke-lan a malamacaw Cung-hua binawlan kung-he kanatal]] # [[:Tay zih mapulung miawas sicumiay sakaput]] # [[:OpenAI]] # [[:He-mu-ce a bayu荷姆茲海峽]] # [[:Bau-ke-mung-si-lieh]] # [[:Kau-sih-zau-miau]] # [[:Si-ci-pin]] # [[:Muking a tademaw Optimus]] # [[:Lun-syue]] # [[:Cin-ceng-en]] # [[:Li saydan caay nu misu a saydan]] # [[:Li-bai imelang ledak lalalidan]] # [[:Min-cu-cin-bu-dang]] # [[:Cia-sa a malapacaw]] # [[:Yi-se-lieh atu Su-ma-li-lan a macacayt]] # [[:Cung-kow atu Yi-lang macacayt]] # [[:Cung-kow atu Ba-na-ma a macacayt]] # [[:Cung-kow-da-lu a tademaw]] # [[:Gay-ke-kay-bang]] # [[:Siau-lu-si a kawaw]] # [[:Da-han-hang-kung 858 hau-ban-ci masatebuc nu hikuki]] # [[:tabakiay paales]] # [[:2026 a mihecaan Amilika misininip tu Wei-nei-uei-la paykanatal pangilay]] # [[:Cang-cun-tieh-bei a lalubuan]] # [[:A-ban-da : hu-yu-cin]] # [[:Hong kong huy-kuy]] # [[:2024 mihcan Kalingku maninel]] # [[:tiyen-se kuwang-pow yu-siyen kusi]] # [[:sumanahay hata-9 cung-yen-ce-bang-kung-taw-tan]] # [[:2026 mihcaan ci Tang-na. cuwan-pu mididaw tu cong-huwa len-min kong-he-ko]] # [[:wiki pay-ke]] # [[:sapipili’ nu ku-wang tu sasakadabuwan]] # [[:Cen-hwan-cwan]] # [[:mingayaw ku I-se-lye tu Ka-ta-ha-ma-s nu mikeliday]] # [[:2026 a mihcaan kasa kitakit tu sakay pangil nu kalepacaw nu I-lang]] # [[:Cung-hua-min-kuw hitay madukaay a kawaw ni Lay-cin-de a tatukiyan]] # [[:2025 a mihcaan Lo-hu-kung cu-paw taw-ciye-an]] # [[:WhatsApp]] # [[:Mayke. Ci-ye-ke-sen]] # [[:Mayun]] # [[:YouTube]] # [[:2025 a mihcaan-2016 a mihcaan Mey-cya-Muw mingayaw tu sapisiwbay]] # [[:nipatubeli nu AI]] # [[:tung-sin-lyenay a tatayna]] # [[:Si-cin-pin]] # [[:nipiliwkay atu nika adihadihan]] # [[:Ing-su-In-tu-yang a lala’]] # [[:lumaingay a dawa]] # [[:nem cay a mihcaay makalikeluh tu caledesay a demiad]] # [[:2025 a mihcaan Bataan mapuwas]] # [[:pisiwgacuan nu Huy-li-pin]] # [[:tu sep tu enem mihcaan Zuy-se kakanen tu pah pilauytan tu mihcaan makatuduh]] # [[:tu sep tu nem mihcaan putunen ku wang-lu]] # [[:u hulic nu huing masatedep]] # [[:Ni-ke-la-se. Ma-tu-luo]] # [[:Lay-cin-de]] # [[:Cung-kuo-zen-min-kung-he-kuo: Si-cin-pin]] # [[:bihid ku sakatineng nu kikay]] # [[:ti-ya-ke-ciya-si a subal]] # [[:nikalpacaw nu ahuhan 2001 a mihcaan katukuh 2021 a mihcaan]] # [[:bihid ku sakatineng]] # [[:mikacaw tu hikuki amana kasicalaped tu mahiniay !]] # [[:anuayaw cu-ing]] # [[:akay haw yaan maungang ku tangah aku]] # [[:Cang-he a pacakay tu Panama a cacaliwayan nu balunga]] # [[:cang-he pacakay tu pa-na-ma]] # [[:Taywan Kalingku bataan masatakuay a banaw madacep]] # [[:sakatusa lekad ni Cwan-pu amalacungtung a sapat]] # [[:Wiy-ney-zuy-la a sapilacul]] # [[:sadep sananay a lisehuy]] # [[:kalpacaw nu yi-lang tu sep tu nem a mihcaan]] # [[:ci Wiy-cin-caw u supay a kawaw]] # [[:u satahaw nu ke-lin-lan 格陵蘭危機]] # [[:Yi-lang atu amilika a wayway]] # [[:mukasi a luma']] # [[:u patinakuay a kawaw nan-tung-uenli]] # [[:yi-lang]] # [[:mikuwanay tu Taywan sakatalawan]] # [[:X mikawaw tu binawlanan wang-lu X]] # [[:li-ya-te-sin-yi-mitukuday tu mali a kulabu]] # [[:tay-ce-tang ucung-ku kungcan-tang]] # [[:Cung-huwa zen-mi mapulungay a kanatal]] # [[:u cabay banzay]] # [[:ya paculilay tu hikuki atademaw milimek 36 a tatukian]] # [[:namakayca ku cung-ku]] # [[:sabaw tu a demiad malpacaw]] # [[:2026 a mihcaan aw-lin pi-ke kasienewan miundukay a malingatu tu]] # [[:sakatusa nu kugung paculilay tu hikuki alan tu nadikudsn]] # [[:2026 amihcaan i intu si-mung-ciya-la-pang a duku]] # [[:Nuw-luw bayduk]] # [[:2026 a mihcaan u kahenulan nu mukeliday nu yi-lang]] # [[:Ka-ta a kanatal]] # [[:ci Cen-li-uen ayda tayda i talu masasuadih atu ci Si i casep madasuadih]] # [[:Taypak 101]] # [[:u kaput caay kaw calkakaan]] # [[:tineng nu tademaw AI]] # [[:papahengaday nu kakitidaan]] # [[:nikasasu sakamu nu uul atu asingu nu buyu']] # [[:balucu` nu babalaki]] # [[:palemang sa a pakungku]] # [[:mibalakasay a cepcep]] # [[:u tatelecan maydih tu nanum]] # [[:u tengil ina cang-ciyang a cacudadan]] # [[:u cancanan idaw amin ku adingu]] # [[:u kamu ni Huwang-zen-sin -kapah kya kamu nida!]] # [[:baluhay a libung iniw tu ! nu aydaay sa caay kaakuti]] # [[:nicaliwan ci naan tu siwmi a cudad]] # [[:u kalisiw sikay tini i ekeng nu udip ku kapahay]] # [[:tong-ling-wang]] # [[:sayadahen ku nikasidikuc !]] # [[:mapacekil nu nipatepi']] # [[:mala nu udip a badahung]] # [[:e-ling-can-cin]] # [[:musumad tu wayway]] # [[:nikaudip i nayay ku biyalaw kya caay katineng tu biyalaw]] # [[:caay kaku kabalaki, eiyda sa balaki ku mihca aku .]] # [[:ayda a mihcaan cuedetay a kasienawan caay kawdihekuay]] # [[:u tengil a tayni ku cuedetay a sienaw sa]] # [[:u sakiliel sa u sapaiyu kuyda]] # [[:tulu idaw ku pangkiw a hahunan , tulu idaw ku pangkiw a tatukusn :]] # [[:kuwan-lan a masakapahay]] # [[:tusa a bataan seci masakapahay]] # [[:yadahay a imelang sa caay kaw i melang]] # [[:mukilim tu nidatengan niyam a niyadu’]] # [[:u mapanegay a butul nu dingki a sasakamun]] # [[:u canan ku sulit nu mita u Sakidaya /Sakizaya]] # [[:2026 a mihcaan 1 a bulad 5 ay a demiad]] # [[:u wama nu sakilabu]] # [[:paini nu paudipay i naynayi']] # [[:ina kungku sa nipasubana' nu babalaki takuwan]] # [[:u Yunicumincu amalawpes tu ku saudip]] # [[:matinengay pacumud i langal]] # [[:kuy-mey-c-zen]] # [[:u-lung kingcasiw]] # [[:mitengi tu nu binawlan a ngiha]] # [[:kakatu a tademaw]] # [[:mimaliay a masakapahay]] # [[:mcidekay ising lumeni’ay Cye-ke]] # [[:icelangay tademaw]] # [[:malimulak tu lisin nu Taywan]] # [[:kukay initu kitahaw!]] # [[:u tatama enengen ku niisi kapah cay kapuhan ku sapiisi']] # [[:nikaudipan u sakasimelangn nisulitan accudad]] # [[:lamal nadikudan militaw taluma]] # [[:mikeliday nu Ameylika]] # [[:nu tuse nu aadupan 2]] # [[:aku atu kikay]] # [[:kungku nu kaketi]] # [[:u sadihkuay a nikalecabay]] # [[:wiydaan u satabakiay ku ngiha i tawya.]] # [[:nipisausi haw "a malawpesay tu" ku anu ayaw]] # [[:u lengat nu badahung]] # [[:Huw-ing-zen-ce]] # [[:miikukay , u sakapahay a sapaiyu nu udip]] # [[:yu mahida henay idaw tu ku kamu]] # [[:inacapi nuyni minangayay takuwan a kamu]] # [[:misaekimay tu mukin a saydan]] # [[:miliyas kaku tu Taywan nadikudan sa]] # [[:misuayaw kita tu ci ku-huan]] # [[:sakacacay a sapisuketul]] # [[:lipuing ci hu-kun-ci nu Kanatal kitidaan a kakuliyan sapasinbun]] # [[:ci tuku a limecedan]] # [[:palangkih a samulay浪人劍客]] # [[:Tayni no Satsina no Tsina]] # [[:sen-tuw-s-sin-s]] # [[:yu kasumamadan idaw kya kakitaan mapingku]] # [[:Yin-ce siyaw-cin-kang]] # [[:mitimaay a sapidemec]] # [[:nu gipwn a sinang]] # [[:u kasenengan aku a cacudadan]] # [[:miadupay tu asu’ay a kakaenen]] # [[:aledahay a saydan]] # [[:ci talaylama u kasenengan nu heni a sasakamun , idaw ku imi]] # [[:ci-lung-cu]] # [[:micidekay kusuday atu kikay wawa]] # [[:masasudih madayum maladay tu utiih ?]] # [[:malemeday ci Lu-ke]] # [[:Takubuwan Sakul a niyadu' a igi.]] # [[:mitenun a igi]] # [[:anu caay kalacawaw , mahica mala misitekeday a cabay .]] # [[:u kaseneg an a wama]] # [[:kasanengan a matalulay]] # [[:milalikid u tapang nu malatumukay ci Engaw i Kaluluan a niyazu' a igi.]] # [[:ci yang-cen-nin subelid nida a cudad namakayni i calaycay]] # [[:hekal nu pacebaay a dadingay]] # [[:kasaselal nu Sakul a niyazu' a igi]] # [[:ukak 13]] # [[:tanguu'l haw !]] # [[:u cayay kaadih a cudad]] # [[:pasubana'ay tu mula'ay a wawa sa tu i kiwkay a igi]] # [[:mipacikacikah a iga]] # [[:nusakamu ci Balaw Bakah saydan tu nu Ciwidian a niyazu']] # [[:nu kalasunciw i Kaluluan a niyazu']] # [[:cacay sep a bulad tulim a demiad nu Taywan kining madiku a lisin,]] # [[:miadupay i tukay]] # [[:Cin-ye-ca]] # [[:NANA]] # [[:H2 “ manga a nikulitan”]] # [[:Ta-lien-mung miyakiway]] # [[:u tawki aku patayni i taywan lu a mihcaan]] # [[:icelangay a maedesay a ngangic ci tayi u matalulay]] # [[:u kakanen nu tukiyu]] # [[:malungayangay a lala' nu Sakizaya a igi]] # [[:kasumamadan a luma' a igi]] # [[:HUNTER×HUNTERpakayakay tu kungku]] # [[:kasenengan mutukuday a mimaliay]] # [[:u saka siwantun a kamu nu siwaau a kamu]] # [[:sipunu’ay a pacemutay]] # [[:FAIRY TAIL muo-daw masakapahay]] # [[:Ging adingu]] # [[:sapaculi tu Tukiw]] # [[:San-kuo-ce’]] # [[:biyaw nu limucedan TOUCH]] # [[:Pea-tuo-ce-cin]] # [[:JoJo a mahicaay nu mitahaway]] # [[:Cin-ten-yi a kawaw nu cudadan]] # [[:u tapang kaku]] # [[:kudih ukak 13]] # [[:iga nu Milaedis]] # [[:yin-se-hu masabanaway a tangku]] # [[:anu malikeluh ku ninel amana palemang sa milaliw]] # [[:“tin-su-cung sapaculi tu gang a nikaydaan”]] # [[:kina tusa mabalad caay ka bakuhac]] # [[:“Kalitang” u misamangaay macakat i naemekan nu pinaay a wayway a mangga]] # [[:HUNTER×HUNTER]] # [[:u canan ku FYI]] # [[:kacenunan ni ting ting]] # [[:masasukaydih madayum maladay u tiih]] # [[:hinasikad atu palsinteb tu sayku]] # [[:sapabeli tu mahkabalakiay atu babalaki tu]] # [[:makaala sadep han . anu mahedaw paydang han]] # [[:malimulak ku Kalingku wal a bulad cay a demiad nu Yincumicu a lisin]] # [[:mapatayay di’tu]] # [[:paculiay a lainmun]] # [[:milebu tu asu’ay]] # [[:milebu tu alikakay]] # [[:ina X sapisasetset nu kincal]] # [[:Tu-la-ay-mung]] # [[:misulitay ci si-cung-maw]] # [[:u nabalucu'an patucek tu wayway atu kaku nu mita .]] # [[:tengtengenay nu tademaw a kazizeng]] # [[:miculu’ u icelang nu aadupen]] # [[:u katuuday a babalaki caay katineng]] # [[:lunukay kazizeng]] # [[:pitu ku kabiyalawan a kakawawan nu