Wikipidia
taywiki
https://tay.wikipedia.org/wiki/T%E2%80%99ringan_na_zzngayan
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
case-sensitive
media
kin iniptnaq
spkayal
cinzyuwaw
spkayal cinzyuwaw
Wikibitia
spkayal Wikibitia
biru’ na zayzyuwaw
spkayal squ biru’ na zayzyuwaw
mediawiki
spkayal qu mediawiki
panmwo
spkayal sa panmwo
sni sa pinraw nya smbbaq
spkayal sa sni sa pinraw nya smbbaq
zyuwaw na
spkayal sa zyuwaw na
TimedText
TimedText talk
模組
模組討論
活動
活動討論
Ibuh
0
734
71759
55899
2026-10-19T02:21:05Z
Pasang Teru
1684
71759
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Xiulin HL.svg|thumb|Xiulin (Syurin go)]]
[[biru’ na zayzyuwaw:Alang Ibuh.png|縮圖|alang Ibuh]]
alang '''Ibuh (依柏合部落)''' ga niya mki sku Karing Keng atu [[Xiulin|Syurin go]], kwara sali buwan nya ga 164 buwan, 583 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 95% kyan ku 554 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 5% kyan ku 29 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Truku 83%, Amis 2%, Tayan 3%, Paywan 1%, Bunun 1%, binah lihuyan s’uli 3%.
maki qu ngasal bziran.
qalang '''Ibuh''' ga ungat pqwasan biru.
qalang '''Ibuh''' ga ungat kyokay.
qalang '''Ibuh''' ga ungat hasisyo.
qalang '''Ibuh''' ga ungat ngasal sexu.
qalang '''Ibuh''' ga ungat khu skwan biru.
qalang '''Ibuh''' ga ungat ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
tay ’llaw na [[Ibuh]] hya’ ga bsilung. tay ’zil na Ibuh hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Ibuh hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Ibuh hya’ ga rgyax.
tay mkraya’ na [[Ibuh]] hya’ ga [[Kulu]]. tay mkyahu’ na Ibuh hya’ ga [[Dowmung]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|ssquliq pinlpgan
|583 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
q1h1u15n9sliyd396mhmtyv4yhmgizs
71760
71759
2026-10-19T02:21:47Z
Pasang Teru
1684
71760
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Xiulin HL.svg|thumb|Xiulin (Syurin go)]]
[[biru’ na zayzyuwaw:Alang Ibuh.png|縮圖|alang Ibuh]]<mapframe latitude="23.960630" longitude="121.504300" zoom="16" width="400" height="300" />alang '''Ibuh (依柏合部落)''' ga niya mki sku Karing Keng atu [[Xiulin|Syurin go]], kwara sali buwan nya ga 164 buwan, 583 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 95% kyan ku 554 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 5% kyan ku 29 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Truku 83%, Amis 2%, Tayan 3%, Paywan 1%, Bunun 1%, binah lihuyan s’uli 3%.
maki qu ngasal bziran.
qalang '''Ibuh''' ga ungat pqwasan biru.
qalang '''Ibuh''' ga ungat kyokay.
qalang '''Ibuh''' ga ungat hasisyo.
qalang '''Ibuh''' ga ungat ngasal sexu.
qalang '''Ibuh''' ga ungat khu skwan biru.
qalang '''Ibuh''' ga ungat ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
tay ’llaw na [[Ibuh]] hya’ ga bsilung. tay ’zil na Ibuh hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Ibuh hya’ ga llyung. tay mkraya’ na Ibuh hya’ ga rgyax.
tay mkraya’ na [[Ibuh]] hya’ ga [[Kulu]]. tay mkyahu’ na Ibuh hya’ ga [[Dowmung]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|ssquliq pinlpgan
|583 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
g4kswh6nduu0fv81tfxj59b7hm5s8k5
Kapanan
0
932
71757
55948
2026-10-19T02:17:26Z
Pasang Teru
1684
71757
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Mudan PT.svg|thumb|Botan go]]
[[biru’ na zayzyuwaw:Alang Kapanan.png|縮圖|alang Kapanan]]
alang '''Kapanan (石門部落)''' ga niya mki sku Heto Keng atu [[Botan go]], kwara sali buwan nya ga 404 buwan, 1,002 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 94% kyan ku 938 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 6% kyan ku 64 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 89%, Amis 2%, binah lihuyan s’uli 2%.
qalang '''Kapanan''' ga maki 3 pqwasan biru.
qalang '''Kapanan''' ga maki 4 kyokay.
qalang '''Kapanan''' ga maki 1 hasisyo.
qalang '''Kapanan''' ga ungat ngasal sexu.
qalang '''Kapanan''' ga maki 2 khu skwan biru.
qalang '''Kapanan''' ga maki 1 ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
tay mkyahu’ na [[Kapanan]] hya’ ga [[Pungudan]]. tay ’llaw na Kapanan hya’ ga [[Anteng]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
maki 4 kyokay.
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|ssquliq pinlpgan
|1002 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ mrkyas.
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
acmaxq6wric3ctrsm3jgn2lgy03hypx
71758
71757
2026-10-19T02:18:31Z
Pasang Teru
1684
71758
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Mudan PT.svg|thumb|Botan go]]
[[biru’ na zayzyuwaw:Alang Kapanan.png|縮圖|alang Kapanan]]
alang '''Kapanan (石門部落)''' ga niya mki sku Heto Keng atu [[Botan go]], kwara sali buwan nya ga 404 buwan, 1,002 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 94% kyan ku 938 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 6% kyan ku 64 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 89%, Amis 2%, binah lihuyan s’uli 2%.
qalang '''Kapanan''' ga maki 3 pqwasan biru.
qalang '''Kapanan''' ga maki 4 kyokay.
qalang '''Kapanan''' ga maki 1 hasisyo.
qalang '''Kapanan''' ga ungat ngasal sexu.
qalang '''Kapanan''' ga maki 2 khu skwan biru.
qalang '''Kapanan''' ga maki 1 ngasal pkita nbu.<mapframe latitude="22.10433" longitude="120.7618" zoom="15" width="400" height="300" />
==rhzyal kki’an==
tay mkyahu’ na [[Kapanan]] hya’ ga [[Pungudan]]. tay ’llaw na Kapanan hya’ ga [[Anteng]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
maki 4 kyokay.
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|ssquliq pinlpgan
|1002 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ mrkyas.
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
bzzdc8ridhuvkm3zbyud1mgmpdjqmao
Kngungu
0
1004
71761
55985
2026-10-19T02:22:53Z
Pasang Teru
1684
71761
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Yl na.png|thumb|Nan’ao (Nango go)]]
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Kngungu.png|縮圖|alang Kngungu]]
alang '''Kngungu (各姆姆部落)''' ga niya mki sku Girang Keng atu [[Nan’ao|Nango go]], kwara sali buwan nya ga 97 buwan, 351 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 95% kyan ku 332 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 5% kyan ku 19 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 88%, Amis 3%, Truku 1%, Bunun 1%, saySiyat 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
qalang Kngungu ga ungat pqwasan biru.
qalang Kngungu ga ungat kyokay.
qalang Kngungu ga ungat hasisyo.
qalang Kngungu ga ungat ngasal sexu.
qalang Kngungu ga ungat khu skwan biru.
qalang Kngungu ga ungat ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
tay mkraya’ na [[Kngungu]] hya’ ga [[Guguc]]. tay ’zil na [[Kngungu]] hya’ ga [[K’babaw]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|年份 kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|人口 ssquliq pinlpgan
|351 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
0xvch2hfat776r1wu1a3cnepnbuub27
71762
71761
2026-10-19T02:23:31Z
Pasang Teru
1684
71762
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Yl na.png|thumb|Nan’ao (Nango go)]]
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Kngungu.png|縮圖|alang Kngungu]]
alang '''Kngungu (各姆姆部落)''' ga niya mki sku Girang Keng atu [[Nan’ao|Nango go]], kwara sali buwan nya ga 97 buwan, 351 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 95% kyan ku 332 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 5% kyan ku 19 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 88%, Amis 3%, Truku 1%, Bunun 1%, saySiyat 1%, binah lihuyan s’uli 1%.
qalang Kngungu ga ungat pqwasan biru.
qalang Kngungu ga ungat kyokay.
qalang Kngungu ga ungat hasisyo.
qalang Kngungu ga ungat ngasal sexu.
qalang Kngungu ga ungat khu skwan biru.
qalang Kngungu ga ungat ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
tay mkraya’ na [[Kngungu]] hya’ ga [[Guguc]]. tay ’zil na [[Kngungu]] hya’ ga<mapframe latitude="24.398217" longitude="121.563890" zoom="15" width="400" height="300" />[[K’babaw]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|年份 kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|人口 ssquliq pinlpgan
|351 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
j6o2x8vcfad7deuukt995jvb3473lja
Kuangka
0
1018
71765
55993
2026-10-19T02:29:02Z
Pasang Teru
1684
71765
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Shihzih PT.svg|thumb|Rayiyong go]]
[[biru’ na zayzyuwaw:Alang Kuangka.png|縮圖|blihun alang Kuangka]]
alang '''Kuangka (橋西部落)''' ga niya mki sku Heto Keng atu [[Rayiyong go]], kwara sali buwan nya ga 87 buwan, 261 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 96% kyan ku 250 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 4% kyan ku 11 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 81%, Amis 1%, binah lihuyan s’uli 13%.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan biru.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan kyokay.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan hasisyo.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan ngasal sexu.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan khu skwan biru.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
tay mkyahu’ na [[Kuangka]] hya’ ga [[Puljekuwan]]. tay ’llaw na Kuangka hya’ ga [[Tjinavanavalj]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|ssquliq pinlpgan
|261 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
au4wpqfik0sjpq7pe8uh6i2e7ehw7u6
71766
71765
2026-10-19T02:29:38Z
Pasang Teru
1684
71766
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Shihzih PT.svg|thumb|Rayiyong go]]
[[biru’ na zayzyuwaw:Alang Kuangka.png|縮圖|blihun alang Kuangka]]<mapframe latitude="22.23324" longitude="120.80041" zoom="16" width="400" height="300" />alang '''Kuangka (橋西部落)''' ga niya mki sku Heto Keng atu [[Rayiyong go]], kwara sali buwan nya ga 87 buwan, 261 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 96% kyan ku 250 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 4% kyan ku 11 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Paywan 81%, Amis 1%, binah lihuyan s’uli 13%.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan biru.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan kyokay.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan hasisyo.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan ngasal sexu.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan khu skwan biru.
