ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 4870 360986 359059 2026-05-29T15:23:09Z ChiK 1136 Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit 360986 wikitext text/x-wiki '''ಸೋಣೊ''' ತಿಂಗೊಲು ಸೌರಮಾನೊ ಒರ್ಸೊದ ಐನೆನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೋಣೊ ಸಿಂಹ ಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ದಿಂಜ ಪರ್ಬೊಲು ಬರ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ತಿಂಗೊಲು. ಆಟಿ ಕರಿಂಡ್ ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಪುನೆ. ರಾಷ್ರ್ಟೀಯ ತಿಂಗೊಲು ಶ್ರಾವಣ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಸೋಣ ಆಪುಂಡು. ಸೋಣೊಡು ಬೆನ್ನಿಬೇಸಾಯೊ ಮುಗಿದ್ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುನ ಕಾಲೊ. ಊರುದಕುಲು ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕಾಲೊ. ಏನೆಲ್ದ ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ನಿರ್ನಾಲೊಗು ಕೊಯಿಲ್ ಸುರು ಆನಗ ಗಟ್ಟದ ತೋಟೊದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ್ ಬರಿಯರಾಪುಂಡು. ಸುಳ್ಯ ಪುತ್ತೂರುದಂಚಿದಕುಲು ಮಡಿಕೇರಿಗ್ ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟೊ, ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪೆರ್. == ಸೋಣ ಪದೊ ವಿಚಾರೊ == * ಸೋಣ/ಸೋನ, ಶೋಣ/ಸೋಣೊ, ಚೋನೊ * ಸೋಣದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ : ಸಿಂಹಮಾಸ ಮುಗಿದ್ ಕನ್ಯಾಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ರಾತ್ರಿ ಒರಿ ಆನಗ್ ಅಜ್ಜಿನಂಚನೆ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾದ್ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ಕೈಟ್ ಕೊರ್ದ್, ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್‌ ದಾಂಟ್‍ದ್ ಪಿದಯಿ ಕಡಪುಡುನ ಆಚರಣೆ. ಆನ್ ತೋಟೊಡು ಕೈಟಿತ್ತಿನ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ತಿಂದ್‍ದ್ ಅಜ್ಜಿನ ಯೇಸೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಾಗ್ ಬರ್ಪೆ. * ಸೋನೋದ ಆರೆತಿ : ಸಿಂಹಮಾಸೊಡು ದೇವಸ್ತಾನೊಲೆಡ್ ನಡಪುನ ರಾತ್ರೆಕಾಲುದ ಕುಸುಮೊದಾರತಿ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=20 June 2013 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-05-29 |language=en-US}}https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು]] || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊಗ್ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || ಸೋಣ || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] || ಆಟಿ ಆಡೊಂದು ಪೋಪುಂಡು ಸೋಣ ಓಡೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || [[ಸುಗ್ಗಿ|ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಗಿಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * '''ಸೋಣದ ಜೋಗಿ''' : ನಲಿಕೆದಕುಲು ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] ಯೇಸೊಡು ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಾರಿ ಗಿಡತೊಂದು ಪೋಪುನ ಆಚರಣೆ * '''ಸೋನ ಸನಿಯಾರೊ''' : ಸೋಣೊಡು ಸೋಣೊ ಸನಿಯಾರ ಉನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣದೀಪ''' : ಸೋನ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆ ಚಾವಡಿಡ್ ದೀಪೊ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣ ನಡಾವಳಿ''' : ಸೋನೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಆರಾಧನಾ ನಡಾವಳಿ. ಧರ್ಮನಡಾವಳಿ. * '''ಸೋಣದ ಪುಣ್ಣಮೆ''' : ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ [[ಪುಣ್ಣಮೆ]] ಇಸೇಸೊ ಆಯಿನವು. ಬಲೀಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಒಂಜಿ ಸೋಣ ಪುಣ್ಣಮೆ. * '''ಸೋಣದ ಪೂ''' : ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಅರಳುನ ಒಂಜಿ ಪೂವುಗು '''ಸೋಣಪ್ಪೂ''' ಪನ್ಪೆರ್ *'''ಸೋಣತ ಮದಿಮಾಲ್''' : ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ. ಅಟಿ ಬಂಞತ ತಿಂಗೊಲು ಅಯಿತ್ ಬುಕ್ಕ ಬರ್ಪಿ ತಿಂಗೊಲು ಪೊರ್ಲು ಮದಿಮಾಲ್‌ಂದ್ ಅದುಪ್ಪು, == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] o6sgh9gj65u58pc7xkggctftjy8c5ty 0 5309 360994 281364 2026-05-30T09:09:38Z Vinoda mamatharai 55 360994 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} ಪೊಸ [[ತುಳು]] ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್(ಆಧುನಿಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳೆ ಐಸಿರಿ)ಪನ್ಪಿನ ವಿಸಯೊಡು ಒಂಜಾತ್ ವಿವರನೆಲು. * [[ಪಳಂತುಳು]] : ಸೋದನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಪೊಲಿಗೆ ಬಗೆಟ್ ತೆರಿಯೊನಿನ ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಪೊಸ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಒವು ? ಅಯಿತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಎಂಚಂದ್ ತೆರಿಯೊನುನ ಅಗತ್ಯೊನೆ ಆದುಂಡು. ತುಳುಟೊಂಜಿ ಬಾಸೆ ಉಂಡು ‘ಪರತ್ ಪೋದ್ ಪೊಸತ್ ಬರ್ಪುನೆ’ಂದ್. ನೀರ್ ಪೊಸತಾಪುಂಡು, ಕೂಲಿ ಪೊಸತ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಬುಲೆ ಪೊಸತಾದ್ ಪುದ್ವಾರಾಪುಂಡು. ಆಂಡ ತುಳು ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಪರತ್ದೊಸಟ್ಟುಗೆ ಪೊಸತ್ ಸೇರೊನುನೆ. ಕನ್ನಡೊಡು ಒಂಜಿ ಬಾಸೆ ಉಂಡು ‘ಹಳೆಬೇರು ಹೊಸಚಿಗುರು ಕೂಡಿರಲು ಮರಸೊಗಸು’ಂದ್. ಅಂಚಾದ್ ಪರ ಮರತ್ತ ತಾಯಿ ಬೇರ್ಗ್ಡ ಪೊಸ ಪೊಸ ಕನ್ಯ ಬೇರ್ ನೆಗತ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್ಂ ಡ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ದ ಪೊಲಿಲಾ ಹೆಚ್ಚೋಂದ್ ಪೋಪುಂಡು. ತುಳುತ ಪೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಮಜಲ್ಡ್ೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಾರೊದಂಚಿನ ಬೇರುಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಚಡ್. ಕಾವ್ಯೊ, ಮಹಾಕಾವ್ಯೊ, ಕಿನ್ಯ ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕೊ ಇಂಚ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಬೇತೆನೇ ಮರ್ಗಿಲ್ಡ್ಡ ಬದ್ನ್ೊಂದ ತೂಪುನ ಆಸಕ್ತಿ ಕವಿಕ್ಲೆಂಡ ಪುಟ್ಟೊಂದ್ ಬತ್ತ್ಂರಡ್. ತುಳುತ ಇಂಚಿತಿನ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ಗ್ಬ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪ್ರೇರಣೆನೇ ದುಂಬಾದ್ ಉಂತ್ಂಿಡ್. * [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್|ಮಿಶನರಿಗ್ಲೆನ ಕೊಡುಗೆ]] : ಬಾಸೆ, ವ್ಯಾಕರಣೋ, [[ಪಾಡ್ದನ|ತುಳುಪಾಡ್ದನೊ]], [[ಗಾದೆಲು|ತುಳು ಗಾದೆ]]ಲು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬೂಕುಲು ಮಿಶನರಿ ಕಾಲೊಡು ಬತ್ತ್‌ನೆಡ್ದಾವರೊ ತುಳುತ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ಗ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆದ ಉಮೇದ್ ತಿಕ್ಂಡ್. * ಅನುವಾದೊ : ತುಳುಟು ಮಸ್ತ್ ಅನುವಾದೊ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತೊ. ಅಯಿಟ್ಟ್ ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈಕುಲು ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್. * ತುಳು ನಾಟಕೊ : ತುಳುತ ಪೊಸ ನಾಟಕ ಬೂಕು ಬರೆಪಿನಕುಲು ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಮಲ್ತ್ದೆೆರ್. ಅಯಿನ ಸಮಗ್ರ ಸಂಗ್ರಹೊನು ಬುಡೊಡ್ದೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆ ಒರಿದಿಂಡ್. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ : 1930ಡ್ ಎಸ್. ಯು. ಪಣಿಯಾಡಿಯೆರೆನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನೇತೃತ್ವಡ್ 5 ಜನೊಕ್ಲೆನ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಉಡುಪಿಡ್ ಕಟ್ಟಿನ ‘ತುಳುವ ಮಹಾಸಭೆತೊ ವಾರ್ಷಿಕ’ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಡ್ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ತುಳುತ ಒಂಜಿ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆನ್ ಸಾರೊಂದಿತ್ತ್ಂತಡ್. * ಓದುಗೆರೆ ಕೊರತೆ : ತುಳುತ ಬರವುಲೆಗ್ ಪೋಷಕೆರೆನ ಬುಕ್ಕೊ ಓದುಗೆರೆನ ಕೊರತೆ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್ಡ್ದೆಜ ಇತ್ತ್ಂೆಡ್. ಇಂದೆಕ್ ಕಾರಣೊ ಕನ್ನಡೊದ ಪ್ರಭಾವೊ. ಅಂಚಾದ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗ್ ತುಳುವೆರ್ ತಂಕ್ಲೆನ್ ದೆರ್ತ್ ತೋಜಾವೊಂಜೆರ್. * ಮನೋರಂಜನೆ : [[ತುಳು ನಾಟಕ|ತುಳು ನಾಟಕೊ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಯಕ್ಷಗಾನ|ಯಕ್ಷಗಾನೊ]] ಕ್ಷೇತ್ರೊ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಮನರಂಜನೆದ ರಂಗಮಾಧ್ಯಮ ಆದ್ ಇನಿಕ್ ಉಂತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿಪ [[ತುಳು ಸಿನೆಮಾ|ತುಳುತ ಸಿನೆಮೊ]]ಲಾ ತುಳುವೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. * ಮಹಿಳಾ ಬರವುಗಾರ್ತಿಯೆರೆನ ಕೊರತೆ : ತೆರಿಯೊಡಾಯಿನ ಸಂಗತಿ ಪಂಡ ತುಳುಟು ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯೆರೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ. ಕತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರೊಡು ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ಬುಕ್ಕೊ ಜಯಂತಿ ಎಸ್. ಬಂಗೇರ ಇಂಚ ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕೆಲವೆರ್ ತೋಜಿದ ಬರ್ಪೆರ್. ಪೊಸ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ಗ್ಎ ಮಹಿಳಾ ಬರವುಗಾರ್ತಿಯೆರೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನವು ಅಕಾಡೆಮಿದ ಗಮನೊಡು ಇಪ್ಪಡ್. * ತುಳುವರೆ ಬೆರಕೆ : ತುಳುವೆರ್ ಇನಿ ಮಾಂತ ಮಜಲ್‌ಡ್ಲಾ ತೋಜೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಅವು ದೇಸೊ ವಿದೇಸೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. == ಅಕಡೆಮಿಕ್ ಆಯಿನ ತುಳುತ ಸ್ಥಾನೊ == ರಾಜಾಶ್ರಯೊ ತಿಕ್ಕಂದಿನೆಡ್ದಾವರೊ ತುಳುತ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪರಿಪ್ಪುಗು ಪುರಾಣೊದ ಕತೆಕ್ಲೆನ್ ಕವಿಕ್ಲ್ ಆಧರಿತೊಂಡೆರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಆಂಡಲಾ ಇನಿಕ್ಕ್ಲಾ ತುಳು ಪರಿಚ್ಛೇದೊಗು ಸೇರಂದೆ ಅನುಬಂಧೊಡೇ ಒರಿಂಡ್. ಮತೊ ಪ್ರಚಾರೊನೇ ಮಲ್ಪರೆಂದ್ ಬತ್ತಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿನಕುಲು ತುಳು ಬಾಸೆ, ಜಾನಪದೊ, ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಬೂಕು ಪ್ರಕಟಣೆಗ್ ಆಸಕ್ತಿ ತೋಜಾಯಿನೆನ್ ಮೆಚ್ಚೊಡಾಯಿನವೆ. # 1976ಡ್ ಕುಡ್ಲ ಆಕಾಶವಾಣಿ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗೆ ದಿಂಜಿದಿ ಬೆರಿಸಾಯೊ ಮಾಲ್ತ್ ಕೊರ್ಂಾಡ್. # 1984ಡ್ ಕೋಣಾಜೆದ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ಅಧ್ಯಯನದೊಟ್ಟುಗೆ ತುಳುನ್ ಒಂಜಿ ಐಚ್ಚಿಕ ವಿಷಯಾದ್ ಓದುನಂಚನೆ ಆಂಡ್. # 1994ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ರಚನೆ ಆಂಡ್. # 1994ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಡ್ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜನಾಥೇಶ್ವರ ತುಳು ಆಧ್ಯಯನ ಪೀಠ ಆರಂಭೊ ಆಂಡ್. # 2008ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಕೇರಳ ಸರಕಾರ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ರಚನೆ ಆಂಡ್. == ತುಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಂದಾರ ರಾಮಾಯಣ == 1987ಡ್ ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ರ್ ಬರೆಯಿನ ಮಂದಾರ ರಾಮಾಯಣೊದ ಛಂದಸ್ಸು ಲಲಿತ ರಗಳೆ. ಈ ಬೂಕುಡ್ 17 ಸಾವಿರತ್ತ 890 ಸಾಲ್ ಉಂಡು. 422 ಪುಟೊದ ಬೂಕುಡ್ 22 ಭಾಗೊ ಉಂಡು. ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಮಲೆನಾಡ್ದ ಪೊರ್ಲುನು ‘ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ’ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಡು ಬರೆತ್ ಜನಪ್ರಿಯೊ ಮಲ್ತಿನಂಚಿನ ಕಾಲೊಡೆ ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಬಟ್ರ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕøತಿದ ಪೊರ್ಲುಪೊಲಿಂಕೆನ್ ಮಂದಾರರಾಮಾಯಣೊಡು ಪಂಡೆರ್. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಶ್ರೀ ರಾಮಯಣ ದರ್ಶನಂ ಬೂಕುಗ್ ಮುಟ್ಟ ರಾಮಾಯಣೊದ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತ್ಂೊಡ್. ಅವು ಮಾತ ಮಂದಾರ ರಾಮಾಯಣೊಗ್ ಪ್ರೇರಣೆ ಆಂಡ್. ತುಳುನಾಡ್ದ ದಲಿತೆರ್ನ, ಮಲೆಕುಡಿಯೆರ್ನ ಬದುಕ್ ಮಂದಾರರಾಮಾಣೊಡು ಬತ್ತಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. == ತುಳು ಕವಿತೆಗಳು == === 1930ಡು === ಪೊಸ ತುಳುತ ಸುರೂತ ಬೂಕು 1929ಡ್ ನರ್ಕಳ ಮಾರಪ್ಪ ಶೆಟ್ರೆನ ‘ಅಮಲ್ ದೆಪ್ಪಡೆ’ ಪನ್ಪುನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊ. 1930–31ಡ್ ಒಂಜಾತ್ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತೊ. ನರ್ಕಳ ಮಾರಪ್ಪ ಶೆಟ್ರೆನ ‘ಪೊರ್ಲಕಂಟ್’, ಎಸ್. ಯು. ಪಣಿಯಾಡಿಯೆರೆನ ‘ತುಳುವ ಮಹಾಸಭೆತೊ ವಾರ್ಷಿಕ’, ಬಿ. ಮೋಹನಪ್ಪ ತಿಂಗಳಾಯೆರೆನ ‘ತುಳು ಪದ್ಯಾವಳಿ’, ‘ಪತಿತೋದ್ಧರಣ ಪದ್ಯಾವಳಿ’, 1933ಡ್ ಕೆ. ಗಂಗಾಧರ ರಾಮಚಂದ್ರೆರೆನ ‘ತುಳು ಪದ್ಯಮಾಲಿಕೆ’ ಅಪೂರ್ಪೊದ ಬೂಕುಲು. 1932ಡ್ 32 ಪದ್ಯೊಕ್ಲೆನ ನಾರಾಯಣ ಕಿಲ್ಲೆರೆನ ‘ಕಾನಿಗೆ’ ಬೂಕು. === 1970ಡ್ === 30 ಒರ್ಸೊದ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುತ ಪೊಸ ಕವಿತೆಲೆನ ರಡ್ಡನೆ ಹಂತೊ ಸುರುವಾಂಡ್. 1962ಡ್ ಗಣಪತಿ ದಿವಾಣೆರೆ ‘ಮೀಸೆ ಇತ್ತಿ ಆಣುಕುಳು’, 1964ಡ್ ‘ತುಳು ಪದ್ಯಾವಳಿ’ ಬೂಕು, ಪುತ್ತೂರು ಆ. ವಿಠಲೆರೆನ ‘ಕೇದಗೆ’, 1972ಡ್ ಬಿ. ದೂಮಪ್ಪ ಮಾಸ್ಟ್ರೆನ ‘ಮಾದಿರನ ಗಾದೆ’, 1974 ಬಡಕಬೈಲ್ ಪರಮೇಶ್ವರಯ್ಯೆರೆನ ‘ತುಳು ನೀತಿ ಪದ್ಯೊಲು’ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತೊ. 70ನೆ ದಶಕೊಡ್ ತುಳುಸಿರಿ, ತುಳುಕೂಟ, ತುಳುವಾಣಿ, ತುಳುವೆರೆ ಬಂಧು, ತುಳುನಾಡ್ ಇಂಚಿತಿ ಪತ್ರಿಕೆಲೆಡ್ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಬಾಳಪ್ಪ, ರಾಮ ಕಿರೋಡಿಯನ್, ಅ. ಬಾ. ಶೆಟ್ಟಿ ಪೊಳಲಿ, ಎಸ್. ಆರ್. ಹೆಗ್ಗಡೆ, ರತ್ನಕುಮಾರ ಎಂ, ಅಮೃತಸೋಮೇಶ್ವರ, ಕಲ್ಲಾಯಿ ಜಗನ್ನಾಥ ರೈ, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ, ಏರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ ಆಳ್ವ, ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯ ಕವಿಕುಲು ಬರೆಯರ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. === 1980ಡು === ಈ ದಶಕೊಡು 22 ಕವನೊಕ್ಲೆನ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತೊ. ಪಾವೆಂ ಆಚಾರ್ಯೆರೆನ ಬಯ್ಯಮಲ್ಲಿಗೆ-1981, ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚತ್ತಾಯೆರ್ನ ಆಲಡೆ – 1983, ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರೆರೆನ ತಂಬಿಲ-1984, ರಂಗಿತ-1987, ರತ್ನಕುಮಾರೆರೆನ ರತ್ನನ ಕರ್ಮ-1989, ರುಕುಮನ ಪದ-1987, ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್ನ ಪಚ್ಚೆಕುರಲ್-1987, ರಸಿಕ ಪುತ್ತಿಗೆನ ಪರಬನ ಮೋಕೆ-1988 ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಾವ್ಯೊದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ನಡತ್ತ್ಂಜಡ್. === 1990ಡ್ === 1990ಡ್ದ್ 2000ಗ್ ಮುಟ್ಟ 32 ತುಳು ಕಾವ್ಯೊದ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತ್ಂವಡ್. === 2000ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ === 2000ನೆ ಇಸವಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಚಿಪಗ್ ಮುಟ್ಟೊ 13 ಒರ್ಸೊಡು – 20ಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತುಳು ಕಾವ್ಯೊ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತ್ಂುಡ್. ಒಟ್ಟಾದ್ ತುಳುಟ್ 100ಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ್ ಪದ್ಯೊದ ಬೂಕುಲು ಪ್ರಕಟೊ ಆಂಡ್ ಪನೊಲಿ. == ತುಳು ಕಿನ್ಯಕತೆಕುಲು == # 1933ಡ್ ಎಂ. ವಿ. ಹೆಗಡೆಯವರ ‘ಮದಿಮಾಳತ್ತ್ ಮದಿಮಾಯೆ’ ತುಳುತ ಸುರೂತ ಕಿನ್ಯಕತೆ ಬತ್ತ್ಂನಡ್. # 1972ಡ್ ಮುಲ್ಕಿ ರಮೇಶ್ ಕಾರ್ನಾಡೆರೆನ ‘ಪೊಸಜೀವನ’ ಬೂಕ್ ಬತ್ತ್ಂವಡ್. # 1972ಡ್ದ್ 2014ಗ್ ಮುಟ್ಟೊ 15ಡ್ದ್ ಹಚ್ಚಿಗೆ ಕಿನ್ಯಕತೆಕ್ಲೆನ ಬೂಕುಲು ಪ್ರಕಟಾಂಡ್. # 1996ಡ್ ಕುಡ್ಲದ ಆಕಾಶವಾಣಿಡ್ ಪ್ರಸಾರೊ ಆಯಿನ ಕತೆಕ್ಲೆನ್ ವಸಂತಕುಮಾರ ಪೆರ್ಲ ‘ಆಕಾಶವಾಣಿ ತುಳುಕತೆಕ್ಕುಲು’ ಬೂಕಾದ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. == ತುಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳು == # ತುಳುತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾದಂಬರಿಲು - ತುಳುತ ಸುರೂತ ಕಾದಂಬರಿ 1935ಡ್ ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆರೆನ ‘ಮಿತ್ಯನಾರಾಯಣ ಕತೆ’, ಬಕ್ಕೊ 1936ಡ್ ಎಸ್. ಯು. ಪಣಿಯಾಡಿಯೆರೆನ ‘ಸತಿಕಮಲೆ’ ಪ್ರಕಟಾಂಡ್. 1994ಡ್ ಮಹಾಲಿಂಗ ಬಟ್ರೆನ ‘ನಾಣಜ್ಜೆರ್ ಸುದೆ ತಿರ್ಗಾಯೆರ್’, ಕೆ. ಟಿ. ಗಟ್ಟಿಯೆರೆನ ‘ಬೊಂಬಾಯಿದ ಇಲ್ಲ್’, ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ಕುದುರುದ ಕೇದಗೆ’, 1996ಡ್ ಕುದ್ಕಾಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ರೈಕ್ಲೆನ ‘ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ’, 1997ಡ್ ಸಂಕಲಕರಿಯ ಕೃಷ್ಣ ಸಾಲಿಯಾನೆರೆನ ‘ಚಂದ್ರಳ್ಲಿಡ್ ಬೊಳ್ಪಾಂಡ್’, 1997ಡ್ ಮಾಧವ ಪೆರಾಜೆಯವರ ‘ನಿಲೆ’, 1998ಡ್ ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ಕಪ್ಪುಗಿಡಿ’, 1998ಡ್ ಯಜ್ಞಾವತಿ ಕೇಶವ ಕಂಗೆನೆರೆನ ‘ರಂಗೆನಾ ಮಲೆ ಮಂಗೆನಾ’, 1999ಡ್ ಜಿತು ನಿಡ್ಲೆಯವರ ‘ಮೂಜಂಜ ಆನಗ’, 2002ಡ್ ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ಯುಗ ಮಗ್ರ್ನಿಗ’, 2003ಡ್ ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್ಮಾ ರ್ಗನ ‘ದಳವಾಯಿ ದುಗ್ಗಣ’, 2007ಡ್ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ಕುಂಜಿಬೆಟ್ಟು ಇಂಬೆರ್ನ ‘ಕಬರ್ಗತ್ತಲೆ’, 2008ಡ್ ಎಂ. ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ರುಕ್ಕು’ ಇಂಚಿತಿ ಕಾದಂಬರಿಲು ಪ್ರಕಟಾಂಡ್. # ತುಳುಕು ಅನುವಾದೊ ಆಯಿನ ಕನ್ನಡೊದ ಕಾದಂಬರಿಲು - 1983ಡ್ ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈಕುಲು ಅನುವಾದ ಮಲ್ತಿನ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ‘ಚೋಮನ ದುಡಿ’, 1984 ನಿರಂಜನೆರೆನ ಚಿರಸ್ಮರಣೆ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಮದಪ್ಪಂದಿ ನೆಂಪು’ ಪ್ರಕಟಾಂಡ್. ತುಳುಟು 16 ಕಾದಂಬರಿಲು ಪ್ರಕಟಾತ್ಂೊಡ್. == ತುಳು ನಾಟಕೊಲು == ತುಳುಟ್ ನಾಟಕೊದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಮಸ್ತ್ ಆತ್ಂ ಡ್. ಮಹಾಲಿಂಗ ಬಟ್ರ್ 200ಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ್ ನಾಟಕೊ ಸಂಗ್ರಹೊ ಮಲ್ತೆರ್. ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಗೊಂತಿತ್ತಿ ಲೆಕೊ ತುಳುತ ನಾಟಕೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊ ಒಂಜಿ ಲಾಭೊದ ಉದ್ಯಮೊ ಆದ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಬುಲೆದಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆ ಅಂಚನೆ ಒರಿದಂಡ್. == ತುಳುಟು ಭಾಷಾಂತರೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊ == # 1864ಡ್ ಸುರೂತ ತುಳು ಕ್ರಿಸ್ತಗೀತೆ ‘ತುಳು ಗೀತೊಳು’ ಬೂಕು ಪ್ರಕಟಾಂಡ್. ಈ ಬೂಕುಡು ಪತ್ತೊಂಜಿ ಭಾಗ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಶ್, ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಅನುವಾದೊ ಆಯಿನ ಪರ್ಬೊದ ಪದ್ಯೊಲು, ಆಚರಣೆಲು, ಸನ್ನಡತೆಲು, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭೊದ ಪದ್ಯೊಲು, ಸ್ತೋತ್ರ ಪದ್ಯೊಲು ಇಂಚ ಉಂಡು. # 1892ಡ್ ಬೈಬಲ್ದ ‘ಹಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆ’ದ ಆದಿ ಕಾಂಡೊ ತುಳುಟು ‘ಉತ್ಪತ್ತಿ’ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ಿ ಪ್ರಕಟಾಂಡ್. # 1934ಡ್ ಮೂಲ್ಕಿ ನರಸಿಂಗರಾಯೆರ್ ಭಗವದ್ಗೀತೆನ್ ‘ಗೀತೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ’ಂದ್ ತುಳುಕು ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ತೆರ್. # 1982ಡ್ ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈಲು ಎಸ್. ವಿ. ಪಿ.ಯೆರೆನ ಇಂದ್ರಚಾಪೊದ ಶುಭಾಷಿತೊನು ಪೆಜಿದ್ ‘ಅಜ್ಜಬಿರು’ ಸಂಕಲನೊ ಬರೆಯೆರ್. # 1989ಡ್ ಉಮರಖಯ್ಯಾಮನ ‘ಉಮರನ ಒಸಗೆ’ ನ್ ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈಕುಲು ‘ಕುಜಿಲಪೂಜೆ’ಂದ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ತೆರ್. # 1994ಡ್ ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈಕುಲು ಕುವೆಂಪುನ ‘ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿಯ ಕಿಂದರಜೋಗಿ’ನ್ ‘ಅಸೆನಿಯಾಗೋ ಕಾಂತಗೋಜೋಗಿ’ಂದ್ ತುಳುಕು ಕನತ್ತೆರ್. # 1983ಡ್ ಕುವೆಂಪುನ ‘ಯಮನಸೋಲು’, ಠಾಕೂರೆರ್ನ ‘ಕಾಬೂಲಿವಾಲಾ’, 1986ಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಬುಕ್ಕೊ ಕುವೆಂಪುನ ನಾಟಕೊನು ಆಧರಿಸಾದ್ ‘ಸೂದ್ರೆ ಏಕಲವ್ಯೆ’ ಈ ಮೂಜಿ ಬೂಕುನು ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈಕುಲು ಅನುವಾದೊ ಮಾಲ್ತೆರ್. # 1985ಡ್ ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರೆರ್ ಕಾಲೆವಾಲ ಜನಪದೊ ಕಾವ್ಯೊನು ‘ಮೋಕೆದ ಬೀರೆ ಲೆಮಿಂಕಾಯೆ’ ಂದ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ತೆರ್. # 1988ಡ್ ಅ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಪೊಳಲಯೆರ್ ಡಿವಿಜಿಯೆರೆನ ‘ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ’ನು ‘ಪೊಡುಂಬು ತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ’ಂದ್ ಅನುವಾದಿಸಾಯೆರ್. ಇಂಚ ತುಳುಟು 30ಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಬೂಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಾರೊಡು ಪ್ರಕಟಾಂಡ್. == ತುಳುತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯೊ == 1990ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುಟು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಚರಿತ್ರೆ ಬೂಕುಲು ಬರೊಂದುಂಡು. ತುಳುತ ಸುರೂತ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಎಂ. ಜಾನಕಿ ಬ್ಯಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ತಿರ್ಗಾಟದ ತಿರ್ಲ್’1996ಡ್ ಬತ್ತ್ಂಮಡ್. ಡಿ. ಸುವಾಸಿನಿ ಹೆಗ್ಡೆರೆನ ‘ದೇಸಾಂತ್ರೊಡು’ 1998ಡ್, ಬಿ. ಎ. ಪ್ರಭಾಕರ ರೈಯೆರೆನ ‘ನೇಪಾಲ, ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸ’ 2005ಡ್ ಬತ್ತ್ಂುಡ್. ಸುಮಾರ್ 19 ಸಂಕೀರ್ಣ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಬೂಕುಲು ಪ್ರಕಟಾತ್ಂ ಡ್. ತುಳು ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ 9 ಬೂಕುಲು ಬತ್ತ್ಂಕಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊ]] 0xf4n8emwo8shx33p3sc23rw36nxtt9 0 8584 360990 280970 2026-05-30T08:46:28Z Vinoda mamatharai 55 360990 wikitext text/x-wiki {{UnReferenced}} '''ಕೈಮರಯಿ''' ಪಂಡ್‍ಂಡ ಗಂಜಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ನುಪ್ಪು ತೋಡುದು ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಗು ಪಾಡ್ಯೆರೆ ಗಲಸುನ ಒಂಜಿ ವಸ್ತ್. == ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ == ದುಂಬು ಮರರ್ದ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಕಂಚಿ, ಚೆಂಬು, ಎಲುಮೀನಿಯಂ, - ಇಂಚಿತ್ತಿ (ಮೆಟಲ್)ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಕೈಮರಯಿನ್ ಸ್ಟೀಲ್‍ಡ್‌ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಬಳಕೆ == * ನನೊಂಜಿ ಮರರ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಮರಯಿ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಉಂಡು ಉಂದು ಗಂಜಿ ಕಬಿಡ್‍ದ್ ನುಪ್ಪು ಮಲ್ಪೆರೆ * ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ಅರ್‌ಕಂಜಿ ಕೊರಿಯರೆ ಗಲಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಮರಯಿ ಮರತ್ತ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಂಬುದಲಾ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಅಂಚಿನ ಮಲ್ಪಂದೆ ಅಡ್ಯರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಗಂಜಿನ್ ಕಬಿಡುಬೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು]] 5j5yyfwhbqeumjj38v8spv3jdfb7tk4 360991 360990 2026-05-30T08:47:32Z Vinoda mamatharai 55 360991 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} '''ಕೈಮರಯಿ''' ಪಂಡ್‍ಂಡ ಗಂಜಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ನುಪ್ಪು ತೋಡುದು ಎಲ್ಯ ಪಾತ್ರೊಗು ಪಾಡ್ಯೆರೆ ಗಲಸುನ ಒಂಜಿ ವಸ್ತ್. == ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ == ದುಂಬು ಮರರ್ದ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಕಂಚಿ, ಚೆಂಬು, ಎಲುಮೀನಿಯಂ, - ಇಂಚಿತ್ತಿ (ಮೆಟಲ್)ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಕೈಮರಯಿನ್ ಸ್ಟೀಲ್‍ಡ್‌ಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಬಳಕೆ == * ನನೊಂಜಿ ಮರರ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಮರಯಿ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಉಂಡು ಉಂದು ಗಂಜಿ ಕಬಿಡ್‍ದ್ ನುಪ್ಪು ಮಲ್ಪೆರೆ * ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ಅರ್‌ಕಂಜಿ ಕೊರಿಯರೆ ಗಲಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಮರಯಿ ಮರತ್ತ ಬುಕ್ಕೊ ಚೆಂಬುದಲಾ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಅಂಚಿನ ಮಲ್ಪಂದೆ ಅಡ್ಯರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಗಂಜಿನ್ ಕಬಿಡುಬೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು]] emk2hd94unpv5vrylqym271iha87wnu 0 10017 360993 349900 2026-05-30T09:06:29Z Vinoda mamatharai 55 360993 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} [[ಫೈಲ್:Nanil1.jpg|thumb|ನಾನಿಲ್ ಮರ]] '''ನಾನಿಲ್ ಮರ''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಕಾಡ್ ಮರ. ಈ ಮರಟ್ ಆಪುನ ಪೂವುಡು [[ಚೀಯೊ/ತಿಗ|ಚೀಯ]]ದ ನೈ ಲೆಕೊಂದಿನ ಚೀಪೆದ ರಸ ಬರ್ಪು೦ಡು. ಇಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ 'ಬ್ಯಾಸ್ಸಿಯ ಲ್ಯಾಟಿಫೂಲಿಯಾ'. ಉಂದು 'ಸಪೋಟೇಸಿ' ಕುಟುಂಬೊ ವರ್ಗೊಗ್ ಸೇರ್ದಿನವು. ==ಬೇತೆ ಪುದರ್== [[ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆ|ಇಂಗ್ಲಿಸ್‌]]ಡ್ ಈ ಮರಕ್ಕ್ ಹನಿ ಟ್ರೀ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಟರ್ ಟ್ರೀ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ]]ಡ್ ಇಪ್ಪೆ ಮರ, [[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳ್‍]]ಡ್ ಇಲ್ಲಿಪ್ಪೆ, [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]ಡು ಇಪ್ಪಿ, ಹಿಂದಿಡ್ ಮೊಹ್ವ, ಸಂಸ್ಕ್ರತಡ್ ಮಧೂಕ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕುಡ್ಲ ಬುಕ್ಕೊ ಉಡುಪಿದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ 'ನಾನಿಲ್ ಮರ' ಪನ್ಪೆರ್. ಮೋಹ, ಮಹಲ, ಇಲುಪ, ಪೂನಮ, ಮಹುವಾ ಪಂದ್ ನೆಕ್ಕ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಪುದರುಂಡು. == ತೂವರೆ == ಇರೆ ತಾಲುನ ಮರತ್ತ ಜಾತಿಗ್ ನಾನಿಲ್ ಮರ ಸೇರ್ದ್೦ಡ್. ಮರ ಸುಮಾರ್ 12 ರ್ದ್ 20 ಮೀ ಎತ್ತರೊಗು ಬುಲೆವುಂಡು. ಉಂದು ಚಳಿ, ಮೈಂದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸೀತ ವಾತಾವರಣಡ್ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನಲ್ಪ ಸೋಕು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕಡ್ ತೆನ್ಕಾಯ್ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡ್‍ಡ್ ನೀರ್‌ದ ಬರಿಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು. ಮರತ್ತ ಚೋಲಿ ಒಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ್, ಬೊನ್ಯ ರಂಗ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿತ್ತ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಮರ ಪೂ ಪೋದು ಸೋಕುದ ಕಮ್ಮೆನ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸರ್ತ ಬುಳೆವುನ ಮರತ್ತ ಗೆಲ್ಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜೂಮ್ಫೆದ ಇರೆಕುಲೆನ್ ತೂನಗ ಕೊಡೆ ಬುಡ್ಪಾಯಿಲೆಕ ತೋಜುಂಡು. ವರ್ಸೊಗೊರ ಮರತ್ತ ಇರೆ ತಾಲುಂಡು. ಪೊಸ ಚಿಗ್‍ರ್ ಬನ್ನಗ ತಾಮ್ರ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಡ್ ರೈಸುಂಡು. == ನಂಬಿಕೆಲು == ನಾನಿಲ್ ದ ಮರನ್ ಕೆಲವು ಊರುದ ಆದಿವಾಸಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗೊಂಡ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲೆಗ್ ಈ ಮರ ಬಾರಿ ಪವಿತ್ರವಾದುಂಡು. ಚಳಿ ಪೊರ್ತುಡು ಆದಿವಾಸಿನಕ್ಲೆಗ್ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟು೦ಡ ಅಕುಲ್ ಬಾಲೆಗ್ ಮಿರೆ ಪೇರ್ ಕೊರ್ಪುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ನಾನಿಲ್ ಮರತ್ತ ರಸೋನು ಪರ್ಪಾವೆರ್. ಈ ಮರ ಇತ್ತಿನ ಪ್ರದೇಶಡ್ ನೆಲತ್ತ ಅಡಿಟ್ ನೀರ್ ದ ತಂದೆಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಗುವೆಲ್ ಮಲ್ತುಂಡ ನಿಗಂಟ್ ನೀರ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ==ಪೂ ಬುಕ್ಕೊ ಪರ್೦ದ್== ಪೊಸ ಚಿಗ್‌ರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬುಲೆನಗ ಮರ ಪೂ ಬುಡುಪುಂಡು. ಪೂ ಗೆಲ್ಲ್‌ದ ಕೊಡಿಟ್ ಗೊಂಚಿಲ್ ಆದ್ ನೇಲೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಪೂಕುಲೆನ ಉಲಯಿ ತಿಗತ್ತ ನೈತಂಚ ರಸ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಪಕ್ಕಿಲೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚನಿಲ್ ದಂಚಿನ ಜೀವಿಲೆಗ್ ಬಾರಿ ಇಷ್ಟ ಆದುಂಡು. ನೇತ ಬೀಜರ್ದ್ ಅಟಿಲ್‍ಗಾಪಿನ ಎಣ್ಣೆ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ನಾನಿಲ್‍ದ ಕೊಡಿತ ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆದಿವಾಸಿಲು ನಾನಿಲ್ ಮರತ್ತ ಪರ್೦ದ್‍ಡ್ ಗಂಗಸರಲಾ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್]] 57ot6ceg9ew7wozrl950ihysz2f59yc 4 21919 360987 279893 2026-05-30T03:10:14Z ChiK 1136 /* */ 360987 wikitext text/x-wiki {{Not Tulu}} <noinclude> {{redirect|WP:FP}} __NOTOC__ {| role=presentation style="clear:both; background:white;color: inherit;" class="skin-nightmode-reset-color" |- | width="60%" style="padding:1em; border:1px solid #A3B1BF;color: inherit; background-color:#E6F2FF" class="skin-nightmode-reset-color" valign="top"| <span style="font-size:16pt">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ವಿಸೇಸೊ ಚಿತ್ರೊಲು</span> [[File:Cscr-featured.png<!--Please do NOT replace this icon with the SVG version, which the wiki software converts to a PNG of inferior quality.-->|left|50px|This star symbolizes the featured content on Wikipedia.]] This page highlights the finest images on Wikipedia. The [[Wikipedia:Featured picture criteria|featured picture criteria]] explains that featured pictures must be [[free content|freely licensed]] or in the [[public domain]], must be of a high technical quality, and must add significantly to at least one article on Wikipedia. There are currently '''<onlyinclude>{{PAGESINCATEGORY:Featured pictures|files}}</onlyinclude>''' featured pictures, and they are categorized below by the topic they represent. All featured pictures are also [[:Category:Featured pictures|available in a category]]. If you wish to add a specific image to this page, please nominate it at [[Wikipedia:Featured picture candidates]]. One or more featured pictures are chosen as the [[Wikipedia:Picture of the day|picture of the day]] (POTD). You can include a box displaying the current POTD anywhere (e.g. your user page) by adding the text {{tl|pic of the day}} or {{tl|POTD}} where you want the picture to be shown. If you have uploaded a pictur that, though not featured, is good, you could list it at the [[WP:RPOTD|Random Picture of the day]] Featured pictures from all Wikimedia projects can be browsed [[:commons:Category:Featured pictures by subject|by subject]] or [[:commons:Category:Featured pictures by country|by country]] on [[Wikimedia Commons]]. | style="vertical-align:top;padding:1em; border:1px solid #A3B1BF; color: inherit; background-color:#E6F2FF" class="skin-nightmode-reset-color" | {{Shortcut|WP:FP|WP:FI}} {{FPIpages}} |- | colspan="2" style="border:1px solid #B1A3BF; padding:1em; color: inherit; background-color:#f4ebff" class="skin-nightmode-reset-color"| <div style="font-size:14pt;text-align:center">Directory of featured pictures{{anchor|Directory}}</div>{{flatlist|style=font-size:85%;text-align:center}} * [[#ಮೃಗೊಲು|ಮೃಗೊಲು]] * [[#Artwork|Artwork]] * [[#ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನಶೈಲಿ|ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನಶೈಲಿ]] * [[#Diagrams, drawings, and maps|Diagrams, drawings, and maps]] * [[#Engineering and technology|Engineering and technology]] * [[#ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಜೇಲ್|ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಜೇಲ್]] * [[#ಇತಿಹಾಸೊ|ಇತಿಹಾಸೊ]] * [[#Natural phenomena|Natural phenomena]] * [[#ಜನೊಕುಲು|ಜನೊಕುಲು]] * [[#Photographic techniques, terms, and equipment|Photographic techniques, terms, and equipment]] * [[#ಜಾಗೆಲು|ಜಾಗೆಲು]] * [[#Plants|Plants]] * [[#Sciences|Sciences]] * [[#Space|Space]] * [[#Vehicles|Vehicles]] * [[#Other lifeforms|Other lifeforms]] * [[#ಬೇತೆ|ಬೇತೆ]] {{endflatlist}} |- | colspan=2 style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #B1A3BF; color: inherit; background-color:#FAF5FF" valign="top" class="skin-nightmode-reset-color"| </noinclude> === ಮೃಗೊಲು === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Animals -->[[File:Patagurus.jpg|150px]] |[[File:Plated leaf chameleon (Brookesia stumpffi) Lokobe.jpg|150px]] |[[File:European golden plover (Pluvialis apricaria) female breeding Keflavik.jpg|150px]]<!-- end of Animals --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Amphibians|amphibians]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Arachnids|arachnids]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Birds|birds]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Cnidaria|cnidarians]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Crustaceans|crustaceans]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Echinoderms|echinoderms]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Fish|fish]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Insects|insects]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Mammals|mammals]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Molluscs|molluscs]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Reptiles|reptiles]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Others|others]]</div> === Artwork === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Artwork -->[[File:David Teniers the Younger - Archduke Leopold William in his Gallery at Brussels - Google Art Project.jpg|150px]] |[[File:El archiduque Leopoldo Guillermo en su galería de pinturas en Bruselas (David Teniers II).jpg|150px]] |[[File:Kandinsky - Jaune Rouge Bleu.jpg|150px]]<!-- end of Artwork --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/East Asian art|East Asian art]], [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/Literary illustrations|literary illustrations]], [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/Paintings|paintings]], [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/Sculpture|sculpture]], [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/Others|others]]</div> === ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನಶೈಲಿ === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Culture and lifestyle -->[[File:Panjuruli Devatha.jpg|150px]] |[[File:Pookare Kambala1 - Kinyaguttu Kondana 25 Nov 2018 (cropped).jpg|150px]] |[[File:Vadungila.jpg|150px]]<!-- end of Culture, entertainment, and lifestyle --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Culture and lifestyle|culture and lifestyle]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Entertainment|entertainment]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Film|film]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Religion and mythology|religion and mythology]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Sport|sport]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Theatre|theatre]]</div> === Currency === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Currency -->[[File:1907 Ultra High Relief $20 Double Eagle (Inverted Edge Letters).jpg|150px]] |[[File:Coin of Nader Shah, minted in Daghestan (Dagestan).jpg|150px]] |[[File:US-00010-One Cent (1974) Aluminum.jpg|150px]]<!-- end of Currency --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/American currency|American currency]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/Asian currency|Asian currency]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/European currency|European currency]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/USA banknotes|USA banknotes]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/USA coins|USA coins]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/Other|other]]</div> === Diagrams, drawings, and maps === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Diagrams, drawings, and maps -->[[File:Atlas Van der Hagen-KW1049B12 087-INSULARUM MELITAE Vulgo MALTAE et GOZAE.jpeg|150px]] |[[File:De oprichting van de obelisk op het St. Pietersplein, RP-P-OB-207.655.jpg|150px]] |[[File:Map of Greece, Archipelago and part of Anadoli; Louis Stanislas d'Arcy Delarochette 1791.jpg|150px]]<!-- end of Diagrams, drawings, and maps --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Diagrams, drawings, and maps/Diagrams|diagrams]], [[Wikipedia:Featured pictures/Diagrams, drawings, and maps/Drawings|drawings]], [[Wikipedia:Featured pictures/Diagrams, drawings, and maps/Maps|maps]]</div> === Engineering and technology === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Engineering and technology -->[[File:Japan Airlines 777 Engine Failure on Departure (2 of 2) (51599589068).jpg|150px]] |[[File:Magura Julie disk brake rotor 160 mm.jpg|150px]] |[[File:Nintendo-DSi-Bl-Open.jpg|150px]]<!-- end of Engineering and technology --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Engineering and technology/Electronics|electronics]], [[Wikipedia:Featured pictures/Engineering and technology/Machinery|machinery]], [[Wikipedia:Featured pictures/Engineering and technology/Weaponry|weaponry]], [[Wikipedia:Featured pictures/Engineering and technology/Others|others]]. See also: [[#Vehicles|vehicles]]</div> === ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಜೇಲ್=== {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Food and drink -->[[File:Gurabija (гурабија,Qurabiya; Cuisine of Serbia).jpg|150px]] |[[File:Einmannpackung Typ1 Inhaltsübersicht.jpg|150px]] |[[File:Pabda Jhaal - Home- Kolkata - West Bengal.jpg|150px]]<!-- end of Food and drink --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» [[Wikipedia:Featured pictures/Food and drink|more ...]]</div> === Fungi === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Fungi -->[[File:Striegeliger Schichtpilz-Stereum hirsutum-20191216-RM-150832.jpg|150px]] |[[File:Comatricha nigra 176600092.jpg|150px]] |[[File:Jelly Ear, Auricularia auricula-judae, UK 2.jpg|150px]]<!-- end of Fungi --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» [[Wikipedia:Featured pictures/Fungi|more ...]]</div> === ಇತಿಹಾಸೊ === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of History -->[[File:Hindenburg disaster, 1937.jpg|150px]] |[[File:Felice Beato - Interior of the Angle of Taku North Fort Immediately After Its Capture by Storm - Google Art Project.jpg|150px]] |[[File:My Lai massacre.jpg|150px]]<!-- end of History --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/History/American|American history]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/Others|other history]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/American Civil War|American Civil War]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/World War I|World War I]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/World War II|World War II]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/War|other wars]]</div> === Natural phenomena === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Natural phenomena -->[[File:Yellowstone National Park (WY, USA), Old Faithful Geyser -- 2022 -- 2599.jpg|150px]] |[[File:Tornado time lapse.webm|150px]] |[[File:NSSL Mobile Mesonet Truck chasing the 2024 Duke, Oklahoma tornado.png|150px]]<!-- end of Natural phenomena --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Natural phenomena/Atmospheric optics|atmospheric optics]], [[Wikipedia:Featured pictures/Natural phenomena/Weather|weather]], [[Wikipedia:Featured pictures/Natural phenomena/Others|others]]</div> === ಜನೊಕುಲು === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of People -->[[File:Eddie Adams, Photographer April 1985.jpg|150px]] |[[File:Martin Scorsese-68749.jpg|150px]] |[[File:Beauty Out of Damage, 1993.jpg|150px]]<!-- end of People --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/People/Artists|artists]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Business|business]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Entertainment|entertainment]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Law|law]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Military|military]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Political|political]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Religious figures|religious figures]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Royalty and nobility|royalty and nobility]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Science and engineering|science and engineering]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Sport|sport]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Traditional dress|traditional dress]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Writers|writers]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Others|others]]</div> === Photographic techniques, terms, and equipment === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Photographic techniques, terms, and equipment -->[[File:First camera phone picture.gif|150px]] |[[File:NBSFirstScanImageRestored.jpg|150px]] |[[File:Self portrait (8618889472).jpg|150px]]<!