qalang Sqbu’/Sqbux / 長嶺部落

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tay">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipidia</sitename>
    <dbname>taywiki</dbname>
    <base>https://tay.wikipedia.org/wiki/T%E2%80%99ringan_na_zzngayan</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">kin iniptnaq</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">spkayal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">cinzyuwaw</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">spkayal cinzyuwaw</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikibitia</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">spkayal Wikibitia</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">biru’ na zayzyuwaw</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">spkayal squ biru’ na zayzyuwaw</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">mediawiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">spkayal qu mediawiki</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">panmwo</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">spkayal sa panmwo</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">sni sa pinraw nya smbbaq</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">spkayal sa sni sa pinraw nya smbbaq</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">zyuwaw na</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">spkayal sa zyuwaw na</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">模組</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">模組討論</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">活動</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">活動討論</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>qalang Sqbu’/Sqbux / 長嶺部落</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3257</id>
    <revision>
      <id>72139</id>
      <parentid>71933</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:40:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置 */</comment>
      <origin>72139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14918" sha1="azuq1cvyq8207btk0ua8vd4g015pmgg" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]
== '''cinllwan lalu qalang 地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.

祖先約民國十四年期間，從桃園市復興區後山（Mkgogan）遷入本地。據耆老口述，本村因野生動物特別多，有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等，因此，祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵，而不定居，故本地有另一地名為格優南（Qyunam）據傳過去因野生動物特別多，且本部落有許多果子狸(qbux)，因此祖先出來此地變命名sqbux。

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>azuq1cvyq8207btk0ua8vd4g015pmgg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72140</id>
      <parentid>72139</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14906" sha1="560tr0b1yaj8aj9l8n2qsxhfrkn80gy" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.

祖先約民國十四年期間，從桃園市復興區後山（Mkgogan）遷入本地。據耆老口述，本村因野生動物特別多，有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等，因此，祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵，而不定居，故本地有另一地名為格優南（Qyunam）據傳過去因野生動物特別多，且本部落有許多果子狸(qbux)，因此祖先出來此地變命名sqbux。

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>560tr0b1yaj8aj9l8n2qsxhfrkn80gy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72141</id>
      <parentid>72140</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang */</comment>
      <origin>72141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14925" sha1="bcseutn0xe1crzxo8b11e9fr0zukt3r" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
bnheci naha ga akya minkok mpux payt kawas, knahul mehong rgyax na Toyeng llyung Kgogan mwah cqani. skahul pinqyan na bnheci maha qalang qani ga piyux qsinux, maki biyok, mit, para ro bqanux, mica qa tringan naha hminas thiyaq na tuqiy mwah ski qalang Sqbux, sinnoya naha mlata, ro ini soya kaki cani, mica qa maki lalu loyi Qyunam, pnungan maha cyunga piyux qsinux, ro qalang Sqbux hiya ga piyux calay qbux, mica qa si cnlalu Sqbux san ki’an qani qa bnheci naha.

祖先約民國十四年期間，從桃園市復興區後山（Mkgogan）遷入本地。據耆老口述，本村因野生動物特別多，有山豬、山羊、山羌、梅花鹿等等，因此，祖先起初千里迢迢到長嶺目的是狩獵，而不定居，故本地有另一地名為格優南（Qyunam）據傳過去因野生動物特別多，且本部落有許多果子狸(qbux)，因此祖先出來此地變命名sqbux。

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bcseutn0xe1crzxo8b11e9fr0zukt3r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72142</id>
      <parentid>72141</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14028" sha1="p8k7n8zw23xfn6fsxgsxycuyb68nijx" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>p8k7n8zw23xfn6fsxgsxycuyb68nijx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72143</id>
      <parentid>72142</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:43:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14178" sha1="oseyvoybq1dicjbsyh6ehpiur2idh2e" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>oseyvoybq1dicjbsyh6ehpiur2idh2e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72144</id>
      <parentid>72143</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:43:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14336" sha1="r505cks6lut3dwk7sdhyezgzwf4nosd" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>r505cks6lut3dwk7sdhyezgzwf4nosd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72145</id>
      <parentid>72144</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14402" sha1="3yuaawtj4pmb29gpr1rqvped7n4hrr2" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3yuaawtj4pmb29gpr1rqvped7n4hrr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72146</id>
      <parentid>72145</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14587" sha1="qahgwb2n50t14903q35lho11oz2ygsh" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qahgwb2n50t14903q35lho11oz2ygsh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72147</id>
      <parentid>72146</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14767" sha1="9nuwdfx7mvb2mim9r0nh4c9bvc6udz4" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''pinhknyan qalang 部落遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>9nuwdfx7mvb2mim9r0nh4c9bvc6udz4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72148</id>
      <parentid>72147</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:44:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinhknyan qalang 部落遷徙 */</comment>
      <origin>72148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14748" sha1="5m983un23j7rr45mql5bxoxk3wxf98v" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5m983un23j7rr45mql5bxoxk3wxf98v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72149</id>
      <parentid>72148</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na */</comment>
      <origin>72149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14760" sha1="on35a0wfso8lfoe7bl5cihhwnolh96o" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>on35a0wfso8lfoe7bl5cihhwnolh96o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72150</id>
      <parentid>72149</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang */</comment>
      <origin>72150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14779" sha1="kj71fwzfd2an1mgndwxcrww8c6w5c9f" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
ziray na klhangan Ipun ga, knahul Tkasan ro Tgliq mwah cqani. tringan cquliq Tkasan mwah cqani lro, kruma cipak cquliq musa loyi Hbun Slaq, ro tringan maki Tgliq na cquliq, musa qalang Kbanun, ro mwah loyi qalang Sqbux.

qalang Talan uraw hiya ga, maki cqa llyung mnibu lasu rgyax, cka qalang naha ga maki Talah, Bnaqi,Qba,Sqbux, qabax ga cquliq na Atayal, mehong lga maki loyi kahul llyung Gaogan na cquliq Tayal mwah llyung Mnibu qalang Sqbux,Talah,Syanoh.

日本時期，自 Tkasan 及 Tgliq（今桃園 市復興區蘇樂及鐵立庫一帶）遷入。原 Tkasan 族人遷入後，部分族人復遷至 hbun Slaq（台北烏來哈盆），其後部分 再遷回長嶺。原 Tgliq 遷至樂水者，復遷入本部落 Sqbux 地區。

崙埤村（qalang Talah）位於大同鄉西北方，村內有四個巷分別為：崙埤巷（Talah）、朝陽巷（Bnaqi）、林家巷（Q’pa）及長嶺路巷（S’qbux），大多為泰雅族人。

另有來自於桃園三光溪流域之Gaogan群泰雅族人移入大同鄉長嶺、崙埤、松羅等地區居住。

Gogan-musa qalang Talah-trkax quri Lomun- biyaq gong Cyaqung- hkangi quri Tayung- trkax silung Tayung- r’ra llyung Mnibu heci- kangi Nguhu Biru- tehok qalang talah- mehong lga tehok Sqbux

Gogan(桃園市復興區華陵村後山部落) – 移居至qalang Talah (宜蘭縣大同鄉崙埤村)-翻越雪山山脈達觀山(拉拉山) – 下切南勢溪源頭扎孔溪-橫走棲蘭山 – 上攀松羅湖 – 眺望蘭陽平原蘭陽溪 – 縱走松羅湖稜線– 抵崙埤部落 – 終抵長嶺部落。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kj71fwzfd2an1mgndwxcrww8c6w5c9f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72151</id>
      <parentid>72150</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:45:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13353" sha1="j8gn2fkyty5bv5uj8ciuk2vb1zh3hnh" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen, 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j8gn2fkyty5bv5uj8ciuk2vb1zh3hnh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72152</id>
      <parentid>72151</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13530" sha1="54wjpugu2jnoe49i85jfly0khlbzmkl" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>54wjpugu2jnoe49i85jfly0khlbzmkl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72153</id>
      <parentid>72152</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13632" sha1="dkly7soo8fzk77cnbaljyf8ewomc8zv" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dkly7soo8fzk77cnbaljyf8ewomc8zv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72154</id>
      <parentid>72153</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13686" sha1="n5ozr1qg7wodp97ohz752qmziqwasxk" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n5ozr1qg7wodp97ohz752qmziqwasxk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72155</id>
      <parentid>72154</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:46:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13797" sha1="lv0yara1qbd7233ezp121tg0bjarjcm" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lv0yara1qbd7233ezp121tg0bjarjcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72156</id>
      <parentid>72155</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13911" sha1="re4ax8ytpvx7wrse2cl5sb6os2z7xl9" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>re4ax8ytpvx7wrse2cl5sb6os2z7xl9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72157</id>
      <parentid>72156</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:47:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14043" sha1="t4ulp5wc0n5o3z4jbi7dxpkqbhym1x4" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>t4ulp5wc0n5o3z4jbi7dxpkqbhym1x4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72158</id>
      <parentid>72157</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況 */</comment>
      <origin>72158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14080" sha1="gnwmhjhbuxsn9k4a1hnxcrqwf26yo65" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gnwmhjhbuxsn9k4a1hnxcrqwf26yo65</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72159</id>
      <parentid>72158</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:48:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang */</comment>
      <origin>72159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14108" sha1="4owviwtmw7fs4f7b9dac4um5heh494v" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4owviwtmw7fs4f7b9dac4um5heh494v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72160</id>
      <parentid>72159</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:48:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>72160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14209" sha1="220avdfs0us71uzmevthjx3t6kcc6kd" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>220avdfs0us71uzmevthjx3t6kcc6kd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72161</id>
      <parentid>72160</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>72161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14334" sha1="guudgvzxf4fjpneqfpz9al4cmk10qxm" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>guudgvzxf4fjpneqfpz9al4cmk10qxm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72162</id>
      <parentid>72161</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>72162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14432" sha1="3ubulfdogixxwma7nyux1shz7xiwpm3" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3ubulfdogixxwma7nyux1shz7xiwpm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72163</id>
      <parentid>72162</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T02:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>72163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14525" sha1="0rl2ggmi2hx6n6p6iftn5mlzi1vlwnl" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0rl2ggmi2hx6n6p6iftn5mlzi1vlwnl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72164</id>
      <parentid>72163</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:22:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>72164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14648" sha1="bfhb86v8dyaymy4nk0mok5l99jv2no5" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bfhb86v8dyaymy4nk0mok5l99jv2no5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72165</id>
      <parentid>72164</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>72165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14735" sha1="3ptxke5tbz1ws1o3rxjrcs0xtnq7yg8" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3ptxke5tbz1ws1o3rxjrcs0xtnq7yg8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72166</id>
      <parentid>72165</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:22:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>72166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14772" sha1="rarxmkkmgkcvimlvs15ixx5hfwzxn18" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>rarxmkkmgkcvimlvs15ixx5hfwzxn18</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72167</id>
      <parentid>72166</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang */</comment>
      <origin>72167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14788" sha1="6ggdnfx3kh2axpg1it311xkseafyuhj" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>6ggdnfx3kh2axpg1it311xkseafyuhj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72168</id>
      <parentid>72167</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落的古道 */</comment>
      <origin>72168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14913" sha1="ii1s1o1wdidflb083ypmii3yciw6ikv" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ii1s1o1wdidflb083ypmii3yciw6ikv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72169</id>
      <parentid>72168</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落的古道 */</comment>
      <origin>72169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15115" sha1="8rdc19xbq4enz38dz52w5jspk82a1mp" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8rdc19xbq4enz38dz52w5jspk82a1mp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72170</id>
      <parentid>72169</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:23:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落的古道 */</comment>
      <origin>72170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15288" sha1="axtsshblphx61ci5j5qifefrkwuiowz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>axtsshblphx61ci5j5qifefrkwuiowz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72171</id>
      <parentid>72170</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落的古道 */</comment>
      <origin>72171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15392" sha1="tcknz08s6wew5oigw5cerg9635iv0xl" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tcknz08s6wew5oigw5cerg9635iv0xl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72178</id>
      <parentid>72171</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:25:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落的古道 */</comment>
      <origin>72178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15497" sha1="k6eestx1qnqsxhllty7s09oovhxxpp9" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>k6eestx1qnqsxhllty7s09oovhxxpp9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72180</id>
      <parentid>72178</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:25:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落的古道 */</comment>
      <origin>72180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15560" sha1="sn8oar55nx3kvh4m8t7c1e6u9m1732u" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>sn8oar55nx3kvh4m8t7c1e6u9m1732u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72182</id>
      <parentid>72180</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落的古道 */</comment>
      <origin>72182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15656" sha1="muf3xvucss9mnt2l3g2koqugs3p3ms5" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>muf3xvucss9mnt2l3g2koqugs3p3ms5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72185</id>
      <parentid>72182</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落的古道 */</comment>
      <origin>72185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15687" sha1="nw1nsd23p430t8ha351mratfl1jxqrf" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>nw1nsd23p430t8ha351mratfl1jxqrf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72188</id>
      <parentid>72185</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:27:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang */</comment>
      <origin>72188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15703" sha1="0ttow1vc60lf01l9a29j7nps3p332xg" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0ttow1vc60lf01l9a29j7nps3p332xg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72192</id>
      <parentid>72188</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:27:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15845" sha1="4h1n53yzqasdzbpdk4otd9t95hfny1c" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt, 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4h1n53yzqasdzbpdk4otd9t95hfny1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72194</id>
      <parentid>72192</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:28:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15964" sha1="lu9uxgkouau631qsrr965e6szdf4fcu" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy, 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lu9uxgkouau631qsrr965e6szdf4fcu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72196</id>
      <parentid>72194</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:28:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16104" sha1="ny408ofquw1qp27hi3skq5ucqonqpbc" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ny408ofquw1qp27hi3skq5ucqonqpbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72198</id>
      <parentid>72196</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16197" sha1="4iqniqvcs1oaetrdh54g41wrnp6c3k9" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4iqniqvcs1oaetrdh54g41wrnp6c3k9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72200</id>
      <parentid>72198</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16323" sha1="5zq28mxowekznqm5jfcr9rc3e9bpjba" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5zq28mxowekznqm5jfcr9rc3e9bpjba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72202</id>
      <parentid>72200</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16463" sha1="tubdyzbjgsye35145tuuiixa73ei2dz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tubdyzbjgsye35145tuuiixa73ei2dz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72203</id>
      <parentid>72202</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16499" sha1="o2nlcjxlm4lhlueg3617qch4z5go9co" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>o2nlcjxlm4lhlueg3617qch4z5go9co</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72204</id>
      <parentid>72203</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:29:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang */</comment>
      <origin>72204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16515" sha1="q2poy5n5nr6hvp3yhf6pbqabgr97qmx" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>q2poy5n5nr6hvp3yhf6pbqabgr97qmx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72214</id>
      <parentid>72204</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16639" sha1="s4xgn9x9d4v3jqywb3c0hfh7oh6wev2" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>s4xgn9x9d4v3jqywb3c0hfh7oh6wev2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72216</id>
      <parentid>72214</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16790" sha1="ox2nt4qoi8d54374wy15ohi8ja7vgij" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ox2nt4qoi8d54374wy15ohi8ja7vgij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72218</id>
      <parentid>72216</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16954" sha1="67w40g18ng5erxs3cqpc5ea8g840lh7" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>67w40g18ng5erxs3cqpc5ea8g840lh7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72220</id>
      <parentid>72218</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17077" sha1="ehd5h8kt52081z155k15v7j4tjuvxh3" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ehd5h8kt52081z155k15v7j4tjuvxh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72222</id>
      <parentid>72220</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17221" sha1="djz3oggdfxnsl0d2pyn5f4ubqq39mlt" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>djz3oggdfxnsl0d2pyn5f4ubqq39mlt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72224</id>
      <parentid>72222</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17332" sha1="kyh3xmy5yxk4wfvvw8sslilmb28kqil" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kyh3xmy5yxk4wfvvw8sslilmb28kqil</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72225</id>
      <parentid>72224</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17379" sha1="h0lql64cc6jt1q5j1hmz92p5natkt10" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>h0lql64cc6jt1q5j1hmz92p5natkt10</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72226</id>
      <parentid>72225</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang */</comment>
      <origin>72226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17407" sha1="dsdmvs4ctzodviq1gg29eij3iftcclx" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dsdmvs4ctzodviq1gg29eij3iftcclx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72227</id>
      <parentid>72226</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:34:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17528" sha1="bbb6o4rt6uyj96snmozjdalyd5wncoh" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bbb6o4rt6uyj96snmozjdalyd5wncoh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72228</id>
      <parentid>72227</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17856" sha1="fveaiww7yfneztxphdpavocmdzua4kw" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fveaiww7yfneztxphdpavocmdzua4kw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72229</id>
      <parentid>72228</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:35:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18029" sha1="710v6oyuwf0x3gckgup6jvwtt00v10b" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>710v6oyuwf0x3gckgup6jvwtt00v10b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72230</id>
      <parentid>72229</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:35:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18209" sha1="5z36p9hdcwutdc9o5rk7re4n4luy18x" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5z36p9hdcwutdc9o5rk7re4n4luy18x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72231</id>
      <parentid>72230</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:36:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18259" sha1="1cksz0y194qqy5pwchsqonwsmhvs6b9" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1cksz0y194qqy5pwchsqonwsmhvs6b9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72232</id>
      <parentid>72231</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>72232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18611" sha1="6dutsmijt0qvv9dvdvyvzje4hlzfzxl" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>6dutsmijt0qvv9dvdvyvzje4hlzfzxl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72233</id>
      <parentid>72232</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>72233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18960" sha1="401r89ap69tf01p6s8gxrr455zwpcu5" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>401r89ap69tf01p6s8gxrr455zwpcu5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>rqyas yaki maku</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3420</id>
    <revision>
      <id>72119</id>
      <parentid>71950</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:23:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <origin>72119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10852" sha1="5d26fkk77uihqwf6vouzdc5icdgkdfu" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>5d26fkk77uihqwf6vouzdc5icdgkdfu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72120</id>
      <parentid>72119</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10855" sha1="clbi2eqnnolcfwijyucltap8cexpaue" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>clbi2eqnnolcfwijyucltap8cexpaue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72121</id>
      <parentid>72120</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:23:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10858" sha1="iykyzdrws79yrrk0sptjjcvpvh595z1" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>iykyzdrws79yrrk0sptjjcvpvh595z1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72122</id>
      <parentid>72121</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10861" sha1="dh7huv6e8qxrpcgfc9vgsymof5y7mw6" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>dh7huv6e8qxrpcgfc9vgsymof5y7mw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72123</id>
      <parentid>72122</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10864" sha1="7iktse9285feqo9rfhjaylpmi0c7tww" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>7iktse9285feqo9rfhjaylpmi0c7tww</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72124</id>
      <parentid>72123</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10867" sha1="t406ak4n4qjawxo31dtabi7ip3884ny" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>t406ak4n4qjawxo31dtabi7ip3884ny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72125</id>
      <parentid>72124</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:24:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10870" sha1="sp6io9kpsmfp1w6ratyuli0qxz73c35" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>sp6io9kpsmfp1w6ratyuli0qxz73c35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72126</id>
      <parentid>72125</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10873" sha1="94jashd8mrqk6vsvfksuc51oyv1bgwt" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>94jashd8mrqk6vsvfksuc51oyv1bgwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72127</id>
      <parentid>72126</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:25:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10876" sha1="64bq71zybqk2dmxvzyohvziu9y46hdk" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>64bq71zybqk2dmxvzyohvziu9y46hdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72128</id>
      <parentid>72127</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:25:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10879" sha1="j7etr8wdbdwhb05br64bzjgx9k9fm1c" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>j7etr8wdbdwhb05br64bzjgx9k9fm1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72129</id>
      <parentid>72128</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10882" sha1="1bxvmbj7bvz15dmbjifvg1v6hwhdt0g" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>1bxvmbj7bvz15dmbjifvg1v6hwhdt0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72130</id>
      <parentid>72129</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10885" sha1="6k8lzpr4p2v9m5lotnr95t082hcs4n7" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>6k8lzpr4p2v9m5lotnr95t082hcs4n7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72131</id>
      <parentid>72130</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10888" sha1="4qr2tvvy771tzxztn8trsmqnvpb8655" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>4qr2tvvy771tzxztn8trsmqnvpb8655</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72132</id>
      <parentid>72131</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:26:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10891" sha1="9z9w6wk20hrvmqeqoxqbdrujwjka5di" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>9z9w6wk20hrvmqeqoxqbdrujwjka5di</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72133</id>
      <parentid>72132</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:26:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10894" sha1="2k3jslt280ja7utz42zxs4ypxepkuaj" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>2k3jslt280ja7utz42zxs4ypxepkuaj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72134</id>
      <parentid>72133</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10897" sha1="meoqun1c9i6vuq9861g044doltep4kk" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>meoqun1c9i6vuq9861g044doltep4kk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72135</id>
      <parentid>72134</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:26:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10900" sha1="86asskvf3oe0ujnzmuo919qq5ur6g8s" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>86asskvf3oe0ujnzmuo919qq5ur6g8s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72136</id>
      <parentid>72135</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:27:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10903" sha1="6nzdlx58as6r8384pr66dps1t8278v5" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>6nzdlx58as6r8384pr66dps1t8278v5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72137</id>
      <parentid>72136</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10906" sha1="lrpn9yjbc11vd4j2efqhbh2oxne2ihy" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>lrpn9yjbc11vd4j2efqhbh2oxne2ihy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72138</id>
      <parentid>72137</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T01:27:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>72138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10909" sha1="n1xgcfzoiqf0216l5eklhlrvfst0q0n" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy(Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway(現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba(現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住。
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>n1xgcfzoiqf0216l5eklhlrvfst0q0n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>pqzyu cikay gaga tminun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3443</id>
    <revision>
      <id>72050</id>
      <parentid>64287</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:32:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* miru, Watan Taya 撰文:張新仙 */</comment>
      <origin>72050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1022" sha1="1j8vhb6trqoa0bbkyyh7q8xcoqg45px" xml:space="preserve">=== miru, Watan Taya 撰文:張新仙 ===
Pyasan misu qani ga cyux sa hogan Taoyun na Pyasan. qyunam ta ita Tayal. ki’an gluw Gogan qu

yatux hiya ru ki’an gluw Sbtunux ki Mng’ciq qu hogan hiya.  lalu rhzyal Thiluw misu ga “復興”. ita Tayal  son ta “Pyasan” lalu nya. baha hmswa’  s’inu ta motux na binkisan Payas  ru s’agal ta lalu nya tlalu rhzyal qani.

Pyasan指的是今日桃園市復興區，屬泰雅族傳統領域，有後山地區的Gogan部族與前山地區的Sbtunux部族和Mng’ciq部族，現在華語地名稱「復興」，我族語地名稱Pyasan，因紀念祖先Payas的英勇事蹟便將地名取其名。

baq balay tminun qu ita Tayal. trahu ru krhun mita ggluw squ baq balay tminun qu kneril. mkmi wayal lga, blaq musa qmpul hongu utux tta’ ’tuxan gmiba skutaw binkisan. 

泰雅族是很擅長織布的民族，善織的婦女在族裡具有重要的社會地位，受到族人尊敬，死後才能走過彩虹橋，回到祖先懷抱。

[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>1j8vhb6trqoa0bbkyyh7q8xcoqg45px</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>kingiwan ke bnkis sraral</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3514</id>
    <revision>
      <id>72234</id>
      <parentid>71784</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:40:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <origin>72234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1240" sha1="hx0r5jfoyuyivxkm7v0801yyf54fsfx" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>hx0r5jfoyuyivxkm7v0801yyf54fsfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72235</id>
      <parentid>72234</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <origin>72235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1242" sha1="8hqswndodlg6atio5a1k64o98izmear" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.9.mbrus,


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>8hqswndodlg6atio5a1k64o98izmear</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72236</id>
      <parentid>72235</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <origin>72236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1245" sha1="ea3wgu8rs09n1z82c2t1792ebcd5dh6" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

9.mbrus,


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>ea3wgu8rs09n1z82c2t1792ebcd5dh6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72237</id>
      <parentid>72236</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <origin>72237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1263" sha1="ownqrpkziy5jc4du1tyz1arpuu0qvgg" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>ownqrpkziy5jc4du1tyz1arpuu0qvgg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72238</id>
      <parentid>72237</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 9.mbrus, ’ringan */</comment>
      <origin>72238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1266" sha1="8wyldqowcrbbvghs6hvpw6sbjxepy8j" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>8wyldqowcrbbvghs6hvpw6sbjxepy8j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72239</id>
      <parentid>72238</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 9.mbrus, ’ringan na */</comment>
      <origin>72239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1268" sha1="4sx68vvl3cf3hthy8zxdtc2gvn9gfzp" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>4sx68vvl3cf3hthy8zxdtc2gvn9gfzp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72240</id>
      <parentid>72239</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:43:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 9.mbrus, ’ringan na baq */</comment>
      <origin>72240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1276" sha1="o01mrs3cgd1to36avznmd9hpx9w36pn" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>o01mrs3cgd1to36avznmd9hpx9w36pn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72241</id>
      <parentid>72240</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:44:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. */</comment>
      <origin>72241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1312" sha1="tt21vc5fwma3xrx2ceedo99gyj3ukx2" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. ===

=== 說謊是盜竊的開始. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>tt21vc5fwma3xrx2ceedo99gyj3ukx2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72242</id>
      <parentid>72241</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:44:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 說謊是盜竊的開始. */</comment>
      <origin>72242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1326" sha1="r63aa1mn78i9vxw7i66rcocdl9ttx34" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. ===

=== 說謊是盜竊的開始. ===


10.nguciq, 


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>r63aa1mn78i9vxw7i66rcocdl9ttx34</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72243</id>
      <parentid>72242</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 說謊是盜竊的開始. */</comment>
      <origin>72243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1334" sha1="o6pfvdirpegt112qp3pe4dil3de80vs" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. ===

=== 說謊是盜竊的開始. ===


10.nguciq, ingat  


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>o6pfvdirpegt112qp3pe4dil3de80vs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72244</id>
      <parentid>72243</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 說謊是盜竊的開始. */</comment>
      <origin>72244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1365" sha1="tstre60xqs7shi4fby2x19ggtbvcax6" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. ===

=== 說謊是盜竊的開始. ===


10.nguciq, ingat iyu   

=== 白癡無藥醫. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>tstre60xqs7shi4fby2x19ggtbvcax6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72245</id>
      <parentid>72244</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 白癡無藥醫. */</comment>
      <origin>72245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1372" sha1="207ipto6xh69s8cwn8ztdbpl8hsmnzy" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. ===

=== 說謊是盜竊的開始. ===


10.nguciq, ingat iyu niqun    

=== 白癡無藥醫. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>207ipto6xh69s8cwn8ztdbpl8hsmnzy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72246</id>
      <parentid>72245</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:45:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 白癡無藥醫. */</comment>
      <origin>72246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1377" sha1="bm1hn7io7s3y33neiycjw52hm1frz2n" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. ===

=== 說謊是盜竊的開始. ===


10.nguciq, ingat iyu niqun baq     

=== 白癡無藥醫. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>bm1hn7io7s3y33neiycjw52hm1frz2n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72247</id>
      <parentid>72246</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 白癡無藥醫. */</comment>
      <origin>72247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1385" sha1="igdvra8gzztsa15klj2her8krdnljje" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

=== 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. ===

=== 說謊是盜竊的開始. ===


10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.     

=== 白癡無藥醫. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>igdvra8gzztsa15klj2her8krdnljje</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72248</id>
      <parentid>72247</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 9.mbrus, ’ringan na baq mquriq. */</comment>
      <origin>72248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1370" sha1="lzdf65bcr3yfglggwiufx060n62dt48" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種.

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始.


10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.     

=== 白癡無藥醫. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>lzdf65bcr3yfglggwiufx060n62dt48</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72249</id>
      <parentid>72248</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 白癡無藥醫. */</comment>
      <origin>72249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1360" sha1="iqmqpaomc3sx9el6h5grsopsa5npuhe" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始.

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>iqmqpaomc3sx9el6h5grsopsa5npuhe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72250</id>
      <parentid>72249</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:47:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <origin>72250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1362" sha1="7alhsfcbwi0kbu2ydbbb9kcpx7zzshr" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>7alhsfcbwi0kbu2ydbbb9kcpx7zzshr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72251</id>
      <parentid>72250</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:47:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <origin>72251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1365" sha1="1npg53xt4fw2a3tr5asvp7c75yu7931" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.         

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)         

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.    

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)      

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.     

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.   

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉,事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.  

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>1npg53xt4fw2a3tr5asvp7c75yu7931</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>pklahang alang na Tayan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3547</id>
    <revision>
      <id>72277</id>
      <parentid>69487</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="daj8wrecdoamdzke42b4mw9u36vk7lg" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya g</text>
      <sha1>daj8wrecdoamdzke42b4mw9u36vk7lg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72278</id>
      <parentid>72277</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="sgmne1ngxxm8d89jsfycm3ce6ute8iq" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga</text>
      <sha1>sgmne1ngxxm8d89jsfycm3ce6ute8iq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72279</id>
      <parentid>72278</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="eia5fxgckioxzdcjwgf2krusgbi6vrz" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga m</text>
      <sha1>eia5fxgckioxzdcjwgf2krusgbi6vrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72280</id>
      <parentid>72279</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="5bkyprvd277pfs8i08v44tylenqi6lx" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mu</text>
      <sha1>5bkyprvd277pfs8i08v44tylenqi6lx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72281</id>
      <parentid>72280</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="nwqn27sz9devzsw42ngidf4xgcmvfvp" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mut</text>
      <sha1>nwqn27sz9devzsw42ngidf4xgcmvfvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72282</id>
      <parentid>72281</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:50:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="lsgbnegu50zouaasghxw7yqeykv2e23" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutu</text>
      <sha1>lsgbnegu50zouaasghxw7yqeykv2e23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72283</id>
      <parentid>72282</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:50:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="p0lthx42k6a6ijdwzic4mvj387wnysy" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw</text>
      <sha1>p0lthx42k6a6ijdwzic4mvj387wnysy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72284</id>
      <parentid>72283</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="knx4si445ejnsa6h8g55wayg77ad9tr" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw t</text>
      <sha1>knx4si445ejnsa6h8g55wayg77ad9tr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72285</id>
      <parentid>72284</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="n19v6qj70tgo7x0kbx1dsp9h4n956qd" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tg</text>
      <sha1>n19v6qj70tgo7x0kbx1dsp9h4n956qd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72286</id>
      <parentid>72285</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:51:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="pfrupjls6rqlwxqnuvndgaja3shogya" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgl</text>
      <sha1>pfrupjls6rqlwxqnuvndgaja3shogya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72287</id>
      <parentid>72286</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:51:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="r2bsjtcabvxg94aq4jbnlt9eczewdaq" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tglu</text>
      <sha1>r2bsjtcabvxg94aq4jbnlt9eczewdaq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72288</id>
      <parentid>72287</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:51:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="hshe8xjgjrhoi5na9t9ndh34fm12kf2" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw</text>
      <sha1>hshe8xjgjrhoi5na9t9ndh34fm12kf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72289</id>
      <parentid>72288</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="46dsy7idmdrq6ckj6m8td3uada7lguy" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw h</text>
      <sha1>46dsy7idmdrq6ckj6m8td3uada7lguy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72290</id>
      <parentid>72289</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="5tlidvfezcnfzwf9ksb3yzerxosalj7" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hk</text>
      <sha1>5tlidvfezcnfzwf9ksb3yzerxosalj7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72291</id>
      <parentid>72290</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="cys7gj3tvsm3p8iknkftfc0bcez6gb5" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hka</text>
      <sha1>cys7gj3tvsm3p8iknkftfc0bcez6gb5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72292</id>
      <parentid>72291</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="fd1lz84auh5d24x39746iefwhdglcvc" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkan</text>
      <sha1>fd1lz84auh5d24x39746iefwhdglcvc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72293</id>
      <parentid>72292</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="1rep782y3i41lh9y8czu6byoewqlv4m" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkang</text>
      <sha1>1rep782y3i41lh9y8czu6byoewqlv4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72294</id>
      <parentid>72293</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="rypafj543we7kxpyeeqwb8ts38ab1h0" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi</text>
      <sha1>rypafj543we7kxpyeeqwb8ts38ab1h0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72295</id>
      <parentid>72294</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:52:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="1yj9wdxmlegyfrkv5a06v68z3udund8" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi s</text>
      <sha1>1yj9wdxmlegyfrkv5a06v68z3udund8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72296</id>
      <parentid>72295</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="dtqaperfd4mhka7h5x3ltcdfd5r0z0w" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sk</text>
      <sha1>dtqaperfd4mhka7h5x3ltcdfd5r0z0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72297</id>
      <parentid>72296</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="9rrxhthy6771wnejiqh0i24b0zkr9cb" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku</text>
      <sha1>9rrxhthy6771wnejiqh0i24b0zkr9cb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72298</id>
      <parentid>72297</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="fb6mz0ivt0r1mop1j8ft1quvdb89zl6" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku '</text>
      <sha1>fb6mz0ivt0r1mop1j8ft1quvdb89zl6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72299</id>
      <parentid>72298</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="sqb63mw319slx3w9xrxjait5sdykky2" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'k</text>
      <sha1>sqb63mw319slx3w9xrxjait5sdykky2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72300</id>
      <parentid>72299</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:53:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="0ht4sc2nj7u0fwcpkd5gdvg3fi0gxvv" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'ki</text>
      <sha1>0ht4sc2nj7u0fwcpkd5gdvg3fi0gxvv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72301</id>
      <parentid>72300</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="5t620quy562gfm2frrf8gbe6way61ot" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiy</text>
      <sha1>5t620quy562gfm2frrf8gbe6way61ot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72302</id>
      <parentid>72301</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="5tfu3gm0ijco39msnk6ltq0j9xnpbmq" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiya</text>
      <sha1>5tfu3gm0ijco39msnk6ltq0j9xnpbmq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72303</id>
      <parentid>72302</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="c4sg6yvffcx4p2l3p2l5dvrobfimqyv" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan</text>
      <sha1>c4sg6yvffcx4p2l3p2l5dvrobfimqyv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72304</id>
      <parentid>72303</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110" sha1="753szf635rnk0le2yqulzga71axrvn0" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan ,</text>
      <sha1>753szf635rnk0le2yqulzga71axrvn0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72305</id>
      <parentid>72304</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="nj27jv5zxs3xo7qzpv5pqwyi4hor3qv" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , r</text>
      <sha1>nj27jv5zxs3xo7qzpv5pqwyi4hor3qv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72306</id>
      <parentid>72305</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="iu4vmtsje0h6t775470bjin4aa4ro3p" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru</text>
      <sha1>iu4vmtsje0h6t775470bjin4aa4ro3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72307</id>
      <parentid>72306</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="115" sha1="lw8tnylrmgjqfkgvcw18wf092sc3950" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru u</text>
      <sha1>lw8tnylrmgjqfkgvcw18wf092sc3950</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72308</id>
      <parentid>72307</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116" sha1="dvt08t9qq7wj1m3e03tkkhu6lzupv4o" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru ut</text>
      <sha1>dvt08t9qq7wj1m3e03tkkhu6lzupv4o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72309</id>
      <parentid>72308</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="9u0maai8my10cuevv5ow43l0cacnpqe" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utu</text>
      <sha1>9u0maai8my10cuevv5ow43l0cacnpqe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72310</id>
      <parentid>72309</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="6gxpa4863k827dl8xgwntwan31650if" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux</text>
      <sha1>6gxpa4863k827dl8xgwntwan31650if</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72311</id>
      <parentid>72310</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120" sha1="n6awylw8xitb4by1fwhmlwveyuy95zy" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux u</text>
      <sha1>n6awylw8xitb4by1fwhmlwveyuy95zy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72312</id>
      <parentid>72311</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="121" sha1="m1imxulftiuruc50um26e6b5w02e7bg" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux ut</text>
      <sha1>m1imxulftiuruc50um26e6b5w02e7bg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72313</id>
      <parentid>72312</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122" sha1="hxp50kuui5tua83xmcooohwdf5tqjjn" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utu</text>
      <sha1>hxp50kuui5tua83xmcooohwdf5tqjjn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72314</id>
      <parentid>72313</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123" sha1="j246956mv7cg4c4r8gsvs4x6189o1qh" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux</text>
      <sha1>j246956mv7cg4c4r8gsvs4x6189o1qh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72315</id>
      <parentid>72314</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="125" sha1="ish5hoa5523lcd5j2hopaazczxc0pq1" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux n</text>
      <sha1>ish5hoa5523lcd5j2hopaazczxc0pq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72316</id>
      <parentid>72315</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="qu1h9weduo5h5pif8cjl60qssf6ahih" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni</text>
      <sha1>qu1h9weduo5h5pif8cjl60qssf6ahih</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72317</id>
      <parentid>72316</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:55:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="05glujs8q8gjrr1hg1a1f0ewmesvoob" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'</text>
      <sha1>05glujs8q8gjrr1hg1a1f0ewmesvoob</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72318</id>
      <parentid>72317</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128" sha1="b0jkv4u75t8i93qytl9edqd92ysp4t7" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'a</text>
      <sha1>b0jkv4u75t8i93qytl9edqd92ysp4t7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72319</id>
      <parentid>72318</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129" sha1="26ht6niwqjkcuubmg3i2qr1c2ds8z33" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an</text>
      <sha1>26ht6niwqjkcuubmg3i2qr1c2ds8z33</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72320</id>
      <parentid>72319</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="ih1hpqrxusb5xmp0uid0quchzosvzgx" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an g</text>
      <sha1>ih1hpqrxusb5xmp0uid0quchzosvzgx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72321</id>
      <parentid>72320</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132" sha1="87up3atlgw4tp27z53lxnpuh4fm4hq6" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga</text>
      <sha1>87up3atlgw4tp27z53lxnpuh4fm4hq6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72322</id>
      <parentid>72321</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="134" sha1="dawh24sgj2nrwign71hjfs6fpc82xtn" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga ,</text>
      <sha1>dawh24sgj2nrwign71hjfs6fpc82xtn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72323</id>
      <parentid>72322</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="sdor02xj2keyyxvqhd30f42vc7ghrdc" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , n</text>
      <sha1>sdor02xj2keyyxvqhd30f42vc7ghrdc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72324</id>
      <parentid>72323</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="fladmq298uym2acwngm87mf00a9zaph" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nk</text>
      <sha1>fladmq298uym2acwngm87mf00a9zaph</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72325</id>
      <parentid>72324</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:56:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="ioo8cb8p9m02s7dkldmxzigymcn6t7s" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki</text>
      <sha1>ioo8cb8p9m02s7dkldmxzigymcn6t7s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72326</id>
      <parentid>72325</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:57:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="140" sha1="beo8wyobxo38dzbklat4bzg21z3w6my" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki t</text>
      <sha1>beo8wyobxo38dzbklat4bzg21z3w6my</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72327</id>
      <parentid>72326</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:57:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141" sha1="bwnoe7331r1br6d72tj6mwgujbi6bgw" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki th</text>
      <sha1>bwnoe7331r1br6d72tj6mwgujbi6bgw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72328</id>
      <parentid>72327</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="dphvmj3h2drzjvex24g41ii01hkzgkl" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thu</text>
      <sha1>dphvmj3h2drzjvex24g41ii01hkzgkl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72329</id>
      <parentid>72328</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:57:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="h1gwavmx6vi55zu7na04arpy2f7byj9" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuy</text>
      <sha1>h1gwavmx6vi55zu7na04arpy2f7byj9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72330</id>
      <parentid>72329</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="144" sha1="s78wtoiqv7w47mddhx3yzdmimbeyk4z" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuya</text>
      <sha1>s78wtoiqv7w47mddhx3yzdmimbeyk4z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72331</id>
      <parentid>72330</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:57:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145" sha1="ed226k7feswr0ojs0d3x42lhq5cewfx" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay</text>
      <sha1>ed226k7feswr0ojs0d3x42lhq5cewfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72332</id>
      <parentid>72331</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="ig1y137tmbrd1stn0dvvpt6yylgtmxf" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay m</text>
      <sha1>ig1y137tmbrd1stn0dvvpt6yylgtmxf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72333</id>
      <parentid>72332</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="148" sha1="b9kws9ri1q2e4f1hmoqvberlo5glbfm" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay ms</text>
      <sha1>b9kws9ri1q2e4f1hmoqvberlo5glbfm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72334</id>
      <parentid>72333</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="ipuj9nffz3x37be6xbgl5sqwbzmvsfu" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay msu</text>
      <sha1>ipuj9nffz3x37be6xbgl5sqwbzmvsfu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72335</id>
      <parentid>72334</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="cfilgvkwdaaa7wnii5zxw1oachwd33c" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay msu'</text>
      <sha1>cfilgvkwdaaa7wnii5zxw1oachwd33c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72336</id>
      <parentid>72335</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="7lccxp0vrtrb894elo0esjrxcl47hps" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay msu'u</text>
      <sha1>7lccxp0vrtrb894elo0esjrxcl47hps</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72337</id>
      <parentid>72336</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="blnfacd82xe87duxe1fad6x245peqq6" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay msu'un</text>
      <sha1>blnfacd82xe87duxe1fad6x245peqq6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72338</id>
      <parentid>72337</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <comment>/* pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化 */</comment>
      <origin>72338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="75yxcyiogvz61i754kzubsvy4s3ehgq" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay msu'un n</text>
      <sha1>75yxcyiogvz61i754kzubsvy4s3ehgq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72339</id>
      <parentid>72338</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="nlcgy5fvydqvs7mbokkr4wehwnmvhl1" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay msu'un na</text>
      <sha1>nlcgy5fvydqvs7mbokkr4wehwnmvhl1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72340</id>
      <parentid>72339</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Silan Iban</username>
        <id>2876</id>
      </contributor>
      <origin>72340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="7ewape9nijnar2hvv0azs1tu2pykg4c" xml:space="preserve">== '''pklahang alang na Tayan 泰雅部落政治文化''' ==
ita Tayan hiya ga mutuw tgluw hkangi sku 'kiyan , ru utux utux ni'an ga , nki thuyay msu'un na u</text>
      <sha1>7ewape9nijnar2hvv0azs1tu2pykg4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>insa na Plngawan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3558</id>
    <revision>
      <id>72073</id>
      <parentid>71135</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119" sha1="fz9otwbza1slvocjfr51hp4zf3gpu3k" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，</text>
      <sha1>fz9otwbza1slvocjfr51hp4zf3gpu3k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72074</id>
      <parentid>72073</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123" sha1="spb509htb18ucp0qjzwxjo7qp9qdke9" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha</text>
      <sha1>spb509htb18ucp0qjzwxjo7qp9qdke9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72075</id>
      <parentid>72074</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:24:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="jcjkv588zbkkhw5873le133gd7m74hx" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu</text>
      <sha1>jcjkv588zbkkhw5873le133gd7m74hx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72076</id>
      <parentid>72075</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135" sha1="5qlde4m2u61sqn2kobioryrvf79rhdx" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang</text>
      <sha1>5qlde4m2u61sqn2kobioryrvf79rhdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72077</id>
      <parentid>72076</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="dhn190csv46g1ilqd1eox816fvtdx55" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci</text>
      <sha1>dhn190csv46g1ilqd1eox816fvtdx55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72078</id>
      <parentid>72077</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143" sha1="7jdsr5wc8jyxko62fcjlqa16rf3w6d9" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki</text>
      <sha1>7jdsr5wc8jyxko62fcjlqa16rf3w6d9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72079</id>
      <parentid>72078</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="iulrvc1efb8tt5jtvdpsea6el2wl47u" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu</text>
      <sha1>iulrvc1efb8tt5jtvdpsea6el2wl47u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72080</id>
      <parentid>72079</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:25:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="bo1xwmb9di9cpfjph04k3u2jv7keds7" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas</text>
      <sha1>bo1xwmb9di9cpfjph04k3u2jv7keds7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72081</id>
      <parentid>72080</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:25:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="6wgrj1k0mkx9hcgr09cfqrbptv5tdxq" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye</text>
      <sha1>6wgrj1k0mkx9hcgr09cfqrbptv5tdxq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72082</id>
      <parentid>72081</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162" sha1="8xq8i3cxr5gznexzmi43i3phj6l7p4c" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha</text>
      <sha1>8xq8i3cxr5gznexzmi43i3phj6l7p4c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72083</id>
      <parentid>72082</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="168" sha1="nlfif0ckpxmdzdrc3cc6uip926025ho" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un</text>
      <sha1>nlfif0ckpxmdzdrc3cc6uip926025ho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72084</id>
      <parentid>72083</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:25:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="5yjv1sd2ezu7ydc61vrwcr01a0g62xi" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika</text>
      <sha1>5yjv1sd2ezu7ydc61vrwcr01a0g62xi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72085</id>
      <parentid>72084</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179" sha1="bid7krd23lbfboawzl5d8wrbkhkcjml" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa</text>
      <sha1>bid7krd23lbfboawzl5d8wrbkhkcjml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72086</id>
      <parentid>72085</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:26:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="2fwzkois6jb2r2wg38ac4omg92saqv9" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na</text>
      <sha1>2fwzkois6jb2r2wg38ac4omg92saqv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72087</id>
      <parentid>72086</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:26:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="191" sha1="nwctxfag7l5hj4v3ssi2agsi7utgkz0" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan</text>
      <sha1>nwctxfag7l5hj4v3ssi2agsi7utgkz0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72088</id>
      <parentid>72087</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="194" sha1="ppvjou7xcpvdlm4qenx3oxmf5cuvkth" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，</text>
      <sha1>ppvjou7xcpvdlm4qenx3oxmf5cuvkth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qmalup狩獵</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3564</id>
    <revision>
      <id>72051</id>
      <parentid>71111</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362" sha1="cylhjgecusg59h6d9nz6mixf137yhxh" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup</text>
      <sha1>cylhjgecusg59h6d9nz6mixf137yhxh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72052</id>
      <parentid>72051</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="371" sha1="fwsm6k4af0j3e0aw47dgk63kbqpieyo" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga,</text>
      <sha1>fwsm6k4af0j3e0aw47dgk63kbqpieyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72053</id>
      <parentid>72052</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="384" sha1="im3k9lernsu97w02spx4upfhr9fvqkp" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri</text>
      <sha1>im3k9lernsu97w02spx4upfhr9fvqkp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72054</id>
      <parentid>72053</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:39:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="5wd7reo0umqz2utyqy39ied022cdigu" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw,</text>
      <sha1>5wd7reo0umqz2utyqy39ied022cdigu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72055</id>
      <parentid>72054</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="410" sha1="bkcvvabbjlkdd1wfoqxx6b7pv4vg858" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa</text>
      <sha1>bkcvvabbjlkdd1wfoqxx6b7pv4vg858</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72056</id>
      <parentid>72055</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424" sha1="frqgtumuihbixm7u3vpin5ck07v13qh" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras</text>
      <sha1>frqgtumuihbixm7u3vpin5ck07v13qh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72057</id>
      <parentid>72056</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430" sha1="g1ayrwy2sfolt9djegyjv80r9hozema" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum</text>
      <sha1>g1ayrwy2sfolt9djegyjv80r9hozema</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72058</id>
      <parentid>72057</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="439" sha1="jrkojek538rq98f2fw9zspz6e3wzzsi" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na</text>
      <sha1>jrkojek538rq98f2fw9zspz6e3wzzsi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72059</id>
      <parentid>72058</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:40:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="446" sha1="ec3088k75x8040ju1iltfxtli1kctft" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy</text>
      <sha1>ec3088k75x8040ju1iltfxtli1kctft</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72060</id>
      <parentid>72059</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:40:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="453" sha1="k9y69x7zx4xrxepd9yv0pf6ouuhkdjq" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay</text>
      <sha1>k9y69x7zx4xrxepd9yv0pf6ouuhkdjq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72061</id>
      <parentid>72060</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="461" sha1="tde7b28llq8f7d9y8st4cnbop02aj5i" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha</text>
      <sha1>tde7b28llq8f7d9y8st4cnbop02aj5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72062</id>
      <parentid>72061</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="470" sha1="k7hvldz35wwv4fsa1rwmggm4ghhz599" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu</text>
      <sha1>k7hvldz35wwv4fsa1rwmggm4ghhz599</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72063</id>
      <parentid>72062</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="479" sha1="4ohxlyamdognw863fkzde5waw79g4fs" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka</text>
      <sha1>4ohxlyamdognw863fkzde5waw79g4fs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72064</id>
      <parentid>72063</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="lt9p5vt7pxbezcth6eh57q38cy0c07b" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup,</text>
      <sha1>lt9p5vt7pxbezcth6eh57q38cy0c07b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72065</id>
      <parentid>72064</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="503" sha1="6m6oxv1ym5zj6tiauo9elww0y347ft1" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu</text>
      <sha1>6m6oxv1ym5zj6tiauo9elww0y347ft1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72066</id>
      <parentid>72065</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="514" sha1="diph59cbelcwj1lpua0371m4ez8muae" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki</text>
      <sha1>diph59cbelcwj1lpua0371m4ez8muae</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72067</id>
      <parentid>72066</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="524" sha1="gbscqol6dp8z0zm76iugepbmjxuvx9g" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana</text>
      <sha1>gbscqol6dp8z0zm76iugepbmjxuvx9g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72068</id>
      <parentid>72067</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:42:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="532" sha1="ks10r1yzkj3ldcusgifyiimvf5ki4qe" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan,</text>
      <sha1>ks10r1yzkj3ldcusgifyiimvf5ki4qe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72069</id>
      <parentid>72068</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="538" sha1="75lea5ttivjpjzam3nbm2pd34tzzmtk" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal</text>
      <sha1>75lea5ttivjpjzam3nbm2pd34tzzmtk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72070</id>
      <parentid>72069</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="fub9m8qt2b4ri6o6tz359rvytqgeqmq" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax</text>
      <sha1>fub9m8qt2b4ri6o6tz359rvytqgeqmq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72071</id>
      <parentid>72070</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:43:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="552" sha1="9ldxex0f3r7taspb2xczm6ijcgf9lbg" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax  ini ga,</text>
      <sha1>9ldxex0f3r7taspb2xczm6ijcgf9lbg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72072</id>
      <parentid>72071</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="551" sha1="jvvpzs2in2tv6f33cdt56ijyuaw2zqe" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga,</text>
      <sha1>jvvpzs2in2tv6f33cdt56ijyuaw2zqe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72172</id>
      <parentid>72072</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="557" sha1="gs0tntrocq0shgdmt6iod36mcyjlfmr" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux</text>
      <sha1>gs0tntrocq0shgdmt6iod36mcyjlfmr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72173</id>
      <parentid>72172</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:24:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="565" sha1="l96iqqiuel482uuaeqc6mk2a0waliur" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan</text>
      <sha1>l96iqqiuel482uuaeqc6mk2a0waliur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72174</id>
      <parentid>72173</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:24:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="l5ham825herybxc6mtabjs5l959ddbc" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax,</text>
      <sha1>l5ham825herybxc6mtabjs5l959ddbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72175</id>
      <parentid>72174</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="578" sha1="rv0035fkdwwjwb84wmcb9orafxrjuap" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak</text>
      <sha1>rv0035fkdwwjwb84wmcb9orafxrjuap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72176</id>
      <parentid>72175</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:25:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="582" sha1="rfsd0jwoidr3z5a6n6jxy7sikljvbn0" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi</text>
      <sha1>rfsd0jwoidr3z5a6n6jxy7sikljvbn0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72177</id>
      <parentid>72176</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:25:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="586" sha1="1x0lwxpqf58p9hl0m5qs8aej8t6uf98" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya</text>
      <sha1>1x0lwxpqf58p9hl0m5qs8aej8t6uf98</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72179</id>
      <parentid>72177</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="aafcbh14m3grcae492rio8kff7cnmaz" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax.</text>
      <sha1>aafcbh14m3grcae492rio8kff7cnmaz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72181</id>
      <parentid>72179</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="599" sha1="aeuslxjippaw9bc49w4mr1kqeyxlnsq" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga</text>
      <sha1>aeuslxjippaw9bc49w4mr1kqeyxlnsq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72183</id>
      <parentid>72181</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:26:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="nz1niqnrhkvzcnncecm8ax2ysoiiljt" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq</text>
      <sha1>nz1niqnrhkvzcnncecm8ax2ysoiiljt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72184</id>
      <parentid>72183</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:26:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="614" sha1="r0ekcc56lsvr35v8pct087p77mfsyj3" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan</text>
      <sha1>r0ekcc56lsvr35v8pct087p77mfsyj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72186</id>
      <parentid>72184</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="617" sha1="cmk9y23ixlj9nivlxc2lsk04won7pan" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa</text>
      <sha1>cmk9y23ixlj9nivlxc2lsk04won7pan</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72187</id>
      <parentid>72186</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:26:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="625" sha1="o8iv7olj5s8dyf77pbu0n1rlct2ei21" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq)</text>
      <sha1>o8iv7olj5s8dyf77pbu0n1rlct2ei21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72189</id>
      <parentid>72187</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="629" sha1="edaujetbl840oj7vlw0bwmnqa1gi1um" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy</text>
      <sha1>edaujetbl840oj7vlw0bwmnqa1gi1um</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72190</id>
      <parentid>72189</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="632" sha1="pi3byjt9qsoou76i8atjdkl4clu6leg" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga</text>
      <sha1>pi3byjt9qsoou76i8atjdkl4clu6leg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72191</id>
      <parentid>72190</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:27:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="637" sha1="hr96ka3bqiq11him9wz7wgpnxkwxmc8" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq</text>
      <sha1>hr96ka3bqiq11him9wz7wgpnxkwxmc8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72193</id>
      <parentid>72191</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="643" sha1="5vxtr4v7wqmhbszi2w0zztc94zrvo6n" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux</text>
      <sha1>5vxtr4v7wqmhbszi2w0zztc94zrvo6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72195</id>
      <parentid>72193</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="647" sha1="oh34ro6nm7cetqkxzlgnpgfrfbi2z4u" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha</text>
      <sha1>oh34ro6nm7cetqkxzlgnpgfrfbi2z4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72197</id>
      <parentid>72195</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:28:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="653" sha1="57oyzsglx1e3rppiq4ucokc698elxx8" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal</text>
      <sha1>57oyzsglx1e3rppiq4ucokc698elxx8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72199</id>
      <parentid>72197</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:28:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="660" sha1="6mcj6438i1n6emnpduputokm65uaaxv" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw</text>
      <sha1>6mcj6438i1n6emnpduputokm65uaaxv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72201</id>
      <parentid>72199</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="665" sha1="ods4zn1z5nuu7vl78uzybahftliw5oh" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga,</text>
      <sha1>ods4zn1z5nuu7vl78uzybahftliw5oh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72205</id>
      <parentid>72201</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="670" sha1="m4t52vt7bgaat1nqfiaaqw92bq13i9q" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa</text>
      <sha1>m4t52vt7bgaat1nqfiaaqw92bq13i9q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72206</id>
      <parentid>72205</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="1sgy46mfy8n5w1ku178vprlcdourp0g" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu</text>
      <sha1>1sgy46mfy8n5w1ku178vprlcdourp0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72207</id>
      <parentid>72206</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="678" sha1="dd43suw1mlk1qz2cz3jp6fpvy9axr5c" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas</text>
      <sha1>dd43suw1mlk1qz2cz3jp6fpvy9axr5c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72208</id>
      <parentid>72207</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="684" sha1="2lparb71jl0a0h8m78qpxf60aqzqb4g" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay</text>
      <sha1>2lparb71jl0a0h8m78qpxf60aqzqb4g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72209</id>
      <parentid>72208</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="692" sha1="ky0lbguju9y802ofe1pihw3ewy08obc" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal</text>
      <sha1>ky0lbguju9y802ofe1pihw3ewy08obc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72210</id>
      <parentid>72209</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:31:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="699" sha1="j4hmpkiq9gaas6t836jty0ds6ldabf6" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok</text>
      <sha1>j4hmpkiq9gaas6t836jty0ds6ldabf6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72211</id>
      <parentid>72210</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="706" sha1="arf1xaagq9e9p7s2r1qkopmq27oudin" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun</text>
      <sha1>arf1xaagq9e9p7s2r1qkopmq27oudin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72212</id>
      <parentid>72211</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="709" sha1="7c568d7i1i7u8rquf5kcyrm3qr7gnib" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru</text>
      <sha1>7c568d7i1i7u8rquf5kcyrm3qr7gnib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72213</id>
      <parentid>72212</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="716" sha1="j78upyap1ahpkhlg0k29zk7sw7a3z23" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq</text>
      <sha1>j78upyap1ahpkhlg0k29zk7sw7a3z23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72215</id>
      <parentid>72213</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="723" sha1="087yqhs7coeyotgd39zhty2rswrxvzz" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy</text>
      <sha1>087yqhs7coeyotgd39zhty2rswrxvzz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72217</id>
      <parentid>72215</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="731" sha1="h4jef67cmnl33dd83473zguaslv0l0s" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw</text>
      <sha1>h4jef67cmnl33dd83473zguaslv0l0s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72219</id>
      <parentid>72217</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="8kxtx3y7k52a1fhm5ib12tudl00k07y" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah</text>
      <sha1>8kxtx3y7k52a1fhm5ib12tudl00k07y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72221</id>
      <parentid>72219</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="743" sha1="9ro1aeqlkmbcnc5m6l5nshorpd2q8rf" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal</text>
      <sha1>9ro1aeqlkmbcnc5m6l5nshorpd2q8rf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72223</id>
      <parentid>72221</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T03:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>72223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="747" sha1="446pm0m5nkxdt4yz2z704o5jgtt1ii9" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la.</text>
      <sha1>446pm0m5nkxdt4yz2z704o5jgtt1ii9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nniqun bniq na Utux kayal 上帝的食物</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3565</id>
    <revision>
      <id>72030</id>
      <parentid>71425</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:24:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="570" sha1="1rwz14x61wsu8qtqerwxig1fbw0s6vg" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini                                                       


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>1rwz14x61wsu8qtqerwxig1fbw0s6vg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72031</id>
      <parentid>72030</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="577" sha1="h7lkrd1h22blv5fyi4r5i1f8bepa48f" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy                                                        


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>h7lkrd1h22blv5fyi4r5i1f8bepa48f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72032</id>
      <parentid>72031</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:25:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="pvb8tf5bit350vjkk7hbz5wu4q6wtw0" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu                                                         


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>pvb8tf5bit350vjkk7hbz5wu4q6wtw0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72033</id>
      <parentid>72032</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="596" sha1="eeofwmpgkm2vx58ymlzxf5cudacpd70" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru                                                         


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>eeofwmpgkm2vx58ymlzxf5cudacpd70</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72034</id>
      <parentid>72033</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:25:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="615" sha1="8orvu6sjkuvyucen3aahyo8mhrqbfqh" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya                                                          


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>8orvu6sjkuvyucen3aahyo8mhrqbfqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72035</id>
      <parentid>72034</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:26:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="636" sha1="p8s6gl6v7tog1av0jtzsbzv4110fjki" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe                                                          


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>p8s6gl6v7tog1av0jtzsbzv4110fjki</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72036</id>
      <parentid>72035</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="651" sha1="d1b9ep5plqeoit3hdiuq9798sfre8o1" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha                                                          


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>d1b9ep5plqeoit3hdiuq9798sfre8o1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72037</id>
      <parentid>72036</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="653" sha1="6jmh7psm568st5s0o3cpz3bug3gks2y" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha,                                                           


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>6jmh7psm568st5s0o3cpz3bug3gks2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72038</id>
      <parentid>72037</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="664" sha1="qmv382bgztd8ni6syxv3c3ihgxc19jl" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami                                                            


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>qmv382bgztd8ni6syxv3c3ihgxc19jl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72039</id>
      <parentid>72038</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="675" sha1="c7t79qvmr7yu7dgogctm17nv472qen1" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok                                                             


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>c7t79qvmr7yu7dgogctm17nv472qen1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72040</id>
      <parentid>72039</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="688" sha1="54l9a9j78j9sqsn0b115jen3wputkfg" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi,                                                              


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>54l9a9j78j9sqsn0b115jen3wputkfg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72041</id>
      <parentid>72040</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:27:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="705" sha1="5z9imtv457nk0l4z4j18o89k3ika2hs" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa                                                               


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5z9imtv457nk0l4z4j18o89k3ika2hs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72042</id>
      <parentid>72041</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="715" sha1="fvqu5lvunfpnlaygkmoweuci12sfaz8" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya                                                                


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>fvqu5lvunfpnlaygkmoweuci12sfaz8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72043</id>
      <parentid>72042</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="719" sha1="3nnf9ofwc59xp6wrjxgky1z1hnz0k1y" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru                                                                 


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>3nnf9ofwc59xp6wrjxgky1z1hnz0k1y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72044</id>
      <parentid>72043</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="786" sha1="bpzwsy8qgpx55taflssikkoulku05mb" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan                                                                                                                             


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>bpzwsy8qgpx55taflssikkoulku05mb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72045</id>
      <parentid>72044</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:28:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="796" sha1="tid6ny5zglj6i6esotxrj77r27ynywf" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa                                                                                                                              


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>tid6ny5zglj6i6esotxrj77r27ynywf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72046</id>
      <parentid>72045</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="810" sha1="hyv8o6c72vljeftqvaoety7frinod2j" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal                                                                                                                               


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>hyv8o6c72vljeftqvaoety7frinod2j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72047</id>
      <parentid>72046</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="ckdy80be5cdi2na45ipu33vyq9o53mh" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe                                                                                                                                


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ckdy80be5cdi2na45ipu33vyq9o53mh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72048</id>
      <parentid>72047</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:29:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="827" sha1="0a73vzqjdznels6rkk1vbxcvojd0v1t" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.         

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0a73vzqjdznels6rkk1vbxcvojd0v1t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72049</id>
      <parentid>72048</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="828" sha1="a5cwmmn6lm08pvk75li4141yujiqy9s" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>a5cwmmn6lm08pvk75li4141yujiqy9s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72252</id>
      <parentid>72049</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="970" sha1="tf9go51v1ub1z1y2wrkvxm1prijfets" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq,                                                                                                                                 


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>tf9go51v1ub1z1y2wrkvxm1prijfets</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72253</id>
      <parentid>72252</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="976" sha1="rp1mtdgg94jly9tavsrc74xmgdwog8y" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal                                                                                                                                  


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>rp1mtdgg94jly9tavsrc74xmgdwog8y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72254</id>
      <parentid>72253</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>72254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="847" sha1="bqucailo549lwdvw9w29etbsvwn1a0b" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>bqucailo549lwdvw9w29etbsvwn1a0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72255</id>
      <parentid>72254</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal */</comment>
      <origin>72255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="853" sha1="achtfjwvfazdu6rcoby1y6n22y2zs09" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>achtfjwvfazdu6rcoby1y6n22y2zs09</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72256</id>
      <parentid>72255</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw */</comment>
      <origin>72256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="860" sha1="2sb4bgjsmfdief5p2vkbkq0zl71i807" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2sb4bgjsmfdief5p2vkbkq0zl71i807</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72257</id>
      <parentid>72256</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal */</comment>
      <origin>72257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="863" sha1="cdntbkept7vax60tfhx66ad6g65p0nu" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>cdntbkept7vax60tfhx66ad6g65p0nu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72258</id>
      <parentid>72257</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu */</comment>
      <origin>72258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="870" sha1="9jbxgp7uasw6m8hx3hcic4pubkqgk2w" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9jbxgp7uasw6m8hx3hcic4pubkqgk2w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72259</id>
      <parentid>72258</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:56:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy */</comment>
      <origin>72259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="874" sha1="lxksjqw88n1h2386pezorlfolu2nc0g" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>lxksjqw88n1h2386pezorlfolu2nc0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72260</id>
      <parentid>72259</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:56:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya */</comment>
      <origin>72260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="c130wm3y8peqr45q1270lc65dr7jrcv" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>c130wm3y8peqr45q1270lc65dr7jrcv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72261</id>
      <parentid>72260</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:56:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw */</comment>
      <origin>72261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="884" sha1="4ehmbp1hzxr2sz1zfspq2taogfior75" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4ehmbp1hzxr2sz1zfspq2taogfior75</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72262</id>
      <parentid>72261</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:57:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru */</comment>
      <origin>72262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="888" sha1="ea73l8s0q0unce3dgymjpqr382lqwuj" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ea73l8s0q0unce3dgymjpqr382lqwuj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72263</id>
      <parentid>72262</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki */</comment>
      <origin>72263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="893" sha1="p95o6hdeyqn2t824kbndfqyy5mloitl" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>p95o6hdeyqn2t824kbndfqyy5mloitl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72264</id>
      <parentid>72263</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:57:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux */</comment>
      <origin>72264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="899" sha1="cvg8jcb6fhx4bj6vrqfk3sxmue6lh7l" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>cvg8jcb6fhx4bj6vrqfk3sxmue6lh7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72265</id>
      <parentid>72264</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu */</comment>
      <origin>72265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="905" sha1="id8604veszkw283wq94a3pk0uhwqtx8" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>id8604veszkw283wq94a3pk0uhwqtx8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72266</id>
      <parentid>72265</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi */</comment>
      <origin>72266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="908" sha1="1g56eu5f6h4qiam8506wir0z0i1toj7" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>1g56eu5f6h4qiam8506wir0z0i1toj7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72267</id>
      <parentid>72266</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu */</comment>
      <origin>72267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="918" sha1="ptsw0n48cdqjjr2kkymp5femlkw2mk2" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ptsw0n48cdqjjr2kkymp5femlkw2mk2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72268</id>
      <parentid>72267</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, */</comment>
      <origin>72268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="925" sha1="hhhx4nbaokx66jb0jbsnwlvw6aam3mq" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>hhhx4nbaokx66jb0jbsnwlvw6aam3mq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72269</id>
      <parentid>72268</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit */</comment>
      <origin>72269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="930" sha1="st1isgaiwxkt1z7bj35i1bar8n2x3ii" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>st1isgaiwxkt1z7bj35i1bar8n2x3ii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72270</id>
      <parentid>72269</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli */</comment>
      <origin>72270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="935" sha1="avh0rk0epcbfxc7d754jzr41s7rskp9" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>avh0rk0epcbfxc7d754jzr41s7rskp9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72271</id>
      <parentid>72270</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:58:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka */</comment>
      <origin>72271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="940" sha1="0dyzt3swne7o9pakpqr4t6h3m83ij0d" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0dyzt3swne7o9pakpqr4t6h3m83ij0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72272</id>
      <parentid>72271</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:58:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi */</comment>
      <origin>72272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="949" sha1="svdamj29ksk47h2qjvtee611otmtky5" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>svdamj29ksk47h2qjvtee611otmtky5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72273</id>
      <parentid>72272</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:58:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, */</comment>
      <origin>72273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="953" sha1="1ffv066yu6fvfvvt0s1jpapq3nyr4al" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>1ffv066yu6fvfvvt0s1jpapq3nyr4al</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72274</id>
      <parentid>72273</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal */</comment>
      <origin>72274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="956" sha1="7gimyhl48my5ri6tj0pqypr2786pqf7" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>7gimyhl48my5ri6tj0pqypr2786pqf7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72275</id>
      <parentid>72274</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu */</comment>
      <origin>72275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="961" sha1="9looue4l859iye9uvh4oaebiz72i6o5" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9looue4l859iye9uvh4oaebiz72i6o5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72276</id>
      <parentid>72275</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli */</comment>
      <origin>72276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="969" sha1="cu57guerqlo2l9soqbcsiizelmg22pt" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>cu57guerqlo2l9soqbcsiizelmg22pt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>btunux na Nahuy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3566</id>
    <revision>
      <id>72089</id>
      <parentid>71756</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>72089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="587" sha1="f0lxc4drnusux8r5wthq71spgkwkncb" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba</text>
      <sha1>f0lxc4drnusux8r5wthq71spgkwkncb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72090</id>
      <parentid>72089</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>72090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="592" sha1="n2re47izxjetelzj3i24h43v8u257p0" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux</text>
      <sha1>n2re47izxjetelzj3i24h43v8u257p0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72091</id>
      <parentid>72090</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:23:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>72091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="598" sha1="72zm0x940hgu9y299evm3yu39cz6poa" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal</text>
      <sha1>72zm0x940hgu9y299evm3yu39cz6poa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72092</id>
      <parentid>72091</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>72092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="pg1yelat0ui637jta27ai1njuqgwg80" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal</text>
      <sha1>pg1yelat0ui637jta27ai1njuqgwg80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72093</id>
      <parentid>72092</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>72093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="607" sha1="40xq3bpbn3kp28p7v33lb4lc25crdby" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu</text>
      <sha1>40xq3bpbn3kp28p7v33lb4lc25crdby</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72094</id>
      <parentid>72093</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:25:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>72094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="614" sha1="5kneumv0e60vw6to76b326yvbvy5rxd" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang</text>
      <sha1>5kneumv0e60vw6to76b326yvbvy5rxd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72095</id>
      <parentid>72094</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:26:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>72095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="620" sha1="6x8m178eplyw66fmtq59gz94k1yznv9" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.</text>
      <sha1>6x8m178eplyw66fmtq59gz94k1yznv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72096</id>
      <parentid>72095</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>72096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="636" sha1="5y4mjmv8evp8w46e94411f7ooy6lauj" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==</text>
      <sha1>5y4mjmv8evp8w46e94411f7ooy6lauj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72097</id>
      <parentid>72096</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="643" sha1="r9brwcgbjvawc93qd48fjfc3bqtp3tb" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral</text>
      <sha1>r9brwcgbjvawc93qd48fjfc3bqtp3tb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72098</id>
      <parentid>72097</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="648" sha1="sld2lpln69hpn9bqbv7rcgor8dw6uao" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani</text>
      <sha1>sld2lpln69hpn9bqbv7rcgor8dw6uao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72099</id>
      <parentid>72098</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:28:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="651" sha1="g3nn6tzdz05ko92kwkgp4wg0pflmipe" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga</text>
      <sha1>g3nn6tzdz05ko92kwkgp4wg0pflmipe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72100</id>
      <parentid>72099</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:29:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="661" sha1="gyujhut3ustl3qnpmjklg8tr2je4vp2" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪</text>
      <sha1>gyujhut3ustl3qnpmjklg8tr2je4vp2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72101</id>
      <parentid>72100</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="666" sha1="sqykfzmdyatwy5h9zwdozomstnhmiex" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki</text>
      <sha1>sqykfzmdyatwy5h9zwdozomstnhmiex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72102</id>
      <parentid>72101</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="7pjqyklmsihrdn7rjw5egml1f3tdwm3" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing</text>
      <sha1>7pjqyklmsihrdn7rjw5egml1f3tdwm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72103</id>
      <parentid>72102</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:29:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="680" sha1="42bus789vnhx51fv9jafvr4qpcbyz47" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux</text>
      <sha1>42bus789vnhx51fv9jafvr4qpcbyz47</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72104</id>
      <parentid>72103</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="685" sha1="m61vrb5ye08bkpf5jwnwgkkpph5k0zd" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux</text>
      <sha1>m61vrb5ye08bkpf5jwnwgkkpph5k0zd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72105</id>
      <parentid>72104</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="691" sha1="mplrhhtaai8j4cs4pi3xj3psljak8ps" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun</text>
      <sha1>mplrhhtaai8j4cs4pi3xj3psljak8ps</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72106</id>
      <parentid>72105</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="700" sha1="r2kv9r4se1pym47mdp9muvnxxzgwtvz" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan</text>
      <sha1>r2kv9r4se1pym47mdp9muvnxxzgwtvz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72107</id>
      <parentid>72106</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:30:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="706" sha1="bzutd9oi9h0f8lkhbnwqh8m0uep04zq" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal</text>
      <sha1>bzutd9oi9h0f8lkhbnwqh8m0uep04zq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72108</id>
      <parentid>72107</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="711" sha1="ok4xbozvelw06xyqnhu116px21ickpa" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki</text>
      <sha1>ok4xbozvelw06xyqnhu116px21ickpa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72109</id>
      <parentid>72108</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:31:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="iit98pb0o54meahl89k17s4so88y1vn" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang</text>
      <sha1>iit98pb0o54meahl89k17s4so88y1vn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72110</id>
      <parentid>72109</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="719" sha1="nhmrdtwcnzbw05xv20c7zfeuz5xflfa" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.</text>
      <sha1>nhmrdtwcnzbw05xv20c7zfeuz5xflfa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72111</id>
      <parentid>72110</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:34:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="725" sha1="herjxk6v4z4rp6a9hhu3xb91h807qxf" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan</text>
      <sha1>herjxk6v4z4rp6a9hhu3xb91h807qxf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72112</id>
      <parentid>72111</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:34:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="nxf7ludbur1yffd5lfaik42h58jykdk" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na</text>
      <sha1>nxf7ludbur1yffd5lfaik42h58jykdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72113</id>
      <parentid>72112</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="734" sha1="7r1pup1efb4t9o69hhnixueihu86867" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral</text>
      <sha1>7r1pup1efb4t9o69hhnixueihu86867</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72114</id>
      <parentid>72113</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="740" sha1="8piml60o849tt10gjfl7e2wsgrkqmmu" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral</text>
      <sha1>8piml60o849tt10gjfl7e2wsgrkqmmu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72115</id>
      <parentid>72114</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:35:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="744" sha1="e1ao2ge3emv2l1xaz576ycym58wa2zr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha</text>
      <sha1>e1ao2ge3emv2l1xaz576ycym58wa2zr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72116</id>
      <parentid>72115</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="750" sha1="a5n6vasj7hxfwfo1cjct35p193yhckh" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:qutux</text>
      <sha1>a5n6vasj7hxfwfo1cjct35p193yhckh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72117</id>
      <parentid>72116</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:35:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="755" sha1="tie4ktnsd7fmuziknroet6e86lv3kby" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:qutux mang</text>
      <sha1>tie4ktnsd7fmuziknroet6e86lv3kby</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72118</id>
      <parentid>72117</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T00:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="fm1w76x9rpuhoresf61trdtfw66949f" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:qutux mang kawas</text>
      <sha1>fm1w76x9rpuhoresf61trdtfw66949f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>rgyax Krahu (嘎拉賀山/把加灣山)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3570</id>
    <revision>
      <id>71997</id>
      <timestamp>2026-10-19T13:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <comment>建立內容為「    rgyax Krahu kya」的新頁面</comment>
      <origin>71997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="3x35lis5oiz1okyr9t3nr86mo8x5qio" xml:space="preserve">    rgyax Krahu kya</text>
      <sha1>3x35lis5oiz1okyr9t3nr86mo8x5qio</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>71998</id>
      <parentid>71997</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:02:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>71998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="j41m69i7k2n6obwvh5dr5j1rrmefsgd" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq.</text>
      <sha1>j41m69i7k2n6obwvh5dr5j1rrmefsgd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>71999</id>
      <parentid>71998</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>71999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="9cs88ko3p9xxkujzk55wdfppdf1pglu" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°,</text>
      <sha1>9cs88ko3p9xxkujzk55wdfppdf1pglu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72000</id>
      <parentid>71999</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="tvyvbi24fldzpomhi33nzbcvbv4ng55" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°.</text>
      <sha1>tvyvbi24fldzpomhi33nzbcvbv4ng55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72001</id>
      <parentid>72000</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="ikpxvop7k72zsxpccq7zed13avw0w50" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy.</text>
      <sha1>ikpxvop7k72zsxpccq7zed13avw0w50</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72002</id>
      <parentid>72001</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="c7qfmm1ah0hyfz8t779jm56cjmzg7ex" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba,</text>
      <sha1>c7qfmm1ah0hyfz8t779jm56cjmzg7ex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72003</id>
      <parentid>72002</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="156" sha1="e80727opftsuy9rwcryxajhmv6se5b2" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya.</text>
      <sha1>e80727opftsuy9rwcryxajhmv6se5b2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72004</id>
      <parentid>72003</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="191" sha1="f52aycjor8pw51l3ncl5m5snzcju3on" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani.</text>
      <sha1>f52aycjor8pw51l3ncl5m5snzcju3on</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72005</id>
      <parentid>72004</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="212" sha1="5gij4clc2yyj4by8hsq0d3ciemqxdiu" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay</text>
      <sha1>5gij4clc2yyj4by8hsq0d3ciemqxdiu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72006</id>
      <parentid>72005</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="251" sha1="d53qyc3m1d1exvmkp65t1z3hnp12ndc" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani.</text>
      <sha1>d53qyc3m1d1exvmkp65t1z3hnp12ndc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72007</id>
      <parentid>72006</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="260" sha1="slji6bl6y8xr9s496m59lkztuwwzqoq" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng</text>
      <sha1>slji6bl6y8xr9s496m59lkztuwwzqoq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72008</id>
      <parentid>72007</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="278" sha1="f547ik5bed7rijievo3y3prnfq05f7h" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang   </text>
      <sha1>f547ik5bed7rijievo3y3prnfq05f7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72009</id>
      <parentid>72008</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="284" sha1="3iyk4sim8gw9iifclieqprekns1ti2j" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu</text>
      <sha1>3iyk4sim8gw9iifclieqprekns1ti2j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72010</id>
      <parentid>72009</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:06:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="298" sha1="656jjcp5o4l6yf6q9vl8cld1exrrpjr" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu.</text>
      <sha1>656jjcp5o4l6yf6q9vl8cld1exrrpjr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72011</id>
      <parentid>72010</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="310" sha1="jcw5pijryfuze5nrb9f3cmus23kvb8k" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu</text>
      <sha1>jcw5pijryfuze5nrb9f3cmus23kvb8k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72012</id>
      <parentid>72011</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:06:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="318" sha1="drnsi3rzmbuyk608xa5ta1qw6ymxsow" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na</text>
      <sha1>drnsi3rzmbuyk608xa5ta1qw6ymxsow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72013</id>
      <parentid>72012</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="336" sha1="33ljnsngt216faaztps7i0lpkyiifkj" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan.   </text>
      <sha1>33ljnsngt216faaztps7i0lpkyiifkj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72014</id>
      <parentid>72013</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:07:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="337" sha1="pghalmplgrzo1ozeht74ahkonlqjnb8" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu</text>
      <sha1>pghalmplgrzo1ozeht74ahkonlqjnb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72015</id>
      <parentid>72014</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="343" sha1="od2eveot97fxeyg1nlspjxx8yv9xbik" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata</text>
      <sha1>od2eveot97fxeyg1nlspjxx8yv9xbik</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72016</id>
      <parentid>72015</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="349" sha1="hm662vg6ridv09jnbtm3inxeg17xjqw" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax</text>
      <sha1>hm662vg6ridv09jnbtm3inxeg17xjqw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72017</id>
      <parentid>72016</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:08:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="359" sha1="sk4dumpm7o1n6pdae6w9px0l1rjqmjg" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san</text>
      <sha1>sk4dumpm7o1n6pdae6w9px0l1rjqmjg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72018</id>
      <parentid>72017</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:08:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="364" sha1="jbwrs0nwndzmil6uix04zosl2jyw3z1" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi</text>
      <sha1>jbwrs0nwndzmil6uix04zosl2jyw3z1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72019</id>
      <parentid>72018</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:08:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="372" sha1="4rldrstk9z0l1giqjobsslwqzwkjnyj" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.</text>
      <sha1>4rldrstk9z0l1giqjobsslwqzwkjnyj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72020</id>
      <parentid>72019</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="464" sha1="eg746xs8zzjcou6wed89sl1xzp764s4" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，</text>
      <sha1>eg746xs8zzjcou6wed89sl1xzp764s4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72021</id>
      <parentid>72020</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:09:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="539" sha1="gf7qc2agq2ub7swmhjvedmehn83634t" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。</text>
      <sha1>gf7qc2agq2ub7swmhjvedmehn83634t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72022</id>
      <parentid>72021</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:09:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="601" sha1="3tmwcjmhm00no5pil6h3i0zjjbl8yvo" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。 族語 krahu 意指「很大、宏偉、雄壯」的意思。</text>
      <sha1>3tmwcjmhm00no5pil6h3i0zjjbl8yvo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72023</id>
      <parentid>72022</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="697" sha1="4318o8k9twyeqjgb963e8hn9e7zlmbi" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。 族語 krahu 意指「很大、宏偉、雄壯」的意思。山名取自附近部落名，為泰雅族自Pinsbkan 遷徙到復興地區的第一個部落，</text>
      <sha1>4318o8k9twyeqjgb963e8hn9e7zlmbi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72024</id>
      <parentid>72023</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="741" sha1="ttui7q2bbpg7ibivkjcf4n4mpgcxqff" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。 族語 krahu 意指「很大、宏偉、雄壯」的意思。山名取自附近部落名，為泰雅族自Pinsbkan 遷徙到復興地區的第一個部落，為當時大長老 Qbuli Bangay 所建立。</text>
      <sha1>ttui7q2bbpg7ibivkjcf4n4mpgcxqff</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72025</id>
      <parentid>72024</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="789" sha1="sni20vpecfus9suh87e81c3hp1qhhlk" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。 族語 krahu 意指「很大、宏偉、雄壯」的意思。山名取自附近部落名，為泰雅族自Pinsbkan 遷徙到復興地區的第一個部落，為當時大長老 Qbuli Bangay 所建立。嘎拉賀山屬於白雪山山脈支稜之一，</text>
      <sha1>sni20vpecfus9suh87e81c3hp1qhhlk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72026</id>
      <parentid>72025</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="844" sha1="7ma5sny7b909982yle1ug6sovoclm12" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。 族語 krahu 意指「很大、宏偉、雄壯」的意思。山名取自附近部落名，為泰雅族自Pinsbkan 遷徙到復興地區的第一個部落，為當時大長老 Qbuli Bangay 所建立。嘎拉賀山屬於白雪山山脈支稜之一，此地形在泰雅族傳統山域中常作為 獵徑、</text>
      <sha1>7ma5sny7b909982yle1ug6sovoclm12</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72027</id>
      <parentid>72026</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="889" sha1="sfcpwzu35s4ma9dbs7nbejgoy71bf08" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。 族語 krahu 意指「很大、宏偉、雄壯」的意思。山名取自附近部落名，為泰雅族自Pinsbkan 遷徙到復興地區的第一個部落，為當時大長老 Qbuli Bangay 所建立。嘎拉賀山屬於白雪山山脈支稜之一，此地形在泰雅族傳統山域中常作為 獵徑、採集路線與部落連絡往來的路徑。</text>
      <sha1>sfcpwzu35s4ma9dbs7nbejgoy71bf08</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72028</id>
      <parentid>72027</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:11:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="923" sha1="0z5qz9irlevo08l6ado9ndkp1bmzdo8" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。 族語 krahu 意指「很大、宏偉、雄壯」的意思。山名取自附近部落名，為泰雅族自Pinsbkan 遷徙到復興地區的第一個部落，為當時大長老 Qbuli Bangay 所建立。嘎拉賀山屬於白雪山山脈支稜之一，此地形在泰雅族傳統山域中常作為 獵徑、採集路線與部落連絡往來的路徑。


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0z5qz9irlevo08l6ado9ndkp1bmzdo8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72029</id>
      <parentid>72028</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:11:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinpean</username>
        <id>2897</id>
      </contributor>
      <origin>72029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="924" sha1="6uo74hnh4b51on576n7xjgx2j6y9212" xml:space="preserve">    rgyax Krahu 1,501 meta kinwagiq. maki’ te 東經 121.32°, 北緯 24.45°. sqis na qalang Krahu ru Nahuy. krahu qani “kinyaba, kinhopa” imi nya. lalu rgyax sllwan squ qalang qani. bnkis mkQbuli Bangay maras tayal kahul Pinsbkan mshzi qani. te gleng balay tqalang Pyasan qu qalang Krahu. rgyax Krahu ubuy na rgyax Qrisan. turu mlata rgyax ru ’san tuqi qalang.

嘎拉賀山主峰海拔約 1,501 公尺，位置約在東經 121.32°、北緯 24.45°，位於桃園市復興區嘎拉賀部落與新竹縣尖石鄉交界地帶。 族語 krahu 意指「很大、宏偉、雄壯」的意思。山名取自附近部落名，為泰雅族自Pinsbkan 遷徙到復興地區的第一個部落，為當時大長老 Qbuli Bangay 所建立。嘎拉賀山屬於白雪山山脈支稜之一，此地形在泰雅族傳統山域中常作為 獵徑、採集路線與部落連絡往來的路徑。 


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>6uo74hnh4b51on576n7xjgx2j6y9212</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>