qalang Kuangka ga ungat pqwasan ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
tay mkyahu’ na [[Kuangka]] hya’ ga [[Puljekuwan]]. tay ’llaw na Kuangka hya’ ga [[Tjinavanavalj]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|ssquliq pinlpgan
|261 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
e44keon0m774rmf0wcin36czqoxjl07
Tbulan
0
1869
71763
56378
2026-10-19T02:25:35Z
Pasang Teru
1684
71763
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Heping TC.svg|thumb|300x300px|Wahe’i go]]
alang '''Tbulan (松鶴部落)''' ga niya mki sku Taycyo Si atu [[Wahe’i go]], kwara sali buwan nya ga 291 buwan, 693 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 52% kyan ku 358 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 48% kyan ku 335 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 44%, Amis 4%, Paywan 1%, Bunun 1%, Cou 1%.
maki qu ngasal bziran ru kyokay.
[[biru’ na zayzyuwaw:Alang Tbulan.png|縮圖|alang Tbulan]]
qalang Tbulan ga maki 2 pqwasan biru.
qalang Tbulanga maki 2 kyokay.
qalang Tbulan ga maki 2 hasisyo.
qalang Tbulan ga maki 1 ngasal sexu.
qalang Tbulan ga ungat khu skwan biru.
qalang Tbulan ga ungat ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
tay ’llaw na [[Tbulan]] hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Tbulan hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Tbulan hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Tbulan hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na [[Tbulan]] hya’ ga [[Hrung]]. tay ’zil na Tbulan hya’ ga [[Lilang]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
maki 2 kyokay.
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|ssquliq pinlpgan
|693 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
gpnmh1jgn0roskajsp9t6o2ox0dvgna
71764
71763
2026-10-19T02:26:13Z
Pasang Teru
1684
71764
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Heping TC.svg|thumb|300x300px|Wahe’i go]]
alang '''Tbulan (松鶴部落)''' ga niya mki sku Taycyo Si atu [[Wahe’i go]], kwara sali buwan nya ga 291 buwan, 693 hi ku kwara s’uli tayan.
s’uli tayan pinspngan Gyencumin ga 52% kyan ku 358 hi, binah ga, ’yat kahun sku pinspngan Gyencumin ga 48% kyan ku 335 hi nya.
pinspung na linhuyan Gyencumin ga, Tayan 44%, Amis 4%, Paywan 1%, Bunun 1%, Cou 1%.
maki qu ngasal bziran ru kyokay.
[[biru’ na zayzyuwaw:Alang Tbulan.png|縮圖|alang Tbulan]]
qalang Tbulan ga maki 2 pqwasan biru.
qalang Tbulanga maki 2 kyokay.
qalang Tbulan ga maki 2 hasisyo.
qalang Tbulan ga maki 1 ngasal sexu.
qalang Tbulan ga ungat khu skwan biru.
qalang Tbulan ga ungat ngasal pkita nbu.
==rhzyal kki’an==
<mapframe latitude="24.178244" longitude="120.983848" zoom="16" width="400" height="300" />tay ’llaw na [[Tbulan]] hya’ ga rgyax krahu’. tay ’zil na Tbulan hya’ ga llyung. tay mkyahu’ na Tbulan hya’ ga rgyax krahu’. tay mkraya’ na Tbulan hya’ ga llyung.
tay mkraya’ na [[Tbulan]] hya’ ga [[Hrung]]. tay ’zil na Tbulan hya’ ga [[Lilang]].
==rekisi (歷史)==
==kayal (氣候)==
==kyokay (教會)==
maki 2 kyokay.
==ssquliq pinlpgan (人口統計)==
{| class="wikitable"
|kawas pinlpgan
|tay byacing na 4 kawas na 2016
|-
|ssquliq pinlpgan
|693 hi ku kwara s’uli tayan
|-
|}
==ppqbaqan (教育)==
===pqwasan biru ’laqi’ cikuy (國民小學)===
maki 1 pqwasan biru ’laqi’ cikuy.
===pqwasan biru ’laqi’ mrkyas (國民中學)===
==tuqi ’san (交通)==
===basu (公車)===
===kisya’ glgan (鐵路)===
==spyangan na pinbahu (特產)==
===Ubuy qqmayh (農) ===
== kinhulan s’utu biru ==
* [https://web.archive.org/web/20161230105210/http://www.ris.gov.tw/346 內政部戶政司全球資訊網]
* [https://web.archive.org/web/20170705043614/http://www.apc.gov.tw/portal/docList.html?CID=812FFAB0BCD92D1A 原住民族委員會全球資訊網統計資料]
[[zyuwaw na:S'uli Tayan]]
0k5dbc1clt125ct66zsfck7397siul0
qalang Sqbu’/Sqbux / 長嶺部落
0
3257
71785
71441
2026-10-19T05:15:29Z
Rukun Ipin
2884
71785
wikitext
text/x-wiki
== c ==
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang sqbux hiya ga, te glasu na qalang, knsobih ki qqalang Yuwanshan, akya qutux kbhul meta knbawiq nya, ro cpyanga calay cquliq ki’an na Kahat, mwani ga sthay ini tehok mpux cquliq Tayal kyan cqani.<mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
a5qqlzvbil6bt2q8unl1forju1h0n2y
71786
71785
2026-10-19T05:15:41Z
Rukun Ipin
2884
/* c */
71786
wikitext
text/x-wiki
== ci ==
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang sqbux hiya ga, te glasu na qalang, knsobih ki qqalang Yuwanshan, akya qutux kbhul meta knbawiq nya, ro cpyanga calay cquliq ki’an na Kahat, mwani ga sthay ini tehok mpux cquliq Tayal kyan cqani.<mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
nwo8xl3nbgvb968cwhq7hu198wu5n4r
71787
71786
2026-10-19T05:15:53Z
Rukun Ipin
2884
/* ci */
71787
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang''' ==
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang sqbux hiya ga, te glasu na qalang, knsobih ki qqalang Yuwanshan, akya qutux kbhul meta knbawiq nya, ro cpyanga calay cquliq ki’an na Kahat, mwani ga sthay ini tehok mpux cquliq Tayal kyan cqani.<mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
qf92yzh2seuzmdeqmqwhgrwyujwynik
71788
71787
2026-10-19T05:16:06Z
Rukun Ipin
2884
/* cinllwan qalang */
71788
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang sqbux hiya ga, te glasu na qalang, knsobih ki qqalang Yuwanshan, akya qutux kbhul meta knbawiq nya, ro cpyanga calay cquliq ki’an na Kahat, mwani ga sthay ini tehok mpux cquliq Tayal kyan cqani.<mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
snhjw3uxsm6y5ttcdxxmqagj4gma4mr
71789
71788
2026-10-19T05:16:24Z
Rukun Ipin
2884
/* cinllwan qalang 部落名稱 */
71789
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
q
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang sqbux hiya ga, te glasu na qalang, knsobih ki qqalang Yuwanshan, akya qutux kbhul meta knbawiq nya, ro cpyanga calay cquliq ki’an na Kahat, mwani ga sthay ini tehok mpux cquliq Tayal kyan cqani.<mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
bwdxz7c93h99cc2vt6lgdl5bhqux2aq
71790
71789
2026-10-19T05:16:37Z
Rukun Ipin
2884
/* cinllwan qalang 部落名稱 */
71790
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qa
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang sqbux hiya ga, te glasu na qalang, knsobih ki qqalang Yuwanshan, akya qutux kbhul meta knbawiq nya, ro cpyanga calay cquliq ki’an na Kahat, mwani ga sthay ini tehok mpux cquliq Tayal kyan cqani.<mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
82h0l98lhuxbf2m1uh7kxg3qitc8qej
71791
71790
2026-10-19T05:17:06Z
Rukun Ipin
2884
/* cinllwan qalang 部落名稱 */
71791
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang sqbux hiya ga, te glasu na qalang, knsobih ki qqalang Yuwanshan, akya qutux kbhul meta knbawiq nya, ro cpyanga calay cquliq ki’an na Kahat, mwani ga sthay ini tehok mpux cquliq Tayal kyan cqani.<mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
92zhrg2ww3phvq6a2yo7xc188y0biqg
71792
71791
2026-10-19T05:17:13Z
Rukun Ipin
2884
/* cinllwan qalang 部落名稱 */
71792
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang sqbux hiya ga, te glasu na qalang, knsobih ki qqalang Yuwanshan, akya qutux kbhul meta knbawiq nya, ro cpyanga calay cquliq ki’an na Kahat, mwani ga sthay ini tehok mpux cquliq Tayal kyan cqani.<mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
scjoyrxdp56fd3od8srcm5nsm20mywe
71793
71792
2026-10-19T05:17:53Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71793
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
長嶺部落位於蘭陽溪畔,為大同鄉第一個部落,最靠近員山鄉,海拔約100公尺,目前以漢人為主,泰雅族人剩餘不到10人常住。
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
3vwanr8j80lrq3gua5lvcot14akdyvm
71794
71793
2026-10-19T05:18:12Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71794
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
amwun3763xicpj8n282p8jmsvj96ck4
71795
71794
2026-10-19T05:18:20Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71795
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
3u2by5htuhr7z3f8cszqvzuc2xp9ac7
71796
71795
2026-10-19T05:18:34Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71796
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
70y0z6ukmewxkddiz00zo1t5a9f4vvx
71797
71796
2026-10-19T05:18:48Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71797
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
quo650rcvzds619seealgiym2howac5
71798
71797
2026-10-19T05:19:00Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71798
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
hansv755ezlp5z5lpu7q7glvxlwiy1y
71799
71798
2026-10-19T05:19:12Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71799
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
lt744lhl2t5nljn081l2e2nc02e6gww
71800
71799
2026-10-19T05:19:24Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71800
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi- <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
avesf29xoh2ol9ozn308z2kodmyqx72
71801
71800
2026-10-19T05:19:38Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71801
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
s6p5sy3a6iwc4qgbs1o24d69th1wpm3
71802
71801
2026-10-19T05:19:50Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71802
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
mdplebtxbgvozmnidl5geh18vp1sizk
71803
71802
2026-10-19T05:20:10Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71803
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
gt3v3i9z2saee86l7heig443zrtakcu
71804
71803
2026-10-19T05:20:23Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71804
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
phoiv93oaqfsp3c34bnbr8ntbts4p0v
71805
71804
2026-10-19T05:20:39Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71805
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
7gmui0xekj3b8qe8q52vuaxybnomiqe
71806
71805
2026-10-19T05:20:54Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71806
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
r12nicaicongtz9xpayx1sq1g51kvpc
71807
71806
2026-10-19T05:21:02Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71807
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
du74p3c37z8s6dr4es6ismj25ohjq3u
71808
71807
2026-10-19T05:21:15Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71808
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
d5runp2d6otkiwlxqrakqso6lcjdv8p
71809
71808
2026-10-19T05:21:30Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71809
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
hcpi71e0tyd2goh9pimoey9dobcjyji
71810
71809
2026-10-19T05:21:45Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71810
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
4d9trdzteen5r4t3ybvq03bywvnxqj1
71811
71810
2026-10-19T05:21:56Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71811
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ekkhdqjv0ovnawq3uekay6fyjmo3b1i
71812
71811
2026-10-19T05:22:09Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71812
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
c5dg4vfa97uvlvwtsqkikprcptknnql
71813
71812
2026-10-19T05:22:23Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71813
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
gsa5hbvanb9mrmggr0yja4sparg2urb
71814
71813
2026-10-19T05:22:36Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71814
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
hmh1wd7e4ajz5s3e4noc9lzeu256hv9
71815
71814
2026-10-19T05:23:00Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71815
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ql94ednh274ravr4tnzzlf6lcax8p3x
71816
71815
2026-10-19T05:23:12Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71816
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
4i6n8pawpllkh3ucdy0qej14lvinagr
71817
71816
2026-10-19T05:23:23Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71817
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
n4u1ogu9wtjumkfxed8akzuphw97tb8
71818
71817
2026-10-19T05:23:35Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71818
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ch3lfkplvwabo55v870avheqxf7dtkb
71819
71818
2026-10-19T05:23:48Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71819
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang. <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ryc0p8x6di649azmeyngih5hkvmivx1
71820
71819
2026-10-19T05:25:05Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71820
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
6zkz9c5qnvcgvkk00xwvshzkpyfc7pu
71821
71820
2026-10-19T05:29:48Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71821
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
4i4fpo2yzhqfccriqfxy5oad38bmpgj
71822
71821
2026-10-19T05:30:04Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71822
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 2 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
2ex8ukf74illqrmg2fm7ej8duph11qh
71823
71822
2026-10-19T05:30:14Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71823
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 20 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
be6jj4hpmmp6rci42fzjd3otgeex3es
71824
71823
2026-10-19T05:30:28Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71824
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
e791n3btz4e9rsi4wbcouvjgvo495jp
71825
71824
2026-10-19T05:30:40Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71825
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
hqp5c6ba5prjujhn6vxsggujt009h5z
71826
71825
2026-10-19T05:30:53Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71826
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
1eyrby4ttq4delij5dxexvgqjov2xkv
71827
71826
2026-10-19T05:31:06Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71827
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
6v6deygwi51wf5zf5sry3dki31dusmd
71828
71827
2026-10-19T05:31:20Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71828
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
8ytblml2908dtmkj4tb10ufcmpenxje
71829
71828
2026-10-19T05:31:32Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71829
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
8ebpqt6owczvgyjx1b6y8h72uvll60i
71830
71829
2026-10-19T05:31:49Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71830
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
bjz5k90iy66drkx3mj42zgbb49h3a9r
71831
71830
2026-10-19T05:32:01Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71831
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
9339b6x5unftpucouel0nc3hg9puxbt
71832
71831
2026-10-19T05:32:11Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71832
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
k4ylvvsw4de8na3p59mg2m92oves3cp
71833
71832
2026-10-19T05:32:23Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71833
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
b2utg8p1o5qcjvy6pdiowdtyfkeiilx
71834
71833
2026-10-19T05:32:35Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71834
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
h2lwaqdhe9zuqkyehxm6wp0evpvkqc5
71835
71834
2026-10-19T05:32:46Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71835
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
lo7f459u4iys6kny1r1jbiwq23f1lg2
71836
71835
2026-10-19T05:33:01Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71836
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
sdtravvf5p2saboqtf24hmr99wyo2ku
71837
71836
2026-10-19T05:33:15Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71837
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
255532iylwjhidhuxfvehuie2s6kxa1
71838
71837
2026-10-19T05:33:27Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71838
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
7gpqa2x8b332bbstcp69abphtya8w0c
71839
71838
2026-10-19T05:33:40Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71839
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
gntl9q453rkwtp3qzurb5gqq9yalyc1
71840
71839
2026-10-19T05:33:54Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71840
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
s5kdesyemh5s3ox5htp1g6us051xo2h
71841
71840
2026-10-19T05:34:05Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71841
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
9kykwpm5tl58a9xen43ke3ljnfyogso
71842
71841
2026-10-19T05:34:18Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71842
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
aif7zpdehmn00e28vjsg34yl1jx29if
71843
71842
2026-10-19T05:34:30Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71843
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani. <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
nx7hl3ra2sja8zohft862tdvycmm1ld
71844
71843
2026-10-19T05:34:43Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71844
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
cg5arp1fr1anb0u7mbwtobjjf5l4h9y
71845
71844
2026-10-19T05:35:04Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71845
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
74rxcvv1vxb83d7v6ybx8tg2c47yydm
71846
71845
2026-10-19T05:35:17Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71846
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
huyn40mpy3obnhgt185od0mq2acznsk
71847
71846
2026-10-19T05:35:30Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71847
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
edrolibuxv7fpgffd17l6kv8iy0gy98
71848
71847
2026-10-19T05:35:45Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71848
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
5051v5sfpqux06d1q9jb69j2uiykdua
71849
71848
2026-10-19T05:35:57Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71849
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
q5l4xjt81pmz7l9vreb5itbt570i9cr
71850
71849
2026-10-19T05:36:10Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71850
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
l8g58wf5f3aq3wlmgnkya5smlu78wmg
71851
71850
2026-10-19T05:36:21Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71851
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
kujue0ty16ea8u43tcfp2tjph20ne7n
71852
71851
2026-10-19T05:36:37Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71852
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
bponu419mnnrdxs6h9py272z461jfu9
71853
71852
2026-10-19T05:37:11Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71853
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
b3357zpjnl3ecc70m4h1naym68pict7
71854
71853
2026-10-19T05:37:24Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71854
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
c1n9h0p5bbeeg10z7a8fyi116fmynvx
71855
71854
2026-10-19T05:39:13Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71855
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
anbecbjzx2vncsj0z2efxxp4jndriyt
71856
71855
2026-10-19T05:39:35Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71856
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
pepdjmme18giiy1x2q4wozegnak41oe
71857
71856
2026-10-19T05:39:43Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71857
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
0z9xnbt20ncrskhai61emyrbbank4oi
71858
71857
2026-10-19T05:39:56Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71858
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
2jwrt3t6fxoz94ufjqaymjwih0schrp
71859
71858
2026-10-19T05:40:09Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71859
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
n3k5snslscc6rrs4wi728olkp6h0xm4
71860
71859
2026-10-19T05:41:04Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71860
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
684ofj44tqjejhuj8b3jb3un6kpvyr2
71861
71860
2026-10-19T05:45:11Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71861
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
pk2drmzjdh3iqa387fckgvr77ze8peu
71862
71861
2026-10-19T05:45:30Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71862
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la. <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
gmhukjjytvlddu5kovnl2zglnnngtq5
71863
71862
2026-10-19T05:45:48Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71863
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
mj0f9rt8uv3u6uz1vb0lqq3l16xhjnq
71864
71863
2026-10-19T05:46:00Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71864
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
rirhtr5d5g8ln6uiw7bfugjncxk1xrc
71865
71864
2026-10-19T05:46:13Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71865
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
pkb607i83xz6mepks1ih1z6cx8jd074
71866
71865
2026-10-19T05:46:24Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71866
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
kf2lfwiz6lfx3yduh87bnuxupe5ip0o
71867
71866
2026-10-19T05:46:37Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71867
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
7xlh5132gvfrb4epbphme9fqbjmei2q
71868
71867
2026-10-19T05:46:49Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71868
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
gs4qr85u83vaslxxhsv3qz671nqcr4j
71869
71868
2026-10-19T05:47:02Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71869
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
g04g2eysks2y4qk8m4r5dertfr3v1ql
71870
71869
2026-10-19T05:47:29Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71870
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
dinsbcxfome095wj8kld0nf5cnp4897
71871
71870
2026-10-19T05:47:41Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71871
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
sldzqyosqym9iq2i3twvphcm1o2ngcr
71872
71871
2026-10-19T05:48:01Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71872
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
6q93gohvq6l151fn137wda9q45cdgf6
71873
71872
2026-10-19T05:48:43Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71873
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
qqv095iox7g16gv8q8kdwc42ikyjfhk
71874
71873
2026-10-19T05:48:56Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71874
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
iqcc7m799w0y717g4vqdf2dp5e7d86t
71875
71874
2026-10-19T05:49:09Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71875
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
fl0rfzzhp89vwklpzndd4n72metalad
71876
71875
2026-10-19T05:49:21Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71876
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
dg7dz6if7nrjum68fy7zbuu5803rfth
71877
71876
2026-10-19T05:49:35Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71877
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
emgh98h9igl30fwdz1q895p04xdg1z0
71878
71877
2026-10-19T05:49:47Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71878
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
nhkn71ynyp19e61fjvaqbrvcvzrjpuw
71879
71878
2026-10-19T05:49:58Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71879
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
djn2ikazunoo6cr3hnynoke7xr6dvw4
71880
71879
2026-10-19T05:50:14Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71880
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ih4318jg9lgum7qhvmjcugi7ocaie1i
71881
71880
2026-10-19T05:50:25Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71881
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
kakjo93m38yoz0o0orteoxnjzafxg4r
71882
71881
2026-10-19T05:50:37Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71882
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
r3lgi84gx77yx9ladxwnbb9wvr05q5a
71883
71882
2026-10-19T05:50:54Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71883
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
q3qgapymomqv16x3c669ajg3tremmlp
71884
71883
2026-10-19T05:51:28Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71884
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
qbeub09jufz58eauhu2j5mowlup2ke9
71885
71884
2026-10-19T05:51:42Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71885
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
9l9z20vhjthrf0bjg9ybwastee22x0a
71886
71885
2026-10-19T05:51:55Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71886
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
hszbba100yj3507dxktyyo9myz96tkl
71887
71886
2026-10-19T05:52:06Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71887
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
p9z9dhm4if3hapq108sa7bz2wdrc5pd
71888
71887
2026-10-19T05:52:19Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71888
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
q4mx3p7h5z0gw1zvpsbq5a1jl2264m9
71889
71888
2026-10-19T05:52:32Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71889
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
qtj76gz9t8z35ycvfueijjuy63yew34
71890
71889
2026-10-19T05:52:44Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71890
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
m6nhev86c5t5nhdenjgabkn87guoxuq
71891
71890
2026-10-19T05:52:55Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71891
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
9ov5klvsow6i9oufajcpgdns63krhwh
71892
71891
2026-10-19T05:53:09Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71892
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.坐落在
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
8pftp119q5e7k5tlerzdkwudgefh128
71893
71892
2026-10-19T05:53:21Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71893
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.坐落在雪山
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
hmajfyaxp3m04xuxq37z4ibdyhks4mo
71894
71893
2026-10-19T05:53:42Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71894
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
fzge8mbisn6n4f82mjxwob0yy5vnrmd
71895
71894
2026-10-19T05:54:05Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71895
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
63bz2q9yr831693qqckzm919iyy3lal
71896
71895
2026-10-19T05:54:18Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71896
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
nl23mj9fiy9dou2hzepejkyz3gic23d
71897
71896
2026-10-19T05:54:29Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71897
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
eo18mpo7uudpi938vq28f4d8aatg0py
71898
71897
2026-10-19T05:54:41Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71898
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ak4z2azdwfyd5xetiy9xe8pl2sxv6fz
71899
71898
2026-10-19T05:54:53Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71899
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
p6eyb8er7vuhg27aa2rtml65qoln2dz
71900
71899
2026-10-19T06:35:50Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71900
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
8gh7lki5f8baejm2ktwm9sdhq2jya4m
71901
71900
2026-10-19T06:36:03Z
Rukun Ipin
2884
71901
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約2 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
mqkotxp882zz6cd3z8yrm5k2x3hi2ru
71902
71901
2026-10-19T06:36:17Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71902
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約20 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ajmlbdrpkco636kcyk6m2i8w4rcrd1g
71903
71902
2026-10-19T06:36:26Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71903
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
p6ir61o3uyiowmgz0ixaq9o84x6rdpi
71904
71903
2026-10-19T06:36:38Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71904
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
4vl1v6xxja0ekrbk7ffjbpvqtqci5dg
71905
71904
2026-10-19T06:36:49Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71905
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
j7rt1dptihzpp9qmlcamt7ueff07vvd
71906
71905
2026-10-19T06:37:20Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71906
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ln1lb9yzja6uslop59h8w9y6qwiev78
71907
71906
2026-10-19T06:37:51Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71907
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
1rtrigylogto6u8d3nyeuja0vxitj0r
71908
71907
2026-10-19T06:38:07Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71908
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
pxe0mld5epwzmx3htivtja02kf4lphj
71909
71908
2026-10-19T06:38:20Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71909
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ade84j512s45pcuy6dfchmmt0ke3wth
71910
71909
2026-10-19T06:38:32Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71910
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
0lrm78ngvxed0zmzf4uovz2u91k0y5l
71911
71910
2026-10-19T06:38:47Z
Rukun Ipin
2884
71911
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
t77xtr42ccsmk5m2ozej35i4gxt1oag
71912
71911
2026-10-19T06:39:01Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71912
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
37fjpo2nz4av021bp6vii6r18rc1rwe
71913
71912
2026-10-19T06:39:25Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71913
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
h89gi3kgldlfj4fre6k47oflj219f9q
71914
71913
2026-10-19T06:39:40Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71914
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
kuczihsa8sassjgsmbx51cjka092dpn
71915
71914
2026-10-19T06:39:56Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71915
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
r7x0zs7kp5fgco40wyghrl9auqg5g7b
71916
71915
2026-10-19T06:40:10Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71916
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
2ji7gj9lf5tiswa5ify8l4vn5h7qs7b
71917
71916
2026-10-19T06:40:19Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71917
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
3yyetzeu5z12bda39v60oiqdnz0xjgg
71918
71917
2026-10-19T06:40:32Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71918
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ihzogfchjmghv00x24odkz04nq7zvti
71919
71918
2026-10-19T06:40:48Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71919
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
cdxbwx05du3pc1xfb3hfoseykwq450u
71920
71919
2026-10-19T06:41:01Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71920
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
tsnv9lhbus05s5vc5g7kirzl6es4vpu
71921
71920
2026-10-19T06:41:18Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71921
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
cjh2cmvehtvylhdt8rs1wxmo0aft60a
71922
71921
2026-10-19T06:41:30Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71922
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
2i50ywwa4370dgrb2ziqexea9w7wczj
71923
71922
2026-10-19T06:41:43Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71923
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
gmu2b1dsr17506yj4ahs0qpqgob9fon
71924
71923
2026-10-19T06:41:52Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71924
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕。 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ktn8w5h54bd2e80z4sd8tetds4ghac1
71925
71924
2026-10-19T06:42:07Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71925
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕, <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
k1ax121yevs6ovz43rphv2rmzessqhr
71926
71925
2026-10-19T06:42:20Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71926
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕,後來 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ndha0i669uv15vpkao7oxdp4b0xqc8w
71927
71926
2026-10-19T06:42:32Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71927
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕,後來因風災 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
gzrnnscrlw96utuyqrgvdfwg4tzicd7
71928
71927
2026-10-19T06:42:46Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71928
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕,後來因風災與土石流 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
ij3zg0kxtwal1tv6lc4p11jitglwmum
71929
71928
2026-10-19T06:42:59Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71929
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕,後來因風災與土石流曾 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
lalp83x34u43avvb8r7thivh8tccr4y
71930
71929
2026-10-19T06:43:14Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71930
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕,後來因風災與土石流曾進行 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
0w6r9xru6v6rq54ahisd3j4otnayo66
71931
71930
2026-10-19T06:43:27Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71931
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕,後來因風災與土石流曾進行局部 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
c3oak2fsmsyxm8zpbkw49v351v80ecr
71932
71931
2026-10-19T06:43:43Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71932
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕,後來因風災與土石流曾進行局部遷建 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
4w3bj6snqtmmodqucl1lzsav4s0watx
71933
71932
2026-10-19T06:43:54Z
Rukun Ipin
2884
/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */
71933
wikitext
text/x-wiki
== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux
== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral.
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村,坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處,海拔約200公尺,鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕,後來因風災與土石流曾進行局部遷建。 <mapframe latitude="24.684245" longitude="121.622507" zoom="17" width="400" height="300" />
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.
祖先約民國十四年期間,從桃園市復興區後山(Mkgogan)遷入本地。據耆老口述,本村因野生動物特別多,有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等,因此,祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵,而不定居,故本地有另一地名為格優南(Qyunam)據傳過去因野生動物特別多,且本部落有許多果子狸(qbux),因此祖先出來此地變命名sqbux。
== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.
qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.