kitakit]] # [[:kazizeng/kadideng]] # [[:nisanga’an nu tademaw a Wi-sin]] # [[:lunuk paculil a kazizdng]] # [[:TOYOTA kazizeng a kusi]] # [[:pateleng tu wayya]] # [[:Kal·Pin-s]] # [[:pilincun]] # [[:tipid nu silamalay]] # [[:nu tataytayay a balunga sapacuna kakelic]] # [[:talakaw si dingkiay ahebalay a tipid]] # [[:muhelupay munabaway a tipid nu silamalay]] # [[:u tipid nu ti-cu-du-bu]] # [[:ahemaway a dadan nu silamaly a si-tung]] # [[:sapacuna tu tilpay “kakelic”]] # [[:ten-ce inaiay ku dadan]] # [[:Ce-kuwy智軌]] # [[:sidubaay a dadan nu silamalay]] # [[:sakaluk a kikay]] # [[:nu cacayay adadan nu silamalay a si-tung]] # [[:i sasay nu lala a silamalay]] # [[:sulsuldaan a utubay]] # [[:mitabuay tu hekalay a balian nu dangdang]] # [[:sabahel a dugu]] # [[:sinsya“ aydaay a kuwang”]] # [[:sibaniay nu balunga]] # [[:sapilenem nu kikay inai’ay nu tademaw sapilenem mitupin tu tademaw a kikay]] # [[:sapilenem nu kikay inai’ay nu tademaw sapilenem mitupin tu tademaw a kikayan]] # [[:mitupinay tu labang a balunga]] # [[:kikay nu balunga]] # [[:paypay nu balungan]] # [[:paypay nu balunga]] # [[:Kayak nu gumu a sangaan a sapibalunga]] # [[:mapulingay a kadideng]] # [[:anu maydih kisu patahekal tu lalubangan]] # [[:Centu ta-siwng-maw kakingkiwan tu sapabuwah a kitidan]] # [[:Li-ciyang]] # [[:Su-cul-ku-tiyen-yun-lin]] # [[:Li-ciyang-ku-cen]] # [[:Ciyan-tang-ciyng]] # [[:Si-an Cin-si-huwang-pin-ma-yun]] # [[:Pey-cin-yi-he-yun]] # [[:Ciyan-taw-hu]] # [[:Mi-lu a nikiluan nu nisubelidan a zaysang nu kitakit.]] # [[:Ci-lung masadicenmay a tungduh]] # [[:u talawadaw nu Ign-ko akitidan nu ign-ke-lan a talawadaw]] # [[:Ya-tyen-wi-cen]] # [[:Mi-lu a nikiluan nu nisubelidan a zaysang nu kitakit]] # [[:Bow-mung-te-cow]] # [[:U-ke-buhang]] # [[:Sa-ha-la likelikenan]] # [[:taliyuk nu ungcuy]] # [[:Centu tasiwngmaw kakingkiwan tu sapabuwah a kitidan]] # [[:Syang-kang]] # [[:Aw- tali-ya lyen-pang]] # [[:sapisalami' a auk]] # [[:Hana a lami']] # [[:Palamal nu Sakizaya sakaenem]] # [[:Palamal nu Sakizaya sakaeman]] # [[:Palamal nu Sakizaya sakalima]] # [[:Ing tungus Wi-cin a subalan]] # [[:Palamal nu Sakizaya sakatulu]] # [[:Ya-ma-sin a kilakilangan]] # [[:Palamal nu Sakizaya sakasepat]] # [[:Ma-cu kasikac nu subal]] # [[:cang ciyang sansiya]] # [[:Ke-low-la-to-he]] # [[:Palamal nu Sakizaya sakatusa]] # [[:Palamal nu Sakizaya sakacacay]] # [[:Hwang-s aidangan nu kanatal]] # [[:langaw sananay a lami']] # [[:kamu ni mu-yin sakaudip a punu’]] # [[:“caay kaku kabalaki , u mihca acacay balaki tu”]] # [[:u sasalami'an a auk]] # [[:sabaw tu pitu ku cayay pakadateng]] # [[:Nu-wiy a bayu’]] # [[:Niw-yi]] # [[:sul-tun a banaw]] # [[:醫院骨科主任寫給所有老年人的一封信]] # [[:Ciw-cin-sa-wan kitidaan]] # [[:Sin-ciyang-tu-mul-hung kanatal nu hekalay a sasikulan]] # [[:Aw-cow ney-lu]] # [[:Ze-ye-tan]] # [[:Wiy-ni-se]] # [[:li-yi-ze-nay-lu]] # [[:Ciw-fun]] # [[:Tay-lu-ke-kuo-cia-kun-yen]] # [[:Lung-san-se]] # [[:yi-se-tan-paw]] # [[:In-ke-lan a kenis nu banaw]] # [[:Cyan-tang-ciyng]] # [[:u tatayna hananay , kanca minanam tu mahiniay .]] # [[:maw-kun-lan-ce]] # [[:U-lan-pa-tuoYi-ta-li ta-paw-ciw]] # [[:caculilan paliwal a dadan]] # [[:Kelun/lankel-senayliyase/pin-cuwan-wan/tacinsini-alsayke]] # [[:i bayu’ay a icilisay a lalacan]] # [[:Sing-kan]] # [[:pu-ta-la-kung naemekan atu namakayca]] # [[:satimulan subal]] # [[:Ca-te]] # [[:u kuku']] # [[:dadan]] # [[:saydan]] # [[:pilin-cun pisapa-cangan]] # [[:sapatigami tu wawa]] # [[:haymaw sa a malaucep tu]] # [[:anu maydih kisu tu adipapang kanca pinanami a paluma tu balu"]] # [[:Lun-tun]] # [[:inakamu mapacekil kaku]] # [[:u sakaydihan naku kinaising!]] # [[:Wi-lin-tun]] # [[:基輔]] # [[:balucu’ a masatedep]] # [[:Ukinawa]] # [[:sawawaan nu tatayna micidekay a imelang]] # [[:talakaway ku idang a imelang]] # [[:siwanengay a isi’ a imelang]] # [[:Sa-u-ti-a-la-puo]] # [[:Ma-e-ti-hu]] # [[:milaksisiki tu kasaupuwan nu Sakidaya]] # [[:Ma-saw-e kanatal]] # [[:Senhuan聖胡安 (波多黎各)]] # [[:Men-ten]] # [[:Muo-san-pi-ke’]] # [[:u pitelungan nu pisiwbayan]] # [[:A-la-puo-lin-he-ta-kun-kuo]] # [[:Lu-sen-paw]] # [[:tadamicidekay a imelang nu baluwang]] # [[:Pa-ha-ma]] # [[:Ye-lu-sa-len]] # [[:pulisayl布魯塞爾]] # [[:nu walian nu Taywan a sinbun]] # [[:Pa-na-ma]] # [[:macumudan nu bali ku baluwang]] # [[:siduka’ ku banges]] # [[:sibatillay a imelang]] # [[:caay ka taneng ku idang]] # [[:binaduan a gang]] # [[:zun-maw-muo-gang]] # [[:mulangaway a pucu’]] # [[:miduhepit i sinkicu a gang]] # [[:pakukel cidek imelang]] # [[:adidi’ay waneng a izang]] # [[:u hayali nu tangah]] # [[:mungangaway ku tangah]] # [[:naw-mu-yin]] # [[:Vitamin D]] # [[:matenes namukatuepah macanais]] # [[:tapiingan nu tangah ku a dada]] # [[:ace-hay-mu-cen]] # [[:cay kataneng ku sapisinanut malakuwit ku nisaungay]] # [[:palada'; saadidi'ay a adihan]] # [[:adidi’ay a sawada]] # [[:caay tu ka’tul a imelang]] # [[:hinatimelay a imelang]] # [[:masatawasiay nu bala’]] # [[:mabesu ku bili]] # [[:mabalatay a banges malawpesay a imelang]] # [[:siwanengay a imelang]] # [[:Kalinku Sakizaya Wikipitiya patinakay a sye-huy]] # [[:Empduuy:Sdf]] # [[:u dawian nu tademaw]] # [[:ngangiwa tu]] # [[:sapisinanut tu nikaudip]] # [[:pisamulmulian]] # [[:ci Kuda]] # [[:Kuda]] # [[:Kingbu]] # [[:midemecay ci Wi-lyen]] # [[:misanga' tu alibungbung]] # [[:Ya-li-san-ta.Ke-la-han-mu.pey-al]] # [[:Sutan]] # [[:Ey-men]] # [[:Yu-li-u-s.kay-sa]] # [[:Yu-li-u-s.kay-sa尤]] # [[:u kuku’ atu cepi’ padahaw.]] # [[:tademaw tu tademaw]] # [[:tulu idaw ku pangkiw a hahunan nu tuki]] # [[:Wiy-lin.sa-si-pi-ya]] # [[:Siciyang]] # [[:Zen-cen-huy]] # [[:Matin.lute]] # [[:Cinsihuwang]] # [[:Ulaw Lalapa]] # [[:mukasi]] # [[:Ni-ku-luo. Ma-ci-wi-l]] 36so1e1ucnts7pptpaha8ktj9iyc6i2 0 11772 141618 129145 2026-10-12T11:51:55Z Andre Engels 1297 merge 141618 wikitext text/x-wiki {{merge|Matin.lute}} [[tangan:Martin Luther by Cranach-restoration.tif|縮圖]]Matin.lude(馬丁·路德), deyice a sensiaciw (神學家) ,cesiaciw (哲學家) naw sensn Luoma-dikuo kiwkay sunfu mikawaw tu naw sensn Luoma-dikuo kiwkay sunfu mikawaw tu sensia saydan, i sabaw tu enem a secian palekal tu deyice misumad tu kiwkay, sadikuday mamin ku O-cuo (歐洲) a kiwkayan masumad mala kilisetu tawya amabangbang. 馬丁·路德（德語：Martin Luther），德意志神學家、哲學家，原為神聖羅馬帝國教會司鐸兼神學教授，於十六世紀初發動了德意志宗教改革，最終是全歐洲的宗教改革促成基督新教的興起。 ci Lude (路德) pabaliw tu sencuokun micaliw tu kalisiw miliyun tu patelac nida tu sapasubanan. 路德強烈質疑聖座關於藉金錢換取上帝赦罪的教導。 cacay a malebut lima a lasubu cacay a bataan idaw ku pitu (1517) a mihcaan, paduhepiden ni Lude (路德) i nuayawan nu panan nu Witenpaw (威登堡), patahekal tu sasakamuen tunika la’cus nu kiwkay. 1517年，路德在威登堡諸聖堂門前貼出了，提出討論教會腐敗問題。 ci Lude (路德) itini i cacay a malebut lima a lasubu tusa a bataan (1520) a mihcaan atu cacay a malebut lima a lasubu tusa a bataan idaw ku cacay (1521) a mihcaan, waniken nida ku sakakaay nu kiwkay ci Len-sese’ (良十世) atu sense’n Luo-ma (羅馬) hunti’ ci Cali wuse’ miyukiw cinidaan patalumaen tu sakalecad nu cudad a nakamuan, nina kawa sadikuday hantu ci Lude (路德) hiyan nu sakakaay nu kiwkay papaliyasen, pakasicumi han tu nu sense’n Luo-ma-tikuo (羅馬帝國). 路德分別於1520年和1521年，拒絕教宗良十世與神聖羅馬皇帝查理五世要求他撤回相關文件的命令，此舉最後導致路德被聖座判處破門律，也被神聖羅馬帝國定罪。 === 閱論編aadihan tu sakasasuwalan === sakamu sa ci Lude (路德), mialaay tu balucu’ numita u tapang ku pabeliay titaan, caay ka pacebasa pabeli titaan tu sinubu. 路德指出，救恩是上帝的恩典，是祂白白給予人類的禮物。 saan cinida, miala tu balucu numita caay kaw pabeliay tu kapahay sa, caay kaw nipiidaan ci Ye-suan maala tu kita sananay. 他認為，這救贖並不是透過善功，而是單單藉信靠耶穌基督作為救贖者而獲得的。 Lude (路德) nu sisiwan a cudad u tapang ku palekalay saan, u paculiay tu sakakaay nu balucu, musakamu cinida tu tincuciw (天主教) nu daduducan （即聖統制）tatengan mibelih tu《baluhay a sisiw 新約聖經》「sinza u musakamuay namin信徒皆祭司」a cudad sa. 路德的神學教導《聖經》是上帝啟示的唯一來源，這無疑是挑戰教宗權威，他更指出天主教會強調的等級制度（即聖統制）明顯違反了《新約聖經》中「信徒皆祭司」的教義。 miduduc tu Lude sensie (路德神學) nabalucuan a tademaw pangangan han namin u Lude (路德) a sinza. 接受路德神學思想的人普遍被稱為路德宗教信徒。 Lude (路德) hiyan nida ku Latin kamu (拉丁語) nu sisiw《聖經》belihen nida ku cudad malakananaman nu kamu nuheni, cudad sa matineng tu kita tu imian, nina kawaw sakay kiwkay atu De-kuo lalangawan tabaki satu ku nipicalilawan.   路德將拉丁語《聖經》翻譯成平民慣用的德意志方言，使之更淺白易明，此舉對教會和德國文化產生了巨大的影響。 《Lude a sisiwan路德版聖經》mapalekal tu nu aydaay a tatengaay nu De-kuo a nakamuwan tunipalekalan, nipibabelihan tu cudad yadah kunipaini i tawya, nikudan satu nipacalilawan tu ingu a 《cenmusewan sencin 詹姆士王聖經》sisiwan nu sapatahekal. 其《路德版聖經》也促進了現代標準德語的發展，為當時翻譯學帶來多項貢獻，更影響了後來英語《詹姆士王聖經》的刊行。 sisiw nu cudad a dadadiwan macalilaw tu ku baluhay a sisiw nu dadadiwan anipalekal. dumasatu, cinida atu ci Katalinna.pen.puo-la anika talacawaan mahemek namin ku siakay, malingatu tu sinza palecad idaw namin ku kikun nu lihaday sa. 路德的詩歌著作亦影響了教會歌唱的發展。另外，他與卡塔琳娜·馮·博拉的婚姻為當時社會樹立了榜樣，重申教會牧者同樣享有婚姻自由。 === 修道院的困惑siwduing a utiih === Awsetin siwduing micidek kunipiyukiw, minanam henay ci Lude (路德) i siwduing, masinanut cinida tu kawaw nu sideing, nika maadih nida ku cinidatu yadahay nu balucuaay a kawaw tu yadah nu patelac a cumian. 奧斯定會修道院要求非常嚴格，路德在修道院的學習中，非常遵守修會的清規，但他發現自己在很多細節的事情上以及心靈的深處仍然有罪。 katuut ku miadihay tu caay kaw masahicaay a kawaw atu nidatengan, duducen nida ku tatengaay a dadan nu tapang, maadih nida ku cumi namin, amicukay kya taneng a sululan ku cumi, sisa tanayu kunipikukuhaku nida tu patelac nida, caay tu pakadungdung ku kakakukuhakuan nida a mamalasunghu mitengil tu kamu nida. 很多在別人看來實在微不足道的事情和想法，他按照上帝的標準來省察，發現都是罪，那就一定要懺悔才能得赦免，於是他花很長的時間認罪告解，甚至讓聽告解的修士都不堪忍受。 namahida satu, idaw ku kapawanan nida, tu cumin tu nu udip, pabaliw cinida tu nipikukuhakuan nida maalaay hakiya nu tapang. adingu numaku hina tayda i duuduudan. 但即使如此，也肯定還有自己忘記了，或者連自己都沒有意識到的罪，這讓他對自己能否得到上帝的拯救產生懷疑。他常常陷入靈性的黑暗。 '''malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan (外部連結)''' https://zh.m.wikipedia.org/zh-tw/%E9%A6%AC%E4%B8%81%C2%B7%E8%B7%AF%E5%BE%B7 [[kakuniza:Habayiing]] ocx6vuvnf7ry9m4di0a7ayneokbp16j 0 13028 141589 2026-10-11T13:00:43Z Puhay Uuy 3410 napatizeng tu kasabelih, lacul ku "[[kakuniza:Puhay Uuy]]" 141589 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] 59osq7m8biw7efgcov5jie7apymvjn6 141590 141589 2026-10-11T13:02:24Z Puhay Uuy 3410 141590 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] Cin sapilacul氫經濟Cin sapilacul氫經濟Cin sapilacul kamu nu amuhuwan sa “hydrogen economy” mutudu’ tu cin a wacah sapiedap tu sakaydingki sapihaka tu sakaidaw a kikay nipatahekal tu masaselepay a sikitang nu dingki , mala maselep  ku nipatahekal tu bali anu matenes wiynian atu sapilacul sa . 氫經濟（英語：hydrogen economy）是指使用氫氣作為補充電力系統的能源載體以產出低碳電力，作為減少溫室氣體排放的長期選項或經濟體系。nipamata sa ayda acacay cayay kadayum , maniket ku sapibanaw a sakaidaw sa , patahekal tu alihaway a bali idaw ku sapikaykic tu mahiniay a kawaw sa . 目的是在暫且尚無法有更便宜、更節能的清潔能源情況下，提供一種溫室氣體排放的解決方案。 imahini sa , cin-a sapilacul pasu cin a sapilacul atu micukaymas , sapiedap tu haumaw sananay a simal nu zaliw atu paluayaw tu demiad nikasumad tuni kaluhac .在此背景下，氫經濟包括氫的生產及使用，以有助於逐步淘汰化石燃料和進行氣候變化緩解。u tademaw sa mahidanamin maydih misunil tu nikasumad nu demiad , nuka anu ayaw u cib a sapilacul kanca saisasaay ku sapikutay tu anabuh . 人們普遍設想要緩解氣候變化，在未來的氫經濟中必須以低碳氫氣取代灰氫。Katukuh ayda 2024 a mihcaan sa , caay henay katinengi yaan sinilacul hakiya sa inayay henay ku naemekan taneng henay misaselep tu bali nida hamaw han a pakutay miales . 而截至2024年，尚不清楚何時可生產足夠的低碳氫氣來逐步淘汰所有灰氫。u cin wacah sa anu ayaw sadikuday sacukaymas I sapikuli tu baeketay u “talakaway ku akuti nalimaan maladay misanga tu dingki , paepuc tu li-an atu idaway ku kapahay nu huwa-siy a zayliq atu mukin sapikutay tu malungeday a sikitang tanayuay a nipaculil, u “ hikuki, balunga, atu adidiay a kadideng tulaku atu matenesay amusinga tu mahiniay . afw3w5qccm0kgw6mk92c0t2ahqn5zlp 141591 141590 2026-10-11T13:03:07Z Puhay Uuy 3410 141591 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] Cin sapilacul氫經濟Cin sapilacul氫經濟Cin sapilacul kamu nu amuhuwan sa “hydrogen economy” mutudu’ tu cin a wacah sapiedap tu sakaydingki sapihaka tu sakaidaw a kikay nipatahekal tu masaselepay a sikitang nu dingki , mala maselep  ku nipatahekal tu bali anu matenes wiynian atu sapilacul sa . 氫經濟（英語：hydrogen economy）是指使用氫氣作為補充電力系統的能源載體以產出低碳電力，作為減少溫室氣體排放的長期選項或經濟體系。nipamata sa ayda acacay cayay kadayum , maniket ku sapibanaw a sakaidaw sa , patahekal tu alihaway a bali idaw ku sapikaykic tu mahiniay a kawaw sa . 目的是在暫且尚無法有更便宜、更節能的清潔能源情況下，提供一種溫室氣體排放的解決方案。 imahini sa , cin-a sapilacul pasu cin a sapilacul atu micukaymas , sapiedap tu haumaw sananay a simal nu zaliw atu paluayaw tu demiad nikasumad tuni kaluhac .在此背景下，氫經濟包括氫的生產及使用，以有助於逐步淘汰化石燃料和進行氣候變化緩解。u tademaw sa mahidanamin maydih misunil tu nikasumad nu demiad , nuka anu ayaw u cib a sapilacul kanca saisasaay ku sapikutay tu anabuh . 人們普遍設想要緩解氣候變化，在未來的氫經濟中必須以低碳氫氣取代灰氫。Katukuh ayda 2024 a mihcaan sa , caay henay katinengi yaan sinilacul hakiya sa inayay henay ku naemekan taneng henay misaselep tu bali nida hamaw han a pakutay miales . 而截至2024年，尚不清楚何時可生產足夠的低碳氫氣來逐步淘汰所有灰氫。u cin wacah sa anu ayaw sadikuday sacukaymas I sapikuli tu baeketay u “talakaway ku akuti nalimaan maladay misanga tu dingki , paepuc tu li-an atu idaway ku kapahay nu huwa-siy a zayliq atu mukin sapikutay tu malungeday a sikitang tanayuay a nipaculil, u “ hikuki, balunga, atu adidiay a kadideng tulaku atu matenesay amusinga tu mahiniay .氫氣於未來的最終用途可能是在重工業（例如與高溫工藝一起運作的電力、生產綠氨和有機化學品原料及在煉鋼方面取代焦炭）、長途運輸（例如航運、航空和較小規模的重型卡車）和長期儲能方面。 Cin-a wacah yaan a cayay picukaymas i ahemaway a kadideng atu sapisanga tu luma’ sapatahekal tu alihaw nu luma’ , u sakaydihan sa u sapilacul atu hekal kuhan .氫氣在未來不大會應用在輕型車輛和建築物供暖等應用，主要是出於經濟和環境的考量。nika u cina wacah nisuped , u sapiculu’ nida atu sapicukaymas idaw aca ku sakasetset , wiydasa madayum mabakuhac , idaw ku sakalihalayan a nipidateng , nipicukaymas kasenun mitules tu dingki nika maselep kuni picukaymas .但氫氣在儲存、管道運輸和使用方面都具挑戰性 - 因為它具有甚易發生爆炸，有安全上的顧慮，且使用效率遠較直接使用電力為低。wiyni sa kapah miyung tu saisasaay a nika si sikitan a wacah maadih i nai’ , ayda sa u cukaymas sa I sasaay a kyyffxttkr0haim6e1pm3ph720xe6y2 141592 141591 2026-10-11T13:04:07Z Puhay Uuy 3410 141592 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] Cin sapilacul氫經濟Cin sapilacul氫經濟Cin sapilacul kamu nu amuhuwan sa “hydrogen economy” mutudu’ tu cin a wacah sapiedap tu sakaydingki sapihaka tu sakaidaw a kikay nipatahekal tu masaselepay a sikitang nu dingki , mala maselep  ku nipatahekal tu bali anu matenes wiynian atu sapilacul sa . 氫經濟（英語：hydrogen economy）是指使用氫氣作為補充電力系統的能源載體以產出低碳電力，作為減少溫室氣體排放的長期選項或經濟體系。nipamata sa ayda acacay cayay kadayum , maniket ku sapibanaw a sakaidaw sa , patahekal tu alihaway a bali idaw ku sapikaykic tu mahiniay a kawaw sa . 目的是在暫且尚無法有更便宜、更節能的清潔能源情況下，提供一種溫室氣體排放的解決方案。 imahini sa , cin-a sapilacul pasu cin a sapilacul atu micukaymas , sapiedap tu haumaw sananay a simal nu zaliw atu paluayaw tu demiad nikasumad tuni kaluhac .在此背景下，氫經濟包括氫的生產及使用，以有助於逐步淘汰化石燃料和進行氣候變化緩解。u tademaw sa mahidanamin maydih misunil tu nikasumad nu demiad , nuka anu ayaw u cib a sapilacul kanca saisasaay ku sapikutay tu anabuh . 人們普遍設想要緩解氣候變化，在未來的氫經濟中必須以低碳氫氣取代灰氫。Katukuh ayda 2024 a mihcaan sa , caay henay katinengi yaan sinilacul hakiya sa inayay henay ku naemekan taneng henay misaselep tu bali nida hamaw han a pakutay miales . 而截至2024年，尚不清楚何時可生產足夠的低碳氫氣來逐步淘汰所有灰氫。u cin wacah sa anu ayaw sadikuday sacukaymas I sapikuli tu baeketay u “talakaway ku akuti nalimaan maladay misanga tu dingki , paepuc tu li-an atu idaway ku kapahay nu huwa-siy a zayliq atu mukin sapikutay tu malungeday a sikitang tanayuay a nipaculil, u “ hikuki, balunga, atu adidiay a kadideng tulaku atu matenesay amusinga tu mahiniay .氫氣於未來的最終用途可能是在重工業（例如與高溫工藝一起運作的電力、生產綠氨和有機化學品原料及在煉鋼方面取代焦炭）、長途運輸（例如航運、航空和較小規模的重型卡車）和長期儲能方面。 Cin-a wacah yaan a cayay picukaymas i ahemaway a kadideng atu sapisanga tu luma’ sapatahekal tu alihaw nu luma’ , u sakaydihan sa u sapilacul atu hekal kuhan .氫氣在未來不大會應用在輕型車輛和建築物供暖等應用，主要是出於經濟和環境的考量。nika u cina wacah nisuped , u sapiculu’ nida atu sapicukaymas idaw aca ku sakasetset , wiydasa madayum mabakuhac , idaw ku sakalihalayan a nipidateng , nipicukaymas kasenun mitules tu dingki nika maselep kuni picukaymas .但氫氣在儲存、管道運輸和使用方面都具挑戰性 - 因為它具有甚易發生爆炸，有安全上的顧慮，且使用效率遠較直接使用電力為低。wiyni sa kapah miyung tu saisasaay a nika si sikitan a wacah maadih i nai’ , ayda sa u cukaymas sa I sasaay asikitang sa mautel inayay tu , kapah micukaymas i tini nu sapihulak tu sikitang , u satabakiay sa nu demiad ku kapahay .由於目前可用的低碳氫氣相對較少，可將其運用在較難脫碳的應用中，來最大限度提高氣候效益。 katukuh 2023 a mihcaan , micukaymasay tu cin a wacah idaw kupinaay nu huwasiy nisangaan u “nipisanga tu sapadamek u kaydihan a an a wacah” inayay henay ku mikutayay .截至2023年，用到氫氣的幾種化學製程（例如製造化肥所需的氨氣）還沒真正的替代品。U laselepay a tan atu inayay a tan nu wacah sa u sapisanga tu kalisiw micalilaw tu huwasiy a zayliw , u tanayuay a hikuki atu balungan matenes amusunga tu mahiniay a micukaymas .低碳和零碳氫氣的成本可能會影響其在化學原料、長途航空和航運以及長期能源儲存的使用程度。u maselepay ainayay a cin nuwacah sa niepucan mala sapatahekal nu kalisiw masumad henay ayda . a8ml1ma51cbblv4y6ezhui3qkjdl02x 141593 141592 2026-10-11T13:04:55Z Puhay Uuy 3410 141593 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] Cin sapilacul氫經濟Cin sapilacul氫經濟Cin sapilacul kamu nu amuhuwan sa “hydrogen economy” mutudu’ tu cin a wacah sapiedap tu sakaydingki sapihaka tu sakaidaw a kikay nipatahekal tu masaselepay a sikitang nu dingki , mala maselep  ku nipatahekal tu bali anu matenes wiynian atu sapilacul sa . 氫經濟（英語：hydrogen economy）是指使用氫氣作為補充電力系統的能源載體以產出低碳電力，作為減少溫室氣體排放的長期選項或經濟體系。nipamata sa ayda acacay cayay kadayum , maniket ku sapibanaw a sakaidaw sa , patahekal tu alihaway a bali idaw ku sapikaykic tu mahiniay a kawaw sa . 目的是在暫且尚無法有更便宜、更節能的清潔能源情況下，提供一種溫室氣體排放的解決方案。 imahini sa , cin-a sapilacul pasu cin a sapilacul atu micukaymas , sapiedap tu haumaw sananay a simal nu zaliw atu paluayaw tu demiad nikasumad tuni kaluhac .在此背景下，氫經濟包括氫的生產及使用，以有助於逐步淘汰化石燃料和進行氣候變化緩解。u tademaw sa mahidanamin maydih misunil tu nikasumad nu demiad , nuka anu ayaw u cib a sapilacul kanca saisasaay ku sapikutay tu anabuh . 人們普遍設想要緩解氣候變化，在未來的氫經濟中必須以低碳氫氣取代灰氫。Katukuh ayda 2024 a mihcaan sa , caay henay katinengi yaan sinilacul hakiya sa inayay henay ku naemekan taneng henay misaselep tu bali nida hamaw han a pakutay miales . 而截至2024年，尚不清楚何時可生產足夠的低碳氫氣來逐步淘汰所有灰氫。u cin wacah sa anu ayaw sadikuday sacukaymas I sapikuli tu baeketay u “talakaway ku akuti nalimaan maladay misanga tu dingki , paepuc tu li-an atu idaway ku kapahay nu huwa-siy a zayliq atu mukin sapikutay tu malungeday a sikitang tanayuay a nipaculil, u “ hikuki, balunga, atu adidiay a kadideng tulaku atu matenesay amusinga tu mahiniay .氫氣於未來的最終用途可能是在重工業（例如與高溫工藝一起運作的電力、生產綠氨和有機化學品原料及在煉鋼方面取代焦炭）、長途運輸（例如航運、航空和較小規模的重型卡車）和長期儲能方面。 Cin-a wacah yaan a cayay picukaymas i ahemaway a kadideng atu sapisanga tu luma’ sapatahekal tu alihaw nu luma’ , u sakaydihan sa u sapilacul atu hekal kuhan .