ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 2 24391 361269 361256 2026-06-11T12:06:39Z Hariprasad Shetty10 6127 361269 wikitext text/x-wiki = ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ = '''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್''' (1932) ತುಳುನಾಡುದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನ ಕಾರಣೊಡು “'''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣಿ'''” (Queen of Yakshagana) ಪಂದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾತೆರ್. ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗ್ ಮೀರಿನ ಕಲಾಸೇವೆಯೊಡನೆ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಮಲ್ಪುನೆ, ತುಳು ನಾಟಕೊಲೆ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ಪುನೆ ಮಲ್ಪಿನ ಇಂಚಿನ ಬಹುಮುಖ ಕಲಾವಿದರ್. ==ಹಿನ್ನಲೆಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ 1932ಡ್ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಜನ್ಮ ಪಡ್ದೆರ್. ಬಾಲಯೊಲೆ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೋಳ್ಯೂರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಬೆಳೆದೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭ್ಯಾಸನ ತಡವರಿ '''ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ''' ಅವರ ಬಳಿ ಪಡ್ದೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷಂಗಳೊಲೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಭಿನಯ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ ಭಾವಪ್ರಕಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ಗುರುತಿನ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೇವೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಸ್ತ್ರೀವೇಷಂಗಳೊಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿನ ಕಲಾವಿದರ್. ಸುಮಾರು ಆರು–ಏಳು ದಶಕಗ್ ಮೀರಿನ ಅವಧಿಯೊಲೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕಟೀಲು, ಕುಂದಾವು, ಕದ್ರಿ ಆಟ್ ಮತ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಮೇಳಗ್ ಸೇವೆ ಕೊಟ್ಟೆರ್. ಹಿರಿಯ ಬಾಳಿಪ ಭಾಗವತ, ಆಗಾರಿ ಭಾಗವತ, ಬೆಳಿಂಜ ಮೈಂದಪ್ಪ ರೈ, ಮಂಡೆಚ್ಚ ದಾಮೋದರ, ನೇಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ಟ, ಶೇಣಿ, ಸಮಗ, ಅಲಕೆ, ಬೋಳಾರ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರೊಡನೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರಗಳಾದ ದ್ರೌಪದಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ಸುಭದ್ರೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ದೇವಯಾನಿ ಮೊದಲಾದ ಪಾತ್ರಗ್ ಜೀವ ತುಂಬಿನ ಅಭಿನಯದ ಕಾರಣೊಡು ಅಯಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು. ತುಳು ನಾಟಕಗಳೊಲೆಯೂ ಅಯಿನ ಅಭಿನಯ ವಿಶೇಷ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಗೌರವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲನ್ ಪಡೆದೆರ್. * '''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' – ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf |title=Kolyur Ramachandra Rao - Sangeet Natak Akademi |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://yakshagana.com/%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%A3-%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/ |title=ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html |title=ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=Prajavani |access-date=11 June 2026}}</ref> * ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಂದ ಅನೇಕ ಸನ್ಮಾನೊಲು. == ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ == 2021ಡ್ ಅಯಿನ 90ನೇ ಜನ್ಮವರ್ಷದ ನೆನಪಾದ್ '''"ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ"''' ಪಂದ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ, ಉಡುಪಿ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅದೆ ಸಮಯೊಡು ಅಯಿನ ಜೀವನ ಮತ್ ಕಲಾಸಾಧನೆ ಕುರಿತಾದ '''"Queen of Yakshagana"''' ಜಾಲತಾಣ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ |title=ಶ್ರೀ ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ |publisher=Yakshadeepa |date=11 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷಕ್ ಪೊಸ ಆಯಾಮೊನು ಕೊಟ್ಟ ಕಲಾವಿದರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು. ಅಯಿನ ನಿಗರ್ವಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ ಕಲಾಪ್ರೀತಿ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರಿಗ್ ಆದರ್ಶವಾಯಿನೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಇತಿಹಾಸೊಲೆ ಅಯಿನ ಹೆಸರು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿನೆ.<ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2022/12/12/kolyuru-ramachandra/ |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ |publisher=Yakshadeepa |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://queenofyakshagana.com/about-him/ Queen of Yakshagana – About Him] * [https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html Yakshagana.in] * [https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf Sangeet Natak Akademi] * [https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ Yakshadeepa] * [https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html Prajavani] a38kfxmkgwrca6bucusp3i0eox9l36u 361282 361269 2026-06-12T03:03:47Z Hariprasad Shetty10 6127 361282 wikitext text/x-wiki = ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ = '''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್''' (1932) ತುಳುನಾಡುದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನ ಕಾರಣೊಡು “'''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣಿ'''” (Queen of Yakshagana) ಪಂದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾತೆರ್. ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗ್ ಮೀರಿನ ಕಲಾಸೇವೆಸ ಒಟ್ಟುಗು, ಯಕ್ಷಗಾನ, ತಾಳಮದ್ದಲೆಡುಲಾ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ಬಹುಮುಖ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರ್. ==ಹಿನ್ನಲೆಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ 1932ಡ್ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊಡು ಕಾಸರಗೋಡುದ ಕೋಳ್ಯೂರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಬೆಳೆದೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭ್ಯಾಸ '''ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ'''ಅರೆಡ ಕಲ್ತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷೊದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಭಿನಯ, ನೃತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಭಾವಪ್ರಕಟನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ಗುರುತುಡು ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೇವೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ಸುಮಾರು ಆಜಿ–ಏಳ್ ದಶಕೊಗ್ ಮೀರಿನ ಅವಧಿಡ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕಟೀಲು, ಕುಂಡಾವು, ಕದ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೇಳೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಂದೆರ್. ಮಲ್ಲ ಬಲಿಪ ಭಾಗವತೆರ್, ಅಗರಿ ಭಾಗವತೆರ್, ಬೆಳಿಂಜ ಮೈಂದಪ್ಪ ರೈ, ಮಂಡೆಚ್ಚ ದಾಮೋದರ, ನೇಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ಟ, ಶೇಣಿ, ಸಾಮಗ, ಅಳಕೆ, ಬೋಳಾರ ಅಂಚಿನ ಅವೇತೋ ಕಲಾವಿದೆರ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ರಂಗಸ್ಥಳೊಡು ವೇಷ ಮಂದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> ಗಂಭೀರ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರೊಲಾಯಿನ ದ್ರೌಪದಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ಸುಭದ್ರೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ದೇವಯಾನಿ ಅಂಚಿನೊ ಅವೆತೋ ಪಾತ್ರಗ್ ಜೀವ ತುಂಬುದಿನ ಅಭಿನಯೊ ಕೊರಿನ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಗೌರವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರರೆಗ್ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದೆರ್. * '''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' – ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf |title=Kolyur Ramachandra Rao - Sangeet Natak Akademi |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://yakshagana.com/%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%A3-%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/ |title=ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html |title=ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=Prajavani |access-date=11 June 2026}}</ref> * ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಬೊಕ್ಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ದು ಅವೆತೋ ಸನ್ಮಾನೊಲು ಅರೆನ ಪಾಲುಗು ತಿಕ್ಕುದುಂಡು. == ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ == 2021ಡ್ ಅಯಿನ 90ನೇ ಜನ್ಮವರ್ಷೊದ ನೆನಪಾದ್ '''"ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ"''' ಪಂದ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ, ಉಡುಪಿ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವ್ವೆ ಸಮಯೊಡು ಅಯಿನ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಸಾಧನೆ ಕುರಿತಾಯಿನ '''"Queen of Yakshagana"''' ಜಾಲತಾಣ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ |title=ಶ್ರೀ ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ |publisher=Yakshadeepa |date=11 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷೊಗ್ ಪೊಸ ಆಯಾಮೊನು ಕೊರಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು. ಆರ್ ನಿಗರ್ವಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಶಿಸ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತೆದ ಪೀಳಿಗೆಕ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಆದರ್ಶವಾತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಇತಿಹಾಸೊಡೆ ಅರೆನ ಪುದರು ಶಾಶ್ವತವಾಯಿನ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಾನೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2022/12/12/kolyuru-ramachandra/ |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ |publisher=Yakshadeepa |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://queenofyakshagana.com/about-him/ Queen of Yakshagana – About Him] * [https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html Yakshagana.in] * [https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf Sangeet Natak Akademi] * [https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ Yakshadeepa] * [https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html Prajavani] q51t5zextp7ppt8hd97g65cyzrurfh5 361283 361282 2026-06-12T03:04:11Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ */ 361283 wikitext text/x-wiki = ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ = '''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್''' (1932) ತುಳುನಾಡುದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನ ಕಾರಣೊಡು “'''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣಿ'''” (Queen of Yakshagana) ಪಂದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾತೆರ್. ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗ್ ಮೀರಿನ ಕಲಾಸೇವೆದ ಒಟ್ಟುಗು, ಯಕ್ಷಗಾನ, ತಾಳಮದ್ದಲೆಡುಲಾ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ಬಹುಮುಖ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರ್. ==ಹಿನ್ನಲೆಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ 1932ಡ್ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊಡು ಕಾಸರಗೋಡುದ ಕೋಳ್ಯೂರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಬೆಳೆದೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭ್ಯಾಸ '''ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ'''ಅರೆಡ ಕಲ್ತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷೊದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಭಿನಯ, ನೃತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಭಾವಪ್ರಕಟನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ಗುರುತುಡು ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೇವೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ಸುಮಾರು ಆಜಿ–ಏಳ್ ದಶಕೊಗ್ ಮೀರಿನ ಅವಧಿಡ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕಟೀಲು, ಕುಂಡಾವು, ಕದ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೇಳೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಂದೆರ್. ಮಲ್ಲ ಬಲಿಪ ಭಾಗವತೆರ್, ಅಗರಿ ಭಾಗವತೆರ್, ಬೆಳಿಂಜ ಮೈಂದಪ್ಪ ರೈ, ಮಂಡೆಚ್ಚ ದಾಮೋದರ, ನೇಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ಟ, ಶೇಣಿ, ಸಾಮಗ, ಅಳಕೆ, ಬೋಳಾರ ಅಂಚಿನ ಅವೇತೋ ಕಲಾವಿದೆರ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ರಂಗಸ್ಥಳೊಡು ವೇಷ ಮಂದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> ಗಂಭೀರ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರೊಲಾಯಿನ ದ್ರೌಪದಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ಸುಭದ್ರೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ದೇವಯಾನಿ ಅಂಚಿನೊ ಅವೆತೋ ಪಾತ್ರಗ್ ಜೀವ ತುಂಬುದಿನ ಅಭಿನಯೊ ಕೊರಿನ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಗೌರವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರರೆಗ್ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದೆರ್. * '''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' – ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf |title=Kolyur Ramachandra Rao - Sangeet Natak Akademi |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://yakshagana.com/%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%A3-%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/ |title=ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html |title=ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=Prajavani |access-date=11 June 2026}}</ref> * ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಬೊಕ್ಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ದು ಅವೆತೋ ಸನ್ಮಾನೊಲು ಅರೆನ ಪಾಲುಗು ತಿಕ್ಕುದುಂಡು. == ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ == 2021ಡ್ ಅಯಿನ 90ನೇ ಜನ್ಮವರ್ಷೊದ ನೆನಪಾದ್ '''"ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ"''' ಪಂದ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ, ಉಡುಪಿ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವ್ವೆ ಸಮಯೊಡು ಅಯಿನ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಸಾಧನೆ ಕುರಿತಾಯಿನ '''"Queen of Yakshagana"''' ಜಾಲತಾಣ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ |title=ಶ್ರೀ ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ |publisher=Yakshadeepa |date=11 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷೊಗ್ ಪೊಸ ಆಯಾಮೊನು ಕೊರಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು. ಆರ್ ನಿಗರ್ವಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಶಿಸ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತೆದ ಪೀಳಿಗೆಕ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಆದರ್ಶವಾತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಇತಿಹಾಸೊಡೆ ಅರೆನ ಪುದರು ಶಾಶ್ವತವಾಯಿನ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಾನೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2022/12/12/kolyuru-ramachandra/ |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ |publisher=Yakshadeepa |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://queenofyakshagana.com/about-him/ Queen of Yakshagana – About Him] * [https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html Yakshagana.in] * [https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf Sangeet Natak Akademi] * [https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ Yakshadeepa] * [https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html Prajavani] ls569bn11ptdeb2xmel1z30nctazfhe 361285 361283 2026-06-12T03:07:09Z Hariprasad Shetty10 6127 ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ 361285 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 4 27125 361296 361186 2026-06-12T05:02:05Z ChiK 1136 /* ಸಂಯೋಜಕೆರ್ */ 361296 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:TCYWIKI-10.svg|frameless|right|220px]] '''ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ''' ೦೬ ಅಗೋಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ಗ್ ಬಾರತೊದ ೨೩ನೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಆದ್ ಪುಟ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ|೧೦ನೇ ವರ್ಸಾಂತಿದ]] ಸಂಬ್ರಮೊ. ಇ ನಿಲೆಟು ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ ಉಂದು. <div style="text-align:center;">{{Clickable button 2|ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು}}|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ಲೇಕನೊಲೆನು ಸೇರಾಲೆ|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy/add|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ಪಲಿತಾಂಸೊಲ್|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ಪಲಿತಾಂಸೊಲ್}}|class=mw-ui-progressive}} </div> == ಸಮಯೊದ ಮಿತಿ == * ಪಂತೊ ಸುರು ಅಪುನ ದಿನೊ: '''05/06/2026 00:00 UTC''' * ಪಂತೊ ಮುಗಿಪುನ ದಿನೊ: '''04/08/2026 11:59 UTC''' == ಪಂತೊತ ನಿಯಮೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲು == * ದೇಸೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಲೇಕನೊ ಆದಿಪ್ಪೊದ್. * ಮಲ್ಲೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಅತ್ತಂಡ ಪೊಸ ಲೇಕನೊ ಕಡಿಮ್ಮೆಂದಾಂಡ 3000 ಬೈಟ್‌ಲು ಅತ್ತಂಡ 300 ಸಬ್‌ದೊಲು ಇಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನೊಡು ಮಾಹಿತಿ ಎಡ್ಡೆ ಇಪ್ಪೊಡು, ಮೆಷಿನ್‌ ತರ್ಜುಮೆ ಅವಾರೆ ಬಲ್ಲಿ. * ಲೇಕನನೊನು 5 ಜೂನ್ ಬುಕ್ಕೊ 4 ಅಗಸ್ಟ್ ನಡುಟು ಮಲ್ಲೆ ಮನ್ತಿಪ್ಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ಪೊಸತ್ತ್‌ ತಯಾರ್‌ ಮಾನ್ತಿಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನೊಲು ಪರಕೊಲಿ ಆತಿಪ್ಪರ ಬಲ್ಲಿ. * ವೊವ್ವೇ ರೀತಿದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಗನೆಲು ಅಂಚನೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಇಪ್ಪರೆಗ್ ಬಲ್ಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನೀತಿದ ಪ್ರಕಾರೊ ಇಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನೊಗು ಸರಿಯಾಯಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಇಪ್ಪೊಡು. == ಬೊಮ್ಮನೊಲು == * 1ನೇ ಬೊಮ್ಮನೊ: '''5,000 INR''' * 2ನೇ ಬೊಮ್ಮನೊ: '''4,000 INR''' * 3ನೇ ಬೊಮ್ಮನೊ: '''3,000 INR''' * 2 ಕುಸಿತ ಬೊಮ್ಮನೊಲು: '''1,000 INR''' == ಸಂಯೋಜಕೆರ್ == * ತುಳು ವಿಕಿಮೇಡಿಯನ್ == ತೀರ್ಪುಗಾರೆರ್== * TBA '''<div style="text-align: center; font-size: 85%">''ಜಾಸ್ತಿ ತೆರಿಯೊನೆರೆ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦]] ತೂಲೆ.''</div>''' [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] 917rs1i8mqqr59773hd9wguvrstvq5t 361297 361296 2026-06-12T05:03:22Z ChiK 1136 /* ತೀರ್ಪುಗಾರೆರ್ */ 361297 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:TCYWIKI-10.svg|frameless|right|220px]] '''ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ''' ೦೬ ಅಗೋಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ಗ್ ಬಾರತೊದ ೨೩ನೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಆದ್ ಪುಟ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ|೧೦ನೇ ವರ್ಸಾಂತಿದ]] ಸಂಬ್ರಮೊ. ಇ ನಿಲೆಟು ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ ಉಂದು. <div style="text-align:center;">{{Clickable button 2|ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು}}|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ಲೇಕನೊಲೆನು ಸೇರಾಲೆ|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy/add|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ಪಲಿತಾಂಸೊಲ್|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ಪಲಿತಾಂಸೊಲ್}}|class=mw-ui-progressive}} </div> == ಸಮಯೊದ ಮಿತಿ == * ಪಂತೊ ಸುರು ಅಪುನ ದಿನೊ: '''05/06/2026 00:00 UTC''' * ಪಂತೊ ಮುಗಿಪುನ ದಿನೊ: '''04/08/2026 11:59 UTC''' == ಪಂತೊತ ನಿಯಮೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲು == * ದೇಸೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಲೇಕನೊ ಆದಿಪ್ಪೊದ್. * ಮಲ್ಲೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಅತ್ತಂಡ ಪೊಸ ಲೇಕನೊ ಕಡಿಮ್ಮೆಂದಾಂಡ 3000 ಬೈಟ್‌ಲು ಅತ್ತಂಡ 300 ಸಬ್‌ದೊಲು ಇಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನೊಡು ಮಾಹಿತಿ ಎಡ್ಡೆ ಇಪ್ಪೊಡು, ಮೆಷಿನ್‌ ತರ್ಜುಮೆ ಅವಾರೆ ಬಲ್ಲಿ. * ಲೇಕನನೊನು 5 ಜೂನ್ ಬುಕ್ಕೊ 4 ಅಗಸ್ಟ್ ನಡುಟು ಮಲ್ಲೆ ಮನ್ತಿಪ್ಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ಪೊಸತ್ತ್‌ ತಯಾರ್‌ ಮಾನ್ತಿಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನೊಲು ಪರಕೊಲಿ ಆತಿಪ್ಪರ ಬಲ್ಲಿ. * ವೊವ್ವೇ ರೀತಿದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಗನೆಲು ಅಂಚನೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಇಪ್ಪರೆಗ್ ಬಲ್ಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನೀತಿದ ಪ್ರಕಾರೊ ಇಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನೊಗು ಸರಿಯಾಯಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಇಪ್ಪೊಡು. == ಬೊಮ್ಮನೊಲು == * 1ನೇ ಬೊಮ್ಮನೊ: '''5,000 INR''' * 2ನೇ ಬೊಮ್ಮನೊ: '''4,000 INR''' * 3ನೇ ಬೊಮ್ಮನೊ: '''3,000 INR''' * 2 ಕುಸಿತ ಬೊಮ್ಮನೊಲು: '''1,000 INR''' == ಸಂಯೋಜಕೆರ್ == * ತುಳು ವಿಕಿಮೇಡಿಯನ್ == ತೀರ್ಪುಗಾರೆರ್== * {{U|ChiK}} * {{U|Bharathesha Alasandemajalu}} '''<div style="text-align: center; font-size: 85%">''ಜಾಸ್ತಿ ತೆರಿಯೊನೆರೆ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦]] ತೂಲೆ.''</div>''' [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] r0kqn60qbi2eat1s9ujm8vfjqqgyqt8 0 27189 361270 2026-06-11T15:57:09Z Mahaveer Indra 1023 ಪೊಸ ಬರವು 361270 wikitext text/x-wiki ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂಡ್. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೯ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. rizuenfzsmuvabdrxlveel3kvnphnuf 361271 361270 2026-06-11T16:03:15Z Mahaveer Indra 1023 361271 wikitext text/x-wiki '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂಡ್. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೯ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. dq45c3ztpxqlaeitlm1of0ugzw4g4ed 361272 361271 2026-06-11T16:05:59Z Mahaveer Indra 1023 361272 wikitext text/x-wiki '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂಡ್. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. qrbbrwueonxy3yumaanm42dobbw6s62 361273 361272 2026-06-11T16:27:57Z Mahaveer Indra 1023 /* ಇತಿಹಾಸ */ 361273 wikitext text/x-wiki '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ (Deposits) ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} ba2pvh2thted2gyh2dlv5hvqgswuta4 361274 361273 2026-06-11T16:41:24Z Mahaveer Indra 1023 361274 wikitext text/x-wiki '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯-ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ವಿತರಣೆದ ಮೂಲಕ ನಮ ದೇಸೊದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಷೇರು ವಿತರಣೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೧೦-ತ ಮುಖಬೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೨.೫ ಕೋಟಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಲೆನ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ನೆಡ್ದಾವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ರೂ.ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲ್ ೭೫%ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಡೆತನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಟ್ ಇತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} i9yp2kfv2o23uqfzvuk88y9s7ajxw19 361275 361274 2026-06-11T16:52:11Z Mahaveer Indra 1023 361275 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | logo = | logo_caption = | former_name = ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ | traded_as = | industry = [[Bank]]ing<br />[[Financial services]] | fate = Merged with [[Canara Bank]] | successor = [[Canara Bank]] | founded = {{start date and age|df=y|1925}} in [[Manipal]], India | founders = {{ubl | Tonse Upendra Ananth Pai | [[T. M. A. Pai]] | [[Vaman Srinivas Kudva]] }} | defunct = {{End date and age|df=yes|2020|04|01}} | hq_location_city = [[Manipal]] | hq_location_country = India | key_people = {{ubl | T. N. Manoharan (chairman, until 2020) | L. V. Prabhakar |(MD & CEO, until 2020) }} | areas_served = {{ubl|[[India]]|[[United Kingdom]]|[[Oman]]}} | products = [[Finance and insurance]]<br />[[Retail banking|Consumer Banking]]<br />[[Commercial bank|Corporate Banking]]<br />[[Investment banking]]<br />[[Investment management]]<br />[[Private equity]]<br />[[Mortgages]]<br />[[Credit card]]s | revenue = {{decrease}} {{INRConvert|23949.22|c}} | revenue_year = 2019 | operating_income = {{decrease}} {{INRConvert|2819.19|c}} | income_year = 2019 | net_income = {{increase}} {{INRConvert|-2588.30|c}}{{Verify source|date=October 2021}} | net_income_year = 2019 | assets = {{increase}} {{INRConvert|3112789.86|c}} | assets_year = 2019 | equity = | num_employees = 34,054 | num_employees_year = 2019 | parent = | ratio = 14.23% (2019) | footnotes = <ref name="Annual Report 2018-19">{{cite web|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532276/5322760319.pdf|title=Annual Report of Syndicate Bank }}</ref> }} '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯-ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ವಿತರಣೆದ ಮೂಲಕ ನಮ ದೇಸೊದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಷೇರು ವಿತರಣೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೧೦-ತ ಮುಖಬೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೨.೫ ಕೋಟಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಲೆನ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ನೆಡ್ದಾವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ರೂ.ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲ್ ೭೫%ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಡೆತನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಟ್ ಇತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} 3e1b1e60b0sbybkdsk12zfe56k7w065 361299 361275 2026-06-12T06:05:42Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 361299 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | logo = | logo_caption = | former_name = ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ | traded_as = | industry = ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್<br />ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಲು | fate = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಂಡ್ | successor = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ | founded = {{start date and age|df=y|1925}} in [[Manipal]], India | founders = {{ubl | Tonse Upendra Ananth Pai | [[T. M. A. Pai]] | [[Vaman Srinivas Kudva]] }} | defunct = {{End date and age|df=yes|2020|04|01}} | hq_location_city = [[Manipal]] | hq_location_country = India | key_people = {{ubl | T. N. Manoharan (chairman, until 2020) | L. V. Prabhakar |(MD & CEO, until 2020) }} | areas_served = {{ubl|[[India]]|[[United Kingdom]]|[[Oman]]}} | products = [[Finance and insurance]]<br />[[Retail banking|Consumer Banking]]<br />[[Commercial bank|Corporate Banking]]<br />[[Investment banking]]<br />[[Investment management]]<br />[[Private equity]]<br />[[Mortgages]]<br />[[Credit card]]s | revenue = {{decrease}} {{INRConvert|23949.22|c}} | revenue_year = 2019 | operating_income = {{decrease}} {{INRConvert|2819.19|c}} | income_year = 2019 | net_income = {{increase}} {{INRConvert|-2588.30|c}}{{Verify source|date=October 2021}} | net_income_year = 2019 | assets = {{increase}} {{INRConvert|3112789.86|c}} | assets_year = 2019 | equity = | num_employees = 34,054 | num_employees_year = 2019 | parent = | ratio = 14.23% (2019) | footnotes = <ref name="Annual Report 2018-19">{{cite web|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532276/5322760319.pdf|title=Annual Report of Syndicate Bank }}</ref> }} '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯-ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ವಿತರಣೆದ ಮೂಲಕ ನಮ ದೇಸೊದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಷೇರು ವಿತರಣೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೧೦-ತ ಮುಖಬೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೨.೫ ಕೋಟಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಲೆನ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ನೆಡ್ದಾವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ರೂ.ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲ್ ೭೫%ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಡೆತನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಟ್ ಇತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} b35bbtca9heyt5iokqpte0zkyw67e07 361300 361299 2026-06-12T06:08:35Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 361300 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | logo = | logo_caption = | former_name = ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ | traded_as = | industry = ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್<br />ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಲು | fate = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಂಡ್ | successor = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ | founded = ೧೯೨೫ [[ಮಣಿಪಾಲ]]ಡ್ | founders = {{ubl | Tonse Upendra Ananth Pai | [[T. M. A. Pai]] | [[Vaman Srinivas Kudva]] }} | defunct = {{End date and age|df=yes|2020|04|01}} | hq_location_city = [[Manipal]] | hq_location_country = India | key_people = {{ubl | T. N. Manoharan (chairman, until 2020) | L. V. Prabhakar |(MD & CEO, until 2020) }} | areas_served = {{ubl|[[India]]|[[United Kingdom]]|[[Oman]]}} | products = [[Finance and insurance]]<br />[[Retail banking|Consumer Banking]]<br />[[Commercial bank|Corporate Banking]]<br />[[Investment banking]]<br />[[Investment management]]<br />[[Private equity]]<br />[[Mortgages]]<br />[[Credit card]]s | revenue = {{decrease}} {{INRConvert|23949.22|c}} | revenue_year = 2019 | operating_income = {{decrease}} {{INRConvert|2819.19|c}} | income_year = 2019 | net_income = {{increase}} {{INRConvert|-2588.30|c}}{{Verify source|date=October 2021}} | net_income_year = 2019 | assets = {{increase}} {{INRConvert|3112789.86|c}} | assets_year = 2019 | equity = | num_employees = 34,054 | num_employees_year = 2019 | parent = | ratio = 14.23% (2019) | footnotes = <ref name="Annual Report 2018-19">{{cite web|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532276/5322760319.pdf|title=Annual Report of Syndicate Bank }}</ref> }} '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯-ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ವಿತರಣೆದ ಮೂಲಕ ನಮ ದೇಸೊದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಷೇರು ವಿತರಣೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೧೦-ತ ಮುಖಬೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೨.೫ ಕೋಟಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಲೆನ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ನೆಡ್ದಾವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ರೂ.ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲ್ ೭೫%ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಡೆತನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಟ್ ಇತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} tdsjdw39mnctggvgay6z8z9bqsb8sjm 361301 361300 2026-06-12T06:11:18Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 361301 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | logo = | logo_caption = | former_name = ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ | traded_as = | industry = ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್<br />ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಲು | fate = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಂಡ್ | successor = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ | founded = ೧೯೨೫ [[ಮಣಿಪಾಲ]]ಡ್ | founders = {{ubl | ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ ಪೈ | [[T. M. A. Pai]] | [[Vaman Srinivas Kudva]] }} | defunct = {{End date and age|df=yes|2020|04|01}} | hq_location_city = [[Manipal]] | hq_location_country = India | key_people = {{ubl | T. N. Manoharan (chairman, until 2020) | L. V. Prabhakar |(MD & CEO, until 2020) }} | areas_served = {{ubl|[[India]]|[[United Kingdom]]|[[Oman]]}} | products = [[Finance and insurance]]<br />[[Retail banking|Consumer Banking]]<br />[[Commercial bank|Corporate Banking]]<br />[[Investment banking]]<br />[[Investment management]]<br />[[Private equity]]<br />[[Mortgages]]<br />[[Credit card]]s | revenue = {{decrease}} {{INRConvert|23949.22|c}} | revenue_year = 2019 | operating_income = {{decrease}} {{INRConvert|2819.19|c}} | income_year = 2019 | net_income = {{increase}} {{INRConvert|-2588.30|c}}{{Verify source|date=October 2021}} | net_income_year = 2019 | assets = {{increase}} {{INRConvert|3112789.86|c}} | assets_year = 2019 | equity = | num_employees = 34,054 | num_employees_year = 2019 | parent = | ratio = 14.23% (2019) | footnotes = <ref name="Annual Report 2018-19">{{cite web|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532276/5322760319.pdf|title=Annual Report of Syndicate Bank }}</ref> }} '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯-ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ವಿತರಣೆದ ಮೂಲಕ ನಮ ದೇಸೊದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಷೇರು ವಿತರಣೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೧೦-ತ ಮುಖಬೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೨.೫ ಕೋಟಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಲೆನ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ನೆಡ್ದಾವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ರೂ.ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲ್ ೭೫%ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಡೆತನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಟ್ ಇತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} 02x9ll9951xd0gqppswj27mkis2h0tu 361302 361301 2026-06-12T06:12:38Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 361302 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | logo = | logo_caption = | former_name = ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ | traded_as = | industry = ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್<br />ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಲು | fate = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಂಡ್ | successor = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ | founded = ೧೯೨೫ [[ಮಣಿಪಾಲ]]ಡ್ | founders = {{ubl | ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ ಪೈ | [[ತೊನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ]] | [[Vaman Srinivas Kudva]] }} | defunct = {{End date and age|df=yes|2020|04|01}} | hq_location_city = [[Manipal]] | hq_location_country = India | key_people = {{ubl | T. N. Manoharan (chairman, until 2020) | L. V. Prabhakar |(MD & CEO, until 2020) }} | areas_served = {{ubl|[[India]]|[[United Kingdom]]|[[Oman]]}} | products = [[Finance and insurance]]<br />[[Retail banking|Consumer Banking]]<br />[[Commercial bank|Corporate Banking]]<br />[[Investment banking]]<br />[[Investment management]]<br />[[Private equity]]<br />[[Mortgages]]<br />[[Credit card]]s | revenue = {{decrease}} {{INRConvert|23949.22|c}} | revenue_year = 2019 | operating_income = {{decrease}} {{INRConvert|2819.19|c}} | income_year = 2019 | net_income = {{increase}} {{INRConvert|-2588.30|c}}{{Verify source|date=October 2021}} | net_income_year = 2019 | assets = {{increase}} {{INRConvert|3112789.86|c}} | assets_year = 2019 | equity = | num_employees = 34,054 | num_employees_year = 2019 | parent = | ratio = 14.23% (2019) | footnotes = <ref name="Annual Report 2018-19">{{cite web|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532276/5322760319.pdf|title=Annual Report of Syndicate Bank }}</ref> }} '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯-ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ವಿತರಣೆದ ಮೂಲಕ ನಮ ದೇಸೊದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಷೇರು ವಿತರಣೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೧೦-ತ ಮುಖಬೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೨.೫ ಕೋಟಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಲೆನ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ನೆಡ್ದಾವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ರೂ.ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲ್ ೭೫%ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಡೆತನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಟ್ ಇತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} rmgmcleibov2r8oft9iux1485q0kc3x 361303 361302 2026-06-12T06:13:28Z Mahaveer Indra 1023 /* */ 361303 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | logo = | logo_caption = | former_name = ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ | traded_as = | industry = ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್<br />ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಲು | fate = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಂಡ್ | successor = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ | founded = ೧೯೨೫ [[ಮಣಿಪಾಲ]]ಡ್ | founders = {{ubl | ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ ಪೈ | [[ತೊನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ]] | [[ವಾಮನ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕುಡ್ವ]] }} | defunct = {{End date and age|df=yes|2020|04|01}} | hq_location_city = [[Manipal]] | hq_location_country = India | key_people = {{ubl | T. N. Manoharan (chairman, until 2020) | L. V. Prabhakar |(MD & CEO, until 2020) }} | areas_served = {{ubl|[[India]]|[[United Kingdom]]|[[Oman]]}} | products = [[Finance and insurance]]<br />[[Retail banking|Consumer Banking]]<br />[[Commercial bank|Corporate Banking]]<br />[[Investment banking]]<br />[[Investment management]]<br />[[Private equity]]<br />[[Mortgages]]<br />[[Credit card]]s | revenue = {{decrease}} {{INRConvert|23949.22|c}} | revenue_year = 2019 | operating_income = {{decrease}} {{INRConvert|2819.19|c}} | income_year = 2019 | net_income = {{increase}} {{INRConvert|-2588.30|c}}{{Verify source|date=October 2021}} | net_income_year = 2019 | assets = {{increase}} {{INRConvert|3112789.86|c}} | assets_year = 2019 | equity = | num_employees = 34,054 | num_employees_year = 2019 | parent = | ratio = 14.23% (2019) | footnotes = <ref name="Annual Report 2018-19">{{cite web|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532276/5322760319.pdf|title=Annual Report of Syndicate Bank }}</ref> }} '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯-ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ವಿತರಣೆದ ಮೂಲಕ ನಮ ದೇಸೊದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಷೇರು ವಿತರಣೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೧೦-ತ ಮುಖಬೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೨.೫ ಕೋಟಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಲೆನ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ನೆಡ್ದಾವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ರೂ.ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲ್ ೭೫%ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಡೆತನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಟ್ ಇತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} 40ieqnhth3wkenpmqs8fpdd996oh2tg 361318 361303 2026-06-12T06:53:32Z ChiK 1136 361318 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | logo = Syndicate Bank logo.svg | logo_caption = | former_name = ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯ | traded_as = | industry = ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್<br />ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಲು | fate = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಂಡ್ | successor = ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ | founded = ೧೯೨೫ [[ಮಣಿಪಾಲ]]ಡ್ | founders = {{ubl | ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ ಪೈ | [[ತೊನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ]] | [[ವಾಮನ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕುಡ್ವ]] }} | defunct = {{End date and age|df=yes|2020|04|01}} | hq_location_city = [[Manipal]] | hq_location_country = India | key_people = {{ubl | T. N. Manoharan (chairman, until 2020) | L. V. Prabhakar |(MD & CEO, until 2020) }} | areas_served = {{ubl|[[India]]|[[United Kingdom]]|[[Oman]]}} | products = [[Finance and insurance]]<br />[[Retail banking|Consumer Banking]]<br />[[Commercial bank|Corporate Banking]]<br />[[Investment banking]]<br />[[Investment management]]<br />[[Private equity]]<br />[[Mortgages]]<br />[[Credit card]]s | revenue = {{decrease}} {{INRConvert|23949.22|c}} | revenue_year = 2019 | operating_income = {{decrease}} {{INRConvert|2819.19|c}} | income_year = 2019 | net_income = {{increase}} {{INRConvert|-2588.30|c}}{{Verify source|date=October 2021}} | net_income_year = 2019 | assets = {{increase}} {{INRConvert|3112789.86|c}} | assets_year = 2019 | equity = | num_employees = 34,054 | num_employees_year = 2019 | parent = | ratio = 14.23% (2019) | footnotes = <ref name="Annual Report 2018-19">{{cite web|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532276/5322760319.pdf|title=Annual Report of Syndicate Bank }}</ref> }} '''ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುಟು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ''ಕೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೇ ಜುಲೈ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ದುಂಬು, ಪಂಡ ೧೯೨೫ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮಣಿಪಾಲಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಮಣಿಪಾಲ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ ತೊನ್ಸೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈ, ಟಿ. ಎಂ. ಎ. ಪೈ ಬೊಕ್ಕ ವಾಮನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಕುಡ್ವೆರೆಗ್ ಬಡ್ತನೊಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿತ್ತಿನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಂದಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಊರುದ, ವಿದ್ಯಾವಂತೆರೆಗ್ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಕೊರುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲು ಮಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಪಣವುದ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಕಾಲೊಡು ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್, ಕೃಷಿಕೆರೆಗ್, ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ತಿಕ್ಕುನೆ ಕಷ್ಟ ಇತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಳ್ಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಹಳ್ಲಿದ ಬಡ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಗೂಡಂಗಡಿದ ಬ್ಯಾರದಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Bhatt1989>{{cite book|author1=Vinayak Vijayshanker Bhatt|author2=Banco Mundial|title=Financial innovation and credit market development|date=1989|publisher=[[World Bank]]|pages=9–15|url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/IW3P/IB/1989/08/01/000009265_3960928044848/Rendered/PDF/multi_page.pdf|access-date=28 April 2016}}</ref> === ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್=== ೧೯೨೮ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 'ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್' ಯೋಜನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಟ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಏಜಂಟ್‌ನಕ್ಲು ಊರುದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಗಿಲ್‌ಗ್ ಪೋದು ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿಗ್ಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವರ ಏಜಂಟ‌ನಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ತ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೨೧% ದಾತ್ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದೇ ಬರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವರದಿದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿದ ೧೫%ದಾತ್ ಈ ಪಿಗ್ಮಿಡ್ದ್ ಬರೊಂದಿತ್ಂಡ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಸೊತ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ನಮ ದೇಸೊದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟೆರಾದ್ ಗಳಸುನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರುಂಡು. ೧೯೫೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮೊಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ದ ಪೊರ್ತುಡು ೧%ದಾತ್ ಆಂಡ್. ೧೯೭೫ದ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂದಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪಾಲ್ ೪%ದಾತ್ ಏರಿಕೆ ಆಂಡ್. ೧೯೬೮ದ ಪೊರ್ತುಡು, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಟ್ಟು ಶಾಖೆಲೆಡ್ ೩೨% ಶಾಖೆಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇತ್ತ. ಅವೇ ಪೊರ್ತುಡು ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಮಾತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ದೆತೊಂಡ, ಇಡೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ೨೨% ಶಾಖೆಲು ಮಾತ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಾಲೊಡು ೩೦%ದಾತ್ ಸಾಲ ಕೃಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಮ ವಲಯೊಲೆಗ್ ಕೊರ್ದಿತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೇತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಉಂದು ೮% ರ್ದ್‌ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ದ ೯೦%ದಾತ್ ಖಾತೆಲು ಎಲ್ಯ- ಪನ್ನಗ ಸರಾಸರಿ ೧,೫೦೦-೨,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿದಾತ್ ಠೇವಣಿ ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಖಾತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂ‌ಕ್‌ನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗ್ ೩೫೦ ಶಾಖೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೪ತ ಪೊರ್ತುಗು, ೭೦೦ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ. ===ದೇಸೊದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ === ಭಾರತದ ಸುರುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಯಿನ 'ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಂಕ್' ೧೯೭೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದತ್ತಂದೆ, ೧೯೭೬-ಡ್ ಧಾರವಾಡೊಡು 'ಮಲಪ್ರಭಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೩-ಡ್ 'ಬಿಜಾಪುರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್', ೧೯೮೪-ಡ್ ಕುಡ್ಲಡ್ (ಮಂಗಳೂರು) 'ನೇತ್ರಾವತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಟಾಡ್ 'ವರದಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್'ಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಡ್ ನೆರವು ಕೊರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೭-ಡ್, ಕೆ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಬೋಡಾಯಿನೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ನೌಕರೆರೆನ ಉತ್ಪಾದಕತೆನ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆರ್ ತೆರಿಯೊಂಡೆರ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯೆರ್ ಪೊಸ ನೇಮಕಾತಿಲೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೦೦-ನೇ ಇಸವಿದ ಪೊರ್ತುಗು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ೨,೭೭೭-ದಾತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರಾಯ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ೧,೭೦೨ ಶಾಖೆಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದ್ ಕಮ್ಮಿ ವೆಚ್ಚದ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪೊಸ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. == ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯-ಡ್, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ವಿತರಣೆದ ಮೂಲಕ ನಮ ದೇಸೊದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳೊನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಈ ಷೇರು ವಿತರಣೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ರೂ. ೧೦-ತ ಮುಖಬೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೧೨.೫ ಕೋಟಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಲೆನ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ನೆಡ್ದಾವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು ₹೧೨೫ ಕೋಟಿ ರೂ.ಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲ್ ೭೫%ಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಕ್ ದುಂಬು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಒಡೆತನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಟ್ ಇತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} nl0i6eanuchs1v4377ma0mgjnne8583 1 27190 361276 2026-06-11T16:53:32Z Mahaveer Indra 1023 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 361276 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27191 361277 2026-06-11T17:15:57Z VASANTH S.N. 157 ಪೊಸ ಲೇಖನೊ 361277 wikitext text/x-wiki {{speciesbox |taxon = Asparagus racemosus | name =ಉದುರಿ ಬೂರು | image = Asparagus racemosus.JPG | image_caption = Plant photographed at [[Pune]] | authority = [[Willd.]]<ref name=grin>{{GRIN | access-date=April 25, 2009}}</ref> | synonyms = *''Asparagus rigidulus'' [[Takenoshin Nakai|Nakai]]<ref name=grin/> *''Protasparagus racemosus'' ([[Willd.]]) [[Oberm.]]<ref name=grin/> }} '''ಉದುರಿ ಬೂರು''' ಪಂಡ ಲಿಲಿಯಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಏಪಲಾಪಚ್ಚೆ ಉಪ್ಪುನ ಸಸ್ಯ. ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್== ಉಂದೆತ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸಸ್. ಉಂದೆನ್ ಶತಾವರಿ ಪಸಿನಾಟಿಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ==ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಪುದರ್== ಕನ್ನಡ-''ಶತಮೂಲಿ'', ''ಮುಕ್ಕುಲ'', ''ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ'',ತಮಿಳ್-ಪಣಿಯನಾಕು,ಕೊಂಕಣಿ-ಸೀತೆಚವರಿ,ಸಂಸ್ಕೃತ-ಶತಾವರೀ,ಕೇಶಿ<ref>{{Cite web |title=ಅಷಾಡಿಯು |url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}</ref> ==ಪ್ರಭೇದಲು== ಉಷ್ಣವಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪುನ ಈ ಬೂರುಡ್ ಮೂಜಿ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು: ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸ್, ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಅಡೆಸ್ಕೇಡರ್ಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಪ್ಯಾಸಿನಾಟಿಸ್. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶೊ== [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ]], ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ , ಉತ್ತರ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮುಟ್ಟ ತೂಯರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡ್.<ref name="kew">{{cite web |title=''Asparagus racemosus'' Willd.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531271-1 |access-date=2023-01-12 }}</ref><ref name="Clifford-2020">{{Cite book|last=H. T. Clifford, J. G. Conran|title=Flora of Australia|publisher=Australian Biological Resources Study, Department of Agriculture, Water and the Environment|year=2020|location=Canberra|chapter=Asparagus racemosus|access-date=2021-03-21|chapter-url=https://profiles.ala.org.au/opus/foa/profile/Asparagus%20racemosus}}</ref> ==ಲಕ್ಷಣ== [[File:Asparagus racemosus fleurs.JPG|thumb|right|Close-up on flowers]] ಉಂದು 1–2 ಮೀ (3 ಅಡಿ 3 ಇಂಚ್ – 6 ಅಡಿ 7 ಇಂಚ್) ಎತ್ತರೊಗು ಬುಳೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 1,300–1,400 ಮೀ (4,300–4,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಎತ್ತರೊಡು ಜಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುದ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬೇರ್ ಪಾಡೆರೆ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪುಂಡು.<ref name=rf>{{cite web |url=https://www.purdue.edu/hla/sites/famine-foods/famine_food/asparagus-racemosus/ |title=Liliaceae – Famine Foods |author=Robert Freeman |work=Centre for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture & Landscape Architecture |publisher=[[Purdue University]] |date=2 March 2017 |access-date=26 January 2026}}</ref> ಉಂದು 1799ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ವರ್ಣನೆ ಆತ್ಂಡ್ <ref name=grin/> ಶತಾವರಿದ ಬೇರ್ ನಳೊಕುಲೆನ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಬೂದು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಶತಾವರಿಡ್ ಎಲ್ಯ-ಸೂಜಿದಂಚಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆದ ಶಾಖೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಂಚುನ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜುಲೈಡ್, ಉಂದು ಸಣ್ಣ, ಮುಳ್ಳುದ ಕಾಂಡೊಲೆಡ್ ಬೊಲ್ದು ಪೂ ಬುಲೆಪಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ ಫಲ ಕೊರ್ಪುಂಡು,ಫಲ ಕಪ್ಪು-ನೇರಳೆ, ಗೋಳಾಕಾರ. ==ಉಪಯೋಗೊಲು== ಅಯಿತ ಬೇರ್, ಇರೆ, ಮಾಗಿದ ಫಲ, ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="Pizzorno">{{cite book|title=The Clinician's Handbook of Natural Medicine|last1=Pizzorno Jr.|first1=Joseph E.|last2=Murray|first2=Michael T.|last3=Joiner-Bey|first3=Herb|date=2015|publisher=Churchill Livingstone|isbn=9780702055140|edition=3rd|page=516}}</ref><ref name="Hechtman">{{cite book|title=Clinical Naturopathic Medicine|last1=Hechtman|first1=Leah|date=2018|publisher=Elsevier|isbn=9780729542425|edition=2|pages=879, 908}}</ref><ref name="Goyal">{{cite journal|last1=Goyal|first1=R. K.|last2=Singh|first2=Janardhan|last3=Lal|first3=Harbans|title=Asparagus racemosus—an update|journal=Indian Journal of Medical Sciences|date=September 2003|volume=57|issue=9|pages=408–414|pmid=14515032}}</ref> ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ಆಸ್ಪರಾಜಿನ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, ಮ್ಯೂಸಿಲೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೂಲ ಪುಡಿಟ್ ಸ್ಯಾಕರಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ರಾಳ, ಗಮ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, [[ಕ್ಲೋರೈಡ್]], [[ಅಸಿಟೇಟ್]], ಫಾಸ್ಫೇಟ್ಸ್, [[ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ]] ಬೊಕ್ಕ ಟೈರೋಸಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೈತ ಇರೆ, ತೊಗಟೆ, ಪೂ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಸುವಾಸನೆದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಬುಕ್ಕ ಬೀಜೊಲು ಸಾರಭೂತ ಎಣ್ಣೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಶತವಾರಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‍ದ ಕ್ಷಾರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ, ಶಮನಕಾರಿ, ನಿದ್ರಾಹೀನ, ತಂಪು ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಕ್ಸೇಟಿವ್ ಗುಣ ಉಂಡು. ಮೂಲ ಪೊಡಿನ್ ಕಷಾಯದ ರೂಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ದ್ರವದ ರೂಪೊಡು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖಲು== p9tc0p6du2v8jw8cdzipegejol6rhyh 361278 361277 2026-06-11T17:16:30Z VASANTH S.N. 157 added [[Category:ಸಸ್ಯೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 361278 wikitext text/x-wiki {{speciesbox |taxon = Asparagus racemosus | name =ಉದುರಿ ಬೂರು | image = Asparagus racemosus.JPG | image_caption = Plant photographed at [[Pune]] | authority = [[Willd.]]<ref name=grin>{{GRIN | access-date=April 25, 2009}}</ref> | synonyms = *''Asparagus rigidulus'' [[Takenoshin Nakai|Nakai]]<ref name=grin/> *''Protasparagus racemosus'' ([[Willd.]]) [[Oberm.]]<ref name=grin/> }} '''ಉದುರಿ ಬೂರು''' ಪಂಡ ಲಿಲಿಯಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಏಪಲಾಪಚ್ಚೆ ಉಪ್ಪುನ ಸಸ್ಯ. ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್== ಉಂದೆತ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸಸ್. ಉಂದೆನ್ ಶತಾವರಿ ಪಸಿನಾಟಿಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ==ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಪುದರ್== ಕನ್ನಡ-''ಶತಮೂಲಿ'', ''ಮುಕ್ಕುಲ'', ''ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ'',ತಮಿಳ್-ಪಣಿಯನಾಕು,ಕೊಂಕಣಿ-ಸೀತೆಚವರಿ,ಸಂಸ್ಕೃತ-ಶತಾವರೀ,ಕೇಶಿ<ref>{{Cite web |title=ಅಷಾಡಿಯು |url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}</ref> ==ಪ್ರಭೇದಲು== ಉಷ್ಣವಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪುನ ಈ ಬೂರುಡ್ ಮೂಜಿ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು: ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸ್, ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಅಡೆಸ್ಕೇಡರ್ಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಪ್ಯಾಸಿನಾಟಿಸ್. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶೊ== [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ]], ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ , ಉತ್ತರ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮುಟ್ಟ ತೂಯರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡ್.<ref name="kew">{{cite web |title=''Asparagus racemosus'' Willd.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531271-1 |access-date=2023-01-12 }}</ref><ref name="Clifford-2020">{{Cite book|last=H. T. Clifford, J. G. Conran|title=Flora of Australia|publisher=Australian Biological Resources Study, Department of Agriculture, Water and the Environment|year=2020|location=Canberra|chapter=Asparagus racemosus|access-date=2021-03-21|chapter-url=https://profiles.ala.org.au/opus/foa/profile/Asparagus%20racemosus}}</ref> ==ಲಕ್ಷಣ== [[File:Asparagus racemosus fleurs.JPG|thumb|right|Close-up on flowers]] ಉಂದು 1–2 ಮೀ (3 ಅಡಿ 3 ಇಂಚ್ – 6 ಅಡಿ 7 ಇಂಚ್) ಎತ್ತರೊಗು ಬುಳೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 1,300–1,400 ಮೀ (4,300–4,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಎತ್ತರೊಡು ಜಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುದ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬೇರ್ ಪಾಡೆರೆ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪುಂಡು.<ref name=rf>{{cite web |url=https://www.purdue.edu/hla/sites/famine-foods/famine_food/asparagus-racemosus/ |title=Liliaceae – Famine Foods |author=Robert Freeman |work=Centre for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture & Landscape Architecture |publisher=[[Purdue University]] |date=2 March 2017 |access-date=26 January 2026}}</ref> ಉಂದು 1799ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ವರ್ಣನೆ ಆತ್ಂಡ್ <ref name=grin/> ಶತಾವರಿದ ಬೇರ್ ನಳೊಕುಲೆನ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಬೂದು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಶತಾವರಿಡ್ ಎಲ್ಯ-ಸೂಜಿದಂಚಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆದ ಶಾಖೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಂಚುನ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜುಲೈಡ್, ಉಂದು ಸಣ್ಣ, ಮುಳ್ಳುದ ಕಾಂಡೊಲೆಡ್ ಬೊಲ್ದು ಪೂ ಬುಲೆಪಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ ಫಲ ಕೊರ್ಪುಂಡು,ಫಲ ಕಪ್ಪು-ನೇರಳೆ, ಗೋಳಾಕಾರ. ==ಉಪಯೋಗೊಲು== ಅಯಿತ ಬೇರ್, ಇರೆ, ಮಾಗಿದ ಫಲ, ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="Pizzorno">{{cite book|title=The Clinician's Handbook of Natural Medicine|last1=Pizzorno Jr.|first1=Joseph E.|last2=Murray|first2=Michael T.|last3=Joiner-Bey|first3=Herb|date=2015|publisher=Churchill Livingstone|isbn=9780702055140|edition=3rd|page=516}}</ref><ref name="Hechtman">{{cite book|title=Clinical Naturopathic Medicine|last1=Hechtman|first1=Leah|date=2018|publisher=Elsevier|isbn=9780729542425|edition=2|pages=879, 908}}</ref><ref name="Goyal">{{cite journal|last1=Goyal|first1=R. K.|last2=Singh|first2=Janardhan|last3=Lal|first3=Harbans|title=Asparagus racemosus—an update|journal=Indian Journal of Medical Sciences|date=September 2003|volume=57|issue=9|pages=408–414|pmid=14515032}}</ref> ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ಆಸ್ಪರಾಜಿನ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, ಮ್ಯೂಸಿಲೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೂಲ ಪುಡಿಟ್ ಸ್ಯಾಕರಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ರಾಳ, ಗಮ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, [[ಕ್ಲೋರೈಡ್]], [[ಅಸಿಟೇಟ್]], ಫಾಸ್ಫೇಟ್ಸ್, [[ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ]] ಬೊಕ್ಕ ಟೈರೋಸಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೈತ ಇರೆ, ತೊಗಟೆ, ಪೂ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಸುವಾಸನೆದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಬುಕ್ಕ ಬೀಜೊಲು ಸಾರಭೂತ ಎಣ್ಣೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಶತವಾರಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‍ದ ಕ್ಷಾರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ, ಶಮನಕಾರಿ, ನಿದ್ರಾಹೀನ, ತಂಪು ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಕ್ಸೇಟಿವ್ ಗುಣ ಉಂಡು. ಮೂಲ ಪೊಡಿನ್ ಕಷಾಯದ ರೂಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ದ್ರವದ ರೂಪೊಡು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]] judc4ci0xv3s0az0cx0nlt3p0z06zfk 361279 361278 2026-06-11T17:16:46Z VASANTH S.N. 157 added [[Category:ಬೂರುಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 361279 wikitext text/x-wiki {{speciesbox |taxon = Asparagus racemosus | name =ಉದುರಿ ಬೂರು | image = Asparagus racemosus.JPG | image_caption = Plant photographed at [[Pune]] | authority = [[Willd.]]<ref name=grin>{{GRIN | access-date=April 25, 2009}}</ref> | synonyms = *''Asparagus rigidulus'' [[Takenoshin Nakai|Nakai]]<ref name=grin/> *''Protasparagus racemosus'' ([[Willd.]]) [[Oberm.]]<ref name=grin/> }} '''ಉದುರಿ ಬೂರು''' ಪಂಡ ಲಿಲಿಯಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಏಪಲಾಪಚ್ಚೆ ಉಪ್ಪುನ ಸಸ್ಯ. ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್== ಉಂದೆತ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸಸ್. ಉಂದೆನ್ ಶತಾವರಿ ಪಸಿನಾಟಿಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ==ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಪುದರ್== ಕನ್ನಡ-''ಶತಮೂಲಿ'', ''ಮುಕ್ಕುಲ'', ''ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ'',ತಮಿಳ್-ಪಣಿಯನಾಕು,ಕೊಂಕಣಿ-ಸೀತೆಚವರಿ,ಸಂಸ್ಕೃತ-ಶತಾವರೀ,ಕೇಶಿ<ref>{{Cite web |title=ಅಷಾಡಿಯು |url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}</ref> ==ಪ್ರಭೇದಲು== ಉಷ್ಣವಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪುನ ಈ ಬೂರುಡ್ ಮೂಜಿ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು: ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸ್, ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಅಡೆಸ್ಕೇಡರ್ಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಪ್ಯಾಸಿನಾಟಿಸ್. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶೊ== [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ]], ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ , ಉತ್ತರ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮುಟ್ಟ ತೂಯರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡ್.<ref name="kew">{{cite web |title=''Asparagus racemosus'' Willd.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531271-1 |access-date=2023-01-12 }}</ref><ref name="Clifford-2020">{{Cite book|last=H. T. Clifford, J. G. Conran|title=Flora of Australia|publisher=Australian Biological Resources Study, Department of Agriculture, Water and the Environment|year=2020|location=Canberra|chapter=Asparagus racemosus|access-date=2021-03-21|chapter-url=https://profiles.ala.org.au/opus/foa/profile/Asparagus%20racemosus}}</ref> ==ಲಕ್ಷಣ== [[File:Asparagus racemosus fleurs.JPG|thumb|right|Close-up on flowers]] ಉಂದು 1–2 ಮೀ (3 ಅಡಿ 3 ಇಂಚ್ – 6 ಅಡಿ 7 ಇಂಚ್) ಎತ್ತರೊಗು ಬುಳೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 1,300–1,400 ಮೀ (4,300–4,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಎತ್ತರೊಡು ಜಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುದ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬೇರ್ ಪಾಡೆರೆ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪುಂಡು.<ref name=rf>{{cite web |url=https://www.purdue.edu/hla/sites/famine-foods/famine_food/asparagus-racemosus/ |title=Liliaceae – Famine Foods |author=Robert Freeman |work=Centre for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture & Landscape Architecture |publisher=[[Purdue University]] |date=2 March 2017 |access-date=26 January 2026}}</ref> ಉಂದು 1799ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ವರ್ಣನೆ ಆತ್ಂಡ್ <ref name=grin/> ಶತಾವರಿದ ಬೇರ್ ನಳೊಕುಲೆನ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಬೂದು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಶತಾವರಿಡ್ ಎಲ್ಯ-ಸೂಜಿದಂಚಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆದ ಶಾಖೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಂಚುನ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜುಲೈಡ್, ಉಂದು ಸಣ್ಣ, ಮುಳ್ಳುದ ಕಾಂಡೊಲೆಡ್ ಬೊಲ್ದು ಪೂ ಬುಲೆಪಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ ಫಲ ಕೊರ್ಪುಂಡು,ಫಲ ಕಪ್ಪು-ನೇರಳೆ, ಗೋಳಾಕಾರ. ==ಉಪಯೋಗೊಲು== ಅಯಿತ ಬೇರ್, ಇರೆ, ಮಾಗಿದ ಫಲ, ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="Pizzorno">{{cite book|title=The Clinician's Handbook of Natural Medicine|last1=Pizzorno Jr.|first1=Joseph E.|last2=Murray|first2=Michael T.|last3=Joiner-Bey|first3=Herb|date=2015|publisher=Churchill Livingstone|isbn=9780702055140|edition=3rd|page=516}}</ref><ref name="Hechtman">{{cite book|title=Clinical Naturopathic Medicine|last1=Hechtman|first1=Leah|date=2018|publisher=Elsevier|isbn=9780729542425|edition=2|pages=879, 908}}</ref><ref name="Goyal">{{cite journal|last1=Goyal|first1=R. K.|last2=Singh|first2=Janardhan|last3=Lal|first3=Harbans|title=Asparagus racemosus—an update|journal=Indian Journal of Medical Sciences|date=September 2003|volume=57|issue=9|pages=408–414|pmid=14515032}}</ref> ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ಆಸ್ಪರಾಜಿನ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, ಮ್ಯೂಸಿಲೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೂಲ ಪುಡಿಟ್ ಸ್ಯಾಕರಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ರಾಳ, ಗಮ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, [[ಕ್ಲೋರೈಡ್]], [[ಅಸಿಟೇಟ್]], ಫಾಸ್ಫೇಟ್ಸ್, [[ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ]] ಬೊಕ್ಕ ಟೈರೋಸಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೈತ ಇರೆ, ತೊಗಟೆ, ಪೂ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಸುವಾಸನೆದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಬುಕ್ಕ ಬೀಜೊಲು ಸಾರಭೂತ ಎಣ್ಣೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಶತವಾರಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‍ದ ಕ್ಷಾರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ, ಶಮನಕಾರಿ, ನಿದ್ರಾಹೀನ, ತಂಪು ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಕ್ಸೇಟಿವ್ ಗುಣ ಉಂಡು. ಮೂಲ ಪೊಡಿನ್ ಕಷಾಯದ ರೂಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ದ್ರವದ ರೂಪೊಡು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಬೂರುಲು]] ibljoskzmrw53xt19v4tuuyqe4ktuto 361280 361279 2026-06-11T17:19:22Z VASANTH S.N. 157 361280 wikitext text/x-wiki {{speciesbox |taxon = Asparagus racemosus | name =ಉದುರಿ ಬೂರು | image = Asparagus racemosus.JPG | image_caption = Plant photographed at [[Pune]] | authority = [[Willd.]]<ref name=grin>{{GRIN | access-date=April 25, 2009}}</ref> | synonyms = *''Asparagus rigidulus'' [[Takenoshin Nakai|Nakai]]<ref name=grin/> *''Protasparagus racemosus'' ([[Willd.]]) [[Oberm.]]<ref name=grin/> }} '''ಉದುರಿ ಬೂರು''' ಪಂಡ ಲಿಲಿಯಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಏಪಲಾಪಚ್ಚೆ ಉಪ್ಪುನ ಸಸ್ಯ. ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್== ಉಂದೆತ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸಸ್. ಉಂದೆನ್ ಶತಾವರಿ ಪಸಿನಾಟಿಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ==ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಪುದರ್== ಕನ್ನಡ-''ಶತಮೂಲಿ'', ''ಮುಕ್ಕುಲ'', ''ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ'',ತಮಿಳ್-ಪಣಿಯನಾಕು,ಕೊಂಕಣಿ-ಸೀತೆಚವರಿ,ಸಂಸ್ಕೃತ-ಶತಾವರೀ,ಕೇಶಿ<ref>{{Cite web |title=ಅಷಾಡಿಯು |url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}</ref> ==ಪ್ರಭೇದಲು== ಉಷ್ಣವಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪುನ ಈ ಬೂರುಡ್ ಮೂಜಿ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು: ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸ್, ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಅಡೆಸ್ಕೇಡರ್ಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಪ್ಯಾಸಿನಾಟಿಸ್. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶೊ== [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ]], ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ , ಉತ್ತರ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮುಟ್ಟ ತೂಯರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡ್.<ref name="kew">{{cite web |title=''Asparagus racemosus'' Willd.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531271-1 |access-date=2023-01-12 }}</ref><ref name="Clifford-2020">{{Cite book|last=H. T. Clifford, J. G. Conran|title=Flora of Australia|publisher=Australian Biological Resources Study, Department of Agriculture, Water and the Environment|year=2020|location=Canberra|chapter=Asparagus racemosus|access-date=2021-03-21|chapter-url=https://profiles.ala.org.au/opus/foa/profile/Asparagus%20racemosus}}</ref> ==ಲಕ್ಷಣ== [[File:Asparagus racemosus fleurs.JPG|thumb|right|Close-up on flowers]] ಉಂದು 1–2 ಮೀ (3 ಅಡಿ 3 ಇಂಚ್ – 6 ಅಡಿ 7 ಇಂಚ್) ಎತ್ತರೊಗು ಬುಳೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 1,300–1,400 ಮೀ (4,300–4,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಎತ್ತರೊಡು ಜಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುದ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬೇರ್ ಪಾಡೆರೆ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪುಂಡು.<ref name=rf>{{cite web |url=https://www.purdue.edu/hla/sites/famine-foods/famine_food/asparagus-racemosus/ |title=Liliaceae – Famine Foods |author=Robert Freeman |work=Centre for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture & Landscape Architecture |publisher=[[Purdue University]] |date=2 March 2017 |access-date=26 January 2026}}</ref> ಉಂದು 1799ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ವರ್ಣನೆ ಆತ್ಂಡ್ <ref name=grin/> ಶತಾವರಿದ ಬೇರ್ ನಳೊಕುಲೆನ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಬೂದು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಶತಾವರಿಡ್ ಎಲ್ಯ-ಸೂಜಿದಂಚಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆದ ಶಾಖೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಂಚುನ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜುಲೈಡ್, ಉಂದು ಸಣ್ಣ, ಮುಳ್ಳುದ ಕಾಂಡೊಲೆಡ್ ಬೊಲ್ದು ಪೂ ಬುಲೆಪಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ ಫಲ ಕೊರ್ಪುಂಡು,ಫಲ ಕಪ್ಪು-ನೇರಳೆ, ಗೋಳಾಕಾರ. ==ಉಪಯೋಗೊಲು== ಅಯಿತ ಬೇರ್, ಇರೆ, ಮಾಗಿದ ಫಲ, ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="Pizzorno">{{cite book|title=The Clinician's Handbook of Natural Medicine|last1=Pizzorno Jr.|first1=Joseph E.|last2=Murray|first2=Michael T.|last3=Joiner-Bey|first3=Herb|date=2015|publisher=Churchill Livingstone|isbn=9780702055140|edition=3rd|page=516}}</ref><ref name="Hechtman">{{cite book|title=Clinical Naturopathic Medicine|last1=Hechtman|first1=Leah|date=2018|publisher=Elsevier|isbn=9780729542425|edition=2|pages=879, 908}}</ref><ref name="Goyal">{{cite journal|last1=Goyal|first1=R. K.|last2=Singh|first2=Janardhan|last3=Lal|first3=Harbans|title=Asparagus racemosus—an update|journal=Indian Journal of Medical Sciences|date=September 2003|volume=57|issue=9|pages=408–414|pmid=14515032}}</ref> ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ಆಸ್ಪರಾಜಿನ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, ಮ್ಯೂಸಿಲೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೂಲ ಪುಡಿಟ್ ಸ್ಯಾಕರಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ರಾಳ, ಗಮ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, [[ಕ್ಲೋರೈಡ್]], [[ಅಸಿಟೇಟ್]], ಫಾಸ್ಫೇಟ್ಸ್, [[ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ]] ಬೊಕ್ಕ ಟೈರೋಸಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೈತ ಇರೆ, ತೊಗಟೆ, ಪೂ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಸುವಾಸನೆದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಬುಕ್ಕ ಬೀಜೊಲು ಸಾರಭೂತ ಎಣ್ಣೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಶತವಾರಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‍ದ ಕ್ಷಾರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ, ಶಮನಕಾರಿ, ನಿದ್ರಾಹೀನ, ತಂಪು ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಕ್ಸೇಟಿವ್ ಗುಣ ಉಂಡು. ಮೂಲ ಪೊಡಿನ್ ಕಷಾಯದ ರೂಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ದ್ರವದ ರೂಪೊಡು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕಲು== * [http://www.flowersofindia.net/longshots/Satawari.jpg Picture of ''A. racemosus'' flowers from "Flowers of India" website] ==ಉಲ್ಲೇಖಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಬೂರುಲು]] 7ipb3ybqkut7ql09x4vrb3rh48oc4ce 361298 361280 2026-06-12T05:05:44Z ChiK 1136 361298 wikitext text/x-wiki {{speciesbox |taxon = Asparagus racemosus | name =ಉದುರಿ ಬೂರು | image = Asparagus racemosus.JPG | image_caption = Plant photographed at [[Pune]] | authority = [[Willd.]]<ref name=grin>{{GRIN | access-date=April 25, 2009}}</ref> | synonyms = *''Asparagus rigidulus'' [[Takenoshin Nakai|Nakai]]<ref name=grin/> *''Protasparagus racemosus'' ([[Willd.]]) [[Oberm.]]<ref name=grin/> }} '''ಉದುರಿ ಬೂರು''' ಲಿಲಿಯಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಏಪಲಾಪಚ್ಚೆ ಉಪ್ಪುನ ದೈ. ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್== ಉಂದೆತ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸಸ್. ಉಂದೆನ್ ಶತಾವರಿ ಪಸಿನಾಟಿಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ==ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಪುದರ್== ಕನ್ನಡ-''ಶತಮೂಲಿ'', ''ಮುಕ್ಕುಲ'', ''ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ'',ತಮಿಳ್-ಪಣಿಯನಾಕು,ಕೊಂಕಣಿ-ಸೀತೆಚವರಿ,ಸಂಸ್ಕೃತ-ಶತಾವರೀ,ಕೇಶಿ<ref>{{Cite web |title=ಅಷಾಡಿಯು |url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}</ref> ==ಪ್ರಭೇದಲು== ಉಷ್ಣವಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪುನ ಈ ಬೂರುಡ್ ಮೂಜಿ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು: ಆಸ್ಪರಗಸ್ ರೇಸೆಮೋಸ್, ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಅಡೆಸ್ಕೇಡರ್ಸ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಪರಗಸ್ ಪ್ಯಾಸಿನಾಟಿಸ್. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶೊ== [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಏಷ್ಯಾ]], ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ , ಉತ್ತರ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮುಟ್ಟ ತೂಯರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡ್.<ref name="kew">{{cite web |title=''Asparagus racemosus'' Willd.. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531271-1 |access-date=2023-01-12 }}</ref><ref name="Clifford-2020">{{Cite book|last=H. T. Clifford, J. G. Conran|title=Flora of Australia|publisher=Australian Biological Resources Study, Department of Agriculture, Water and the Environment|year=2020|location=Canberra|chapter=Asparagus racemosus|access-date=2021-03-21|chapter-url=https://profiles.ala.org.au/opus/foa/profile/Asparagus%20racemosus}}</ref> ==ಲಕ್ಷಣ== [[File:Asparagus racemosus fleurs.JPG|thumb|right|Close-up on flowers]] ಉಂದು 1–2 ಮೀ (3 ಅಡಿ 3 ಇಂಚ್ – 6 ಅಡಿ 7 ಇಂಚ್) ಎತ್ತರೊಗು ಬುಳೆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ 1,300–1,400 ಮೀ (4,300–4,600 ಅಡಿ) ಎತ್ತರೊಡು ಎತ್ತರೊಡು ಜಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುದ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬೇರ್ ಪಾಡೆರೆ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪುಂಡು.<ref name=rf>{{cite web |url=https://www.purdue.edu/hla/sites/famine-foods/famine_food/asparagus-racemosus/ |title=Liliaceae – Famine Foods |author=Robert Freeman |work=Centre for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture & Landscape Architecture |publisher=[[Purdue University]] |date=2 March 2017 |access-date=26 January 2026}}</ref> ಉಂದು 1799ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ವರ್ಣನೆ ಆತ್ಂಡ್ <ref name=grin/> ಶತಾವರಿದ ಬೇರ್ ನಳೊಕುಲೆನ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಬೂದು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಶತಾವರಿಡ್ ಎಲ್ಯ-ಸೂಜಿದಂಚಿನ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆದ ಶಾಖೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವು ಒಂಜೇ ರೀತಿದ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಂಚುನ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜುಲೈಡ್, ಉಂದು ಸಣ್ಣ, ಮುಳ್ಳುದ ಕಾಂಡೊಲೆಡ್ ಬೊಲ್ದು ಪೂ ಬುಲೆಪಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ ಫಲ ಕೊರ್ಪುಂಡು,ಫಲ ಕಪ್ಪು-ನೇರಳೆ, ಗೋಳಾಕಾರ. ==ಉಪಯೋಗೊಲು== ಅಯಿತ ಬೇರ್, ಇರೆ, ಮಾಗಿದ ಫಲ, ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name="Pizzorno">{{cite book|title=The Clinician's Handbook of Natural Medicine|last1=Pizzorno Jr.|first1=Joseph E.|last2=Murray|first2=Michael T.|last3=Joiner-Bey|first3=Herb|date=2015|publisher=Churchill Livingstone|isbn=9780702055140|edition=3rd|page=516}}</ref><ref name="Hechtman">{{cite book|title=Clinical Naturopathic Medicine|last1=Hechtman|first1=Leah|date=2018|publisher=Elsevier|isbn=9780729542425|edition=2|pages=879, 908}}</ref><ref name="Goyal">{{cite journal|last1=Goyal|first1=R. K.|last2=Singh|first2=Janardhan|last3=Lal|first3=Harbans|title=Asparagus racemosus—an update|journal=Indian Journal of Medical Sciences|date=September 2003|volume=57|issue=9|pages=408–414|pmid=14515032}}</ref> ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ಆಸ್ಪರಾಜಿನ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, ಮ್ಯೂಸಿಲೇಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೂಲ ಪುಡಿಟ್ ಸ್ಯಾಕರಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ರಾಳ, ಗಮ್, ಅಲ್ಬುಮಿನ್, [[ಕ್ಲೋರೈಡ್]], [[ಅಸಿಟೇಟ್]], ಫಾಸ್ಫೇಟ್ಸ್, [[ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ]] ಬೊಕ್ಕ ಟೈರೋಸಿನ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೈತ ಇರೆ, ತೊಗಟೆ, ಪೂ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಸುವಾಸನೆದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಬುಕ್ಕ ಬೀಜೊಲು ಸಾರಭೂತ ಎಣ್ಣೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ದಯಿಟ್ ಶತವಾರಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‍ದ ಕ್ಷಾರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ, ಶಮನಕಾರಿ, ನಿದ್ರಾಹೀನ, ತಂಪು ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ಯಾಕ್ಸೇಟಿವ್ ಗುಣ ಉಂಡು. ಮೂಲ ಪೊಡಿನ್ ಕಷಾಯದ ರೂಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ದ್ರವದ ರೂಪೊಡು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕಲು== * [http://www.flowersofindia.net/longshots/Satawari.jpg Picture of ''A. racemosus'' flowers from "Flowers of India" website] ==ಉಲ್ಲಕೊಲು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಬೂರುಲು]] 0ymuxudkefpcu15fe4nzurmi4njpram 1 27192 361281 2026-06-11T17:20:18Z VASANTH S.N. 157 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 361281 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27193 361284 2026-06-12T03:07:07Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: = ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ = '''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್''' (1932) ತುಳುನಾಡುದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನ ಕಾರಣೊಡು “'''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣ... 361284 wikitext text/x-wiki = ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ = '''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್''' (1932) ತುಳುನಾಡುದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನ ಕಾರಣೊಡು “'''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣಿ'''” (Queen of Yakshagana) ಪಂದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾತೆರ್. ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗ್ ಮೀರಿನ ಕಲಾಸೇವೆದ ಒಟ್ಟುಗು, ಯಕ್ಷಗಾನ, ತಾಳಮದ್ದಲೆಡುಲಾ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ಬಹುಮುಖ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರ್. ==ಹಿನ್ನಲೆಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ 1932ಡ್ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊಡು ಕಾಸರಗೋಡುದ ಕೋಳ್ಯೂರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಬೆಳೆದೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭ್ಯಾಸ '''ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ'''ಅರೆಡ ಕಲ್ತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷೊದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಭಿನಯ, ನೃತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಭಾವಪ್ರಕಟನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ಗುರುತುಡು ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೇವೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ಸುಮಾರು ಆಜಿ–ಏಳ್ ದಶಕೊಗ್ ಮೀರಿನ ಅವಧಿಡ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕಟೀಲು, ಕುಂಡಾವು, ಕದ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೇಳೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಂದೆರ್. ಮಲ್ಲ ಬಲಿಪ ಭಾಗವತೆರ್, ಅಗರಿ ಭಾಗವತೆರ್, ಬೆಳಿಂಜ ಮೈಂದಪ್ಪ ರೈ, ಮಂಡೆಚ್ಚ ದಾಮೋದರ, ನೇಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ಟ, ಶೇಣಿ, ಸಾಮಗ, ಅಳಕೆ, ಬೋಳಾರ ಅಂಚಿನ ಅವೇತೋ ಕಲಾವಿದೆರ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ರಂಗಸ್ಥಳೊಡು ವೇಷ ಮಂದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> ಗಂಭೀರ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರೊಲಾಯಿನ ದ್ರೌಪದಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ಸುಭದ್ರೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ದೇವಯಾನಿ ಅಂಚಿನೊ ಅವೆತೋ ಪಾತ್ರಗ್ ಜೀವ ತುಂಬುದಿನ ಅಭಿನಯೊ ಕೊರಿನ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಗೌರವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರರೆಗ್ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದೆರ್. * '''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' – ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf |title=Kolyur Ramachandra Rao - Sangeet Natak Akademi |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://yakshagana.com/%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%A3-%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/ |title=ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html |title=ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=Prajavani |access-date=11 June 2026}}</ref> * ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಬೊಕ್ಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ದು ಅವೆತೋ ಸನ್ಮಾನೊಲು ಅರೆನ ಪಾಲುಗು ತಿಕ್ಕುದುಂಡು. == ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ == 2021ಡ್ ಅಯಿನ 90ನೇ ಜನ್ಮವರ್ಷೊದ ನೆನಪಾದ್ '''"ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ"''' ಪಂದ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ, ಉಡುಪಿ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವ್ವೆ ಸಮಯೊಡು ಅಯಿನ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಸಾಧನೆ ಕುರಿತಾಯಿನ '''"Queen of Yakshagana"''' ಜಾಲತಾಣ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ |title=ಶ್ರೀ ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ |publisher=Yakshadeepa |date=11 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷೊಗ್ ಪೊಸ ಆಯಾಮೊನು ಕೊರಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು. ಆರ್ ನಿಗರ್ವಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಶಿಸ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತೆದ ಪೀಳಿಗೆಕ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಆದರ್ಶವಾತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಇತಿಹಾಸೊಡೆ ಅರೆನ ಪುದರು ಶಾಶ್ವತವಾಯಿನ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಾನೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2022/12/12/kolyuru-ramachandra/ |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ |publisher=Yakshadeepa |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://queenofyakshagana.com/about-him/ Queen of Yakshagana – About Him] * [https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html Yakshagana.in] * [https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf Sangeet Natak Akademi] * [https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ Yakshadeepa] * [https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html Prajavani] ls569bn11ptdeb2xmel1z30nctazfhe 361295 361284 2026-06-12T04:52:23Z ChiK 1136 361295 wikitext text/x-wiki '''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್''' (1932) ತುಳುನಾಡುದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನ ಕಾರಣೊಡು “'''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣಿ'''” (Queen of Yakshagana) ಪಂದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾತೆರ್. ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗ್ ಮೀರಿನ ಕಲಾಸೇವೆದ ಒಟ್ಟುಗು, ಯಕ್ಷಗಾನ, ತಾಳಮದ್ದಲೆಡುಲಾ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ಬಹುಮುಖ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದೆರ್. ==ಹಿನ್ನಲೆಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ 1932ಡ್ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕುಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊಡು ಕಾಸರಗೋಡುದ ಕೋಳ್ಯೂರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಬೆಳೆದೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭ್ಯಾಸ '''ಕುರಿಯ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ'''ಅರೆಡ ಕಲ್ತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷೊದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಭಿನಯ, ನೃತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಭಾವಪ್ರಕಟನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ಗುರುತುಡು ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೇವೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್. ಸುಮಾರು ಆಜಿ–ಏಳ್ ದಶಕೊಗ್ ಮೀರಿನ ಅವಧಿಡ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕಟೀಲು, ಕುಂಡಾವು, ಕದ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೇಳೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಂದೆರ್. ಮಲ್ಲ ಬಲಿಪ ಭಾಗವತೆರ್, ಅಗರಿ ಭಾಗವತೆರ್, ಬೆಳಿಂಜ ಮೈಂದಪ್ಪ ರೈ, ಮಂಡೆಚ್ಚ ದಾಮೋದರ, ನೇಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ಟ, ಶೇಣಿ, ಸಾಮಗ, ಅಳಕೆ, ಬೋಳಾರ ಅಂಚಿನ ಅವೇತೋ ಕಲಾವಿದೆರ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ರಂಗಸ್ಥಳೊಡು ವೇಷ ಮಂದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> ಗಂಭೀರ ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರೊಲಾಯಿನ ದ್ರೌಪದಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ಸುಭದ್ರೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ದೇವಯಾನಿ ಅಂಚಿನೊ ಅವೆತೋ ಪಾತ್ರಗ್ ಜೀವ ತುಂಬುದಿನ ಅಭಿನಯೊ ಕೊರಿನ ಕಾರಣೊಡು ಅರೆನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಗೌರವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರರೆಗ್ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಪಡೆದೆರ್. * '''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' – ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf |title=Kolyur Ramachandra Rao - Sangeet Natak Akademi |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://yakshagana.com/%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%A3-%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/ |title=ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html |title=ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=Prajavani |access-date=11 June 2026}}</ref> * ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಬೊಕ್ಕ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ದು ಅವೆತೋ ಸನ್ಮಾನೊಲು ಅರೆನ ಪಾಲುಗು ತಿಕ್ಕುದುಂಡು. == ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ == 2021ಡ್ ಅಯಿನ 90ನೇ ಜನ್ಮವರ್ಷೊದ ನೆನಪಾದ್ '''"ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ"''' ಪಂದ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ, ಉಡುಪಿ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮನ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವ್ವೆ ಸಮಯೊಡು ಅಯಿನ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಸಾಧನೆ ಕುರಿತಾಯಿನ '''"Queen of Yakshagana"''' ಜಾಲತಾಣ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ |title=ಶ್ರೀ ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ |publisher=Yakshadeepa |date=11 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟುದ ಸ್ತ್ರೀವೇಷೊಗ್ ಪೊಸ ಆಯಾಮೊನು ಕೊರಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು. ಆರ್ ನಿಗರ್ವಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಶಿಸ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತೆದ ಪೀಳಿಗೆಕ್ ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಆದರ್ಶವಾತೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಇತಿಹಾಸೊಡೆ ಅರೆನ ಪುದರು ಶಾಶ್ವತವಾಯಿನ ಸ್ಥಾನ ಸಂಪಾದಾನೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2022/12/12/kolyuru-ramachandra/ |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ |publisher=Yakshadeepa |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://queenofyakshagana.com/about-him/ Queen of Yakshagana – About Him] * [https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html Yakshagana.in] * [https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf Sangeet Natak Akademi] * [https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ Yakshadeepa] * [https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html Prajavani] 6rei21dmic8tkpkd9tgm0r4bfk5o0gp 1 27194 361286 2026-06-12T03:08:12Z Hariprasad Shetty10 6127 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 361286 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27195 361287 2026-06-12T04:08:03Z Pragathi. BH 6361 ಹೊಸ ಪುಟ: ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬಳೆ ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮು... 361287 wikitext text/x-wiki ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬಳೆ ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಮಾತಾ ಗುಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಕಡು ಅರೆಗಾಲೊಡುಲಾ ಆಜಂದಿನ ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತಲಕಾವೇರಿದ ಪನ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆ ನಂಬಿಕೆ. ಐಕ್ಕಾದೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಡು ಐವ್ವ ಸಾವಿರರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಮೂರು ಸೇರುವೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕಗ್ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪು ನೆರ್ದಾವರ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಮೂಲು ಜಾಸ್ತಿ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯೋಜನೆ ಮೂಡಾಯಿ ಪುಡೆಕ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಎದುರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಸುತ್ತಲಾ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಗುಲು ಉಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತ ದೇವೆರೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು. ==ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: == ತನ್ನ ವೈರಿ ಕಾಲಯವನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮುಜುಂಗಾವುದ ಕೈತಲ್ದ ಮುಚುಕುಂದ ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಆಯಿನ ಕೋಪೊಡು ಮುನಿ ನೇತ್ರಾಗ್ನಿರ್ದ್ ಕಾಲಯವನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಯಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಸುರುತ ನೈವೇದ್ಯವಾದ್ ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಸಾಬೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಭಕ್ತರೆಡ ಕಾಣಿಕೆ- ಪರಕೆ ರೂಪೊಡು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೃಷ್ಣಗ್ ತೆಕ್ಕರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಮೂಲು ಯಕ್ಷಗಾನ ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಗೆಜ್ಜೆಕಟ್ಟ್ ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊಗು ಕಾರ್ ದೀದ್ ಪುನರ್ ಪಡೆಯಿರಿ ಅವ್ವೇತೊ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮುನ್ನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಚೆಕ್ ದುಂಬು ತೀರ್ಥಕೆರೆಟ್ ಮುರ್ಕ್ ದ್ ಮೀದ್ ಬರೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮೊ ಉಂಡು. ಕುಂಬಳೆ ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ರಾಜೆರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್. ಮುಚುಕುಂದ ಮೋಕ್ಷವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಿತೃಮೋಕ್ಷ ಕಾರ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಮುಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರಪಿಂಡ ಪಾಡ್ಂಡ ಸದ್ಗತಿ ತಿಕ್ಕಂದ್ ನ ಪಿತೃಲೆಗ್ ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು . ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರಲಾ ಮೂಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. t106we7c4gqmt5s32onntlwg76158hi 361288 361287 2026-06-12T04:10:51Z Pragathi. BH 6361 361288 wikitext text/x-wiki ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆ]] ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಮಾತಾ ಗುಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಕಡು ಅರೆಗಾಲೊಡುಲಾ ಆಜಂದಿನ ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತಲಕಾವೇರಿದ ಪನ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆ ನಂಬಿಕೆ. ಐಕ್ಕಾದೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಡು ಐವ್ವ ಸಾವಿರರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಮೂರು ಸೇರುವೆರ್. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕಗ್]] ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪು ನೆರ್ದಾವರ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಮೂಲು ಜಾಸ್ತಿ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯೋಜನೆ ಮೂಡಾಯಿ ಪುಡೆಕ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಎದುರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಸುತ್ತಲಾ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಗುಲು ಉಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತ ದೇವೆರೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು. ==ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: == ತನ್ನ ವೈರಿ ಕಾಲಯವನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್]] ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮುಜುಂಗಾವುದ ಕೈತಲ್ದ ಮುಚುಕುಂದ ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಆಯಿನ ಕೋಪೊಡು ಮುನಿ ನೇತ್ರಾಗ್ನಿರ್ದ್ ಕಾಲಯವನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಯಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಸುರುತ ನೈವೇದ್ಯವಾದ್ ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಸಾಬೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಭಕ್ತರೆಡ ಕಾಣಿಕೆ- ಪರಕೆ ರೂಪೊಡು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೃಷ್ಣಗ್ ತೆಕ್ಕರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಮೂಲು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಗೆಜ್ಜೆಕಟ್ಟ್ ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊಗು ಕಾರ್ ದೀದ್ ಪುನರ್ ಪಡೆಯಿರಿ ಅವ್ವೇತೊ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮುನ್ನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಚೆಕ್ ದುಂಬು ತೀರ್ಥಕೆರೆಟ್ ಮುರ್ಕ್ ದ್ ಮೀದ್ ಬರೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮೊ ಉಂಡು. ಕುಂಬಳೆ [[ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆ|ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ]] ರಾಜೆರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್. ಮುಚುಕುಂದ ಮೋಕ್ಷವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಿತೃಮೋಕ್ಷ ಕಾರ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಮುಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರಪಿಂಡ ಪಾಡ್ಂಡ ಸದ್ಗತಿ ತಿಕ್ಕಂದ್ ನ ಪಿತೃಲೆಗ್ ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು . ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರಲಾ ಮೂಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. b4ftxvaf8cqm4oj6vxybgmvpc62wtwe 361289 361288 2026-06-12T04:13:13Z Pragathi. BH 6361 361289 wikitext text/x-wiki ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆ]] ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಮಾತಾ ಗುಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b1/Sri_Parthasarathi_Temple%2C_Mujungavu_Pond.jpg ಕಡು ಅರೆಗಾಲೊಡುಲಾ ಆಜಂದಿನ ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತಲಕಾವೇರಿದ ಪನ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆ ನಂಬಿಕೆ. ಐಕ್ಕಾದೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಡು ಐವ್ವ ಸಾವಿರರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಮೂರು ಸೇರುವೆರ್. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕಗ್]] ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪು ನೆರ್ದಾವರ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಮೂಲು ಜಾಸ್ತಿ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯೋಜನೆ ಮೂಡಾಯಿ ಪುಡೆಕ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಎದುರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಸುತ್ತಲಾ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಗುಲು ಉಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತ ದೇವೆರೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು. ==ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: == ತನ್ನ ವೈರಿ ಕಾಲಯವನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್]] ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮುಜುಂಗಾವುದ ಕೈತಲ್ದ ಮುಚುಕುಂದ ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಆಯಿನ ಕೋಪೊಡು ಮುನಿ ನೇತ್ರಾಗ್ನಿರ್ದ್ ಕಾಲಯವನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಯಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಸುರುತ ನೈವೇದ್ಯವಾದ್ ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಸಾಬೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಭಕ್ತರೆಡ ಕಾಣಿಕೆ- ಪರಕೆ ರೂಪೊಡು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೃಷ್ಣಗ್ ತೆಕ್ಕರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಮೂಲು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಗೆಜ್ಜೆಕಟ್ಟ್ ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊಗು ಕಾರ್ ದೀದ್ ಪುನರ್ ಪಡೆಯಿರಿ ಅವ್ವೇತೊ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮುನ್ನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಚೆಕ್ ದುಂಬು ತೀರ್ಥಕೆರೆಟ್ ಮುರ್ಕ್ ದ್ ಮೀದ್ ಬರೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮೊ ಉಂಡು. ಕುಂಬಳೆ [[ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆ|ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ]] ರಾಜೆರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್. ಮುಚುಕುಂದ ಮೋಕ್ಷವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಿತೃಮೋಕ್ಷ ಕಾರ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಮುಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರಪಿಂಡ ಪಾಡ್ಂಡ ಸದ್ಗತಿ ತಿಕ್ಕಂದ್ ನ ಪಿತೃಲೆಗ್ ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು . ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರಲಾ ಮೂಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. egflcytf4gzjg1ugkk1c7zxnb2fa42x 361290 361289 2026-06-12T04:20:10Z Pragathi. BH 6361 361290 wikitext text/x-wiki ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆ]] ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಮಾತಾ ಗುಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. <ref>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b1/Sri_Parthasarathi_Temple%2C_Mujungavu_Pond.jpg</ref> ಕಡು ಅರೆಗಾಲೊಡುಲಾ ಆಜಂದಿನ ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತಲಕಾವೇರಿದ ಪನ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆ ನಂಬಿಕೆ. ಐಕ್ಕಾದೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಡು ಐವ್ವ ಸಾವಿರರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಮೂರು ಸೇರುವೆರ್. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕಗ್]] ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪು ನೆರ್ದಾವರ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಮೂಲು ಜಾಸ್ತಿ .<ref>https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/mujungav-theertha-sthnana/articleshow/61006560.cms</ref> ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯೋಜನೆ ಮೂಡಾಯಿ ಪುಡೆಕ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಎದುರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಸುತ್ತಲಾ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಗುಲು ಉಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತ ದೇವೆರೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು. ==ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: == ತನ್ನ ವೈರಿ ಕಾಲಯವನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್]] ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮುಜುಂಗಾವುದ ಕೈತಲ್ದ ಮುಚುಕುಂದ ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಆಯಿನ ಕೋಪೊಡು ಮುನಿ ನೇತ್ರಾಗ್ನಿರ್ದ್ ಕಾಲಯವನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಯಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಸುರುತ ನೈವೇದ್ಯವಾದ್ ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಸಾಬೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಭಕ್ತರೆಡ ಕಾಣಿಕೆ- ಪರಕೆ ರೂಪೊಡು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೃಷ್ಣಗ್ ತೆಕ್ಕರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಮೂಲು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಗೆಜ್ಜೆಕಟ್ಟ್ ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊಗು ಕಾರ್ ದೀದ್ ಪುನರ್ ಪಡೆಯಿರಿ ಅವ್ವೇತೊ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮುನ್ನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಚೆಕ್ ದುಂಬು ತೀರ್ಥಕೆರೆಟ್ ಮುರ್ಕ್ ದ್ ಮೀದ್ ಬರೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮೊ ಉಂಡು. ಕುಂಬಳೆ [[ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆ|ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ]] ರಾಜೆರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್. ಮುಚುಕುಂದ ಮೋಕ್ಷವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಿತೃಮೋಕ್ಷ ಕಾರ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಮುಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರಪಿಂಡ ಪಾಡ್ಂಡ ಸದ್ಗತಿ ತಿಕ್ಕಂದ್ ನ ಪಿತೃಲೆಗ್ ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು . ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರಲಾ ಮೂಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== tlrs5687eovi66ozoq1vskrhhw07qld 361291 361290 2026-06-12T04:21:31Z Pragathi. BH 6361 361291 wikitext text/x-wiki ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆ]] ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಮಾತಾ ಗುಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. <ref>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b1/Sri_Parthasarathi_Temple%2C_Mujungavu_Pond.jpg</ref> ಕಡು ಅರೆಗಾಲೊಡುಲಾ ಆಜಂದಿನ ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತಲಕಾವೇರಿದ ಪನ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆ ನಂಬಿಕೆ. ಐಕ್ಕಾದೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಡು ಐವ್ವ ಸಾವಿರರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಮೂರು ಸೇರುವೆರ್. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕಗ್]] ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪು ನೆರ್ದಾವರ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಮೂಲು ಜಾಸ್ತಿ .<ref>https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/mujungav-theertha-sthnana/articleshow/61006560.cms</ref> ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯೋಜನೆ ಮೂಡಾಯಿ ಪುಡೆಕ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಎದುರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಸುತ್ತಲಾ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಗುಲು ಉಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತ ದೇವೆರೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು.<ref>http://www.mujungavu.templeinfo.in/templeinfo/mujungavu/</ref> ==ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: == ತನ್ನ ವೈರಿ ಕಾಲಯವನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್]] ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮುಜುಂಗಾವುದ ಕೈತಲ್ದ ಮುಚುಕುಂದ ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಆಯಿನ ಕೋಪೊಡು ಮುನಿ ನೇತ್ರಾಗ್ನಿರ್ದ್ ಕಾಲಯವನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಯಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಸುರುತ ನೈವೇದ್ಯವಾದ್ ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಸಾಬೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಭಕ್ತರೆಡ ಕಾಣಿಕೆ- ಪರಕೆ ರೂಪೊಡು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೃಷ್ಣಗ್ ತೆಕ್ಕರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಮೂಲು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಗೆಜ್ಜೆಕಟ್ಟ್ ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊಗು ಕಾರ್ ದೀದ್ ಪುನರ್ ಪಡೆಯಿರಿ ಅವ್ವೇತೊ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮುನ್ನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಚೆಕ್ ದುಂಬು ತೀರ್ಥಕೆರೆಟ್ ಮುರ್ಕ್ ದ್ ಮೀದ್ ಬರೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮೊ ಉಂಡು. ಕುಂಬಳೆ [[ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆ|ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ]] ರಾಜೆರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್. ಮುಚುಕುಂದ ಮೋಕ್ಷವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಿತೃಮೋಕ್ಷ ಕಾರ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಮುಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರಪಿಂಡ ಪಾಡ್ಂಡ ಸದ್ಗತಿ ತಿಕ್ಕಂದ್ ನ ಪಿತೃಲೆಗ್ ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು . ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರಲಾ ಮೂಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== ikpy641wqhk0n4tpibiwzb8rqnxbsb3 361292 361291 2026-06-12T04:22:45Z Pragathi. BH 6361 361292 wikitext text/x-wiki ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆ]] ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಮಾತಾ ಗುಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. <ref>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b1/Sri_Parthasarathi_Temple%2C_Mujungavu_Pond.jpg</ref> ಕಡು ಅರೆಗಾಲೊಡುಲಾ ಆಜಂದಿನ ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತಲಕಾವೇರಿದ ಪನ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆ ನಂಬಿಕೆ. ಐಕ್ಕಾದೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಡು ಐವ್ವ ಸಾವಿರರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಮೂರು ಸೇರುವೆರ್. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕಗ್]] ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪು ನೆರ್ದಾವರ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಮೂಲು ಜಾಸ್ತಿ .<ref>https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/mujungav-theertha-sthnana/articleshow/61006560.cms</ref> ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯೋಜನೆ ಮೂಡಾಯಿ ಪುಡೆಕ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಎದುರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಸುತ್ತಲಾ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಗುಲು ಉಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತ ದೇವೆರೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು.<ref>http://www.mujungavu.templeinfo.in/templeinfo/mujungavu/</ref> ==ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: == ತನ್ನ ವೈರಿ ಕಾಲಯವನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್]] ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮುಜುಂಗಾವುದ ಕೈತಲ್ದ ಮುಚುಕುಂದ ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಆಯಿನ ಕೋಪೊಡು ಮುನಿ ನೇತ್ರಾಗ್ನಿರ್ದ್ ಕಾಲಯವನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಯಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಸುರುತ ನೈವೇದ್ಯವಾದ್ ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಸಾಬೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಭಕ್ತರೆಡ ಕಾಣಿಕೆ- ಪರಕೆ ರೂಪೊಡು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೃಷ್ಣಗ್ ತೆಕ್ಕರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಮೂಲು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಗೆಜ್ಜೆಕಟ್ಟ್ ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊಗು ಕಾರ್ ದೀದ್ ಪುನರ್ ಪಡೆಯಿರಿ ಅವ್ವೇತೊ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮುನ್ನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಚೆಕ್ ದುಂಬು ತೀರ್ಥಕೆರೆಟ್ ಮುರ್ಕ್ ದ್ ಮೀದ್ ಬರೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮೊ ಉಂಡು. ಕುಂಬಳೆ [[ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆ|ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ]] ರಾಜೆರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್. ಮುಚುಕುಂದ ಮೋಕ್ಷವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಿತೃಮೋಕ್ಷ ಕಾರ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಮುಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರಪಿಂಡ ಪಾಡ್ಂಡ ಸದ್ಗತಿ ತಿಕ್ಕಂದ್ ನ ಪಿತೃಲೆಗ್ ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು . ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರಲಾ ಮೂಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಹಿತಿ:<ref>https://www.justdial.com/Kasaragod/Mujungavu-Temple-Kumbla/9999P4994-4994-180316191407-A6K9_BZDET</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== cio43uv2bmkw0be6j0gm2x0ujrhmxai 361293 361292 2026-06-12T04:37:56Z Pragathi. BH 6361 361293 wikitext text/x-wiki ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆ]] ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಮಾತಾ ಗುಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. <ref>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b1/Sri_Parthasarathi_Temple%2C_Mujungavu_Pond.jpg</ref> ಕಡು ಅರೆಗಾಲೊಡುಲಾ ಆಜಂದಿನ ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತಲಕಾವೇರಿದ ಪನ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆ ನಂಬಿಕೆ. ಐಕ್ಕಾದೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಡು ಐವ್ವ ಸಾವಿರರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಮೂರು ಸೇರುವೆರ್. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕಗ್]] ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪು ನೆರ್ದಾವರ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಮೂಲು ಜಾಸ್ತಿ .<ref>https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/mujungav-theertha-sthnana/articleshow/61006560.cms</ref> ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯೋಜನೆ ಮೂಡಾಯಿ ಪುಡೆಕ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಎದುರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಸುತ್ತಲಾ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಗುಲು ಉಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತ ದೇವೆರೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು.<ref>http://www.mujungavu.templeinfo.in/templeinfo/mujungavu/</ref> '''ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊ:''' ಏಪಲಾ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲುಡು) ಮುಲ್ಪ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಗು ಅ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಭಕ್ತೆರ್ ಸೇರ್ಬೆರ್。 '''ಚರ್ಮರೋಗೊ ಗುಣ ಆಯೆರೆ:''' ಈ ಕೆರೆಟ್ ಭಕ್ತೆರ್ ಅರಿ‌ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡು ಬಿರ್ಕ್ ದ್ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಗುಣ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಬಲ ನಂಬಿಕೆ。ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಲಾ ಈ ಕೆರೆತ ನೀರ್ಗ್ ಚರ್ಮರೋಗೊನು ಗುಣಮಲ್ಪುನ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್。 ==ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: == ತನ್ನ ವೈರಿ ಕಾಲಯವನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್]] ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮುಜುಂಗಾವುದ ಕೈತಲ್ದ ಮುಚುಕುಂದ ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಆಯಿನ ಕೋಪೊಡು ಮುನಿ ನೇತ್ರಾಗ್ನಿರ್ದ್ ಕಾಲಯವನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಯಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಸುರುತ ನೈವೇದ್ಯವಾದ್ ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಸಾಬೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಭಕ್ತರೆಡ ಕಾಣಿಕೆ- ಪರಕೆ ರೂಪೊಡು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೃಷ್ಣಗ್ ತೆಕ್ಕರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಮೂಲು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಗೆಜ್ಜೆಕಟ್ಟ್ ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊಗು ಕಾರ್ ದೀದ್ ಪುನರ್ ಪಡೆಯಿರಿ ಅವ್ವೇತೊ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮುನ್ನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಚೆಕ್ ದುಂಬು ತೀರ್ಥಕೆರೆಟ್ ಮುರ್ಕ್ ದ್ ಮೀದ್ ಬರೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮೊ ಉಂಡು. ಕುಂಬಳೆ [[ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆ|ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ]] ರಾಜೆರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್. ಮುಚುಕುಂದ ಮೋಕ್ಷವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಿತೃಮೋಕ್ಷ ಕಾರ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಮುಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರಪಿಂಡ ಪಾಡ್ಂಡ ಸದ್ಗತಿ ತಿಕ್ಕಂದ್ ನ ಪಿತೃಲೆಗ್ ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು . ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರಲಾ ಮೂಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಹಿತಿ:<ref>https://www.justdial.com/Kasaragod/Mujungavu-Temple-Kumbla/9999P4994-4994-180316191407-A6K9_BZDET</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== 6k3zegbn3e201cv7t5nuhwtx8jxon70 361294 361293 2026-06-12T04:51:24Z ChiK 1136 Reference edited with [[mw:ProveIt|ProveIt]] #proveit 361294 wikitext text/x-wiki ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆ]] ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಮುಜುಂಗಾವು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಲಾ ಒಂಜಿ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರುಡು ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಕೆರೆ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊಗು ಸಮ, ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಮಾತಾ ಗುಣ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಕಡು ಅರೆಗಾಲೊಡುಲಾ ಆಜಂದಿನ ಈ ನೀರ್ದ ಮೂಲ ಭಾಗಮಂಡಲದ ತಲಕಾವೇರಿದ ಪನ್ಪುನ ಜನೊಕುಲೆ ನಂಬಿಕೆ. ಐಕ್ಕಾದೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಡು ಐವ್ವ ಸಾವಿರರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಮೂರು ಸೇರುವೆರ್. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕಗ್]] ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪು ನೆರ್ದಾವರ ಕನ್ನಡಿಗೆರ್ ಮೂಲು ಜಾಸ್ತಿ .<ref>{{Cite web |url=https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/mujungav-theertha-sthnana/articleshow/61006560.cms |title=17ರಂದು ಮುಜುಂಗಾವು ಪವಿತ್ರ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ |accessdate=2026-06-12 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}https://vijaykarnataka.com/news/kasaragod/mujungav-theertha-sthnana/articleshow/61006560.cms</ref> ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯೋಜನೆ ಮೂಡಾಯಿ ಪುಡೆಕ್. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಎದುರು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಸುತ್ತಲಾ ಮಲ್ಲ ಗೋಪುರಗುಲು ಉಂಡು. ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಶಾಸ್ತ ದೇವೆರೆನ ಗರ್ಭಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mujungavu.templeinfo.in/templeinfo/mujungavu/ |title=Home Page |accessdate=2026-06-12 |website=www.mujungavu.templeinfo.in}}http://www.mujungavu.templeinfo.in/templeinfo/mujungavu/</ref> '''ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೊ:''' ಏಪಲಾ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲುಡು) ಮುಲ್ಪ ನಡಪುನ ತೀರ್ಥೊಗು ಅ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಭಕ್ತೆರ್ ಸೇರ್ಬೆರ್。 '''ಚರ್ಮರೋಗೊ ಗುಣ ಆಯೆರೆ:''' ಈ ಕೆರೆಟ್ ಭಕ್ತೆರ್ ಅರಿ‌ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡು ಬಿರ್ಕ್ ದ್ ಮೀಂಡ ಚರ್ಮರೋಗೊಲು ಗುಣ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಬಲ ನಂಬಿಕೆ。ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಲಾ ಈ ಕೆರೆತ ನೀರ್ಗ್ ಚರ್ಮರೋಗೊನು ಗುಣಮಲ್ಪುನ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್。 ==ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: == ತನ್ನ ವೈರಿ ಕಾಲಯವನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲೆಡ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಗ್]] ಸಾಧ್ಯ ಆಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಮುಜುಂಗಾವುದ ಕೈತಲ್ದ ಮುಚುಕುಂದ ಮಹರ್ಷಿಲು ತಪಸ್ಸ್ ಗ್ ಕುಲ್ಲುನ ಗುಹೆತ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆ. ತಪಸ್ಸು ಭಂಗ ಆಯಿನ ಕೋಪೊಡು ಮುನಿ ನೇತ್ರಾಗ್ನಿರ್ದ್ ಕಾಲಯವನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಯಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾದ್ ಸುರುತ ನೈವೇದ್ಯವಾದ್ ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಸಾಬೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಮುಲ್ಪ ಭಕ್ತರೆಡ ಕಾಣಿಕೆ- ಪರಕೆ ರೂಪೊಡು ತೆಕ್ಕರೆನ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೃಷ್ಣಗ್ ತೆಕ್ಕರೆ ನೈವೇದ್ಯ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಡ್ಡೆ ಅನುಕೂಲ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಮೂಲು [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಗೆಜ್ಜೆಕಟ್ಟ್ ದ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊಗು ಕಾರ್ ದೀದ್ ಪುನರ್ ಪಡೆಯಿರಿ ಅವ್ವೇತೊ ಕಲಾವಿದೆರ್ ನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸೇವೆಲೆನ್ ಮುನ್ನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ಚೆಕ್ ದುಂಬು ತೀರ್ಥಕೆರೆಟ್ ಮುರ್ಕ್ ದ್ ಮೀದ್ ಬರೊಡು ಪನ್ಪುನ ನಿಯಮೊ ಉಂಡು. ಕುಂಬಳೆ [[ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆ|ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ]] ರಾಜೆರ್ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೊಕ್ತೇಸರೆರ್. ಮುಚುಕುಂದ ಮೋಕ್ಷವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಿತೃಮೋಕ್ಷ ಕಾರ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಮುಲ್ಪ ಕ್ಷೇತ್ರಪಿಂಡ ಪಾಡ್ಂಡ ಸದ್ಗತಿ ತಿಕ್ಕಂದ್ ನ ಪಿತೃಲೆಗ್ ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಲಾ ಉಂಡು . ಸರ್ಪಸಂಸ್ಕಾರಲಾ ಮೂಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾಹಿತಿ: ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} 48htch1bgbf1cwmuqrrlwhtzgxsm3y9 0 27196 361304 2026-06-12T06:26:51Z Shreelatha.Halemane 6351 ಪೊಸ ಲೇಕನೊ 361304 wikitext text/x-wiki == ಕರ್ಕಟಕ ಅಮಾಸೆ == ಕರ್ಕಟಕ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ತಿಂಗಳ್ದ ಪುದರ್. ಆ ಮಾಸೊಡು ಬರ್ಪುನ ಅಮಾಸೆನ್ ಕರ್ಕಟಕ ಅಮಾಸೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಇಂದೆನ್ ತುಳುಟ್ಟ್ [[ಆಟಿ ಅಮಾಸೆ]], ಕನ್ನಡ ಡ್ ಆಷಾಡ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ,ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಂದ್ಲಾ,ಮಲಯಾಳದ ಜನಕ್ಲ್ ಕರ್ಕಟಕ ವಾವ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಐತ ಪುದರೇ ಪಣ್ಪುನಂಚನೆ ಉಂದು ತುಳು ತಿಂಗಳಾಯಿನ ಆಟಿಡ್ ಬರ್ಪುನ ಅಮಾವಸ್ಯೆ. == ಅಮಾಸೆದ ಕಜ್ಜೊ == ಆಟಿ ಪಂಡ ದುಂಬು ಭಾರಿ ಕಷ್ಟೊದ ತಿಂಗೊಲು. ಆಟಿಗಾನಗ ಭಾರೀ ಜೋರು ಬರ್ಸ್ ಬರ್ಪುನ, ಶೀತ, ಮೈ, ತೆಮ್ಮ,ಮಾಂತ ಬರ್ಪುನ,ಜೋರಾಪುನ ಕಾಲ. ಆ ಸಮಯಡ್ ಪೈಸೆಗ್ಲಾ ಒಂತೆ ಕಷ್ಟ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಆಟಿ ತಿಂಗಳ್ ಜಾಗ್ರತೆಡ್ ಕರಿಯೋಡು, ಐಕ್ಕ್ ಬೋಡಾದ್ ಹಿರಿಯಕ್ಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಕಾರೊನು,ಆಚರಣೆನ್ ಈ ಸಮಯಡ್ ಮಲ್ಪೊಡೆಂದ್ ಚೌಕಟ್ಟ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ಪಾಲೆ ಮರತ್ತ ಕೆತ್ತೆದ ಕಷಾಯ ಪರ್ಪುನವು, ಅಗೆಲ್ ಬಳಸುನವು, ಮೆತ್ತೆದ ಗಂಜಿ ಉನ್ಪುನವು, ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲೆನ್ ನೆನೆಪು ಮಲ್ತೊಂದು ಬಲಿ ತರ್ಪಣ ಕೊರ್ಪುನವು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. == ಪಾಲೆ ಮರದ ಕಷಾಯ ಪರ್ಪುನವು == [[ಫೈಲ್:Hale_Tree_Medicin_preparation.JPG|thumb|ಪಾಲೆ ಮರದ ಕೆತ್ತೆ ಕಷಾಯ]] ಕರ್ಕಟಕ ಅಮಾಸೆದ ದುಂಬುದಾನಿ ಗುಡ್ಡೆಗ್ ಪೋದು ಪಾಲೆ ಮರನ್ ನಾಡ್ದ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಗುರ್ತ ಕಟ್ಟ್ದ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಮನತ್ತಾನಿ ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ಪೋದು ದೇವೆರ್ಗ್, ಮರಕ್ಕ್ ಕೈ ಮುಗಿದ್ ಪಾಲೆ ಮರದ ಕೆತ್ತೆನ್ ಕಲ್ಲ್ಡ್ ಕೆತ್ತ್ದ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿನ್ ಇಲ್ಲಡೆ ಕೊಣತ್ತ್ದ್ ಕಡೆಪ್ಪಿ ಕಲ್ಲ್ಡ್ ಬೇತೆ ಮರ್ದ್ ದ ಸಾಮನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆಪ್ಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿನ್ ಖಾಲಿ ಬಂಜಿಡ್ ಪರ್ಪುನ ಕ್ರಮ. ಈ ಕಷಾಯ ಆಟಿ ತಿಂಗಳ್ಡ್ ಬರ್ಪುನ ಮಾರಿ ಖಾಯಿಲೆ, ಕಸಾಲೆನ್ ತಡೆಯುಂಡು.<ref>https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/aati-amavasya/</ref> == ಬಲಿ ತರ್ಪಣ == [[ಫೈಲ್:Trikkannad_Tryambakeshwara_Temple_seashore.jpg|thumb|ತ್ರಿಕ್ಕನ್ನಾಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಎದುರುಡುಪ್ಪುನ ಕಡಲ್, ಬಲಿ ತರ್ಪಣೊದ ಜಾಗೆ]] ತುಳುನಾಡ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಮಿಶ್ರ ಆಚರಣೆ, ಧರ್ಮೊದ ಜನ್ಕ್ಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ. ಈ [[ಆಟಿ ಅಮಾಸೆ|ಆಟಿ ಆಮಾಸೆ]]ದಾನಿ ಕೇರಳದ, ತುಳುನಾಡ್ ದ ಜನೊಕ್ಲು ಹಿರಿಯಾಕ್ಲೆನ್ ನೆನೆಪು ಮಲ್ತೊಂದು ತರ್ಪಣ ಬುಡ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲಾ ಉಂಡು.<ref>https://devaayanamblog.blogspot.com/2016/07/sree-trikannad-thrayambakeshwara-temple.html</ref> ಉಂದೆನ್ ಬಲಿ ತರ್ಪಣ ಪಂಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕರ್ಕಟಕ ಆಮಾಸೆದಾನಿ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲೆನ್ ನೆನೆಪು ಮಲ್ತೊಂದು ಮೋಕ್ಷ ತಿಕ್ಯೆರೆ ಸಾದಿನ್ ಸುಲೊಭೊಡು ಮಲ್ಪುನ ದಿನ. ಅಂಚಾದ್ ತೀರ್ದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಕ್ಲೆನ ಜೋಕುಲು, ಬಂಧು ಬಾಂಧವೆರ್ ಸೇರ್ದ್ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ಟ್ ಅತ್ತಂದೆ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್ ಬಲಿ ತರ್ಪಣ ಪಾಡುವೆರ್. ಕೇರಳದ [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]ದ ತ್ರಿಕ್ಕನ್ನಾಡ್ ದೇವಸ್ಠಾನೊದ ಎದುರು ಕಡಲ ಬರಿಟ್ಟ್ ಈ ರೀತಿದ ಆಚರಣೆನ್ ನಮಕ್ಕ್ ಇತ್ತೆಲಾ ತೂವೋಲಿ.<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/thousands-perform-balitharpanam-on-karkidaka-vavu-in-kannur-kasaragod/article69850543.ece</ref> == ರಾಮಾಯಣ ಮಾಸಾಚರಣೆ == ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು ಭಾರೀ ಕಷ್ಟದ ತಿಂಗೊಲು. ಆಟಿ ಆನೆದ ಲೆಕ್ಕ ಮೆಲ್ಲನೆ ಪೋಪುಂಡು ಪನ್ಪೆರ್.ಈ ಕಾಲಡ್ ತುಳುನಾಡ್ದ್ ನರಮಾನಿಲು ದೈವ ದೇವೆರೆನ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಡೆ ನೆನೆಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://reclaimtemples.com/ramayana-month/</ref> ಕೇರಳದ ಸಂಪ್ರದಾಯನ್ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ್ ಪಾಲಿಸೊಂದು ಪೋಪಿನಕ್ಕ್ಲು ಈ ಮಾಸೊಡು ಏಪಲಾ ಬಯ್ಯಗ್ ದೀಪ ಪೊತ್ತಾದ್ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆ, ಗದ್ಯ ನ್ ನಾರಯಣೀಯಮ್ ನ್ ಓದುವೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೇವೆರೆನ ನಾಮ ಸ್ಮರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == a0u83psrr6tu0uw3jcpvss9g8uw7g0e 0 27197 361305 2026-06-12T06:27:00Z Pragathi. BH 6361 ಹೊಸ ಪುಟ: ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ... 361305 wikitext text/x-wiki ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. dk2aci4f54pa5wf6wulxge7d7bwm6m0 361306 361305 2026-06-12T06:27:56Z Pragathi. BH 6361 361306 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu temple in Kerala, India}} {{Use dmy dates|date=December 2019}} {{Use Indian English|date=December 2019}} {{Tone|date=February 2015}} {{Infobox Hindu temple | name = Kanipura Sri Gopalakrishna Temple | image = | alt = | caption = Sri Gopalakrishna Temple | map_type = India Kerala | map_caption = Location in [[Kerala]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. pbeqciolf7mfdetn2gl2tdqt77qmeuo 361308 361306 2026-06-12T06:28:41Z Pragathi. BH 6361 361308 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = Kanipura Sri Gopalakrishna Temple | image = | alt = | caption = Sri Gopalakrishna Temple | map_type = India Kerala | map_caption = Location in [[Kerala]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. pjsltsh1h62vtm7il9mak33v7ftyvxm 361309 361308 2026-06-12T06:31:23Z Pragathi. BH 6361 361309 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] ಕಾಸ್ರೋಡು | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. emctyrzhw4qhl7gs8jves00aju8ug0w 361310 361309 2026-06-12T06:31:57Z Pragathi. BH 6361 361310 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. mrylnllxk9itepsup1nlc77fqgekgs9 361311 361310 2026-06-12T06:34:49Z Pragathi. BH 6361 361311 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ [[ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ]] ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. 4tb7u0j32expvoh5ngi66so7xcc02sd 361312 361311 2026-06-12T06:36:14Z Pragathi. BH 6361 361312 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ [[ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ]] ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. <ref>{{cite web|last=Beejanthadka |first=Suresh |url=http://sureshbeen.blogspot.in/2011/01/kumble-bedi-festival-in-kanipura-sri.html |title=B N Suresh: Kumble Bedi (Festival in Kanipura Sri Gopala Krishna Temple Kumbala |publisher=Sureshbeen.blogspot.in |date=2011-01-24 |access-date=2015-07-02}}</ref> "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== 072aelxt6e91e49x7s0skpla8wc889v 361313 361312 2026-06-12T06:37:37Z Pragathi. BH 6361 361313 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ [[ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ]] ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.kanipura.templeinfo.in/templeinfo/kanipura/history.htm |title=History |publisher=Kanipura.templeinfo.in |access-date=2015-07-02}}</ref> ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. <ref>{{cite web|last=Beejanthadka |first=Suresh |url=http://sureshbeen.blogspot.in/2011/01/kumble-bedi-festival-in-kanipura-sri.html |title=B N Suresh: Kumble Bedi (Festival in Kanipura Sri Gopala Krishna Temple Kumbala |publisher=Sureshbeen.blogspot.in |date=2011-01-24 |access-date=2015-07-02}}</ref> "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== 62nupouvxw4awjqenz2hx9yqeqmhc2q 361314 361313 2026-06-12T06:38:59Z Pragathi. BH 6361 361314 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ [[ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ]] ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.kanipura.templeinfo.in/templeinfo/kanipura/history.htm |title=History |publisher=Kanipura.templeinfo.in |access-date=2015-07-02}}</ref> ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. <ref>{{cite web|last=Beejanthadka |first=Suresh |url=http://sureshbeen.blogspot.in/2011/01/kumble-bedi-festival-in-kanipura-sri.html |title=B N Suresh: Kumble Bedi (Festival in Kanipura Sri Gopala Krishna Temple Kumbala |publisher=Sureshbeen.blogspot.in |date=2011-01-24 |access-date=2015-07-02}}</ref> "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== [[ವರ್ಗೊಲು: ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ]] tr3ez2jztplsooysv79p39xz87f0vio 361315 361314 2026-06-12T06:39:23Z Pragathi. BH 6361 361315 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ [[ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ]] ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.kanipura.templeinfo.in/templeinfo/kanipura/history.htm |title=History |publisher=Kanipura.templeinfo.in |access-date=2015-07-02}}</ref> ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. <ref>{{cite web|last=Beejanthadka |first=Suresh |url=http://sureshbeen.blogspot.in/2011/01/kumble-bedi-festival-in-kanipura-sri.html |title=B N Suresh: Kumble Bedi (Festival in Kanipura Sri Gopala Krishna Temple Kumbala |publisher=Sureshbeen.blogspot.in |date=2011-01-24 |access-date=2015-07-02}}</ref> "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== [[ವರ್ಗ: ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ]] lxvfq7g8en9qen0sso4v918xonu8axh 361316 361315 2026-06-12T06:39:57Z Pragathi. BH 6361 [[ವರ್ಗ: ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ]] 361316 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ [[ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ]] ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.kanipura.templeinfo.in/templeinfo/kanipura/history.htm |title=History |publisher=Kanipura.templeinfo.in |access-date=2015-07-02}}</ref> ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ . =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. <ref>{{cite web|last=Beejanthadka |first=Suresh |url=http://sureshbeen.blogspot.in/2011/01/kumble-bedi-festival-in-kanipura-sri.html |title=B N Suresh: Kumble Bedi (Festival in Kanipura Sri Gopala Krishna Temple Kumbala |publisher=Sureshbeen.blogspot.in |date=2011-01-24 |access-date=2015-07-02}}</ref> "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== 62nupouvxw4awjqenz2hx9yqeqmhc2q 361317 361316 2026-06-12T06:40:45Z Pragathi. BH 6361 361317 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ [[ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ]] ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.kanipura.templeinfo.in/templeinfo/kanipura/history.htm |title=History |publisher=Kanipura.templeinfo.in |access-date=2015-07-02}}</ref> ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ .<ref>https://www.hindujagruti.org/123campaigns/save-temples/kanipura-temple/history</ref> =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. <ref>{{cite web|last=Beejanthadka |first=Suresh |url=http://sureshbeen.blogspot.in/2011/01/kumble-bedi-festival-in-kanipura-sri.html |title=B N Suresh: Kumble Bedi (Festival in Kanipura Sri Gopala Krishna Temple Kumbala |publisher=Sureshbeen.blogspot.in |date=2011-01-24 |access-date=2015-07-02}}</ref> "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== df9hbknisud4cowzapycdbnub44naru 361319 361317 2026-06-12T07:20:15Z Pragathi. BH 6361 361319 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = ಭಾರತ,ಕೇರಳ | map_caption = Location in [[ಕೇರಳ]] | coordinates = {{coord|12.5949093|74.9424009|type:landmark|display=inline,title}} | native_name = | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = Shri Gopalakrishna | Direction_posture = | Vimanam = | Prathyaksham = | festivals = Annual Festival, Kumble Bedi | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = | creator = | website = }} ತ್ರೇತಾಯುಗೊಟು ಪ್ರಭು ಶ್ರೀರಾಮ ಚಂದ್ರನ ದರ್ಶನೊಗು ಕಾತ್ದ್ ತಪಸ್ಸ್ ನ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಯುಗೊಕ್ಲೆನೆ ಕಳೆಯಿನ ಮಹರ್ಷಿಲೆಗ್ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೆ ಆರ್ ದರ್ಶನ ಕೊರ್ನ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊನೆ ಈ ಕಣಿಪುರ.ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆ ಸೀಮೆದ ನಾಲ್ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸ್ಥಾನಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ರೈಲ್ವೆ ಪಟ್ಟೆ ಓಲ್ಡ್ ಇತ್ತೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಆವಡ್ ಒಯಿರ್ದ್ಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗ್ ಒಂಜಿ ಚೂರುಲಾ ಧಕ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಆಯಿಜಿ.ಅವುಲೆನೆ ಅಚಲವಾದ್ ನೆಲೆ ಉಂತುದು‌ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಕಾಪುನ ಕಾರಣಿಕ ಶಕ್ತಿ ಈ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ.ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಲ್ದುದ ಕುದುರೆಡ್ ಕುಲ್ಲೊಂದು ಪೇಂಟೆಡ್ ಸವಾರಿ ಮತ್ತೊಂದು ರಹಸ್ಯೊಲೆನ್ ಬಂಜಿಗ್ ಪಾಡೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಕ್ಷೇತ್ರೊನೆ ಕುಂಬ್ಳೆ ಕಣಿಪುರ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ. [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕಾಸ್ರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ್ ತಾಂಕ್ ನಾ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಉಪ್ಪುನ ಬಾರೀ‌ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಲು ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯೆರ್ ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಡು. [[ಕುಂಬಳೆ ಸುಂದರ ರಾವ್|ಕುಂಬ್ಳೆಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಈ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ ಕೇರಳದ ಕಾಸ್ರೋಡು ಪೇಂಟೆದ ಬಡಕಾಯಿಗ್ ಎನ್ಮ ಮೈಲಿ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಭಿಮಾನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ . ಬಾಲ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆ ವಿಗ್ರಹ ಬಾಲೆದ ಲಕ್ಷಣೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ತಾಂಕ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ ಮಾಲ್ತ್ ನವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರೊ, ಈ ವಿಗ್ರಹೊನು ಸರ್ವಶಕ್ತ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗೊಟು ಋಷಿ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಅರ್ಪಿಸಾಯೆರ್ , ಅಕುಲು ಇತ್ತೆಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಡ್ ವಿಗ್ರಹೊನು ಪಡೆಯೊಂದೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಳು [ ಒವು ? ] 10 ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಜಯಸಿಂಹೆ ದೇವಾಲಯನ್ ಪೊಸತ್ ಮಾಲ್ತೆ , ಅಕುಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಕುಂಬ್ಳೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ ರಾಜ್ಯೊದ ಆಡಳಿತನ್ಲಾ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಪುದರ್ಡ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕುಂಬ್ಳೆ ರಾಜೆರ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕನ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರೇತಾಯುಗ , ದ್ವಾಪರಯುಗ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಯುಗ ಈ ಮೂಜಿ ಯುಗೊರ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆತ್ಂಡ್ . ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕೆರ್ ಕೋಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯೊಗು ಸೇರ್ದ್ ನಾರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಣಿಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮೈಪಾಡಿಗ್ (ಮಾಯಾಪುರಿ) ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ , ಕುಂಬ್ಳೆ (ಅಥಂಡ ಕೋಟೆಕರ್) ಬೊಕ್ಕ [[ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆ|ಆರಿಕ್ಕಾಡಿಡ್]] ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷಗ್ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉಂದುಅಪಗದ ಪೊರ್ತುಡು ಕುಂಬ್ಳೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆತ್ಂಡ್. ಕಣಿಪುರ ಕಣ್ವಪುರೊತ ಒಂಜಿ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿದೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆನ್ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗ್ ಪನ್ಪುಂಡು, ಅರೆರ್ದ್ ಈ ಜಾಗೆಗ್ ಪುನರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ . ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರಡ್ಡ್ ಮೈಲಿ ದೂರಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು (ಕಣ್ವ ಪೀಠ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ) ಬೊಕ್ಕ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಮಂಜೇಶ್ವರ]] ಕೈತಲ್ದ ಪೇಜಾವರ ಮಠೊತ ಖ್ಯಾತಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲಿ ಪುದರ್ಲಾ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಲದ ಜಾಗೆಲು ಈ ಕಣ್ವ ಋಷಿಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ಸುಮಾರ್ ದಂತಕಥೆಕ್ಲೆಡ್ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.kanipura.templeinfo.in/templeinfo/kanipura/history.htm |title=History |publisher=Kanipura.templeinfo.in |access-date=2015-07-02}}</ref> ಯಶೋದೆ ಪೂಜೆ‌ಮಾಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಬಾಲಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ ಜೆಟ್-ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಾಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ , ಋಷಿ ತನ್ನ ಕಮಂಡಲುಡು ದುಂಬು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಮಂತ್ರೋದಕನ್ ಗಳಸ್ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಆದಿಶೇಕನ್ ಮಾಲ್ತೆ ಪಂದ್ ಜಾಗೆದ-ಪುರಾಣ ದಂತಕಥೆಟ್ ಪನ್ಪುಂಡು . ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಂತ್ರೋದಕ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರಿತ್ದ್ ಪೋಂಡು , ಕಡೆಕ್ ದೇವಸ್ಥಾನರ್ದ್ ಚೂರು ದೂರಡ್ ಪಡ್ಡೈಡ್ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಆ ಸುದೆ "ಕುಂಭ ಹೊಳೆ"ಅಂಚಾದ್ ನೆನ್ ಕುಂಭಿಣಿ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪೇಂಟೆಗ್ ಕುಂಭ ಪಂದ್ ಪುದರ್ .<ref>https://www.hindujagruti.org/123campaigns/save-temples/kanipura-temple/history</ref> =ಪರ್ಬೊಲು== ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಐನ್ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುನ ಕುಂಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಧ್ವಜ ಆರೋಹಣ ಆರ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಕೆದುಟು ಮುರ್ಕಾದ್ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವಜ (ಕೊಡಿ)ನ್ ಮಿರ್ಚ್ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿನ್ ಪಿರಿ ಕೊನೊಯಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುಂಡು. ಬೆಡಿ ಕಟ್ಟೆಡ್ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕುಲ್ಲಾದ್ ಎದುರು ಪಟಾಕಿ ಪುಡಪುನವು ಭಾರೀ ಪುನರ್ ಪೋಯಿನವು. ಉಂದು "ಕುಂಬ್ಳೆ ಬೆಡಿ" ಪಂದ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸುಮಾರು ಒಂಜರೆ ಗಂಟೆ ಮುಟ್ಟಲಾ ನಡಪುಂಡು. ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಸೇರ್ಬೆರ್. ಪೂ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತ್ ನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತರೆಟ್ ತುಂಬೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುನೆಕ್ ಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. <ref>{{cite web|last=Beejanthadka |first=Suresh |url=http://sureshbeen.blogspot.in/2011/01/kumble-bedi-festival-in-kanipura-sri.html |title=B N Suresh: Kumble Bedi (Festival in Kanipura Sri Gopala Krishna Temple Kumbala |publisher=Sureshbeen.blogspot.in |date=2011-01-24 |access-date=2015-07-02}}</ref> "ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಆರ್, ಮಧುರ್ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ನ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಸುಮಾರ್ ಪದ್ಯಡ್ ಕಣಿಪುರ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರ ಸ್ತುತಿಕಲೆನ್ ಪನ್ತೆರ್. ಪಾರ್ಥಿ ಸುಬ್ಬಾ ಪುಟ್ಟ್ ದ್ ಬಳತಿನೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1740 ರ್ದ್ 1800 ತ ಸುಮಾರ್ಗ್) ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ‌ಮಾತಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲೆನ್ ರಚಿಸಾದ್ ನೆ ಕುಂಬ್ಳೆಡ್ , ಉಂದು ಅರೆಗ್ "ತೆಂಕು ತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪಿತಾಮಹ" ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುನು ಕನತ್ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== nwj5kxw0sbfubc6anni2o11yo3l845j 1 27198 361307 2026-06-12T06:28:00Z Shreelatha.Halemane 6351 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 361307 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm