ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 4 4774 360939 360917 2026-05-23T22:52:23Z MABot 170 Bot: Archiving 2 threads (30 ದಿನೊಕುಲು ಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ) to [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/2026]] 360939 wikitext text/x-wiki {{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ಪಾತೆರಕತೆ|alpha=yes|'''ಚಾವಡಿ''' [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ ಬಗೆಟ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಸೊಲೆನ ಬಗೆಟ್, ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಪಾಡುನ ಮೀಚಿಲ್ ಪುಟೊ. *ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಲೇಕನೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸಯಿನ ಪಟ್ಟಾಂಗೊಲೆನ್ ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಸೇರಾಲೆ. *ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಲೇಕನೊಗು ಸೇರಾಯರ ಬೋಡಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿದ ಬಗೆಟ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಆವೊಡಾಪುನ ಬೇಲೆದ ಬಗೆಟ್ ಬರೆದ್ ದೀಡ್‍ಲೆ. *ಇತ್ತೇ ಇಪ್ಪುನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಪೊಸ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆನ್ ಸೇರಾಪುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಒರೊ ನಾಡ್‍ದ್ ತೂಲೆ. *ಇಸೇಸೊ ಪುಟೊಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾಲಿಸಿಲೆನ್ (ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ್)‌ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾತೆ. *ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡ್ದ್ ಚಿತ್ರೊಗಾತ್ರೊ ಇಪ್ಪುನ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ಲೆನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ನಕಲ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲು ದುಂಬುಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಲೆ. |ವಿಪಿ:ಚಾ|WP:VPPOL}} {{Archive box| {{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}} *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ಪಿರಾಕ್‌ತ ಚಾವಡಿದ ಪಾತೆರಕತೆತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]] }} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__<div id="below_toc"></div> [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]] [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]] {{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config |archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)d |algo = old(30d) |counter = 1 |archiveheader = |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 2 |key = c8ef14985778fd1d5adc8ebcf551ddce }}</noinclude> <!-- Please do not change the key value above --> <!--- don't write above/ಈ ಮಿತ್ತುಡ್ ಒವ್ವೆ ಬರವು ಬರೆವೊಡ್ಚಿ ---> {{clear}} == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೨೮, ೨೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೩೨, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> f2717z4lzma6d2oxvtn1dd7gqfi8w7k 2 5989 360934 357893 2026-05-23T17:10:59Z Mahaveer Indra 1023 /* ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು */ 360934 wikitext text/x-wiki '''''{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}, {{CURRENTDAY}}'''ನೇ ತಾರೀಕ್‌ಗ್ '''[[ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊ]]'''ಡು ಒಟ್ಟು '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' ತುಳು ಬರವುಲು ಉಲ್ಲ.'' ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- {{#babel:kn|tcy-4|en-1}} ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ [[ಸೊಲ್ಮೆ]]ಲು ಎನ್ನ ಪುದರ್ ಮಹಾವೀರ್. ತಿರ್ಗಾಟ, ಪದ್ಯ ಕೇಣುನು, ರೇಡಿಯೋ, ಪಟ ದೆಪ್ಪುನು ಎನ್ನ ಹವ್ಯಾಸೊ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಲೆಡ್ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ, ಬೊಕ್ಕ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾತ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆ. ==ತುಳು ವಿಕಿಪಿಡಿಯೋಗು ಎನ್ನ ಕಾನಿಕೆಲು(ಪೊಸ ಬರವು)== # [[ಒಂಟೆ]] # [[ಕುಂದಾದ್ರಿ ಬೊಟ್ಟ]] # [[ಶಂಕರ್ ನಾಗ್]] # [[ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಚಟರ್ಜಿ]] # [[ರಾಮದಾಸ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ಶೆಣೈ]] # [[ಉತ್ತರಣೆ]] # [[ಗೋರಟೆ]] # [[ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್ ೨೦೧೯]] # [[ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೀಕ್]] # [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟ್]] # [[ಉಮಾಬಾಯಿ ಕುಂದಾಪುರ]] # [[ವಿಲ್ಫಿ ರೆಬಿಂಬಸ್]] # [[ಚೆಕ್ ಇಲಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ(ಸಿಟಿಎಸ್ 2010)]] # [[ಪಲ್ಸ್ ಆಕ್ಸಿಮೀಟರ್]] # [[ವೀರ ಚಕ್ರ]] # [[ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸದಿ, ಕಾರ್ಕಳ]] # [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್]] # [[ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ]] # [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ]] # [[ತೂಟೆದಾರ]] # [[ಜಾನಕಿ ಆದಿ ನಾಗಪ್ಪನ್]] # [[ಈಂದ್‌ದ ಮರ]] # [[ಕರ್ನಾಟಕೊದ ನಾಡಗೀತೆ]] # [[ಕೆ ಪಿ ರಾವ್]] # [[ಮಿಜಾರು ಅಣ್ಣಪ್ಪ]] # [[ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್]] # [[ಕಾಮ ಕಸ್ತೂರಿ]] # [[ಕುಕ್ಕು ಶುಂಠಿ]] # [[ಮಣಿಪಾಲ]] # [[ಕಾಟ್ ಬಸಲೆ(ಕಾಡ ಬಸಲೆ)|ಕಾಟ್ ಬಸಲೆ]] # [[ಸೋಣ ಪೂತ್ತ ದೈ]] # [[ಅರ್ಕೆದ ಬೂರು]] # [[ಕುಮೆ ಮಣ್ಣ್]] # [[ಕಾಂತಾರ (ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ)|ಕಾಂತಾರ]] # [[ಈಸ್ವರ ಬೂರು]] # [[ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ]] # [[ಹಲ್ಮಿಡಿ]] # [[ಕಾಟ್ ತುಳಸಿ]] # [[ವೀಟೆಕರ್'ಸ್ ಇರ್ಬಾಯೆಕ್ಕಲೆ]] # [[ಕೆಂಪು ಇರ್ಬಾಯೆಕ್ಕಲೆ]] # [[ಬಜಿಲ್]] # [[ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಸಾಲ್]] # [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೨೩]] # [[ಪಂಚಗವ್ಯ]] # [[ವಾರಾಹಿ ತುದೆ]] # [[ವಂಶವೃಕ್ಷ(ಕಾದಂಬರಿ)]] # [[ಅರುವ ಕೊರಗಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ]] # [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] # [[ಅಂಪಾರು (ಕುಂದಾಪುರ)]] # [[ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ]] # [[ಕುಡು]] == ಭಾರತೊದ ಪುರಾಣ ಪಾತ್ರೊಲು == # [[ದೇವಕಿ]] # [[ಜರಾಸಂಧ]] # [[ಅಕ್ರೂರ]] # [[ಯಯಾತಿ]] # [[ಮುಚುಕುಂದ]] # [[ನಹುಷ]] # [[ಗಾಲವ]] ==ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು == # [[ಬಿಹಾರ]] # [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ]] # [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] # [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] # [[ಝಾರ್ಖಂಡ್]] # [[ಮೇಘಾಲಯ]] # [[ಒಡಿಶಾ]] # [[ಹರ್ಯಾಣ]] # [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] # [[ತ್ರಿಪುರ]] # [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]] # [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] == ಒಡಿಪು ಜಿಲ್ಲೆದ ಹಳ್ಳಿಲು== # [[ಅಂಪಾರು (ಕುಂದಾಪುರ)]] 6v2h1jv38vmr8kvuuanfecrpfxq8i9x 828 8257 360932 360902 2026-05-23T16:34:22Z ChiK 1136 360932 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- Module:Pagetype configuration data -- -- This page holds localisation and configuration data for Module:Pagetype. -- -------------------------------------------------------------------------------- local cfg = {} -- Don't edit this line. -------------------------------------------------------------------------------- -- Start configuration data -- -------------------------------------------------------------------------------- -- This table holds the default page types for each namespace. Keys to this -- table should be integers that can be used as keys to mw.site.namespaces. cfg.pagetypes = { [0] = 'ಲೇಕನೊ', -- Main namespace [2] = 'ಬಳಕೆದಾರೆರೆ ಪುಟೊ', [4] = 'ಯೋಜನೆ ಪುಟೊ', [6] = 'file', [8] = 'interface page', -- MediaWiki namespace [10] = 'ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್', [12] = 'ಸಕಾಯೊ ಪುಟೊ', [14] = 'ವರ್ಗೊ', [100] = 'ತಡ್ಯ', [118] = 'draft', [126] = 'MOS page', [710] = 'Timed Text page', [828] = 'ಮೋಡ್ಯೂಲ್', [1728] = 'event page', [2300] = 'gadget', [2302] = 'gadget definition', [-1] = 'special page', [-2] = 'file', -- Media namespace } -- This table holds the namespaces to be looked up from cfg.pagetypes by -- default. cfg.defaultNamespaces = { [0] = true, -- main [6] = true, -- file [10] = true, -- template [14] = true, -- category [828] = true, -- module } -- This table holds the namespaces to be looked up from cfg.pagetypes if -- cfg.defaultnsExtended is set. cfg.extendedNamespaces = { [0] = true, -- main [2] = true, -- user [4] = true, -- project [6] = true, -- file [8] = true, -- mediawiki [10] = true, -- template [12] = true, -- help [14] = true, -- category [100] = true, -- portal [118] = true, -- draft [828] = true, -- module } -- This table holds custom aliases for each namespace. cfg.customNamespaceAliases = { [0] = {'main'}, } -- The parameter name to set which default namespace values to be looked up from -- cfg.pagetypes. cfg.defaultns = 'defaultns' -- The value of cfg.defaultns to set all namespaces, including talk. cfg.defaultnsAll = 'all' -- The value of cfg.defaultns to set the namespaces listed in -- cfg.extendedNamespaces cfg.defaultnsExtended = 'extended' -- The value of cfg.defaultns to set no default namespaces. cfg.defaultnsNone = 'none' -- The parameter name to use for talk pages. cfg.talk = 'talk' -- The default value for talk pages. cfg.talkDefault = 'talk page' -- The parameter name to use for disambiguation pages page. cfg.dab = 'dab' -- The parameter name to use for non-existent pages. cfg.ne = 'nonexistent' cfg.neDefault = 'page' cfg.softRedirect = 'soft_redirect' cfg.softRedirectDefault = 'redirect' cfg.sia = 'sia' cfg.siaDefault = 'article' cfg.rfd = 'redirect' cfg.rfdDefault = 'redirect' -- This table holds the different possible aliases for disambiguation-class -- pages. These should be lower-case. cfg.dabAliases = { ['disambiguation'] = true, ['disambig'] = true, ['disamb'] = true, ['dab'] = true, } -- The default value for disambiguation pages. cfg.dabDefault = 'page' -- The parameter name to use for N/A-class page. cfg.na = 'na' -- This table holds the different possible aliases for N/A-class pages. These -- should be lower-case. cfg.naAliases = { ['na'] = true, ['n/a'] = true, } -- The default value for N/A-class pages. cfg.naDefault = 'page' -- The parameter name to use for redirects. cfg.redirect = 'redirect' -- The default value to use for redirects. cfg.redirectDefault = 'redirect' -- The parameter name for undefined namespaces. cfg.other = 'other' -- The value used if the module detects an undefined namespace. cfg.otherDefault = 'page' -- The usual suffix denoting a plural. cfg.plural = 's' -- This table holds plurals not formed by a simple suffix. cfg.irregularPlurals = { ["category"] = "categories" } -------------------------------------------------------------------------------- -- End configuration data -- -------------------------------------------------------------------------------- return cfg -- Don't edit this line bhbl5f44azp63lsaonqvjdc8qdg0uys 3 10381 360940 130426 2026-05-23T23:26:37Z Mfield 9865 Mfield ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:R Ashwani Banjan Murmu]] ನ್ ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Renamed user 259affac5b8b7ccffc4b10a4876b06a0]] ಕ್ ರೀಡೈರೆಕ್ಟ್ ಕೊರಂದೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/R Ashwani Banjan Murmu|R Ashwani Banjan Murmu]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 259affac5b8b7ccffc4b10a4876b06a0|Renamed user 259affac5b8b7ccffc4b10a4876b06a0]]" 130426 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=R Ashwani Banjan Murmu}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೧೩, ೯ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೦ (IST) 8ik26r43b8a1yazcktcprsnk1r87w5f 0 16565 360949 252100 2026-05-24T04:06:28Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 360949 wikitext text/x-wiki {{Infobox game | name = ಕಲ್ಕುನ ಗೊಬ್ಬು (ಚೀರಾಟ) | image = | caption = ಕಲ್ಕುನ ಆಟ ಗೊಬ್ಬು (ಚೀರಾಟ) | years = ಪಿರಾಕ್ ದ ಗೊಬ್ಬು | genre = | players = ಏತ್ ಜನಲ ಗೊಬ್ಬೊಲಿ | setup_time = ಏತ್ ಗಂಟೆಲಾ ಗೊಬ್ಬೊಲಿ | playing_time = ಏತ್ ಗಂಟೆಲಾ ಗೊಬ್ಬೊಲಿ | random_chance = | skills = ಕಲ್ಕುನ ಆಟ ಗೊಬ್ಬು (ಚೀರಾಟ ) }} '''ಕಲ್ಕುನ ಆಟ''' ಪಂಡ ಜೋರುಡೆ ಬೊಬ್ಬೆ ಪಾಡ್ದ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬು. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಗೊಬ್ಬುಗು ಕಲ್ಕುನ ಆಟ (ಚೀರಾಟ ) ಪನ್ಪೇರ್. ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಉಲಯಿ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ಮರಿಯಲದ ಪೊರ್ತುಡು ಜೋಕುಲು ಪಿದಯಿ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಆವಂದಿನಪಗ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಉಲಯಿ ಈ ಗೊಬ್ಬುನು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ಉಂದೊಂಜಿ ಜನಪದ ಗೊಬ್ಬು.ಬರ್ಸ ಚೂರು ಕಮ್ಮಿ ಆನಗ ಪಿದಯಿ ಪೋದುಲ ಗೊಬ್ಬೊಳಿ. <ref>{{cite web|title= ಕಲ್ಕುನ ಆಟ ಗೊಬ್ಬು|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in:8443/jspui/handle/10603/131817|accessdate=8 July 2024}}</ref> == ಗೊಬ್ಬುಡಿಪ್ಪುನ ಪಾತ್ರೊಲು == * ಗೊಬ್ಬುಗು ಜೋಕುಲು == ಗೊಬ್ಬರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಾಮಾನುಲು == * ಬಾಯಿ == ಗೊಬ್ಬು ಗೊಬ್ಬುನೆ ಎಂಚ ? == ಹಳ್ಳಿದ ಜೋಕುಲು ಗೊಬ್ಬುನ ಅಂಚಿನ ಗೊಬ್ಬು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ದ ಉಲಯಿಡ್ ಕುಲೊಂದೇ ಗೊಬ್ಬುನು. ಏತ್ ಜನ ಬೋಡಾಂಡಲ ಗೊಬ್ಬೊಳಿ.ಈ ಗೊಬ್ಬುಲ ತುಳುನಾಡ್ ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಡ್ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬು. ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜೋಕುಲು ಪುರಾ ಸೇರ್ದ್ ಇಂಚಿನ ಗೊಬ್ಬು ಗೊಬ್ಬೊನ್ದು ಇತ್ತೆರ್. ರಜೆಟ್ ಪುರಾ ಜೋಕುಲು ಒಂಜೇ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಐಟ್ ಒರಿಯೇ ಗೊಬ್ಬು ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆ. ಆಯೆ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಪನ್ನಗ ಬಾಕಿದಕುಲು ಜೋರುಡೆ ಕಲ್ಕೂವೆರ್ ಏತ್ ಪೊರ್ತು ಬೋಡಾಂಡಲ ಕಳ್ಕೊಳಿ. <ref>{{cite book|title=Thulunadina Janapada Atagalu|publisher=Shetty, Gananatha|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in:8443/jspui/bitstream/10603/131817/14/14_chapter%209.pdf|accessdate=8 July 2024}}</ref> == ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಪುದರ್ == *ಚೀರಾಟ ಆಟ ([[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ]]ಡ್) == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಗೊಬ್ಬುಲು]] 8z7p3jwcqn6l94oh9cixzib7yaym0xc 4 24731 360938 360916 2026-05-23T22:52:13Z MABot 170 Bot: Archiving 2 threads from [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ]] 360938 wikitext text/x-wiki == Invitation: Karavali Wikimedians Stall & Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026 == <div style="margin: 1em auto; padding: 15px; border: 2px solid #4b0082; border-radius: 15px; background-color: #fdfaf5; box-shadow: 5px 5px 15px rgba(0,0,0,0.1); max-width: 100%;"> <div style="text-align: center; margin-bottom: 20px;"> <span style="font-size: 160%; font-weight: bold; color: #cc5500; text-shadow: 1px 1px 2px #ddd;">✨ Karavali Wikimedians @ Mangaluru Lit Fest 2026 ✨</span><br> <span style="font-size: 120%; color: #4b0082; font-weight: bold;">Celebrating 10th Years of Tulu Wikipedia & 25th Years of Wikipedia</span></div> Dear Wikimedians, Warm greetings from '''Karavali Wikimedians User Group'''! 🌟 We are thrilled to invite you to the '''[[:m:Karavali Wikimedians Stall & Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026|8th Edition of the Mangaluru Literature Festival (#MlrLitFest)]]'''. This year is a historic milestone as we kick-start the '''[[:m:Tulu Wikipedia 10th Anniversary|10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]'''! <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; width: 100%; background: transparent;"> <div style="flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #cc5500; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;"> <span style="font-size: 110%; color: #cc5500;">📅 '''When:'''</span><br> '''10th & 11th January 2026''' <br><br> <span style="font-size: 110%; color: #cc5500;">📍 '''Where:'''</span><br> '''Dr. TMA Pai International Convention Centre, Mangaluru''' </div> <div style="flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #2e8b57; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;"> <span style="font-size: 110%; color: #2e8b57;">🚀 '''The Wiki Stall:'''</span><br> Visit our stall to see our work in language documentation and cultural preservation. We need your energy to help manage and showcase our projects! </div></div> <div style="margin-top: 20px; padding: 15px; background-color: #f3eafb; border-left: 10px solid #4b0082; border-radius: 5px;"> <span style="font-size: 130%; font-weight: bold; color: #202122;">📌 Special Community Meetup</span><br> '''Date:''' 11th January 2026 (Day 2)<br> '''Time:''' 11:00 AM (Followed by Lunch 🍛)<br> '''Agenda:''' '''''Future roadmaps, upcoming projects, Community health and capacity building.''''' </div> <br> * We warmly invite all community members to attend both days of the festival, and we strongly encourage you not to miss the second day’s meetup, which will be an important space for collective reflection and future planning. We look forward to your presence, participation, and support in making this celebration and gathering meaningful and successful. '''Warm regards,'''<br/> <span style="color: #4b0082; font-weight: bold;">President and Secretary</span><br/>Karavali Wikimedians User Group, Mangaluru</div> <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list/MlrLitFest&oldid=29873017 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೫೧, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> ೦೨:೩೨, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ - ೨೦೨೬ == ಚೀನಾದ WMGMC ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೈನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಹಯೋಗದೊಟ್ಟುಗು ಫೆಬ್ರವರಿ 10 ಡ್ದ್ ಮಾರ್ಚ್ 18 ಮುಟ್ಟ ಆಜಿನೇ '''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್]]''' ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದ್ದುನಡಪುಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಬರವಣಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರೊಲೆನ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸರೆ ಲೆಪ್ಪೊಲೆ ಕೊರ್ತೆರ್, ಈ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ವುಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ವರ್ಷೊದ ಅಕೆರಿದ ಚಂದ್ರಮಾನೊ ತಿಂಗೊಳುದ ಅವಧಿಡ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10–16) ಬೊಕ್ಕ ಫೈರ್ ಹಾರ್ಸ್ ವರ್ಷೊದ ಸುರುತ ಚಂದ್ರಮಾನೊ ತಿಂಗಳೊದ ಅವಧಿಡ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 17–ಮಾರ್ಚ್ 18) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಹಂತೊಲೆಡ್ ನಡಾಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಪೂರ್ಣ ಮಂದಿನಕಲೆಗ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಭೌತಿಕ ಬೊಮ್ಮಾನೊಲು ಕೊರ್ಪೆರ್. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೧:೫೨, ೪ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಅರ್ಜಿಲೆನ್ ಪಾಡಿಯರ ಲೆತ್ತ್‌ತೆರ್ == ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಗ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ (ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ) ಅರ್ಜಿಲೆನ್ ಇತ್ತೆ ಪಾಡೊಲಿ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ಉಂದುವೆ ಬರ್ಪಿ 2026 ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4-ಡ್‍ದ್ 6 ಮುಟ್ಟ ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಡ್ ನಡಪರೆ ಉಂಡು. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕಡೆತ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್‍ಲೆನ್, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ಕಿಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪುನಕುಲೆನ್  ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಉಂದು ಒರಿಯನೊರಿ ಪರ್ಚಯ ಆಯೆರೆ, ಕಲ್ಪೆರೆ, ಅನುಬವೊಲೆನ್ ಪಟ್ಟೊಣಿಯೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‌ಗ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಅಂಚನೆ ಮಲ್ಲ ವೇದಿಕೆ. ಈರ್ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತರ್ಂಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ದೆತೊಂತಿತ್ತರ್‌ಂಡ, ಈ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್‌ಗ್ ಅರ್ಜಿ ಪಾಡೊಲಿ. ನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚಿಗೆತಾ ವಿವರೊಲು ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು. 🙂 ಅರ್ಜಿ ಪಾಡ್ಯೆರೆ ಕಡೆತ ದಿನ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರೆ 11:59 ಗಂಟೆಗ್ (IST)] ಅರ್ಜಿ ಪಾಡುನ ಕೊಂಡಿ: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ಎಚ್ಚ್‌ದ ಮಾಹಿತಿಗ್: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|Meta page link]] ದಯಮಲ್ತ್‌ದ್ ಈ ವಿಚಾರೊನು ಇರೆನ ಸಮುದಾಯದ ಬೇತೆಕ್ಲೆಗ್‌ಲಾ ಪಟ್ಟೊನ್‌ಲೆ. ಸೊಲ್ಮೆಲು. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Gnoeee|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೪೪, ೨೯ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) == [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಟ್ವಿಂಕಲ್]] == '''ಟ್ವಿಂಕಲ್''' ಪಂಡ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ . [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಬಳಕೆದಾರೆರೆನ ಗುಂಪುಲು|ಸ್ವಯಂ-ದೃಢಪಡಿಸಾಯಿನ]] ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಂಡಾಲಿಸಂ ಅತ್ತಂದೆ ಅರಚನಾತ್ಮಕ ಸಂಪಾದನೆಲೆನ್ ಎದುರಿಸೆರೆ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯ್ಕೆಲೆನ್ ಉಂದು ಅನುಮತಿಸವುಂಡು. ಉಂದು ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಮೂಜಿ ಬಗೆತ ರೋಲ್ಬ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ತ್ವರಿತ ಮಜಾವುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಪೂರ್ತಿ ಲೈಬ್ರರಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು, ಬಳಕೆದಾರನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಾಗತೊಲು, ನಿರ್ವಹಣೆ ಟ್ಯಾಗ್‍ಲು, ವಂಡಲ್ಸ್‌ನ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವರದಿ, ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿನವು. ಅತ್ತಂದೆ, ಉಂದು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್|ನಿರ್ವಾಹಕೆರೆಗ್]] ಅಕ್ಲೆನ ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಕಾಯೊ ಮಲ್ಪುನ ಜಾಸ್ತಿ ಸಾದನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ನೆಲೆಟ್ ಅವೆತ ಚಾಲನೆಗು ಸಮುದಾಯದ ಒಮ್ಮತೊ ಬೊಡು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೦೮, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) === ಒಪ್ಪಿಗೆ === *[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೨೧, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) *[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೪೫, ೨೩ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ (IST) : {{done}} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೨:೩೩, ೫ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೧೧, ೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊಟು ಸೇರಾಯರೆ == ಮುಕ್ಯೊ ಪುಟೊಟ್ ಸುದ್ದಿಲೆನ ಇಬಾಗೊ ಸೇರ್ಪದೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಬದಲಾವನೆದ ಸ್ವರೂಪೊಲೆನು ಪಟ್ಟೊಂದುಲ್ಲೆ. ಇಂದೆಕ್ ನಿಕ್ಲೆನ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ತೆರಿಪಲೆ. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಮುಖ್ಯ ಪುಟ/ಕಲ್ಪುನಕಳ]]. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೩೬, ೧೪ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) * ಬೇತೆ ವಿಕಿ ಪುಟತಂಚನೆ ತುಳುತ ಮುಕ್ಯೊಪುಟೊಲಾ ಎಡ್ಡೆ ತೋಜೊಡುಂದು ಈ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆಗ್ ಎನ್ನ {{support}} ಉಂಡು. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೫೧, ೧೭ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) *ಎನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಉಂಡು- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೨, ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) : {{done}}. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೩೭, ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) == Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) == '''Namaskara!''' You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns. '''Meeting Details:''' <br/> 📅 Date: Thursday, 23 April 2026 <br/> ⏰ Time: 07:30 PM (IST) <br/> 📍 Venue: Google Meet (Online) <br/> 🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy '''Agenda:''' <br/> Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. <br/> Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. <br/> In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. <br/> GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. <br/> Open Discussion: Other community matters. Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there... '''More:''' <br/> https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026 '''On behalf''', <br/> Karavali Wikimedians <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&oldid=30440036 --> == ತುಳುಟು ಅಂಕೆನ್ ಗಳಸುನ ಬಗೆಟ್ == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಡ್ '''ಕನ್ನಡ ಅಂಕೆ''' ೦೧೨೩೪೫೬೭೮೯ ಅತ್ತಂಡ '''ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಅಂಕೆ''' 0123456789 ಇಂಚ ಗಳಸೊಂದುಲ್ಲೊ. ಈ ಬಗೆಟ್ ಸಮುದಾಯೊದಕ್ಲೆನ ಅಬಿಪ್ರಾಯೊ ಬೋಡು. ಮಸ್ತ್ ಲೇಕನೊಲೆಡ್ ಈ ರಡ್ಡೆನ್‌ಲಾ ಗಳಸೊಂದುಲ್ಲೊ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾದ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಡಾಂಡ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಪನೊಡು.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೫೪, ೨೩ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) 64q1ocfo6mqn4vpzbawgfk9aau3hca3 0 27132 360933 2026-05-23T17:08:22Z Mahaveer Indra 1023 ಪೊಸ ಬರವು 360933 wikitext text/x-wiki ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ms8lm3alvfbjjn0lwjcw2u3uxxrdi1p 360935 360933 2026-05-23T17:13:37Z Mahaveer Indra 1023 ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಸೇರಾಯೆ 360935 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = [[Morgan House, Kalimpong|Morgan House]] |image3 = Bbbagh.png |caption3 = [[Writers' Building]] |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = [[Belur Math]] |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = [[Shyam Ray Temple]] |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = [[Victoria Memorial, Kolkata|Victoria Memorial]] |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = [[Howrah railway station|Howrah Station]] |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = [[Darjeeling]] |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = [[Eden Gardens]] |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = [[Rasmancha]] |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = [[Jor Bangla Temple|Jor Bangla]] |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = [[Nizamat Imambara]] |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = [[Firoz Minar]] |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = [[Bengal Tiger]] [[Sundarbans|in the Sundarbans]] |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = [[Durga Puja]] |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = [[Cooch Behar Palace]] }} | type = State | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. t40ewyy2464zpdvkyokvdyf0hdwla3h 360936 360935 2026-05-23T17:20:18Z Mahaveer Indra 1023 360936 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. 7714kazgq9p53veermd4s8thfsxbhg9 360937 360936 2026-05-23T17:27:21Z Mahaveer Indra 1023 360937 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. 0r3ni352y62g5jktva4ock7puazh0ri 360941 360937 2026-05-24T03:55:06Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 360941 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] 30ypdlcjbvq9yjvlbmhab4gf7hh3qh8 360942 360941 2026-05-24T03:56:56Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 360942 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. 0r3ni352y62g5jktva4ock7puazh0ri 360943 360942 2026-05-24T03:57:26Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 360943 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] i7w79v12oyb9jn2j5ajc7i1zrcneg42 360944 360943 2026-05-24T04:00:47Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 360944 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} '''ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ''' ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] rpdd6p33bgyt7ef4tu21lc9yfxk1ked 360945 360944 2026-05-24T04:01:38Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 360945 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} '''ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ''' ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು [[ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ]]ದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] 47qp5qnv8hudbufy6l8a1y64ms225w4 360946 360945 2026-05-24T04:02:33Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 360946 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} '''ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ''' ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು [[ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ]]ದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ [[ನೇಪಾಳ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಭೂತಾನ್]] ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಬಿಹಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ ಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] 725srn27h63g5jmdn84i0474eah48jf 360947 360946 2026-05-24T04:03:36Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 360947 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} '''ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ''' ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು [[ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ]]ದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ [[ನೇಪಾಳ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಭೂತಾನ್]] ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಒಡಿಶಾ]], [[ಬಿಹಾರ]], [[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] 288xgo8kbph0oqhsq7rnnq6d526m7mc 360948 360947 2026-05-24T04:04:34Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 360948 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Infobox Indian state or territory | name = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 270 |image_style = |perrow = 1/2/2/2/2/2/2/2/1 |image1 = Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG |caption1 = ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ಮಂದಿರ |image2 = Morgan House Kalimpong 2.jpg |caption2 = ಮೋರ್ಗನ್ ಹೌಸ್ |image3 = Bbbagh.png |caption3 = ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ |image4 = Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg |caption4 = ಬೇಲೂರು ಮಠ |image5 = Shyamrahi Temple.jpg |caption5 = ಶಾಮರಾಯ ಮಂದಿರ |image6 = Victoria Memorial situated in Kolkata.jpg |caption6 = ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಮೋರಿಯಲ್ |image7 = Howrah Station.jpg |caption7 = ಹೌರಾ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ |image8 = Darjeeling.jpg |caption8 = ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ |image9 = The Eden Gardens panoramic view.jpg |caption9 = ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮೈದಾನೊ |image10 = Rasmancha Arnab Dutta 2011.JPG |caption10 = ರಸ್ ಮಂಚ |image11 = Jor Bangla Temple Arnab Dutta 2011.JPG |caption11 = ಜೋರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ |image12 = Nizamat Imambara 2.jpg |caption12 = ನಿಜಾಮತ್ ಇಮಾಂಬ್ರಾ |image13 = Firoze Minar at Gaur in Malda district 10.jpg |caption13 = ಫಿರೋಝ್ ಮಿನಾರ್ |image14 = Sundarban Tiger.jpg |caption14 = ಬೆಂಗಾಲ್ ಪಿಲಿ |image15 = বাগবাজার সার্বজনীন দুর্গোৎসব ২০১৮.jpg |caption15 = ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ |image16 = কোচবিহার রাজবাড়ি.jpg |caption16 = ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಅರಮನೆ }} | type = ರಾಜ್ಯೊ | image_seal = [[File:Seal of West Bengal.svg|175px]] | etymology = Western side of [[Bengal Presidency|United Bengal]] | nickname = "Hub of all Cultural traits" | motto = [[Satyameva Jayate]] <br/> (Truth Alone Triumphs){{force singular}} | image_map = IN-WB.svg | coordinates = {{Coord|22.57|N|88.37|E|type:adm1st_scale:3000000_region:IN-WB|display=inline,title}} | region = East India | before_was = [[Bengal Presidency|Bengal Province]] | formation_date3 = formation | formation_date4 = 15 August 1947 | capital = Kolkata | largestcity = capital | metro = Kolkata Metropolitan Region | anthem = [[Banglar Mati Banglar Jol]] <br/> (''The Soil of Bengal, The Water of Bengal'')<ref>{{cite news |title=West Bengal Assembly passes resolution declaring Rabindranath Tagore composition as state anthem |url=https://scroll.in/latest/1055604/west-bengal-assembly-passes-resolution-declaring-rabindranath-tagore-composition-as-state-anthem |access-date=8 September 2023 |work=Scroll.in |date=7 September 2023}}</ref> | districts = [[List of districts of West Bengal|23 (5 divisions)]] | Governor = [[R. N. Ravi]] | Chief_Minister = [[Suvendu Adhikari]] ([[BJP]]) | legislature_type = Unicameral | assembly = [[West Bengal Legislative Assembly]] | assembly_seats = 294 seats | rajya_sabha_seats = 16 seats | lok_sabha_seats = 42 seats | judiciary = [[Calcutta High Court]] | area_total_km2 = 88752 | area_rank = 13th | length_km = 320 | width_km = 623 | elevation_m = | elevation_max_m = 3,636 | elevation_max_point = [[Sandakphu]]<ref>{{cite web |date=25 December 2008 |title=Sandakphu |url=http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |access-date=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225044655/http://www.sandakphu.com/sandakphu/Sandakphu.htm |archive-date=25 December 2008}}</ref> | elevation_min_m = 0 | elevation_min_point = [[Bay of Bengal]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> | population_total = {{Increase}} ~106031000 | population_as_of = 2026 est. | population_rank = 4th | population_density = 1,194 | population_urban = 31.87% | population_rural = 68.13% | population_demonym = [[Bengalis|Bengali]] | 0fficial_Langs = [[Bengali language|Bengali]]<ref name=nclmanurep2010/>{{*}}[[English language|English]] | additional_official = [[Nepali language|Nepali]]{{*}}[[Urdu]]{{*}}[[Hindi]]{{*}}[[Odia language|Odia]]{{*}}[[Santali language|Santali]]{{*}}[[Punjabi language|Punjabi]]{{*}}[[KRNB lects|Kamtapuri]]{{*}}[[Rangpuri language|Rajbanshi]]{{*}}[[Kurmali language|Kurmali]]{{*}}[[Kurukh language|Kurukh]]{{*}}[[Telugu language|Telugu]]<ref name=nclmanurep2010/> | official_script = [[Bengali–Assamese script]] | GDP_footnotes = <ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Smt. Chandrima |date=5 February 2026 |title=Budget Statement {{!}} Government of West Bengal |url=https://finance.wb.gov.in/writereaddata/Budget_Speech/2026-2027_English_I.pdf |url-status=live |access-date=29 April 2026}}</ref> | GDP_total = {{increase}} {{INRConvert|21.48|lc}} | GDP_year = 2026-27 FY | GDP_rank = 6th | GDP_per_capita = {{Increase}}~{{INRConvert|202700|lk=r}} (2026 est.){{Efn|Based on an estimated population of 106 million for West Bengal in 2026,<ref>{{Cite web |date=July 2020 |title=Population Projections for India and States (2011–2036), Report of the Technical Group on Population Projections. |url=https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730211004/https://main.mohfw.gov.in/sites/default/files/Population%20Projection%20Report%202011-2036%20-%20upload_compressed_0.pdf |archive-date=30 July 2024 |access-date=2 May 2026 |publisher=National Commission on Population, Ministry of Health & Family Welfare, Nirman Bhawan, New Delhi – 110011}}</ref> the per capita figure has been calculated approximately.}} | GDP_per_capita_rank = 24th | HDI = {{Increase}} 0.635 {{color|#fc0|Medium}}<ref>{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 27th | literacy = 82.6%<ref>{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 & above, rural+urban (column 6))}}</ref> | literacy_year = 2024 | literacy_rank = 25th | sex_ratio = 950[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |title=Sex ratio, 0–6 age population, literates and literacy rate by sex for 2001 and 2011 at a glance for West Bengal and the districts: provisional population totals paper 1 of 2011: West Bengal |publisher=Government of India:Ministry of Home Affairs |access-date = 29 January 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107060612/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/prov_data_products_wb.html |archive-date = 7 January 2012}}</ref> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 8th | iso_code = IN-WB | registration_plate = WB | website = wb.gov.in | mammal = [[Fishing cat]] | bird = [[White-throated kingfisher]] | fish = [[Ilish]] | flower = [[Nyctanthes arbor-tristis|Night-flowering jasmine]] | tree = [[Alstonia scholaris|Chhaatim tree]] | fruit = [[Mango]] | image_highway = SH IN-WB.png | SH_numbers = [[List of state highways in West Bengal|WB SH1 – WB SH15]] | footnotes = {{ref|cap|^}}The [[Bengal Presidency|Province of Bengal]] was split into two states i.e. West Bengal and East Bengal (present-day Bangladesh) by the ''Indian Independence Act 1947''{{sfn|Mukherjee|1987|p=230}}<br />{{ref|cap|††}} [[Partition of Bengal (1947)]] }} '''ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ''' ಭಾರತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದು [[ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ]]ದ ಬರಿಟ್ ನೆಲೆ ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಚನೆ ೮೮,೭೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩೪,೨೬೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಉಂಡು. ೨೦೨೬ ನೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅಂದಾಜುದ ಲೆಕ್ಕೊಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ದೇಸೊಡು ನಾಲನೆ ಮಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಪದಿಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯೊ ಆದುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಡಾಯಿಡ್ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ [[ನೇಪಾಳ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಭೂತಾನ್]] ದೇಸೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಮ ದೇಸೊದ [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಒಡಿಶಾ]], [[ಬಿಹಾರ]], [[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯೊಲೆದೊಟ್ಟುಗುಲಾ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]]. ಉಂದು ಭಾರತದ ಮೂಜನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಆಧಾರೊಡು ಏಳನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಆತ್ಂಡ್. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ [[ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್]] ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ, ಗಂಗಾ ಸುದೆತ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ಡೆಲ್ಟಾ), ರಾರ್ ಪ್ರದೇಶ, ಕರಾವಳಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿನ್ ಉಲಯಿ ಪಾಡೊಂದುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡು ಗುಪ್ತೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬಂಗಾಳ, ೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಗೌಡ ದೇಸೊದ ಸಮರ್ಥ ಅರಸೆ ಶಶಾಂಕನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಬಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಐರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಅರಾಜಕತೆನ್ ಕಡೆಮಲ್ತಿನ ಪಾಲ ವಂಶದ ಅರಸೆರ್ (ಗೋಪಾಲ, ಧರ್ಮಪಾಲ, ದೇವಪಾಲ) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ನಾಲಂದಾ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ರಮಶಿಲೆತಂಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರೊಲೆದ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಕಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರಿಯೆರ್. ೧೧ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸೇನ ಮನೆತನೊ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯೊನು ಪೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ, ೧೨೦೨ಡ್ ಬಖ್ತಿಯಾರ್ ಖಿಲ್ಜಿನ ದಾಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಗಾಳೊಡು ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸುರುವಾತ್, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲಿಯಾಸ್ ಶಾಹಿ, ಹುಸೇನ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನೊಲೆದ ಆಡಳಿತರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಮೊಘಲೆರೆನ ವಶ ಆಂಡ್. ೧೭೫೭ದ ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನೊಡು ನವಾಬ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರ್ ಸೋಪಾಯೆರ್. ಕಲ್ಕತ್ತಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಡಳಿತೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೦೫ಡ್ ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್ ಕೊನತಿನ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ತೀವ್ರ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ'ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ೧೯೧೧ಡ್ ರದ್ದಾಂಡಲಾ, ಕಡೆಕ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಭಾರತೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಪಿರ ವಿಭಜನೆ ಆತ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] kd3o66jo2hjphwplkhtp5i5cryhbe07