-- end of Photographic techniques, terms, and equipment --> |} <div style=margin-left:1.6em>» [[Wikipedia:Featured pictures/Photographic techniques, terms, and equipment|more ...]]</div> === ಜಾಗೆಲು === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Places -->[[File:Aerial View of Peaks of Khumbu, Ngozumpa Glacier and Gokyo Lakes (crop).jpg|150px]] |[[File:Devonshire Lodge (Low-Martin House), Windsor, Ontario, 2025-08-31 01.jpg|150px]] |[[File:Friedenspalast Den Haag (100MP).jpg|150px]]<!-- end of Places --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Architecture|architecture]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Interiors|interiors]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Landscapes|landscapes]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Panorama|panorama]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Urban|urban]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Others|others]]</div> === Plants === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Plants -->[[File:Achacha fruits and seed.jpg|150px]] |[[File:Rijpe vruchten van Hertshooi (Hypericum). 17-08-2024 (d.j.b.).jpg|150px]] |[[File:Blühendes Strand-Milchkraut (Glaux maritima) am Strand von Norderney 03.jpg|150px]]<!-- end of Plants --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Plants/Flowers|flowers]], [[Wikipedia:Featured pictures/Plants/Fruits|fruits]], [[Wikipedia:Featured pictures/Plants/Others|others]]</div> === Sciences === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Sciences -->[[File:Gypse Caresse.jpg|150px]] |[[File:Porto Covo Outubro 2014-3.jpg|150px]] |[[File:Cytoplasmic streaming.webm|150px]]<!-- end of Sciences --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Biology|biology]], [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Geology|geology]], [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Materials science|materials science]], [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Mathematics|mathematics]], [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Others|others]]. See also: [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Understanding|astronomy]].</div> === Space === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Space -->[[File:Messier 24 (infrared, red, green).jpg|150px]] |[[File:Apollo 17 Harrison H. Schmitt and Tracy's Rock - AS17-140-21493+AS17-140-21497 2025.jpg|150px]] |[[File:LVM3 M4, Chandrayaan-3 - Launch vehicle lifting off from the Second Launch Pad (SLP) of SDSC-SHAR, Sriharikota (edit).jpg|150px]]<!-- end of Space --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Getting there|getting there]], [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Looking back|looking back]], [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Looking out|looking out]], [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Panorama|panorama]], [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Understanding|understanding]]</div> === Vehicles === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Vehicles -->[[File:Shikara - Sukhna Lake - Chandigarh 2016-08-07 (edit).jpg|150px]] |[[File:DDG-125 acceptance trials.jpg|150px]] |[[File:Italian cruiser Raimondo Montecuccoli by Allan C. Green.jpg|150px]]<!-- end of Vehicles --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Vehicles/Air|air]], [[Wikipedia:Featured pictures/Vehicles/Land|land]], [[Wikipedia:Featured pictures/Vehicles/Water|water]]</div> === Other lifeforms === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Other lifeforms -->[[File:Деления инфузорий Colpidium.webm|150px]] |[[File:Pinnularia major.jpg|150px]] |[[File:The ciliate Frontonia sp.jpg|150px]]<!-- end of Other lifeforms --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Other lifeforms/Bacteria|bacteria]], [[Wikipedia:Featured pictures/Other lifeforms/Protists|protists]]</div> === ಬೇತೆ === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Other -->[[File:Ebola Virus - Electron Micrograph.tiff|150px]] |[[File:Train station with train and coal depot by Gustave Le Gray1.jpg|150px]] |[[File:Plasma globe 23s.webm|150px]]<!-- end of Other --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» [[Wikipedia:Featured pictures/Other|more ...]]</div> |}<noinclude> {{Contents pages (footer box)|#B1A3BF|#f2e9fb}} <!--Categories--> [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಸೇಸೊ ಚಿತ್ರೊಲು| ]] <!--Interwiki--> </noinclude> 8grp7muhh3uaqtqfgvrx1v55b5ew6k1 360988 360987 2026-05-30T03:10:48Z ChiK 1136 /* */ 360988 wikitext text/x-wiki {{Not Tulu}} <noinclude> __NOTOC__ {| role=presentation style="clear:both; background:white;color: inherit;" class="skin-nightmode-reset-color" |- | width="60%" style="padding:1em; border:1px solid #A3B1BF;color: inherit; background-color:#E6F2FF" class="skin-nightmode-reset-color" valign="top"| <span style="font-size:16pt">ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ವಿಸೇಸೊ ಚಿತ್ರೊಲು</span> [[File:Cscr-featured.png<!--Please do NOT replace this icon with the SVG version, which the wiki software converts to a PNG of inferior quality.-->|left|50px|This star symbolizes the featured content on Wikipedia.]] This page highlights the finest images on Wikipedia. The [[Wikipedia:Featured picture criteria|featured picture criteria]] explains that featured pictures must be [[free content|freely licensed]] or in the [[public domain]], must be of a high technical quality, and must add significantly to at least one article on Wikipedia. There are currently '''<onlyinclude>{{PAGESINCATEGORY:Featured pictures|files}}</onlyinclude>''' featured pictures, and they are categorized below by the topic they represent. All featured pictures are also [[:Category:Featured pictures|available in a category]]. If you wish to add a specific image to this page, please nominate it at [[Wikipedia:Featured picture candidates]]. One or more featured pictures are chosen as the [[Wikipedia:Picture of the day|picture of the day]] (POTD). You can include a box displaying the current POTD anywhere (e.g. your user page) by adding the text {{tl|pic of the day}} or {{tl|POTD}} where you want the picture to be shown. If you have uploaded a pictur that, though not featured, is good, you could list it at the [[WP:RPOTD|Random Picture of the day]] Featured pictures from all Wikimedia projects can be browsed [[:commons:Category:Featured pictures by subject|by subject]] or [[:commons:Category:Featured pictures by country|by country]] on [[Wikimedia Commons]]. | style="vertical-align:top;padding:1em; border:1px solid #A3B1BF; color: inherit; background-color:#E6F2FF" class="skin-nightmode-reset-color" | {{Shortcut|WP:FP|WP:FI}} {{FPIpages}} |- | colspan="2" style="border:1px solid #B1A3BF; padding:1em; color: inherit; background-color:#f4ebff" class="skin-nightmode-reset-color"| <div style="font-size:14pt;text-align:center">Directory of featured pictures{{anchor|Directory}}</div>{{flatlist|style=font-size:85%;text-align:center}} * [[#ಮೃಗೊಲು|ಮೃಗೊಲು]] * [[#Artwork|Artwork]] * [[#ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನಶೈಲಿ|ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನಶೈಲಿ]] * [[#Diagrams, drawings, and maps|Diagrams, drawings, and maps]] * [[#Engineering and technology|Engineering and technology]] * [[#ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಜೇಲ್|ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಜೇಲ್]] * [[#ಇತಿಹಾಸೊ|ಇತಿಹಾಸೊ]] * [[#Natural phenomena|Natural phenomena]] * [[#ಜನೊಕುಲು|ಜನೊಕುಲು]] * [[#Photographic techniques, terms, and equipment|Photographic techniques, terms, and equipment]] * [[#ಜಾಗೆಲು|ಜಾಗೆಲು]] * [[#Plants|Plants]] * [[#Sciences|Sciences]] * [[#Space|Space]] * [[#Vehicles|Vehicles]] * [[#Other lifeforms|Other lifeforms]] * [[#ಬೇತೆ|ಬೇತೆ]] {{endflatlist}} |- | colspan=2 style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #B1A3BF; color: inherit; background-color:#FAF5FF" valign="top" class="skin-nightmode-reset-color"| </noinclude> === ಮೃಗೊಲು === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Animals -->[[File:Patagurus.jpg|150px]] |[[File:Plated leaf chameleon (Brookesia stumpffi) Lokobe.jpg|150px]] |[[File:European golden plover (Pluvialis apricaria) female breeding Keflavik.jpg|150px]]<!-- end of Animals --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Amphibians|amphibians]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Arachnids|arachnids]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Birds|birds]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Cnidaria|cnidarians]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Crustaceans|crustaceans]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Echinoderms|echinoderms]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Fish|fish]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Insects|insects]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Mammals|mammals]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Molluscs|molluscs]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Reptiles|reptiles]], [[Wikipedia:Featured pictures/Animals/Others|others]]</div> === Artwork === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Artwork -->[[File:David Teniers the Younger - Archduke Leopold William in his Gallery at Brussels - Google Art Project.jpg|150px]] |[[File:El archiduque Leopoldo Guillermo en su galería de pinturas en Bruselas (David Teniers II).jpg|150px]] |[[File:Kandinsky - Jaune Rouge Bleu.jpg|150px]]<!-- end of Artwork --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/East Asian art|East Asian art]], [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/Literary illustrations|literary illustrations]], [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/Paintings|paintings]], [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/Sculpture|sculpture]], [[Wikipedia:Featured pictures/Artwork/Others|others]]</div> === ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನಶೈಲಿ === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Culture and lifestyle -->[[File:Panjuruli Devatha.jpg|150px]] |[[File:Pookare Kambala1 - Kinyaguttu Kondana 25 Nov 2018 (cropped).jpg|150px]] |[[File:Vadungila.jpg|150px]]<!-- end of Culture, entertainment, and lifestyle --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Culture and lifestyle|culture and lifestyle]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Entertainment|entertainment]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Film|film]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Religion and mythology|religion and mythology]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Sport|sport]], [[Wikipedia:Featured pictures/Culture, entertainment, and lifestyle/Theatre|theatre]]</div> === Currency === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Currency -->[[File:1907 Ultra High Relief $20 Double Eagle (Inverted Edge Letters).jpg|150px]] |[[File:Coin of Nader Shah, minted in Daghestan (Dagestan).jpg|150px]] |[[File:US-00010-One Cent (1974) Aluminum.jpg|150px]]<!-- end of Currency --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/American currency|American currency]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/Asian currency|Asian currency]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/European currency|European currency]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/USA banknotes|USA banknotes]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/USA coins|USA coins]], [[Wikipedia:Featured pictures/Currency/Other|other]]</div> === Diagrams, drawings, and maps === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Diagrams, drawings, and maps -->[[File:Atlas Van der Hagen-KW1049B12 087-INSULARUM MELITAE Vulgo MALTAE et GOZAE.jpeg|150px]] |[[File:De oprichting van de obelisk op het St. Pietersplein, RP-P-OB-207.655.jpg|150px]] |[[File:Map of Greece, Archipelago and part of Anadoli; Louis Stanislas d'Arcy Delarochette 1791.jpg|150px]]<!-- end of Diagrams, drawings, and maps --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Diagrams, drawings, and maps/Diagrams|diagrams]], [[Wikipedia:Featured pictures/Diagrams, drawings, and maps/Drawings|drawings]], [[Wikipedia:Featured pictures/Diagrams, drawings, and maps/Maps|maps]]</div> === Engineering and technology === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Engineering and technology -->[[File:Japan Airlines 777 Engine Failure on Departure (2 of 2) (51599589068).jpg|150px]] |[[File:Magura Julie disk brake rotor 160 mm.jpg|150px]] |[[File:Nintendo-DSi-Bl-Open.jpg|150px]]<!-- end of Engineering and technology --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Engineering and technology/Electronics|electronics]], [[Wikipedia:Featured pictures/Engineering and technology/Machinery|machinery]], [[Wikipedia:Featured pictures/Engineering and technology/Weaponry|weaponry]], [[Wikipedia:Featured pictures/Engineering and technology/Others|others]]. See also: [[#Vehicles|vehicles]]</div> === ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬಾಜೇಲ್=== {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Food and drink -->[[File:Gurabija (гурабија,Qurabiya; Cuisine of Serbia).jpg|150px]] |[[File:Einmannpackung Typ1 Inhaltsübersicht.jpg|150px]] |[[File:Pabda Jhaal - Home- Kolkata - West Bengal.jpg|150px]]<!-- end of Food and drink --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» [[Wikipedia:Featured pictures/Food and drink|more ...]]</div> === Fungi === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Fungi -->[[File:Striegeliger Schichtpilz-Stereum hirsutum-20191216-RM-150832.jpg|150px]] |[[File:Comatricha nigra 176600092.jpg|150px]] |[[File:Jelly Ear, Auricularia auricula-judae, UK 2.jpg|150px]]<!-- end of Fungi --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» [[Wikipedia:Featured pictures/Fungi|more ...]]</div> === ಇತಿಹಾಸೊ === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of History -->[[File:Hindenburg disaster, 1937.jpg|150px]] |[[File:Felice Beato - Interior of the Angle of Taku North Fort Immediately After Its Capture by Storm - Google Art Project.jpg|150px]] |[[File:My Lai massacre.jpg|150px]]<!-- end of History --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/History/American|American history]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/Others|other history]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/American Civil War|American Civil War]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/World War I|World War I]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/World War II|World War II]], [[Wikipedia:Featured pictures/History/War|other wars]]</div> === Natural phenomena === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Natural phenomena -->[[File:Yellowstone National Park (WY, USA), Old Faithful Geyser -- 2022 -- 2599.jpg|150px]] |[[File:Tornado time lapse.webm|150px]] |[[File:NSSL Mobile Mesonet Truck chasing the 2024 Duke, Oklahoma tornado.png|150px]]<!-- end of Natural phenomena --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Natural phenomena/Atmospheric optics|atmospheric optics]], [[Wikipedia:Featured pictures/Natural phenomena/Weather|weather]], [[Wikipedia:Featured pictures/Natural phenomena/Others|others]]</div> === ಜನೊಕುಲು === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of People -->[[File:Eddie Adams, Photographer April 1985.jpg|150px]] |[[File:Martin Scorsese-68749.jpg|150px]] |[[File:Beauty Out of Damage, 1993.jpg|150px]]<!-- end of People --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/People/Artists|artists]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Business|business]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Entertainment|entertainment]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Law|law]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Military|military]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Political|political]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Religious figures|religious figures]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Royalty and nobility|royalty and nobility]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Science and engineering|science and engineering]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Sport|sport]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Traditional dress|traditional dress]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Writers|writers]], [[Wikipedia:Featured pictures/People/Others|others]]</div> === Photographic techniques, terms, and equipment === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Photographic techniques, terms, and equipment -->[[File:First camera phone picture.gif|150px]] |[[File:NBSFirstScanImageRestored.jpg|150px]] |[[File:Self portrait (8618889472).jpg|150px]]<!-- end of Photographic techniques, terms, and equipment --> |} <div style=margin-left:1.6em>» [[Wikipedia:Featured pictures/Photographic techniques, terms, and equipment|more ...]]</div> === ಜಾಗೆಲು === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Places -->[[File:Aerial View of Peaks of Khumbu, Ngozumpa Glacier and Gokyo Lakes (crop).jpg|150px]] |[[File:Devonshire Lodge (Low-Martin House), Windsor, Ontario, 2025-08-31 01.jpg|150px]] |[[File:Friedenspalast Den Haag (100MP).jpg|150px]]<!-- end of Places --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Architecture|architecture]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Interiors|interiors]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Landscapes|landscapes]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Panorama|panorama]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Urban|urban]], [[Wikipedia:Featured pictures/Places/Others|others]]</div> === Plants === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Plants -->[[File:Achacha fruits and seed.jpg|150px]] |[[File:Rijpe vruchten van Hertshooi (Hypericum). 17-08-2024 (d.j.b.).jpg|150px]] |[[File:Blühendes Strand-Milchkraut (Glaux maritima) am Strand von Norderney 03.jpg|150px]]<!-- end of Plants --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Plants/Flowers|flowers]], [[Wikipedia:Featured pictures/Plants/Fruits|fruits]], [[Wikipedia:Featured pictures/Plants/Others|others]]</div> === Sciences === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Sciences -->[[File:Gypse Caresse.jpg|150px]] |[[File:Porto Covo Outubro 2014-3.jpg|150px]] |[[File:Cytoplasmic streaming.webm|150px]]<!-- end of Sciences --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Biology|biology]], [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Geology|geology]], [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Materials science|materials science]], [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Mathematics|mathematics]], [[Wikipedia:Featured pictures/Sciences/Others|others]]. See also: [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Understanding|astronomy]].</div> === Space === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Space -->[[File:Messier 24 (infrared, red, green).jpg|150px]] |[[File:Apollo 17 Harrison H. Schmitt and Tracy's Rock - AS17-140-21493+AS17-140-21497 2025.jpg|150px]] |[[File:LVM3 M4, Chandrayaan-3 - Launch vehicle lifting off from the Second Launch Pad (SLP) of SDSC-SHAR, Sriharikota (edit).jpg|150px]]<!-- end of Space --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Getting there|getting there]], [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Looking back|looking back]], [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Looking out|looking out]], [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Panorama|panorama]], [[Wikipedia:Featured pictures/Space/Understanding|understanding]]</div> === Vehicles === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Vehicles -->[[File:Shikara - Sukhna Lake - Chandigarh 2016-08-07 (edit).jpg|150px]] |[[File:DDG-125 acceptance trials.jpg|150px]] |[[File:Italian cruiser Raimondo Montecuccoli by Allan C. Green.jpg|150px]]<!-- end of Vehicles --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Vehicles/Air|air]], [[Wikipedia:Featured pictures/Vehicles/Land|land]], [[Wikipedia:Featured pictures/Vehicles/Water|water]]</div> === Other lifeforms === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Other lifeforms -->[[File:Деления инфузорий Colpidium.webm|150px]] |[[File:Pinnularia major.jpg|150px]] |[[File:The ciliate Frontonia sp.jpg|150px]]<!-- end of Other lifeforms --> |} <div style=margin-left:1.6em>» subpages: [[Wikipedia:Featured pictures/Other lifeforms/Bacteria|bacteria]], [[Wikipedia:Featured pictures/Other lifeforms/Protists|protists]]</div> === ಬೇತೆ === {| role=presentation style="background-color:transparent;margin-left:1.6em" |-valign="top" |<!-- start of Other -->[[File:Ebola Virus - Electron Micrograph.tiff|150px]] |[[File:Train station with train and coal depot by Gustave Le Gray1.jpg|150px]] |[[File:Plasma globe 23s.webm|150px]]<!-- end of Other --> |- |} <div style=margin-left:1.6em>» [[Wikipedia:Featured pictures/Other|more ...]]</div> |}<noinclude> {{Contents pages (footer box)|#B1A3BF|#f2e9fb}} <!--Categories--> [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಸೇಸೊ ಚಿತ್ರೊಲು| ]] <!--Interwiki--> </noinclude> oq2g7jhy8j49f5g438klxob5zr01fs1 0 24840 360992 355475 2026-05-30T09:05:13Z Vinoda mamatharai 55 360992 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} '''ಟಾಂಗ್ ಡಾನ್ಹೊಂಗ್''' (ಚೀನೀ: 唐丹鸿; ಪುಟ್ಟಿನ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೫) ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗೊದ ಒರಿ ಕವಿ ಬೊಕ್ಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್. ಆರ್ ೨೦೦೫ಡ್ದ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ನ ಕೆಲಸೊಲು ಚೀನಾಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೊನು ಬೆಳಗಿಸವುನ ಗಮನೊನು ಸೆಲೆ ದ್ಂಡ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಯ್ಘರ್ ಲು. == ಸುರುತ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ == ಟಾಂಗ್ ಡಾನ್ಹೊಂಗ್ ಸಿಚುವಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಚೆಂಗ್ಡುಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ೧೯೮೬ಡ್ ಸಿಚುವಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗೊಡ್ದ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ವರ್ಸೊಗು ಪಶ್ಚಿಮ ಚೀನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೯೧ಡ್ದ್ ೧೯೯೨ ಮುಟ್ಟ, ಚೆಂಗ್ಡುಡ್ ಒಂಜಿ ಗ್ಯಾಲರಿಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. == ವೃತ್ತಿ – ಬರವು == ೧೯೯೪ ದ ಸುರುಟು, ಟಾಂಗ್ ಡಾನ್ಹೊಂಗ್ ಚೆಂಗ್ಡುದ ಪಿರಾಕ್ದ ಭಾಗೊಡು ರೆನ್ಹೌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಡ್ ಕಾಫ್ಕಾ ಬುಕ್ಸ್ಟೋರ್ ನ್ ತೆರೆಯೆರ್. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ ನಗರೊಡು ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸುಮಾರ್ ೧೯೯೯ಡ್, ಅಂಗಡಿ ಮುಚ್ಚಿಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಟಾಂಗ್ ಚೆಂಗ್ಡು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದೃಶ್ಯೊಡ್ದ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಯೆರ್. ಕೆಲವು ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಆರ್ ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ಡ್ ಪುನರ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತೆರ್. ಈ ಅವಧಿಡ್ (೧೯೯೨-೨೦೦೨) ಚೀನಾಡ್ ಬರೆತಿನ ಕಬಿತೆಲೆನ ಸಂಗ್ರಹೊನು ೨೦೧೨ಡ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ, ಸ್ವೀಟ್ ನೈಟ್ (ಚೀನೀ: X光的、甜蜜的夜) ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಡ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್. ಟಾಂಗ್ ನ ಬರವುಲು ಚೀನಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಡ್ ನಿಯಮಿತವಾದ್ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು. ೨೦೦೮ಡ್, ಟಿಬೆಟ್ ನ್ ಒರಿ ಹಾನ್ ಚೀನೀ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ್ ತನ್ನ ಭಾವನೆಲೆನ್ ಕುರಿತು ಒಂಜಿ ಪ್ರಬಂಧೊನು ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್. ೨೦೧೦ಡ್, ಹಿರಿಯ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತೆರೆನ ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೊಗು ಪೋಯೆರ್. 2019ಡ್, ಜೈಲ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಯ್ಘರ್ ಕವಿ ಅಬ್ಲೆಟ್ ಅಬ್ದುರಿಶಿದ್ ಬರ್ಕಿ ಬಗ್ಗೆ ಹೈಫಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ನಿಯಾಮ್ರೋಡ್ ಬರನೋವಿಚ್ ನ್ ಸಂದರ್ಶನ ಮಲ್ತೆರ್. == ಸಿನಿಮಾ == ಟಾಂಗ್ ಡಾನ್ಹೊಂಗ್ ಚೆಂಗ್ಡು ವಿಯೆಂಟಿಯಾನ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕಂಪೆನಿದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಸುರುತ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಚಿತ್ರ ಟ್ಸುರ್ಫು ಮಠ (ಚೀನೀ: 楚布寺) ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೮ಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಂಡ್. ಅರೆನ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸೊಲು ಡ್ಜಾಚುಕಾ (ಚೀನೀ: 扎溪卡), ನಿಮಾ ದಿ ಕಾಂಕ್ವೆರರ್ (ಚೀನೀ: 降神者尼玎), ಅಟ್ ದಿ ಗಾಟಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಿನಾಸ್ಟಮ್ – ಕ್ಯೂನೆರಲ್ (ಚೀನೀ: 在轮回之门--藏族人的悺葬习俗), ಟಾಪ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್–98 ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ಜಾಂಗ್ಬೊ ರಿವರ್ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ (ಚೀನೀ:露在探適---98雅鲁藏布江漂流探適), ಬೊಕ್ಕ ನೈಟಿಂಗೇಲ್, ನಾಟ್ ದ ಒನ್ಲಿ ವಾಯ್ಸ್ (ಚೀನೀ: 夜莺不大不到官歌喉, 2000). ನೈಟಿಂಗೇಲ್ ಚಿತ್ರ ಚೆಂಗ್ಡುಡ್ ಮೂಜಿ ಕಲಾವಿದೆರೆನ ಜೀವನೊನು ನಿಕಟವಾದ್ ಅನುಸರಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಡ್ ಅಕುಲು ಎದುರಿಸೊಂದಿಪ್ಪುನ ಒತ್ತಡೊಲೆನ್ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸವುಂಡು. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಟಾಂಗ್ ಡಾನ್ಹೊಂಗ್ 2001ಡ್ ವಿಚ್ಛೇದನ ಆಯೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಚೀನೀ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನ ಒರಿ ಇಸ್ರೇಲಿ ಪೊಂಜೊವುನ್ ತೂಯೆರ್. ಅಕುಲು ಮದಿಮೆ ಆದ್ 2005 ದ ಕಡೆಟ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನಗ, ಟಾಂಗ್ ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ಭಾಷೆನ್ ಕಲ್ಪಾವೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == <references /> g3dt78xqye9ryq5e7mt37wwpiqy6elp 0 25064 360989 354595 2026-05-30T08:44:27Z Vinoda mamatharai 55 360989 wikitext text/x-wiki   '''ಕೈ ಚಾಂಗ್''' ( Chinese ; ಇಎಫ್ಇಒ : ''ಟ್ಸೈ ಟ್ಚಾಂಗ್'' ; 14 ಮೇ 1900 - 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1990) <ref>{{Cite web|title=1990年9月11日 蔡畅因病在北京逝世--资料中心--中国共产党新闻网|url=http://cpc.people.com.cn/GB/64162/64165/70293/70304/4799711.html|accessdate=2018-11-19|website=[[People's Daily]]|archivedate=2018-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181119173614/http://cpc.people.com.cn/GB/64162/64165/70293/70304/4799711.html}}</ref> <ref name="Rappaport">{{Cite encyclopedia|title=Cai Chang|last=Rappaport|first=Helen|authorlink=Helen Rappaport|encyclopedia=Encyclopedia of Women Social Reformers|year=2001|publisher=ABC-CLIO, Inc.|location=Santa Barbara, California|isbn=1-57607-581-8|pages=125–126}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRappaport2001">[[Helen Rappaport|Rappaport, Helen]] (2001). "Cai Chang". ''Encyclopedia of Women Social Reformers''. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc. pp.&nbsp;<span class="nowrap">125–</span>126. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-57607-581-8|<bdi>1-57607-581-8</bdi>]].</cite></ref> ಒರಿ ಚೀನೀ ರಾಜಕಾರಣಿ ಬೊಕ್ಕ [[ಪೊಂಜೊಲೆನ ಹಕ್ಕ್|ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ]] ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಆರ್ ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಲೆನ ಸಂಘಟನೆ ಆಯಿನ ಆಲ್-ಚೈನಾ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದಿತ್ತೆರ್. == ಸುರುತ ಜೀವನ == ಕೈ ಚಾಂಗ್ 1900ಡ್ ಕ್ವಿಂಗ್ ಚೀನಾದ ಹುನಾನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ಅರೆನ ಅಮ್ಮ ಅರೆನ ಕಂಡನಿನ್ ಬುಡ್ದ್ ಪೊಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅರೆನ ಜೋಕುಲೆನ್ ಶಾಲೆಗ್ ಕಡಪುಡ್ಯೆರ್. ಕೈ ಚಂಗ್ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ನಂಬಿಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆದ ಪರವಾದ್ ಮದಿಮೆದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬುಡಿಯೆರ್. ಕೈ ಚಂಗ್‌ಗ್ ಈ ವಿಷಯೊಡು ಅಮ್ಮೆರ್ ಅಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೈ 1916 ಮುಟ್ಟ [[ಚಾಂಗ್ಷಾ|ಚಾಂಗ್ಶಾಡ್]] ಝೌನಾನ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಮಿಡ್ಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್. 1917-1918 ದ ಚಳಿಗಾಲೊಡು, ಮಾವೊ ಜೆಡಾಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೈ ಚಾಂಗ್‌ನ ಮೆಗ್ಯೆ ಕೈ ಹೆಸೆನ್ ಮಲ್ತಿನ ಕೆಲಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಯಿನಂಚಿನ [[New People's Study Society|ನ್ಯೂ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಸೊಸೈಟಿಗ್]] ಸೇರ್ದಿನ ಸುರುತ ಪೊಣ್ಣುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆಯೆರ್. ಈ ಗುಂಪುಡು ಪೊಣ್ಣುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯೊಡು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ವಾದೊನು ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="Rappaport">{{Cite encyclopedia|title=Cai Chang|last=Rappaport|first=Helen|authorlink=Helen Rappaport|encyclopedia=Encyclopedia of Women Social Reformers|year=2001|publisher=ABC-CLIO, Inc.|location=Santa Barbara, California|isbn=1-57607-581-8|pages=125–126}}</ref> ಕೈ, ಅಲೆನ ಅಮ್ಮೆ, ಕೈ ಹೆಸೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೈ ಹೆಸೆನ್ ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಕ್ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಂಗ್ಯು ಯುರೋಪ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಕೈ ಒರಿ ಕಾರ್ಖಾನೆದ ಬೇಲೆದಾರೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಮಾಸ್ಕೋದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಾಯ್ಲರ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಈಸ್ಟ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಚೀನೀ ಸಮಾಜವಾದಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ವಿದ್ವಾಂಸೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಅರಾಜಕತೆ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದ ಬೊಕ್ಕ ಲೆನಿನಿಸಂ ನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="Rappaport">{{Cite encyclopedia|title=Cai Chang|last=Rappaport|first=Helen|authorlink=Helen Rappaport|encyclopedia=Encyclopedia of Women Social Reformers|year=2001|publisher=ABC-CLIO, Inc.|location=Santa Barbara, California|isbn=1-57607-581-8|pages=125–126}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRappaport2001">[[Helen Rappaport|Rappaport, Helen]] (2001). "Cai Chang". ''Encyclopedia of Women Social Reformers''. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc. pp.&nbsp;<span class="nowrap">125–</span>126. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-57607-581-8|<bdi>1-57607-581-8</bdi>]].</cite></ref> ೧೯೨೨ಡ್, ಕೈ ಲಿ ಫುಚುನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. <ref name="Rappaport">{{Cite encyclopedia|title=Cai Chang|last=Rappaport|first=Helen|authorlink=Helen Rappaport|encyclopedia=Encyclopedia of Women Social Reformers|year=2001|publisher=ABC-CLIO, Inc.|location=Santa Barbara, California|isbn=1-57607-581-8|pages=125–126}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRappaport2001">[[Helen Rappaport|Rappaport, Helen]] (2001). "Cai Chang". ''Encyclopedia of Women Social Reformers''. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc. pp.&nbsp;<span class="nowrap">125–</span>126. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-57607-581-8|<bdi>1-57607-581-8</bdi>]].</cite></ref> == ಕೆಲಸ == ೧೯೨೧ಡ್, ಕೈ ಚೀನಾಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಒರಿ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಆಯೆರೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಝೌನಾನ್ ಬಾಲೆಲೆನ ಶಾಲೆಡ್ ನಾಲ್ ವರ್ಸೊಗು ಕಲ್ಪಾಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಕೆಲವು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಪೋಯೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು, ಆರ್ ಚೀನೀ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಸಿಸಿಪಿ) ಗ್ ಸೇರ್ದೆರ್. <ref name="Rappaport">{{Cite encyclopedia|title=Cai Chang|last=Rappaport|first=Helen|authorlink=Helen Rappaport|encyclopedia=Encyclopedia of Women Social Reformers|year=2001|publisher=ABC-CLIO, Inc.|location=Santa Barbara, California|isbn=1-57607-581-8|pages=125–126}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRappaport2001">[[Helen Rappaport|Rappaport, Helen]] (2001). "Cai Chang". ''Encyclopedia of Women Social Reformers''. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc. pp.&nbsp;<span class="nowrap">125–</span>126. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-57607-581-8|<bdi>1-57607-581-8</bdi>]].</cite></ref> ಕೈ ಚಾಂಗ್ ತನ್ನ ಬೋಧನಾ ಕೆಲಸೊನು ಬುಡ್ದು 1925ಡ್ ಕುಒಮಿಂಟಾಂಗ್ ಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಇಲಾಖೆಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಸಮಿತಿಗ್ ಸೇರ್ದೆರ್, ಕ್ಸಿಯಾಂಗ್ ಜಿಂಗ್ಯುನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಡ್ ಅಯಿನ್ ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೩೦ಡ್ ಮದಿಮೆದ ಆದೇಶೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆರ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆಟ್ "ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಮದಿಮೆದ ಮೂಲ ತತ್ವ ಆವೊಡು" ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=Decree Regarding Marriage|url=https://www.marxists.org/reference/archive/mao/selected-works/volume-6/mswv6_12.htm|website=www.marxists.org|publisher=Maoist Documentation Project}}</ref> 1931 ದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂವಿಧಾನೊನು ಬರೆಯೆರೆಲಾ ಆರ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. 1934 ಡ್ದ್ 1935 ಮುಟ್ಟ, ಆರ್ ಕಂಡನಿ ಫುಚುನ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್ ಡ್ ಸೇರ್ದೆರ್. <ref name="Rappaport">{{Cite encyclopedia|title=Cai Chang|last=Rappaport|first=Helen|authorlink=Helen Rappaport|encyclopedia=Encyclopedia of Women Social Reformers|year=2001|publisher=ABC-CLIO, Inc.|location=Santa Barbara, California|isbn=1-57607-581-8|pages=125–126}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRappaport2001">[[Helen Rappaport|Rappaport, Helen]] (2001). "Cai Chang". ''Encyclopedia of Women Social Reformers''. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc. pp.&nbsp;<span class="nowrap">125–</span>126. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-57607-581-8|<bdi>1-57607-581-8</bdi>]].</cite></ref> ಕೈ ಚಾಂಗ್ 1949 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಚೀನಾಡ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ [[ಚೀನಾ|ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾದ]] ಅಡಿಟ್ ಆಲ್-ಚೈನಾ ವುಮೆನ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (ACWF) ನ್ ದುಂಬು ಕೊನೊಯೆರ್. ACWF ಡ್ ಅರೆನ ಬೇಲೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸುಧಾರಣೆಲೆಡ್ ಸವಲತ್ತು ಪಡೆಯಿನ ಪೊಣ್ಣುಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ತಂತ್ರೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="Rappaport">{{Cite encyclopedia|title=Cai Chang|last=Rappaport|first=Helen|authorlink=Helen Rappaport|encyclopedia=Encyclopedia of Women Social Reformers|year=2001|publisher=ABC-CLIO, Inc.|location=Santa Barbara, California|isbn=1-57607-581-8|pages=125–126}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRappaport2001">[[Helen Rappaport|Rappaport, Helen]] (2001). "Cai Chang". ''Encyclopedia of Women Social Reformers''. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc. pp.&nbsp;<span class="nowrap">125–</span>126. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-57607-581-8|<bdi>1-57607-581-8</bdi>]].</cite></ref> == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಫ್ರೆಂಚ್-ಚೀನೀ ಸ್ನೇಹದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist|30em}} ctz5a5cth48ozmbhg3gbn8h06a3preh