ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 3682 361233 360931 2026-06-09T02:38:38Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 361233 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಎ. ವಿ. ನಾವಡ | image = Karavali Wikimedians to home at Mangalore - at A.V.Navada Home on 20.11.2018 (3).jpg | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮, ೧೯೪೬ | birth_place = [[ಕುಡ್ಲ|ಮಂಗಳೂರು]], ಕೋಟೆಕಾರು | occupation = ಮೇಸ್ತ್ರು | Nationality = | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ | period = | genre = ಜನಪದ | subject = ಭೂತಾರಾಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳು ಜನಪದ | movement = | debut_works = }} '''ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ವಾಸುದೇವ ನಾವಡ''',<ref>{{Cite web |title=ಪ್ರೊ. ಎ.ವಿ. ನಾವಡ &#124; Prajavani |url=https://www.prajavani.net/authors/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%8A-%E0%B2%8E%E0%B2%B5%E0%B2%BF-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%A1 |access-date=2018-11-21 |archive-date=2023-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305082750/https://www.prajavani.net/authors/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%8A-%E0%B2%8E%E0%B2%B5%E0%B2%BF-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%A1 |url-status=dead }}</ref> ಪುಟ್ಟಿನ ಊರು ಕುಡ್ಲದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆಕಾರ್. ಇಸವಿ ೧೯೪೬, ವಿದ್ವಾಂಸೆರು, ಸಂಶೋದಕೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://kanaja.in/?tribe_events=%25E0%25B2%25AA%25E0%25B3%258D%25E0%25B2%25B0%25E0%25B3%258A-%25E0%25B2%258E-%25E0%25B2%25B5%25E0%25B2%25BF-%25E0%25B2%25A8%25E0%25B2%25BE%25E0%25B2%25B5%25E0%25B2%25A1 |title=kanaja.in |accessdate=2026-05-05 |website=kanaja.in |archivedate=2026-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260518223403/https://kanaja.in/%3Ftribe_events%3D%2525E0%2525B2%2525AA%2525E0%2525B3%25258D%2525E0%2525B2%2525B0%2525E0%2525B3%25258A-%2525E0%2525B2%25258E-%2525E0%2525B2%2525B5%2525E0%2525B2%2525BF-%2525E0%2525B2%2525A8%2525E0%2525B2%2525BE%2525E0%2525B2%2525B5%2525E0%2525B2%2525A1 |url-status=dead }}http://kanaja.in/?tribe_events=ಪ್ರೊ-ಎ-ವಿ-ನಾವಡ{{Dead link|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊ == ೧೯೬೮ರಡು [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡು ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕೊಣಾಜೆ ದುಂಬು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಪಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಚ್ತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅತು ಇತ್ತೆರು.೨೩ ವರ್ಸ [[ಕುಂದಾಪುರ]] ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಸೇವೆ ಸಂದಾತೆರ್, ೧೯೯೩ಡ್ದ್ ೨೦೦೬ಗ್ ಮುಟ್ಟ [[ಹಂಪಿ]] [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ |ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊ]]ಡು ಪ್ರವಾಚಕೆರ್ ಆತ್ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೆರ್, ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಸಾರಾಂಗೊದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರು ಅತ್ ೫ ವರ್ಸೊ ಅವದಿಡ್ ೫೯೧ ಬುಕುಲೆನು ಪ್ರಕಟೊ ಮಾಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite book | last1=Radhakrishna | first1=K. E. | title=Kannada : Pampadyayana | date=21 May 2010 | publisher=Sapna Book House (P) | isbn=978-81-280-1192-4 | url=https://books.google.com/books?id=sleaAwAAQBAJ&dq=%E0%B2%8E.%E0%B2%B5%E0%B2%BF.%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%A1&pg=PA259 }}</ref> ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್‍ ಪ್ರಕಟ ಅವೊಂದ್‍ ಇತ್ತಿನ ವಿಜ್ಞಾನಸಂಗಾತಿ, ಪುಸ್ತಕ ಮಾಹಿತಿ, ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆತ ಸಂಪಾದೆಕೆರ್ ಆತೆರ್. ೨೦೦೬ಗ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಆತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಕುಡ್ಲ ಬಲ್ಮಠಟ್ ಇಪ್ಪುನೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನೆ<ref>{{cite web | title=ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ karnataka folklore: ಎ.ವಿ ನಾವಡ:ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಲೇಖಕ | url=http://kannadajaanapada.blogspot.com/2013/01/blog-post_26.html }}</ref> ಕೇಂದ್ರಡ್‍ ಪ್ರವಚೇರ್ ಆತ್‍ ಬೇಲೆ ಮಾಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೇರ್. == ಜಾನಪದ == [[ರಾಮಕ್ಕ ಮುಗೇರ್‍ತ್ತಿ]] ಪಂಡಿನ [[ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನ]] ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಲ್ತ್ ದೆರ್.ಕಾಡ್ಯನಾಟ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. == ಸಂಶೋದನೆ == * ಪತ್ತ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಗ್ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ * ಒಂರ್ಬ ಜವನೆರೆಗು ಎಂ.ಪಿಲ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ == ಬರೆವು == # ಗೋವಿಂದ ಪೈ ನಿಘಂಟು # ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ # ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ # ವಿವೆಕ್ಷೆ(೧೯೮೪) # ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ನೂರು ಸೊರ # ಜಾನಪದ-ವೈದ್ಯರ ಹಾಡುಗಳು # ತುಳು ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು # ಸಂಪಾದಿತ-ವಾಙ್ಞಯ ತಪಸ್ವಿ # ನೇತ್ರಾವತಿ # ತುರಾಯಿ # ಬೆಳ್ಳಿ # ಮಿನುಗು, # ಹರಿದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ-ಸಾವಿರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, # ಸಾವಿರಾರು ಕೀರ್ತನೆಗಳು(೨೦೦೦) # ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಾಲಲೀಲೆ # ದಾಸರು ಕಂಡ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠಲ, # ಈಸಬೇಕು ಇದ್ದು ಜೈಸಬೇಕು # ಸಿರಿಪಾಡ್ದನ. # ಕೊರಗ # ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಕೋಶ(೧೯೮೭). # ತುಳುವ ದರ್ಶನ(೧೯೮೮) # ಕುಡುಬಿಯರು(೧೯೮೮) # ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರಭಟ್ಟ(೧೯೮೬) # ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆ(೧೯೯೧) # ಕಾಡ್ಯನಾಟ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ(೧೯೮೬) # ಕನ್ನಡ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು(೧೯೯೨) # ಜಾನಪದ ಸಮಾಲೋಚನೆ(೧೯೯೩) # ಕಾಡ್ಯನಾಟದ ಕಥೆಗಳು(೧೯೯೨) # ಜಾನಪದ ಕೈಪಿಡಿ ಇತರೊಂದಿಗೆ(೧೯೯೮) # ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ನೂರು ಸೊರ(೧೯೯೯) # ಅಕ್ಕೆರಸು ಸಿರಿ(೧೯೯೯) # ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರ ಭಟ್ಟ ಬದುಕು ಬರಹ(೨೦೦೩) # ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯಸಂಯೋಜನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ(೨೦೦೨) # ತುಳು ಪಾಡ್ದನ ಬಂಧ ಮತ್ತು ರಚನೆ<ref>{{Cite web |url=https://www.kannadapustakapradhikara.com/books.php?page=9&discounts=50 |accessdate=2026-05-05 |website=www.kannadapustakapradhikara.com |title=Archive copy |archivedate=2019-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721024633/http://kannadapustakapradhikara.com/books.php?page=9&discounts=50 |url-status=bot: unknown }}</ref>(೨೦೦೩) # ದಾಸಮಾರ್ಗ(೨೦೦೪) # ಅರಿನವ ಕುರುಹು(೨೦೦೯) # ಕನ್ನಡ ದೈವಾರಾಧನೆ:ಪಾನಾರಾಟ(೨೦೦೭) # ಕೊಂಕಣ ಕುಡುಬಿಯರು. # ಜಾನಪದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯೆ(೨೦೧೨) # ಗೋವಿಂದ ಪೈ ನಿಘಂಟು(೨೦೧೧) # ತುಳುಪೊಲಿ(೨೦೧೬) # ಹರಿದಾಸರು ನಡೆದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ(೨೦೧೩) === ಸಂಪಾದನೆಲು === # ವಾದಿರಾಜರ ಸಮಗ್ರ ಕನ್ನಡ ರಚನೆ. # ಪೇಜಾವರ ಸದಾಶಿವರಾವ್ ಸಮಗ್ರ ಬರಹಗಳು # ತುಳು ನಿಘಂಟು # ತುಳುವ ದರ್ಶನ # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಶೋಧನ ಜಾನಪದ. # ವಾಙ್ಮಯ ತಪಸ್ವಿ(೧೯೭೭) # ಕುಂದ ದರ್ಶನ(೧೯೭೮) # ವೈಧ್ಯರ ಹಾಡುಗಳು(೧೯೮೫) # ರಾಮಕ್ಕ ಮುಗೇರ್ತಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸಿರಿಪಾಡ್ದನ(೧೯೯೮) # ನೇತ್ರಾವತಿ(೧೯೮೫) # ತುರಾಯಿ(೧೯೮೬) # ಬೆಳ್ಳಿಮಿನುಗು(೧೯೭೫) # ತುಳು ಜನಪದಗೀತೆ ಸಂಕಲನ(೨೦೦೯) # ದಾಸವಾಙ್ಮಯ(೧೯೮೯) # ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ. # ಕನಕ ಪದಕೋಶ # ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ವಾಚಿಕೆ(೧೯೯೫) # ಶಬ್ದಪುರುಷ(೧೯೯೫) # ಸಾವಿರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು(೨೦೦೦) # ಸಾವಿರಾರಿ ಕೀರ್ತನೆಗಳು(೨೦೦೩) # ಕನ್ನಡ ಸಿರಿ(೨೦೦೩) # ಹಸ್ರಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಸಂಗ(೨೦೦೩) # ವಾದಿರಾಜರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ನ ಬಾಲಲೀಲೆ(೨೦೦೫) # ಕರಾವಳಿ ಜಾನಪದ(೨೦೦೭) # ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ(೨೦೦೭) # ಸಿರಿಗನ್ನಡ(೨೦೧೩) # ಕನಕಕಾವ್ಯ ಸಂಪುಟ(೨೦೧೧) # ಮುಂಬೆಳಗು # ಈಸಬೇಕು ಇದ್ದು ಜಯಿಸಬೇಕು # ವಾದಿರಾಜರ ಶ್ರೀಕೃಣ್ಣ ಬಾಲಲೀಲೆ # ಹರಿದಾಸರ ಪಾಂಡುರಂಗವಿಠಲ # ಕನಕ ಕಾವ್ಯಸಂಪುಟ # ದಾಸರ ಪದಗಳು # ವಾದಿರಾರ ಸಮಗ್ರ ಕನ್ನಡ ರಚನೆಗಳು # ಪುರಂದರ:ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ # ಕನಕ ಕೀರ್ತನೆಗಳು # ಕನ್ನಡ ಸಿರಿ(೨೦೦೩) # ಹಸ್ರಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಸಂಗ(೨೦೦೩) # ವಾದಿರಾಜರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ನ ಬಾಲಲೀಲೆ(೨೦೦೫) # ಕರಾವಳಿ ಜಾನಪದ(೨೦೦೭) # ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ(೨೦೦೭) # ಸಿರಿಗನ್ನಡ(೨೦೧೩) # ಕನಕಕಾವ್ಯ ಸಂಪುಟ(೨೦೧೧) # ಮುಂಬೆಳಗು # ನಾಗರಾಧನೆಯ ಹಾಡುಗಳು # ಪಾಣಾರಾಟ # ಕನಕ ಪದಕೋಶ # ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರ ಭಟ್ಟ. # ಹೆರ್ಮನ್ ಮೋಂಗ್ಲಿನ್, ನೂರರ ನೆನಪು<ref>{{cite web | title=ಪ್ರೊ. ಎ.ವಿ.ನಾವಡರ ಎರಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳ ಅನಾವರಣ | date=23 July 2018 | url=http://m.varthabharati.in/article/2018_07_23/144317 }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿ == # ‘ವಿವಕ್ಷೆ’ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕಾಡ್ಯನಾಟ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ’ ಕೃತಿಗೆ ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಗುಂಡ್ಮಿ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಘದ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯತ್ವ # ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡಮಿಯ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಕು.ಶಿ. ಹರಿದಾಸಭಟ್ಟರ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ಪರಶುರಾಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ಸಾಹಿತ್ಯ ದಂಪತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://kundapraa.com/kusumashree-award-to-av-navada-and-dr-gayathri-navada/ |access-date=2018-11-21 |archive-date=2017-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171224094413/http://kundapraa.com/kusumashree-award-to-av-navada-and-dr-gayathri-navada/ |url-status=dead }}</ref> # ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ವರ್ಧಮಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ # ಕನಕಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಆರ್ಯಭಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಪರಶುರಾಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಸಂದೇಶ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ವಿಜಯ ವಿಠ್ಠಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಗುರುಗೋವಿಂದ ವಿಠಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಉಡುಪಿ ಸೋದೆ ಮಠ ಪುರಸ್ಕಾರ. # ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮೀನ್ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. == ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿ == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ]] r9pwfusinsy57c6hh3yvktrf21fkbil 0 4870 361232 360986 2026-06-09T01:35:17Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 361232 wikitext text/x-wiki '''ಸೋಣೊ''' ತಿಂಗೊಲು ಸೌರಮಾನೊ ಒರ್ಸೊದ ಐನೆನೆ ತಿಂಗೊಲು. ಸೋಣೊ ಸಿಂಹ ಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ದಿಂಜ ಪರ್ಬೊಲು ಬರ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ ತಿಂಗೊಲು. ಆಟಿ ಕರಿಂಡ್ ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಪುನೆ. ರಾಷ್ರ್ಟೀಯ ತಿಂಗೊಲು ಶ್ರಾವಣ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಸೋಣ ಆಪುಂಡು. ಸೋಣೊಡು ಬೆನ್ನಿಬೇಸಾಯೊ ಮುಗಿದ್ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುನ ಕಾಲೊ. ಊರುದಕುಲು ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ಗಟ್ಟದ ಮಿತ್ತ್ ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕಾಲೊ. ಏನೆಲ್ದ ಬೆನ್ನಿ ಮುಗಿದ್ ನಿರ್ನಾಲೊಗು ಕೊಯಿಲ್ ಸುರು ಆನಗ ಗಟ್ಟದ ತೋಟೊದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ್ ಬರಿಯರಾಪುಂಡು. ಸುಳ್ಯ ಪುತ್ತೂರುದಂಚಿದಕುಲು ಮಡಿಕೇರಿಗ್ ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟೊ, ಕಾಪಿ ತೋಟೊದ ಬೇಲೆಗ್ ಪೋಪೆರ್. == ಸೋಣ ಪದೊ ವಿಚಾರೊ == * ಸೋಣ/ಸೋನ, ಶೋಣ/ಸೋಣೊ, ಚೋನೊ * ಸೋಣದ ಅಜ್ಜಿ ಗಿಡಪುನೆ : ಸಿಂಹಮಾಸ ಮುಗಿದ್ ಕನ್ಯಾಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ರಾತ್ರಿ ಒರಿ ಆನಗ್ ಅಜ್ಜಿನಂಚನೆ ಸೀರೆ ತುತ್ತಾದ್ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ಕೈಟ್ ಕೊರ್ದ್, ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್‌ ದಾಂಟ್‍ದ್ ಪಿದಯಿ ಕಡಪುಡುನ ಆಚರಣೆ. ಆನ್ ತೋಟೊಡು ಕೈಟಿತ್ತಿನ ದೋಸೆ, ಕಜ್ಜಾಯೊನು ತಿಂದ್‍ದ್ ಅಜ್ಜಿನ ಯೇಸೊ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲಾಗ್ ಬರ್ಪೆ. * ಸೋನೋದ ಆರೆತಿ : ಸಿಂಹಮಾಸೊಡು ದೇವಸ್ತಾನೊಲೆಡ್ ನಡಪುನ ರಾತ್ರೆಕಾಲುದ ಕುಸುಮೊದಾರತಿ.<ref>'''ತುಳು ನಿಘಂಟು : ಸಂಪುಟ ಆಜಿ'''; ೧೯೯೨. (''ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶ''), ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ '''ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯ''', ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ, ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]]''</ref> == ತುಳುವೆರೆ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮುಟ್ಟ. ತುಳುತ 12 ತಿಂಗೊಲುದ ಪುದರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆ ಪಂಚಾಂಗೊದ ವರ್ಸೊದ ಪಂಚಾಂಗೊಲು<ref name="Elements of South-Indian Palæography">{{cite book |author=Arthur Coke Burnell |url=https://books.google.com/books?id=lnVAAAAAMAAJ |title=Elements of South-Indian Palæography, from the Fourth to the Seventeenth Century, A. D.: Being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and Mss |publisher=Trübner & Company, 1878 |year=1878 |pages=76/147}}</ref> {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto" ! style="background:Sky Blue" |ಕ್ರಮ ಸಂಕ್ಯೆ. ! style="background:Sky Blue" |[[ತುಳು ತಿಂಗೊಲು| ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Malayalam calendar|ಮಲಯಾಳಿ ಪಂಚಾಂಗೊ]] ! style="background:Sky Blue" |ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Saka era|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Tamil calendar|ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Astrological sign#Western zodiac signs|ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಚಿಹ್ನೆ]] ! style="background:Sky Blue" |[[:en:Gregorian Calendar|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್r]] ! style="background:Sky Blue" |[[ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] |- ! style="background:White" |1. ! style="background:White" |[[ಪಗ್ಗು]] ! style="background:White" |Mēṭam ! style="background:White" |[[:en:Meṣa|ಮೇಷ]] ! style="background:White" |Chaitra– Vaiśākha ! style="background:White" |Chithirai ! style="background:White" |Aries ! style="background:White" |[[:kn:ಏಪ್ರಿಲ್|ಎಪ್ರಿಲ್]]-ಮೇ ! style="background:White" |ಶವ್ವಾಲ್-ಜಿಲ್ಖಾಯದ್ |- ! style="background:White" |2. ! style="background:White" |[[ಬೇಸ]] ! style="background:White" |Iṭavam ! style="background:White" |[[:en:Vṛṣabha|ವೃಷಭ]] ! style="background:White" |Vaiśākha–Jyaiṣṭha ! style="background:White" |Vaikasi ! style="background:White" |Taurus ! style="background:White" |[[:kn:ಮೇ|ಮೇ]]-ಜೂನ್ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಖಾಯದ್-ಚಿಲ್ಹಜ್ |- ! style="background:White" |3. ! style="background:White" |[[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು]] ! style="background:White" |Mithuṉam ! style="background:White" |[[:en:Mithuna (month)|ಮಿಥುನ]] ! style="background:White" |Jyaiṣṭha–Āṣāḍha ! style="background:White" | Aani ! style="background:White" |Gemini ! style="background:White" |[[:kn:ಜೂನ್|ಜೂನ್]]-ಜುಲೈ ! style="background:White" |ಜಿಲ್ಹಜ್-ಮೊಹರಂ |- ! style="background:White" |4. ! style="background:White" |[[ಆಟಿ]] ! style="background:White" |Kaṟkkaṭakam ! style="background:White" |[[:en:Karkaṭa|ಕರ್ಕಾಟಕ]] ! style="background:White" |Āṣāḍha–Śrāvaṇa ! style="background:White" | Aadi ! style="background:White" |Cancer ! style="background:White" |[[:kn:ಜುಲೈ|ಜುಲಾಯಿ]]-ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:White" |ಮೊಹರಂ-ಸಫರ್ |- ! style="background:White" |5. ! style="background:White" |[[ಸೋಣೊ]] ! style="background:White" |Chingam ! style="background:White" |[[:en:Siṃha|ಸಿಂಹ]] ! style="background:White" |Śravana–Bhādrapada ! style="background:White" |Aavani ! style="background:White" |Leo ! style="background:White" |[[:kn:ಆಗಸ್ಟ್|ಅಗೋಸ್ಟು]]-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ! style="background:White" |ಸಫರ್-ರಬಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |6. ! style="background:White" |[[ನಿರ್ನಾಲೊ]]/ಕನ್ಯಾ ! style="background:White" |Kaṉṉi ! style="background:White" |[[:en:Kanyā|ಕನ್ಯಾ]] ! style="background:White" |Bhādrapada–Aśvina ! style="background:White" |Purattasi ! style="background:White" |Virgo ! style="background:White" |[[:kn:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್|ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ]]-ಅಕ್ಟೋಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾವಲ್-ರಬಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |7. ! style="background:White" |[[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] ! style="background:White" |Thulām ! style="background:White" |[[:en:Tulā|ತುಲಾ]] ! style="background:White" |Aśvina–Kārtika ! style="background:White" |Aippasi ! style="background:White" |Libra ! style="background:White" |[[:kn:ಅಕ್ಟೋಬರ್|ಅಕ್ಟೋಬರ]]-ನವಂಬರ ! style="background:White" |ರಬಿಲಾಖರ್-ಜಮಾದಿಲಾವಲ್ |- ! style="background:White" |8. ! style="background:White" |[[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Vr̥śchikam ! style="background:White" |[[:en:Vṛścika|ವೃಶ್ಚಿಕ]] ! style="background:White" |Kārtika–Mārgaśīrṣa ! style="background:White" |Karthigai ! style="background:White" |Scorpio ! style="background:White" |[[:kn:ನವೆಂಬರ್|ನವಂಬರೊ]]-ದಸಂಬರೊ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾವಲ್-ಜಮಾದಿಲಾಖರ್ |- ! style="background:White" |9. ! style="background:White" |[[ಪೆರಾರ್ದೆ]] ! style="background:White" |Dhaṉu ! style="background:White" |[[:en:Dhanu (month)|ಧನು]] ! style="background:White" |Mārgaśīrṣa–Pauṣa ! style="background:White" |Margazhi ! style="background:White" |Sagittarius ! style="background:White" |[[:kn:ಡಿಸೆಂಬರ್|ದಶಂಬರೊ]]-ಜನವರಿ ! style="background:White" |ಜಮಾದಿಲಾಖರ್-ರಜಬ್ |- ! style="background:White" |10. ! style="background:White" |[[ಪೊನ್ನಿ]]/ಪುಯಿಂತೆಲ್ ! style="background:White" |Makaram ! style="background:White" |[[:en:Makara (month)|ಮಕರ]] ! style="background:White" |Pauṣa/Taiṣya-Māgha ! style="background:White" |Thai ! style="background:White" |Capricorn ! style="background:White" |[[:kn:ಜನವರಿ|ಜನವರಿ]]-ಪೆಬ್ರವರಿ ! style="background:White" |ರಜಬ್-ಶಾಬಾನ್ |- ! style="background:White" |11. ! style="background:White" |[[ಮಾಯಿ]] ! style="background:White" |Kumbham ! style="background:White" |[[:en:Kumbha (month)|ಕುಂಭ]] ! style="background:White" |Māgha–Phālguna ! style="background:White" |Maasi ! style="background:White" |Aquarius ! style="background:White" |[[:kn:ಫೆಬ್ರವರಿ|ಪೆಬ್ರವರಿ]]-ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:White" |ಶಾಬಾನ್-ರಮ್ಜಾನ್ |- ! style="background:White" |12. ! style="background:White" |[[ಸುಗ್ಗಿ]] ! style="background:White" |Meeṉam ! style="background:White" |[[:en:Mīna|ಮೀನ]] ! style="background:White" |Phālguna–Chaitra ! style="background:White" |Panguni ! style="background:White" |Pisces ! style="background:White" |[[:kn:ಮಾರ್ಚ್|ಮಾರ್ಚ್]]-ಎಪ್ರಿಲ್ ! style="background:White" |ರಮ್ಜಾನ್-ಶವ್ವಾಲ್ |} == ತುಳುತ್ತ ತಿಂಗೊಲುಲು == ತುಳುವೆರೆನ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಇಂಚ : ಪಗ್ಗು, ಬೇಸ, ಕಾರ್ತೆಲ್, ಆಟಿ, ಸೋಣೊ, ನಿರ್ನಾಲ, ಬೊಂತೆಲ್, ಜಾರ್ದೆ, ಪೆರಾರ್ದೆ, ಪೊನ್ನಿ, ಮಾಯಿ, ಸುಗ್ಗಿ.<ref>{{Cite news |url=https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |title=ತುಳು ಭಾಷೆದ ಪೊರ್ಲು . |date=20 June 2013 |work=Vani Hegde's Blog |access-date=2026-05-29 |language=en-US |archive-date=2015-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229054724/https://vanihegde.wordpress.com/2013/06/20/9220/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" |- ! ಸಂಕ್ಯೆ !! ತಿಂಗೊಲು !! ಕನ್ನಡ ತಿಂಗೊಲು !! ಆಚರಣೆಲು !! [[ಗಾದೆಲು]] |- | ೦೧ || [[ಪಗ್ಗು]] || ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ || [[ಬಿಸು ಪರ್ಬ]], ಕೈಬಿತ್ತ್ ದೀಡುನೆ, ನೇಜಿ ಪಾಡುನೆ || |- | ೦೨ || [[ಬೇಸ]]|| ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ || [[ಪತ್ತನಾಜೆ]] || |- | ೦೩ || [[ಕಾರ್ತಿಂಗೊಲು|ಕಾರ್ತೆಲ್/ಕಾರ್ತ್ಯೊಲ್]] || ಮೇ-ಜೂನ್ || ಗುರುಕಾರ್ನೆರೆಗ್ ಬಲಸುನೆ || |- | ೦೪ || [[ಆಟಿ]] || ಜೂನ್-ಜುಲೈ || [[ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ|ಆಟಿಕಲೆಂಜೆ]] [[ನಲಿಕೆ]],[[ಆಟಿ ಕುಲ್ಲುನು]] || ಆಟಿದ ಬರ್ಸೊಗ್ ಆನೆದ ಬೆರಿ ಪುಡಾವು |- | ೦೫ || ಸೋಣ || ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ || [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] || ಆಟಿ ಆಡೊಂದು ಪೋಪುಂಡು ಸೋಣ ಓಡೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು |- | ೦೬ || [[ನಿರ್ನಾಲೊ|ನಿರ್ನಾಲ]] || ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ || || |- | ೦೭ || [[ಬೊಂತ್ಯೊಲು]] || ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ || || |- | ೦೮ || [[ಜಾರ್ತೆ|ಜಾರ್ದೆ]] || ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವಂಬರ || || |- | ೦೯ || [[ಪೆರಾರ್ದೆ]] || ನವಂಬರ-ದಶಂಬರ || || |- | ೧೦ || [[ಪೊನ್ನಿ]] || ದಶಂಬರ-ಜನವರಿ || || |- | ೧೧ || [[ಮಾಯಿ]] || ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ || [[ಕರ್ಂಗೋಲು|ಕರಂಗೋಲು]] [[ನಲಿಕೆ]] || |- | ೧೨ || [[ಸುಗ್ಗಿ]] || ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ || [[ಸುಗ್ಗಿ|ಸುಗ್ಗಿ ನಲಿಕೆ]], [[ಕಂಗಿಲು]] || |} == ನಂಬಿಕೆ == * '''ಸೋಣದ ಜೋಗಿ''' : ನಲಿಕೆದಕುಲು ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು [[ಸೋಣದ ಜೋಗಿ]] ಯೇಸೊಡು ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಮಾರಿ ಗಿಡತೊಂದು ಪೋಪುನ ಆಚರಣೆ * '''ಸೋನ ಸನಿಯಾರೊ''' : ಸೋಣೊಡು ಸೋಣೊ ಸನಿಯಾರ ಉನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣದೀಪ''' : ಸೋನ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆ ಚಾವಡಿಡ್ ದೀಪೊ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ. * '''ಸೋಣ ನಡಾವಳಿ''' : ಸೋನೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೂತೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಆರಾಧನಾ ನಡಾವಳಿ. ಧರ್ಮನಡಾವಳಿ. * '''ಸೋಣದ ಪುಣ್ಣಮೆ''' : ಸೋಣ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬರ್ಪುನ [[ಪುಣ್ಣಮೆ]] ಇಸೇಸೊ ಆಯಿನವು. ಬಲೀಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಬರ್ಪೆ ಪನ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಒಂಜಿ ಸೋಣ ಪುಣ್ಣಮೆ. * '''ಸೋಣದ ಪೂ''' : ಸೋಣೊ ತಿಂಗೊಲುಡು ಅರಳುನ ಒಂಜಿ ಪೂವುಗು '''ಸೋಣಪ್ಪೂ''' ಪನ್ಪೆರ್ *'''ಸೋಣತ ಮದಿಮಾಲ್''' : ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ. ಅಟಿ ಬಂಞತ ತಿಂಗೊಲು ಅಯಿತ್ ಬುಕ್ಕ ಬರ್ಪಿ ತಿಂಗೊಲು ಪೊರ್ಲು ಮದಿಮಾಲ್‌ಂದ್ ಅದುಪ್ಪು, == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಆರಾಧನೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ತಿಂಗೊಲು]] 2z2odoa1ifcxdn6adw8sy26zruvayzv 4 6742 361230 361110 2026-06-08T21:29:56Z MediaWiki message delivery 407 /* Tech News: 2026-24 */ಪೊಸ ವಿಭಾಗ 361230 wikitext text/x-wiki {{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು|alpha=yes| [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲೆನ ಪುಟೊ. |ವಿಪಿ:ಚಾ|ವಿಪಿ:ಚಾತಾಸು}} {{Archive box| {{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ (ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು)|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}} *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು ಪುಟೊತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]] }} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__<div id="below_toc"></div> [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]] [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]] {{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config |archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿಲು/ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)s |algo = old(30d) |counter = 1 |archiveheader = |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 2 |key = 5ba48e49ae85ef53ec35cbf6eec6ff38 }}</noinclude> {{clear}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೫೦, ೧೨ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೫೧, ೧೯ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೩:೨೨, ೨೬ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೩೮, ೨ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೫೯, ೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> 720d461528noowc4xszopupfwvo19ed 0 15345 361234 212686 2026-06-09T05:37:37Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 361234 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಭವಾನಿ | image = | imagesize = | caption = | | | birth_place = [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಭಾರತ]]<ref>{{cite web |title=Bhavani (Actress) Age, Height,Net Worth & Bio |url=https://www.celebrityhow.com/bhavani-actress/ |website=CelebrityHow |accessdate=20 March 2020 |date=29 March 2019 |archivedate=20 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320075033/https://www.celebrityhow.com/bhavani-actress/ |url-status=dead }}</ref> | death_date = | death_place = | othername = | | years_active = ೧೯೭೪ - | occupation = ನಟಿ | residence = ಚೆನ್ನೈ | spouse = ರೇಘು ಕುಮಾರ್(deceased) | children= ಭವಿತಾ, ಭಾವನಾ | religion = | website = }} '''ಭವಾನಿ''' ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ೧೯೭೦ರ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮಲಯಾಳಂ, ಕನ್ನಡ, [[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]] ಬುಕ್ಕ ತೆಲುಗು ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಸುಮಾರ್ ೭೫ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಅಬಿನಯ ಮಲ್ದೆರ್. ಕನ್ನಡದ '''[[ಬೂತಯ್ಯನ ಮಗ ಅಯ್ಯು]]'''(೧೯೭೪) ಬುಕ್ಕ '''[[ಮಾಂಗಲ್ಯ ಬಂಧನ]]'''(೧೯೭೬) ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಅಬಿನಯ ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಮೇರ್ ಮಲಯಾಳಂದ ''ಲೀಸಾ''<ref>{{cite web |title=Lisa |url=https://www.imdb.com/title/tt0271040/ |accessdate=20 March 2020}}</ref>(೧೯೭೮), ''ಅನುಪಲ್ಲವಿ''<ref>{{cite web |title=Bhavani HD Movies |url=https://www.youtube.com/channel/UCgFyj4ZYwFOhaosUvrYne_w |website=YouTube |accessdate=20 March 2020 |language=en}}</ref>(೧೯೭೯) ಬುಕ್ಕ '''ಸರಸ್ವತೀಯಾಮಂ'''(೧೯೮೦) ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಮಲ್ದಿನ ಅಬಿನಯೊಗ್ ಮೆರೆನ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಗುರುತಿಸಾವೆರ್. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನೊ == ಮಲಯಾಳಂ ನಿರ್ಮಾಪಕೆ ಬುಕ್ಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕೆ ಆಯಿನ '''ರಘು ಕುಮಾರ್''' ಮೆರೆನ್ ೧೯೭೯ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿನ ಭವಾನಿ ಮೆರೆಗ್ ಭಾವನಾ ಬುಕ್ಕ ಭವಿತಾ ಪುದರ್ ದ ರಡ್ಡ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೆರೆನ ಕಂಡನಿ ರಘು ಕುಮಾರ್ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦, ೨೦೧೪ ನೇ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ತೀರಿಯೆರ್.<ref>{{cite web|last1=BhavaniOccupationMusician|first1=Birth name Reghu Kumar VarmaSpouse|last2=Bhavana|first2=composerMovies DheeraName Reghu KumarChildren|last3=July 1953Kozhikode|first3=BhavithaRole Musical composerBorn 13|last4=classical|first4=KeralaGenres Indian|last5=classical|first5=Hindustani|last6=classical|first6=Carnatic|last7=Fusion|first7=World|last8=Tabla|first8=Indian film musicInstruments|last9=India|first9=vocalsLabels HMV|last10=India|first10=B. M. G.|last11=February 20|first11=Ranjini CassettesDied|last12=Puthenchery|first12=ChennaiAlbums AaryanSimilar People Gireesh|last13=Kiriyath|first13=Balu|last14=Venu|first14=Nedumudi|title=Reghu Kumar - Alchetron, The Free Social Encyclopedia|url=https://alchetron.com/Reghu-Kumar|website=Alchetron.com|accessdate=8 March 2024|date=18 August 2017}}</ref> == ಭವಾನಿ ಮೇರ್ ನಟನೆ ಮಲ್ದಿನ ಸಿನಿಮೊದ ಪಟ್ಟಿ == ==== ಮಲಯಾಳಂ ==== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಸ ! ಚಿತ್ರೊ ! ಪಾತ್ರೊ ! ನಿರ್ದೇಸನ ! ಭೂಮಿಕೆ |- | ೧೯೭೮ || ''ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಂ'' || || ಶಶಿಕುಮಾರ್ || [[ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್]], ಎಂ.ಜಿ.ಸೋಮನ್ |- | ೧೯೭೮ || ''ನಿನಕ್ಕು ‍ಞಾನುಮ್ ಎನಿಕ್ಕು ನೀಯುಮ್'' || || ಶಶಿಕುಮಾರ್ || [[ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್]], ವಿಧುಬಾಲ |- | ೧೯೭೮ || ''ಪಿಚಿಪ್ಪೂ'' || || ಪಿ.ಗೋಪಿಕುಮಾರ್ || ಪಿ.ಭಾಸ್ಕರನ್, ಸುಕುಮಾರಿ, ಸುಕುಮಾರನ್, ವಿಧುಬಾಲ |- | ೧೯೭೮ || ''ಲೀಸಾ'' || || ಬೇಬಿ || [[ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್]], ಜಯನ್, ಜಯಭಾರತಿ |- | ೧೯೭೮ || ''ಸ್ತ್ರೀ ಒರು ದುಃಖಂ'' || || ಬೇಬಿ || ವಿಧುಬಾಲ, ಮುರಳಿಮೋಹನ್ |- | ೧೯೭೯ || ''ಅನುಪಲ್ಲವಿ'' || || ಬೇಬಿ || ಜಯನ್, ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ, ರವಿಕುಮಾರ್, ಸೀಮಾ |- | ೧೯೭೯ || ''ಚೂಲ'' || || ಶಶಿಕುಮಾರ್ || ಎಂ.ಜಿ.ಸೋಮನ್ |- | ೧೯೭೯ || ''ನೀಲ ತಾಮರಂ'' || || ಯೂಸುಫ್ ಅಲಿ ಕೆಚೇರಿ || ರವಿಕುಮಾರ್, [[ಅಂಬಿಕಾ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಅಂಬಿಕಾ]] |- | ೧೯೭೯ || ''ಪಂಬರಂ'' || || ಬೇಬಿ || [[ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್]], [[ಶುಭಾ]] |- | ೧೯೭೯ || ''ಮಾಮಾಂಕಂ'' || || ಅಪ್ಪಚಾನ್|| [[ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್]], [[ಕೆ.ಆರ್.ವಿಜಯಾ]], ಜಯನ್, [[ಅಂಬಿಕಾ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಅಂಬಿಕಾ]] |- | ೧೯೭೯ || ''ಮೋಚನಂ'' || || ತೊಪ್ಪಿಲ್ ಭಾಸಿ || ಜಯನ್, ಜಯಭಾರತಿ, ಸುಕುಮಾರನ್, ಉನ್ನಿ ಮೇರಿ |- | ೧೯೭೯ || ''ವಾಲೆಡುತವನ್ ವಾಳಾಲ್'' || || ಕೆ.ಜಿ.ರಾಜಶೇಖರನ್ || [[ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್]], ವಿಧುಬಾಲ, ಪ್ರಮೀಳಾ, ಉನ್ನಿಮೇರಿ |- | ೧೯೭೯ || ''ಸರ್ಪಂ'' || || ಬೇಬಿ || [[ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್]], ವಿಧುಬಾಲ, ಜಯನ್, ಸೀಮಾ, ರವಿಕುಮಾರ್ |- | ೧೯೮೦ || ''ಮುತ್ತುಚಿಪ್ಪಿಕಳ್'' || || ಹರಿಹರನ್ || [[ಮಧು]], ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ |- | ೧೯೮೦ || ''ಸರಸ್ವತೀಯಾಮಂ'' || || ಮೋಹನ್ ಕುಮಾರ್|| ಎಂ.ಜಿ.ಸೊಮನ್ |}<ref>{{cite web|title=ಭವಾನಿ ಅಭಿನಯದ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|url=http://www.malayalachalachithram.com/movieslist.php?tot=18&a=8506&p=1|publisher=ಮಲಯಾಳಚಲಚಿತ್ರಂ.ಕಾಮ್}}</ref> ====ತಮಿಳು==== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಸ ! ಚಿತ್ರೊ ! ಪಾತ್ರೊ ! ನಿರ್ದೇಸನ ! ಭೂಮಿಕೆ |- | ೧೯೭೮ || ''ಉಳೈಕ್ಕುಮ್ ಕಾರಂಗಳ್'' || || ಕೆ.ಶಂಕರ್|| [[ಎಂ.ಜಿ.ಆರ್]], ಲತಾ |- | ೧೯೭೬ || ''ಭದ್ರಕಾಳಿ'' || || ಎ.ಸಿ.ತ್ರಿಲೋಗಚಂದರ್ || ಶಿವಕುಮಾರ್, ರಾಣಿಚಂದ್ರ |- | ೧೯೭೮ || ''ಅವಳ್ ಒರು ಪಚೈ ಕುಳಂದೈ'' || || ಎಸ್.ಸಿ.ಶೇಖರ್ || ವಿಜಯಕುಮಾರ್ |} ====ಕನ್ನಡ==== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಸ ! ಚಿತ್ರೊ ! ಪಾತ್ರೊ ! ನಿರ್ದೇಸನ ! ಭೂಮಿಕೆ |- | ೧೯೭೪ || ''[[ಬೂತಯ್ಯನ ಮಗ ಅಯ್ಯು]]'' || || [[ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ]] || [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]], [[ಲೋಕೇಶ್]], [[ಎಲ್.ವಿ.ಶಾರದಾ]] |- | ೧೯೭೫ || ''ಒಂದೇ ರೂಪ ಎರಡು ಗುಣ'' || || [[ಎ.ಎಂ.ಸಮೀಯುಲ್ಲಾ]] || [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]], [[ಚಂದ್ರಕಲಾ]] |- | ೧೯೭೫ || ''ಕಳ್ಳ ಕುಳ್ಳ'' || || [[ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ದಾಸ್]] || [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]], [[ದ್ವಾರಕೀಶ್]], [[ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ]] |- | ೧೯೭೫ || ''[[ಕೂಡಿ ಬಾಳೋಣ]]'' || || [[ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್]] || [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] |- | ೧೯೭೫ || ''ನಾಗಕನ್ಯೆ'' || ||[[ಎಸ್.ವಿ.ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್ ಬಾಬು]] || [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] |- | ೧೯೭೫ || ''ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ'' || ||[[ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] || [[ಉದಯಕುಮಾರ್]], [[ಕಲ್ಪನಾ]], [[ದ್ವಾರಕೀಶ್]] |- | ೧೯೭೬ || ''ಅಪೂರ್ವ ಕನಸು'' || || ಪಿ.ಬಾಲಚಂದರ್ || [[ಶ್ರೀನಾಥ್]] |- | ೧೯೭೬ || ''ಮಾಂಗಲ್ಯ ಬಂಧನ'' || || ವಿಜಯಸತ್ಯಂ || [[ಜಯಂತಿ]], ಬಸಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಟಿಲ್ |- | ೧೯೭೭ || ''[[ಶನಿಪ್ರಭಾವ]]'' || || ರತ್ನಾಕರ್-ಮಧುಸೂಧನ್ || [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]], [[ಬಿ.ಸರೋಜಾದೇವಿ]] |- | ೧೯೭೭ || ''[[ಸಹೋದರರ ಸವಾಲ್]]'' || || [[ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ದಾಸ್]] || [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]], [[ರಜನೀಕಾಂತ್]], [[ಕವಿತಾ]] |- | ೧೯೭೮ || ''[[ವಂಶಜ್ಯೋತಿ]]'' || || ಎ.ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ || [[ಕಲ್ಪನಾ]], [[ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]], [[ಲೋಕೇಶ್]] |}<ref>{{cite web|title=ಭವಾನಿ ಅಭಿನಯದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|url=http://chiloka.com/celebrity/bhavani/filmography|publisher=ಚಿಲೋಕ.ಕಾಮ್}}</ref> == ದಾರವಾಹಿಲು == * [[:en:Bhagyadevatha (TV series)|ಭಾಗ್ಯದೇವತ]] - [[ಮಲಯಾಳಂ]] * ಮತಾರಂ - [[ತಮಿಳು]] * ಪಾರಿಜಾತ - [[ಕನ್ನಡ]] * ನಿನ್ನೆ ಪೆಲ್ಲಾಡತಾ - [[ತೆಲುಗು]] * ಪಾರ್ವತಿ - [[ಮಲಯಾಳಂ]] * ವಸಂತಂ- ತಮಿಳು * ಮುತಾರಂ - ತಮಿಳು * ದೈವಮಗಳ್ - ತಮಿಳು * ವಲ್ಲಿ - ತಮಿಳು * ಅಕ್ಕ ತಂಗೈ- ತಮಿಳು * ಅಭಿರಾಮಿ- ತಮಿಳು * [[:en:Kalyana Parisu (TV series)|ಕಲ್ಯಾಣ ಪರಿಸು]] - ತಮಿಳು * [[:en:Ilavarasi (TV series)|ಇಲ್ಲವರಸೈ]] - ತಮಿಳು * [[:en:Mundhanai Mudichu (2010 TV series)|ಮುಂದಾನೈ ಮುದಿಚು]] - [[ತಮಿಳು]] * ಸುಂದರಕಂದಾ - [[ತೆಲಗು]] * ವಿವಾಹಿತ - ಮಲಯಾಳಂ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಪೊಂಜೊವುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024]] 1yqbo5i2ykx3538r8jlnk5w3jmqokfp 0 22921 361231 351043 2026-06-09T01:03:56Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 361231 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್ | image =File:Sadia Ayman 2 Meril Prothom Alo Awards 2025.jpg | caption = 2025 ಟ್ ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್ | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1999|3|17}} | native_name = ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್ | birth_place = ಬಾರಿಸಲ್, [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]<ref>{{Cite web |script-title=bn:আয়মান সাদিকের সঙ্গে সাদিয়া আয়মানের কী সম্পর্ক |url=https://thedailycampus.com/personality/143044/%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95 |access-date=2024-09-26 |website=thedailycampus.com |language=bn |archivedate=2024-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206232614/https://thedailycampus.com/personality/143044/%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95 |url-status=dead }}</ref> | education = ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊ | occupation = {{hlist|ಅಭಿನೇತ್ರಿ|ಮಾಡೇಲ್}} | years_active = 2019–ಇದನೆಟ್ಟ }} '''ಫಾತಿಮಾ ತಸ್ನಿಮ್ ಸಾದಿಯಾ''' (ಪುಟ್ಟು ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೯) ಒರಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಟಿ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮಾಡೆಲ್. ಆರ್ನ ವೇದಿಕೆದ ಪುದರ್ "ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್"ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಆರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಟಾಕ್ ಶೋಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿಲೆಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೨೦೧೯ಡ್, ಟು ಬಿ ವೈಫ್ ಪನ್ಪಿನ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಾಟಕೊಡು ಆರ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 2022ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ 'ಮಾಯಶಾಲಿಕ್' ವೆಬ್ ಸೀರಿಸ್ ಗ್ ಬಿಸಿಆರ್ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸಬರ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. 2024ಡ್, ಘಿಯಾಸ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಸೆಲಿಮ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ಕಜೋಲ್ರೇಖಾ ಚಿತ್ರೊಡು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಚಿತ್ರರಂಗೊಡು ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Cite news |script-title=bn:সাদিয়া আয়মানের প্রথম সিনেমা |url=https://www.dailyjanakantha.com/entertainment/news/709437 |access-date=2024-09-26 |work=Janakantha |language=bn}}</ref> ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಬ್ರಾಂಡ್ 'ಬೊರೊ ಪ್ಲಸ್' ದ 'ಬೊರೊ ಪ್ಲಸ್ ನೀಮ್ ಫೇಸ್ವಾಶ್' ದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್. ಆರ್ [[ಶಿಯೋಮಿ|ಶಿಯೋಮಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆದ್ ಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>{{Cite web |date= September 2024|title=নতুন রূপে হাজির হলেন সাদিয়া আয়মান |url=https://www.kalerkantho.com/online/entertainment/2024/09/22/1427871 |access-date=2024-12-17 |website=[[Kaler Kantho]]}}</ref> ==ಆದಿ ಜೀವನ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ== ಅಯ್ಮನ್ ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೮ಡ್ ಬರಿಶಾಲ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವೆರ್.<ref name="Sadia Ayman's birthday today">{{Cite news |date=March 2024 |title=Sadia Ayman's birthday today |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/739634 |access-date=2024-09-26 |work=Daily Sun |language=en |archive-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926133735/https://www.daily-sun.com/printversion/details/739634 |url-status=dead }}</ref> ಅವಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="in">{{Cite news |script-title=bn:সাদিয়া আয়মান সম্পর্কে! |url=https://www.kalerkantho.com/print-edition/ronger-mela/2022/12/22/1215038|access-date=2024-09-26 |work=Kaler Kantho |date=December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222180726/https://www.kalerkantho.com/print-edition/ronger-mela/2022/12/22/1215038 |archive-date=22 February 2025 |language=bn}}</ref> == ನಟನೆದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಐಮಾನ್ 2019ಡ್ ಇಮ್ರಾಲ್ ರಫತ್ ನಿರ್ದೇಶನೊಡು "ಟು ಬಿ ವೈಫ್" ಪನ್ಪಿನ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಾಟಕೊಡು ತನ್ನ ನಟನೆದ ಜೀವನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬುಗು "ಆಜ್ ಆಕಾಶೆ ಚಂದ್ ನೆಯಿ", "ಬೃಷ್ಟಿರ್ ಒಪೆಕ್ಖೈ", "ಹಾಶಿ", "ಮೆಡಿಸಿನ್ ಮ್ಯಾನ್", "ನೀರೆರ್ ಪಖಿ", "ತುಯಿ ಛರಾ ಮೋನ್ ಭಾಲೋ ನೆಯಿ", "ಸದಾ ಪೈರಾ" ಬುಕ್ಕೊ್ಕ "ಎಕ್ ತ ಛೇಲೆ ಮೋನಾರ್ ಆಂಜಿನಾಟೆ" ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಾಟಕೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="Sadia Ayman's birthday today"/> ೨೦೨೨ಡ್, 'ಮಾಯಶಾಲಿಕ್' (೨೦೨೨) ಚಿತ್ರೊಗು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​(ಬಿಸಿಆರ್ಎ) ಡ್ದ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಮರ್ಶಕೆರ್) - ೨೦೨೨ ಗ್ ಬಿಸಿಆರ್ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ೨೦೨೩ಡ್, ಬಂಗಾಳ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ವೆಬ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಶಾಪ್ನೋವುಕ್ (೨೦೨೩) ಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಮಸುಮ್ ಶಹ್ರಿಯಾರ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಬಯೋಸ್ಕೋಪ್ (ಲೈವ್ ಟಿವಿ) ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿನ ``ಕಬಡ್ಡಿ'' (೨೦೨೩) ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ಚೋರ್ಕಿಡ್ ``ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್'' (೨೦೨೩) ಪನ್ಪಿನ ಒಟಿಟಿ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಘಿಯಾಸುದ್ದೀನ್ ಸೆಲಿಂ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ``ಕಜೋಲ್ರೇಖಾ'' (2024) ಅರೆನ ಸುರುತ ಸಿನಿಮಾ.<ref name="Rahman">{{Cite news |last=Rahman |first=Akhlakur |date=2022-12-25 |title=Sadia soars |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/sadia-soars-3204031 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> == ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ == {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷೊ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ಟಿಪ್ಪಣಿಲು !ಉಲ್ಲೇಕೊಲು. |- |2024 |''ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ'' |ಜವಂದಿ ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ |ಸುರುತ ಚಿತ್ರ |<ref>{{Cite news |date=January 2024 |title=Sadia Ayman to make film debut with 'Kajol Rekha' |url=https://www.daily-sun.com/post/729465 |access-date=2024-09-26 |work=Daily Sun |language=en}}</ref> |- |2025 |''ಉತ್ಶೊಬ್'' |ಜೆಸ್ಮಿನ್ | |<ref>{{Cite web |title='সংবিধিবদ্ধ সতর্কীকরণ: পরিবার ছাড়া দেখা নিষেধ' |url=https://www.itvbd.com/entertainment/dhallywood/217630/%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A7%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A7-%E0%A6%B8%E0%A6%A4%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%80%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%A3-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A7%9C%E0%A6%BE-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%87%E0%A6%A7 |access-date=2025-05-31 |website=Independent Television |language=bn}}</ref><br><ref>{{Cite web |date=2025-05-14 |title=ঈদে মুক্তি পাবে এক সিনেমায় ১১ তারকার 'উৎসব' |url=https://ntvbd.com/entertainment/news-1556737 |access-date=2025-06-07 |website=ntvbd.com |language=en}}</ref> |} === ವೆಬ್ ಚಲನಚಿತ್ರ === {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷೊ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರೊ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಟಿಪ್ಪಣಿಲು !ಉಲ್ಲೆಕೊಲು. |- |2022 |''ಮಾಯಾಶಾಲಿಕ್'' |ಸಾರಾ |ಶಿಹಾಬ್ ಶಾಹೀನ್ |ಚೊಚ್ಚಲ ವೆಬ್‌ಫಿಲ್ಮ್ | |- |2023 | "ಶಾಪ್ನೋವುಕ್" |ಸುಮಿ |ಮಾಸುಮ್ ಶಹರಿಯಾರ್ | |<ref>{{Cite news |date=July 2023 |title=Manoj Pramanik, Sadia Ayman pair up for first time in drama |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/699555/favicon/favicon/bangla |access-date=2024-09-28 |work=Daily Sun |language=en}}</ref> |- |2024 |"ಬಿಭಾಬೋರಿ" |ನೀತು |ಟಿಟೊ ರೆಹಮಾನ್ | |<ref>{{Cite news |script-title=bn:দীপ্ত প্লেতে আসছে ভৌতিক গল্পে ওয়েব ফিল্ম 'বিভাবরী' |url=https://www.bhorerkagoj.com/entertainment/746324 |work=Bhorer Kagoj |language=bn |archive-date=2025-02-22 |access-date=2024-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222033131/https://www.bhorerkagoj.com/entertainment/746324 |url-status=dead }}</ref> |} === ವೆಬ್ ಸರಣಿಲು === {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷೊ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ನಿರ್ದೇಶಕ !OTT ವೇದಿಕೆಲು !ಟಿಪ್ಪಣಿಲು !ಉಲ್ಲೆಕೊಲು. |- | rowspan="3" |2023 |"ಕಬಡ್ಡಿ" |ಮೀರಾ |ರುಬಾಯೆತ್ ಮಹಮೂದ್ |ಬಯೋಸ್ಕೋಪ್ (ಲೈವ್ ಟಿವಿ) |ಚೊಚ್ಚಲ ವೆಬ್ ಸರಣಿ |<ref>{{Cite news |date=2023-01-07 |title=Dipjol-Misha ready to play 'Kabadi' |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/dipjol-misha-ready-play-kabadi-3214751 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> |- |"ಇಂಟರ್ನ್‌ಶೀಪ್" |ಮನಿಷಾ |ರೆಜಾರ್ ರೆಹಮಾನ್ |ಚೋರ್ಕಿ | |<ref>{{Cite news |date=2023-02-22 |title=Enroll for Chorki's 'Internsheep' tomorrow |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/enroll-chorkis-internsheep-tomorrow-3254491 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> |- |''ಪ್ರೊಕೊಲಿಟೊ'' |ಅಣ್ಣಾ |ಎಂಡಿ ಅಬಿದ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ |ಚೋರ್ಕಿ | |<ref>{{Cite news |date=2023-10-13 |title=Chorki's Halloween special 'Procholito' drops intriguing trailer |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/chorkis-halloween-special-procholito-drops-intriguing-trailer-3442121 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> |- |2025 |"ಬೋಹೀಮಿಯನ್ ಘೋರಾ" |ಶುಂಡೋರಿ |ಅಮಿತಾಭ್ ರೆಜಾ ಚೌಧರಿ |ಹೊಯ್ಚೊಯ್ | |<ref>{{Cite web |date=2025-05-11 |title='Bohemian Ghora' to hit screens with star-studded cast |url=https://www.tbsnews.net/splash/bohemian-ghora-hit-screens-star-studded-cast-1139586 |access-date=2025-06-01 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> |} == ದೂರದರ್ಶನ == {| class="wikitable" style="font-size:94%;" |+ !ವರ್ಷೊ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಟಿಪ್ಪಣಿಲು |- |2019 |ಟು ಬಿ ವೈ‍ಫ್ |ಇಮ್ರಾವುಲ್ ರಫತ್ | |- |2021 |''ಕೋಬ್ + ಕುಸುಮ್'' | |ಶೇತು ಆರಿಫ್ |<ref name="Daily Sun">{{Cite news |date=January 2024 |title=Shashwta Datta, Sadia Ayman in a drama after 3 years |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/728999 |access-date=2024-09-28 |work=Daily Sun |language=en}}</ref> |- | rowspan="3" |2022 |''ಫುಲ್ಲರ್ ನೇಮ್ ನೇಮ್'' | |ಮಿಜಾನೂರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್ | |- |''ನೊರೊ ಸಂಡರ್'' | |ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್ | |- |''ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಿನಿ'' | |ಇಶ್ತಿಯಾಕ್ ಅಹ್ಮದ್ ರುಮೆಲ್ | |- | rowspan="10" |2023 |''ದೂಬ್ ಶತಾರ್'' |ನೀತು |ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್ | |- |''ಡೂಬ್ ಶತಾರ್ 2'' |ನೀತು |ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್ | |- |''ಬಾಬುಯಿ ಪಖೀರ್ ಬಾಷಾ'' | |ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಸಾಜಿಬ್ | |- |''ಜೋಲ್ಟಿಯನ್'' | |ಛಾಯನಿಕಾ ಚೌಧರಿ | |- |''ಕೋಸ್ಟರ್ ನಾಮ್ ಮಾಯಾ'' | |ಪೋತಿಕ್ ಶಧನ್ | |- |''ದಿ ‌‍ಫಸ್ಟ್ ಕೇಸ್'' | |ಜಮಲ್ ಮಲಿಕ್ | |- |''ಚಿಥಿ'' | |ಪ್ರೀತಿ ದತ್ತ್ | |- |''ಚೊಡ್ಡೋಬೇಶಿ ತೋಮಯ್ ವಲೋಬಾಶಿ'' | |ನೂರ್ ಇಮ್ರಾನ್ ಮಿಥು | |- |''ಎಮೋನ್ ಏಕ್ತಾ ತುಮಿ ಚಾಯ್'' | |ಕೆ.ಎಂ. ಶೋಹಾಗ್ ರಾಣಾ | |- |''ಬ್ರಿಷ್ಟಿರ್ ಒಪೆಕ್‌ಖೈ'' | |ಎಲ್.ಆರ್. ಸೋಹೆಲ್ | |- | rowspan="16" |2024 |``ಹಶಿ'' |ನುಸ್ರತ್ ಜಹಾನ್ ಹಶಿ |ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೈನ್ ಸಾಜಿಬ್ | |- |''ಕೆಯು ಕೆಯು ತೇಕೆ ಜೈ'' | |ಶಿಶಿರ್ ಅಹ್ಮದ್ |<ref name="Daily Sun"/> |- |''ಆಜ್ ಕಲ್ ತುಮಿ ಅಮಿ'' | |ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಸಾಜಿಬ್ | |- |''ಶೇಷ್ ಪ್ರೊಹೋರ್ ತುಮಿ'' | |ಸೆಲಿಮ್ ರೆಜಾ | |- |''ಕಾಜೋಲ್ ಲೊಟ್ಟಾ'' |ಲೋಟಾ |ಶಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಕೀಬ್ | |- |''ಉಂದು ಜಾಗೊ.'' | |ಸದ್ನಾನ್ ರೋನಿ | |- |"ಪ್ರಿಯೋ ಲೈಲಿ" |ಲೈಲಿ |ಜಮಾಲ್ ಮಲ್ಲಿಕ್| |- |``ನೋಟುನ್ ಕೋರೆ ಗೋಲ್ಪೋ ಲೇಖಾ'' | |ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ | |- |"ವಲೋಬಶರ್ ಗೋಲ್ಪೋ" | |ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ | |- |"ಜೋಖೋನ್ ಟೋಖಾನ್" |ರಾಹಾ |ಮಿಜಾನುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್ | |- |``ಮೋನೆ ರಖ್ಬೋ'' |ಪಿಯಾಶಾ |ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ | |- |"ಶುಕ್ನೀರ್" |ದಶಾಂಶ |ಸಜಾದ್ ಹೊಸೈನ್ ಬಪ್ಪಿ | |- |"ಒಂಟರ್ ಒಂಟರ್" | |ಮಹ್ಮುದುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಹಿಮೆ | |- |"ವುಗಿ ಜುಗಿ ಫೈನಾನ್ಸ್" | |ಜುಬೇಯರ್ ಇಬ್ನ್ ಬಕರ್ | |- |''ಫುಲ್ ಹಟಾ ಶರ್ಟ್'' | |ಮಿಜಾನುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್ | |- |"ಮೊಮೊಟಾ" | |ತೋಪು ಖಾನ್ | |- |2025 |''9 ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸೋಂಧೇ'' |ಫಾತಿಮಾ |ತಿಹಾನ್ ಖಾನ್ | |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬುಕ್ಕೊ್ಕ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು == {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷೊ !ಪ್ರಶಸ್ತಿ !ವರ್ಗ !ಕೆಲಸ !ಫಲಿತಾಂಶ !ಉಲ್ಲೆಕೊಲು |- | rowspan="2" |2022 |ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವರದಿಗಾರೆರ ಸಂಘೊದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (BCRA) |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಆಯ್ಕೆಡು) |''ಮಾಯಾಶಾಲಿಕ್'' |{{Won}} |<ref name="Rahman"/> |- |ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು |ಪೊಸ ನಟಿ (ಟಿವಿ) |"ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಿನಿ" |{{Won}} |<ref>{{Cite web |title=Sadia Ayman won Bijoy TV present Bangladesh Excellence Awards 2022 for the drama "Prem Kahini" |url=https://x.com/Sadiaayman75/status/1684251355723235328 |website=X.Com}}</ref> |- |2024 |ಮೆರಿಲ್-ಪ್ರೋಥಮ್ ಅಲೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |''ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ'' |{{Nominated}} |<ref>{{Cite news |date=2024-09-11 |script-title=bn:মেরিল-প্রথম আলো পুরস্কার ২০২৪: চলচ্চিত্রে মনোনয়নপ্রাপ্ত সেরা আট নায়িকা |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/v84ve89htv |access-date=2024-09-28 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2025 ಲೇಕನ ಪುಟೊಕುಲು]] ey4emzh43lfisc8gpug0hkundlkescn 4 27136 361227 361194 2026-06-08T13:37:12Z Shreelatha.Halemane 6351 /* ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು */ 361227 wikitext text/x-wiki == ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು == #[[ಬಳಕೆದಾರೆ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:VASANTH S.N.|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೩೯, ೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) # [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೧:೫೯, ೩೧ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) # --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೨೭, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) #[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vikas shetty14|Vikas shetty14]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vikas shetty14|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೫೭, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Shreelatha.Halemane|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೦೭, ೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) 61v845xbl8fasqxg4pc3plypdwmo5z8 0 27172 361228 2026-06-08T14:34:54Z Shreelatha.Halemane 6351 ಪೊಸ ಲೇಕನೊ 361228 wikitext text/x-wiki == ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ == [[ಫೈಲ್:Arikkadi_fort.jpg|thumb|ಚರಿತ್ರೆ ಪನ್ಪುನ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ]] ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಡುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅತೀ ಪುರಾತನ ಕೋಟೆ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ.ಉಂದು ಕುಂಬಳೆಡುಪ್ಪುನ ಕಾರಣಗಾದ್ ಕುಂಬಳೆ ಕೋಟೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಈ ಕೋಟೆ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಟೆಡ್ದ್ ೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ದ ಗಿಟ್ಟ ಕುಂಬಿಳಾ ತುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರಿಯಾ ತುದೆತ್ತ ನಡುಟ್ಟುಂಡು.ಕೋಟೆದ ಗಿಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಹನುಮಂತನ ದೇವಸ್ಥಾನಲಾ ಉಂಡು.[https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/excavations-at-kumbla-fort-unearth-palace-hall/article7063107.ece] ಕೇರಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆದ ಒಂಜಿ ತಂಡ 2015ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಉತ್ಖನನೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸಭಾಂಗಣೊನು ನಾಡ್ದ್ ಪತ್ತ್ದೆರ್.ಉತ್ಖನನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಮಾಣೊದ ಛಾವಣಿದ ಟೈಲ್ ಲೆನ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಂಬಾರಿಕೆನ್, ಚೀನೀ ಕುಂಬಾರಿಕೆನ್, ಸೀಸದ ಗುಂಡುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಅಚ್ಚುನ್ ಲಾ ಕಂಡು ಕನತ್ದೆರ್. == ಕೋಟೆ ಓಳುಂಡು?ದಾದ ಮಾಂತ ಉಂಡು? == ಈ ಕೋಟೆ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬಳೆದ ಆರಿಕಾಡಿ ಗ್ರಾಮೊಡು ಉಂಡು. ಕೈತಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೈತಲ್ದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಕುಡ್ಲ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. == ಚರಿತ್ರೆ == ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಕೈಪಿಡಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಕೆಳದಿ, ಇಕ್ಕೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಡ್ನೂರುಡು ರಾಜಧಾನಿ ಇತ್ತಿನ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕೆರ್ (೧೫೦೦-೧೭೬೩) ಕೇರಳೊದ ಹೊಸದುರ್ಗ-ಕಾಸರಗೋಡು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆಲವು ಕೋಟೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಲೆ ಪ್ರಕಾರ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆನ್ ಇಕ್ಕೇರಿದ ಹಿರಿಯ ವೆಂಕದಪ್ಪ ನಾಯಕೆರ್ 1608ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್, ಈ ಕೋಟೆನ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು.ಕುಂಬುಲ ವಂಶೊದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಗಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನನೊಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಗೆಲಾ ಉಂಡು.ಕೆಳದಿ ರಾಜೆರ್ನಕ್ಕ್ಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪುನಗಾತ್ರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬತ್ತೆರ್ಂದ್ ಚರಿತ್ರೆಲು ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಸುಮಾರು ಯುದ್ಧಲಾ ಆತ್ಂಡ್ದ್ ತೆರಿಯುಂಡು.[https://grokipedia.com/page/arikady_fort] ಕೋಲತಿರಿ ರಾಜೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ಈ ಕೋಟೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಲತ್ತಿರಿ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊ ಕುಸಿ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರೆನ ಕೈಟ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಕೋಟೆಲೆನ್ ಪುನಃ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.[https://www.deccanherald.com/content/93735/vestige-glorious-past.html] ಕುಂಬಲೆರ್ದ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಕೋವಿಲಕಂನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಈ ಕೋಟೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್‌ಂದ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಕ್ಲೆನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬೆಡ್ನೋರ್ ದ ನಾಯಕೆರೆಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜೆ ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಆದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಯೆರ್.ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ಕೈಟ್ ಬೂರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನನ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ನ ಕೈಟ್ ಸೋತುದು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕೋಟೆ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬೂರ್ಂಡ್. == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ವಿನ್ಯಾಸ == [[ಫೈಲ್:Arikady_fort.jpg|thumb|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ]] ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ ಲಾಟ್ರೈಟ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪಾರೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕಟ್ಟ್ದೆರ್.ಡ್ರೆಸ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆನ್ ಮೂಲ ಅಂಶೊಲೆನ್ ರೂಪಿಸವೆರ್. ಈ ವಸ್ತುಲೆನ ಆಯ್ಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಮೃದ್ಧ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆದ ದೃಢವಾದ್ ಆಂಡಲಾ ಕಡಿಮೆ ರೂಪೊಗು ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ವಾಚ್ ಟವರ್, ಉಂದು ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ದೂರದ ಸಮುದ್ರೊನು ತೂಯೆರೆ ಒಂಜಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ಬಿಂದು ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಪೂರಕವಾದ್ ಮೂಲಭೂತವಾದ್ ಸುತ್ತುವರಿಸವುನ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು, ಉಂದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಅಲಂಕಾರೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪಂದೆ ಕೋಟೆದ ಪರಿಧಿನ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವುಂಡು. ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಗುಡ್ಡೆದ ಕಡಿಮೆ ಇಳಿಜಾರುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಸ್ಥಿರತೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು ಆವರಣೊದ ಉಳಯಿ ಒಂಜಿ ಅರಮನೆದ ಸಭಾಂಗಣೊನು ನಾಡ್ದ್ ಪತ್ತ್ದೆರ್, ಉಂದು ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಮೂಜಿ ವಿಭಾಗೊದ ಲೆಕ್ಕ ಉಂಡು. ಸುಮಾರ್ 3 x 10.5 ಮೀಟರ್ ಅಳತೆದ ಬೊಕ್ಕ ಡ್ರೆಸ್ಡ್ ಲ್ಯಾಟರಿಟಿಕ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ಸಭಾಂಗಣ ಕೋಟೆದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಯಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಈ ಕೋಟೆಗ್ ತಾಗ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಹನುಮಂತನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == 8bburmkn6diqzqik4zfbpvezqng0jjt 361238 361228 2026-06-09T09:55:13Z ChiK 1136 361238 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Arikkadi_fort.jpg|thumb|ಚರಿತ್ರೆ ಪನ್ಪುನ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ]] '''ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ''' ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಡುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅತೀ ಪುರಾತನ ಕೋಟೆ. ಉಂದು ಕುಂಬಳೆಡುಪ್ಪುನ ಕಾರಣಗಾದ್ ಕುಂಬಳೆ ಕೋಟೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಈ ಕೋಟೆ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಟೆಡ್ದ್ ೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ದ ಗಿಟ್ಟ ಕುಂಬಿಳಾ ತುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರಿಯಾ ತುದೆತ್ತ ನಡುಟ್ಟುಂಡು.ಕೋಟೆದ ಗಿಟ್ಟ ಒಂಜಿ ಹನುಮಂತನ ದೇವಸ್ಥಾನಲಾ ಉಂಡು.[https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/excavations-at-kumbla-fort-unearth-palace-hall/article7063107.ece] ಕೇರಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆದ ಒಂಜಿ ತಂಡ 2015ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಉತ್ಖನನೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸಭಾಂಗಣೊನು ನಾಡ್ದ್ ಪತ್ತ್ದೆರ್.ಉತ್ಖನನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಮಾಣೊದ ಛಾವಣಿದ ಟೈಲ್ ಲೆನ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಂಬಾರಿಕೆನ್, ಚೀನೀ ಕುಂಬಾರಿಕೆನ್, ಸೀಸದ ಗುಂಡುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಅಚ್ಚುನ್ ಲಾ ಕಂಡು ಕನತ್ದೆರ್. == ಕೋಟೆ ಓಳುಂಡು?ದಾದ ಮಾಂತ ಉಂಡು? == ಈ ಕೋಟೆ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬಳೆದ ಆರಿಕಾಡಿ ಗ್ರಾಮೊಡು ಉಂಡು. ಕೈತಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೈತಲ್ದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಕುಡ್ಲ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. == ಚರಿತ್ರೆ == ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಕೈಪಿಡಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕೊದ ಕೆಳದಿ, ಇಕ್ಕೇರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಡ್ನೂರುಡು ರಾಜಧಾನಿ ಇತ್ತಿನ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕೆರ್ (೧೫೦೦-೧೭೬೩) ಕೇರಳೊದ ಹೊಸದುರ್ಗ-ಕಾಸರಗೋಡು ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆಲವು ಕೋಟೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಲೆ ಪ್ರಕಾರ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆನ್ ಇಕ್ಕೇರಿದ ಹಿರಿಯ ವೆಂಕದಪ್ಪ ನಾಯಕೆರ್ 1608ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್, ಈ ಕೋಟೆನ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು.ಕುಂಬುಲ ವಂಶೊದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಗಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನನೊಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಗೆಲಾ ಉಂಡು.ಕೆಳದಿ ರಾಜೆರ್ನಕ್ಕ್ಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪುನಗಾತ್ರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬತ್ತೆರ್ಂದ್ ಚರಿತ್ರೆಲು ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಸುಮಾರು ಯುದ್ಧಲಾ ಆತ್ಂಡ್ದ್ ತೆರಿಯುಂಡು.[https://grokipedia.com/page/arikady_fort] ಕೋಲತಿರಿ ರಾಜೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ಈ ಕೋಟೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಲತ್ತಿರಿ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊ ಕುಸಿ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರೆನ ಕೈಟ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಕೋಟೆಲೆನ್ ಪುನಃ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.[https://www.deccanherald.com/content/93735/vestige-glorious-past.html] ಕುಂಬಲೆರ್ದ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಕೋವಿಲಕಂನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಈ ಕೋಟೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್‌ಂದ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಕಾಲೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಕ್ಲೆನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬೆಡ್ನೋರ್ ದ ನಾಯಕೆರೆಗ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜೆ ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಆದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಯೆರ್.ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ಕೈಟ್ ಬೂರ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನನ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ನ ಕೈಟ್ ಸೋತುದು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕೋಟೆ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬೂರ್ಂಡ್. == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ವಿನ್ಯಾಸ == [[ಫೈಲ್:Arikady_fort.jpg|thumb|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ]] ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ ಲಾಟ್ರೈಟ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಪಾರೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕಟ್ಟ್ದೆರ್.ಡ್ರೆಸ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆನ್ ಮೂಲ ಅಂಶೊಲೆನ್ ರೂಪಿಸವೆರ್. ಈ ವಸ್ತುಲೆನ ಆಯ್ಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಮೃದ್ಧ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆದ ದೃಢವಾದ್ ಆಂಡಲಾ ಕಡಿಮೆ ರೂಪೊಗು ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ವಾಚ್ ಟವರ್, ಉಂದು ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶ ಬೊಕ್ಕ ದೂರದ ಸಮುದ್ರೊನು ತೂಯೆರೆ ಒಂಜಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ಬಿಂದು ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಪೂರಕವಾದ್ ಮೂಲಭೂತವಾದ್ ಸುತ್ತುವರಿಸವುನ ಗೋಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು, ಉಂದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಅಲಂಕಾರೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪಂದೆ ಕೋಟೆದ ಪರಿಧಿನ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸವುಂಡು. ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಗುಡ್ಡೆದ ಕಡಿಮೆ ಇಳಿಜಾರುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾದ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಸ್ಥಿರತೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು ಆವರಣೊದ ಉಳಯಿ ಒಂಜಿ ಅರಮನೆದ ಸಭಾಂಗಣೊನು ನಾಡ್ದ್ ಪತ್ತ್ದೆರ್, ಉಂದು ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಮೂಜಿ ವಿಭಾಗೊದ ಲೆಕ್ಕ ಉಂಡು. ಸುಮಾರ್ 3 x 10.5 ಮೀಟರ್ ಅಳತೆದ ಬೊಕ್ಕ ಡ್ರೆಸ್ಡ್ ಲ್ಯಾಟರಿಟಿಕ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಈ ಸಭಾಂಗಣ ಕೋಟೆದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಯಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಈ ಕೋಟೆಗ್ ತಾಗ್ ದ್ ಒಂಜಿ ಹನುಮಂತನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == eopqmvqk5219pht6h4by3azwp2kdsex 1 27173 361229 2026-06-08T14:35:45Z Shreelatha.Halemane 6351 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 361229 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27174 361235 2026-06-09T06:22:51Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ತುಳುನಾಡ್''' ಭಾರತದ ಪಡಿಮರ ಕಡಲತೀರಡ್ ನೆಲೆನಿಂಡಿನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೆಲವ್ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಒಂದುದ... 361235 wikitext text/x-wiki '''ತುಳುನಾಡ್''' ಭಾರತದ ಪಡಿಮರ ಕಡಲತೀರಡ್ ನೆಲೆನಿಂಡಿನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೆಲವ್ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಒಂದುದುಂಡು. ತುಳುನಾಡ್ದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣೊಲು, ಸಮುದ್ರ ತೀರ, ತುದೆಕುಲು, ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟೊದ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ್ ಒಂದುದುಂಡು.<ref name="Tufail1">ತುಫೈಲ್ ಅಹ್ಮದ್, ''ತುಳುನಾಡಿನ ಬ್ಯಾರಿಗಳು'', ಪುಟ 1–5.</ref> == ಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ == ತುಳುನಾಡ್ ಪಡ್ಡಾಯಿದಂಚಿ ಅರೆಬಿ ಸಮುದ್ರೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊ ಕಡೆ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟೊಲೆನ ಮಧ್ಯೆ ನೆಲೆಉಂತುದುಂಡ್. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ಬಡಕಯಿಡ್ ಗಂಗಾವಳಿ ತುದೆಡ್ದ್ ತೆಂಕಯಿಡ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ (ಪಯ್ಯಸ್ವಿನಿ) ತುದೆ ತನಕ ವ್ಯಾಪಿಸುದುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಭೂರೂಪ == ತುಳುನಾಡ್ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೂಜಿ ಭಾಗೊಲಾದ್ ವಿಂಗಡಿಸರೆ ಆಪುಂಡು: * ಕಡಲ ತೀರೊದ ಸಮತಟ್ಟು ಆಯಿನ ಪ್ರದೇಶ * ಮಧ್ಯೊದ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಕೃಷಿತೊ ಪ್ರದೇಶ * ತೆಂಕಾಯಿ ಘಟ್ಟೊದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಹೆಚ್ಚ್ ಬರ್ಸ ಬೂರುನ ಕಾರಣೊ ಪಚ್ಚೆ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತ್ ಸಮೃದ್ಧ ಆದು ಉಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ತುದೆಕುಲು == ತುಳುನಾಡ್ದ ಜೀವನ ಮತ್ ಕೃಷಿಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಪುನ ಮಸ್ತ್ ತುದೆಕುಲು ಉಂಡು. ಅವುಲೆನ ಪೈಕಿ: * ನೇತ್ರಾವತಿ * ಗುರುಪುರ (ಫಾಲ್ಗುಣಿ) * ಸ್ವರ್ಣ * ಸೀತಾ * ಕುಮಾರಧಾರಾ * ಪಯ್ಯಸ್ವಿನಿ * ನಂದಿನಿ ಈ ತುದೆಕುಲು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ ಪುಟ್ಟುದು ಅರೆಬಿ ಕಡಲ್ಗ್ ಸೇರುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಹವಾಮಾನ == ತುಳುನಾಡ್ ಉಷ್ಣವಲಯೊದ ಬರ್ಸ ಆಧಾರಿತ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಆದುಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕಾಲೊಡ್ ಭಾರೀ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು. ಜೂನ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತನಕ ಬರ್ಸೊದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕ ಆಪುಂಡು. ಈ ಕಾರಣಡ್ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪುನ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾದುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತುಲು == ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಮಣ್ಣ್, ಬೊಕ್ಕ ಜಾಸ್ತಿ ಬರ್ಸೊದ ಕಾರಣ ತುಳುನಾಡ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಉಂಡು. ಬಾರ್, ಬಜ್ಜೈ, ತಾರಾಯಿ, ಪರುಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಮುಲ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಕುಲು. ತುದೆತ ದಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಕೃಷಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಅನುಕೂಲಕರವಾದುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ == ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ್ ಕಡಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟೊಲೆದ ನಡುಟು ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದುಲಾ ಬ್ಯಾರ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಕಡಲ್ದ ತೀರ ಬೊಕ್ಕ ತುದೆತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆರ್ಥಿಕವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾದ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಮಹತ್ವೊದ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿಲು == * ತುಫೈಲ್ ಅಹ್ಮದ್. ''ತುಳುನಾಡಿನ ಬಿಯಾರಿಗಳು''. ಉಡುಪಿ: ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಪುಟ 1–5. [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] 99xs8o3gk0xlcpsj08l4jumgvkdlaxq 361236 361235 2026-06-09T06:25:02Z Hariprasad Shetty10 6127 361236 wikitext text/x-wiki '''ತುಳುನಾಡ್''' ಭಾರತದ ಪಡಿಮರ ಕಡಲತೀರಡ್ ನೆಲೆನಿಂಡಿನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೆಲವ್ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಒಂದುದುಂಡು. ತುಳುನಾಡ್ದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣೊಲು, ಸಮುದ್ರ ತೀರ, ತುದೆಕುಲು, ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟೊದ ಗುಡ್ಡೆಲೆನ್ ಒಂದುದುಂಡು.<ref name="Tufail1">ತುಫೈಲ್ ಅಹ್ಮದ್, ''ತುಳುನಾಡಿನ ಬ್ಯಾರಿಗಳು'', ಪುಟ 1–5.</ref> [[File:Rice-paddy-cult-mangalore-thulunad-india.jpg|thumb|ತುಳುನಾಡ್ದ ಬಾರ್ ದ ಖಂಡ]] == ಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ == ತುಳುನಾಡ್ ಪಡ್ಡಾಯಿದಂಚಿ ಅರೆಬಿ ಸಮುದ್ರೊದ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊ ಕಡೆ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟೊಲೆನ ಮಧ್ಯೆ ನೆಲೆಉಂತುದುಂಡ್. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ಬಡಕಯಿಡ್ ಗಂಗಾವಳಿ ತುದೆಡ್ದ್ ತೆಂಕಯಿಡ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ (ಪಯ್ಯಸ್ವಿನಿ) ತುದೆ ತನಕ ವ್ಯಾಪಿಸುದುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಭೂರೂಪ == ತುಳುನಾಡ್ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೂಜಿ ಭಾಗೊಲಾದ್ ವಿಂಗಡಿಸರೆ ಆಪುಂಡು: * ಕಡಲ ತೀರೊದ ಸಮತಟ್ಟು ಆಯಿನ ಪ್ರದೇಶ * ಮಧ್ಯೊದ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಕೃಷಿತೊ ಪ್ರದೇಶ * ತೆಂಕಾಯಿ ಘಟ್ಟೊದ ಗುಡ್ಡೆದ ಪ್ರದೇಶ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಹೆಚ್ಚ್ ಬರ್ಸ ಬೂರುನ ಕಾರಣೊ ಪಚ್ಚೆ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತ್ ಸಮೃದ್ಧ ಆದು ಉಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ತುದೆಕುಲು == ತುಳುನಾಡ್ದ ಜೀವನ ಮತ್ ಕೃಷಿಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಪುನ ಮಸ್ತ್ ತುದೆಕುಲು ಉಂಡು. ಅವುಲೆನ ಪೈಕಿ: * ನೇತ್ರಾವತಿ * ಗುರುಪುರ (ಫಾಲ್ಗುಣಿ) * ಸ್ವರ್ಣ * ಸೀತಾ * ಕುಮಾರಧಾರಾ * ಪಯ್ಯಸ್ವಿನಿ * ನಂದಿನಿ ಈ ತುದೆಕುಲು ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟೊಲೆಡ್ದ ಪುಟ್ಟುದು ಅರೆಬಿ ಕಡಲ್ಗ್ ಸೇರುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಹವಾಮಾನ == ತುಳುನಾಡ್ ಉಷ್ಣವಲಯೊದ ಬರ್ಸ ಆಧಾರಿತ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರದೇಶ ಆದುಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕಾಲೊಡ್ ಭಾರೀ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು. ಜೂನ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತನಕ ಬರ್ಸೊದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕ ಆಪುಂಡು. ಈ ಕಾರಣಡ್ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪುನ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾದುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತುಲು == ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಮಣ್ಣ್, ಬೊಕ್ಕ ಜಾಸ್ತಿ ಬರ್ಸೊದ ಕಾರಣ ತುಳುನಾಡ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಉಂಡು. ಬಾರ್, ಬಜ್ಜೈ, ತಾರಾಯಿ, ಪರುಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಮುಲ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಕುಲು. ತುದೆತ ದಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಕೃಷಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಅನುಕೂಲಕರವಾದುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ == ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ್ ಕಡಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಘಟ್ಟೊಲೆದ ನಡುಟು ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದುಲಾ ಬ್ಯಾರ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಕಡಲ್ದ ತೀರ ಬೊಕ್ಕ ತುದೆತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆರ್ಥಿಕವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾದ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಮಹತ್ವೊದ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು.<ref name="Tufail1" /> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿಲು == * ತುಫೈಲ್ ಅಹ್ಮದ್. ''ತುಳುನಾಡಿನ ಬಿಯಾರಿಗಳು''. ಉಡುಪಿ: ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಪುಟ 1–5. [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] dcuiiibd42lj4n5d69fuhlwc35ohavw 1 27175 361237 2026-06-09T06:26:19Z Hariprasad Shetty10 6127 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 361237 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm