Wikipidia
taywiki
https://tay.wikipedia.org/wiki/T%E2%80%99ringan_na_zzngayan
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
case-sensitive
media
kin iniptnaq
spkayal
cinzyuwaw
spkayal cinzyuwaw
Wikibitia
spkayal Wikibitia
biru’ na zayzyuwaw
spkayal squ biru’ na zayzyuwaw
mediawiki
spkayal qu mediawiki
panmwo
spkayal sa panmwo
sni sa pinraw nya smbbaq
spkayal sa sni sa pinraw nya smbbaq
zyuwaw na
spkayal sa zyuwaw na
TimedText
TimedText talk
模組
模組討論
Event
Event talk
mqu
0
2365
65560
61122
2026-05-21T03:42:51Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65560
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
7nk0v2k1afrs4z2a5lq8t52z8f0dg0j
65561
65560
2026-05-21T03:43:00Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65561
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
4aqfqad76i6sn7xbnvpon48r7l2kcqo
65562
65561
2026-05-21T03:43:15Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65562
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
b582sq1iv8k9eh9yku0zns19lttd5pp
65563
65562
2026-05-21T03:44:41Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65563
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、、、
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
cpkyuaqdilut4gqpgqhlfvw563h31ja
65564
65563
2026-05-21T03:45:09Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65564
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、、
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
5vxyzxaso1dna3j10ucio8to2kodd2l
65565
65564
2026-05-21T03:46:52Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65565
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
1ufmv7595mn92xxc2lxry8kx6xge6pr
65566
65565
2026-05-21T03:47:06Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65566
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
smfz7r734bh08lx7bqvhpl7n043ik0f
65567
65566
2026-05-21T03:47:19Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65567
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
m1ps18txkuivvzdyatqqya0ql7kdl9v
65568
65567
2026-05-21T03:47:29Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65568
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面找尋食物
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
kuit98ymkaq53foyxikpwurg4bn3up6
65569
65568
2026-05-21T03:47:41Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65569
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面找尋食物。
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
3lc09ae2v7d37r9fs9a704sug30e76q
65570
65569
2026-05-21T03:57:01Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65570
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面找尋食物。牠很擅長
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
0mw3r5hmpvxf9g5w2kf20hq64kgdtxn
65571
65570
2026-05-21T03:57:11Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65571
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面找尋食物。牠很擅長躲藏在
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
gj746tlovwsw20tjy9rzyos2ba2lgzb
65572
65571
2026-05-21T03:58:00Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65572
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面找尋食物。牠很擅長躲藏在草叢的影子裡。
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
8qri79pgalu89g2fdluk9b31mhz7rl3
65573
65572
2026-05-21T03:58:17Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65573
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面找尋食物。牠很擅長躲藏在草叢的影子裡。夏天到的時候，
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
3jl5pse4n91wd5nbgamrsw00k19x8ob
65574
65573
2026-05-21T03:58:45Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65574
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面找尋食物。牠很擅長躲藏在草叢的影子裡。夏天到的時候，就會有很多蛇出現。
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
iyaaft0ttk427jxjzshz50tw09isru7
65575
65574
2026-05-21T03:58:55Z
Maya Yuri lalu mu
1830
65575
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Snakes Diversity.jpg|thumb|Snakes Diversity]]
==mqu (蛇)==
cingay kinlgan [[lalu]] na mqu. maki qu mhetung, klang, kinbunik, kor. mhngan lga muwah hmkangi niqun nha tanux. blaq nha tlqing sa sasaw kk’man uruw. ’bagan lga cingay balay mqu lmosay la.
蛇的名字有很多種類。有百步蛇、赤尾青竹絲、臭青母、錦蛇。傍晚時牠會到外面找尋食物。牠很擅長躲藏在草叢的影子裡。夏天到的時候，就會有很多蛇出現。
bbtunux ka iyat pinqmahan ga, cyux si i ps’ni na mqu.
si kte mtasiq ru mkzyay ngungu’ nya’ qu mqu lga, nanu’ yasa qu klang hiya’ pi.
qruzyux balay mqu qasa.
'bagan lga cingay mhtuw qu mqu la.pinbaqi ay.
p6fyh9rktg6q5cg43z4k9xwraswl8cj
p’iyuw misuw ru sraral nqu gaga nniqun Tayal 泰雅族今昔吃食習慣的變化
0
3447
65583
64883
2026-05-21T06:31:41Z
Seku300228
1609
/* 泰雅族傳統文化 */
65583
wikitext
text/x-wiki
== '''泰雅族傳統文化''' ==
pincyakan ta Tayal ini llamu qqaya ru hoqil lga yasa la. yan tahuk, skulu, suling, tatah, tmami nqu pcyakan.s’agal cyugal tunux srxun ta hka. tbali nanak qaya puyan ta.s’umuk qlcing ini ga abaw gayaw. lalaw ru buli hmobing qsinuw,qulih ru ramat tbihi. maniq ta ita tayal si agal qba. nbuw qwaw, ayang ru uba ga shaw ta skway ru qhzi.ini ulu cimu ru magal bway pring tcimu ta. hmobing knutan lgan kyahil ru si thki qsya’ syun cimu niqun la.
maki uzi smkzyak qsinuw ini ga tmami tmmyan ru skun ta.
qnxan ta mrhuw sraral hiya ga mqumah mnayang ru hriq hngawan lga mhung brusa ru qbuyang. pqmahan kinmhgan Tayal ga gmluw ta qmisan ru 'bagan mqumah. ringun mnayang sa 1~7 byacing. 7~8 byacing lga lmom la.mnayang lozi qu 8~12 byacing. 11~12 byacing lmom ta lozi. miyan qani binkgan qnxan ta tayal.mqumah qani ga zyaw ta kwara mlikuy ki kneril. maki’ balay gaga qmes ta mnayang ru kluh. qnxan kinbhgan tayal mita kayal.
mtzyaw ru mgluw zyaw mqumah mizil qmes. qani ga maki’ nanak gaga sqmes mqmahan. ringun kayal bkgun ga yan sm’atu mnayang, sm’atu, sinbabaw gmahing, t’aring kmluh, pt’gaga n’qya, smku khu, smyus.
wahan basu qu tuqi北橫lga, wal si mn_gyut ungat qu qmayah trakis. piyang nniqun ta trakis ru sehuy uzi ga, ’yugun ta maniq mami pagay slaq.ginaw ta qnxan wal si p’iyuw uzi. ungat trakis lga mskongat pizil kmluh. kbalay qwaw ru gobun lmuhuw uzi ga sblus la. minkahul trakis m’ubuy ita squ rhzyal ru gaga binkesan. hekil trakis hmngu walu ga shhya s’inu qniqan maku trang laqi saku.
knbaq maku cipok saku hga, maki syaw llyung qmayah trakis na yutas Yumin. squzi i gasil kwara takan ru kukang. tkron sazing ini ga cyugal tekuy na btunux ru sqeway sa syaw ru babaw na qmayah trakis. skaki’ ta syaw qmayah shuluy ta qutux takan lga wal si kang kang smyang hngyang qu takan ru kukang. spgyay ta mwah matuk trakis pzit. “baha hmswa’ trakis ga stngi niqun ita Tayal.” muci sqani kmal yutas maku Yumin.
kwara qmes ta ga, miyan smyus, sm’atu, t’aring kmluh ringun squ trakis kwara. kluhun ta trakis qutux qutux bhlan pgyan wagi. kzyay lga skun zik khu. galun cikay trakis ssxu’ sqaniq.
misuw qani qalang bnkis ki mrkyas. nyux msbah muhi trakis.30, 40 kawas htgan tayal ga, ini nha zngi hazi qniqan nha trakis. mtbah muhi trakis soni. knan mnglung ga, aw ini mcbaq gaga inkyasan nanak. iyat hazi thoyay piyang sqaniq mtngi ktu hiya.
sraral hga si ga muhi trakis yasa maki’ skalay ta qwaw ru nbun ta qwaw. bhuyaw qu nuhi ta trakis ga, yasa maki’ thay nya skalay ta qwaw. ini balay ptnaq kluhun ta qutux qutux kayal. nanu yasa iyat balay kinqeri na zyaw qu kbalay qwaw qani. ini kpira knalay nya ru cinhriq kinhmit balay. qwaw trakis si ga qmes smyus yasa pnbun. ini ga magal giqas kneril pnbun ta lpyung.
gyahan qwaw trakis lga, sbazi tgalu utux binkesan. qutux qhzi squnan pssyuw mnbuw ru pglengun mqwas lmuhuw qu lpyung. yasa baqun squ msgamil puqing kinholan nha. kahul qalang rhzyal ru lalu lpyung. yasa baqun ’buyan puqing ramu ru iyuw cinngasal smyuk lmuhuw la. si kssyuw lmuhuw mlhaw qutux bingi tehuk slwan. ini ktnaq misuw qani. cyux sobeh ru khway biran na “bicyu”. sinbilan gaga lmuhuw pssyuw nbuw qwaw sraral ga iyat balay son nqu “qwaw piru” hyuci pnbun.
lahang Taywan Kokumin sebu lga, mn_gyut hoyaw qnxan ssquliq. bicyu ru tbaku mzyup qalang uzi. kahul wahan qwaw sqani wal klokah mheriq gaga qnxan qalang. maki’ ppongan ke ga, qutux yuyut bicyu pyugun qutux lituk slaq ma. bleqi mnglung sinbilan binkesan nqu qwaw trakis ga, skaki’ kinbahan qani wal m’iyuw ksokan nya la. pnbu qwaw na misuw ungat pngsa gaga binkesan ta la.
qniqan Tayal sraral squ qwow trakis, kuni trakis, mami takan, kuni guquh payat qani. skayal cikay pinklayan nya.
一、qwow trakis, qaya kbalay qwow ga trakis nqlay, banan, sumun. tnaq klayan nha. misuw ungat hazi trakis hiya la. qwow sumun ktan ta kryax la ru plquy hazi hiya. mhebung cikay qu qwow trakis hiya. muci sqani kbalay,
1.agal tamul.
2.thkun hoqil mami ru lwani ltu qsya’ ru sawan pkzyay.
3.si tamul p’imaw.
4.tkron yuyut wakun blaq mumuk. kya 7 ryax lga baqun nbuw la.
二、kuni trakis, mbul bwax trakis smka ryax lga tkron zik kulu ru psklwan. mhoqil mami lga skon si zik qongu tmapaq. tpaqan squ rngil na kuni tapaq ana ga ini trngil g’nux blaq balay niqun.
三、mami takan,
qqaya nya, sumun qutux smka tncin. mpuw takan. mpuw abaw guquh. klayan,
1.mbuw bwax sumun payat spung.
2.qwaxan takan ruma ru tkron bwax sumun kya pitux ksu’un nya. 3.kron qsya’ ptnaq sumun su’un nya ru s’agal abaw guquh s’utun ngqwaq takan.
4.pshyu srxun zik kluban. ringu tltu qsya’ tmahuk kya patul spung.
5.niqun ga pkon squ tgaliq na takan. qopun takan lga yasa si niqi kya sabu laban takan uzi.
四、kuni guquh,
qqaya nya, bwax sumun (ini ga trakis) qutux tncing. guquh magal abaw guquh magal gasing khi sazing klayan,
1. qtaban hkuy payat qu abaw guquh. thkun kilux qsya’ ru yupun zik kilux qsya’ qu abaw tehuk qrqul mhnuk abaw lga qwaxan tltu qsya’ sawan la.
2. mbuw bwax sumun (ini ga trakis) payat spung.
3. sawan qpuxan bwax sumun (ini ga trakis) ru tkron zzik kulu. sklwan patul spung.
4.hoqil sumun (ini ga trakis) ru s’imaw squ tnapaq guquh. klayan magal qnapan.
5.magal qutux qnapan sbun qyupun zik abaw guquh ru bhlan gasing skuluk sklwan pusal spung lga yasa la.
6.galun pinsklwan kuni guquh ru hbingun knutan. qzyuq walu maniq ini ga pgluw tana, maqaw, qurip mani uzi.
ktan ta payat qnaniq Tayal iyat ptngi ktu nanak. qnahaw su ptnaqun smi inlungan ggluw, syunaw gaga snbil binkesan ru mngungu ksayux cinbwanan. yan “qwow trakis” ga piyang bbazi smyus ru pslkotas. tgalu utux bhuyaw ru mizil pyaran yaqih utux. “plaw maniq qalang” kyan mqutux inlungan qalang ru pngsa pkrraw ggluw. qani qu kinbhgan gaga qniqan Tayal.
我族傳統的烹調簡易器具少而煮熟就好，以煮、蒸、燒烤、炭烤、醃漬等料理方式。爐灶以三塊石頭豎立砌起，炊具僅圓底鍋一個，木製鍋蓋或以芋葉覆蓋。以刀切肉，小刀切魚和蔬菜。族人用餐直接用手從鍋中抓來食用，酒、湯、粥類食物，則以瓠杯、竹杯舀來喝。族人不易得鹽，常以鹽膚木鹽果代替鹽。獸肉連皮帶骨切成大塊，水煮加鹽食用；也會做成燻肉或醃漬儲存備用。
古昔我們族人的生活步驟就是農耕作息中帶有狩獵活動。族人傳統農作依季節施作分冷天、熱天。通常1~7月為上半年開墾期，7~8月間即可焚燒。8~12月為下半年開墾期，11~12月間做焚燒的作息時序。農耕為男女皆須從事，播種、收穫都有一定的祭祀祖靈儀式。族人傳統生活隨季節運轉而衍生許多與農耕有關的祭儀，都有一定的行事規範，並發展出各種農事祭儀，依時序可分開墾祭、播種祭、拔草祭、摘穗祭、試新米、入倉、祖靈祭等祭儀。
自從有水稻與北橫公路通車後，部落的小米田愈漸消失，族人的主食也從小米、芋薯和旱稻轉變成水稻白米之後，族人的生活習慣也為之改變，沒了小米，收穫祭失去了原意，釀酒文化與飲酒吟唱古調也失了原味。「小米」建立族人與土地和文化的連結，沾蜂蜜的小米粑是我兒時味蕾的甜蜜回憶。
記得兒時溪邊外公Yumin的小米田，用竹鈸及各式各樣的罐頭罐子內，裝二、三塊小石頭或二個罐子串一起，再掛在小米田周圍的繩子上，在小米田一角拉竹鈸帶動罐子碰撞及竹鈸開合擊打發出啪啪的聲響，以趕跑來吃食小米的麻雀。我外公Yumin說：「小米是填飽我們泰雅族的主食。」
我們所有的祭典，如：祖靈祭、播種祭、摘穗祭都與小米有密切的關係。小米收穫時，將這些結穗一捆一捆的曬在大太陽下，曬乾後收進倉庫保存，只拿取需要食用的以臼搗殼及糠。
近年雖有部分部落與耆老和有心人士復育小米文化，小米在我們30、40年代的飲食生活裡有深刻的印象與記憶。現在的復育小米，個人認為會有文化象徵與教育的意義，還不致於會成為生活中的必須品與依賴。
在以前的時候，要喝的酒必須拿自己種的小米來釀製，且小米要豐收，才能拿部分來釀酒。不過，小米的收穫量，每一年都不一樣。因此，釀造小米酒是很不容易的事，數量極有限，相當的珍貴。小米酒只有在祭儀時用做sbaziy祭祖的飲料，或者結婚時和貴賓來訪時才會看得到的待客飲品。
小米酒開封後，耆老會敬謝祖靈祈禱祝福並做sbaziy的動作(手指沾杯酒彈灑敬謝祖靈)，一杯酒一人一口傳飲，邀請賓客先古調吟唱一段，且聆聽其溯源對位與否，從古調詞裡出現的人名、地名，可推敲出祖先源流、部落遷徙與族群系統間的關係，再換主人來回應，這樣一來一回的大都會聊上通宵。不像現代公賣局的「米酒」便宜又方便，原有優雅的喝酒文化敵不過今日尚青ㄟ「啤酒」的快與爽啊！
國民政府來台後，民生物資慢慢豐饒，米酒、菸等開始進入部落後，開始嚴重影響部落的生活，甚至還聽說一瓶米酒換一塊田地的事情發生。試想祖先流傳小米酒的香醇到了我們這一代真的已走味了嗎？今日的飲酒文化再也不是昔日的分享文化了。
昔日我族的小米酒、小米糕、竹筒飯、芭蕉糕點等四種食品製作方法與流程，簡單的說明如下：
一、小米酒：族人釀酒的主要原料有小米、高梁、糯米等，而釀造的方法與過程大致相同。現今小米較缺，所見多為糯米酒，色澤較白，小米酒略帶米黃色。而釀造法：
1、發酵的酒麴。
2、米煮熟後，沖冷水，瀝乾。
3、加入酒麴，攪拌。
4、裝罐使其發酵，約7天後就能飲用。
二、小米糕：先將小米浸泡水中約半天，再將其放入蒸籠裡蒸煮，蒸熟後放進石臼或木臼裡搗，製成帶點黏性的糕餅，吃起來非常有嚼勁，但是不會黏牙，非常特別。
三、竹筒飯
材料：圓糯米1斤半、
竹筒10支、芭蕉葉10片。
做法：1、圓糯米洗淨泡水約4小時以上。
2、竹筒洗淨，放入浸泡過的糯米約7分滿。
3、再裝入水與糯米平，再取一片芭蕉葉，塞在竹筒口即可。
4、直立放入鍋中，由冷水開始煮40分鐘即可。
5、吃的時候，直接敲竹節處至裂開，剝開竹筒即可食用，竹膜會包覆在飯上。
四、芭蕉飯
材料：糯米(或小米)1斤
芭蕉5隻
芭蕉葉5片
細繩子2條
03tzc71kslmpiubw0kj9rqv24vin7kh
65584
65583
2026-05-21T06:33:04Z
Seku300228
1609
/* 泰雅族傳統文化 */
65584
wikitext
text/x-wiki
== '''泰雅族傳統文化''' ==
pincyakan ta Tayal ini llamu qqaya ru hoqil lga yasa la. yan tahuk, skulu, suling, tatah, tmami nqu pcyakan.s’agal cyugal tunux srxun ta hka. tbali nanak qaya puyan ta.s’umuk qlcing ini ga abaw gayaw. lalaw ru buli hmobing qsinuw,qulih ru ramat tbihi. maniq ta ita tayal si agal qba. nbuw qwaw, ayang ru uba ga shaw ta skway ru qhzi.ini ulu cimu ru magal bway pring tcimu ta. hmobing knutan lgan kyahil ru si thki qsya’ syun cimu niqun la.
maki uzi smkzyak qsinuw ini ga tmami tmmyan ru skun ta.
qnxan ta mrhuw sraral hiya ga mqumah mnayang ru hriq hngawan lga mhung brusa ru qbuyang. pqmahan kinmhgan Tayal ga gmluw ta qmisan ru 'bagan mqumah. ringun mnayang sa 1~7 byacing. 7~8 byacing lga lmom la.mnayang lozi qu 8~12 byacing. 11~12 byacing lmom ta lozi. miyan qani binkgan qnxan ta tayal.mqumah qani ga zyaw ta kwara mlikuy ki kneril. maki’ balay gaga qmes ta mnayang ru kluh. qnxan kinbhgan tayal mita kayal.
mtzyaw ru mgluw zyaw mqumah mizil qmes. qani ga maki’ nanak gaga sqmes mqmahan. ringun kayal bkgun ga yan sm’atu mnayang, sm’atu, sinbabaw gmahing, t’aring kmluh, pt’gaga n’qya, smku khu, smyus.
wahan basu qu tuqi北橫lga, wal si mn_gyut ungat qu qmayah trakis. piyang nniqun ta trakis ru sehuy uzi ga, ’yugun ta maniq mami pagay slaq.ginaw ta qnxan wal si p’iyuw uzi. ungat trakis lga mskongat pizil kmluh. kbalay qwaw ru gobun lmuhuw uzi ga sblus la. minkahul trakis m’ubuy ita squ rhzyal ru gaga binkesan. hekil trakis hmngu walu ga shhya s’inu qniqan maku trang laqi saku.
knbaq maku cipok saku hga, maki syaw llyung qmayah trakis na yutas Yumin. squzi i gasil kwara takan ru kukang. tkron sazing ini ga cyugal tekuy na btunux ru sqeway sa syaw ru babaw na qmayah trakis. skaki’ ta syaw qmayah shuluy ta qutux takan lga wal si kang kang smyang hngyang qu takan ru kukang. spgyay ta mwah matuk trakis pzit. “baha hmswa’ trakis ga stngi niqun ita Tayal.” muci sqani kmal yutas maku Yumin.
kwara qmes ta ga, miyan smyus, sm’atu, t’aring kmluh ringun squ trakis kwara. kluhun ta trakis qutux qutux bhlan pgyan wagi. kzyay lga skun zik khu. galun cikay trakis ssxu’ sqaniq.
misuw qani qalang bnkis ki mrkyas. nyux msbah muhi trakis.30, 40 kawas htgan tayal ga, ini nha zngi hazi qniqan nha trakis. mtbah muhi trakis soni. knan mnglung ga, aw ini mcbaq gaga inkyasan nanak. iyat hazi thoyay piyang sqaniq mtngi ktu hiya.
sraral hga si ga muhi trakis yasa maki’ skalay ta qwaw ru nbun ta qwaw. bhuyaw qu nuhi ta trakis ga, yasa maki’ thay nya skalay ta qwaw. ini balay ptnaq kluhun ta qutux qutux kayal. nanu yasa iyat balay kinqeri na zyaw qu kbalay qwaw qani. ini kpira knalay nya ru cinhriq kinhmit balay. qwaw trakis si ga qmes smyus yasa pnbun. ini ga magal giqas kneril pnbun ta lpyung.
gyahan qwaw trakis lga, sbazi tgalu utux binkesan. qutux qhzi squnan pssyuw mnbuw ru pglengun mqwas lmuhuw qu lpyung. yasa baqun squ msgamil puqing kinholan nha. kahul qalang rhzyal ru lalu lpyung. yasa baqun ’buyan puqing ramu ru iyuw cinngasal smyuk lmuhuw la. si kssyuw lmuhuw mlhaw qutux bingi tehuk slwan. ini ktnaq misuw qani. cyux sobeh ru khway biran na “bicyu”. sinbilan gaga lmuhuw pssyuw nbuw qwaw sraral ga iyat balay son nqu “qwaw piru” hyuci pnbun.
lahang Taywan Kokumin sebu lga, mn_gyut hoyaw qnxan ssquliq. bicyu ru tbaku mzyup qalang uzi. kahul wahan qwaw sqani wal klokah mheriq gaga qnxan qalang. maki’ ppongan ke ga, qutux yuyut bicyu pyugun qutux lituk slaq ma. bleqi mnglung sinbilan binkesan nqu qwaw trakis ga, skaki’ kinbahan qani wal m’iyuw ksokan nya la. pnbu qwaw na misuw ungat pngsa gaga binkesan ta la.
qniqan Tayal sraral squ qwow trakis, kuni trakis, mami takan, kuni guquh payat qani. skayal cikay pinklayan nya.
一、qwow trakis, qaya kbalay qwow ga trakis nqlay, banan, sumun. tnaq klayan nha. misuw ungat hazi trakis hiya la. qwow sumun ktan ta kryax la ru plquy hazi hiya. mhebung cikay qu qwow trakis hiya. muci sqani kbalay,
1.agal tamul.
2.thkun hoqil mami ru lwani ltu qsya’ ru sawan pkzyay.
3.si tamul p’imaw.
4.tkron yuyut wakun blaq mumuk. kya 7 ryax lga baqun nbuw la.
二、kuni trakis, mbul bwax trakis smka ryax lga tkron zik kulu ru psklwan. mhoqil mami lga skon si zik qongu tmapaq. tpaqan squ rngil na kuni tapaq ana ga ini trngil g’nux blaq balay niqun.
三、mami takan,
qqaya nya, sumun qutux smka tncin. mpuw takan. mpuw abaw guquh. klayan,
1.mbuw bwax sumun payat spung.
2.qwaxan takan ruma ru tkron bwax sumun kya pitux ksu’un nya. 3.kron qsya’ ptnaq sumun su’un nya ru s’agal abaw guquh s’utun ngqwaq takan.
4.pshyu srxun zik kluban. ringu tltu qsya’ tmahuk kya patul spung.
5.niqun ga pkon squ tgaliq na takan. qopun takan lga yasa si niqi kya sabu laban takan uzi.
四、kuni guquh,
qqaya nya, bwax sumun (ini ga trakis) qutux tncing. guquh magal abaw guquh magal gasing khi sazing klayan,
1. qtaban hkuy payat qu abaw guquh. thkun kilux qsya’ ru yupun zik kilux qsya’ qu abaw tehuk qrqul mhnuk abaw lga qwaxan tltu qsya’ sawan la.
2. mbuw bwax sumun (ini ga trakis) payat spung.
3. sawan qpuxan bwax sumun (ini ga trakis) ru tkron zzik kulu. sklwan patul spung.
4.hoqil sumun (ini ga trakis) ru s’imaw squ tnapaq guquh. klayan magal qnapan.
5.magal qutux qnapan sbun qyupun zik abaw guquh ru bhlan gasing skuluk sklwan pusal spung lga yasa la.
6.galun pinsklwan kuni guquh ru hbingun knutan. qzyuq walu maniq ini ga pgluw tana, maqaw, qurip mani uzi.
ktan ta payat qnaniq Tayal iyat ptngi ktu nanak. qnahaw su ptnaqun smi inlungan ggluw, syunaw gaga snbil binkesan ru mngungu ksayux cinbwanan. yan “qwow trakis” ga piyang bbazi smyus ru pslkotas. tgalu utux bhuyaw ru mizil pyaran yaqih utux. “plaw maniq qalang” kyan mqutux inlungan qalang ru pngsa pkrraw ggluw. qani qu kinbhgan gaga qniqan Tayal.
我族傳統的烹調簡易器具少而煮熟就好，以煮、蒸、燒烤、炭烤、醃漬等料理方式。爐灶以三塊石頭豎立砌起，炊具僅圓底鍋一個，木製鍋蓋或以芋葉覆蓋。以刀切肉，小刀切魚和蔬菜。族人用餐直接用手從鍋中抓來食用，酒、湯、粥類食物，則以瓠杯、竹杯舀來喝。族人不易得鹽，常以鹽膚木鹽果代替鹽。獸肉連皮帶骨切成大塊，水煮加鹽食用；也會做成燻肉或醃漬儲存備用。
古昔我們族人的生活步驟就是農耕作息中帶有狩獵活動。族人傳統農作依季節施作分冷天、熱天。通常1~7月為上半年開墾期，7~8月間即可焚燒。8~12月為下半年開墾期，11~12月間做焚燒的作息時序。農耕為男女皆須從事，播種、收穫都有一定的祭祀祖靈儀式。族人傳統生活隨季節運轉而衍生許多與農耕有關的祭儀，都有一定的行事規範，並發展出各種農事祭儀，依時序可分開墾祭、播種祭、拔草祭、摘穗祭、試新米、入倉、祖靈祭等祭儀。
自從有水稻與北橫公路通車後，部落的小米田愈漸消失，族人的主食也從小米、芋薯和旱稻轉變成水稻白米之後，族人的生活習慣也為之改變，沒了小米，收穫祭失去了原意，釀酒文化與飲酒吟唱古調也失了原味。「小米」建立族人與土地和文化的連結，沾蜂蜜的小米粑是我兒時味蕾的甜蜜回憶。
記得兒時溪邊外公Yumin的小米田，用竹鈸及各式各樣的罐頭罐子內，裝二、三塊小石頭或二個罐子串一起，再掛在小米田周圍的繩子上，在小米田一角拉竹鈸帶動罐子碰撞及竹鈸開合擊打發出啪啪的聲響，以趕跑來吃食小米的麻雀。我外公Yumin說：「小米是填飽我們泰雅族的主食。」
我們所有的祭典，如：祖靈祭、播種祭、摘穗祭都與小米有密切的關係。小米收穫時，將這些結穗一捆一捆的曬在大太陽下，曬乾後收進倉庫保存，只拿取需要食用的以臼搗殼及糠。
近年雖有部分部落與耆老和有心人士復育小米文化，小米在我們30、40年代的飲食生活裡有深刻的印象與記憶。現在的復育小米，個人認為會有文化象徵與教育的意義，還不致於會成為生活中的必須品與依賴。
在以前的時候，要喝的酒必須拿自己種的小米來釀製，且小米要豐收，才能拿部分來釀酒。不過，小米的收穫量，每一年都不一樣。因此，釀造小米酒是很不容易的事，數量極有限，相當的珍貴。小米酒只有在祭儀時用做sbaziy祭祖的飲料，或者結婚時和貴賓來訪時才會看得到的待客飲品。
小米酒開封後，耆老會敬謝祖靈祈禱祝福並做sbaziy的動作(手指沾杯酒彈灑敬謝祖靈)，一杯酒一人一口傳飲，邀請賓客先古調吟唱一段，且聆聽其溯源對位與否，從古調詞裡出現的人名、地名，可推敲出祖先源流、部落遷徙與族群系統間的關係，再換主人來回應，這樣一來一回的大都會聊上通宵。不像現代公賣局的「米酒」便宜又方便，原有優雅的喝酒文化敵不過今日尚青ㄟ「啤酒」的快與爽啊！
國民政府來台後，民生物資慢慢豐饒，米酒、菸等開始進入部落後，開始嚴重影響部落的生活，甚至還聽說一瓶米酒換一塊田地的事情發生。試想祖先流傳小米酒的香醇到了我們這一代真的已走味了嗎？今日的飲酒文化再也不是昔日的分享文化了。
昔日我族的小米酒、小米糕、竹筒飯、芭蕉糕點等四種食品製作方法與流程，簡單的說明如下：
一、小米酒：族人釀酒的主要原料有小米、高梁、糯米等，而釀造的方法與過程大致相同。現今小米較缺，所見多為糯米酒，色澤較白，小米酒略帶米黃色。而釀造法：
1、發酵的酒麴。
2、米煮熟後，沖冷水，瀝乾。
3、加入酒麴，攪拌。
4、裝罐使其發酵，約7天後就能飲用。
二、小米糕：先將小米浸泡水中約半天，再將其放入蒸籠裡蒸煮，蒸熟後放進石臼或木臼裡搗，製成帶點黏性的糕餅，吃起來非常有嚼勁，但是不會黏牙，非常特別。
三、竹筒飯
材料：圓糯米1斤半、
竹筒10支、芭蕉葉10片。
做法：1、圓糯米洗淨泡水約4小時以上。
2、竹筒洗淨，放入浸泡過的糯米約7分滿。
3、再裝入水與糯米平，再取一片芭蕉葉，塞在竹筒口即可。
4、直立放入鍋中，由冷水開始煮40分鐘即可。
5、吃的時候，直接敲竹節處至裂開，剝開竹筒即可食用，竹膜會包覆在飯上。
四、芭蕉飯
材料：糯米(或小米)1斤
芭蕉5隻
芭蕉葉5片
細繩子2條
做法：1、芭蕉葉取正方形狀，煮滾熱水，再把芭蕉葉浸泡熱水中至燙軟後沖冷水降溫瀝乾備用。
2、糯米(或小米)泡水四小時以上備用。
3、糯米(或小米)瀝乾水，入蒸桶，桶底置入鍋，蒸約40分鐘蒸熟。
4、將蒸熟的糯米飯(或小米)與搗成泥的芭蕉拌勻，分成5塊。
5、取一片芭蕉葉放入拌好的芭蕉飯，捲成長條狀壓好，兩邊用繩子綁好，入蒸籠蒸20分鐘即可。
6、將蒸好的芭蕉飯切塊，可沾蜂蜜吃或搭配刺蔥、山胡椒、薑湯飲食用。
fxiao0zy2wpsiu6ak22fo5biffjpwjk
65585
65584
2026-05-21T06:33:55Z
Seku300228
1609
/* 泰雅族傳統文化 */
65585
wikitext
text/x-wiki
== '''泰雅族傳統文化''' ==
pincyakan ta Tayal ini llamu qqaya ru hoqil lga yasa la. yan tahuk, skulu, suling, tatah, tmami nqu pcyakan.s’agal cyugal tunux srxun ta hka. tbali nanak qaya puyan ta.s’umuk qlcing ini ga abaw gayaw. lalaw ru buli hmobing qsinuw,qulih ru ramat tbihi. maniq ta ita tayal si agal qba. nbuw qwaw, ayang ru uba ga shaw ta skway ru qhzi.ini ulu cimu ru magal bway pring tcimu ta. hmobing knutan lgan kyahil ru si thki qsya’ syun cimu niqun la.
maki uzi smkzyak qsinuw ini ga tmami tmmyan ru skun ta.
qnxan ta mrhuw sraral hiya ga mqumah mnayang ru hriq hngawan lga mhung brusa ru qbuyang. pqmahan kinmhgan Tayal ga gmluw ta qmisan ru 'bagan mqumah. ringun mnayang sa 1~7 byacing. 7~8 byacing lga lmom la.mnayang lozi qu 8~12 byacing. 11~12 byacing lmom ta lozi. miyan qani binkgan qnxan ta tayal.mqumah qani ga zyaw ta kwara mlikuy ki kneril. maki’ balay gaga qmes ta mnayang ru kluh. qnxan kinbhgan tayal mita kayal.
mtzyaw ru mgluw zyaw mqumah mizil qmes. qani ga maki’ nanak gaga sqmes mqmahan. ringun kayal bkgun ga yan sm’atu mnayang, sm’atu, sinbabaw gmahing, t’aring kmluh, pt’gaga n’qya, smku khu, smyus.
wahan basu qu tuqi北橫lga, wal si mn_gyut ungat qu qmayah trakis. piyang nniqun ta trakis ru sehuy uzi ga, ’yugun ta maniq mami pagay slaq.ginaw ta qnxan wal si p’iyuw uzi. ungat trakis lga mskongat pizil kmluh. kbalay qwaw ru gobun lmuhuw uzi ga sblus la. minkahul trakis m’ubuy ita squ rhzyal ru gaga binkesan. hekil trakis hmngu walu ga shhya s’inu qniqan maku trang laqi saku.
knbaq maku cipok saku hga, maki syaw llyung qmayah trakis na yutas Yumin. squzi i gasil kwara takan ru kukang. tkron sazing ini ga cyugal tekuy na btunux ru sqeway sa syaw ru babaw na qmayah trakis. skaki’ ta syaw qmayah shuluy ta qutux takan lga wal si kang kang smyang hngyang qu takan ru kukang. spgyay ta mwah matuk trakis pzit. “baha hmswa’ trakis ga stngi niqun ita Tayal.” muci sqani kmal yutas maku Yumin.
kwara qmes ta ga, miyan smyus, sm’atu, t’aring kmluh ringun squ trakis kwara. kluhun ta trakis qutux qutux bhlan pgyan wagi. kzyay lga skun zik khu. galun cikay trakis ssxu’ sqaniq.
misuw qani qalang bnkis ki mrkyas. nyux msbah muhi trakis.30, 40 kawas htgan tayal ga, ini nha zngi hazi qniqan nha trakis. mtbah muhi trakis soni. knan mnglung ga, aw ini mcbaq gaga inkyasan nanak. iyat hazi thoyay piyang sqaniq mtngi ktu hiya.
sraral hga si ga muhi trakis yasa maki’ skalay ta qwaw ru nbun ta qwaw. bhuyaw qu nuhi ta trakis ga, yasa maki’ thay nya skalay ta qwaw. ini balay ptnaq kluhun ta qutux qutux kayal. nanu yasa iyat balay kinqeri na zyaw qu kbalay qwaw qani. ini kpira knalay nya ru cinhriq kinhmit balay. qwaw trakis si ga qmes smyus yasa pnbun. ini ga magal giqas kneril pnbun ta lpyung.
gyahan qwaw trakis lga, sbazi tgalu utux binkesan. qutux qhzi squnan pssyuw mnbuw ru pglengun mqwas lmuhuw qu lpyung. yasa baqun squ msgamil puqing kinholan nha. kahul qalang rhzyal ru lalu lpyung. yasa baqun ’buyan puqing ramu ru iyuw cinngasal smyuk lmuhuw la. si kssyuw lmuhuw mlhaw qutux bingi tehuk slwan. ini ktnaq misuw qani. cyux sobeh ru khway biran na “bicyu”. sinbilan gaga lmuhuw pssyuw nbuw qwaw sraral ga iyat balay son nqu “qwaw piru” hyuci pnbun.
lahang Taywan Kokumin sebu lga, mn_gyut hoyaw qnxan ssquliq. bicyu ru tbaku mzyup qalang uzi. kahul wahan qwaw sqani wal klokah mheriq gaga qnxan qalang. maki’ ppongan ke ga, qutux yuyut bicyu pyugun qutux lituk slaq ma. bleqi mnglung sinbilan binkesan nqu qwaw trakis ga, skaki’ kinbahan qani wal m’iyuw ksokan nya la. pnbu qwaw na misuw ungat pngsa gaga binkesan ta la.
qniqan Tayal sraral squ qwow trakis, kuni trakis, mami takan, kuni guquh payat qani. skayal cikay pinklayan nya.
一、qwow trakis, qaya kbalay qwow ga trakis nqlay, banan, sumun. tnaq klayan nha. misuw ungat hazi trakis hiya la. qwow sumun ktan ta kryax la ru plquy hazi hiya. mhebung cikay qu qwow trakis hiya. muci sqani kbalay,
1.agal tamul.
2.thkun hoqil mami ru lwani ltu qsya’ ru sawan pkzyay.
3.si tamul p’imaw.
4.tkron yuyut wakun blaq mumuk. kya 7 ryax lga baqun nbuw la.
二、kuni trakis, mbul bwax trakis smka ryax lga tkron zik kulu ru psklwan. mhoqil mami lga skon si zik qongu tmapaq. tpaqan squ rngil na kuni tapaq ana ga ini trngil g’nux blaq balay niqun.
三、mami takan,
qqaya nya, sumun qutux smka tncin. mpuw takan. mpuw abaw guquh. klayan,
1.mbuw bwax sumun payat spung.
2.qwaxan takan ruma ru tkron bwax sumun kya pitux ksu’un nya. 3.kron qsya’ ptnaq sumun su’un nya ru s’agal abaw guquh s’utun ngqwaq takan.
4.pshyu srxun zik kluban. ringu tltu qsya’ tmahuk kya patul spung.
5.niqun ga pkon squ tgaliq na takan. qopun takan lga yasa si niqi kya sabu laban takan uzi.
四、kuni guquh,
qqaya nya, bwax sumun (ini ga trakis) qutux tncing. guquh magal abaw guquh magal gasing khi sazing klayan,
1. qtaban hkuy payat qu abaw guquh. thkun kilux qsya’ ru yupun zik kilux qsya’ qu abaw tehuk qrqul mhnuk abaw lga qwaxan tltu qsya’ sawan la.
2. mbuw bwax sumun (ini ga trakis) payat spung.
3. sawan qpuxan bwax sumun (ini ga trakis) ru tkron zzik kulu. sklwan patul spung.
4.hoqil sumun (ini ga trakis) ru s’imaw squ tnapaq guquh. klayan magal qnapan.
5.magal qutux qnapan sbun qyupun zik abaw guquh ru bhlan gasing skuluk sklwan pusal spung lga yasa la.
6.galun pinsklwan kuni guquh ru hbingun knutan. qzyuq walu maniq ini ga pgluw tana, maqaw, qurip mani uzi.
ktan ta payat qnaniq Tayal iyat ptngi ktu nanak. qnahaw su ptnaqun smi inlungan ggluw, syunaw gaga snbil binkesan ru mngungu ksayux cinbwanan. yan “qwow trakis” ga piyang bbazi smyus ru pslkotas. tgalu utux bhuyaw ru mizil pyaran yaqih utux. “plaw maniq qalang” kyan mqutux inlungan qalang ru pngsa pkrraw ggluw. qani qu kinbhgan gaga qniqan Tayal.
我族傳統的烹調簡易器具少而煮熟就好，以煮、蒸、燒烤、炭烤、醃漬等料理方式。爐灶以三塊石頭豎立砌起，炊具僅圓底鍋一個，木製鍋蓋或以芋葉覆蓋。以刀切肉，小刀切魚和蔬菜。族人用餐直接用手從鍋中抓來食用，酒、湯、粥類食物，則以瓠杯、竹杯舀來喝。族人不易得鹽，常以鹽膚木鹽果代替鹽。獸肉連皮帶骨切成大塊，水煮加鹽食用；也會做成燻肉或醃漬儲存備用。
古昔我們族人的生活步驟就是農耕作息中帶有狩獵活動。族人傳統農作依季節施作分冷天、熱天。通常1~7月為上半年開墾期，7~8月間即可焚燒。8~12月為下半年開墾期，11~12月間做焚燒的作息時序。農耕為男女皆須從事，播種、收穫都有一定的祭祀祖靈儀式。族人傳統生活隨季節運轉而衍生許多與農耕有關的祭儀，都有一定的行事規範，並發展出各種農事祭儀，依時序可分開墾祭、播種祭、拔草祭、摘穗祭、試新米、入倉、祖靈祭等祭儀。
自從有水稻與北橫公路通車後，部落的小米田愈漸消失，族人的主食也從小米、芋薯和旱稻轉變成水稻白米之後，族人的生活習慣也為之改變，沒了小米，收穫祭失去了原意，釀酒文化與飲酒吟唱古調也失了原味。「小米」建立族人與土地和文化的連結，沾蜂蜜的小米粑是我兒時味蕾的甜蜜回憶。
記得兒時溪邊外公Yumin的小米田，用竹鈸及各式各樣的罐頭罐子內，裝二、三塊小石頭或二個罐子串一起，再掛在小米田周圍的繩子上，在小米田一角拉竹鈸帶動罐子碰撞及竹鈸開合擊打發出啪啪的聲響，以趕跑來吃食小米的麻雀。我外公Yumin說：「小米是填飽我們泰雅族的主食。」
我們所有的祭典，如：祖靈祭、播種祭、摘穗祭都與小米有密切的關係。小米收穫時，將這些結穗一捆一捆的曬在大太陽下，曬乾後收進倉庫保存，只拿取需要食用的以臼搗殼及糠。
近年雖有部分部落與耆老和有心人士復育小米文化，小米在我們30、40年代的飲食生活裡有深刻的印象與記憶。現在的復育小米，個人認為會有文化象徵與教育的意義，還不致於會成為生活中的必須品與依賴。
在以前的時候，要喝的酒必須拿自己種的小米來釀製，且小米要豐收，才能拿部分來釀酒。不過，小米的收穫量，每一年都不一樣。因此，釀造小米酒是很不容易的事，數量極有限，相當的珍貴。小米酒只有在祭儀時用做sbaziy祭祖的飲料，或者結婚時和貴賓來訪時才會看得到的待客飲品。
小米酒開封後，耆老會敬謝祖靈祈禱祝福並做sbaziy的動作(手指沾杯酒彈灑敬謝祖靈)，一杯酒一人一口傳飲，邀請賓客先古調吟唱一段，且聆聽其溯源對位與否，從古調詞裡出現的人名、地名，可推敲出祖先源流、部落遷徙與族群系統間的關係，再換主人來回應，這樣一來一回的大都會聊上通宵。不像現代公賣局的「米酒」便宜又方便，原有優雅的喝酒文化敵不過今日尚青ㄟ「啤酒」的快與爽啊！
國民政府來台後，民生物資慢慢豐饒，米酒、菸等開始進入部落後，開始嚴重影響部落的生活，甚至還聽說一瓶米酒換一塊田地的事情發生。試想祖先流傳小米酒的香醇到了我們這一代真的已走味了嗎？今日的飲酒文化再也不是昔日的分享文化了。
昔日我族的小米酒、小米糕、竹筒飯、芭蕉糕點等四種食品製作方法與流程，簡單的說明如下：
一、小米酒：族人釀酒的主要原料有小米、高梁、糯米等，而釀造的方法與過程大致相同。現今小米較缺，所見多為糯米酒，色澤較白，小米酒略帶米黃色。而釀造法：
1、發酵的酒麴。
2、米煮熟後，沖冷水，瀝乾。
3、加入酒麴，攪拌。
4、裝罐使其發酵，約7天後就能飲用。
二、小米糕：先將小米浸泡水中約半天，再將其放入蒸籠裡蒸煮，蒸熟後放進石臼或木臼裡搗，製成帶點黏性的糕餅，吃起來非常有嚼勁，但是不會黏牙，非常特別。
三、竹筒飯
材料：圓糯米1斤半、
竹筒10支、芭蕉葉10片。
做法：1、圓糯米洗淨泡水約4小時以上。
2、竹筒洗淨，放入浸泡過的糯米約7分滿。
3、再裝入水與糯米平，再取一片芭蕉葉，塞在竹筒口即可。
4、直立放入鍋中，由冷水開始煮40分鐘即可。
5、吃的時候，直接敲竹節處至裂開，剝開竹筒即可食用，竹膜會包覆在飯上。
四、芭蕉飯
材料：糯米(或小米)1斤
芭蕉5隻
芭蕉葉5片
細繩子2條
做法：1、芭蕉葉取正方形狀，煮滾熱水，再把芭蕉葉浸泡熱水中至燙軟後沖冷水降溫瀝乾備用。
2、糯米(或小米)泡水四小時以上備用。
3、糯米(或小米)瀝乾水，入蒸桶，桶底置入鍋，蒸約40分鐘蒸熟。
4、將蒸熟的糯米飯(或小米)與搗成泥的芭蕉拌勻，分成5塊。
5、取一片芭蕉葉放入拌好的芭蕉飯，捲成長條狀壓好，兩邊用繩子綁好，入蒸籠蒸20分鐘即可。
6、將蒸好的芭蕉飯切塊，可沾蜂蜜吃或搭配刺蔥、山胡椒、薑湯飲食用。
綜觀以上四種傳統泰雅族的飲食不僅是滿足口腹之欲，更蘊含著深厚的族群認同、傳承習俗以及對自然的敬畏。如「小米酒」是重要的祭祀飲品，用於祈求豐收、驅邪避兇；「部落共食」則象徵著部落團結和互助精神。這就是我們泰雅族傳統吃食的文化。
gk6a368x7ktqrefyuuwdk5k6o84vsvv
Tminun 織布
0
3453
65576
65559
2026-05-21T05:06:21Z
Hayung722
1685
/* tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa */
65576
wikitext
text/x-wiki
'''bniru 蘇鍾妙菊'''
aring mrhuw sraral laqi kneril na ita tayal ga, tehok squ spat kawas, ini ga qeru kawas lga, ptqbaq zyuyaw tminun, tmring squ mnuka uzi la. nanu yasa laqi nqu yaya qani musa pcbaq kwara son nanu tmring, ini ga son nanu pqbaq zyuwaw na tminun qani.
=== tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa qu thoyay musa ngasal squliq. qniyat ===
mhzruvfmo7d3akv7zzmwn1lzoyszr1z
65577
65576
2026-05-21T05:06:38Z
Hayung722
1685
/* tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa */
65577
wikitext
text/x-wiki
'''bniru 蘇鍾妙菊'''
aring mrhuw sraral laqi kneril na ita tayal ga, tehok squ spat kawas, ini ga qeru kawas lga, ptqbaq zyuyaw tminun, tmring squ mnuka uzi la. nanu yasa laqi nqu yaya qani musa pcbaq kwara son nanu tmring, ini ga son nanu pqbaq zyuwaw na tminun qani.
=== tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa qu thoyay musa ngasal squliq. qniyat tmring ===
behxv7rf7mx1aks1p68kx130ml81wr7
65578
65577
2026-05-21T05:06:52Z
Hayung722
1685
/* tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa */
65578
wikitext
text/x-wiki
'''bniru 蘇鍾妙菊'''
aring mrhuw sraral laqi kneril na ita tayal ga, tehok squ spat kawas, ini ga qeru kawas lga, ptqbaq zyuyaw tminun, tmring squ mnuka uzi la. nanu yasa laqi nqu yaya qani musa pcbaq kwara son nanu tmring, ini ga son nanu pqbaq zyuwaw na tminun qani.
=== tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa qu thoyay musa ngasal squliq. qniyat tmring ttunun ===
fhmmzj4gdhenue8wn28x7fjl41xu078
65579
65578
2026-05-21T05:07:04Z
Hayung722
1685
/* tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa */
65579
wikitext
text/x-wiki
'''bniru 蘇鍾妙菊'''
aring mrhuw sraral laqi kneril na ita tayal ga, tehok squ spat kawas, ini ga qeru kawas lga, ptqbaq zyuyaw tminun, tmring squ mnuka uzi la. nanu yasa laqi nqu yaya qani musa pcbaq kwara son nanu tmring, ini ga son nanu pqbaq zyuwaw na tminun qani.
=== tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa qu thoyay musa ngasal squliq. qniyat tmring ttunun smli ===
ne32kp5ka54nf9b3phtjj9zar0ck3lc
65580
65579
2026-05-21T05:07:16Z
Hayung722
1685
/* tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa */
65580
wikitext
text/x-wiki
'''bniru 蘇鍾妙菊'''
aring mrhuw sraral laqi kneril na ita tayal ga, tehok squ spat kawas, ini ga qeru kawas lga, ptqbaq zyuyaw tminun, tmring squ mnuka uzi la. nanu yasa laqi nqu yaya qani musa pcbaq kwara son nanu tmring, ini ga son nanu pqbaq zyuwaw na tminun qani.
=== tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa qu thoyay musa ngasal squliq. qniyat tmring ttunun smli cingay ===
9n5dxe8rqs2tf9nzk35zh097ge6eir0
65581
65580
2026-05-21T05:07:37Z
Hayung722
1685
/* tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa */
65581
wikitext
text/x-wiki
'''bniru 蘇鍾妙菊'''
aring mrhuw sraral laqi kneril na ita tayal ga, tehok squ spat kawas, ini ga qeru kawas lga, ptqbaq zyuyaw tminun, tmring squ mnuka uzi la. nanu yasa laqi nqu yaya qani musa pcbaq kwara son nanu tmring, ini ga son nanu pqbaq zyuwaw na tminun qani.
=== tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa qu thoyay musa ngasal squliq. qniyat tmring ttunun smli cingay qu ===
gmbpw12sws8k1ief3u8kppk2az8lpp0
65582
65581
2026-05-21T05:07:47Z
Hayung722
1685
/* tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa */
65582
wikitext
text/x-wiki
'''bniru 蘇鍾妙菊'''
aring mrhuw sraral laqi kneril na ita tayal ga, tehok squ spat kawas, ini ga qeru kawas lga, ptqbaq zyuyaw tminun, tmring squ mnuka uzi la. nanu yasa laqi nqu yaya qani musa pcbaq kwara son nanu tmring, ini ga son nanu pqbaq zyuwaw na tminun qani.
=== tehok mpuw payat ini ga mpuw magal kawas lga, mqbaq tminun nanak la. ini nha piyang psay ptzyuwaw qmayah, si gluw squ yaya ini ga yaki mqbaq tminun te ngasal, r_agan nqu yaya uzi. baha hmswa laqi kneril siy ga baq tminun pala ru lukus ga, yasa qu thoyay musa ngasal squliq. qniyat tmring ttunun smli cingay qu tnunan, ===
rmpuwes2nky0bamey6y1bhkc3x5hsf2
lubuw na Tayal 泰雅族的口簧琴
0
3456
65586
2026-05-21T06:45:41Z
Reko871031
1314
建立內容為「泰雅族傳統文化」的新頁面
65586
wikitext
text/x-wiki
泰雅族傳統文化
8shtwd83wu4k0rmkakltob3zgc1nyop
65587
65586
2026-05-21T06:47:36Z
Reko871031
1314
65587
wikitext
text/x-wiki
泰雅族傳統文化
lubuw na Tayal
lubuw ta qani ga, mhyuci, mthhwuy ru kinbalay na hngyang kinbhgan Tayal. ksobeh pqzyu qsliq soya, tluhing, bahing, pqas na qqaya ka knalay ruma. piyux balay squliq misuw mnglung lubuw ga, cisal pssi inlungan mrkyas na tlbugan. ana ga, qaya qani smatu psmyuk squliq na sngya’an. lubuw ga qsliq balay na tlbugan tayal ru mluw balay qnxan ta tayal uzi.
dag4hmuun2ykb97koyl9h63au36z2z5
65588
65587
2026-05-21T06:49:04Z
Reko871031
1314
65588
wikitext
text/x-wiki
泰雅族傳統文化
lubuw na Tayal
lubuw ta qani ga, mhyuci, mthhwuy ru kinbalay na hngyang kinbhgan Tayal. ksobeh pqzyu qsliq soya, tluhing, bahing, pqas na qqaya ka knalay ruma. piyux balay squliq misuw mnglung lubuw ga, cisal pssi inlungan mrkyas na tlbugan. ana ga, qaya qani smatu psmyuk squliq na sngya’an. lubuw ga qsliq balay na tlbugan tayal ru mluw balay qnxan ta tayal uzi.
maki’ balay kinmhgan squ tlbugan tayal qu lubuw. pqzyu qsliq, smbes myugi ru gmluw plubuw pngsa. tbuci plubuw nanak ginaw nya. pcqun lubuw ga gmluw mlubuw p’pira hmali tlubuw. saxa na hmali ini ptnaq wagiq hngyang nya ru ini ptnaq plbugan saxa tayal uzi. yasa tlbugan mrhuw raral tayal squ mhngaw, psqasan, mlata ru pcisan.
ddeeukmcnc6y3cjncmdzikcqh70aixj
65589
65588
2026-05-21T06:50:31Z
Reko871031
1314
65589
wikitext
text/x-wiki
泰雅族傳統文化
lubuw na Tayal
lubuw ta qani ga, mhyuci, mthhwuy ru kinbalay na hngyang kinbhgan Tayal. ksobeh pqzyu qsliq soya, tluhing, bahing, pqas na qqaya ka knalay ruma. piyux balay squliq misuw mnglung lubuw ga, cisal pssi inlungan mrkyas na tlbugan. ana ga, qaya qani smatu psmyuk squliq na sngya’an. lubuw ga qsliq balay na tlbugan tayal ru mluw balay qnxan ta tayal uzi.
maki’ balay kinmhgan squ tlbugan tayal qu lubuw. pqzyu qsliq, smbes myugi ru gmluw plubuw pngsa. tbuci plubuw nanak ginaw nya. pcqun lubuw ga gmluw mlubuw p’pira hmali tlubuw. saxa na hmali ini ptnaq wagiq hngyang nya ru ini ptnaq plbugan saxa tayal uzi. yasa tlbugan mrhuw raral tayal squ mhngaw, psqasan, mlata ru pcisan.
lubuw ga skalay kya 10cm qrozyux na ruma. plkun bling qrozyux ska ru s’an hmali rum aini ga baliq. sazing syaw tunux sblingan squzi qasing. mlubuw ga qutux qbaq meng ngungu na lubuw. binah qbaq hmuluy gasing pgtuw hmali bung bung hmngyang.
4o4g52sqxii3o88cj60h102f4f56h5g
65590
65589
2026-05-21T06:51:55Z
Reko871031
1314
65590
wikitext
text/x-wiki
泰雅族傳統文化
lubuw na Tayal
lubuw ta qani ga, mhyuci, mthhwuy ru kinbalay na hngyang kinbhgan Tayal. ksobeh pqzyu qsliq soya, tluhing, bahing, pqas na qqaya ka knalay ruma. piyux balay squliq misuw mnglung lubuw ga, cisal pssi inlungan mrkyas na tlbugan. ana ga, qaya qani smatu psmyuk squliq na sngya’an. lubuw ga qsliq balay na tlbugan tayal ru mluw balay qnxan ta tayal uzi.
maki’ balay kinmhgan squ tlbugan tayal qu lubuw. pqzyu qsliq, smbes myugi ru gmluw plubuw pngsa. tbuci plubuw nanak ginaw nya. pcqun lubuw ga gmluw mlubuw p’pira hmali tlubuw. saxa na hmali ini ptnaq wagiq hngyang nya ru ini ptnaq plbugan saxa tayal uzi. yasa tlbugan mrhuw raral tayal squ mhngaw, psqasan, mlata ru pcisan.
lubuw ga skalay kya 10cm qrozyux na ruma. plkun bling qrozyux ska ru s’an hmali rum aini ga baliq. sazing syaw tunux sblingan squzi qasing. mlubuw ga qutux qbaq meng ngungu na lubuw. binah qbaq hmuluy gasing pgtuw hmali bung bung hmngyang.ru sgluw p’yugun ngqaw ’myuw hngya’ an nya. tayal sraral s’agal ta ruma kbalay lubuw, hmali. kahul ziray Gipun lga, yasa maki’ l’ung p’yugun hmali ru hopa cikay hngyang nya.
6f9l2n5gdapv7zciw8vcojdb6fvflm5