ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
tcywiki
https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
ಮಾದ್ಯಮೊ
ವಿಸೇಸೊ
ಪಾತೆರ
ಬಳಕೆದಾರೆ
ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ
ಫೈಲ್
ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ
ಸಕಾಯೊ
ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ
ವರ್ಗೊ
ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ
ತಡ್ಯ
ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ
ಕರಡು
ಕರಡು ಪಾತೆರ
TimedText
TimedText talk
ಮೋಡ್ಯೂಲ್
ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ
Event
Event talk
ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10/ಕಲ್ಪುನಕಳ
2
24391
363498
363138
2026-07-29T11:42:54Z
Hariprasad Shetty10
6127
363498
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಮಡಿಯಾಲ್
| image =
| caption =
| office = ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕ
| term_start = 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2002
| term_end = 30 ಜೂನ್ 2004
| predecessor = ವಿ. ವಿ. ಭಾಸ್ಕರ್
| successor = ಎಂ. ಡಿ. ಸಿಂಗ್
| office1 = ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ
| term_start1 = 19 ನವೆಂಬರ್ 1999
| term_end1 = 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001
| predecessor1 = ಎಲ್. ರೇವಣಸಿದ್ದಯ್ಯ
| successor1 = ಎಚ್. ಟಿ. ಸಾಂಗ್ಲಿಯಾನ
| birth_place = ಅಳಿಕೆ, [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]], ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ
| occupation = ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರ
| branch = ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆ
|
}}
'''ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಮಡಿಯಾಲ್''' (ಜನನ 1944) ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಅಧಿಕಾರಿನೆರ್. 2002 ಬೊಕ್ಕ 2004ರ ಮದ್ಯೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ (DGP) ಮತ್ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕ (IGP) ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ದಿನಾರ್.<ref name="toi1">{{cite news |title=Madiyal assumes charge as state police chief |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/madiyal-assumes-charge-as-state-police-chief/articleshow/23794595.cms |work=The Times of India |date=30 September 2002}}</ref><ref>{{cite web |title=No plans to join politics: Madiyal |url=http://www.hindu.com/2004/06/25/stories/2004062507590300.htm |publisher=The Hindu |archive-url=https://web.archive.org/web/20040815080333/http://www.hindu.com/2004/06/25/stories/2004062507590300.htm |archive-date=15 August 2004 |date=25 June 2004}}</ref><ref name="dh1">{{cite web |last1=Kumar N. D. |first1=Shiva |title=Police do require public support, says Madiyal |url=http://archive.deccanherald.com/deccanherald/jun302004/s3.asp |publisher=Deccan Herald |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305023609/http://archive.deccanherald.com/deccanherald/jun302004/s3.asp |archive-date=5 March 2016 |date=30 June 2004}}</ref> ಉಂದೆತ ಮೊದಲು 1999 ಬೊಕ್ಕ 2001ರ ಮದ್ಯೆ [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪಿನೆರ್.
== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==
ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಮಡಿಯಾಲ್ ಅಳಿಕೆ ಗ್ರಾಮಡ್ ಜನಿಸಿನೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡ್ ಅಳಿಕೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಡ್ ಇತ್ತಿನೆ, ಇಂದ್ ಇತ್ತೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂಡು.<ref name="dh1"/> ಆರ್ [[ಮೈಸೂರು]]ದ ಸೇಂಟ್ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜ್ಡ್ ಪದವಿ ಪಡೆದೆರ್.<ref name="toi1"/> ಅವೆರ್ ಹವ್ಯಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಗ್ ಸೇರಿನೆರ್.<ref>{{cite web |last1=Dharmadhikari |first1=Sanyukta |title=A powerful Karnataka seer accused in 2 rape cases and a saga of recusals by judges |url=https://www.thenewsminute.com/karnataka/powerful-karnataka-seer-accused-2-rape-cases-and-saga-recusals-judges-158410 |website=The News Minute |date=6 December 2021}}</ref>
== ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ==
1964ಡ್ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಮಡಿಯಾಲ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಡ್ ಕಮಿಷನ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಆದ್ ಸೇರಿನೆರ್ ಮತ್ 1965ರ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡೆರ್. 1971ಡ್ ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆ (IPS)ಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೇಡರ್ಗ್ ನಿಯೋಜನೆ ಆಯೆರ್.<ref name="dh1"/> ಅವೆರ್ ಯಾದಗಿರಿ ಉಪವಿಭಾಗಡ್ ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಆರಂಭ ಮಲ್ಪೆರ್. ಪಿರೆ ಬಳ್ಳಾರಿ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="toi1"/>1983 ಬೊಕ್ಕ 1991ರ ಮದ್ಯೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಡ್ ನವದೆಹಲಿ ನಿಯೋಜನೆ ಆಯಿನೆರ್. ಈ ಅವಧಿಡ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆರ ಕುಟುಂಬದ ಭದ್ರತೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿನೆರ್. 1991ರ ಜೂನ್ ಮಾಸೊಡ್ ಕಾಡುಗಳ್ಳ ವೀರಪ್ಪನ್ನ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ಪೆರೆಗಾದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆ (STF)ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |title=Catch me a colossus |url=https://www.downtoearth.org.in/environment/catch-me-a--colossus-24618 |website=Down To Earth |date=5 January 2012}}</ref> 1990ರ ದಶಕದ ಮದ್ಯಭಾಗಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪೆರ್. ಪಿರೆ ರಾಜ್ಯ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. 1999ಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತೆರಾದ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನೆರ್. 2001ಡ್ Corps of Detectives (CoD) ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರಾದ್ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದೆರ್.<ref name="toi1"/> 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2002ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 30 ಜೂನ್ 2004ಡ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಡ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯೆರ್.<ref>{{cite news |title=M D Singh assumes charge as Karnataka police chief |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/m-d-singh-assumes-charge-as-karnataka-police-chief/articleshow/759850.cms |work=The Times of India |date=30 June 2004}}</ref>
== ನಿವೃತ್ತಿ ದ ಬೊಕ್ಕ ==
ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಡ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠೊದ ಆಡಳಿತಗಾರೆರಾದ್ ಸ್ವಯಂಸೇವೆಯಾದ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Chaturmasa of Ramachandrapur Math seer begins |url=http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/jul282005/district1744392005727.asp |publisher=Deccan Herald |date=28 July 2005}}</ref> 2012ಡ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಬಲಪಡಿಸಾವೆರೆಗಾದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಪಕ್ಷಾತೀತ ಗಣ್ಯರ ಒಂಜಿ ಗುಂಪುಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್.<ref>{{cite web |title=Eminent persons plan apolitical struggle to strengthen democracy |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/eminent-persons-plan-apolitical-struggle-to-strengthen-democracy/article4205759.ece |website=The Hindu |date=15 December 2012}}</ref>
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
20inaxvp1h115v0l2l02lmdapgb2czq
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿಂಗೊಳು 2026
4
27586
363496
363442
2026-07-29T11:42:24Z
Ranjithsiji
147
update image width
363496
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:Wikipedia-logo-malayalam.png|left|69x69px]]
[[ಫೈಲ್:Logo_of_Assamese_Wikimedia_Community-as.svg|right|90x90px]]
[[ಫೈಲ್:Kerala_Houseboat_Scene.svg|center|600x600px]]
'''ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಾಸ, ೨೦೨೬''' ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ವೇದಿಕೆದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ. ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಾಸ, ೨೦೨೬ ಸಂಪಾದನೆ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಿಸೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಡೇಟಾಗ್ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವೆರೆ ತೂಪುಂಡು.
'''ಈ ಪಂಥೊನು ಭಾರತದ ವಿಕಿ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ,ಭಾಗವಾದ್ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್'''
ಅಖೇರಿದ ದಿನೊ : ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫, ೨೦೨೬
== ಉದ್ದೇಶ ==
* '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಲೇಖನೊಲು:''' ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಕೇರಳದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಲೇಖನೊಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪುಲೆ.
* '''ವಿಷಯ ಸುಧಾರಣೆ:''' ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ, ಸ್ಟಬ್ಲೆನ್ ದೆತ್ತ್ದ್, ಬೊಕ್ಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಲೇಖನೊಲೆನ ಗುಣಮಟ್ಟೊನು ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ಪುಲೆ.
* '''ಡೇಟಾ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ:''' ಕೇರಳೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಡೇಟಾನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೊಲಬುದೊಟ್ಟುಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುಲೆ.
* '''ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊದೊಟ್ಟುಗು:''' ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರುನೆದೊಟ್ಟುಗು ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯೊನು ಬಲ ಮಲ್ಪುಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಸ ಸಂಪಾದಕೆರೆನ್ ಲೇಖನ ಬರೆಪಿನಂಚ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸೊಡು.
== ಎಂಚ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಲಿ ==
* ಕೇರಳೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ಪೊಸ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತಂದೆ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುಲೆ.
* ಕೇರಳೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪುಲೆ.
* ಲೇಖನೊದ ಗುಣಮಟ್ಟೊನು ಸುಧಾರಿಸವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನ್ ಸೇರಾವೊಡು.
== ವಿಕಿಡೇಟಾ ==
* ಕೇರಳೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಡೇಟಾನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತಂಡ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಾದ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪುಲೆ. ಕೇರಳೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಡೇಟಾ ಸರ್ಚ್ ಗ್, ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕೇರಳ ಪುಟೊನ್ ತೂಲೆ.
* ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ ಲೇಬಲ್ , ವಿವರಣೆಲೆನ್ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವೊಡು.
== ನಿಯಮೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ==
ನಿಯಮೊಲು
ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಕೊಡುಗೆಲೆಗ್
* ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪೊಸ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪರತ್ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರ್ಪಾವುನ ಪ್ರತಿ 1000 ಬೈಟ್ಗ್ +1 ಪಾಯಿಂಟ್
* ಒಂಜಿ ಪರ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರ್ಸಾಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಅತ್ತಂದೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕೊಡುಗೆಗ್ +2 ಅಂಕೊಲು
* ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +10 ಅಂಕೊಲು
* ಒವ್ವೆ ಬಾಸೆಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಖನೊಲೆಗ್ +25 ಅಂಕೊಲು
'''ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 3000 ಬೈಟ್ ಉಪ್ಪೊಡು.'''
== ವಿಕಿಡೇಟಾಗ್ ಕೊಡುಗೆಲೆಗ್ ==
* ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪೊಸ ವಿಕಿಡೇಟಾ ಸೃಷ್ಟಿಗ್ +3
* ಪ್ರತಿ ಐನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ಗ್ +1
* ಪ್ರತಿ 5 ಲೇಬಲ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿವರಣೆಲೆಗ್ +1
* ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಹೇಳಿಕೆಗ್ ಮೂಜಿ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆನ್ ಸೇರಾಂಡ +1.
* ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಪೊಸತಾದ್ ರಚನೆ ಅತ್ತಂಡ ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಆಯಿನ ವಿಕಿಡೇಟಾಗ್ +5 (ಕನಿಷ್ಠ ೫ ಸಂಪಾದನೆಲು ಇಪ್ಪೊಡು.)
== ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಸಲ್ಲಿಸಲೆ ==
ದಯ ಮಲ್ತ್
{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ಆದ್ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಅಕೌಂಟ್ಡ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕುಲೆನ ಲೇಖನೊನು ಸಲ್ಲಿಸಯೆರೆ {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Kerala Culture Month 2026|class=mw-ui-progressive}} '''Join campaign''' ನ್ನ್ ಒತ್ತುಲೆ.
== ಲೇಖನೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==
[[m:Kerala_Culture_Month_2026/List_of_articles|ಈ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ನಿಕುಲು ಬರೆಯೆರೆ ಲೇಖನೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ.]]
[[ಫೈಲ್:Pulikkali_by_Animesh_Xavier.JPG|center|350x350px]]
== ಸೇರ್ ==
<center>
Register Now
✍ ಪಟ್ಟಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ
</center>
== ಸಂಘಟಕೆರ್ ==
* [[User:Netha Hussain|Netha Hussain]]
* [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]]
* [[User:Athulvis|Athul R T]]
== ಸಂಯೋಜಕೆರ್ ==
* [[User:Kavitha G. Kana|Kavitha Ganesh]]
* [[User:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatha Rai]]
== ಅಂಕ ಪಡೆಪುನು ==
ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೆರೆ'''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26 WikiSTAR]'''. ಇಂದೆನ್ ಗಳಸ್ದ್, ವಿಕಿಸ್ಟಾರ್ ಬೈಟ್ಸ್ ನಿಕ್ಲೆನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸಂಪಾದನೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುಂಡು. ನಿಕ್ಲೆನ ಸ್ಕೋರ್ ಗ್ರೇಡ್ಲೆನ್ ಈರ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Open the WikiSTAR campaign|class=mw-ui-progressive}}
ವಿಕಿಸ್ಟಾರ್ ಡ್ ಈರ್ ತೂವೊಲಿ:
* '''Submissions''' — ಲೇಖನೊಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಡಾಟಗ್.
* '''Leaderboard''' — ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
* '''Scoring rules''' — ಅಂಕ ಗಳಿಕೆ
* '''Suggested articles''' and '''Statistics'''.
''ಪಾಯಿಂಟ್ ಲು ವಿಕಿಸ್ಟಾರ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಉಂಡು, ಬೇತೆ ಲೆಕ್ಕೊಲು ಇಜ್ಜಿ.''
=== ಬಹುಮಾನೊಲು ===
ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಈರ್ '''ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಫಾರಂನ್''' ಮುಗಿತ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರೊನು ಪಡೆಯೊಲಿ.
* ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ಪಾಲ್ಪಡೆಯಿನಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಮರಣಿಕೆ ಕೊರ್ಪೆರ್.
* ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ 15 ಜನಕ್ಲೆಗ್:
# ಅಭಿಯಾನದ ದೃಶ್ಯ ಗುರುತು ಅತ್ತಂದೆ ಕೇರಳದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುನ ಬ್ರಾಂಡ್ಡ್ ವಸ್ತುಲು.
# ಅಭಿಯಾನದ ದೃಶ್ಯ ಗುರುತು ಅತ್ತಂದೆ ಕೇರಳದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುನ ಬ್ರಾಂಡ್ ಗುರುತುದ ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಲು.
* 5 ಜಾಸ್ತಿ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲೆಗ್:
# ಕೇರಳ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ಸ್ಮರಣಿಕೆಲು
'''ಬಹುಮಾನೊಲೆನ್ ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ೨೦೨೬ಡ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'''
== ಸಂಪರ್ಕ ==
ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆದ ಬಗೆಟ್ ದಾದನಾ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಸಲಹೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಮುಖ್ಯ ಆಯೋಜಕೆರೆನ ಚರ್ಚಾ ಪುಟೊಗು ಬರೆವೊಲಿ.
* [[User:Athulvis|Athul R T]]
ಈ ಪಂಥೊನು ಭಾರತದ ವಿಕಿ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ,ಭಾಗವಾದ್ ಆಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್
ಅಖೇರಿದ ದಿನೊ : ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫, ೨೦೨೬
<div style="text-align: center; margin-top: 20px; border-top: 3px solid #2E8B57; padding-top: 10px; width:100%">
[[File:Horizontal abstract design green.svg|800px|link=|alt=]]
</div>
2jrksig0zkal93whdpta330272vg38e
ಅಮರಾವತಿ
0
27602
363472
2026-07-28T16:15:57Z
Mahaveer Indra
1023
ಪೊಸ ಬರವು
363472
wikitext
text/x-wiki
ಅಮರಾವತಿ ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ವಿಜಯವಾಡಡ್ದ್ ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನೈಋತ್ಯಗ್, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ನ್ ಈ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದೀತೆರ್. ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಾಲ್ನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟೆ ಉಂಡು. ಪರ ಅಮರಾವತಿ ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ಅಮರಾವತಿ ಅಂದಾಜಿ ೩೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಲ್ಲ. ಈ ಪೇಂಟೆ ೨೧೭.೨೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಪರಡ್ದ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಮಂಗಳಗಿರಿ, ತುಳ್ಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಡೆಪಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ಮೂಜಿ ಮಂಡಲದ ಹಳ್ಳಿಲು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಮುಕ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ೧೬.೯೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಉಂಡು.
೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿದಿನ ರಾಜ್ಯಗ್ ರಾಜಧಾನಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಪೊಸ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಡ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಉಂದುವೇ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡೇ ಆಂಧ್ರಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಉಂಡುಮಲ್ಪುನ್ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಾಂಡ್. ಐಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಬೇಲೆಲು ಮಾತ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡೇ ಸುರು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೃಷಿಕೆರ್ ಮಾತ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್(ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವುನ)ದ ಮುಖಾಂತರ ೩೩,೦೦೦ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಬದಲ್ಗ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಲೆನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ಅಂಚನೆ ಅಕ್ಲು ಕೊರ್ನ ಕೃಷಿ ಬೂಮಿಗ್ ೧೦ ವರ್ಷದ ಗುತ್ತಿಗೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಕಾಸ್ನ್ ಆಂಧ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರುಂಡು. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೇರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨, ೨೦೧೫ಗ್ ಉದ್ದಂಡರಾಯುನಿಪಾಲೆಂ ಹಳ್ಳಿಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ದೀಯೆರ್. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಟ್ಟೊಣಲೆನ್ ಬೇಗನೆ ಕಟ್ಟಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ಸರಕಾರದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯ ವೆಲಗಪುಡಿಡ್ ಬೇಲೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
೨೦೨೧೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ನಾಯಕತ್ವದ ಸರಕಾರ ಆಂಧ್ರದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== ಇತಿಯಾಸೊ==
೨೦೧೪ದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕಾಯ್ದೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಡೆನೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಂದುವೇ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಗ್ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಟಾವರ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆನ್ ನಾಡಿಯೆರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಒಂಜಿ ತಜ್ಞೆರೆನ ಸಮಿತಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಜಾಗೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲುದಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರ್ಕತೆ ಮಲ್ಪುನೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲು ಎಂಚ ಉಂಡು ಪಂದ್ ತೂಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಈ ಸಮಿತಿಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬಗ್ ನಗರದ ಅಬಿವೃದ್ಧಿ, ಜಾಗೆ, ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಲಭ್ಯತೆ, ಬೇತೆ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಲೆನ ನಡುಟು ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಉಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ- ಇಂಚ ಮಾತ ಇಸಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಗಮನ ಕೊರಿಂಡ್.
ರಾಜ್ಯದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ವಿಜಯವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾತೆರ್ಕತೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧, ೨೦೧೪ಗ್ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಂಡ್. ಶಿವರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿಗ್ ಬತ್ತಿನ ಸುಮಾರ್ ೫೦% ಅರ್ಜಿಲು ವಿಜಯವಾಡ-ಗುಂಟೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜನಕುಲೆನ ಭಾವನೆಗ್ ಸರಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಒತ್ತ್ದ್ ಪಂಡೆರ್.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨, ೨೦೧೫ಗ್ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಭೆಟ್ ಒಮ್ಮತದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ತಿಕ್ಕಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ದ ಪೇಂಟೆ 'ಅಮರಾವತಿ'ನ್ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್ದ್ನೆನ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾಯ್ಡು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೇರ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆದಿನ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ಲೇಸ್ಡ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಇಂಧನ-ದಕ್ಷ (energy-efficient) ಪೇಂಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಉಪ್ಪುನ ರಾಜಧಾನಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಪಾತೆರಿಯೆರ್. ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ದ ಸುರುತ ಹಂತನ್ ಮೇ ೧೫, ೨೦೧೬ಗ್ ಮುಗಿಪುನ ಗುರಿ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಮರಾವತಿನ್ ವಿಜಯವಾಡ ಬೊಕ್ಕ ಗುಂಟೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ೨೦೦-ಕಿ.ಮೀ. ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ದ ಯೋಜನೆನ್ ದುಂಬು ದೀಯೆರ್.
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಅಮರಾವತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನೆಟ್, ಉಂದೆತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಬಾರಿ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್ (ಭೂಮಿ ಒಟ್ಟುಪಾಡುನ) ಯೋಜನೆ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ಆಡಳಿತ ೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೀಜನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (APCRDA) ಕಾಯ್ದೆನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕೊನತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ 'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್ಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಜಾಗೆದ ಯಜಮಾನೆರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ಲಾಟ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಸ್ದ ಪರಿಹಾರದ ಬದಲ್ಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಜಾಗೆನ್ ಸರಕಾರಗ್ ಕೊರಿಯೆರೆ ಆಂಡ್. ೨೭ ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೫೩,೭೪೮ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಪಡೆಪುನ ಗುರಿ ಸರಕಾರಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಯೋಜನೆದ ಮುಖಾಂತರ ಸುಮಾರ್ ೩೩,೭೩೩ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಕೃಷಿಕೆರ್ ನೆಟ್ಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಂಡಲಾ, ಕೆಲವೆರ್, ಅಯಿಟ್ಟ್ಲಾ ಪೆನುಮಾಕ ಬೊಕ್ಕ ಉಂಡವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಕುಲು ಪರಿಹಾರದ ಕಾಸ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಜಾರ್ ಪಂಡೆರ್. ಪೂಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಜಾಗೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅವೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗನ್ ಮೂಲ ಯಜಮಾನೆರೆಗ್ ಪಿರ ಕೊರಿಯೆರ್. ಜಾಗೆನ್ ಕೊರ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಯ ಕೊರಿಯೆರೆ ೧೦ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ವರ್ಷದ ಕಾಸ್ (annuity payments) ಕೊರ್ಪುನವುಲಾ ಈ ಯೋಜನೆಡ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್.
fnihdv5meit9ubw4m0zxy3a5xy8iqu7
363473
363472
2026-07-28T16:31:38Z
Mahaveer Indra
1023
/* ಇತಿಯಾಸೊ */
363473
wikitext
text/x-wiki
ಅಮರಾವತಿ ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ವಿಜಯವಾಡಡ್ದ್ ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನೈಋತ್ಯಗ್, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ನ್ ಈ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದೀತೆರ್. ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಾಲ್ನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟೆ ಉಂಡು. ಪರ ಅಮರಾವತಿ ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ಅಮರಾವತಿ ಅಂದಾಜಿ ೩೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಲ್ಲ. ಈ ಪೇಂಟೆ ೨೧೭.೨೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಪರಡ್ದ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಮಂಗಳಗಿರಿ, ತುಳ್ಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಡೆಪಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ಮೂಜಿ ಮಂಡಲದ ಹಳ್ಳಿಲು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಮುಕ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ೧೬.೯೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಉಂಡು.
೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿದಿನ ರಾಜ್ಯಗ್ ರಾಜಧಾನಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಪೊಸ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಡ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಉಂದುವೇ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡೇ ಆಂಧ್ರಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಉಂಡುಮಲ್ಪುನ್ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಾಂಡ್. ಐಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಬೇಲೆಲು ಮಾತ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡೇ ಸುರು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೃಷಿಕೆರ್ ಮಾತ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್(ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವುನ)ದ ಮುಖಾಂತರ ೩೩,೦೦೦ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಬದಲ್ಗ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಲೆನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ಅಂಚನೆ ಅಕ್ಲು ಕೊರ್ನ ಕೃಷಿ ಬೂಮಿಗ್ ೧೦ ವರ್ಷದ ಗುತ್ತಿಗೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಕಾಸ್ನ್ ಆಂಧ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರುಂಡು. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೇರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨, ೨೦೧೫ಗ್ ಉದ್ದಂಡರಾಯುನಿಪಾಲೆಂ ಹಳ್ಳಿಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ದೀಯೆರ್. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಟ್ಟೊಣಲೆನ್ ಬೇಗನೆ ಕಟ್ಟಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ಸರಕಾರದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯ ವೆಲಗಪುಡಿಡ್ ಬೇಲೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
೨೦೨೧೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ನಾಯಕತ್ವದ ಸರಕಾರ ಆಂಧ್ರದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== ಇತಿಯಾಸೊ==
೨೦೧೪ದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕಾಯ್ದೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಡೆನೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಂದುವೇ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಗ್ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಟಾವರ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆನ್ ನಾಡಿಯೆರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಒಂಜಿ ತಜ್ಞೆರೆನ ಸಮಿತಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಜಾಗೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲುದಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರ್ಕತೆ ಮಲ್ಪುನೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲು ಎಂಚ ಉಂಡು ಪಂದ್ ತೂಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಈ ಸಮಿತಿಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬಗ್ ನಗರದ ಅಬಿವೃದ್ಧಿ, ಜಾಗೆ, ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಲಭ್ಯತೆ, ಬೇತೆ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಲೆನ ನಡುಟು ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಉಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ- ಇಂಚ ಮಾತ ಇಸಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಗಮನ ಕೊರಿಂಡ್.
ರಾಜ್ಯದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ವಿಜಯವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದುಂಬುದ ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ ದೀಪ ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾತೆರ್ಕತೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧, ೨೦೧೪ಗ್ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಂಡ್. ಶಿವರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿಗ್ ಬತ್ತಿನ ಸುಮಾರ್ ೫೦% ಅರ್ಜಿಲು ವಿಜಯವಾಡ-ಗುಂಟೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜನಕುಲೆನ ಭಾವನೆಗ್ ಸರಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಒತ್ತ್ದ್ ಪಂಡೆರ್.
ಅಮರಾವತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪರ ಸುರುಟು ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೊಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ಆಡಳಿತ ೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೀಜನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (APCRDA) ಕಾಯ್ದೆನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕೊನತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ 'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್-ಪಂಡ ಬೂಮಿ ಇತ್ತಿನಕ್ಲು ಅಕುಲಾದೆ ತನ್ಕುಲೆ ಬೂಮಿನ್ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಕೊರ್ಪುನ - ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು ೨೭ ಹಳ್ಳಿದ ಸುಮಾರ್ ೫೩,೭೪೮ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಪಡೆಪುನ ಗುರಿ ಸರಕಾರಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಯೋಜನೆದ ಮುಖಾಂತರ ಸುಮಾರ್ ೩೩,೭೩೩ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಕೃಷಿಕೆರ್ ನೆಟ್ಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಂಡಲಾ, ಕೆಲವೆರ್, ಅಯಿಟ್ಟ್ಲಾ ಪೆನುಮಾಕ ಬೊಕ್ಕ ಉಂಡವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಕುಲು ಪರಿಹಾರದ ಕಾಸ್ ಕಡಮೆ ಆಂಡ್ ಪಂಡೆರ್. ಪೂಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಜಾಗೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅವೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗನ್ ಮೂಲ ಯಜಮಾನೆರೆಗ್ ಪಿರ ಕೊರಿಯೆರ್. ಜಾಗೆನ್ ಕೊರ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಯ ಕೊರಿಯೆರೆ ೧೦ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ವರ್ಷದ ಕಾಸ್ ಕೊರ್ಪುನವುಲಾ ಈ ಯೋಜನೆಡ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಈ ಮಾಮಲ್ಲ ಬೇಲೆಗ್ ಕೆಸರ್ ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡಿಯೆರ್. ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ದ ಸುರುತ ಹಂತನ್ ಮೇ ೧೫, ೨೦೧೬ಗ್ ಮುಗಿಪುನ ಗುರಿ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಮರಾವತಿನ್ ವಿಜಯವಾಡ ಬೊಕ್ಕ ಗುಂಟೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ೨೦೦-ಕಿ.ಮೀ. ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ದ ಯೋಜನೆನ್ ದುಂಬು ದೀಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
0fleyy33atvk6961wodlhzyy9elirox
363474
363473
2026-07-28T16:32:40Z
Mahaveer Indra
1023
363474
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಮರಾವತಿ''' ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ವಿಜಯವಾಡಡ್ದ್ ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನೈಋತ್ಯಗ್, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ನ್ ಈ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದೀತೆರ್. ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಾಲ್ನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟೆ ಉಂಡು. ಪರ ಅಮರಾವತಿ ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ಅಮರಾವತಿ ಅಂದಾಜಿ ೩೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಲ್ಲ. ಈ ಪೇಂಟೆ ೨೧೭.೨೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಪರಡ್ದ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಮಂಗಳಗಿರಿ, ತುಳ್ಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಡೆಪಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ಮೂಜಿ ಮಂಡಲದ ಹಳ್ಳಿಲು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಮುಕ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ೧೬.೯೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಉಂಡು.
೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿದಿನ ರಾಜ್ಯಗ್ ರಾಜಧಾನಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಪೊಸ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಡ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಉಂದುವೇ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡೇ ಆಂಧ್ರಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಉಂಡುಮಲ್ಪುನ್ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಾಂಡ್. ಐಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಬೇಲೆಲು ಮಾತ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡೇ ಸುರು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೃಷಿಕೆರ್ ಮಾತ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್(ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವುನ)ದ ಮುಖಾಂತರ ೩೩,೦೦೦ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಬದಲ್ಗ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಲೆನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ಅಂಚನೆ ಅಕ್ಲು ಕೊರ್ನ ಕೃಷಿ ಬೂಮಿಗ್ ೧೦ ವರ್ಷದ ಗುತ್ತಿಗೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಕಾಸ್ನ್ ಆಂಧ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರುಂಡು. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೇರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨, ೨೦೧೫ಗ್ ಉದ್ದಂಡರಾಯುನಿಪಾಲೆಂ ಹಳ್ಳಿಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ದೀಯೆರ್. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಟ್ಟೊಣಲೆನ್ ಬೇಗನೆ ಕಟ್ಟಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ಸರಕಾರದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯ ವೆಲಗಪುಡಿಡ್ ಬೇಲೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
೨೦೨೧೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ನಾಯಕತ್ವದ ಸರಕಾರ ಆಂಧ್ರದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== ಇತಿಯಾಸೊ==
೨೦೧೪ದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕಾಯ್ದೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಡೆನೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಂದುವೇ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಗ್ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಟಾವರ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆನ್ ನಾಡಿಯೆರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಒಂಜಿ ತಜ್ಞೆರೆನ ಸಮಿತಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಜಾಗೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲುದಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರ್ಕತೆ ಮಲ್ಪುನೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲು ಎಂಚ ಉಂಡು ಪಂದ್ ತೂಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಈ ಸಮಿತಿಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬಗ್ ನಗರದ ಅಬಿವೃದ್ಧಿ, ಜಾಗೆ, ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಲಭ್ಯತೆ, ಬೇತೆ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಲೆನ ನಡುಟು ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಉಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ- ಇಂಚ ಮಾತ ಇಸಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಗಮನ ಕೊರಿಂಡ್.
ರಾಜ್ಯದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ವಿಜಯವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದುಂಬುದ ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ ದೀಪ ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾತೆರ್ಕತೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧, ೨೦೧೪ಗ್ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಂಡ್. ಶಿವರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿಗ್ ಬತ್ತಿನ ಸುಮಾರ್ ೫೦% ಅರ್ಜಿಲು ವಿಜಯವಾಡ-ಗುಂಟೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜನಕುಲೆನ ಭಾವನೆಗ್ ಸರಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಒತ್ತ್ದ್ ಪಂಡೆರ್.
ಅಮರಾವತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪರ ಸುರುಟು ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೊಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ಆಡಳಿತ ೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೀಜನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (APCRDA) ಕಾಯ್ದೆನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕೊನತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ 'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್-ಪಂಡ ಬೂಮಿ ಇತ್ತಿನಕ್ಲು ಅಕುಲಾದೆ ತನ್ಕುಲೆ ಬೂಮಿನ್ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಕೊರ್ಪುನ - ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು ೨೭ ಹಳ್ಳಿದ ಸುಮಾರ್ ೫೩,೭೪೮ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಪಡೆಪುನ ಗುರಿ ಸರಕಾರಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಯೋಜನೆದ ಮುಖಾಂತರ ಸುಮಾರ್ ೩೩,೭೩೩ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಕೃಷಿಕೆರ್ ನೆಟ್ಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಂಡಲಾ, ಕೆಲವೆರ್, ಅಯಿಟ್ಟ್ಲಾ ಪೆನುಮಾಕ ಬೊಕ್ಕ ಉಂಡವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಕುಲು ಪರಿಹಾರದ ಕಾಸ್ ಕಡಮೆ ಆಂಡ್ ಪಂಡೆರ್. ಪೂಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಜಾಗೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅವೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗನ್ ಮೂಲ ಯಜಮಾನೆರೆಗ್ ಪಿರ ಕೊರಿಯೆರ್. ಜಾಗೆನ್ ಕೊರ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಯ ಕೊರಿಯೆರೆ ೧೦ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ವರ್ಷದ ಕಾಸ್ ಕೊರ್ಪುನವುಲಾ ಈ ಯೋಜನೆಡ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಈ ಮಾಮಲ್ಲ ಬೇಲೆಗ್ ಕೆಸರ್ ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡಿಯೆರ್. ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ದ ಸುರುತ ಹಂತನ್ ಮೇ ೧೫, ೨೦೧೬ಗ್ ಮುಗಿಪುನ ಗುರಿ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಮರಾವತಿನ್ ವಿಜಯವಾಡ ಬೊಕ್ಕ ಗುಂಟೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ೨೦೦-ಕಿ.ಮೀ. ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ದ ಯೋಜನೆನ್ ದುಂಬು ದೀಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
4x88u50pbtl1b7xa7hcjwwuy9su5ey0
363475
363474
2026-07-28T16:36:53Z
Mahaveer Indra
1023
ಉಲ್ಲೇಕ
363475
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಮರಾವತಿ''' ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ವಿಜಯವಾಡಡ್ದ್ ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನೈಋತ್ಯಗ್, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ನ್ ಈ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದೀತೆರ್. ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಾಲ್ನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟೆ ಉಂಡು. ಪರ ಅಮರಾವತಿ ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ಅಮರಾವತಿ ಅಂದಾಜಿ ೩೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಲ್ಲ. ಈ ಪೇಂಟೆ ೨೧೭.೨೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಪರಡ್ದ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಮಂಗಳಗಿರಿ, ತುಳ್ಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಡೆಪಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ಮೂಜಿ ಮಂಡಲದ ಹಳ್ಳಿಲು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಮುಕ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ೧೬.೯೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಉಂಡು.<ref name="TimesOfIndia=22Oct15">{{cite news |last1=Akbar |first1=Syed |date=22 October 2015 |title=After 18 centuries, Amaravati set to become a 'capital' again |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/After-18-centuries-Amaravati-set-to-become-a-capital-again/articleshow/49489009.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151025011007/https://timesofindia.indiatimes.com/india/After-18-centuries-Amaravati-set-to-become-a-capital-again/articleshow/49489009.cms |archive-date=25 October 2015 |access-date=2 August 2017 |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref>
೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿದಿನ ರಾಜ್ಯಗ್ ರಾಜಧಾನಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಪೊಸ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಡ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಉಂದುವೇ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡೇ ಆಂಧ್ರಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಉಂಡುಮಲ್ಪುನ್ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಾಂಡ್. ಐಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಬೇಲೆಲು ಮಾತ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡೇ ಸುರು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೃಷಿಕೆರ್ ಮಾತ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್(ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವುನ)ದ ಮುಖಾಂತರ ೩೩,೦೦೦ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಬದಲ್ಗ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಲೆನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ಅಂಚನೆ ಅಕ್ಲು ಕೊರ್ನ ಕೃಷಿ ಬೂಮಿಗ್ ೧೦ ವರ್ಷದ ಗುತ್ತಿಗೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಕಾಸ್ನ್ ಆಂಧ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರುಂಡು. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೇರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨, ೨೦೧೫ಗ್ ಉದ್ದಂಡರಾಯುನಿಪಾಲೆಂ ಹಳ್ಳಿಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ದೀಯೆರ್. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಟ್ಟೊಣಲೆನ್ ಬೇಗನೆ ಕಟ್ಟಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ಸರಕಾರದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯ ವೆಲಗಪುಡಿಡ್ ಬೇಲೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
೨೦೨೧೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ನಾಯಕತ್ವದ ಸರಕಾರ ಆಂಧ್ರದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== ಇತಿಯಾಸೊ==
೨೦೧೪ದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕಾಯ್ದೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಡೆನೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಂದುವೇ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಗ್ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಟಾವರ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆನ್ ನಾಡಿಯೆರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಒಂಜಿ ತಜ್ಞೆರೆನ ಸಮಿತಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಜಾಗೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲುದಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರ್ಕತೆ ಮಲ್ಪುನೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲು ಎಂಚ ಉಂಡು ಪಂದ್ ತೂಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಈ ಸಮಿತಿಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬಗ್ ನಗರದ ಅಬಿವೃದ್ಧಿ, ಜಾಗೆ, ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಲಭ್ಯತೆ, ಬೇತೆ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಲೆನ ನಡುಟು ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಉಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ- ಇಂಚ ಮಾತ ಇಸಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಗಮನ ಕೊರಿಂಡ್.<ref>{{Cite web |last=Network |first=Knn India-Knowledge & News |title=Expert Committee to find new capital of Seemandhra |url=https://knnindia.co.in/news/newsdetails/state/expert-committee-to-find-new-capital-of-seemandhra |access-date=2024-10-02 |website=knnindia.co.in}}</ref>
ರಾಜ್ಯದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ವಿಜಯವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದುಂಬುದ ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ ದೀಪ ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾತೆರ್ಕತೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧, ೨೦೧೪ಗ್ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಂಡ್. ಶಿವರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿಗ್ ಬತ್ತಿನ ಸುಮಾರ್ ೫೦% ಅರ್ಜಿಲು ವಿಜಯವಾಡ-ಗುಂಟೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜನಕುಲೆನ ಭಾವನೆಗ್ ಸರಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಒತ್ತ್ದ್ ಪಂಡೆರ್.
ಅಮರಾವತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪರ ಸುರುಟು ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೊಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ಆಡಳಿತ ೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೀಜನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (APCRDA) ಕಾಯ್ದೆನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕೊನತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ 'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್-ಪಂಡ ಬೂಮಿ ಇತ್ತಿನಕ್ಲು ಅಕುಲಾದೆ ತನ್ಕುಲೆ ಬೂಮಿನ್ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಕೊರ್ಪುನ - ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಂಡ್.<ref name="LPS2">{{Cite news |date=2017-06-18 |title=Farmers offer 33,000 acre land for Andhra capital at Amravati |url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/farmers-offer-33000-acre-land-for-andhra-capital-at-amravati-945878-2017-06-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008075522/https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/farmers-offer-33000-acre-land-for-andhra-capital-at-amravati-945878-2017-06-18 |archive-date=8 October 2023 |access-date=2019-08-15 |newspaper=[[India Today]]}}</ref> ಒಟ್ಟು ೨೭ ಹಳ್ಳಿದ ಸುಮಾರ್ ೫೩,೭೪೮ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಪಡೆಪುನ ಗುರಿ ಸರಕಾರಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಯೋಜನೆದ ಮುಖಾಂತರ ಸುಮಾರ್ ೩೩,೭೩೩ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಕೃಷಿಕೆರ್ ನೆಟ್ಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಂಡಲಾ, ಕೆಲವೆರ್, ಅಯಿಟ್ಟ್ಲಾ ಪೆನುಮಾಕ ಬೊಕ್ಕ ಉಂಡವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಕುಲು ಪರಿಹಾರದ ಕಾಸ್ ಕಡಮೆ ಆಂಡ್ ಪಂಡೆರ್. ಪೂಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಜಾಗೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅವೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗನ್ ಮೂಲ ಯಜಮಾನೆರೆಗ್ ಪಿರ ಕೊರಿಯೆರ್. ಜಾಗೆನ್ ಕೊರ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಯ ಕೊರಿಯೆರೆ ೧೦ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ವರ್ಷದ ಕಾಸ್ ಕೊರ್ಪುನವುಲಾ ಈ ಯೋಜನೆಡ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಈ ಮಾಮಲ್ಲ ಬೇಲೆಗ್ ಕೆಸರ್ ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡಿಯೆರ್.<ref>{{cite news|last1=Mahalakshmi|first1=BV|title=Foundation stone of Andhra Pradesh's new capital Amaravati laid by PM Narendra Modi|url=http://www.financialexpress.com/article/economy/pm-narendra-modi-lays-foundation-stone-for-andhra-pradeshs-new-capital-amaravati/155133/|access-date=5 June 2016|work=The Financial Express|date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701074811/http://www.financialexpress.com/article/economy/pm-narendra-modi-lays-foundation-stone-for-andhra-pradeshs-new-capital-amaravati/155133/|archive-date=1 July 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ದ ಸುರುತ ಹಂತನ್ ಮೇ ೧೫, ೨೦೧೬ಗ್ ಮುಗಿಪುನ ಗುರಿ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಮರಾವತಿನ್ ವಿಜಯವಾಡ ಬೊಕ್ಕ ಗುಂಟೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ೨೦೦-ಕಿ.ಮೀ. ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ದ ಯೋಜನೆನ್ ದುಂಬು ದೀಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
gpbfdhitgq21kktn3gn72lye9b9yw5z
363476
363475
2026-07-28T16:38:17Z
Mahaveer Indra
1023
added [[Category:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
363476
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಮರಾವತಿ''' ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ವಿಜಯವಾಡಡ್ದ್ ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನೈಋತ್ಯಗ್, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ನ್ ಈ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದೀತೆರ್. ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಾಲ್ನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟೆ ಉಂಡು. ಪರ ಅಮರಾವತಿ ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ಅಮರಾವತಿ ಅಂದಾಜಿ ೩೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಲ್ಲ. ಈ ಪೇಂಟೆ ೨೧೭.೨೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಪರಡ್ದ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಮಂಗಳಗಿರಿ, ತುಳ್ಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಡೆಪಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ಮೂಜಿ ಮಂಡಲದ ಹಳ್ಳಿಲು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಮುಕ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ೧೬.೯೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಉಂಡು.<ref name="TimesOfIndia=22Oct15">{{cite news |last1=Akbar |first1=Syed |date=22 October 2015 |title=After 18 centuries, Amaravati set to become a 'capital' again |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/After-18-centuries-Amaravati-set-to-become-a-capital-again/articleshow/49489009.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151025011007/https://timesofindia.indiatimes.com/india/After-18-centuries-Amaravati-set-to-become-a-capital-again/articleshow/49489009.cms |archive-date=25 October 2015 |access-date=2 August 2017 |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref>
೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿದಿನ ರಾಜ್ಯಗ್ ರಾಜಧಾನಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಪೊಸ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಡ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಉಂದುವೇ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡೇ ಆಂಧ್ರಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಉಂಡುಮಲ್ಪುನ್ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಾಂಡ್. ಐಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಬೇಲೆಲು ಮಾತ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡೇ ಸುರು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೃಷಿಕೆರ್ ಮಾತ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್(ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವುನ)ದ ಮುಖಾಂತರ ೩೩,೦೦೦ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಬದಲ್ಗ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಲೆನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ಅಂಚನೆ ಅಕ್ಲು ಕೊರ್ನ ಕೃಷಿ ಬೂಮಿಗ್ ೧೦ ವರ್ಷದ ಗುತ್ತಿಗೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಕಾಸ್ನ್ ಆಂಧ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರುಂಡು. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೇರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨, ೨೦೧೫ಗ್ ಉದ್ದಂಡರಾಯುನಿಪಾಲೆಂ ಹಳ್ಳಿಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ದೀಯೆರ್. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಟ್ಟೊಣಲೆನ್ ಬೇಗನೆ ಕಟ್ಟಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ಸರಕಾರದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯ ವೆಲಗಪುಡಿಡ್ ಬೇಲೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
೨೦೨೧೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ನಾಯಕತ್ವದ ಸರಕಾರ ಆಂಧ್ರದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== ಇತಿಯಾಸೊ==
೨೦೧೪ದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕಾಯ್ದೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಡೆನೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಂದುವೇ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಗ್ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಟಾವರ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆನ್ ನಾಡಿಯೆರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಒಂಜಿ ತಜ್ಞೆರೆನ ಸಮಿತಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಜಾಗೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲುದಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರ್ಕತೆ ಮಲ್ಪುನೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲು ಎಂಚ ಉಂಡು ಪಂದ್ ತೂಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಈ ಸಮಿತಿಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬಗ್ ನಗರದ ಅಬಿವೃದ್ಧಿ, ಜಾಗೆ, ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಲಭ್ಯತೆ, ಬೇತೆ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಲೆನ ನಡುಟು ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಉಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ- ಇಂಚ ಮಾತ ಇಸಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಗಮನ ಕೊರಿಂಡ್.<ref>{{Cite web |last=Network |first=Knn India-Knowledge & News |title=Expert Committee to find new capital of Seemandhra |url=https://knnindia.co.in/news/newsdetails/state/expert-committee-to-find-new-capital-of-seemandhra |access-date=2024-10-02 |website=knnindia.co.in}}</ref>
ರಾಜ್ಯದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ವಿಜಯವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದುಂಬುದ ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ ದೀಪ ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾತೆರ್ಕತೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧, ೨೦೧೪ಗ್ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಂಡ್. ಶಿವರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿಗ್ ಬತ್ತಿನ ಸುಮಾರ್ ೫೦% ಅರ್ಜಿಲು ವಿಜಯವಾಡ-ಗುಂಟೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜನಕುಲೆನ ಭಾವನೆಗ್ ಸರಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಒತ್ತ್ದ್ ಪಂಡೆರ್.
ಅಮರಾವತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪರ ಸುರುಟು ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೊಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ಆಡಳಿತ ೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೀಜನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (APCRDA) ಕಾಯ್ದೆನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕೊನತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ 'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್-ಪಂಡ ಬೂಮಿ ಇತ್ತಿನಕ್ಲು ಅಕುಲಾದೆ ತನ್ಕುಲೆ ಬೂಮಿನ್ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಕೊರ್ಪುನ - ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಂಡ್.<ref name="LPS2">{{Cite news |date=2017-06-18 |title=Farmers offer 33,000 acre land for Andhra capital at Amravati |url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/farmers-offer-33000-acre-land-for-andhra-capital-at-amravati-945878-2017-06-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008075522/https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/farmers-offer-33000-acre-land-for-andhra-capital-at-amravati-945878-2017-06-18 |archive-date=8 October 2023 |access-date=2019-08-15 |newspaper=[[India Today]]}}</ref> ಒಟ್ಟು ೨೭ ಹಳ್ಳಿದ ಸುಮಾರ್ ೫೩,೭೪೮ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಪಡೆಪುನ ಗುರಿ ಸರಕಾರಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಯೋಜನೆದ ಮುಖಾಂತರ ಸುಮಾರ್ ೩೩,೭೩೩ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಕೃಷಿಕೆರ್ ನೆಟ್ಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಂಡಲಾ, ಕೆಲವೆರ್, ಅಯಿಟ್ಟ್ಲಾ ಪೆನುಮಾಕ ಬೊಕ್ಕ ಉಂಡವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಕುಲು ಪರಿಹಾರದ ಕಾಸ್ ಕಡಮೆ ಆಂಡ್ ಪಂಡೆರ್. ಪೂಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಜಾಗೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅವೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗನ್ ಮೂಲ ಯಜಮಾನೆರೆಗ್ ಪಿರ ಕೊರಿಯೆರ್. ಜಾಗೆನ್ ಕೊರ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಯ ಕೊರಿಯೆರೆ ೧೦ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ವರ್ಷದ ಕಾಸ್ ಕೊರ್ಪುನವುಲಾ ಈ ಯೋಜನೆಡ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಈ ಮಾಮಲ್ಲ ಬೇಲೆಗ್ ಕೆಸರ್ ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡಿಯೆರ್.<ref>{{cite news|last1=Mahalakshmi|first1=BV|title=Foundation stone of Andhra Pradesh's new capital Amaravati laid by PM Narendra Modi|url=http://www.financialexpress.com/article/economy/pm-narendra-modi-lays-foundation-stone-for-andhra-pradeshs-new-capital-amaravati/155133/|access-date=5 June 2016|work=The Financial Express|date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701074811/http://www.financialexpress.com/article/economy/pm-narendra-modi-lays-foundation-stone-for-andhra-pradeshs-new-capital-amaravati/155133/|archive-date=1 July 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ದ ಸುರುತ ಹಂತನ್ ಮೇ ೧೫, ೨೦೧೬ಗ್ ಮುಗಿಪುನ ಗುರಿ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಮರಾವತಿನ್ ವಿಜಯವಾಡ ಬೊಕ್ಕ ಗುಂಟೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ೨೦೦-ಕಿ.ಮೀ. ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ದ ಯೋಜನೆನ್ ದುಂಬು ದೀಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
3kb8r6x10ak79t2pxnmx9l25d1qhbep
363477
363476
2026-07-28T16:38:33Z
Mahaveer Indra
1023
added [[Category:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
363477
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಮರಾವತಿ''' ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ವಿಜಯವಾಡಡ್ದ್ ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನೈಋತ್ಯಗ್, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ ಬಲ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ನ್ ಈ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದೀತೆರ್. ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಾಲ್ನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟೆ ಉಂಡು. ಪರ ಅಮರಾವತಿ ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ಅಮರಾವತಿ ಅಂದಾಜಿ ೩೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಲ್ಲ. ಈ ಪೇಂಟೆ ೨೧೭.೨೩ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಪರಡ್ದ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಮಂಗಳಗಿರಿ, ತುಳ್ಳೂರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಡೆಪಲ್ಲಿ ಪನ್ಪಿ ಮೂಜಿ ಮಂಡಲದ ಹಳ್ಳಿಲು ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಮುಕ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ೧೬.೯೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಉಂಡು.<ref name="TimesOfIndia=22Oct15">{{cite news |last1=Akbar |first1=Syed |date=22 October 2015 |title=After 18 centuries, Amaravati set to become a 'capital' again |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/After-18-centuries-Amaravati-set-to-become-a-capital-again/articleshow/49489009.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151025011007/https://timesofindia.indiatimes.com/india/After-18-centuries-Amaravati-set-to-become-a-capital-again/articleshow/49489009.cms |archive-date=25 October 2015 |access-date=2 August 2017 |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref>
೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒರಿದಿನ ರಾಜ್ಯಗ್ ರಾಜಧಾನಿ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ಪೊಸ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಡ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಉಂದುವೇ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡೇ ಆಂಧ್ರಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಉಂಡುಮಲ್ಪುನ್ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಾಂಡ್. ಐಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಬೇಲೆಲು ಮಾತ ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡೇ ಸುರು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಕೃಷಿಕೆರ್ ಮಾತ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್(ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟಾಯಿಸಾವುನ)ದ ಮುಖಾಂತರ ೩೩,೦೦೦ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಬದಲ್ಗ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ಲಾಟ್ಲೆನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರಿಯೆರ್ ಅಂಚನೆ ಅಕ್ಲು ಕೊರ್ನ ಕೃಷಿ ಬೂಮಿಗ್ ೧೦ ವರ್ಷದ ಗುತ್ತಿಗೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಕಾಸ್ನ್ ಆಂಧ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರುಂಡು. ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೇರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨, ೨೦೧೫ಗ್ ಉದ್ದಂಡರಾಯುನಿಪಾಲೆಂ ಹಳ್ಳಿಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ದೀಯೆರ್. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಟ್ಟೊಣಲೆನ್ ಬೇಗನೆ ಕಟ್ಟಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ಸರಕಾರದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಬೊಕ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯ ವೆಲಗಪುಡಿಡ್ ಬೇಲೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
೨೦೨೧೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ನಾಯಕತ್ವದ ಸರಕಾರ ಆಂಧ್ರದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಅಮರಾವತಿ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
== ಇತಿಯಾಸೊ==
೨೦೧೪ದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಕಾಯ್ದೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪೊಸ ರಾಜ್ಯೊಡೆನೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ ಉಂದುವೇ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಗ್ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಟಾವರ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲೆನ್ ನಾಡಿಯೆರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಒಂಜಿ ತಜ್ಞೆರೆನ ಸಮಿತಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಜಾಗೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪುನೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲುದಾರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾತೆರ್ಕತೆ ಮಲ್ಪುನೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆಲು ಎಂಚ ಉಂಡು ಪಂದ್ ತೂಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಈ ಸಮಿತಿಗ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬಗ್ ನಗರದ ಅಬಿವೃದ್ಧಿ, ಜಾಗೆ, ನೀರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಲಭ್ಯತೆ, ಬೇತೆ ಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆಲೆನ ನಡುಟು ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಉಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ- ಇಂಚ ಮಾತ ಇಸಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಗಮನ ಕೊರಿಂಡ್.<ref>{{Cite web |last=Network |first=Knn India-Knowledge & News |title=Expert Committee to find new capital of Seemandhra |url=https://knnindia.co.in/news/newsdetails/state/expert-committee-to-find-new-capital-of-seemandhra |access-date=2024-10-02 |website=knnindia.co.in}}</ref>
ರಾಜ್ಯದ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ವಿಜಯವಾಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ ದುಂಬುದ ಶಾತವಾಹನೆರ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಅಮರಾವತಿದ ಪುದರ್ ದೀಪ ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಾತೆರ್ಕತೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧, ೨೦೧೪ಗ್ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರ್ಂಡ್. ಶಿವರಾಮಕೃಷ್ಣನ್ ಸಮಿತಿಗ್ ಬತ್ತಿನ ಸುಮಾರ್ ೫೦% ಅರ್ಜಿಲು ವಿಜಯವಾಡ-ಗುಂಟೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜನಕುಲೆನ ಭಾವನೆಗ್ ಸರಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾಯ್ಡು ಮೇರ್ ಒತ್ತ್ದ್ ಪಂಡೆರ್.
ಅಮರಾವತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪರ ಸುರುಟು ಬೂಮಿ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೊಡಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್. ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಮೇರೆನ ಆಡಳಿತ ೨೦೧೪ಡ್ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೀಜನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (APCRDA) ಕಾಯ್ದೆನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕೊನತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗ್ 'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೂಲಿಂಗ್-ಪಂಡ ಬೂಮಿ ಇತ್ತಿನಕ್ಲು ಅಕುಲಾದೆ ತನ್ಕುಲೆ ಬೂಮಿನ್ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಕೊರ್ಪುನ - ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಂಡ್.<ref name="LPS2">{{Cite news |date=2017-06-18 |title=Farmers offer 33,000 acre land for Andhra capital at Amravati |url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/farmers-offer-33000-acre-land-for-andhra-capital-at-amravati-945878-2017-06-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008075522/https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/farmers-offer-33000-acre-land-for-andhra-capital-at-amravati-945878-2017-06-18 |archive-date=8 October 2023 |access-date=2019-08-15 |newspaper=[[India Today]]}}</ref> ಒಟ್ಟು ೨೭ ಹಳ್ಳಿದ ಸುಮಾರ್ ೫೩,೭೪೮ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಪಡೆಪುನ ಗುರಿ ಸರಕಾರಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಯೋಜನೆದ ಮುಖಾಂತರ ಸುಮಾರ್ ೩೩,೭೩೩ ಎಕ್ರೆ ಜಾಗೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಕೃಷಿಕೆರ್ ನೆಟ್ಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಂಡಲಾ, ಕೆಲವೆರ್, ಅಯಿಟ್ಟ್ಲಾ ಪೆನುಮಾಕ ಬೊಕ್ಕ ಉಂಡವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಕುಲು ಪರಿಹಾರದ ಕಾಸ್ ಕಡಮೆ ಆಂಡ್ ಪಂಡೆರ್. ಪೂಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಜಾಗೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅವೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗನ್ ಮೂಲ ಯಜಮಾನೆರೆಗ್ ಪಿರ ಕೊರಿಯೆರ್. ಜಾಗೆನ್ ಕೊರ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಯ ಕೊರಿಯೆರೆ ೧೦ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ವರ್ಷದ ಕಾಸ್ ಕೊರ್ಪುನವುಲಾ ಈ ಯೋಜನೆಡ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಈ ಮಾಮಲ್ಲ ಬೇಲೆಗ್ ಕೆಸರ್ ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡಿಯೆರ್.<ref>{{cite news|last1=Mahalakshmi|first1=BV|title=Foundation stone of Andhra Pradesh's new capital Amaravati laid by PM Narendra Modi|url=http://www.financialexpress.com/article/economy/pm-narendra-modi-lays-foundation-stone-for-andhra-pradeshs-new-capital-amaravati/155133/|access-date=5 June 2016|work=The Financial Express|date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701074811/http://www.financialexpress.com/article/economy/pm-narendra-modi-lays-foundation-stone-for-andhra-pradeshs-new-capital-amaravati/155133/|archive-date=1 July 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ದ ಸುರುತ ಹಂತನ್ ಮೇ ೧೫, ೨೦೧೬ಗ್ ಮುಗಿಪುನ ಗುರಿ ದೀಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಮರಾವತಿನ್ ವಿಜಯವಾಡ ಬೊಕ್ಕ ಗುಂಟೂರುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ೨೦೦-ಕಿ.ಮೀ. ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ದ ಯೋಜನೆನ್ ದುಂಬು ದೀಯೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]]
lhpa8qi4rw2mqij0fwjbl4473rad30a
ಪಾತೆರ:ಅಮರಾವತಿ
1
27603
363478
2026-07-28T16:39:21Z
Mahaveer Indra
1023
https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy
363478
wikitext
text/x-wiki
{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}
nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm
ಇಟಾನಗರ
0
27604
363479
2026-07-28T16:56:54Z
Mahaveer Indra
1023
ಪೊಸ ಬರವು
363479
wikitext
text/x-wiki
ಇಟಾನಗರ ಭಾರತದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಪೇಟೆ ಆದುಂಡು. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಕಾರ, ಬೊಕ್ಕ ನಹರ್ಲಗುನ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಗೌಹಾತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ದ ಖಾಯಂ ಪೀಠ - ಉಂದು ಮಾತಾ ಇಟಾನಗರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಫ್ಯಾಷನ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆದ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.
==ಪುದರ್==
ಇಟಾನಗರದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಇಟಾ ಕೋಟೆಡ್ದಾತ್ರ ಇಟಾನಗರಗ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ದ್ಂಡ್. ಅಸ್ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಡ್ ಇಟಾ ಪಂಡ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪಂದ್ ಅರ್ತ ಉಂಡು.
ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಇಟ್ಟಿಗೆಲೆನ್ ಗಳಸ್ದ್ ಕಟ್ಟ್ದಿನ ಈ ಕೋಟೆಗ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಆಕಾರ ಇಜ್ಜಿ. ಉಂದು ೧೪-೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಚುಟಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲೊಡು ಕಟ್ಟಾದಿನ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು.
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
=== ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ===
2011ತ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಟಾನಗರಡ್ 59,490 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಟ್ 53% ಆಣ್ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 47% ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇಟಾನಗರದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 66.95% ಆದುಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 74.4% ದ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು: ಆಂಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 73.69%, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 59.57% ಆದುಂಡು. ಇಟಾನಗರಡ್, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 15% ದಕುಲು 6 ವರ್ಷರ್ದ್ ತಿರ್ತ ಪ್ರಾಯದಕುಲು.
===ಧರ್ಮ===
ಮುಲ್ಪದ ಎಚ್ಚದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಕುಲು ಪ್ರಕೃತಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು. ತಾನಿ ಬುಡಕಟ್ಟುದಕುಲು ಮೂಲಪುರುಷೆ ಅಬೋಟಾನಿನ ಸಂತತಿದಕುಲು, ಡೊನಿ-ಪೊಲೊ ಧರ್ಮನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 40.94% ಜನಕುಲು ಹಿಂದೂಲು, 29.51% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೆರ್, 21.17% ಡೊನಿ ಪೊಲೊ, 4.52% ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 2.88% ಬೌದ್ಧೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
===ಭಾಷೆಲು ===
2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 17,896 ಪಾತೆರುನಕಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಇಟಾನಗರಡ್ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ ನಿಶಿ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಾಲಿ (8,125), ಆದಿ (8,102), ಅಪಾತಾನಿ (4,256), ನೇಪಾಳಿ (3,721), ಹಿಂದಿ (3,641), ಅಸ್ಸಾಮಿ (3,538) ಬೊಕ್ಕ ಭೋಜ್ಪುರಿ (1,987) ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.
6f7q6tryajewia2fwk60s0kz91gr618
363480
363479
2026-07-28T17:04:19Z
Mahaveer Indra
1023
/* ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ */
363480
wikitext
text/x-wiki
ಇಟಾನಗರ ಭಾರತದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಪೇಟೆ ಆದುಂಡು. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಕಾರ, ಬೊಕ್ಕ ನಹರ್ಲಗುನ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಗೌಹಾತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ದ ಖಾಯಂ ಪೀಠ - ಉಂದು ಮಾತಾ ಇಟಾನಗರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಫ್ಯಾಷನ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆದ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.
==ಪುದರ್==
ಇಟಾನಗರದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಇಟಾ ಕೋಟೆಡ್ದಾತ್ರ ಇಟಾನಗರಗ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ದ್ಂಡ್. ಅಸ್ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಡ್ ಇಟಾ ಪಂಡ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪಂದ್ ಅರ್ತ ಉಂಡು.
ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಇಟ್ಟಿಗೆಲೆನ್ ಗಳಸ್ದ್ ಕಟ್ಟ್ದಿನ ಈ ಕೋಟೆಗ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಆಕಾರ ಇಜ್ಜಿ. ಉಂದು ೧೪-೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಚುಟಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲೊಡು ಕಟ್ಟಾದಿನ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು.
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
=== ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ===
2011ತ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಟಾನಗರಡ್ 59,490 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಟ್ 53% ಆಣ್ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 47% ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇಟಾನಗರದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 66.95% ಆದುಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 74.4% ದ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು: ಆಂಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 73.69%, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 59.57% ಆದುಂಡು. ಇಟಾನಗರಡ್, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 15% ದಕುಲು 6 ವರ್ಷರ್ದ್ ತಿರ್ತ ಪ್ರಾಯದಕುಲು.
===ಧರ್ಮ===
ಮುಲ್ಪದ ಎಚ್ಚದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಕುಲು ಪ್ರಕೃತಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು. ತಾನಿ ಬುಡಕಟ್ಟುದಕುಲು ಮೂಲಪುರುಷೆ ಅಬೋಟಾನಿನ ಸಂತತಿದಕುಲು, ಡೊನಿ-ಪೊಲೊ ಧರ್ಮನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 40.94% ಜನಕುಲು ಹಿಂದೂಲು, 29.51% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೆರ್, 21.17% ಡೊನಿ ಪೊಲೊ, 4.52% ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 2.88% ಬೌದ್ಧೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
===ಭಾಷೆಲು ===
2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 17,896 ಪಾತೆರುನಕಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಇಟಾನಗರಡ್ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ ನಿಶಿ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಾಲಿ (8,125), ಆದಿ (8,102), ಅಪಾತಾನಿ (4,256), ನೇಪಾಳಿ (3,721), ಹಿಂದಿ (3,641), ಅಸ್ಸಾಮಿ (3,538) ಬೊಕ್ಕ ಭೋಜ್ಪುರಿ (1,987) ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.
==ಭೂಗೋಳ==
ಇಟಾನಗರ ಮೂಡಾಯಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತೆಂಕಾಯಿದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೇಂಟೆ. ಉಂದು ಸಮುದ್ರಡ್ದ್ ಸರಾಸರಿ 320 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪೇಟೆ ಕಾಡ್ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಕಣಿವೆಲೆನ ಏರ್-ತಗ್ಗ್ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಮುಲ್ಪದ ನಿಲ ತೆಂಕಾಯಿದ ಬರಿಕ್, ಕೈತಲ್ದ ಅಸ್ಸಾಂದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆದಂಚಿ ಇಳಿಜಾರಾದುಂಡು.
ಪೇಟೆದ ನಡುಬಾಗೊರ್ದು ಸುಮಾರು 6 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಗೆಕರ್ ಸಿನ್ಯಿ ಪುದರ್ದ ಕೆದು ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗಂಗಾ ಸರೋವರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಕೆದು ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಸುತ್ತ ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲ್ದ ದಂಡೆಲು, ಮರಕುಲು, ಫರ್ನ್ ದಯಿಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಕಿಡ್ಲು ಉಂಡು. ಉಂದೆತ 'ನಿಶಿ' ಭಾಷೆದ ಪುದರ್ದ ಅರ್ಥನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ "ಕಟ್ಟ್ ಪಾಡ್ನ ನೀರ್" ಅತ್ತಂಡ "ಬಂಧಿಯಾಯಿನ ನೀರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
fay37b8yfnn4wliwgyvouwdbxle39ed
363481
363480
2026-07-28T17:08:07Z
Mahaveer Indra
1023
363481
wikitext
text/x-wiki
ಇಟಾನಗರ ಭಾರತದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಪೇಟೆ ಆದುಂಡು. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಕಾರ, ಬೊಕ್ಕ ನಹರ್ಲಗುನ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಗೌಹಾತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ದ ಖಾಯಂ ಪೀಠ - ಉಂದು ಮಾತಾ ಇಟಾನಗರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಫ್ಯಾಷನ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆದ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.
==ಪುದರ್==
ಇಟಾನಗರದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಇಟಾ ಕೋಟೆಡ್ದಾತ್ರ ಇಟಾನಗರಗ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ದ್ಂಡ್. ಅಸ್ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಡ್ ಇಟಾ ಪಂಡ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪಂದ್ ಅರ್ತ ಉಂಡು.
ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಇಟ್ಟಿಗೆಲೆನ್ ಗಳಸ್ದ್ ಕಟ್ಟ್ದಿನ ಈ ಕೋಟೆಗ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಆಕಾರ ಇಜ್ಜಿ. ಉಂದು ೧೪-೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಚುಟಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲೊಡು ಕಟ್ಟಾದಿನ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://itanagar.nic.in/tourist-place/ita-fort/ |title=Itanagar Capital Complex|publisher=Arunachalpradesh.nic.in }}</ref>
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
=== ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ===
2011ತ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಟಾನಗರಡ್ 59,490 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಟ್ 53% ಆಣ್ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 47% ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇಟಾನಗರದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 66.95% ಆದುಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 74.4% ದ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು: ಆಂಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 73.69%, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 59.57% ಆದುಂಡು. ಇಟಾನಗರಡ್, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 15% ದಕುಲು 6 ವರ್ಷರ್ದ್ ತಿರ್ತ ಪ್ರಾಯದಕುಲು.<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2011: Data from the 2011 Census, including cities, villages and towns(Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}</ref>
===ಧರ್ಮ===
ಮುಲ್ಪದ ಎಚ್ಚದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಕುಲು ಪ್ರಕೃತಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು. ತಾನಿ ಬುಡಕಟ್ಟುದಕುಲು ಮೂಲಪುರುಷೆ ಅಬೋಟಾನಿನ ಸಂತತಿದಕುಲು, ಡೊನಿ-ಪೊಲೊ ಧರ್ಮನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 40.94% ಜನಕುಲು ಹಿಂದೂಲು, 29.51% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೆರ್, 21.17% ಡೊನಿ ಪೊಲೊ, 4.52% ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 2.88% ಬೌದ್ಧೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
===ಭಾಷೆಲು ===
2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 17,896 ಪಾತೆರುನಕಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಇಟಾನಗರಡ್ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ ನಿಶಿ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಾಲಿ (8,125), ಆದಿ (8,102), ಅಪಾತಾನಿ (4,256), ನೇಪಾಳಿ (3,721), ಹಿಂದಿ (3,641), ಅಸ್ಸಾಮಿ (3,538) ಬೊಕ್ಕ ಭೋಜ್ಪುರಿ (1,987) ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.
==ಭೂಗೋಳ==
ಇಟಾನಗರ ಮೂಡಾಯಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತೆಂಕಾಯಿದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೇಂಟೆ. ಉಂದು ಸಮುದ್ರಡ್ದ್ ಸರಾಸರಿ 320 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪೇಟೆ ಕಾಡ್ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಕಣಿವೆಲೆನ ಏರ್-ತಗ್ಗ್ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಮುಲ್ಪದ ನಿಲ ತೆಂಕಾಯಿದ ಬರಿಕ್, ಕೈತಲ್ದ ಅಸ್ಸಾಂದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆದಂಚಿ ಇಳಿಜಾರಾದುಂಡು.<ref>{{cite web
|title=Block & Circles
|url=https://itanagar.nic.in/subdivision-blocks/
|website=Itanagar Capital Complex
|publisher=District Administration, Government of Arunachal Pradesh
|access-date=13 July 2026
}}</ref>
ಪೇಟೆದ ನಡುಬಾಗೊರ್ದು ಸುಮಾರು 6 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಗೆಕರ್ ಸಿನ್ಯಿ ಪುದರ್ದ ಕೆದು ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗಂಗಾ ಸರೋವರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಕೆದು ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಸುತ್ತ ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲ್ದ ದಂಡೆಲು, ಮರಕುಲು, ಫರ್ನ್ ದಯಿಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಕಿಡ್ಲು ಉಂಡು. ಉಂದೆತ 'ನಿಶಿ' ಭಾಷೆದ ಪುದರ್ದ ಅರ್ಥನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ "ಕಟ್ಟ್ ಪಾಡ್ನ ನೀರ್" ಅತ್ತಂಡ "ಬಂಧಿಯಾಯಿನ ನೀರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
lhs6xyc35zpiqcrmo8msu106iv85zix
363482
363481
2026-07-28T17:08:36Z
Mahaveer Indra
1023
added [[Category:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
363482
wikitext
text/x-wiki
ಇಟಾನಗರ ಭಾರತದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಪೇಟೆ ಆದುಂಡು. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಕಾರ, ಬೊಕ್ಕ ನಹರ್ಲಗುನ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಗೌಹಾತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ದ ಖಾಯಂ ಪೀಠ - ಉಂದು ಮಾತಾ ಇಟಾನಗರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಫ್ಯಾಷನ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆದ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.
==ಪುದರ್==
ಇಟಾನಗರದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಇಟಾ ಕೋಟೆಡ್ದಾತ್ರ ಇಟಾನಗರಗ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ದ್ಂಡ್. ಅಸ್ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಡ್ ಇಟಾ ಪಂಡ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪಂದ್ ಅರ್ತ ಉಂಡು.
ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಇಟ್ಟಿಗೆಲೆನ್ ಗಳಸ್ದ್ ಕಟ್ಟ್ದಿನ ಈ ಕೋಟೆಗ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಆಕಾರ ಇಜ್ಜಿ. ಉಂದು ೧೪-೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಚುಟಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲೊಡು ಕಟ್ಟಾದಿನ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://itanagar.nic.in/tourist-place/ita-fort/ |title=Itanagar Capital Complex|publisher=Arunachalpradesh.nic.in }}</ref>
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
=== ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ===
2011ತ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಟಾನಗರಡ್ 59,490 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಟ್ 53% ಆಣ್ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 47% ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇಟಾನಗರದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 66.95% ಆದುಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 74.4% ದ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು: ಆಂಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 73.69%, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 59.57% ಆದುಂಡು. ಇಟಾನಗರಡ್, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 15% ದಕುಲು 6 ವರ್ಷರ್ದ್ ತಿರ್ತ ಪ್ರಾಯದಕುಲು.<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2011: Data from the 2011 Census, including cities, villages and towns(Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}</ref>
===ಧರ್ಮ===
ಮುಲ್ಪದ ಎಚ್ಚದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಕುಲು ಪ್ರಕೃತಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು. ತಾನಿ ಬುಡಕಟ್ಟುದಕುಲು ಮೂಲಪುರುಷೆ ಅಬೋಟಾನಿನ ಸಂತತಿದಕುಲು, ಡೊನಿ-ಪೊಲೊ ಧರ್ಮನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 40.94% ಜನಕುಲು ಹಿಂದೂಲು, 29.51% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೆರ್, 21.17% ಡೊನಿ ಪೊಲೊ, 4.52% ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 2.88% ಬೌದ್ಧೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
===ಭಾಷೆಲು ===
2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 17,896 ಪಾತೆರುನಕಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಇಟಾನಗರಡ್ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ ನಿಶಿ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಾಲಿ (8,125), ಆದಿ (8,102), ಅಪಾತಾನಿ (4,256), ನೇಪಾಳಿ (3,721), ಹಿಂದಿ (3,641), ಅಸ್ಸಾಮಿ (3,538) ಬೊಕ್ಕ ಭೋಜ್ಪುರಿ (1,987) ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.
==ಭೂಗೋಳ==
ಇಟಾನಗರ ಮೂಡಾಯಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತೆಂಕಾಯಿದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೇಂಟೆ. ಉಂದು ಸಮುದ್ರಡ್ದ್ ಸರಾಸರಿ 320 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪೇಟೆ ಕಾಡ್ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಕಣಿವೆಲೆನ ಏರ್-ತಗ್ಗ್ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಮುಲ್ಪದ ನಿಲ ತೆಂಕಾಯಿದ ಬರಿಕ್, ಕೈತಲ್ದ ಅಸ್ಸಾಂದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆದಂಚಿ ಇಳಿಜಾರಾದುಂಡು.<ref>{{cite web
|title=Block & Circles
|url=https://itanagar.nic.in/subdivision-blocks/
|website=Itanagar Capital Complex
|publisher=District Administration, Government of Arunachal Pradesh
|access-date=13 July 2026
}}</ref>
ಪೇಟೆದ ನಡುಬಾಗೊರ್ದು ಸುಮಾರು 6 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಗೆಕರ್ ಸಿನ್ಯಿ ಪುದರ್ದ ಕೆದು ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗಂಗಾ ಸರೋವರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಕೆದು ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಸುತ್ತ ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲ್ದ ದಂಡೆಲು, ಮರಕುಲು, ಫರ್ನ್ ದಯಿಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಕಿಡ್ಲು ಉಂಡು. ಉಂದೆತ 'ನಿಶಿ' ಭಾಷೆದ ಪುದರ್ದ ಅರ್ಥನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ "ಕಟ್ಟ್ ಪಾಡ್ನ ನೀರ್" ಅತ್ತಂಡ "ಬಂಧಿಯಾಯಿನ ನೀರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
rtqwfnhn7uu7ez7a284yznn3ve0z55z
363483
363482
2026-07-28T17:09:06Z
Mahaveer Indra
1023
added [[Category:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
363483
wikitext
text/x-wiki
ಇಟಾನಗರ ಭಾರತದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಪೇಟೆ ಆದುಂಡು. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಕಾರ, ಬೊಕ್ಕ ನಹರ್ಲಗುನ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಗೌಹಾತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ದ ಖಾಯಂ ಪೀಠ - ಉಂದು ಮಾತಾ ಇಟಾನಗರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಫ್ಯಾಷನ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆದ ಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು.
==ಪುದರ್==
ಇಟಾನಗರದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಇಟಾ ಕೋಟೆಡ್ದಾತ್ರ ಇಟಾನಗರಗ್ ಈ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ದ್ಂಡ್. ಅಸ್ಸಾಮಿ ಬಾಸೆಡ್ ಇಟಾ ಪಂಡ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪಂದ್ ಅರ್ತ ಉಂಡು.
ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಇಟ್ಟಿಗೆಲೆನ್ ಗಳಸ್ದ್ ಕಟ್ಟ್ದಿನ ಈ ಕೋಟೆಗ್ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಆಕಾರ ಇಜ್ಜಿ. ಉಂದು ೧೪-೧೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಚುಟಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲೊಡು ಕಟ್ಟಾದಿನ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://itanagar.nic.in/tourist-place/ita-fort/ |title=Itanagar Capital Complex|publisher=Arunachalpradesh.nic.in }}</ref>
==ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರೊ==
=== ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ===
2011ತ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಟಾನಗರಡ್ 59,490 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಟ್ 53% ಆಣ್ಜೋಕುಲು ಬೊಕ್ಕ 47% ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಇಟಾನಗರದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 66.95% ಆದುಂಡು, ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 74.4% ದ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು: ಆಂಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 73.69%, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣುಜೋಕುಲೆನ ಸಾಕ್ಷರತೆ 59.57% ಆದುಂಡು. ಇಟಾನಗರಡ್, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 15% ದಕುಲು 6 ವರ್ಷರ್ದ್ ತಿರ್ತ ಪ್ರಾಯದಕುಲು.<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2011: Data from the 2011 Census, including cities, villages and towns(Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}</ref>
===ಧರ್ಮ===
ಮುಲ್ಪದ ಎಚ್ಚದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಕುಲು ಪ್ರಕೃತಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು. ತಾನಿ ಬುಡಕಟ್ಟುದಕುಲು ಮೂಲಪುರುಷೆ ಅಬೋಟಾನಿನ ಸಂತತಿದಕುಲು, ಡೊನಿ-ಪೊಲೊ ಧರ್ಮನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 40.94% ಜನಕುಲು ಹಿಂದೂಲು, 29.51% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೆರ್, 21.17% ಡೊನಿ ಪೊಲೊ, 4.52% ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 2.88% ಬೌದ್ಧೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್.
===ಭಾಷೆಲು ===
2011ತ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 17,896 ಪಾತೆರುನಕಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಇಟಾನಗರಡ್ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ ನಿಶಿ ಆದುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಾಲಿ (8,125), ಆದಿ (8,102), ಅಪಾತಾನಿ (4,256), ನೇಪಾಳಿ (3,721), ಹಿಂದಿ (3,641), ಅಸ್ಸಾಮಿ (3,538) ಬೊಕ್ಕ ಭೋಜ್ಪುರಿ (1,987) ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.
==ಭೂಗೋಳ==
ಇಟಾನಗರ ಮೂಡಾಯಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತೆಂಕಾಯಿದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೇಂಟೆ. ಉಂದು ಸಮುದ್ರಡ್ದ್ ಸರಾಸರಿ 320 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಪೇಟೆ ಕಾಡ್ ಗುಡ್ಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಕಣಿವೆಲೆನ ಏರ್-ತಗ್ಗ್ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಮುಲ್ಪದ ನಿಲ ತೆಂಕಾಯಿದ ಬರಿಕ್, ಕೈತಲ್ದ ಅಸ್ಸಾಂದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆದಂಚಿ ಇಳಿಜಾರಾದುಂಡು.<ref>{{cite web
|title=Block & Circles
|url=https://itanagar.nic.in/subdivision-blocks/
|website=Itanagar Capital Complex
|publisher=District Administration, Government of Arunachal Pradesh
|access-date=13 July 2026
}}</ref>
ಪೇಟೆದ ನಡುಬಾಗೊರ್ದು ಸುಮಾರು 6 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಗೆಕರ್ ಸಿನ್ಯಿ ಪುದರ್ದ ಕೆದು ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗಂಗಾ ಸರೋವರ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಕೆದು ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಸುತ್ತ ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲ್ದ ದಂಡೆಲು, ಮರಕುಲು, ಫರ್ನ್ ದಯಿಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಕಿಡ್ಲು ಉಂಡು. ಉಂದೆತ 'ನಿಶಿ' ಭಾಷೆದ ಪುದರ್ದ ಅರ್ಥನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ "ಕಟ್ಟ್ ಪಾಡ್ನ ನೀರ್" ಅತ್ತಂಡ "ಬಂಧಿಯಾಯಿನ ನೀರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]]
k62sw716mkh2lffbjektx02v9h3ouue
ಪಾತೆರ:ಇಟಾನಗರ
1
27605
363484
2026-07-28T17:09:45Z
Mahaveer Indra
1023
https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy
363484
wikitext
text/x-wiki
{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}
nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm
ಬೇಕಲ ಕೋಟೆ
0
27606
363485
2026-07-29T06:38:59Z
Pragathi. BH
6361
"[[:en:Special:Redirect/revision/1365455487|Bekal Fort]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು
363485
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org"><nowiki>ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki></div>
|- class="mergedtoprow ib-settlement-official"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<nowiki> ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bakel_Fort_Beach_Kasaragod7.jpg|250x250px|Bekal Fort in Kasargod, Kerala]]<div class="ib-settlement-caption"> ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡುಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ </div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"></div>
|}
{| class="infobox ib-settlement vcard"
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org"><nowiki>ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki></div>
|- class="mergedtoprow ib-settlement-official"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<nowiki> ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bakel_Fort_Beach_Kasaragod7.jpg|250x250px|Bekal Fort in Kasargod, Kerala]]<div class="ib-settlement-caption"> ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡುಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ </div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"></div>
|}
{| class="infobox ib-settlement vcard"
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org"><nowiki>ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki></div>
|- class="mergedtoprow ib-settlement-official"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<nowiki> ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bakel_Fort_Beach_Kasaragod7.jpg|250x250px|Bekal Fort in Kasargod, Kerala]]<div class="ib-settlement-caption"> ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡುಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ </div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"></div>
|}
<templatestyles src="Module:Wide image/styles.css"></templatestyles>
[[ಫೈಲ್:Inside_Bekal_Fort.jpg|alt=Inside Bekal Fort|thumb| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆಡ್ ಕಡಲ್ಗ್ ತೆರೆದುಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಕಿನ್ನಿಲು]]
'''ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ''' ಪಂಡ ಕೆಳದಿದ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೫೦ಡ್ ಬೇಕಲಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೋಟೆ. ಉಂದು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆ, ಉಂದು {{Convert|40|acre|m2}} .
[[ಫೈಲ್:Bakel_Fort_Beach_Kasaragod4.jpg|thumb| ಬೇಕಲ್ ಫೋರ್ಟ್ ಬೀಚ್, ಕೇರಳದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಡಲತೀರ.]]
[[ಫೈಲ್:Bakel_fort_from_beach.jpg|thumb| ಕಡಲತೀರೊಡ್ದ್ ನೋಟ]]
[[ಫೈಲ್:Bekalfortviewofsea.jpg|thumb| ಪಶ್ಚಿಮ ನೋಟ]]
[[ಫೈಲ್:Bekal-1.jpg|thumb|<nowiki> ಬಾಕೆಲ್ ಕೋಟೆ ||</nowiki>]]
[[ಫೈಲ್:Bekalfortbeach.JPG|thumb| ಕೋಟೆದ ತಿರ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಡಲತೀರ]]
[[ಫೈಲ್:Bekalfort_2.jpg|thumb| ಕೋಟೆದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಮುದ್ರೊಗು]]
[[ಫೈಲ್:Bekalfort_1.jpg|thumb|<nowiki> ಕೋಟೆದ ಉಲಯಿದ ಮುಟ್ಟುಲು|</nowiki>]]
== ರಚನೆ ==
ಕೋಟೆ ಕಡಲ್ಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುನಂಚ ತೋಜುಂಡು. ಅಯಿತ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗೊದ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ-ನಾಲ್ ಭಾಗೊ ನೀರ್ ದ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ ಒಂಜಿ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಒವ್ವೆ ಅರಮನೆ ಮಹಲುಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಇಜ್ಜಿ.
ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ನೀರ್ದ ಟ್ಯಾಂಕ್, ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಗು ಪೋಪಿನ ಮುಟ್ಟುಲು ಈ ಕೋಟೆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಕೋಟೆದ ನಡುಟು ನಿಲೆಯಾಯಿನ ಈ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊರ್ದ್, ಕರಾವಳಿ ಭಾಗೊದ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್, ಪಲ್ಲಿಕ್ಕಾರ, ಬೇಕಲ್, ಮಾವ್ವಲ್, ಕೊಟ್ಟಿಕ್ಕುಲಂ, ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಮ ಊರುಲೆನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ತೂವೊಲಿ.
ಕೋಟೆದ ಅಂಕು ಡೊಂಕಾಯಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲದ ಕಂದಕೊಲು ಅಯಿತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ನೌಕಾ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕೋಟೆನ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪಿದಯಿದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಂದ್ರೊಲೆನ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಿತ್ತ್ ದ ರಂದ್ರೊಲು ದೂರದ ಶತ್ರುಲೆಗ್ ಗುರಿ ದೀಯೆರೆ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನವು. ತಿರ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ರಂದ್ರೊಲು ಕೈತಲ್ದ ಶತ್ರುಗ್ ಗುರಿ ದೀಯೆರೆ ಉಪ್ಪುನವು. ಕೋಟೆಗ್ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುನ ಶತ್ರುಲೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ರಂದ್ರೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/bekal-kasaragod/259/|title=Bekal Beach in Kasaragod}}</ref>
ಐತ ಗಟ್ಟಿದ ನಿರ್ಮಾಣ ಥಲಾಸ್ಸೆರಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಡಚ್ ನಕುಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ [[ಕಣ್ಣೂರ್|ಕನ್ನೂರ್]] ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಏಂಜಲೊ ಕೋಟೆದ ಲೆಕ ತೋಜುಂಡು.
== ಚರಿತ್ರೆ ==
''ಪೆರುಮಳ ಯುಗೊಟು'' ಬೇಕಲ್ ಮಹೋದಯಪುರೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಹೋದಯಪುರಂ ಪೆರುಮಲ್ಲೆನ ಅವನತಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಬೆಕಲ್ 12ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮುಶಿಕಾ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೊಲತಿರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕೊಲತಿರಿಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಬೇಕಲ್ದ ಸಮುದ್ರ ಮಹತ್ವ ಜಾಸ್ತಿ ಆಂಡ್. ಮಲಬಾರ್ ಒಂಜಿ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ ಬಂದರ್ ಊರು ಆಂಡ್.
೧೫೬೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ತಳಿಕೋಟದ ಯುದ್ಧ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕೆರ್ (ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರ್) ಸೇರ್ದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆಯೆರ್. ಬೇಕಲ್ ಸುರುಕು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಬೊಕ್ಕ ಮಲಬಾರ್ ನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಬಂದರ್ ಊರುದ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ ನಾಯಕೆರೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬೇಕಲ್ ನ್ ಕೋಟೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಾಯಿನವು. ಹಿರಿಯ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಕೋಟೆದ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೫೦ಡ್ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕೆರ್ ಮುಗಿತೆರ್. ಕಾಸರಗೋಡುದ ಕೈತಲ್ದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಲಾ ಈ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್.
ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ತನ್ನ ವಶೊಟು ದೀವೊನೆರೆ ಕೊಳತಿರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಯಕೆರ್ನ ನಡುಟು ನಡತಿನ ಹೋರಾಟೊಲು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ನಾಯಕೆರೆನ್ ಸೋಲ್ಪಾನಗ ಮುಗಿಂಡ್. ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಕಲ್ ಮೈಸೂರು ಅರಸುಲೆನ ಕೈಟ್ ಸೇರ್ಂಡ್.
[[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ಮಲಬಾರ್ ನ್ ತನ್ನ ವಶೊಕು ದೆತೊನಿಯೆರೆ ಮಿಲಿಟರಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆನ್ ನಡಪಾನಗ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆಡ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ನಾಣ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಕೃತಿಲು ಮೈಸೂರು ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಉಪ್ಪುನವು ಸೂಚಿಸವುಂಡು.1799ಟ್ ನಡತ್ ನ ನಾಲ್ನೇ ಆಂಗ್ಲೋ–ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧೊಡು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ , ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತವು ಉಂತ್ಂಡ್. ಈ ಕೋಟೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಂಬಾಯಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಡ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೇಕಲ್ ತಾಲೂಕುದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಆಂಡ್. ಬೆಕಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಬಂದರ್ ದ ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್.
== ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ==
ಭಾರತ 1992ಡ್ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆನ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪ್ರದೇಶ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್ <ref name="Deccan">{{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/422339/bastions-valour-victory.html|title=Bastions of valour and victory|date=29 July 2014|work=Deccan Herald|access-date=19 January 2015|issue=Bangalore}}</ref> ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಬುಲೆಪಾಯೆರೆ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಬೆಕಲ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್. <ref>{{Cite web|title=BEKAL|url=http://kasargod.nic.in/index_main.htm|accessdate=20 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120414141741/http://kasargod.nic.in/index_main.htm|archivedate=14 April 2012}}</ref> ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬಾಂಬೆ ಸಿನಿಮಾದ 'ಉಯಿರೆ' (ತಮಿಳು) ಪನ್ಪಿನ ಪದ್ಯೊಡು ಬೊಕ್ಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]] ಸಿನಿಮಾದ ಮಧುರನೊಂಬರಕಟ್ಟುದ 'ದ್ವಾದಶಿಯಿಲ್' ಪನ್ಪಿನ ಪದ್ಯೊಡು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.
== ಸಾಗಾಟ ==
ಸ್ಥಳೀಯ ರಸ್ತೆಲು ಉತ್ತರೊಡು [[ಕುಡ್ಲ|ಕುಡ್ಲೊಗು]] ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕಾಲಿಕಟ್ ಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಮೀಪದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಬೆಕಲ್ ಕೋಟೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲ- ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ಮಾರ್ಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟಿಕುಲಂ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ .
ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, 71 ಕಿ.ಮೀ., ಕಣ್ಣೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, 101 ಕಿ.ಮೀ., ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, 195 ಕಿ.ಮೀ.
<gallery>
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_01.jpg|alt=A view of Bekalfort watch tower| ಬೆಕಲ್ಫೋರ್ಟ್ ವಾಚ್ ಟವರ್ ದ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_15.jpg|alt=A view of sea shore from Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆರ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರೆತ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_21.jpg|alt=A view of sea shore from Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆರ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರೆತ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_25.jpg|alt=A view of sea shore from Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆರ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರೆತ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_26.jpg|alt=Cannonballs kept at Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆಡ್ ದೀತಿನ ಫಿರಂಗಿದ ಗುಂಡುಲು
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_16.jpg|alt=A view of sea shore from Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆರ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರೆತ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_11.jpg|alt=A view of Bekal fort from its watch tower| ಬೆಕಲ್ ಕೋಟೆದ ವಾಚ್ ಟವರ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_Fort_watch_tower_view.jpg|alt=A view of sea from watch tower| ವಾಚ್ ಟವರ್ ಡ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಒಂಜಿ ನೋಟ
</gallery>{{Reflist}}
== ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ==
ಬೊಂಬಾಯಿ ಸಿನಿಮಾದ ‘ಉಯಿರೆ ಉಯಿರೆ’ ಪಾಡ್ದನೊನು ಬೆಕಲ್ ಕೋಟೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="HT">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/Indian-locations-provide-stunning-backdrops-for-film-shoots/article16182372.ece|title=Indian locations provide stunning backdrops for film shoots|last=Bari|first=Prachi|date=3 July 2010|work=The Hindu|access-date=29 October 2022}}</ref>
== ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ ==
* [[ಕುಡ್ಲ]]
* [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]
* ಕಾನ್ಹಂಗಡ್
* ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಕೋಟೆ
* ಪನಾಥೂರು
* ಕಣ್ಣೂರು ಕೋಟೆ||
* ತಲಸ್ಸೆರಿ ಕೋಟೆ|
* ಮಲಬಾರ್ದ ಮೈಸೂರಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣ
* {{Cite book |last=Sturrock |first=John |title=History of the Tuluvas |publisher=Madras Gazette |year=1894 |series=Madras District Manual |ref=HotT}}
* {{Cite book |last=C |first=Balan |title=Kasargod: History & Society |publisher=District Panchayat, Kasargod |year=2001 |ref=KHaS}}
* {{Cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2005/10/22/stories/2005102202980100.htm|title=Fort by the Sea|last=Prashanth G.N.|date=2005-10-22|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080108153021/http://www.hindu.com/mp/2005/10/22/stories/2005102202980100.htm|archive-date=2008-01-08|ref=FbtS}}
* {{Cite news|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_kerala_bekalfort.asp|title=Bekal Fort, Kasargod|work=Archaeological Survey of India|ref=BFK}}
[[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]]
danat6olcfibnkr6xvh3cjp1ec0utpi
363486
363485
2026-07-29T06:40:40Z
Pragathi. BH
6361
363486
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox ib-settlement vcard"
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org"><nowiki>ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki></div>
|- class="mergedtoprow ib-settlement-official"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<nowiki> ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bakel_Fort_Beach_Kasaragod7.jpg|250x250px|Bekal Fort in Kasargod, Kerala]]<div class="ib-settlement-caption"> ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡುಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ </div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"></div>
|}
{| class="infobox ib-settlement vcard"
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org"><nowiki>ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki></div>
|- class="mergedtoprow ib-settlement-official"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<nowiki> ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bakel_Fort_Beach_Kasaragod7.jpg|250x250px|Bekal Fort in Kasargod, Kerala]]<div class="ib-settlement-caption"> ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡುಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ </div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"></div>
|}
{| class="infobox ib-settlement vcard"
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org"><nowiki>ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki></div>
|- class="mergedtoprow ib-settlement-official"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<nowiki> ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ||</nowiki>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |[[File:Bakel_Fort_Beach_Kasaragod7.jpg|250x250px|Bekal Fort in Kasargod, Kerala]]<div class="ib-settlement-caption"> ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡುಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ </div>
|- class="mergedtoprow"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<div class="switcher-container"></div>
|}
<templatestyles src="Module:Wide image/styles.css"></templatestyles>
[[ಫೈಲ್:Inside_Bekal_Fort.jpg|alt=Inside Bekal Fort|thumb| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆಡ್ ಕಡಲ್ಗ್ ತೆರೆದುಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಕಿನ್ನಿಲು]]
'''ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ''' ಪಂಡ ಕೆಳದಿದ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೫೦ಡ್ ಬೇಕಲಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೋಟೆ. ಉಂದು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಮಲ್ಲ ಕೋಟೆ, ಉಂದು {{Convert|40|acre|m2}} .
[[ಫೈಲ್:Bakel_Fort_Beach_Kasaragod4.jpg|thumb| ಬೇಕಲ್ ಫೋರ್ಟ್ ಬೀಚ್, ಕೇರಳದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಡಲತೀರ.]]
[[ಫೈಲ್:Bakel_fort_from_beach.jpg|thumb| ಕಡಲತೀರೊಡ್ದ್ ನೋಟ]]
[[ಫೈಲ್:Bekalfortviewofsea.jpg|thumb| ಪಶ್ಚಿಮ ನೋಟ]]
[[ಫೈಲ್:Bekal-1.jpg|thumb|<nowiki> ಬಾಕೆಲ್ ಕೋಟೆ ||</nowiki>]]
[[ಫೈಲ್:Bekalfortbeach.JPG|thumb| ಕೋಟೆದ ತಿರ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಡಲತೀರ]]
[[ಫೈಲ್:Bekalfort_2.jpg|thumb| ಕೋಟೆದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಮುದ್ರೊಗು]]
[[ಫೈಲ್:Bekalfort_1.jpg|thumb|<nowiki> ಕೋಟೆದ ಉಲಯಿದ ಮುಟ್ಟುಲು|</nowiki>]]
== ರಚನೆ ==
ಕೋಟೆ ಕಡಲ್ಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪುನಂಚ ತೋಜುಂಡು. ಅಯಿತ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗೊದ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ-ನಾಲ್ ಭಾಗೊ ನೀರ್ ದ ಸಂಪರ್ಕೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ ಒಂಜಿ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಒವ್ವೆ ಅರಮನೆ ಮಹಲುಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಇಜ್ಜಿ.
ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ನೀರ್ದ ಟ್ಯಾಂಕ್, ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಗು ಪೋಪಿನ ಮುಟ್ಟುಲು ಈ ಕೋಟೆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಕೋಟೆದ ನಡುಟು ನಿಲೆಯಾಯಿನ ಈ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊರ್ದ್, ಕರಾವಳಿ ಭಾಗೊದ ಕಾನ್ಹಂಗಡ್, ಪಲ್ಲಿಕ್ಕಾರ, ಬೇಕಲ್, ಮಾವ್ವಲ್, ಕೊಟ್ಟಿಕ್ಕುಲಂ, ಬೊಕ್ಕ ಉಡುಮ ಊರುಲೆನ್ ಪೊರ್ಲುಡೆ ತೂವೊಲಿ.
ಕೋಟೆದ ಅಂಕು ಡೊಂಕಾಯಿನ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲದ ಕಂದಕೊಲು ಅಯಿತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ನೌಕಾ ದಾಳಿಡ್ದ್ ಕೋಟೆನ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪಿದಯಿದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಂದ್ರೊಲೆನ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಿತ್ತ್ ದ ರಂದ್ರೊಲು ದೂರದ ಶತ್ರುಲೆಗ್ ಗುರಿ ದೀಯೆರೆ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನವು. ತಿರ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ರಂದ್ರೊಲು ಕೈತಲ್ದ ಶತ್ರುಗ್ ಗುರಿ ದೀಯೆರೆ ಉಪ್ಪುನವು. ಕೋಟೆಗ್ ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುನ ಶತ್ರುಲೆನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಕೆಳಮಟ್ಟೊದ ರಂದ್ರೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/bekal-kasaragod/259/|title=Bekal Beach in Kasaragod}}</ref>
ಐತ ಗಟ್ಟಿದ ನಿರ್ಮಾಣ ಥಲಾಸ್ಸೆರಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಡಚ್ ನಕುಲು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ [[ಕಣ್ಣೂರ್|ಕನ್ನೂರ್]] ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಏಂಜಲೊ ಕೋಟೆದ ಲೆಕ ತೋಜುಂಡು.
== ಚರಿತ್ರೆ ==
''ಪೆರುಮಳ ಯುಗೊಟು'' ಬೇಕಲ್ ಮಹೋದಯಪುರೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಹೋದಯಪುರಂ ಪೆರುಮಲ್ಲೆನ ಅವನತಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಬೆಕಲ್ 12ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಮುಶಿಕಾ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೊಲತಿರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಚಿರಕ್ಕಲ್ ರಾಜಮನೆತನೊದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕೊಲತಿರಿಲೆನ ಅಡಿಟ್ ಬೇಕಲ್ದ ಸಮುದ್ರ ಮಹತ್ವ ಜಾಸ್ತಿ ಆಂಡ್. ಮಲಬಾರ್ ಒಂಜಿ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ ಬಂದರ್ ಊರು ಆಂಡ್.
೧೫೬೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ತಳಿಕೋಟದ ಯುದ್ಧ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕೆರ್ (ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕೆರ್) ಸೇರ್ದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆಯೆರ್. ಬೇಕಲ್ ಸುರುಕು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಬೊಕ್ಕ ಮಲಬಾರ್ ನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಬಂದರ್ ಊರುದ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ ನಾಯಕೆರೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬೇಕಲ್ ನ್ ಕೋಟೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಾಯಿನವು. ಹಿರಿಯ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಕೋಟೆದ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೫೦ಡ್ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕೆರ್ ಮುಗಿತೆರ್. ಕಾಸರಗೋಡುದ ಕೈತಲ್ದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಲಾ ಈ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್.
ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ತನ್ನ ವಶೊಟು ದೀವೊನೆರೆ ಕೊಳತಿರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಯಕೆರ್ನ ನಡುಟು ನಡತಿನ ಹೋರಾಟೊಲು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ನಾಯಕೆರೆನ್ ಸೋಲ್ಪಾನಗ ಮುಗಿಂಡ್. ಚಾರ್ಜ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಕಲ್ ಮೈಸೂರು ಅರಸುಲೆನ ಕೈಟ್ ಸೇರ್ಂಡ್.
[[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್]] ಮಲಬಾರ್ ನ್ ತನ್ನ ವಶೊಕು ದೆತೊನಿಯೆರೆ ಮಿಲಿಟರಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆನ್ ನಡಪಾನಗ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆಡ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ನಾಣ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾಕೃತಿಲು ಮೈಸೂರು ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಉಪ್ಪುನವು ಸೂಚಿಸವುಂಡು.1799ಟ್ ನಡತ್ ನ ನಾಲ್ನೇ ಆಂಗ್ಲೋ–ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧೊಡು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯಿ ಬೊಕ್ಕ , ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತವು ಉಂತ್ಂಡ್. ಈ ಕೋಟೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಂಬಾಯಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಡ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೇಕಲ್ ತಾಲೂಕುದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಆಂಡ್. ಬೆಕಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಬಂದರ್ ದ ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್.
== ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ==
ಭಾರತ 1992ಡ್ ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆನ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪ್ರದೇಶ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್ <ref name="Deccan">{{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/422339/bastions-valour-victory.html|title=Bastions of valour and victory|date=29 July 2014|work=Deccan Herald|access-date=19 January 2015|issue=Bangalore}}</ref> ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಬುಲೆಪಾಯೆರೆ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಬೆಕಲ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್. <ref>{{Cite web|title=BEKAL|url=http://kasargod.nic.in/index_main.htm|accessdate=20 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120414141741/http://kasargod.nic.in/index_main.htm|archivedate=14 April 2012}}</ref> ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬಾಂಬೆ ಸಿನಿಮಾದ 'ಉಯಿರೆ' (ತಮಿಳು) ಪನ್ಪಿನ ಪದ್ಯೊಡು ಬೊಕ್ಕ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]] ಸಿನಿಮಾದ ಮಧುರನೊಂಬರಕಟ್ಟುದ 'ದ್ವಾದಶಿಯಿಲ್' ಪನ್ಪಿನ ಪದ್ಯೊಡು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತೆರ್.
== ಸಾಗಾಟ ==
ಸ್ಥಳೀಯ ರಸ್ತೆಲು ಉತ್ತರೊಡು [[ಕುಡ್ಲ|ಕುಡ್ಲೊಗು]] ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕಾಲಿಕಟ್ ಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಮೀಪದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಬೆಕಲ್ ಕೋಟೆ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ, ಕಾನ್ಹಂಗಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಕುಡ್ಲ- ಪಲಕ್ಕಾಡ್ ಮಾರ್ಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಕೋಟಿಕುಲಂ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ .
ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, 71 ಕಿ.ಮೀ., ಕಣ್ಣೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, 101 ಕಿ.ಮೀ., ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಿಕಟ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, 195 ಕಿ.ಮೀ.
<gallery>
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_01.jpg|alt=A view of Bekalfort watch tower| ಬೆಕಲ್ಫೋರ್ಟ್ ವಾಚ್ ಟವರ್ ದ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_15.jpg|alt=A view of sea shore from Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆರ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರೆತ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_21.jpg|alt=A view of sea shore from Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆರ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರೆತ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_25.jpg|alt=A view of sea shore from Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆರ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರೆತ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_26.jpg|alt=Cannonballs kept at Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆಡ್ ದೀತಿನ ಫಿರಂಗಿದ ಗುಂಡುಲು
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_16.jpg|alt=A view of sea shore from Bekal fort| ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆರ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಕರೆತ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_fort_kasaragod_11.jpg|alt=A view of Bekal fort from its watch tower| ಬೆಕಲ್ ಕೋಟೆದ ವಾಚ್ ಟವರ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ನೋಟ
ಫೈಲ್:Bekal_Fort_watch_tower_view.jpg|alt=A view of sea from watch tower| ವಾಚ್ ಟವರ್ ಡ್ದ್ ಸಮುದ್ರದ ಒಂಜಿ ನೋಟ
</gallery>{{Reflist}}
== ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ==
ಬೊಂಬಾಯಿ ಸಿನಿಮಾದ ‘ಉಯಿರೆ ಉಯಿರೆ’ ಪಾಡ್ದನೊನು ಬೆಕಲ್ ಕೋಟೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="HT">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/Indian-locations-provide-stunning-backdrops-for-film-shoots/article16182372.ece|title=Indian locations provide stunning backdrops for film shoots|last=Bari|first=Prachi|date=3 July 2010|work=The Hindu|access-date=29 October 2022}}</ref>
== ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ ==
* [[ಕುಡ್ಲ]]
* [[ಕಾಸರಗೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಾಸರಗೋಡು]]
* ಕಾನ್ಹಂಗಡ್
* ಹೊಸ್ದುರ್ಗ್ ಕೋಟೆ
* ಪನಾಥೂರು
* ಕಣ್ಣೂರು ಕೋಟೆ||
* ತಲಸ್ಸೆರಿ ಕೋಟೆ|
* ಮಲಬಾರ್ದ ಮೈಸೂರಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣ
==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು==
* {{Cite book |last=Sturrock |first=John |title=History of the Tuluvas |publisher=Madras Gazette |year=1894 |series=Madras District Manual |ref=HotT}}
* {{Cite book |last=C |first=Balan |title=Kasargod: History & Society |publisher=District Panchayat, Kasargod |year=2001 |ref=KHaS}}
* {{Cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2005/10/22/stories/2005102202980100.htm|title=Fort by the Sea|last=Prashanth G.N.|date=2005-10-22|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080108153021/http://www.hindu.com/mp/2005/10/22/stories/2005102202980100.htm|archive-date=2008-01-08|ref=FbtS}}
* {{Cite news|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_kerala_bekalfort.asp|title=Bekal Fort, Kasargod|work=Archaeological Survey of India|ref=BFK}}
[[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]]
fapb3luohy7de2mtr3nynael9sji3h6
ಅಬೂ ರೈಹಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿ
0
27607
363487
2026-07-29T06:56:30Z
Hariprasad Shetty10
6127
ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಅಬೂ ರೈಹಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿ''' (Ahmed Noori) ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ [[ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ|ಬ್ಯಾರಿ]] ಲೇಖಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ್ ಮತ್ ಸಮಾಜಸೇವಕೆರ್ ಆಂಡೆರ್. ಅವೆರ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್...
363487
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಬೂ ರೈಹಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿ''' (Ahmed Noori) ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ [[ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ|ಬ್ಯಾರಿ]] ಲೇಖಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ್ ಮತ್ ಸಮಾಜಸೇವಕೆರ್ ಆಂಡೆರ್. ಅವೆರ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರ್ಡ್ ಪರಿಚಿತರಾಯಿನೆರ್.
== ಜೀವನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 10 ಜೂನ್ 1920ಡ್ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಜನಿಸಾಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ ಮಂಗಳೂರ್ದೆ ಕಳೆಪಿನ ಪಿರೆ [[ಬೆಂಗಳೂರು]]ಡ್ ನೆಲೆಸಾಯೆರ್. ಅವೆರ್ [[ಜಾಮಿಯಾ ಉರ್ದು, ಅಲಿಗಢ್]]ಡ್ ಉರ್ದು ಭಾಷೆದ ''ಅದೀಬ್-ಎ-ಮಾಹಿರ್'' ಪದವಿ ಪಡ್ದೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://catalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SC=Author&SEQ=20090816075759&PID=Y-krMre66W2KYmZaUo4cs1LOwGf&SA=Nūri,+Abūraihān+Ahmad |title=LC Catalog - Legacy Catalog Retired}}</ref>
ಅವೆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಡ್ ಪಲವು ಕೃತಿಲೆ ಬರದೆರ್. 1960ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ''ಮೈಕಳ'' (Maikala) ಪುದುವೆ 1997ಡ್ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ ರೂಪಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್. ಈ ಕೃತಿ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ ಜೀವನಶೈಲಿದ ದಾಖಲೆಗ್ರಂಥ ಆಂಡ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆತೆರ್.
1978ಡ್ [[ಕುರ್ಆನ್]]ದ ಅರ್ಥನ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುನ ಆರ್ ಮಂದಿ ಪಂಡಿತೆರ್ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>Divya Qur'an, Qur'an Majid, (An effort of six scholars: Mawlana Shah Abd al-Qadir, Mawlana Sayyid, Abu Raihan Ahmed Noori, Abd Allah Sahib, I’jaz al-Din and Abd al-Ghaffar), 2 vol. Islami Sahitya Prakashana, Bangalore, 1978.</ref>
ಅವೆರ್ ''ಸಂದೇಶ'', ''ಕಿತಾಬ್'' ಮತ್ ''ದಿ ಮೆಸೇಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಲೆ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಲದೆ ''ಸನ್ಮಾರ್ಗ'' ಕನ್ನಡ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಅನೇಕ ಲೇಖನಲೆ ಬರದೆರ್.
2010ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ 2009ನೇ ಸಾಲ್ದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಅವೆರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗ್ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.deccanherald.com/content/58985/beary-sahithya-academy-honour-three.html |title=Beary Sahithya Academy honour for three |publisher=Deccan Herald |date=19 March 2010}}</ref>
== ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ ಸಂಗೀತ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಜನಾಂಗದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾಯಿನೆರ್. ಅವೆರ್ ಬರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುದ ಪಟ್ಟಡ್ ಇಂಚಿನವು ಉಂಡು:
* ''ಕೆಳಂದ ಮಕ್ಕಳೇ ಕೆಳಂದ''
* ''ಎತರೆ ತೋಲೊ ವರಕ್ರೊ ಮಸ್ತ್''
* ''ಆಲಂ ಪಡಚದುಂ ನೀನೆಂ, ಆದ್ರೆ ಚಮೈಚೆದುಂ ನೀನೆಮೆ''
2011ನೇ ಸಾಲ್ದ ಜನವರಿಡ್ ಅವೆರ್ ಬರದ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆದ ಹಾಡುದ CD ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=19069 |title=Beary Academy to hold literary session on Jan 16 |website=Coastal Digest}}</ref>
== ನಿಧನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012ಡ್ ನಿಧನ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.megamedianews.in/index.php/68892/noted-scholar-writer-ahmed-noori-no-more/ |title=Noted scholar, writer Ahmed Noori no more |publisher=Mega Media News}}</ref>
== ಕೃತಿಲು ==
=== ಪುಸ್ತಕಲು ===
* ''ಮೈಕಳ'' (1960; ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ – 1997)
=== ಪತ್ರಿಕೆಲು ===
* ಸಂದೇಶ
* ಕಿತಾಬ್
* ದಿ ಮೆಸೇಜ್
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:ನೂರಿ, ಅಹ್ಮದ್}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಲೇಖಕೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:1920ರ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗೊ:2012ರ ನಿಧನ]]
p1vnmyp8m41m5n9qt5joa11g1esdz31
363488
363487
2026-07-29T07:01:37Z
Hariprasad Shetty10
6127
363488
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಬೂ ರೈಹಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿ''' (Ahmed Noori) ಭಾರತೊದ ಖ್ಯಾತ [[ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ|ಬ್ಯಾರಿ]] ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜಸೇವಕೆರ್ ಆದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರೆರಾದ್ ಪರಿಚಿತ ಆತೆರ್.
== ಜೀವನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 10 ಜೂನ್ 1920ಡ್ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊದ ಜೀವನ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಕಳೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆಂಗಳೂರು]]ಡ್ ನೆಲೆಸಾಯೆರ್. ಆರ್ ಜಾಮಿಯಾ ಉರ್ದು, ಅಲಿಗಢ್ಡ್ ಉರ್ದು ಭಾಷೆದ ''ಅದೀಬ್-ಎ-ಮಾಹಿರ್'' ಪದವಿ ಪಡೆದೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://catalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SC=Author&SEQ=20090816075759&PID=Y-krMre66W2KYmZaUo4cs1LOwGf&SA=Nūri,+Abūraihān+Ahmad |title=LC Catalog - Legacy Catalog Retired}}</ref>
ಆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಡ್ ಕೆಲವು ಕೃತಿಲೆನ್ ಬರತೆರ್. 1960ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ''ಮೈಕಳ'' (Maikala) ಪುದುವೆ 1997ಡ್ ರಡ್ಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ ರೂಪೊಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು. ಈ ಕೃತಿ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನಶೈಲಿದ ದಾಖಲೆಗ್ರಂಥ ಅದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆತುಂಡು.
1978ಡ್ ಕುರಾನ್ದ ಅರ್ಥೊನ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುನ ಆಜಿ ಮಂದಿ ಪಂಡಿತೆರೆನ ತಂಡೊದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>Divya Qur'an, Qur'an Majid, (An effort of six scholars: Mawlana Shah Abd al-Qadir, Mawlana Sayyid, Abu Raihan Ahmed Noori, Abd Allah Sahib, I’jaz al-Din and Abd al-Ghaffar), 2 vol. Islami Sahitya Prakashana, Bangalore, 1978.</ref> ಆರ್ ''ಸಂದೇಶ'', ''ಕಿತಾಬ್'' ಬೊಕ್ಕ ''ದಿ ಮೆಸೇಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಲೆ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪೆರ್. ಅಲ್ಲದೆ ''ಸನ್ಮಾರ್ಗ'' ಕನ್ನಡ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಅನೇಕ ಲೇಖನಲೆ ಬರದೆರ್.
2010ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ 2009ನೇ ಸಾಲ್ದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಅವೆರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗ್ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.deccanherald.com/content/58985/beary-sahithya-academy-honour-three.html |title=Beary Sahithya Academy honour for three |publisher=Deccan Herald |date=19 March 2010}}</ref>
== ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ ಸಂಗೀತ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಜನಾಂಗದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾಯಿನೆರ್. ಅವೆರ್ ಬರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುದ ಪಟ್ಟಡ್ ಇಂಚಿನವು ಉಂಡು:
* ''ಕೆಳಂದ ಮಕ್ಕಳೇ ಕೆಳಂದ''
* ''ಎತರೆ ತೋಲೊ ವರಕ್ರೊ ಮಸ್ತ್''
* ''ಆಲಂ ಪಡಚದುಂ ನೀನೆಂ, ಆದ್ರೆ ಚಮೈಚೆದುಂ ನೀನೆಮೆ''
2011ನೇ ಸಾಲ್ದ ಜನವರಿಡ್ ಅವೆರ್ ಬರದ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆದ ಹಾಡುದ CD ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=19069 |title=Beary Academy to hold literary session on Jan 16 |website=Coastal Digest}}</ref>
== ನಿಧನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012ಡ್ ನಿಧನ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.megamedianews.in/index.php/68892/noted-scholar-writer-ahmed-noori-no-more/ |title=Noted scholar, writer Ahmed Noori no more |publisher=Mega Media News}}</ref>
== ಕೃತಿಲು ==
=== ಪುಸ್ತಕಲು ===
* ''ಮೈಕಳ'' (1960; ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ – 1997)
=== ಪತ್ರಿಕೆಲು ===
* ಸಂದೇಶ
* ಕಿತಾಬ್
* ದಿ ಮೆಸೇಜ್
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:ನೂರಿ, ಅಹ್ಮದ್}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಲೇಖಕೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:1920ರ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗೊ:2012ರ ನಿಧನ]]
fb1r3o79ttpqdnuh8j7w3kzqhqzr73z
363489
363488
2026-07-29T07:02:59Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಜೀವನ */
363489
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಬೂ ರೈಹಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿ''' (Ahmed Noori) ಭಾರತೊದ ಖ್ಯಾತ [[ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ|ಬ್ಯಾರಿ]] ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜಸೇವಕೆರ್ ಆದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರೆರಾದ್ ಪರಿಚಿತ ಆತೆರ್.
== ಜೀವನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 10 ಜೂನ್ 1920ಡ್ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊದ ಜೀವನ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಕಳೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆಂಗಳೂರು]]ಡ್ ನೆಲೆಸಾಯೆರ್. ಆರ್ ಜಾಮಿಯಾ ಉರ್ದು, ಅಲಿಗಢ್ಡ್ ಉರ್ದು ಭಾಷೆದ ''ಅದೀಬ್-ಎ-ಮಾಹಿರ್'' ಪದವಿ ಪಡೆದೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://catalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SC=Author&SEQ=20090816075759&PID=Y-krMre66W2KYmZaUo4cs1LOwGf&SA=Nūri,+Abūraihān+Ahmad |title=LC Catalog - Legacy Catalog Retired}}</ref>
ಆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಡ್ ಕೆಲವು ಕೃತಿಲೆನ್ ಬರತೆರ್. 1960ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ''ಮೈಕಳ'' (Maikala) ಪುದುವೆ 1997ಡ್ ರಡ್ಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ ರೂಪೊಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು. ಈ ಕೃತಿ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನಶೈಲಿದ ದಾಖಲೆಗ್ರಂಥ ಅದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆತುಂಡು.
1978ಡ್ ಕುರಾನ್ದ ಅರ್ಥೊನ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುನ ಆಜಿ ಮಂದಿ ಪಂಡಿತೆರೆನ ತಂಡೊದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>Divya Qur'an, Qur'an Majid, (An effort of six scholars: Mawlana Shah Abd al-Qadir, Mawlana Sayyid, Abu Raihan Ahmed Noori, Abd Allah Sahib, I’jaz al-Din and Abd al-Ghaffar), 2 vol. Islami Sahitya Prakashana, Bangalore, 1978.</ref> ಆರ್ ''ಸಂದೇಶ'', ''ಕಿತಾಬ್'' ಬೊಕ್ಕ ''ದಿ ಮೆಸೇಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಲೆ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ದೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ''ಸನ್ಮಾರ್ಗ'' ಕನ್ನಡ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಅನೇಕ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
2010ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ 2009ನೇ ಸಾಲುದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಆರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಸೇವೆಗ್ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.deccanherald.com/content/58985/beary-sahithya-academy-honour-three.html |title=Beary Sahithya Academy honour for three |publisher=Deccan Herald |date=19 March 2010}}</ref>
== ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ ಸಂಗೀತ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಜನಾಂಗದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾಯಿನೆರ್. ಅವೆರ್ ಬರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುದ ಪಟ್ಟಡ್ ಇಂಚಿನವು ಉಂಡು:
* ''ಕೆಳಂದ ಮಕ್ಕಳೇ ಕೆಳಂದ''
* ''ಎತರೆ ತೋಲೊ ವರಕ್ರೊ ಮಸ್ತ್''
* ''ಆಲಂ ಪಡಚದುಂ ನೀನೆಂ, ಆದ್ರೆ ಚಮೈಚೆದುಂ ನೀನೆಮೆ''
2011ನೇ ಸಾಲ್ದ ಜನವರಿಡ್ ಅವೆರ್ ಬರದ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆದ ಹಾಡುದ CD ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=19069 |title=Beary Academy to hold literary session on Jan 16 |website=Coastal Digest}}</ref>
== ನಿಧನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012ಡ್ ನಿಧನ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.megamedianews.in/index.php/68892/noted-scholar-writer-ahmed-noori-no-more/ |title=Noted scholar, writer Ahmed Noori no more |publisher=Mega Media News}}</ref>
== ಕೃತಿಲು ==
=== ಪುಸ್ತಕಲು ===
* ''ಮೈಕಳ'' (1960; ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ – 1997)
=== ಪತ್ರಿಕೆಲು ===
* ಸಂದೇಶ
* ಕಿತಾಬ್
* ದಿ ಮೆಸೇಜ್
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:ನೂರಿ, ಅಹ್ಮದ್}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಲೇಖಕೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:1920ರ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗೊ:2012ರ ನಿಧನ]]
qs9hnmf7xuho9o1zjufdiby6k326bm5
363490
363489
2026-07-29T07:07:30Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ ಸಂಗೀತ */
363490
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಬೂ ರೈಹಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿ''' (Ahmed Noori) ಭಾರತೊದ ಖ್ಯಾತ [[ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ|ಬ್ಯಾರಿ]] ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜಸೇವಕೆರ್ ಆದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರೆರಾದ್ ಪರಿಚಿತ ಆತೆರ್.
== ಜೀವನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 10 ಜೂನ್ 1920ಡ್ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊದ ಜೀವನ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಕಳೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆಂಗಳೂರು]]ಡ್ ನೆಲೆಸಾಯೆರ್. ಆರ್ ಜಾಮಿಯಾ ಉರ್ದು, ಅಲಿಗಢ್ಡ್ ಉರ್ದು ಭಾಷೆದ ''ಅದೀಬ್-ಎ-ಮಾಹಿರ್'' ಪದವಿ ಪಡೆದೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://catalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SC=Author&SEQ=20090816075759&PID=Y-krMre66W2KYmZaUo4cs1LOwGf&SA=Nūri,+Abūraihān+Ahmad |title=LC Catalog - Legacy Catalog Retired}}</ref>
ಆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಡ್ ಕೆಲವು ಕೃತಿಲೆನ್ ಬರತೆರ್. 1960ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ''ಮೈಕಳ'' (Maikala) ಪುದುವೆ 1997ಡ್ ರಡ್ಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ ರೂಪೊಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು. ಈ ಕೃತಿ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನಶೈಲಿದ ದಾಖಲೆಗ್ರಂಥ ಅದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆತುಂಡು.
1978ಡ್ ಕುರಾನ್ದ ಅರ್ಥೊನ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುನ ಆಜಿ ಮಂದಿ ಪಂಡಿತೆರೆನ ತಂಡೊದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>Divya Qur'an, Qur'an Majid, (An effort of six scholars: Mawlana Shah Abd al-Qadir, Mawlana Sayyid, Abu Raihan Ahmed Noori, Abd Allah Sahib, I’jaz al-Din and Abd al-Ghaffar), 2 vol. Islami Sahitya Prakashana, Bangalore, 1978.</ref> ಆರ್ ''ಸಂದೇಶ'', ''ಕಿತಾಬ್'' ಬೊಕ್ಕ ''ದಿ ಮೆಸೇಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಲೆ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ದೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ''ಸನ್ಮಾರ್ಗ'' ಕನ್ನಡ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಅನೇಕ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
2010ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ 2009ನೇ ಸಾಲುದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಆರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಸೇವೆಗ್ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.deccanherald.com/content/58985/beary-sahithya-academy-honour-three.html |title=Beary Sahithya Academy honour for three |publisher=Deccan Herald |date=19 March 2010}}</ref>
== ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ ಸಂಗೀತ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಜನಾಂಗೊದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ ಬರೆತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪದ್ಯದ ಪದ್ಯೊಲು ಇಂಚ ಉಂಡು:
* ''ಕೆಳಂದ ಮಕ್ಕಳೇ ಕೆಳಂದ''
* ''ಎತರೆ ತೋಲೊ ವರಕ್ರೊ ಮಸ್ತ್''
* ''ಆಲಂ ಪಡಚದುಂ ನೀನೆಂ, ಆದ್ರೆ ಚಮೈಚೆದುಂ ನೀನೆಮೆ''
2011ನೇ ಸಾಲ್ದ ಜನವರಿಡ್ ಆರ್ ಬರೆತಿನ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆದ ಪದ್ಯದ CD ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web |url=http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=19069 |title=Beary Academy to hold literary session on Jan 16 |website=Coastal Digest}}</ref>
== ನಿಧನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012ಡ್ ನಿಧನ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.megamedianews.in/index.php/68892/noted-scholar-writer-ahmed-noori-no-more/ |title=Noted scholar, writer Ahmed Noori no more |publisher=Mega Media News}}</ref>
== ಕೃತಿಲು ==
=== ಪುಸ್ತಕಲು ===
* ''ಮೈಕಳ'' (1960; ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ – 1997)
=== ಪತ್ರಿಕೆಲು ===
* ಸಂದೇಶ
* ಕಿತಾಬ್
* ದಿ ಮೆಸೇಜ್
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:ನೂರಿ, ಅಹ್ಮದ್}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಲೇಖಕೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:1920ರ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗೊ:2012ರ ನಿಧನ]]
qhxu5ikc1pozetwllhxdx2ni9lvffab
363491
363490
2026-07-29T07:11:06Z
Hariprasad Shetty10
6127
/* ಜೀವನ */
363491
wikitext
text/x-wiki
'''ಅಬೂ ರೈಹಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿ''' (Ahmed Noori) ಭಾರತೊದ ಖ್ಯಾತ [[ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ|ಬ್ಯಾರಿ]] ಲೇಖಕೆರ್, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜಸೇವಕೆರ್ ಆದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆದ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರೆರಾದ್ ಪರಿಚಿತ ಆತೆರ್.
== ಜೀವನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 10 ಜೂನ್ 1920ಡ್ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯೊದ ಜೀವನ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಕಳೆತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆಂಗಳೂರು]]ಡ್ ನೆಲೆಸಾಯೆರ್. ಆರ್ ಜಾಮಿಯಾ ಉರ್ದು, ಅಲಿಗಢ್ಡ್ ಉರ್ದು ಭಾಷೆದ ''ಅದೀಬ್-ಎ-ಮಾಹಿರ್'' ಪದವಿ ಪಡೆದು ಇತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://catalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?SC=Author&SEQ=20090816075759&PID=Y-krMre66W2KYmZaUo4cs1LOwGf&SA=Nūri,+Abūraihān+Ahmad |title=LC Catalog - Legacy Catalog Retired}}</ref>
ಆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಡ್ ಕೆಲವು ಕೃತಿಲೆನ್ ಬರತೆರ್. 1960ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ''ಮೈಕಳ'' (Maikala) ಪುದುವೆ 1997ಡ್ ರಡ್ಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ ರೂಪೊಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು. ಈ ಕೃತಿ ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೀವನಶೈಲಿದ ದಾಖಲೆಗ್ರಂಥ ಅದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆತುಂಡು.
1978ಡ್ ಕುರಾನ್ದ ಅರ್ಥೊನ್ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುನ ಆಜಿ ಮಂದಿ ಪಂಡಿತೆರೆನ ತಂಡೊದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>Divya Qur'an, Qur'an Majid, (An effort of six scholars: Mawlana Shah Abd al-Qadir, Mawlana Sayyid, Abu Raihan Ahmed Noori, Abd Allah Sahib, I’jaz al-Din and Abd al-Ghaffar), 2 vol. Islami Sahitya Prakashana, Bangalore, 1978.</ref> ಆರ್ ''ಸಂದೇಶ'', ''ಕಿತಾಬ್'' ಬೊಕ್ಕ ''ದಿ ಮೆಸೇಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಲೆ ಸಂಪಾದಕೆರಾದ್ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ದೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ''ಸನ್ಮಾರ್ಗ'' ಕನ್ನಡ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಅನೇಕ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
2010ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ಯಾರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ 2009ನೇ ಸಾಲುದ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಆರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಸೇವೆಗ್ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.deccanherald.com/content/58985/beary-sahithya-academy-honour-three.html |title=Beary Sahithya Academy honour for three |publisher=Deccan Herald |date=19 March 2010}}</ref>
== ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ ಸಂಗೀತ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ ಬ್ಯಾರಿ ಜನಾಂಗೊದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ ಬರೆತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪದ್ಯದ ಪದ್ಯೊಲು ಇಂಚ ಉಂಡು:
* ''ಕೆಳಂದ ಮಕ್ಕಳೇ ಕೆಳಂದ''
* ''ಎತರೆ ತೋಲೊ ವರಕ್ರೊ ಮಸ್ತ್''
* ''ಆಲಂ ಪಡಚದುಂ ನೀನೆಂ, ಆದ್ರೆ ಚಮೈಚೆದುಂ ನೀನೆಮೆ''
2011ನೇ ಸಾಲ್ದ ಜನವರಿಡ್ ಆರ್ ಬರೆತಿನ ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆದ ಪದ್ಯದ CD ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web |url=http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=19069 |title=Beary Academy to hold literary session on Jan 16 |website=Coastal Digest}}</ref>
== ನಿಧನ ==
ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿಯೆರ್ 2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012ಡ್ ನಿಧನ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.megamedianews.in/index.php/68892/noted-scholar-writer-ahmed-noori-no-more/ |title=Noted scholar, writer Ahmed Noori no more |publisher=Mega Media News}}</ref>
== ಕೃತಿಲು ==
=== ಪುಸ್ತಕಲು ===
* ''ಮೈಕಳ'' (1960; ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ – 1997)
=== ಪತ್ರಿಕೆಲು ===
* ಸಂದೇಶ
* ಕಿತಾಬ್
* ದಿ ಮೆಸೇಜ್
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:ನೂರಿ, ಅಹ್ಮದ್}}
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಲೇಖಕೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತದ ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾರಿ ಸಮುದಾಯ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:1920ರ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗೊ:2012ರ ನಿಧನ]]
5v9h429yrv5ykn3e7k9vut3xzngp7h3
ಪಾತೆರ:ಅಬೂ ರೈಹಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ನೂರಿ
1
27608
363492
2026-07-29T07:11:33Z
Hariprasad Shetty10
6127
https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy
363492
wikitext
text/x-wiki
{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}
nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm
ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೋ
0
27609
363493
2026-07-29T11:07:16Z
Hariprasad Shetty10
6127
ಹೊಸ ಪುಟ: {{ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಹಿತಿ | ಹೆಸರು = ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ | ಚಿತ್ರ = Sonal Monteiro.jpg | ಶೀರ್ಷಿಕೆ = 2023ರ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ''ಗರಡಿ''ದ ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ | ಜನ್ಮಸ್ಥಳ = [[ಮಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತ<ref>{{cite web |title=Sonal Monterio gets her big break with a Yogaraj Bhat film |url=https://www.cinemaexpr...
363493
wikitext
text/x-wiki
{{ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಹಿತಿ
| ಹೆಸರು = ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ
| ಚಿತ್ರ = Sonal Monteiro.jpg
| ಶೀರ್ಷಿಕೆ = 2023ರ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ''ಗರಡಿ''ದ ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ
| ಜನ್ಮಸ್ಥಳ = [[ಮಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತ<ref>{{cite web |title=Sonal Monterio gets her big break with a Yogaraj Bhat film |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2018/jan/08/sonal-monterio-gets-her-big-break-with-a-yogaraj-bhat-film-3965.html |website=Cinema Express |access-date=26 April 2022}}</ref>
| ಉದ್ಯೋಗ = ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ
| ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವರ್ಷ = 2014–ಇಂದಿನವರೆಗು
}}
'''ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ''' ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ ರೂಪದರ್ಶಿನಿ. ಅವೆರ್ [[ತುಳು ಸಿನೆಮಾ]] (ಕೋಸ್ಟಲ್ವುಡ್) ಮತ್ [[ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ]] (ಸ್ಯಾಂಡಲ್ವುಡ್)ಡ್ ಪಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಲೆ ನಟಿಸಾಯಿನೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/may/08/sonal-monteiro-joins-b-town--but-will-not-leave-her-roots-1812089.html |title=Sonal Monteiro joins B-Town, but will not leave her roots}}</ref>
== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==
ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ [[ಸೇಂಟ್ ಆಗ್ನೆಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೆರ್.{{Citation needed|date=July 2023}} ಓದುತ್ತಿಪ್ಪಗಲೇ ಅವೆರ್ ರೂಪದರ್ಶಿ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ ಪಾಡ್ದೆರ್ ಮತ್ 2013ಡ್ ''ಮಿಸ್ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಸ್ಮೈಲ್'' ಮತ್ 2015ಡ್ ''ಮಿಸ್ ಕೊಂಕಣ್'' ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆ ಗೆದ್ದೆರ್.{{Citation needed|date=July 2023}}
2013ಡ್ ದಿವಂಗತ ಜೆರೋಮ್ ಡಿಸೋಜಾರ ''ನಾಚ್ ಕೊಂಕಣ್ಣಾಂತ್'' ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಮ್ದ ''ಅಂಜೆಯ ಸರ್ಖೆನ್ ಚೆಡುನ್'' ಪಾಡ್ದ ವಿಡಿಯೋಡ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=zzpabaf2vKE |title=Anjea Sarkhen Chedun !!!!!! FULL VERSION....HD |via=YouTube}}</ref> ಈ ಹಾಡು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್, ದಾಯೆರ್ ಸೋನಲ್ಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯೂ ಜಾಸ್ತಿ ಆಯೆರ್.
== ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ==
ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ 2015ಡ್ ನಾಯಕಿ ನಟಿಯಾದ್ [[ತುಳು ಭಾಷೆ|ತುಳು]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಎಕ್ಕ ಸಾಕ]]''ಡ್ ಸಿನೆಮಾ ಪಯಣ ಆರಂಭ ಮಲ್ಪೆರ್. ಅದ್ ಪಿರೆ ''ಜೈ ತುಳುನಾಡ್'' ಸಿನೆಮಾಡ್ ಆಧುನಿಕ ಯುವತಿಯ ಪಾತ್ರಡ್ ನಟಿಸಾಯೆರ್. ಅನಂತರ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಪಿಲಿಬೈಲ್ ಯಮುನಕ್ಕ]]''ಡ್ ನಾಯಕಿಯಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ಪೆರ್.
2018ಡ್ ಅವೆರ ಮೊದಲ [[ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ|ಕನ್ನಡ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಅಭಿಸಾರಿಕೆ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯೆರ್. ಅದೆ ವರ್ಷ [[ಪ್ರಥಮ್]] ಜೋಡೆಡ್ ನಟಿಸಿನ ''[[MLA (2018 Kannada film)|ಎಂಎಲ್ಎ]]'' ಸಿನೆಮಾವೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯೆರ್.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/tulu-actor-sonal-is-prathams-leading-lady-in-his-next-mla/articleshow/59084843.cms |title=Tulu actor Sonal is Pratham's leading lady in his next, MLA |work=The Times of India |access-date=30 April 2018}}</ref>
ಇದ್ ಪಿರೆ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[Saajan Chale Sasural|ಸಾಜನ್ ಚಲೇ ಸಸುರಾಲ್ 2]]''ಡ್ ನಟುನಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=438602 |title=Mangaluru: Pilibail star Sonal steps into Sandalwood |access-date=30 April 2018}}</ref>
ಅವೆರ್ ''[[ಗಾಳಿಪಟ 2]]'', ''ಬುದ್ಧಿವಂತ 2'', ''[[ಪಂಚತಂತ್ರ (film)|ಪಂಚತಂತ್ರ]]'', ''[[Roberrt|ರಾಬರ್ಟ್]]'' (2021) ಮತ್ ''ಲವ್ ಮ್ಯಾಟರು'' (2025) ಇಂಚಿನ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಲೆಡ್ ನಟಿಸಾಯೆರ್. [[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಪಂಚತಂತ್ರ'' ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ಲೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತ್.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/my-dream-to-work-with-yogaraj-bhat-has-come-true/articleshow/62486752.cms |title=My dream to work with Yogaraj Bhat has come true |work=The Times of India |access-date=30 April 2018}}</ref>
ನಟನೆಯೊಟ್ಟುಗ್ ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಲೆಡ್ ಭಾಗವಹೊನುನೆರ್, ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಲೆಡ್ ತೀರ್ಪುಗಾರೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುನೆರ್ ಮತ್ ಗಾಯಕಿಯಾದ್ ಲಾ ಪರಿಚಿತೆರಾಯಿನೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=432280 |title=Sonal turns singer for 'Pilibail Yamunakka' |access-date=30 April 2018}}</ref>
== ಚಲನಚಿತ್ರೊಗ್ರಫಿ ==
''ಸೂಚನೆ: ಬೇರೆ ರೀತಿ ತಿಳಿಪುನ ಬೊಕ್ಕ, ಇಲ್ಲಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಲ ಸಿನೆಮಾಲು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆದವು.''
{| class="wikitable sortable"
! ವರ್ಷ
! ಚಲನಚಿತ್ರ
! ಪಾತ್ರ
! ಟಿಪ್ಪಣಿ
|-
| 2015
| ''[[ಎಕ್ಕ ಸಾಕ]]''
| ದಿವ್ಯಾ
| ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ
|-
| rowspan="2" | 2016
| ''ಜೈ ತುಳುನಾಡ್''
| ನಂದಿತಾ
| ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ
|-
| ''[[ಪಿಲಿಬೈಲ್ ಯಮುನಕ್ಕ]]''
| ನಿಶಾ
| ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ
|-
| rowspan="3" | 2018
| ''ಅಭಿಸಾರಿಕೆ''
| ಸಾರಿಕಾ
| SIIMA ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನವ ನಟಿ (ಕನ್ನಡ) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|-
| ''[[MLA (2018 Kannada film)|ಎಂಎಲ್ಎ]]''
| ಸೋನು
|
|-
| ''ಮದುವೆ ದಿಬ್ಬಣ''
| ಪಾರ್ವತಿ
|
|-
| 2019
| ''[[ಪಂಚತಂತ್ರ (film)|ಪಂಚತಂತ್ರ]]''
| ಸಾಹಿತ್ಯ
|
|-
| 2020
| ''[[Demo Piece|ಡೆಮೊ ಪೀಸ್]]''
| ಅಧ್ಯಾ
|
|-
| 2021
| ''[[Roberrt|ರಾಬರ್ಟ್]]''
| ತನು
|
|-
| rowspan="2" | 2022
| ''ಶಂಭೋ ಶಿವ ಶಂಕರ''
| ದಿವ್ಯಾ
|
|-
| ''[[Banaras (2021 film)|ಬನಾರಸ್]]''
| ಧನಿ
|
|-
| rowspan="2" | 2023
| ''[[Garadi (film)|ಗರಡಿ]]''
| ಪಪ್ಪಿ ಸುಕನ್ಯ / ಕಬ್ಬಾಳಿ
|
|-
| ''[[Sugar Factory (film)|ಶುಗರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ]]''
| ಅದಿತಿ ಬೋಪಣ್ಣ
|
|-
| rowspan="5" | 2025
| ''[[Rakshasa (2025 film)|ರಾಕ್ಷಸ]]''
|
|
|-
| ''ಕುಲದಲ್ಲಿ ಕೀಲ್ಯಾವುದೋ''
| ತಹಶೀಲ್ದಾರ್
|
|-
| ''[[Maadeva|ಮಾದೇವ]]''
| ಪಾರ್ವತಿ
|
|-
| ''ಲವ್ ಮ್ಯಾಟರು''
| ವರ್ಷಾ
|
|-
| ''[[Radheyaa|ರಾಧೇಯ]]''
| ಅಮೃತಾ
|
|-
| rowspan="3" | ಬಿಡುಗಡೆ ಬಾಕಿ
| ''ಬುದ್ಧಿವಂತ 2''
|
| ನಂತರದ ನಿರ್ಮಾಣ (Post-production)
|-
| ''ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಲವರ್ ಆಫ್ ರಾಮಾಚಾರಿ''
| ಮೀರಾ ರಾಘವ ರಾಮ್ "ಮ್ಯಾಗಿ"
| ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತುಂಡು
|-
| ''ಕಡಲ್ ಕೋಟೆ''
|
| ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತುಂಡು
|}
== ಉಲ್ಲೇಖಲು ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
52ejfaf0oupnger3yilxhg9ul4kaxxr
363494
363493
2026-07-29T11:24:14Z
Hariprasad Shetty10
6127
363494
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ
| image = Sonal Monteiro.jpg
| caption = 2023ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಗರಡಿ''ಡ್ ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ
| birth_place = [[ಮಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತ<ref>{{cite web |title=Sonal Monterio gets her big break with a Yogaraj Bhat film |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2018/jan/08/sonal-monterio-gets-her-big-break-with-a-yogaraj-bhat-film-3965.html |website=Cinema Express |access-date=26 April 2022}}</ref>
| occupation = ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ
| years_active = 2014–ಇಂದಿನವರೆಗು
}}
'''ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೊ''' ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ ರೂಪದರ್ಶಿನಿ. ಅವೆರ್ [[ತುಳು ಸಿನೆಮಾ]] (ಕೋಸ್ಟಲ್ವುಡ್) ಮತ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ (ಸ್ಯಾಂಡಲ್ವುಡ್)ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಚಲನಚಿತ್ರಲೆಡು ನಟಿಸಾದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/may/08/sonal-monteiro-joins-b-town--but-will-not-leave-her-roots-1812089.html |title=Sonal Monteiro joins B-Town, but will not leave her roots}}</ref>
== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==
ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೊ ಸೇಂಟ್ ಆಗ್ನೆಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಗಳೂರುಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೆರ್.ಓದೊಂದುಪ್ಪನಗನೇ ಆರ್ ರೂಪದರ್ಶಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕಾರ್ ದೀದ್ ಇತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 2013ಡ್ ''ಮಿಸ್ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಸ್ಮೈಲ್'' ಬೊಕ್ಕ 2015ಡ್ ''ಮಿಸ್ ಕೊಂಕಣ್'' ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದೆರ್. 2013ಡ್ ದಿವಂಗತ ಜೆರೋಮ್ ಡಿಸೋಜಾರೆನ ''ನಾಚ್ ಕೊಂಕಣ್ಣಾಂತ್'' ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಮ್ದ ''ಅಂಜೆಯ ಸರ್ಖೆನ್ ಚೆಡುನ್'' ಪಾಡ್ದ ವಿಡಿಯೋಡ್ ಸುರುತ ಬಾರಿ ತೋಜುದು ಬತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=zzpabaf2vKE |title=Anjea Sarkhen Chedun !!!!!! FULL VERSION....HD |via=YouTube}}</ref> ಈ ಹಾಡು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್, ದಾಯೆರ್ ಸೋನಲ್ಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯೂ ಜಾಸ್ತಿ ಆಯೆರ್.
== ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ==
ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೊ 2015ಡ್ ನಾಯಕಿ ನಟಿಯಾದ್ [[ತುಳು ಭಾಷೆ|ತುಳು]] ಚಲನಚಿತ್ರೊ ''ಎಕ್ಕ ಸಕ''ಡ್ ಸಿನೆಮಾ ಪಯಣ ಆರಂಭ ಮಲ್ಪೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ''ಜೈ ತುಳುನಾಡ್'' ಸಿನೆಮಾಡ್ ಆಧುನಿಕ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್ ನಟಿಸಾಯೆರ್. ಅಯಿ ಬೊಕ್ಕ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಪಿಲಿಬೈಲ್ ಯಮುನಕ್ಕ''ಡ್ ಲಾ ನಾಯಕಿಯಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ಪೆರ್. 2018ಡ್ ಅರ್ ಸುರುತ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಅಭಿಸಾರಿಕೆ''ಡ್ ಲಾ ಆಬಿನಯ ಮಂತೆರ್. ಅವ್ವೆ ವರ್ಷ ಪ್ರಥಮ್ ನ ಒಟ್ಟುಡ್ ನಟಿಸಾಯಿನ ''MLA (2018 ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ)'' ಸಿನೆಮಾಲಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಂಡ್.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/tulu-actor-sonal-is-prathams-leading-lady-in-his-next-mla/articleshow/59084843.cms |title=Tulu actor Sonal is Pratham's leading lady in his next, MLA |work=The Times of India |access-date=30 April 2018}}</ref> ಕುಡ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸಾಜನ್ ಚಲೇ ಸಸುರಾಲ್ 2''ಡ್ ನಟನೆಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=438602 |title=Mangaluru: Pilibail star Sonal steps into Sandalwood |access-date=30 April 2018}}</ref> ಆರ್ ''ಗಾಳಿಪಟ 2'', ''ಬುದ್ಧಿವಂತ 2'', ''ಪಂಚತಂತ್ರ'', ''ರಾಬರ್ಟ್'' (2021) ಬೊಕ್ಕ ''ಲವ್ ಮ್ಯಾಟರು'' (2025) ಇಂಚಿನ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಲೆಡ್ ನಟಿಸಾಯೆರ್. [[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಪಂಚತಂತ್ರ'' ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ಲೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತುಂಡು.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/my-dream-to-work-with-yogaraj-bhat-has-come-true/articleshow/62486752.cms |title=My dream to work with Yogaraj Bhat has come true |work=The Times of India |access-date=30 April 2018}}</ref>
ನಟನೆದೊಟ್ಟುಗ್ ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೊ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆಡ್ ಭಾಗವಹಿಸುವೆರ್, ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಲೆಡ್ ತೀರ್ಪುಗಾರೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಯಕಿಯಾದ್ ಲಾ ಪರಿಚಿತೆರಾಯಿನೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=432280 |title=Sonal turns singer for 'Pilibail Yamunakka' |access-date=30 April 2018}}</ref>
== ಚಲನಚಿತ್ರೊಗ್ರಫಿ ==
''ಸೂಚನೆ: ಬೇರೆ ರೀತಿ ತಿಳಿಪುನ ಬೊಕ್ಕ, ಇಲ್ಲಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಲ ಸಿನೆಮಾಲು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆದವು.''
{| class="wikitable sortable"
! ವರ್ಷ
! ಚಲನಚಿತ್ರ
! ಪಾತ್ರ
! ಟಿಪ್ಪಣಿ
|-
| 2015
| ''ಎಕ್ಕ ಸಕ''
| ದಿವ್ಯಾ
| ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ
|-
| rowspan="2" | 2016
| ''ಜೈ ತುಳುನಾಡ್''
| ನಂದಿತಾ
| ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ
|-
| ''ಪಿಲಿಬೈಲ್ ಯಮುನಕ್ಕ''
| ನಿಶಾ
| ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ
|-
| rowspan="3" | 2018
| ''ಅಭಿಸಾರಿಕೆ''
| ಸಾರಿಕಾ
| SIIMA ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನವ ನಟಿ (ಕನ್ನಡ) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ
|-
| ''ಎಂಎಲ್ಎ''
| ಸೋನು
|
|-
| ''ಮದುವೆ ದಿಬ್ಬಣ''
| ಪಾರ್ವತಿ
|
|-
| 2019
| ''ಪಂಚತಂತ್ರ''
| ಸಾಹಿತ್ಯ
|
|-
| 2020
| ''ಡೆಮೊ ಪೀಸ್''
| ಅಧ್ಯಾ
|
|-
| 2021
| ''ರಾಬರ್ಟ್''
| ತನು
|
|-
| rowspan="2" | 2022
| ''ಶಂಭೋ ಶಿವ ಶಂಕರ''
| ದಿವ್ಯಾ
|
|-
| ''ಬನಾರಸ್''
| ಧನಿ
|
|-
| rowspan="2" | 2023
| ''ಗರಡಿ''
| ಪಪ್ಪಿ ಸುಕನ್ಯ / ಕಬ್ಬಾಳಿ
|
|-
| ''ಶುಗರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ''
| ಅದಿತಿ ಬೋಪಣ್ಣ
|
|-
| rowspan="5" | 2025
| ''ರಾಕ್ಷಸ''
|
|
|-
| ''ಕುಲದಲ್ಲಿ ಕೀಲ್ಯಾವುದೋ''
| ತಹಶೀಲ್ದಾರ್
|
|-
| ''ಮಾದೇವ''
| ಪಾರ್ವತಿ
|
|-
| ''ಲವ್ ಮ್ಯಾಟರು''
| ವರ್ಷಾ
|
|-
| ''ರಾಧೇಯ''
| ಅಮೃತಾ
|
|-
| rowspan="3" | ಬಿಡುಗಡೆ ಬಾಕಿ
| ''ಬುದ್ಧಿವಂತ 2''
|
| ನಂತರದ ನಿರ್ಮಾಣ (Post-production)
|-
| ''ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಲವರ್ ಆಫ್ ರಾಮಾಚಾರಿ''
| ಮೀರಾ ರಾಘವ ರಾಮ್ "ಮ್ಯಾಗಿ"
| ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡತ್ತೊಂದುಂಡು
|-
| ''ಕಡಲ್ ಕೋಟೆ''
|
| ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡತ್ತೊಂದುಂಡು
|}
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
1yrzpp0cb1balkzz6tb0grko0zier1l
ಪಾತೆರ:ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೋ
1
27610
363495
2026-07-29T11:24:43Z
Hariprasad Shetty10
6127
https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy
363495
wikitext
text/x-wiki
{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}
nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm
ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Ranjithsiji
3
27611
363497
2026-07-29T11:42:25Z
ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ
2534
ಪೊಸ ಸದಸ್ಯೆರೆ ಚರ್ಚಾಪುಟೊಡು [[Template:Welcome|ಸ್ವಾಗತ ಸಂದೇಸೊನು]]ಸೇರ್ಸಾಯರ ಆಪುಂಡು
363497
wikitext
text/x-wiki
{{Template:Welcome|realName=|name=Ranjithsiji}}
-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೧೨, ೨೯ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
1jdw9bhvs0hrfd6gtviktn6flwrt0b7