氫氣在未來不大會應用在輕型車輛和建築物供暖等應用，主要是出於經濟和環境的考量。nika u cina wacah nisuped , u sapiculu’ nida atu sapicukaymas idaw aca ku sakasetset , wiydasa madayum mabakuhac , idaw ku sakalihalayan a nipidateng , nipicukaymas kasenun mitules tu dingki nika maselep kuni picukaymas .但氫氣在儲存、管道運輸和使用方面都具挑戰性 - 因為它具有甚易發生爆炸，有安全上的顧慮，且使用效率遠較直接使用電力為低。wiyni sa kapah miyung tu saisasaay a nika si sikitan a wacah maadih i nai’ , ayda sa u cukaymas sa I sasaay asikitang sa mautel inayay tu , kapah micukaymas i tini nu sapihulak tu sikitang , u satabakiay sa nu demiad ku kapahay .由於目前可用的低碳氫氣相對較少，可將其運用在較難脫碳的應用中，來最大限度提高氣候效益。 katukuh 2023 a mihcaan , micukaymasay tu cin a wacah idaw kupinaay nu huwasiy nisangaan u “nipisanga tu sapadamek u kaydihan a an a wacah” inayay henay ku mikutayay .截至2023年，用到氫氣的幾種化學製程（例如製造化肥所需的氨氣）還沒真正的替代品。U laselepay a tan atu inayay a tan nu wacah sa u sapisanga tu kalisiw micalilaw tu huwasiy a zayliw , u tanayuay a hikuki atu balungan matenes amusunga tu mahiniay a micukaymas .低碳和零碳氫氣的成本可能會影響其在化學原料、長途航空和航運以及長期能源儲存的使用程度。u maselepay ainayay a cin nuwacah sa niepucan mala sapatahekal nu kalisiw masumad henay ayda .低碳和零碳氫氣的生產成本正在演化中。 anu icuwa akay haw amala nu damsu, uidaway a kitidaan atu kitidaan nu mikuwanay tu cancanan , u aca nida, gigicu atu zayliw nu kakaydihan mikawa tuway .未來成本可能受到碳稅、能源地理和地緣政治因素、能源價格、技術及其原材料需求的影響。kilul sa tu tuki , niepucan , tu sumilaway a cin u aca nida sa akay u satabakiay a maselep . 隨著時間，生產綠氫的成本可能會發生最大程度的降幅。 bb1jok2xea2jvzvtdjstijefa6pin27 0 13029 141595 2026-10-12T01:11:01Z Puhay Uuy 3410 napatizeng tu kasabelih, lacul ku "[[kakuniza:Puhay Uuy]]" 141595 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] 59osq7m8biw7efgcov5jie7apymvjn6 141596 141595 2026-10-12T01:11:51Z Puhay Uuy 3410 141596 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sumilaway a nisangaan綠色建築 sumilaway a nisangaan綠色建築 sumilaway a nisangaan kamu nu duma sa “green building”, matulinay a misanga sananay , kapah tulin han misanga , mutudu’ tu kitidaan, patideng, misanga, musikul, muliyaw misanga, mutastas tu cancanan ngay uliwliw nubiyaw atu sapilacul idaw ku kapahay anipicukaymas a misanga .綠色建築又稱綠建築（英語：green building）、永續建築、可持續建築，是指如選址、設計、建設、營運、維護、翻新、拆除等各階段皆達成環境友善與資源有效運用的一種建築。mahida sa , sumilaway a nipatideng nipisiki sipakayni i eneg nu tademaw atu hekal helak sananay a liwliw nu kitidaan mikilim tu malecaday .換言之，綠色建築在設計上試圖從人造建築與自然環境之間取得一個平衡點。kyu maydih tu masakaputay a misiki , patidengay tu luma’ mikuliay atu labang u namiecaway a amakakabu . 這需要設計團隊、建築師、工程師以及客戶在專案的各階段中緊密合作。u sumilaway a nipisanga padebung misaahebal miedap tu nu mukasi a nipisanga misiki sipakayni nipilacul nu kapah haw sa , kapah cukaymasen haw sa , matenes micukamas atu u kapah tu mahicahicaay a nicayay kataneng.而綠色建築的實踐擴充並補足古典建築設計對於經濟效益、實用性、耐用度以及舒適度方面的不足。 aydaay a sumilawan anipisanga caay tu kaw hida sananay a misanga, pasu zayliw atu kaku nu sapisanga .現代的綠色建築已經不止單純的建築，也包括建築材料以及建築方式等。macapiay a nipitapal u pahelak misang , mutudu’ tu pahelak a madayum ku nikaudip , nika pasadaamin masaupu micukaymas tunuytiniay u madayumay maala kuzayliw .相近觀念為自然建築，是指回歸自然簡單的生活，並偏向集中於使用當地所可取用的材料。。 573el8wgj30gcark1hs6xdzzk9n3t0k 141597 141596 2026-10-12T01:12:39Z Puhay Uuy 3410 141597 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sumilaway a nisangaan綠色建築 sumilaway a nisangaan綠色建築 sumilaway a nisangaan kamu nu duma sa “green building”, matulinay a misanga sananay , kapah tulin han misanga , mutudu’ tu kitidaan, patideng, misanga, musikul, muliyaw misanga, mutastas tu cancanan ngay uliwliw nubiyaw atu sapilacul idaw ku kapahay anipicukaymas a misanga .綠色建築又稱綠建築（英語：green building）、永續建築、可持續建築，是指如選址、設計、建設、營運、維護、翻新、拆除等各階段皆達成環境友善與資源有效運用的一種建築。mahida sa , sumilaway a nipatideng nipisiki sipakayni i eneg nu tademaw atu hekal helak sananay a liwliw nu kitidaan mikilim tu malecaday .換言之，綠色建築在設計上試圖從人造建築與自然環境之間取得一個平衡點。kyu maydih tu masakaputay a misiki , patidengay tu luma’ mikuliay atu labang u namiecaway a amakakabu . 這需要設計團隊、建築師、工程師以及客戶在專案的各階段中緊密合作。u sumilaway a nipisanga padebung misaahebal miedap tu nu mukasi a nipisanga misiki sipakayni nipilacul nu kapah haw sa , kapah cukaymasen haw sa , matenes micukamas atu u kapah tu mahicahicaay a nicayay kataneng.而綠色建築的實踐擴充並補足古典建築設計對於經濟效益、實用性、耐用度以及舒適度方面的不足。 aydaay a sumilawan anipisanga caay tu kaw hida sananay a misanga, pasu zayliw atu kaku nu sapisanga .現代的綠色建築已經不止單純的建築，也包括建築材料以及建築方式等。macapiay a nipitapal u pahelak misang , mutudu’ tu pahelak a madayum ku nikaudip , nika pasadaamin masaupu micukaymas tunuytiniay u madayumay maala kuzayliw .相近觀念為自然建築，是指回歸自然簡單的生活，並偏向集中於使用當地所可取用的材料。。 dadaduducan a sumilaway a nisangaan綠建築指標i naayaw u sumilaway a nisangaan “ u yadahay a nikaselep nu sapilacul , u sanayiay ku tatuni’” a nisangaan , 綠建築在過去指「消耗最少地球資源，製造最少廢棄物」的建築物，malakalak ayda u maudipay, mikizay , miselep tu tatuni’, uekeng” a sapisanga .而現在擴大為「生態、節能、減廢、健康」的建築物。sipakayni i imi nida maadihadih ku sumilaway a nipisanga tu sepatay a sapamata , nika ayda idaw ku siwaay ku tatudu’an :從定義中可以清楚發現綠建築的四大目標，而目前為以下九大指標：u maudipay a canan生態u maudipay a canan yadah ku cayay kalecad idaw aca ku tatudu’an: micunus tu kitidaan milimek , ngy  yadahay acanan macunus .生物多樣性指標：增加生物棲地，使物種多樣 oepwukoj89w01hjvyjitdsx8xips0hp 141598 141597 2026-10-12T01:13:32Z Puhay Uuy 3410 141598 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sumilaway a nisangaan綠色建築 sumilaway a nisangaan綠色建築 sumilaway a nisangaan kamu nu duma sa “green building”, matulinay a misanga sananay , kapah tulin han misanga , mutudu’ tu kitidaan, patideng, misanga, musikul, muliyaw misanga, mutastas tu cancanan ngay uliwliw nubiyaw atu sapilacul idaw ku kapahay anipicukaymas a misanga .綠色建築又稱綠建築（英語：green building）、永續建築、可持續建築，是指如選址、設計、建設、營運、維護、翻新、拆除等各階段皆達成環境友善與資源有效運用的一種建築。mahida sa , sumilaway a nipatideng nipisiki sipakayni i eneg nu tademaw atu hekal helak sananay a liwliw nu kitidaan mikilim tu malecaday .換言之，綠色建築在設計上試圖從人造建築與自然環境之間取得一個平衡點。kyu maydih tu masakaputay a misiki , patidengay tu luma’ mikuliay atu labang u namiecaway a amakakabu . 這需要設計團隊、建築師、工程師以及客戶在專案的各階段中緊密合作。u sumilaway a nipisanga padebung misaahebal miedap tu nu mukasi a nipisanga misiki sipakayni nipilacul nu kapah haw sa , kapah cukaymasen haw sa , matenes micukamas atu u kapah tu mahicahicaay a nicayay kataneng.而綠色建築的實踐擴充並補足古典建築設計對於經濟效益、實用性、耐用度以及舒適度方面的不足。 aydaay a sumilawan anipisanga caay tu kaw hida sananay a misanga, pasu zayliw atu kaku nu sapisanga .現代的綠色建築已經不止單純的建築，也包括建築材料以及建築方式等。macapiay a nipitapal u pahelak misang , mutudu’ tu pahelak a madayum ku nikaudip , nika pasadaamin masaupu micukaymas tunuytiniay u madayumay maala kuzayliw .相近觀念為自然建築，是指回歸自然簡單的生活，並偏向集中於使用當地所可取用的材料。。 dadaduducan a sumilaway a nisangaan綠建築指標i naayaw u sumilaway a nisangaan “ u yadahay a nikaselep nu sapilacul , u sanayiay ku tatuni’” a nisangaan , 綠建築在過去指「消耗最少地球資源，製造最少廢棄物」的建築物，malakalak ayda u maudipay, mikizay , miselep tu tatuni’, uekeng” a sapisanga .而現在擴大為「生態、節能、減廢、健康」的建築物。sipakayni i imi nida maadihadih ku sumilaway a nipisanga tu sepatay a sapamata , nika ayda idaw ku siwaay ku tatudu’an :從定義中可以清楚發現綠建築的四大目標，而目前為以下九大指標：u maudipay a canan生態u maudipay a canan yadah ku cayay kalecad idaw aca ku tatudu’an: micunus tu kitidaan milimek , ngy  yadahay acanan macunus .生物多樣性指標：增加生物棲地，使物種多樣化。 Sumilaway a tatudu’an: u nipisaluma’ a nibakahan tu cancanan u tuyangdan malineng mala nuhelupay , maselep ku tuyangdan .綠化量指標：將建築所排放的二氧化碳轉換成植物吸收量，降低二氧化碳濃度。musikul tu nanum a tatudu’an: ngy u lala mapananum tu , miselep tu ni kabalad nu tukay .基地保水指標：使土地涵養水源，減少都市洪荒。mikizay節能tu demidemiadmutudu’” miselep tu nikaudip tu idaway .日常節能指標：節省日常使用能源。miselep tu nibakahan 減廢u tuyangdan mutudu’ tu: micukaymas tu tuyangdan nipatahekal tu wacah a zaliw . 二氧化碳減量指標：使用低二氧化碳排放的建材。 82kv86p9pqs3uqkhbi9ruwgjrpaibe9 141599 141598 2026-10-12T01:14:16Z Puhay Uuy 3410 141599 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sumilaway a nisangaan綠色建築 sumilaway a nisangaan綠色建築 sumilaway a nisangaan kamu nu duma sa “green building”, matulinay a misanga sananay , kapah tulin han misanga , mutudu’ tu kitidaan, patideng, misanga, musikul, muliyaw misanga, mutastas tu cancanan ngay uliwliw nubiyaw atu sapilacul idaw ku kapahay anipicukaymas a misanga .綠色建築又稱綠建築（英語：green building）、永續建築、可持續建築，是指如選址、設計、建設、營運、維護、翻新、拆除等各階段皆達成環境友善與資源有效運用的一種建築。mahida sa , sumilaway a nipatideng nipisiki sipakayni i eneg nu tademaw atu hekal helak sananay a liwliw nu kitidaan mikilim tu malecaday .換言之，綠色建築在設計上試圖從人造建築與自然環境之間取得一個平衡點。kyu maydih tu masakaputay a misiki , patidengay tu luma’ mikuliay atu labang u namiecaway a amakakabu . 這需要設計團隊、建築師、工程師以及客戶在專案的各階段中緊密合作。u sumilaway a nipisanga padebung misaahebal miedap tu nu mukasi a nipisanga misiki sipakayni nipilacul nu kapah haw sa , kapah cukaymasen haw sa , matenes micukamas atu u kapah tu mahicahicaay a nicayay kataneng.而綠色建築的實踐擴充並補足古典建築設計對於經濟效益、實用性、耐用度以及舒適度方面的不足。 aydaay a sumilawan anipisanga caay tu kaw hida sananay a misanga, pasu zayliw atu kaku nu sapisanga .現代的綠色建築已經不止單純的建築，也包括建築材料以及建築方式等。macapiay a nipitapal u pahelak misang , mutudu’ tu pahelak a madayum ku nikaudip , nika pasadaamin masaupu micukaymas tunuytiniay u madayumay maala kuzayliw .相近觀念為自然建築，是指回歸自然簡單的生活，並偏向集中於使用當地所可取用的材料。。 dadaduducan a sumilaway a nisangaan綠建築指標i naayaw u sumilaway a nisangaan “ u yadahay a nikaselep nu sapilacul , u sanayiay ku tatuni’” a nisangaan , 綠建築在過去指「消耗最少地球資源，製造最少廢棄物」的建築物，malakalak ayda u maudipay, mikizay , miselep tu tatuni’, uekeng” a sapisanga .而現在擴大為「生態、節能、減廢、健康」的建築物。sipakayni i imi nida maadihadih ku sumilaway a nipisanga tu sepatay a sapamata , nika ayda idaw ku siwaay ku tatudu’an :從定義中可以清楚發現綠建築的四大目標，而目前為以下九大指標：u maudipay a canan生態u maudipay a canan yadah ku cayay kalecad idaw aca ku tatudu’an: micunus tu kitidaan milimek , ngy  yadahay acanan macunus .生物多樣性指標：增加生物棲地，使物種多樣化。 Sumilaway a tatudu’an: u nipisaluma’ a nibakahan tu cancanan u tuyangdan malineng mala nuhelupay , maselep ku tuyangdan .綠化量指標：將建築所排放的二氧化碳轉換成植物吸收量，降低二氧化碳濃度。musikul tu nanum a tatudu’an: ngy u lala mapananum tu , miselep tu ni kabalad nu tukay .基地保水指標：使土地涵養水源，減少都市洪荒。mikizay節能tu demidemiadmutudu’” miselep tu nikaudip tu idaway .日常節能指標：節省日常使用能源。miselep tu nibakahan 減廢u tuyangdan mutudu’ tu: micukaymas tu tuyangdan nipatahekal tu wacah a zaliw . 二氧化碳減量指標：使用低二氧化碳排放的建材。 nibakahan tu wacah a sapitudu’: micukaymas i lineng sananay a nipatucek tu canan , ngay cayay kalawpes .廢棄物減量指標：運用自動化及規格化，避免浪費。siekeng kapahay 健康舒適u kitidaan nu labu a sapitudu’: miliyas tu suni, takelal, akuti’, bali, u adil a kitidaan ngay siekeng ku bali . 室內健康指標：避免有音、光、熱、空氣、電磁等影響室內健康的因子。nanu a sapitudu’ :mikizay micukaymas tu nanum水資源指標：節省水源。ibuk nu nanum atu tatuni’: miselep tu dedemiad nu tatuni’ atu babakahan a micukaymas .污水與垃圾減量指標：減少日常污水與垃圾使用量。 stb5ly324sgzoqnwhxdpv5locewqld6 0 13030 141600 2026-10-12T01:16:49Z Uuy411110 2361 napatizeng tu kasabelih, lacul ku "[[kakuniza:Uuy411110]]" 141600 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] mgqqv8vedadur1jbkthjaz5ko8mo1li 141601 141600 2026-10-12T01:17:39Z Uuy411110 2361 141601 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] siwkuluwan a buy’ 秀姑巒山 siwkuluwan a buy’ 秀姑巒山 siwkuluwan a buy’ , kamu nu Bunung sa mahulase a buyu’ sa “ nu luwan-se a kamu nu Bunung” : Maqudas^:226、Maduqlas^:62,75、cin-se a kamu nu Bunung sa Mahudas、nu tung-pu sa : Suhsuh^:61,74），^:上冊6 秀姑巒山，布農族稱為馬霍拉斯山（巒社群布農語：Maqudas^:226、Maduqlas^:62,75、郡社群布農語：Mahudas、東埔布農：Suhsuh^:61,74），^:上冊6u Taywan nu tanul a buyubuyu’an nu i tebanay masaupuay i tini nu talakaway a buyu’ , u satalakaway sa 3,829 a depah , 是台灣中央山脈中段最高山彙中心的一座高山，最高峰標高3,829公尺，nu tanul a buyubuyu;an u satalakaway , nu Taywan saka lu ay ku talakaw , kisabaan ku yi-san atu sulda a buyu’ , idaw ku nipatideng tu saka tu a masangkakuay a cizu 1691 ku banggu nida , tini i nan-tu sin-yi- a niyadu’ tung-pu a bulaku atu kalingku nu cu-si a niyadu’ li-sa a bulaku masasukapet ku nikasasulaad , nu yi-sa kanatal aaidangan nu labu .為中央山脈最高峰，台灣第三高山，僅次於玉山和雪山，設有二等三角點1691號，位於南投縣信義鄉東埔村與花蓮縣卓溪鄉立山村的交界，玉山國家公園範圍內。U singanganay tunu lasubu a buyubuyu; nikacaculuk nu ngangan saka nem ku nikacaculuk .在著名的台灣百岳之中排名第6。Siw-ku-luwan a buyu’ atu lasubu nika caculuk idaw ku yi-san, siy-san, nan-hu- ta-san, pat-ta-u-sa pulung hank u nganga sa “u-ye” han , nu Taywan mukutayay a lim talakaway a buyu’ , u tanektekay sa .秀姑巒山與百岳中的玉山、雪山、南湖大山、北大武山合稱「五嶽」，為台灣最具代表性的五座高山，氣勢磅礡，雄霸一方。Sikuwan a buyu nu Bunung luwan a masakaputay cinse masakaputau ina tusaay a masakaputay namakayda i maibukay a sauwac duduc sa taydan i Pusung nu sikuluwa a sauwac , paynan a sauwac nu timulan nu Taywan Pintung a a sauwac malimad ku dadan kilul sat u lb1u82cq9t8l4j1j7bskketozgtbn6s 141602 141601 2026-10-12T01:18:10Z Uuy411110 2361 141602 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] siwkuluwan a buy’ 秀姑巒山 siwkuluwan a buy’ 秀姑巒山 siwkuluwan a buy’ , kamu nu Bunung sa mahulase a buyu’ sa “ nu luwan-se a kamu nu Bunung” : Maqudas^:226、Maduqlas^:62,75、cin-se a kamu nu Bunung sa Mahudas、nu tung-pu sa : Suhsuh^:61,74），^:上冊6 秀姑巒山，布農族稱為馬霍拉斯山（巒社群布農語：Maqudas^:226、Maduqlas^:62,75、郡社群布農語：Mahudas、東埔布農：Suhsuh^:61,74），^:上冊6u Taywan nu tanul a buyubuyu’an nu i tebanay masaupuay i tini nu talakaway a buyu’ , u satalakaway sa 3,829 a depah , 是台灣中央山脈中段最高山彙中心的一座高山，最高峰標高3,829公尺，nu tanul a buyubuyu;an u satalakaway , nu Taywan saka lu ay ku talakaw , kisabaan ku yi-san atu sulda a buyu’ , idaw ku nipatideng tu saka tu a masangkakuay a cizu 1691 ku banggu nida , tini i nan-tu sin-yi- a niyadu’ tung-pu a bulaku atu kalingku nu cu-si a niyadu’ li-sa a bulaku masasukapet ku nikasasulaad , nu yi-sa kanatal aaidangan nu labu .為中央山脈最高峰，台灣第三高山，僅次於玉山和雪山，設有二等三角點1691號，位於南投縣信義鄉東埔村與花蓮縣卓溪鄉立山村的交界，玉山國家公園範圍內。U singanganay tunu lasubu a buyubuyu; nikacaculuk nu ngangan saka nem ku nikacaculuk .在著名的台灣百岳之中排名第6。Siw-ku-luwan a buyu’ atu lasubu nika caculuk idaw ku yi-san, siy-san, nan-hu- ta-san, pat-ta-u-sa pulung hank u nganga sa “u-ye” han , nu Taywan mukutayay a lim talakaway a buyu’ , u tanektekay sa .秀姑巒山與百岳中的玉山、雪山、南湖大山、北大武山合稱「五嶽」，為台灣最具代表性的五座高山，氣勢磅礡，雄霸一方。Sikuwan a buyu nu Bunung luwan a masakaputay cinse masakaputau ina tusaay a masakaputay namakayda i maibukay a sauwac duduc sa taydan i Pusung nu sikuluwa a sauwac , paynan a sauwac nu timulan nu Taywan Pintung a a sauwac malimad ku dadan kilul sat udadan , kyu “mahulase a buyubuyuan hank amu nu Bunung “Maqudas^:226, cin-se masakaputay nu Bunung kamu nu heni sa “Mahudas” , u imi nida “salengacay ku bukes a babalaki” , patinaku tu kasienawan kasisuldaan a puu’ masaupu ku suleda mahida u salengacau ku bukes nu babalaki sa .秀姑巒山為布農族巒社群、郡社群兩大社群從濁水溪水系往東台灣秀姑巒溪水系、卑南溪水系、南台灣高屏溪水 系遷徙路線的必經要地，稱作「馬霍拉斯山（巒社群布農語：Maqudas^:226、郡社群布農語：Mahudas）」，意指「白髮蒼蒼的老人」，形容此山在冬季時分的積雪山頂有如白髮老人。 yu kadipunan sa 1896 a mihcaan u lukugung nu hitay cung-wiy ci cang-yi-i-hu tini i tanul nu buyu’ culiculi sa i pasawal pasanu tipan mubalat miketun a mitalul tu sapakatineng sakamu sa cinida I cudad ina buyu’ “ siwkuluwa” “nu layak tu a kamu kuyni” sanudipunen nu katakana a sulit pacizu “マホラス，(Mahorasu) a buyu’ “u bun uku mukeliday a musakamu , nipangiha sa sp41lrkn2p78uaw5kt96d2x44sxzpm7 141603 141602 2026-10-12T01:18:54Z Uuy411110 2361 141603 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] siwkuluwan a buy’ 秀姑巒山 siwkuluwan a buy’ 秀姑巒山 siwkuluwan a buy’ , kamu nu Bunung sa mahulase a buyu’ sa “ nu luwan-se a kamu nu Bunung” : Maqudas^:226、Maduqlas^:62,75、cin-se a kamu nu Bunung sa Mahudas、nu tung-pu sa : Suhsuh^:61,74），^:上冊6 秀姑巒山，布農族稱為馬霍拉斯山（巒社群布農語：Maqudas^:226、Maduqlas^:62,75、郡社群布農語：Mahudas、東埔布農：Suhsuh^:61,74），^:上冊6u Taywan nu tanul a buyubuyu’an nu i tebanay masaupuay i tini nu talakaway a buyu’ , u satalakaway sa 3,829 a depah , 是台灣中央山脈中段最高山彙中心的一座高山，最高峰標高3,829公尺，nu tanul a buyubuyu;an u satalakaway , nu Taywan saka lu ay ku talakaw , kisabaan ku yi-san atu sulda a buyu’ , idaw ku nipatideng tu saka tu a masangkakuay a cizu 1691 ku banggu nida , tini i nan-tu sin-yi- a niyadu’ tung-pu a bulaku atu kalingku nu cu-si a niyadu’ li-sa a bulaku masasukapet ku nikasasulaad , nu yi-sa kanatal aaidangan nu labu .為中央山脈最高峰，台灣第三高山，僅次於玉山和雪山，設有二等三角點1691號，位於南投縣信義鄉東埔村與花蓮縣卓溪鄉立山村的交界，玉山國家公園範圍內。U singanganay tunu lasubu a buyubuyu; nikacaculuk nu ngangan saka nem ku nikacaculuk .在著名的台灣百岳之中排名第6。Siw-ku-luwan a buyu’ atu lasubu nika caculuk idaw ku yi-san, siy-san, nan-hu- ta-san, pat-ta-u-sa pulung hank u nganga sa “u-ye” han , nu Taywan mukutayay a lim talakaway a buyu’ , u tanektekay sa .秀姑巒山與百岳中的玉山、雪山、南湖大山、北大武山合稱「五嶽」，為台灣最具代表性的五座高山，氣勢磅礡，雄霸一方。Sikuwan a buyu nu Bunung luwan a masakaputay cinse masakaputau ina tusaay a masakaputay namakayda i maibukay a sauwac duduc sa taydan i Pusung nu sikuluwa a sauwac , paynan a sauwac nu timulan nu Taywan Pintung a a sauwac malimad ku dadan kilul sat udadan , kyu “mahulase a buyubuyuan hank amu nu Bunung “Maqudas^:226, cin-se masakaputay nu Bunung kamu nu heni sa “Mahudas” , u imi nida “salengacay ku bukes a babalaki” , patinaku tu kasienawan kasisuldaan a puu’ masaupu ku suleda mahida u salengacau ku bukes nu babalaki sa .秀姑巒山為布農族巒社群、郡社群兩大社群從濁水溪水系往東台灣秀姑巒溪水系、卑南溪水系、南台灣高屏溪水 系遷徙路線的必經要地，稱作「馬霍拉斯山（巒社群布農語：Maqudas^:226、郡社群布農語：Mahudas）」，意指「白髮蒼蒼的老人」，形容此山在冬季時分的積雪山頂有如白髮老人。 yu kadipunan sa 1896 a mihcaan u lukugung nu hitay cung-wiy ci cang-yi-i-hu tini i tanul nu buyu’ culiculi sa i pasawal pasanu tipan mubalat miketun a mitalul tu sapakatineng sakamu sa cinida I cudad ina buyu’ “ siwkuluwa” “nu layak tu a kamu kuyni” sanudipunen nu katakana a sulit pacizu “マホラス，(Mahorasu) a buyu’ “u bun uku mukeliday a musakamu , nipangiha samahulase sa capinuyni kamu nu Bunung sa Mahudas” .日治時期1896年陸軍步兵中尉長野義虎在中央山脈東西來回橫斷的探險報告中以漢字記載此山為「秀枯栾山」（由漢人通事報導）並以片假名標註「マホラス，(Mahorasu)山」（由布農嚮導報導，發音馬霍拉斯近於布農語Mahudas）。 nadikudan nu miditekay mikulit tu cizu sa sanu hulamen a min ku nipangangan kyu siwkuluwan han kina buyu’ .之後的測繪地圖都以漢字定名此山為秀姑巒山，ya nu amisan masakalimucu’ay nu sayaway kamu nu bunung sa u “u-la-mung a buyu’”kamu nu bunung sa Ulamun” nu tanul a buyu’ sakatusa ku talakaw patelac u mapulase a buyu’ han , ya nu walian atu amisan saba tu pina akung-li “tan-ta-tung-cin a msadanggayay” a duma a buyubuyu’an pangangan han tu malecaday a ngiha “u lamun” hank amu nudipun sa ulamun 而將北側犄角對峙原本布農語稱為「烏拉孟山（布農語：Ulamun）」的中央山脈第二高山誤植為「馬博拉斯山 41dlfgqb63uxnr3p1oqntvq16qj0wy3 141604 141603 2026-10-12T01:19:26Z Uuy411110 2361 141604 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] siwkuluwan a buy’ 秀姑巒山 siwkuluwan a buy’ 秀姑巒山 siwkuluwan a buy’ , kamu nu Bunung sa mahulase a buyu’ sa “ nu luwan-se a kamu nu Bunung” : Maqudas^:226、Maduqlas^:62,75、cin-se a kamu nu Bunung sa Mahudas、nu tung-pu sa : Suhsuh^:61,74），^:上冊6 秀姑巒山，布農族稱為馬霍拉斯山（巒社群布農語：Maqudas^:226、Maduqlas^:62,75、郡社群布農語：Mahudas、東埔布農：Suhsuh^:61,74），^:上冊6u Taywan nu tanul a buyubuyu’an nu i tebanay masaupuay i tini nu talakaway a buyu’ , u satalakaway sa 3,829 a depah , 是台灣中央山脈中段最高山彙中心的一座高山，最高峰標高3,829公尺，nu tanul a buyubuyu;an u satalakaway , nu Taywan saka lu ay ku talakaw , kisabaan ku yi-san atu sulda a buyu’ , idaw ku nipatideng tu saka tu a masangkakuay a cizu 1691 ku banggu nida , tini i nan-tu sin-yi- a niyadu’ tung-pu a bulaku atu kalingku nu cu-si a niyadu’ li-sa a bulaku masasukapet ku nikasasulaad , nu yi-sa kanatal aaidangan nu labu .為中央山脈最高峰，台灣第三高山，僅次於玉山和雪山，設有二等三角點1691號，位於南投縣信義鄉東埔村與花蓮縣卓溪鄉立山村的交界，玉山國家公園範圍內。U singanganay tunu lasubu a buyubuyu; nikacaculuk nu ngangan saka nem ku nikacaculuk .在著名的台灣百岳之中排名第6。Siw-ku-luwan a buyu’ atu lasubu nika caculuk idaw ku yi-san, siy-san, nan-hu- ta-san, pat-ta-u-sa pulung hank u nganga sa “u-ye” han , nu Taywan mukutayay a lim talakaway a buyu’ , u tanektekay sa .秀姑巒山與百岳中的玉山、雪山、南湖大山、北大武山合稱「五嶽」，為台灣最具代表性的五座高山，氣勢磅礡，雄霸一方。Sikuwan a buyu nu Bunung luwan a masakaputay cinse masakaputau ina tusaay a masakaputay namakayda i maibukay a sauwac duduc sa taydan i Pusung nu sikuluwa a sauwac , paynan a sauwac nu timulan nu Taywan Pintung a a sauwac malimad ku dadan kilul sat udadan , kyu “mahulase a buyubuyuan hank amu nu Bunung “Maqudas^:226, cin-se masakaputay nu Bunung kamu nu heni sa “Mahudas” , u imi nida “salengacay ku bukes a babalaki” , patinaku tu kasienawan kasisuldaan a puu’ masaupu ku suleda mahida u salengacau ku bukes nu babalaki sa .秀姑巒山為布農族巒社群、郡社群兩大社群從濁水溪水系往東台灣秀姑巒溪水系、卑南溪水系、南台灣高屏溪水 系遷徙路線的必經要地，稱作「馬霍拉斯山（巒社群布農語：Maqudas^:226、郡社群布農語：Mahudas）」，意指「白髮蒼蒼的老人」，形容此山在冬季時分的積雪山頂有如白髮老人。 yu kadipunan sa 1896 a mihcaan u lukugung nu hitay cung-wiy ci cang-yi-i-hu tini i tanul nu buyu’ culiculi sa i pasawal pasanu tipan mubalat miketun a mitalul tu sapakatineng sakamu sa cinida I cudad ina buyu’ “ siwkuluwa” “nu layak tu a kamu kuyni” sanudipunen nu katakana a sulit pacizu “マホラス，(Mahorasu) a buyu’ “u bun uku mukeliday a musakamu , nipangiha samahulase sa capinuyni kamu nu Bunung sa Mahudas” .日治時期1896年陸軍步兵中尉長野義虎在中央山脈東西來回橫斷的探險報告中以漢字記載此山為「秀枯栾山」（由漢人通事報導）並以片假名標註「マホラス，(Mahorasu)山」（由布農嚮導報導，發音馬霍拉斯近於布農語Mahudas）。 nadikudan nu miditekay mikulit tu cizu sa sanu hulamen a min ku nipangangan kyu siwkuluwan han kina buyu’ .之後的測繪地圖都以漢字定名此山為秀姑巒山，ya nu amisan masakalimucu’ay nu sayaway kamu nu bunung sa u “u-la-mung a buyu’”kamu nu bunung sa Ulamun” nu tanul a buyu’ sakatusa ku talakaw patelac u mapulase a buyu’ han , ya nu walian atu amisan saba tu pina akung-li “tan-ta-tung-cin a msadanggayay” a duma a buyubuyu’an pangangan han tu malecaday a ngiha “u lamun” hank amu nudipun sa ulamun 而將北側犄角對峙原本布農語稱為「烏拉孟山（布農語：Ulamun）」的中央山脈第二高山誤植為「馬博拉斯山，又將東北方十多公里外「丹大東郡橫斷」的另一座山定名為同音的「裏門山」（日語：裏門／うらもん，sanu luma a silit sa Uramon kamunu dipu u imi nida sa “nu dikuda a panan sa” iminida sa u madicemay a buyu’ ; 羅馬化：Uramon，日語意為「後門」），連串錯誤沿用至今。 東埔布農稱此山為Suhsuh，意為很尖的山；maisid taydan i Salitun , kamu nu hulam sa min-te a bulaku nu luwan-se a masaupuay idaw ku kamu u Maduqlas sa , iminida u salengacay sa , patinaku tu tungdud nu buyu’ salengacay sa nanay .被移住到撒里頓（Saliton，漢名又稱明德村）的巒社群亦有稱為Maduqlas，意為白色，亦為形容冬季下雪時山頂呈白色狀。^:61-62,74-75 5of3ys3teibqc7j6oln2sf6o0ymektm 0 13031 141605 2026-10-12T01:21:02Z Uuy411110 2361 napatizeng tu kasabelih, lacul ku "[[kakuniza:Uuy411110]]" 141605 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] mgqqv8vedadur1jbkthjaz5ko8mo1li 141606 141605 2026-10-12T01:21:38Z Uuy411110 2361 141606 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tudung nu kilay a buyu “kamu nu Taluku sa Dgiyaq Klbiyun” u situngusay tudung a buyu’ kilay han, duma akamu sa kilay a pukapukawan , atu u nipangangan sa kilay tatudungay a masapukapukaway , '''奇萊山'''（太魯閣語：Dgiyaq Klbiyun），其主山稱為'''奇萊主山'''，又稱'''奇萊山主峰'''，或簡稱'''奇萊主峰'''，tini i Kalingku siwli huse a niyadu’ , nu dumung atu Nantu nu zenay makakabuay a niyadu’ , u talakaw nida 3,569 a depah , sausi nu lasubu nu Taywan saka 20 , kitidaan sa u tanul nu buyu nu amisan , u tungdu nu banggu 5984 u sakatulu nu masangkakuay . 位於臺灣花蓮縣秀林鄉富世村、銅門村與南投縣仁愛鄉合作村之間，標高3,560公尺，台灣百岳排名第20，地處中央山脈主稜北段，山頂有編號5984的三等三角點。 8th4m8kep1n0li33qda7wjsqcs6heiq 141607 141606 2026-10-12T01:22:17Z Uuy411110 2361 141607 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tudung nu kilay a buyu “kamu nu Taluku sa Dgiyaq Klbiyun” u situngusay tudung a buyu’ kilay han, duma akamu sa kilay a pukapukawan , atu u nipangangan sa kilay tatudungay a masapukapukaway , '''奇萊山'''（太魯閣語：Dgiyaq Klbiyun），其主山稱為'''奇萊主山'''，又稱'''奇萊山主峰'''，或簡稱'''奇萊主峰'''，tini i Kalingku siwli huse a niyadu’ , nu dumung atu Nantu nu zenay makakabuay a niyadu’ , u talakaw nida 3,569 a depah , sausi nu lasubu nu Taywan saka 20 , kitidaan sa u tanul nu buyu nu amisan , u tungdu nu banggu 5984 u sakatulu nu masangkakuay . 位於臺灣花蓮縣秀林鄉富世村、銅門村與南投縣仁愛鄉合作村之間，標高3,560公尺，台灣百岳排名第20，地處中央山脈主稜北段，山頂有編號5984的三等三角點。 Kanahatu u ngangan nida u kilay han a buyu “tudung a buyu’” atu tudung nu masapukaway” , nikau talakaw nida kisasaan ku amisan nu tanul a kulul anu pasa wali ya macapaay a buyu’ , idaw ku masangkakuay a kilay a buyu’ u satalakaway u kilay nu amisan a masapukaway talakaw nida 3.607 a depah . 儘管稱為奇萊山的「主山」或「主峰」，但其高度卻低於北側在中央山脈主稜脈往東的分支脈上，有一等三角點的奇萊山最高峰奇萊主山北峰（標高3,607公尺）。“kilay” ina kamu nu Taywan yuncumin Sakidaya akamu: Sakizaya Sakidaya , kilay mutudu’ tu kalingku「奇萊」一詞原為台灣原住民撒奇萊雅族（撒奇萊雅語：Sakizaya、Sakidaya），「歧萊」原指花蓮，yu cince henay idaw ku cizu tini i nutipan a buyubuyu’an u kilay a buyu’ han , u kamu nu layak sulit sa u “awkilay” atu enal a kilay” . b6dow74ke29s40yqn2srcoevo20gjud 141608 141607 2026-10-12T01:22:51Z Uuy411110 2361 141608 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tudung nu kilay a buyu “kamu nu Taluku sa Dgiyaq Klbiyun” u situngusay tudung a buyu’ kilay han, duma akamu sa kilay a pukapukawan , atu u nipangangan sa kilay tatudungay a masapukapukaway , '''奇萊山'''（太魯閣語：Dgiyaq Klbiyun），其主山稱為'''奇萊主山'''，又稱'''奇萊山主峰'''，或簡稱'''奇萊主峰'''，tini i Kalingku siwli huse a niyadu’ , nu dumung atu Nantu nu zenay makakabuay a niyadu’ , u talakaw nida 3,569 a depah , sausi nu lasubu nu Taywan saka 20 , kitidaan sa u tanul nu buyu nu amisan , u tungdu nu banggu 5984 u sakatulu nu masangkakuay . 位於臺灣花蓮縣秀林鄉富世村、銅門村與南投縣仁愛鄉合作村之間，標高3,560公尺，台灣百岳排名第20，地處中央山脈主稜北段，山頂有編號5984的三等三角點。 Kanahatu u ngangan nida u kilay han a buyu “tudung a buyu’” atu tudung nu masapukaway” , nikau talakaw nida kisasaan ku amisan nu tanul a kulul anu pasa wali ya macapaay a buyu’ , idaw ku masangkakuay a kilay a buyu’ u satalakaway u kilay nu amisan a masapukaway talakaw nida 3.607 a depah . 儘管稱為奇萊山的「主山」或「主峰」，但其高度卻低於北側在中央山脈主稜脈往東的分支脈上，有一等三角點的奇萊山最高峰奇萊主山北峰（標高3,607公尺）。“kilay” ina kamu nu Taywan yuncumin Sakidaya akamu: Sakizaya Sakidaya , kilay mutudu’ tu kalingku「奇萊」一詞原為台灣原住民撒奇萊雅族（撒奇萊雅語：Sakizaya、Sakidaya），「歧萊」原指花蓮，yu cince henay idaw ku cizu tini i nutipan a buyubuyu’an u kilay a buyu’ han , u kamu nu layak sulit sa u “awkilay” atu enal a kilay” .清治時期地圖將西邊的山嶺標為「'''岐萊山'''」，漢人轉訛寫為「澳奇萊」或「奇萊」，這支族群居住的美崙溪平原，被稱為「奇萊平原」。Katukuh i kadipunan nadikudan sa , u cizu nida u “tungus nu  kilay a buyu’” micukaymas katukuh ayda . 到了日治時期之後，地圖則標示為「'''䓫萊主山'''」，沿用至今。 Kilay a buyubuyu’an namakay amisan tatimulen duduc sat u nu amisan masapukapukaway , kilay a siikiay a buyu, u masapukaway, u kalulu han masa danggayay , atu nuamisan macapaay a masacabengay a caculilan .奇萊山區由北往南依序有北峰、奇萊池山、主峰、卡羅樓斷崖，及北端支脈屏風稜線等，nu timulan mutulin tu kilay a masabuyubuyu’ay a kilay a buyu’ , kilay nu timulan a masapukaway , mala matatulinay matatengteng maluyaluyay a masapukaway , nuamisan mutules tu hehuwan a maluyaluyay a pukapukawan , silaad I timilan tu nenkaeyaku en2asybvcywe4eewvwvmzrv6hs7d5a8 141609 141608 2026-10-12T01:23:41Z Uuy411110 2361 141609 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tudung nu kilay a buyu “kamu nu Taluku sa Dgiyaq Klbiyun” u situngusay tudung a buyu’ kilay han, duma akamu sa kilay a pukapukawan , atu u nipangangan sa kilay tatudungay a masapukapukaway , '''奇萊山'''（太魯閣語：Dgiyaq Klbiyun），其主山稱為'''奇萊主山'''，又稱'''奇萊山主峰'''，或簡稱'''奇萊主峰'''，tini i Kalingku siwli huse a niyadu’ , nu dumung atu Nantu nu zenay makakabuay a niyadu’ , u talakaw nida 3,569 a depah , sausi nu lasubu nu Taywan saka 20 , kitidaan sa u tanul nu buyu nu amisan , u tungdu nu banggu 5984 u sakatulu nu masangkakuay . 位於臺灣花蓮縣秀林鄉富世村、銅門村與南投縣仁愛鄉合作村之間，標高3,560公尺，台灣百岳排名第20，地處中央山脈主稜北段，山頂有編號5984的三等三角點。 Kanahatu u ngangan nida u kilay han a buyu “tudung a buyu’” atu tudung nu masapukaway” , nikau talakaw nida kisasaan ku amisan nu tanul a kulul anu pasa wali ya macapaay a buyu’ , idaw ku masangkakuay a kilay a buyu’ u satalakaway u kilay nu amisan a masapukaway talakaw nida 3.607 a depah . 儘管稱為奇萊山的「主山」或「主峰」，但其高度卻低於北側在中央山脈主稜脈往東的分支脈上，有一等三角點的奇萊山最高峰奇萊主山北峰（標高3,607公尺）。“kilay” ina kamu nu Taywan yuncumin Sakidaya akamu: Sakizaya Sakidaya , kilay mutudu’ tu kalingku「奇萊」一詞原為台灣原住民撒奇萊雅族（撒奇萊雅語：Sakizaya、Sakidaya），「歧萊」原指花蓮，yu cince henay idaw ku cizu tini i nutipan a buyubuyu’an u kilay a buyu’ han , u kamu nu layak sulit sa u “awkilay” atu enal a kilay” .清治時期地圖將西邊的山嶺標為「'''岐萊山'''」，漢人轉訛寫為「澳奇萊」或「奇萊」，這支族群居住的美崙溪平原，被稱為「奇萊平原」。Katukuh i kadipunan nadikudan sa , u cizu nida u “tungus nu  kilay a buyu’” micukaymas katukuh ayda . 到了日治時期之後，地圖則標示為「'''䓫萊主山'''」，沿用至今。 Kilay a buyubuyu’an namakay amisan tatimulen duduc sat u nu amisan masapukapukaway , kilay a siikiay a buyu, u masapukaway, u kalulu han masa danggayay , atu nuamisan macapaay a masacabengay a caculilan .奇萊山區由北往南依序有北峰、奇萊池山、主峰、卡羅樓斷崖，及北端支脈屏風稜線等，nu timulan mutulin tu kilay a masabuyubuyu’ay a kilay a buyu’ , kilay nu timulan a masapukaway , mala matatulinay matatengteng maluyaluyay a masapukaway , nuamisan mutules tu hehuwan a maluyaluyay a pukapukawan , silaad I timilan tu nenkaeyakumutulin tu talakaway a buyubuyuan . nu timulan mutulin tu kilay a maluyaluyay a kilaylisan, kilay timulan a pukapukawan , mala tenektekay a pukapukawan a buyu’ , amisan sa mutules tu hehuwan a maluyaluyay a pukapukawan , timilan sa papulu’ nu nenkawyaku a maluyaluyay a buyubuyu’an .南側亦接續有以奇萊為名的群峰奇萊裡山、奇萊南峰，形成一系列綿延雄偉的山峰，北銜合歡群峰，南隔能高埡口連接能高群巒。namakayni i hehuwansan paengaw han maadih ku kulul nu kilay , misudikud tu cilcl kyu tabaki a adihan , lumeni’sa , u kaku nubuyu’ sakasenengan sa nu tademaw , yu katahekalan nu cilal misuayaw tu tayluke kyu “klbiun” u cayya kacebel nu matat sa 從合歡山遠望奇萊稜脊，常因背對陽光而顯龐大、漆黑，山嶽氣勢懾人，因面對日出太魯閣語klbiun即為瞇著眼睛看之意；duma sa kilay 4ivt0fat8xmtik8qogzfwxerw6r6pc3 141610 141609 2026-10-12T01:24:23Z Uuy411110 2361 141610 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tudung nu kilay a buyu “kamu nu Taluku sa Dgiyaq Klbiyun” u situngusay tudung a buyu’ kilay han, duma akamu sa kilay a pukapukawan , atu u nipangangan sa kilay tatudungay a masapukapukaway , '''奇萊山'''（太魯閣語：Dgiyaq Klbiyun），其主山稱為'''奇萊主山'''，又稱'''奇萊山主峰'''，或簡稱'''奇萊主峰'''，tini i Kalingku siwli huse a niyadu’ , nu dumung atu Nantu nu zenay makakabuay a niyadu’ , u talakaw nida 3,569 a depah , sausi nu lasubu nu Taywan saka 20 , kitidaan sa u tanul nu buyu nu amisan , u tungdu nu banggu 5984 u sakatulu nu masangkakuay . 位於臺灣花蓮縣秀林鄉富世村、銅門村與南投縣仁愛鄉合作村之間，標高3,560公尺，台灣百岳排名第20，地處中央山脈主稜北段，山頂有編號5984的三等三角點。 Kanahatu u ngangan nida u kilay han a buyu “tudung a buyu’” atu tudung nu masapukaway” , nikau talakaw nida kisasaan ku amisan nu tanul a kulul anu pasa wali ya macapaay a buyu’ , idaw ku masangkakuay a kilay a buyu’ u satalakaway u kilay nu amisan a masapukaway talakaw nida 3.607 a depah . 儘管稱為奇萊山的「主山」或「主峰」，但其高度卻低於北側在中央山脈主稜脈往東的分支脈上，有一等三角點的奇萊山最高峰奇萊主山北峰（標高3,607公尺）。“kilay” ina kamu nu Taywan yuncumin Sakidaya akamu: Sakizaya Sakidaya , kilay mutudu’ tu kalingku「奇萊」一詞原為台灣原住民撒奇萊雅族（撒奇萊雅語：Sakizaya、Sakidaya），「歧萊」原指花蓮，yu cince henay idaw ku cizu tini i nutipan a buyubuyu’an u kilay a buyu’ han , u kamu nu layak sulit sa u “awkilay” atu enal a kilay” .清治時期地圖將西邊的山嶺標為「'''岐萊山'''」，漢人轉訛寫為「澳奇萊」或「奇萊」，這支族群居住的美崙溪平原，被稱為「奇萊平原」。Katukuh i kadipunan nadikudan sa , u cizu nida u “tungus nu  kilay a buyu’” micukaymas katukuh ayda . 到了日治時期之後，地圖則標示為「'''䓫萊主山'''」，沿用至今。 Kilay a buyubuyu’an namakay amisan tatimulen duduc sat u nu amisan masapukapukaway , kilay a siikiay a buyu, u masapukaway, u kalulu han masa danggayay , atu nuamisan macapaay a masacabengay a caculilan .奇萊山區由北往南依序有北峰、奇萊池山、主峰、卡羅樓斷崖，及北端支脈屏風稜線等，nu timulan mutulin tu kilay a masabuyubuyu’ay a kilay a buyu’ , kilay nu timulan a masapukaway , mala matatulinay matatengteng maluyaluyay a masapukaway , nuamisan mutules tu hehuwan a maluyaluyay a pukapukawan , silaad I timilan tu nenkaeyakumutulin tu talakaway a buyubuyuan . nu timulan mutulin tu kilay a maluyaluyay a kilaylisan, kilay timulan a pukapukawan , mala tenektekay a pukapukawan a buyu’ , amisan sa mutules tu hehuwan a maluyaluyay a pukapukawan , timilan sa papulu’ nu nenkawyaku a maluyaluyay a buyubuyu’an .南側亦接續有以奇萊為名的群峰奇萊裡山、奇萊南峰，形成一系列綿延雄偉的山峰，北銜合歡群峰，南隔能高埡口連接能高群巒。namakayni i hehuwansan paengaw han maadih ku kulul nu kilay , misudikud tu cilcl kyu tabaki a adihan , lumeni’sa , u kaku nubuyu’ sakasenengan sa nu tademaw , yu katahekalan nu cilal misuayaw tu tayluke kyu “klbiun” u cayya kacebel nu matat sa 從合歡山遠望奇萊稜脊，常因背對陽光而顯龐大、漆黑，山嶽氣勢懾人，因面對日出太魯閣語klbiun即為瞇著眼睛看之意；duma sa kilaya buyu’ idaw ku sakatalawan kyu singangan , u demiad u balibali udadudad malalikeluh itini , kyu u ladem atu uul sawsawnu masumad caay katinengi , nu Taywan katuuday ku mapatayay mahetikay itini a buyu’ , sisa idaw ku nipangangan u “lumeni’ay a kilay” han kuni pangangan .再者，奇萊山素以險峻著名，氣候錯綜複雜，雲霧變幻莫測，是台灣發生最多山難的山區之一，所以有「'''黑色奇萊'''」的稱號。 u mazikuay a buyu’山難1897 a mihcaan , dipu nu hitay u muculilay ci sencianyilang u tawiy mukelid tu miditekay , u sayhu atu munanamay caysep a tatademawan , namakayni i u-se micumud amikinsa tu mabalatay a dadan nu silamalay atu nu tebanay a mabalatay a dadan idaw kuni patucek nu heni tu kakataluma’an , 1897年1月，日本陸軍步兵深堀安一郎大尉（相當於上尉）率測量、林學技 cnzkxc4bb6efhaukteeemy0ext6v4vj 141611 141610 2026-10-12T01:25:01Z Uuy411110 2361 141611 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Uuy411110]] tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tatelungan nu kilay a buyu’ 奇萊主山 tudung nu kilay a buyu “kamu nu Taluku sa Dgiyaq Klbiyun” u situngusay tudung a buyu’ kilay han, duma akamu sa kilay a pukapukawan , atu u nipangangan sa kilay tatudungay a masapukapukaway , '''奇萊山'''（太魯閣語：Dgiyaq Klbiyun），其主山稱為'''奇萊主山'''，又稱'''奇萊山主峰'''，或簡稱'''奇萊主峰'''，tini i Kalingku siwli huse a niyadu’ , nu dumung atu Nantu nu zenay makakabuay a niyadu’ , u talakaw nida 3,569 a depah , sausi nu lasubu nu Taywan saka 20 , kitidaan sa u tanul nu buyu nu amisan , u tungdu nu banggu 5984 u sakatulu nu masangkakuay . 位於臺灣花蓮縣秀林鄉富世村、銅門村與南投縣仁愛鄉合作村之間，標高3,560公尺，台灣百岳排名第20，地處中央山脈主稜北段，山頂有編號5984的三等三角點。 Kanahatu u ngangan nida u kilay han a buyu “tudung a buyu’” atu tudung nu masapukaway” , nikau talakaw nida kisasaan ku amisan nu tanul a kulul anu pasa wali ya macapaay a buyu’ , idaw ku masangkakuay a kilay a buyu’ u satalakaway u kilay nu amisan a masapukaway talakaw nida 3.607 a depah . 儘管稱為奇萊山的「主山」或「主峰」，但其高度卻低於北側在中央山脈主稜脈往東的分支脈上，有一等三角點的奇萊山最高峰奇萊主山北峰（標高3,607公尺）。“kilay” ina kamu nu Taywan yuncumin Sakidaya akamu: Sakizaya Sakidaya , kilay mutudu’ tu kalingku「奇萊」一詞原為台灣原住民撒奇萊雅族（撒奇萊雅語：Sakizaya、Sakidaya），「歧萊」原指花蓮，yu cince henay idaw ku cizu tini i nutipan a buyubuyu’an u kilay a buyu’ han , u kamu nu layak sulit sa u “awkilay” atu enal a kilay” .清治時期地圖將西邊的山嶺標為「'''岐萊山'''」，漢人轉訛寫為「澳奇萊」或「奇萊」，這支族群居住的美崙溪平原，被稱為「奇萊平原」。Katukuh i kadipunan nadikudan sa , u cizu nida u “tungus nu  kilay a buyu’” micukaymas katukuh ayda . 到了日治時期之後，地圖則標示為「'''䓫萊主山'''」，沿用至今。 Kilay a buyubuyu’an namakay amisan tatimulen duduc sat u nu amisan masapukapukaway , kilay a siikiay a buyu, u masapukaway, u kalulu han masa danggayay , atu nuamisan macapaay a masacabengay a caculilan .奇萊山區由北往南依序有北峰、奇萊池山、主峰、卡羅樓斷崖，及北端支脈屏風稜線等，nu timulan mutulin tu kilay a masabuyubuyu’ay a kilay a buyu’ , kilay nu timulan a masapukaway , mala matatulinay matatengteng maluyaluyay a masapukaway , nuamisan mutules tu hehuwan a maluyaluyay a pukapukawan , silaad I timilan tu nenkaeyakumutulin tu talakaway a buyubuyuan . nu timulan mutulin tu kilay a maluyaluyay a kilaylisan, kilay timulan a pukapukawan , mala tenektekay a pukapukawan a buyu’ , amisan sa mutules tu hehuwan a maluyaluyay a pukapukawan , timilan sa papulu’ nu nenkawyaku a maluyaluyay a buyubuyu’an .南側亦接續有以奇萊為名的群峰奇萊裡山、奇萊南峰，形成一系列綿延雄偉的山峰，北銜合歡群峰，南隔能高埡口連接能高群巒。namakayni i hehuwansan paengaw han maadih ku kulul nu kilay , misudikud tu cilcl kyu tabaki a adihan , lumeni’sa , u kaku nubuyu’ sakasenengan sa nu tademaw , yu katahekalan nu cilal misuayaw tu tayluke kyu “klbiun” u cayya kacebel nu matat sa 從合歡山遠望奇萊稜脊，常因背對陽光而顯龐大、漆黑，山嶽氣勢懾人，因面對日出太魯閣語klbiun即為瞇著眼睛看之意；duma sa kilaya buyu’ idaw ku sakatalawan kyu singangan , u demiad u balibali udadudad malalikeluh itini , kyu u ladem atu uul sawsawnu masumad caay katinengi , nu Taywan katuuday ku mapatayay mahetikay itini a buyu’ , sisa idaw ku nipangangan u “lumeni’ay a kilay” han kuni pangangan .再者，奇萊山素以險峻著名，氣候錯綜複雜，雲霧變幻莫測，是台灣發生最多山難的山區之一，所以有「'''黑色奇萊'''」的稱號。 u mazikuay a buyu’山難1897 a mihcaan , dipu nu hitay u muculilay ci sencianyilang u tawiy mukelid tu miditekay , u sayhu atu munanamay caysep a tatademawan , namakayni i u-se micumud amikinsa tu mabalatay a dadan nu silamalay atu nu tebanay a mabalatay a dadan idaw kuni patucek nu heni tu kakataluma’an , 1897年1月，日本陸軍步兵深堀安一郎大尉（相當於上尉）率測量、林學技師一行14人，由霧社出發探查中部橫貫鐵路與中部橫貫公路預定路線，tusaab a bulad mukayakay mulakuwit tu kilay a buyu’ a taynin i kalingku alaw mulalaw kuculil nu heni mahedaw , nadikudan sa namakay puliay a mitadasay tu umah a hasisiw masakaputay a tayni a mikilim itini i kilay a buyu pasa nu tipan sa u maibukay a sauwac nu pabawan2月預定翻越奇萊山往花蓮方向卻失聯，後來埔里撫墾署派出的搜救隊在奇萊山西方濁水溪上游霧社溪－米納肯溪谷合歡瀑布下方發現深堀一行的遺物，證實全隊遭殺害，是為深堀大尉事件. 14dvmd1isbfkvm62bbixr4io6pg4bi5 0 13032 141612 2026-10-12T01:30:53Z Puhay Uuy 3410 napatizeng tu kasabelih, lacul ku "[[kakuniza:Puhay Uuy]]" 141612 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] 59osq7m8biw7efgcov5jie7apymvjn6 141613 141612 2026-10-12T01:31:29Z Puhay Uuy 3410 141613 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang 油炸鷹嘴豆餅 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang “kamu nu alapu sa فلافل [falaːfil] sipulay a mamu sa ：פלאפל，nu amilika akamu sa falafel” nu cungtung a ngangan nu lami’ , sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang atu cantuni palamelen mala sapaseni i kakanan .油炸鷹嘴豆餅（阿拉伯語：فلافل [falaːfil] ^ⓘ，希伯來語：פלאפל，英語：falafel /fəˈlɑːfəl/），又名中東蔬菜球、油炸鷹嘴豆餅，是中東一帶的菜色，用鷹嘴豆或蠶豆泥加上調味料所做成的。 u yiseli a tademaw cunusan nuheni tu tumatu , bidawul atu maynayce sapalamel miseni i samince , alapu atademaw atu yitay a tademaw palesetan a tademaw malecad amin sakaydihan nu heni a muka . 以色列人會加上番茄，黃瓜和美乃滋等等的調味料當作三明治的餡料，阿拉伯人與猶太人（巴勒斯坦人）同樣愛吃。 naemekan 歷史 6o1teea99kc1v945erfze7uhj402nsd 141614 141613 2026-10-12T01:32:07Z Puhay Uuy 3410 141614 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang 油炸鷹嘴豆餅 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang “kamu nu alapu sa فلافل [falaːfil] sipulay a mamu sa ：פלאפל，nu amilika akamu sa falafel” nu cungtung a ngangan nu lami’ , sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang atu cantuni palamelen mala sapaseni i kakanan .油炸鷹嘴豆餅（阿拉伯語：فلافل [falaːfil] ^ⓘ，希伯來語：פלאפל，英語：falafel /fəˈlɑːfəl/），又名中東蔬菜球、油炸鷹嘴豆餅，是中東一帶的菜色，用鷹嘴豆或蠶豆泥加上調味料所做成的。 u yiseli a tademaw cunusan nuheni tu tumatu , bidawul atu maynayce sapalamel miseni i samince , alapu atademaw atu yitay a tademaw palesetan a tademaw malecad amin sakaydihan nu heni a muka . 以色列人會加上番茄，黃瓜和美乃滋等等的調味料當作三明治的餡料，阿拉伯人與猶太人（巴勒斯坦人）同樣愛吃。 naemekan 歷史sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang u linga tu sa idaw ku calilaw . u kamu nu hen isa nay i ayci ku sayaway , satabalay naw kepute a tademaw yu pakasawan sa mala sapikutay nu heni tu titi amukan .油炸鷹嘴豆餅的起源有爭議，通常認為它起源於埃及，最早是科普特人在大齋期作為肉的替代物使用的。Itawya ci yalisan naw minatu a tukay , u mahiniay a kakanen mukilu tu nipahusu katukuh i cungtung .由於亞歷山大城是港口城市，這種食物就隨著傳播到了中東。Nadikudan sa katukuh i lihuwante , itini kina sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang makutay ku cantu. 隨後這種食物傳播到了黎凡特，在這裡鷹嘴豆取代了蠶豆。 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang u kamu neheni sa u Falafel mahini sa huwalahuy atunu cungtung a lami’ u kasenengan nu henikakawsan a kakaneng . culo6k7m5cfn6z4xlmps87bmiy25mx1 141615 141614 2026-10-12T01:32:45Z Puhay Uuy 3410 141615 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang 油炸鷹嘴豆餅 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang “kamu nu alapu sa فلافل [falaːfil] sipulay a mamu sa ：פלאפל，nu amilika akamu sa falafel” nu cungtung a ngangan nu lami’ , sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang atu cantuni palamelen mala sapaseni i kakanan .油炸鷹嘴豆餅（阿拉伯語：فلافل [falaːfil] ^ⓘ，希伯來語：פלאפל，英語：falafel /fəˈlɑːfəl/），又名中東蔬菜球、油炸鷹嘴豆餅，是中東一帶的菜色，用鷹嘴豆或蠶豆泥加上調味料所做成的。 u yiseli a tademaw cunusan nuheni tu tumatu , bidawul atu maynayce sapalamel miseni i samince , alapu atademaw atu yitay a tademaw palesetan a tademaw malecad amin sakaydihan nu heni a muka . 以色列人會加上番茄，黃瓜和美乃滋等等的調味料當作三明治的餡料，阿拉伯人與猶太人（巴勒斯坦人）同樣愛吃。 naemekan 歷史sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang u linga tu sa idaw ku calilaw . u kamu nu hen isa nay i ayci ku sayaway , satabalay naw kepute a tademaw yu pakasawan sa mala sapikutay nu heni tu titi amukan .油炸鷹嘴豆餅的起源有爭議，通常認為它起源於埃及，最早是科普特人在大齋期作為肉的替代物使用的。Itawya ci yalisan naw minatu a tukay , u mahiniay a kakanen mukilu tu nipahusu katukuh i cungtung .由於亞歷山大城是港口城市，這種食物就隨著傳播到了中東。Nadikudan sa katukuh i lihuwante , itini kina sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang makutay ku cantu. 隨後這種食物傳播到了黎凡特，在這裡鷹嘴豆取代了蠶豆。 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang u kamu neheni sa u Falafel mahini sa huwalahuy atunu cungtung a lami’ u kasenengan nu henikakawsan a kakaneng .油炸鷹嘴豆餅（通常稱為 Falafel，音譯為「法拉費」或「中東蔬菜球」）是一道非常經典的中東傳統蔬食小吃。u tatelungan nu henu sa sadawmi hank u nisalami’ atu mibuwah tu laway nupalang a lihum Chickpeas atu cantu Fava beans ku sakaysasa , pacumud han tu cancanan a bangsisay a lutuk atu bangsisay a nimelmelan tu misaapuk , penec han tu misakimulu atu misakibetul mahida u piyang sa , padeng hantu I mukulkulay a simal a misatinpula anu macelah tu cinida sa Alahan tu u labu nida dawmi yadahku salang .​它主要以煮軟或泡發的**鷹嘴豆（Chickpeas）或蠶豆（Fava beans）**為基底，加入各式新鮮香草與辛香料磨碎成泥，絞壓成小圓球或厚餅狀後，放入滾油中炸至外表金黃酥翠、內部軟嫩多汁。 ​u tungus kakanen sa u asu’ 核心特色與口感 ​u asu’ nida yadah ku canan: u hekal nu pudac asu’ m1k30bowixn3pa6h7f892nzm85zdsow 141616 141615 2026-10-12T01:33:33Z Puhay Uuy 3410 141616 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang 油炸鷹嘴豆餅 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang “kamu nu alapu sa فلافل [falaːfil] sipulay a mamu sa ：פלאפל，nu amilika akamu sa falafel” nu cungtung a ngangan nu lami’ , sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang atu cantuni palamelen mala sapaseni i kakanan .油炸鷹嘴豆餅（阿拉伯語：فلافل [falaːfil] ^ⓘ，希伯來語：פלאפל，英語：falafel /fəˈlɑːfəl/），又名中東蔬菜球、油炸鷹嘴豆餅，是中東一帶的菜色，用鷹嘴豆或蠶豆泥加上調味料所做成的。 u yiseli a tademaw cunusan nuheni tu tumatu , bidawul atu maynayce sapalamel miseni i samince , alapu atademaw atu yitay a tademaw palesetan a tademaw malecad amin sakaydihan nu heni a muka . 以色列人會加上番茄，黃瓜和美乃滋等等的調味料當作三明治的餡料，阿拉伯人與猶太人（巴勒斯坦人）同樣愛吃。 naemekan 歷史sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang u linga tu sa idaw ku calilaw . u kamu nu hen isa nay i ayci ku sayaway , satabalay naw kepute a tademaw yu pakasawan sa mala sapikutay nu heni tu titi amukan .油炸鷹嘴豆餅的起源有爭議，通常認為它起源於埃及，最早是科普特人在大齋期作為肉的替代物使用的。Itawya ci yalisan naw minatu a tukay , u mahiniay a kakanen mukilu tu nipahusu katukuh i cungtung .由於亞歷山大城是港口城市，這種食物就隨著傳播到了中東。Nadikudan sa katukuh i lihuwante , itini kina sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang makutay ku cantu. 隨後這種食物傳播到了黎凡特，在這裡鷹嘴豆取代了蠶豆。 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang u kamu neheni sa u Falafel mahini sa huwalahuy atunu cungtung a lami’ u kasenengan nu henikakawsan a kakaneng .油炸鷹嘴豆餅（通常稱為 Falafel，音譯為「法拉費」或「中東蔬菜球」）是一道非常經典的中東傳統蔬食小吃。u tatelungan nu henu sa sadawmi hank u nisalami’ atu mibuwah tu laway nupalang a lihum Chickpeas atu cantu Fava beans ku sakaysasa , pacumud han tu cancanan a bangsisay a lutuk atu bangsisay a nimelmelan tu misaapuk , penec han tu misakimulu atu misakibetul mahida u piyang sa , padeng hantu I mukulkulay a simal a misatinpula anu macelah tu cinida sa Alahan tu u labu nida dawmi yadahku salang .​它主要以煮軟或泡發的**鷹嘴豆（Chickpeas）或蠶豆（Fava beans）**為基底，加入各式新鮮香草與辛香料磨碎成泥，絞壓成小圓球或厚餅狀後，放入滾油中炸至外表金黃酥翠、內部軟嫩多汁。 ​u tungus kakanen sa u asu’ 核心特色與口感 ​u asu’ nida yadah ku canan: u hekal nu pudac asu’masatinpula , ngicih han duma ku bangsi singangicihan , idaw ku bangsi nu lihum idaw ku bangsi nu lutuk .口感豐富： 外皮炸得相當酥脆，咬下去裡面則是香濃綿密、充滿豆香與香草香氣。micidek ku bangsi nida , pacaahan tu bangsisay a lami u kincay nu helan tamanigi suwantaw atuhuysiyang sapabangsi Cumin atu uehun Coriander , malakalak ku bangsi micidek ku bangsisnida .風味獨特： 常加入芫荽（香菜）、荷蘭芹（洋香菜）、洋蔥、蒜頭，以及小茴香粉（Cumin）與芫荽籽粉（Coriander），散發出獨特的中東香料風味。 ​saialubuen a sanmince “Pita Sandwich”：口袋餅三明治（Pita Sandwich）：y ani satimpulaan a iaway nu palang a piyang saahemawen a mipenec  , pacumud han i alubu :Pita: nu labu , palamelen tu mataay a lami’ bidawul, tumatu, nipacikahan akulang , basbas han tu sema a tawyu “Tahini” anu caay sa u yuke pasopasip . mt91kls1epyx0ccymmi980nb5h37rux 141617 141616 2026-10-12T01:34:06Z Puhay Uuy 3410 141617 wikitext text/x-wiki [[kakuniza:Puhay Uuy]] sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang 油炸鷹嘴豆餅 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang “kamu nu alapu sa فلافل [falaːfil] sipulay a mamu sa ：פלאפל，nu amilika akamu sa falafel” nu cungtung a ngangan nu lami’ , sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang atu cantuni palamelen mala sapaseni i kakanan .油炸鷹嘴豆餅（阿拉伯語：فلافل [falaːfil] ^ⓘ，希伯來語：פלאפל，英語：falafel /fəˈlɑːfəl/），又名中東蔬菜球、油炸鷹嘴豆餅，是中東一帶的菜色，用鷹嘴豆或蠶豆泥加上調味料所做成的。 u yiseli a tademaw cunusan nuheni tu tumatu , bidawul atu maynayce sapalamel miseni i samince , alapu atademaw atu yitay a tademaw palesetan a tademaw malecad amin sakaydihan nu heni a muka . 以色列人會加上番茄，黃瓜和美乃滋等等的調味料當作三明治的餡料，阿拉伯人與猶太人（巴勒斯坦人）同樣愛吃。 naemekan 歷史sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang u linga tu sa idaw ku calilaw . u kamu nu hen isa nay i ayci ku sayaway , satabalay naw kepute a tademaw yu pakasawan sa mala sapikutay nu heni tu titi amukan .油炸鷹嘴豆餅的起源有爭議，通常認為它起源於埃及，最早是科普特人在大齋期作為肉的替代物使用的。Itawya ci yalisan naw minatu a tukay , u mahiniay a kakanen mukilu tu nipahusu katukuh i cungtung .由於亞歷山大城是港口城市，這種食物就隨著傳播到了中東。Nadikudan sa katukuh i lihuwante , itini kina sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang makutay ku cantu. 隨後這種食物傳播到了黎凡特，在這裡鷹嘴豆取代了蠶豆。 sa tinpulaan ku laway nu palang malapiyang u kamu neheni sa u Falafel mahini sa huwalahuy atunu cungtung a lami’ u kasenengan nu henikakawsan a kakaneng .油炸鷹嘴豆餅（通常稱為 Falafel，音譯為「法拉費」或「中東蔬菜球」）是一道非常經典的中東傳統蔬食小吃。u tatelungan nu henu sa sadawmi hank u nisalami’ atu mibuwah tu laway nupalang a lihum Chickpeas atu cantu Fava beans ku sakaysasa , pacumud han tu cancanan a bangsisay a lutuk atu bangsisay a nimelmelan tu misaapuk , penec han tu misakimulu atu misakibetul mahida u piyang sa , padeng hantu I mukulkulay a simal a misatinpula anu macelah tu cinida sa Alahan tu u labu nida dawmi yadahku salang .​它主要以煮軟或泡發的**鷹嘴豆（Chickpeas）或蠶豆（Fava beans）**為基底，加入各式新鮮香草與辛香料磨碎成泥，絞壓成小圓球或厚餅狀後，放入滾油中炸至外表金黃酥翠、內部軟嫩多汁。 ​u tungus kakanen sa u asu’ 核心特色與口感 ​u asu’ nida yadah ku canan: u hekal nu pudac asu’masatinpula , ngicih han duma ku bangsi singangicihan , idaw ku bangsi nu lihum idaw ku bangsi nu lutuk .口感豐富： 外皮炸得相當酥脆，咬下去裡面則是香濃綿密、充滿豆香與香草香氣。micidek ku bangsi nida , pacaahan tu bangsisay a lami u kincay nu helan tamanigi suwantaw atuhuysiyang sapabangsi Cumin atu uehun Coriander , malakalak ku bangsi micidek ku bangsisnida .風味獨特： 常加入芫荽（香菜）、荷蘭芹（洋香菜）、洋蔥、蒜頭，以及小茴香粉（Cumin）與芫荽籽粉（Coriander），散發出獨特的中東香料風味。 ​saialubuen a sanmince “Pita Sandwich”：口袋餅三明治（Pita Sandwich）：y ani satimpulaan a iaway nu palang a piyang saahemawen a mipenec  , pacumud han i alubu :Pita: nu labu , palamelen tu mataay a lami’ bidawul, tumatu, nipacikahan akulang , basbas han tu sema a tawyu “Tahini” anu caay sa u yuke pasopasip .將炸好的鷹嘴豆餅稍微壓碎，塞入中東口袋餅（Pita）中，搭配生菜、黃瓜、番茄、酸菜，並淋上**芝麻醬（Tahini）**或優格醬。​nu lami’ anu palamelen hamin han i sala , u laway nu palang a piyang “Hummus”, u hemay atu salapalamelen amicukaymas mukan . 蔬食拼盤（Falafel Platter）：作為主食搭配烤蔬菜、鷹嘴豆泥（Hummus）、米飯或沙拉一起食用。 5hp3rk8afekn7a90plesehpi91pqq36