日本時期,自 Tkasan 及 Tgliq(今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶)遷入。原 Tkasan 族人遷入後,部分族人復遷至 hbun Slaq(台北烏來哈盆),其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者,復遷入本部落 Sqbux 地區。
崙埤村(qalang Talah)位於大同鄉西北方,村內有四個巷分別為:崙埤巷(Talah)、朝陽巷(Bnaqi)、林家巷(Q’pa)及長嶺路巷(S’qbux),大多為泰雅族人。
另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。
Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux
Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。
== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.
目前部落已經面臨人口外移,預計五十年內將無泰雅族裔使用族語,目前僅3戶10人居住(但不長居部落),使用泰雅族語人口已隨著年長者過世,目前三人皆為中生代55歲-60歲,部落族語使用情況日漸惡化,且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地,導致泰雅語言逐漸薄弱,行政區域規劃上已與崙埤部落併村。
== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo
有基督教、長老教會、天主教
== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.
部落無經濟發展,目前族人皆從事工人工作,如工務段及山坡修建。
== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.
從宜蘭市轉台七甲線省道,車程大約半小時
== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.
長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山,沿途有美麗的風光景色,以及許多動植物。
rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.
長嶺山:海拔約225公尺,屬於輕級健行爬山景點,有許多爬山新手至此運動,能夠遠眺蘭陽平原。
== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.
長嶺部落居民因人口問題,所以無建設文健站,族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好,崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所,為部落成員提供基本的教育和醫療服務。
== '''gaga qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la.
圓山現為漢人為主之聚落,泰雅族人部分使用族語溝通,近幾年無辦理部落內部活動,且也無辦理傳統文化活動,因過去無傳承及耆老逐漸流逝,泰雅文化也隨之消逝。
== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==
以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga, cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, <riray mamu cyunga maha nanu qumah ma> nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,
(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子,木頭會用的小小的,會拿來蓋以前的房子的牆壁,然後上面這邊,有一種竹子,手指的話都是做上面的屋頂,竹子的房子,然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來,以前泰雅族什麼都沒有很窮困,(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜,我們煮地瓜,還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜,以前什麼都沒有,(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉,到後面有豬之後,等到長大的時候,我們會買一頭豬飼養,還有養雞,因此我們才有豬跟雞,飼養也很累,要去背地瓜葉拿去餵給豬,我們很累,以前的生活很辛苦,<你們以前的時代怎麼工作>工作的時候會帶著鋤頭,會拿著像這樣小的鋤頭去開墾,到後面小孩漸漸長大後,就去開砍旱田,然後我們種杉木(嗯我知道),後面小孩長大之後,開墾完旱田後,鄉公所就給我們苗,讓我們去種植杉木,一顆一顆我們種杉木的長大之後,我們才過得好,我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的,
ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay, ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga,uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, <lukus cimu nanu cyunga ma?> <nanu lukus mamu cyunga ma?> lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,
我也不知道,我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦,以前溪流的道路很小條,無論是山林裡的小條的路,都是我們自己去做的道路,以前的時代很辛苦,什麼都沒有,我們只有吃地瓜與野菜和小米,啊我們還會種綠豆長豆,然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃,我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植,我們以前哪裡有地方耕種,以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃,以前就是那個什麼都沒有,我們的生活很辛苦,去旱田也要揹小孩,之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃,<因為以前的衣服是穿什麼?><以前你們的衣服?>衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了,苧麻編織的,喔那個有很多繁雜的步驟要做,要用手這樣子用,結束之後,
alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga, ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan) gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,
種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線,他們以前會用木頭的炭灰,去洗那個苧麻線,等到變白的時候他們就會拿來編織了,用來製作衣服,無論製作泰雅族的褲子衣服,(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔,(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊,只有男生比較懂競技,未婚男女性方面不會隨便互相侵犯,以前他們都同聚一心,有一個耆老他們稱作頭目,我們泰雅族的人會聽他講的話,(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定,最會生活的人就有機會成為耆老,誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便,耆老講的話他們都會聽,如果你不聽的話你就不會生活,以前泰雅族的生活禁忌很好,泰雅族人不會隨便,而且心會聚集在一起,很團結,然後泰雅族人也都聽耆老的話,男生都會聚集在一起聽頭目講話,
mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,
他們也因此知道要怎麼工作,喔以前泰雅族真的很好,不隨便,(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩,無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩,他們害怕耆老,如果你隨便出去玩你會被耆老罵,以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便,也很好聽耆老的話,然後到了年輕的時候就結婚了,那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]
a7yvzx40ch17xadvc12dl4g85kyq8a4
qalang maku Pyaway
0
3365
71650
71547
2026-10-18T20:58:27Z
Sabi Nobu
1832
/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */
71650
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
s6mt1rp0l6t6elrejpin5nanyie7awj
71651
71650
2026-10-18T20:59:24Z
Sabi Nobu
1832
71651
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== s ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
ji9kw807s4hbqbkwknstc6hmluntirw
71652
71651
2026-10-18T20:59:32Z
Sabi Nobu
1832
/* s */
71652
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ss ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
i3zhpw3dr9p5h8i85rm6sul9isolluo
71653
71652
2026-10-18T21:03:12Z
Sabi Nobu
1832
/* ss */
71653
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssq ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
gi3hgztfuvuw75y6ue7kaomsrtgxll7
71654
71653
2026-10-18T21:03:19Z
Sabi Nobu
1832
/* ssq */
71654
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssqu ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
rcf9zz40vbd097qx9gvxplovy4hgud3
71655
71654
2026-10-18T21:03:27Z
Sabi Nobu
1832
/* ssqu */
71655
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssqul ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
o4mpqwsnt7gsez1p0f4dmed4xcf67eu
71656
71655
2026-10-18T21:03:34Z
Sabi Nobu
1832
/* ssqul */
71656
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquli ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
cj1jotxfj6c3kb8dj11ikb39w41y1to
71657
71656
2026-10-18T21:03:41Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquli */
71657
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
6we68paxmigoer7tcvyhwzze2dkcsqa
71658
71657
2026-10-18T21:03:49Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq */
71658
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq n ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
n9gruq3os6b0kia5gdbizbvmpnmplod
71659
71658
2026-10-18T21:03:55Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq n */
71659
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
0mus1xtwkm6rh1hcnoe107q7s8qt1x4
71660
71659
2026-10-18T21:04:03Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na */
71660
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na q ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
192tlp9r53zul6w4o4h3xmejhko0j33
71661
71660
2026-10-18T21:04:10Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na q */
71661
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qa ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
5d4awphsqmvwujyvfoyidbf8f0k2wv7
71662
71661
2026-10-18T21:04:17Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qa */
71662
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qal ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
sy7nqrhb2vjd7plsmgaok2e5n1969rn
71663
71662
2026-10-18T21:04:24Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qal */
71663
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qala ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
h6riu4xa7nkfz0riqw6cijextbp8pns
71664
71663
2026-10-18T21:04:31Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qala */
71664
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalan ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
rkzmnewx8zq4o7qc19i4o4nidryoqh0
71665
71664
2026-10-18T21:04:39Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalan */
71665
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
d0c0rw6hc4oqv48niycrl89hvgqrpjj
71666
71665
2026-10-18T21:04:56Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang */
71666
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
3xg0xsn98oxu2ynsfglczinju2n35hf
71667
71666
2026-10-18T21:05:04Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部 */
71667
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
d42ihgd3fmyhapwg2dpgxwij9ufaxtt
71668
71667
2026-10-18T21:05:19Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落 */
71668
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
9ku2msm83cd1d0mzbobgtor5gr4rc9f
71669
71668
2026-10-18T21:05:31Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的 */
71669
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的禁 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
ayp29r8n592mxrthomtz318w8plbf8t
71670
71669
2026-10-18T21:05:39Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的禁 */
71670
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的禁忌 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
jukh5emmva6uy3hyps16xq0rbry9m45
71671
71670
2026-10-18T21:05:50Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的禁忌 */
71671
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的禁 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
ayp29r8n592mxrthomtz318w8plbf8t
71672
71671
2026-10-18T21:05:58Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的禁 */
71672
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
9ku2msm83cd1d0mzbobgtor5gr4rc9f
71673
71672
2026-10-18T21:06:07Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的 */
71673
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
eyjnrrt76t3oiowxive1ec6a7um1nlc
71674
71673
2026-10-18T21:06:16Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人 */
71674
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
5mf7rue9hdaoqsdxl18iay4i8232l7u
71675
71674
2026-10-18T21:07:05Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71675
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
7uj4rmove04x9rucjh01lh81can8u14
71676
71675
2026-10-18T21:07:59Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71676
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
P
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
sfwtr8i67956pugda13zo2zo9cqx0r4
71677
71676
2026-10-18T21:08:11Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71677
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Py
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
di5ubmu3e2oadodvyofep0mkp0g7lsf
71678
71677
2026-10-18T21:08:21Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71678
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pya
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
dde6rrzsjx43no91aiwa9r9gxr5jjpy
71679
71678
2026-10-18T21:08:32Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71679
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaw
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
2ientvo74cal99wzbj7kpus9dxkbbhq
71680
71679
2026-10-18T21:08:41Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71680
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyawa
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
6tuyppf3bhd6bszp03uqx5r9gmxdlru
71681
71680
2026-10-18T21:08:49Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71681
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
n1z3lcnkjbo99c2h4lzo9zhtiu5egyg
71682
71681
2026-10-18T21:09:03Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71682
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
hn548cavl1jngv4lbjjg8ha6pk8wr7a
71683
71682
2026-10-18T21:09:13Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71683
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
aoh6rjwee1gtaa57g79c9ngsrksfj40
71684
71683
2026-10-18T21:09:21Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71684
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
an9xhl0mmnkhxf9er8e1g0gk29iy7mu
71685
71684
2026-10-18T21:09:32Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71685
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
7oaippsavc5kljy3e4i1s0bs8rk1uad
71686
71685
2026-10-18T21:09:56Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71686
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
qfu8clxh3uhm9x1i1t6tnpq5o8mzoo9
71687
71686
2026-10-18T21:10:06Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71687
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
hsagotrgn6qmr55klcktwo8gshevs5w
71688
71687
2026-10-18T21:10:15Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71688
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百多
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bwek7ojh3806oj9zut09oh69g1akbv9
71689
71688
2026-10-18T21:10:23Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71689
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百多人
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
c70bdid64h7nfez2qtgcog7z0nb4jqs
71690
71689
2026-10-18T21:10:41Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71690
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五多人
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
svhckrgqgzih2pw4jg6rdr9mlwph2n9
71691
71690
2026-10-18T21:10:51Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71691
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
ccpo9l7cpe68no7nmsj3blwebb5v6xp
71692
71691
2026-10-18T21:11:02Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71692
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
jlyb7jtpdi6jtmkn50kx2fbc8ze8286
71693
71692
2026-10-18T21:11:40Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71693
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
dbk31sa4fe7knvxz04yfdabha31pwlx
71694
71693
2026-10-18T21:11:48Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71694
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
8swrb8f7gvgyvc9tfwcpnjc9538sl5p
71695
71694
2026-10-18T21:11:56Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71695
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
cm2kv1ma9hxs4rugnq341izmi8cdqmd
71696
71695
2026-10-18T21:12:15Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71696
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
l0okr1q8im6085isp5tkmmaky58hr77
71697
71696
2026-10-18T21:12:24Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71697
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
ngerp09nin9kzzsott313e9mf5cf4mx
71698
71697
2026-10-18T21:12:34Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71698
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
0z6n101882khorh5bn6pixqhbx3ai2q
71699
71698
2026-10-18T21:12:44Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71699
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
688mqir31gmdk2pimxm2zrtn6p5971s
71700
71699
2026-10-18T21:12:58Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71700
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
ion46f98dgztzyh7gvqtd2s7cjpqbja
71701
71700
2026-10-18T21:13:12Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71701
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。P
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
ez8q62o12rda13zawbfqkuczz7kl82u
71702
71701
2026-10-18T21:13:24Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71702
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Py
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
t6lk9k8xra3pv9yhvj35k25useqvd4t
71703
71702
2026-10-18T21:13:32Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71703
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyw
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
409j0hmrod1zmx42n656visnp1cbn73
71704
71703
2026-10-18T21:13:42Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71704
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaw
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
lm1l46neto5t11k2eonyjhrbhzwd40r
71705
71704
2026-10-18T21:13:52Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71705
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyawa
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
99uf6pj2v9bk8p9p9cy00c6kxpdsab8
71706
71705
2026-10-18T21:14:01Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71706
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
d9vcwvv94bkylbxljuqhzrt9pxwz648
71707
71706
2026-10-18T21:14:14Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71707
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
3ycns6uhfd61x1xe62jvraa2ykmmkpf
71708
71707
2026-10-18T21:14:22Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71708
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
1jzp14b2x0i8chp8ui3r4p4q4cqp6uj
71709
71708
2026-10-18T21:14:45Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71709
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
33eiif19ymu0voku3lv1tx7smm5avgz
71710
71709
2026-10-18T21:14:54Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71710
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
5j8p7brqhh94mn5u9kxvsj3adrsvqba
71711
71710
2026-10-18T21:15:03Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71711
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
2ugs42atprbgof85n74800es7r5ar74
71712
71711
2026-10-18T21:15:12Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71712
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
njdaqdz82v40le4idqepj99szrh5r4b
71713
71712
2026-10-18T21:15:20Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71713
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
dauwx2rghx9l58woyan8y4ts4vwtc4d
71714
71713
2026-10-18T21:15:28Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71714
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
r8aivp57xen3fnmt8sr18ubkqtvav4q
71715
71714
2026-10-18T21:15:37Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71715
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
igxx4p3zk5s71pcflm8h2bsjej7n8v9
71716
71715
2026-10-18T21:15:45Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71716
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
crrmanxu4xqkl6sy41cy3ih044vf005
71717
71716
2026-10-18T21:15:53Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71717
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
fz852pr7w5ekdbk5d8mxjequhbh6nbs
71718
71717
2026-10-18T21:16:01Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71718
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
gw06lekramf9r41gw71tuxp2zc3e3o5
71719
71718
2026-10-18T21:16:10Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71719
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
hvtef4bu5eohf80d8jpoiit7x26vugz
71720
71719
2026-10-18T21:17:21Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71720
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
lww62a5jdji7v3muvnuz9wgtbtws671
71721
71720
2026-10-18T21:17:32Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71721
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
sr97c1ugl58i2c5s30206rgieib82sy
71722
71721
2026-10-18T21:17:40Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71722
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
f61tko2trsnjiq16lz6olio70jecdoz
71723
71722
2026-10-18T21:17:47Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71723
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
fqbqparkr3jm2dh6r7hcgose3qtqjbs
71724
71723
2026-10-18T21:17:54Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71724
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
5x6dhr0zogp1le4drmpkekf1jg2hnxx
71725
71724
2026-10-18T21:18:04Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71725
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
g89p5h8nu1pe5qqx2s5w7ltblmgt2od
71726
71725
2026-10-18T21:19:06Z
Sabi Nobu
1832
/* ssquliq na qalang 部落的人口 */
71726
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]
== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
<mapframe latitude="24.726583" longitude="121.3556" zoom="17" text="qalang Pyaway" width="400" height="300" />qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.
我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流,比亞外部落的旁邊是榮華部落,再往上一些是卡維蘭,在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多,大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。
== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. squliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.
== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.
== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.
== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.
== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.
== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==
== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.
比亞外部落只有一個教派,只有長老教會。
== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.
Pyaway部落約有一百五十多人,家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。
== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh, ngahi, nobu, sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.
比亞外部落的土質非常好,不論種植任何農作物都生長的特別好。
== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==
== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
48w52mfyz1zi46fjrsdpxiat33aa99k
rqyas yaki maku
0
3420
71934
71436
2026-10-19T09:27:47Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71934
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
7kfn0b90rtqhhmwhvoqhtdstxj4c35a
71935
71934
2026-10-19T09:27:59Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71935
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
mjatv8ujtp0686vm3uu6l3bynxev8he
71936
71935
2026-10-19T09:28:08Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71936
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
3b1sdqror2kxe0vhgifkjrj271qki9d
71937
71936
2026-10-19T09:28:18Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71937
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
crdqm5i1qtg2g3jf6h5anvl88sojkcr
71938
71937
2026-10-19T09:28:30Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71938
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
k9sntn059arb0rvwsefr5y2qc429ry7
71939
71938
2026-10-19T09:28:38Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71939
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
fbgq6hg3zylo858up48p0jwbp83g48o
71940
71939
2026-10-19T09:28:48Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71940
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
8lzfzjc1s4p29u80q55oohlhfznhceg
71941
71940
2026-10-19T09:29:01Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71941
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
apx2h7416el0a8zquh1e2g7m5i7b66u
71942
71941
2026-10-19T09:29:13Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71942
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
s6x2hgwwiacs1gci0ys16ve40rj3nom
71943
71942
2026-10-19T09:29:25Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71943
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化流
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
6wvs6z16v9fsqrdd203a0ptfpt56rvx
71944
71943
2026-10-19T09:29:34Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71944
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化流失
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
9onbmf6rhorqaviui2n915sc3xw2yt5
71945
71944
2026-10-19T09:29:46Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71945
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化流失速
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
otezxmz65s95sfzoq3vizj7qm1g9463
71946
71945
2026-10-19T09:30:07Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71946
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化流失速度
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
9vkrdqk40rkh2lvy67sv3nf6k7skjpx
71947
71946
2026-10-19T09:30:23Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71947
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化流失速度相
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
jv2fpibdf3wfigfia82qq5jkzqh2lfc
71948
71947
2026-10-19T09:30:32Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71948
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化流失速度相當
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
i72nc7rpvp6glk3w7mk63riisw3u70t
71949
71948
2026-10-19T09:30:42Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71949
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化流失速度相當快
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
9rpqy7yic9vkqc1f16jyn7xm97i1nqt
71950
71949
2026-10-19T09:30:52Z
Maya Yuri lalu mu
1830
/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */
71950
wikitext
text/x-wiki
== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy
講述者:王秀玲 Yuri Amuy
trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.”
我小時候最喜歡待在外婆身邊,她叫做Yobaw Longu,她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候,她才會稍微大聲地說話,在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢?」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女,口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣,總是一直像在碎碎念的講話。」
mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.
媽媽的兄弟姊妹一共有七位,五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落),媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住,而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過,這一片土地是祖父的父親所給予的,才使我們能居住在這裡。
blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.
我跟著她總是生活無虞,她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務,每一天,她都很早起床到灶生火(準備煮飯),去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後,上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具,我看到她席地而坐,在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦!
minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”
過了一陣子,當我五歲時,我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶,那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北,天剛剛亮時,部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作,也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥,她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂,便趕緊去了解情況,原來是因為那個人謾罵她,老闆說:「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說:「他們的嘴巴不好,一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他?把我們原住民當作傻瓜。」
yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.
他們都說我的臉看起來很醜,所以我討厭出門,我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰,我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉!非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥,她笑著對我講:「哎呀!哎呀!這個已經過去很久了,從我十歲左右的時候,我就有紋面了。」那一陣子我很害怕,我都躲在房間裡。到了第三天,我的肚子實在餓得受不了了,我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我,當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來,腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水,但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月,因為長輩對我說:「當妳剛開始紋面時,先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候,也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌,讓我心中感到一陣驚訝。
kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.
我的外婆又說:「在傳統中我們女生從五歲開始的時候,就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻,將它種在家裡的周圍,接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時,妳的臉上有紋面的時候,就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著:「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴,不管在哪裡,還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。
minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.
我記得,有一次她在紡線的時候,突然對我說:「你長大後還會記得我臉上的這個嗎?」那一瞬間,我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道,這樣的紋面,在我們這一代已經不再延續,也可能會慢慢被遺忘。
yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.
外婆不常直接教我什麼大道理,她是用做的給我看。她每天很早起床,挑水、生火、煮飯,然後坐下來織布,一直到天黑。我童年最安心的時光,就是窩在她的織布機旁邊,她織出來的布匹非常漂亮。咚!咚!咚!聽到織布的聲音了!彷彿一直有微小的聲音在說:「我們泰雅族人,必須非常勤勞,否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過,泰雅族所有的食物(魚或是獵物,還是用米飯醃漬的肉),不會讓我們餓到。
obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.
年近六十,我非常開心可以寫我與外婆的故事,讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時,我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化,現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人,在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆,Yobaw Longu。
備註:以上為2026的訪談內容,受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化,而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處,也因交通便利的原因,里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此,基國派部落(口述者的部落)文化流失速度相當快。
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]
baywt0chgp5odyb1ldcj57kknhou1zq
ke na Plngawan (萬大泰雅語)
0
3502
71637
71606
2026-10-18T15:59:31Z
Temician
2877
71637
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,1
r5squho7ev8qyq0zcymchbtda1qiubg
71638
71637
2026-10-18T16:00:10Z
Temician
2877
71638
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas
lfdztmujku9up4logq8r0ec0n0lsogj
71639
71638
2026-10-18T16:00:19Z
Temician
2877
71639
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan
fb6helrjw3o0y5ibfz01vxkz9fyte5t
71640
71639
2026-10-18T16:00:25Z
Temician
2877
71640
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka
430x9g0o9rvjpmxmltyqcs47sfoi6lq
71641
71640
2026-10-18T16:00:35Z
Temician
2877
71641
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke
9hn9x5tink3c5pxj9acooid490g5sng
71642
71641
2026-10-18T16:00:42Z
Temician
2877
71642
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke na
jh6pwzrkxrpkm28wq0lnwxc02tvxz4w
71643
71642
2026-10-18T16:00:52Z
Temician
2877
71643
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke na Plngawan
mtj6s3as9p0reyin2bolwjuupqxf7ix
71644
71643
2026-10-18T16:01:10Z
Temician
2877
71644
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke na Plngawan
,angrat
av31qkkmb56ie8r2vbgzvp3zknyns35
71645
71644
2026-10-18T16:01:21Z
Temician
2877
71645
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke na Plngawan
,as angrat
d5d2cbc0ylszv1nyofd92n4v1a6tur4
71646
71645
2026-10-18T16:01:29Z
Temician
2877
71646
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke na Plngawan
,as ka angrat
d63tjn4jbbmrnuofgohjcvy5xcr03bh
71647
71646
2026-10-18T16:01:40Z
Temician
2877
71647
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke na Plngawan
,as ka angrat ci
n7ts3t6cix3fs652cv5zlhb3tgwyyhx
71648
71647
2026-10-18T16:01:47Z
Temician
2877
71648
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke na Plngawan
,as ka angrat ci.
qdb9s6rl9pm4etkvj1wlhcplsodu67q
71649
71648
2026-10-18T16:01:54Z
Temician
2877
71649
wikitext
text/x-wiki
kelan matru ke' na itaral,kumaral ci ke na plngawan ka banray hiya' ,bilak ba' kumaral ci ke' ta nak,as ka angrat sunbaba',ini'
pintana hari ka ke na plngawan hani,ini' pintana ka insa na ke' uri',kelan nak ke ta loma zi wi,ramas pungan ka ke na Plngawan
,as ka angrat ci
n7ts3t6cix3fs652cv5zlhb3tgwyyhx
Qalang Pyanan
0
3506
71951
70958
2026-10-19T11:13:22Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71951
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
P
ahm2pa0i28s11zt2mif4ul1gkqd3mxu
71952
71951
2026-10-19T11:13:30Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71952
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Py
hisxqpfglznpv43cc9vgp1naywqpgvz
71953
71952
2026-10-19T11:13:37Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71953
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pya
93pfraq2nt42rakdxrjzr6qrqsv9d6t
71954
71953
2026-10-19T11:13:45Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71954
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyan
8m5dsu5443rsjrjw3ytoc6r2u8n6xuv
71955
71954
2026-10-19T11:13:52Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71955
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyana
bm6r3cd94vj3fdcaucen3cv3gi82tjw
71956
71955
2026-10-19T11:13:59Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71956
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan
bb4xxy1eeycx9b2j26j8s01qwrfjlsa
71957
71956
2026-10-19T11:14:06Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71957
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan q
62bnijvugtc2038xsv2qfhicpdfmiw8
71958
71957
2026-10-19T11:14:12Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71958
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qa
3827lr37fsuu7wjxnw13yt6wmszjapn
71959
71958
2026-10-19T11:14:18Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71959
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qan
f4kwtrmbq01mvr6d1yfolsktuvtytrk
71960
71959
2026-10-19T11:14:27Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71960
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani
k3ktcaw01fn02r8l12a4l0tuw92nuoh
71961
71960
2026-10-19T11:14:34Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71961
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani g
81e83x2dtvnmpr881cew31q3b9tnciy
71962
71961
2026-10-19T11:14:41Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71962
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga
nv5dxvviambsogzm3n2xpesdwh4w6co
71963
71962
2026-10-19T11:14:49Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71963
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,
10n56dhipimf60oanv5uv2ca7c6xb7x
71964
71963
2026-10-19T11:15:03Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71964
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,k
470h4ndijk63sf5p1kos0rqapp7g0cs
71965
71964
2026-10-19T11:15:12Z
Zujunzhang591
2771
/* Cyux inu? */
71965
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,ka
ai70c6xwwi5io5qkwlwdlb6kpdidre1
71966
71965
2026-10-19T11:15:20Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71966
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kah
lk2rpcad8bi733e3qamm3ets2usd1zz
71967
71966
2026-10-19T11:15:27Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71967
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahu
0g98wj700n14kbf85h052mjlln9uk2y
71968
71967
2026-10-19T11:15:33Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71968
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul
81almmvtcuiuec4ao0bc023726e1roy
71969
71968
2026-10-19T11:15:40Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71969
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul k
c3p8fkldyo4yjwc3jqiwxxs4uzmfgk3
71970
71969
2026-10-19T11:15:48Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71970
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke
fhb0dw55vnankget9lcp1yumh6mcejw
71971
71970
2026-10-19T11:15:57Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71971
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke p
kj8n38ef7919j9zo7mylpm9ef6zu86k
71972
71971
2026-10-19T11:16:12Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71972
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke py
lk0b70v309lrmieflupuud9y2q4ayi8
71973
71972
2026-10-19T11:16:18Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71973
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pya
stseiox403lafwtty29att1ohvs2f2s
71974
71973
2026-10-19T11:16:24Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71974
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyan
nezjvrtugyj7lhxxdbk03bm07wr3as5
71975
71974
2026-10-19T11:16:30Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71975
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyana
7c0pfreq5val802ahxffu8crt9zn4pu
71976
71975
2026-10-19T11:16:36Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71976
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay
hfe6zy9gwmidfhcpw36zce74ev8wbf9
71977
71976
2026-10-19T11:16:45Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71977
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay q
g2tcmexsdrzgayipwi55j1er2zqhbhr
71978
71977
2026-10-19T11:16:51Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71978
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qa
buhx1sipj5jrwn64vqhcogpkev98lig
71979
71978
2026-10-19T11:16:58Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71979
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qan
sxkbzib61xyrcb970sbtc5npxl425tc
71980
71979
2026-10-19T11:17:07Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71980
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani
75vdnm6x5j7laq3mjwqi3pw1f02klqj
71981
71980
2026-10-19T11:21:17Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71981
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,
cw3bnohqnp3lbl8dhwosfg9wsz5f2jk
71982
71981
2026-10-19T11:21:31Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71982
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi
8a0dv2r2rx7pgh9lm4vlyjjisxkbilb
71983
71982
2026-10-19T11:21:39Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71983
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi n
tcx8fgeyyql45av8i1ufi6ombvgff1l
71984
71983
2026-10-19T11:21:45Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71984
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi ny
dpeou3kygqb5teiby0xsqjs48kgiib7
71985
71984
2026-10-19T11:21:52Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71985
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya
lph667uyeni057r6k0j6jt519b4i0xd
71986
71985
2026-10-19T11:22:29Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71986
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya g
j4lbr2t4rqebwukibeegstos9g8hutr
71987
71986
2026-10-19T11:22:36Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71987
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga
tdc3uc5z1davzqzrt7xw7trbrrm8fru
71988
71987
2026-10-19T11:22:42Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71988
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,
9k0atvqdy68mounuasoafnejtme7yah
71989
71988
2026-10-19T11:23:03Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71989
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,r
396l0txydf98vanc86imimod7osa0wz
71990
71989
2026-10-19T11:23:09Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71990
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,ra
s5th0clja2mexrkejjax0355er6uhxa
71991
71990
2026-10-19T11:23:16Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71991
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,rar
mnh97dawlt7q13y7d5zet9o9rd23xcy
71992
71991
2026-10-19T11:23:23Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71992
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,rara
soe7alnsogqbqd1eliwelvm7b0ispfn
71993
71992
2026-10-19T11:23:29Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71993
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral
sidrql7tfijwjxfvv1hewrp7b6k2ryh
71994
71993
2026-10-19T11:23:37Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71994
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral g
43mktwe1kfxc7gq3gllnfjt11i6lw92
71995
71994
2026-10-19T11:23:43Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71995
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga
q95hts37hm1l1e3t52j0vze04dwkj42
71996
71995
2026-10-19T11:23:50Z
Zujunzhang591
2771
/* sinllwan lalu */
71996
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]
== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.
kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.
sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.
sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.
Spzyang balay na rgyax:
B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba
qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.
== sinllwan lalu ==
<mapframe latitude="24.4358" longitude="121.379154" zoom="15" width="400" height="300" />pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.
Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,
7p5akm9am1g4qqp1b5gwk2a7n5d2ajz
kingiwan ke bnkis sraral
0
3514
71767
71506
2026-10-19T03:07:50Z
Hayung722
1685
71767
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
hau4o28mtmskcm10irek4flg2x7z331
71768
71767
2026-10-19T03:08:08Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71768
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
9gdquqw9jzxpy29v5uxkmciy277auu5
71769
71768
2026-10-19T03:08:21Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71769
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
485m0awsj83jfsafmudvli1qvq7ktps
71770
71769
2026-10-19T03:08:33Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71770
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
b28t6nsljeiauv3u7qwroqv87sljl4r
71771
71770
2026-10-19T03:08:45Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71771
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
2nyc99wa2l4ek8vugh127mhq4nf0yrp
71772
71771
2026-10-19T03:08:56Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71772
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta,
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
h6d0sjtbu2b85qfdtydf3jumbbz04h0
71773
71772
2026-10-19T03:09:08Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71773
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
cy3o9wizxxqg7bi7kni2f41ijy3govw
71774
71773
2026-10-19T03:09:22Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71774
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
523wmenu088zqvw2sxri6hm8w3edyd5
71775
71774
2026-10-19T03:09:40Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71775
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
593u6ge7c5dkezh9cyd7rqkhoa4w4w3
71776
71775
2026-10-19T03:09:53Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71776
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
gvuw5ewbnoe1pzfn01qe48oxm6jky9v
71777
71776
2026-10-19T03:10:07Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71777
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
dcmr9efqh4ss8gv4unb417ljussdsxh
71778
71777
2026-10-19T03:10:21Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71778
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.
在贅婿的面前不打狗
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
3d6t7vlh4leytwn2h84pckfof68lzv7
71779
71778
2026-10-19T03:10:35Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71779
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.
在贅婿的面前不打狗(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
azg1j8wxo0fm1l9g2h81dtcdcq5hlzl
71780
71779
2026-10-19T03:10:48Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71780
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.
在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
dxhc5u5wctp6kb4pfahp7vqsw0rm58x
71781
71780
2026-10-19T03:12:25Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71781
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.
在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)
8.szyuwaw
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
0fu57lxe7tmtgt4nbb79pvtbtrzq5u7
71782
71781
2026-10-19T03:12:39Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71782
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.
在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)
8.szyuwaw kaway,
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
c1mqm910fuz6gtnhtw4fct9coxkm31i
71783
71782
2026-10-19T03:12:53Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71783
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.
在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)
8.szyuwaw kaway, ryax
李熟則播種.
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
0vy6iridmmm35vygt793go71bhods23
71784
71783
2026-10-19T03:13:13Z
Hayung722
1685
/* 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. */
71784
wikitext
text/x-wiki
bnru: Taya. Maray
kingiwan ke bnkis sraral 諺語
1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.
人們如相聚,則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)
2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.
漂亮的女性,他們稱之為不會長壽。(美人短壽)
3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.
癩皮狗,亦自有牠的生命。
4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)
蒼蠅停止的地方,他們喜歡觀看。
(根據傳說,在太古的時候,男女不知道交接之道,他們作種種無益的嘗試後,忽然因蒼蠅停止的地方,而意識到性器的所在,因而發生這種欣喜的聲音)
=== 5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux. ===
楓樹發芽,精神病開始出現。
6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.
鍬螂入屋,則為豐年。
7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.
在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)
8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.
李熟則播種.
<nowiki>[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</nowiki>
egxpbmj8k368o6ejqwq3cddzhzgdcml
btunux na Nahuy
0
3566
71727
71636
2026-10-19T00:50:09Z
Amuy Syongnga
2892
71727
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son maki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
28zol1jgm85167d4wr7n990ivz7qr1p
71728
71727
2026-10-19T00:50:21Z
Amuy Syongnga
2892
71728
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu maki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
eul7g9f9xy22aze1yvcxedjsbg6n3cd
71729
71728
2026-10-19T00:50:43Z
Amuy Syongnga
2892
71729
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy'maki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
5gmfnyw7fhwgvip6wbfa1bxxm4926q4
71730
71729
2026-10-19T00:50:51Z
Amuy Syongnga
2892
71730
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go maki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
nv2aj7me1auoa86wit5grwir6ylgqn1
71731
71730
2026-10-19T00:51:00Z
Amuy Syongnga
2892
71731
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,maki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
01igwofo3mewfumml7lop91hitemaqj
71732
71731
2026-10-19T00:51:12Z
Amuy Syongnga
2892
71732
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,im imaki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
4ty5tho5g4h2zvdytqvqa8so71sqmrq
71733
71732
2026-10-19T00:51:22Z
Amuy Syongnga
2892
71733
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi imaki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
b1mx0qp6i7zozffgk2s6h2hl8y538xm
71734
71733
2026-10-19T00:51:29Z
Amuy Syongnga
2892
71734
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya imaki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
l4pvi8gtuc6ehh3a2l9yq9r67fbqz5a
71735
71734
2026-10-19T00:51:36Z
Amuy Syongnga
2892
71735
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga imaki sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
pggzvah3cmz22yavg75vi3ak1km76d3
71736
71735
2026-10-19T00:52:15Z
Amuy Syongnga
2892
71736
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
0zmvuhj3utfkg98fuxuxgan1tovtkbb
71737
71736
2026-10-19T00:52:32Z
Amuy Syongnga
2892
71737
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
2e2rm8xel28k5z3wwnexf0rbdo0hz4j
71738
71737
2026-10-19T00:52:38Z
Amuy Syongnga
2892
71738
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
tput05kp656lxn6bpjp16e7fnclsodj
71739
71738
2026-10-19T00:52:44Z
Amuy Syongnga
2892
71739
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
shzg7v68y9yjhzcx9r0yi992wft6ad8
71740
71739
2026-10-19T00:52:58Z
Amuy Syongnga
2892
71740
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux sazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
rft85hjjqjo5msfudv4hhiz44zvp2uf
71741
71740
2026-10-19T00:53:05Z
Amuy Syongnga
2892
71741
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qanisazing btunux,nanu yasa smi lalu naha ga
bac1v1vsn4uygirpn305ip19isxjc28
71742
71741
2026-10-19T00:53:18Z
Amuy Syongnga
2892
71742
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.
i75qh9w0gei8xxk4getx4u7bkiii2oh
71743
71742
2026-10-19T00:53:25Z
Amuy Syongnga
2892
71743
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral
lrttj3g9opciek4hv36wksljgmc36yk
71744
71743
2026-10-19T00:53:31Z
Amuy Syongnga
2892
71744
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani
7lcmodpnq9ox8k26zzpspq4w278eg8q
71745
71744
2026-10-19T00:53:37Z
Amuy Syongnga
2892
71745
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga
hdl2chl1poicekp6mjwhdzz0kumuqbs
71746
71745
2026-10-19T00:54:15Z
Amuy Syongnga
2892
71746
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux
kby7ztt1y844pstcr3hlvxphdir44tf
71747
71746
2026-10-19T00:54:21Z
Amuy Syongnga
2892
71747
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki
1p5cpskgtbgb67sv2z8c21rrealajh1
71748
71747
2026-10-19T00:54:27Z
Amuy Syongnga
2892
71748
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te
j5fepfu08ekxlbanev1ojgimie67i1i
71749
71748
2026-10-19T00:54:34Z
Amuy Syongnga
2892
71749
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu
0g5kn942a0tak1xglphcajgow2zygx6
71750
71749
2026-10-19T00:54:51Z
Amuy Syongnga
2892
71750
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux
5483vr2iyvu15zoxolrgzh5odnsshwp
71751
71750
2026-10-19T00:54:58Z
Amuy Syongnga
2892
71751
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya
4cjni5fblewh39isdmxav4td1e6t4wr
71752
71751
2026-10-19T00:55:53Z
Amuy Syongnga
2892
71752
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay
kibxakz9954cvyr0bnis2l0m5xjgx97
71753
71752
2026-10-19T00:56:05Z
Amuy Syongnga
2892
71753
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟
p7cd7ujmdxmogx1spsy6r857t5b6v43
71754
71753
2026-10-19T00:56:34Z
Amuy Syongnga
2892
71754
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana
1o5wlyj20pulatlfrah7k50apz9klyn
71755
71754
2026-10-19T00:56:39Z
Amuy Syongnga
2892
71755
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga
5r0fdmcwva9qsdt44chrjbq7851xjix
71756
71755
2026-10-19T00:57:10Z
Amuy Syongnga
2892
71756
wikitext
text/x-wiki
[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]<mapframe latitude="24.706700" longitude="121.204950" zoom="17" width="400" height="300" />Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi
ow8n88xujavzxkssqb6hbjs2soev99e