ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tcy">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>tcywiki</dbname>
    <base>https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಸೇಸೊ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಫೈಲ್</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗೊ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ತಡ್ಯ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>4774</id>
    <revision>
      <id>363680</id>
      <parentid>363638</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T05:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>407</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wiki Intership Program in Kannada- Tulu Languages */ಪೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>363680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12224" sha1="f442t56w031z65r3va8bvh8zyhu2b8o" xml:space="preserve">{{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ಪಾತೆರಕತೆ|alpha=yes|'''ಚಾವಡಿ''' [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ ಬಗೆಟ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಸೊಲೆನ ಬಗೆಟ್, ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಪಾಡುನ ಮೀಚಿಲ್ ಪುಟೊ.
*ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಲೇಕನೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸಯಿನ ಪಟ್ಟಾಂಗೊಲೆನ್ ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಸೇರಾಲೆ.
*ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಲೇಕನೊಗು ಸೇರಾಯರ ಬೋಡಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿದ ಬಗೆಟ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಆವೊಡಾಪುನ ಬೇಲೆದ ಬಗೆಟ್ ಬರೆದ್ ದೀಡ್‍ಲೆ.
*ಇತ್ತೇ ಇಪ್ಪುನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಪೊಸ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆನ್ ಸೇರಾಪುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಒರೊ ನಾಡ್‍ದ್ ತೂಲೆ.
*ಇಸೇಸೊ ಪುಟೊಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾಲಿಸಿಲೆನ್ (ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ್)‌ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾತೆ.
*ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡ್ದ್ ಚಿತ್ರೊಗಾತ್ರೊ ಇಪ್ಪುನ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ಲೆನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ನಕಲ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲು ದುಂಬುಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಲೆ.
|ವಿಪಿ:ಚಾ|WP:VPPOL}}
{{Archive box|
{{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}}
*[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ಪಿರಾಕ್‌ತ ಚಾವಡಿದ ಪಾತೆರಕತೆತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]]
}}
__NEWSECTIONLINK__
__TOC__&lt;div id=&quot;below_toc&quot;&gt;&lt;/div&gt;
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]]
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]]
{{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config
|archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)d
|algo = old(30d)
|counter = 1
|archiveheader = 
|minthreadstoarchive = 1
|minthreadsleft = 2
|key = c8ef14985778fd1d5adc8ebcf551ddce
}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;!-- Please do not change the key value above --&gt;
&lt;!--- don't write above/ಈ ಮಿತ್ತುಡ್ ಒವ್ವೆ ಬರವು ಬರೆವೊಡ್ಚಿ ---&gt;
{{clear}}

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ೧೭:೫೫, ೨೪ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards, ''Communications Team, WCI 2026''

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kuldeepburjbhalaike|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೧೫, ೨೬ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
== ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದ 2026ದ ಪ್ರಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಲೇಖನ, ವಿಕಿಡಾಟ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಆಯೋಜನೆ ==

ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಪಾಲ್‌ದೆತೊನ್ಲೆ.
*[[ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿಂಗೊಳು 2026]]--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatharai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vinoda mamatharai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೨೮, ೨೭ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)

== Wiki Intership Program in Kannada- Tulu Languages ==

&lt;div style=&quot;width: 95%; padding: 0.5em; border: 5px solid transparent; border-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px) 1; margin-bottom: 1em; font-size: 95%; text-align: center;&quot;&gt;
{| style= &quot;align-items:center; margin: auto;&quot;
|-
| {{Clickable button 2|Read this  message in English|url={{canonicalurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=en}}}}
| {{Clickable button 2|ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಓದಿ|url={{canonicalurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=kn}}}}
| {{Clickable button 2|ಈ ಸಂದೇಶೊನು ತುಳುಟು ಓದುಲೆ|url={{canonicalurl:{{FULLPAGENAME}}|uselang=tcy}}}}
|}
&lt;hr style=&quot;border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);&quot; /&gt;

{{langswitch
|en=
[[File:KLW-wiki-kn.svg|40px|link=https://klw-2024-25.toolforge.org/]] '''Kannada–Tulu WikiLearn Internship Program'''
|kn=
[[File:KLW-wiki-kn.svg|40px|link=https://klw-2024-25.toolforge.org/]] '''ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'''|tcy=
[[File:KLW-wiki-kn.svg|40px|link=https://klw-2024-25.toolforge.org/]] '''ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'''
}}
&lt;hr style=&quot;border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);&quot; /&gt;

{{langswitch
|en=
'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|Kannada–Tulu WikiLearn Internship Program]]''' is a structured capacity-building initiative based on the 7-week WikiLearn course, where selected interns participate in creating new articles, improving existing articles, proofreading Wikisource pages, creating and enhancing Wikidata items, uploading media files to Commons on Kannada, Tulu Wikipedia, and Wikisource through project-based learning over a 45-day to 3-month period with weekly mentoring and progress check-ins, and successful participants are awarded certificates and community recognition. For more information check this [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] page.

|kn=
'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]'''ವು ೭-ವಾರಗಳ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮತ್ತು ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಾಡುವುದು, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವರ್ಧಿಸುವುದು, ಕಾಮನ್ಸ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ೪೫-ದಿನಗಳಿಂದ ೨-ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ.

|tcy=
'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]''' ೭-ವಾರೊದ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ನ್ ಆಧಾರಿಸಾದ್ ರೂಪಿಸಾಯಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು, ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿನ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳೆಡ್ ಪೊಸ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವಡಿಪ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಸುಧಾರಿಸುನಿ, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟೊಲೆನ್ ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಧಿಸುನಿ, ಕಾಮನ್ಸ್ಗ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಲೆನೊಟ್ಟಿಗೆ 45-ದಿನೊಡ್ದು 2-ತಿಂಗೊಲು ಅವಧಿಡ್ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆದ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸವುನಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರೊಲು ಕೊರ್ಪುವೆರ್. ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್ ಈ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟೊನು ತೂಲೆ.
}}

Thank you,ಧನ್ಯವಾದಗಳು,ಸೊಲ್ಮೆಲು ---&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೦:೩೨, ೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:A826@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:A826/Kannada-Tulu_Project_talk_pages&amp;oldid=30876200 --&gt;</text>
      <sha1>f442t56w031z65r3va8bvh8zyhu2b8o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363681</id>
      <parentid>363680</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T05:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A826</username>
        <id>4610</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wiki Intership Program in Kannada- Tulu Languages */</comment>
      <origin>363681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11422" sha1="gemn109eu1c833qvbkl6hcwzd11x7p7" xml:space="preserve">{{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ಪಾತೆರಕತೆ|alpha=yes|'''ಚಾವಡಿ''' [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ ಬಗೆಟ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಸೊಲೆನ ಬಗೆಟ್, ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಪಾಡುನ ಮೀಚಿಲ್ ಪುಟೊ.
*ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಲೇಕನೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸಯಿನ ಪಟ್ಟಾಂಗೊಲೆನ್ ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಸೇರಾಲೆ.
*ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಲೇಕನೊಗು ಸೇರಾಯರ ಬೋಡಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿದ ಬಗೆಟ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಆವೊಡಾಪುನ ಬೇಲೆದ ಬಗೆಟ್ ಬರೆದ್ ದೀಡ್‍ಲೆ.
*ಇತ್ತೇ ಇಪ್ಪುನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಪೊಸ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಲೆನ್ ಸೇರಾಪುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಒರೊ ನಾಡ್‍ದ್ ತೂಲೆ.
*ಇಸೇಸೊ ಪುಟೊಲೆನ್ ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಗಲಸ್‍ಲೆ. ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಗೆಟ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾಲಿಸಿಲೆನ್ (ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ್)‌ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡಾತೆ.
*ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡ್ದ್ ಚಿತ್ರೊಗಾತ್ರೊ ಇಪ್ಪುನ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ಲೆನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ನಕಲ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನಕುಲು ದುಂಬುಗು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಲೆ.
|ವಿಪಿ:ಚಾ|WP:VPPOL}}
{{Archive box|
{{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}}
*[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ|ಪಿರಾಕ್‌ತ ಚಾವಡಿದ ಪಾತೆರಕತೆತ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]]
}}
__NEWSECTIONLINK__
__TOC__&lt;div id=&quot;below_toc&quot;&gt;&lt;/div&gt;
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]]
[[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]]
{{ಬಳಕೆದಾರೆ:MABot/config
|archive = ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ/%(year)d
|algo = old(30d)
|counter = 1
|archiveheader = 
|minthreadstoarchive = 1
|minthreadsleft = 2
|key = c8ef14985778fd1d5adc8ebcf551ddce
}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;!-- Please do not change the key value above --&gt;
&lt;!--- don't write above/ಈ ಮಿತ್ತುಡ್ ಒವ್ವೆ ಬರವು ಬರೆವೊಡ್ಚಿ ---&gt;
{{clear}}

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  ೧೭:೫೫, ೨೪ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,

We are excited to announce '''[[m:Kerala_Culture_Month_2026|Kerala Culture Month 2026]]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[[m:WikiConference_India_2026|WikiConference India 2026]]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.

'''Campaign Focus:'''

* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics

We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.

For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.

Best regards, ''Communications Team, WCI 2026''

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kuldeepburjbhalaike|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೧೫, ೨೬ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)
== ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದ 2026ದ ಪ್ರಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಲೇಖನ, ವಿಕಿಡಾಟ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಆಯೋಜನೆ ==

ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಪಾಲ್‌ದೆತೊನ್ಲೆ.
*[[ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿಂಗೊಳು 2026]]--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatharai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vinoda mamatharai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೯:೨೮, ೨೭ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST)

== Wiki Intership Program in Kannada- Tulu Languages ==

&lt;div style=&quot;width: 95%; padding: 0.5em; border: 5px solid transparent; border-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px) 1; margin-bottom: 1em; font-size: 95%; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;hr style=&quot;border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);&quot; /&gt;
[[File:KLW-wiki-kn.svg|40px|link=https://klw-2024-25.toolforge.org/]] '''ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'''
&lt;hr style=&quot;border: none; height: 5px; background-image: repeating-linear-gradient(-45deg, #ccc, #ccc 1px, transparent 1px, transparent 3px);&quot; /&gt;
English:'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|Kannada–Tulu WikiLearn Internship Program]]''' is a structured capacity-building initiative based on the 7-week WikiLearn course, where selected interns participate in creating new articles, improving existing articles, proofreading Wikisource pages, creating and enhancing Wikidata items, uploading media files to Commons on Kannada, Tulu Wikipedia, and Wikisource through project-based learning over a 45-day to 3-month period with weekly mentoring and progress check-ins, and successful participants are awarded certificates and community recognition. For more information check this [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] page.

Kannada:'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]'''ವು ೭-ವಾರಗಳ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮತ್ತು ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಾಡುವುದು, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವರ್ಧಿಸುವುದು, ಕಾಮನ್ಸ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ೪೫-ದಿನಗಳಿಂದ ೨-ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ.

Tulu=
'''[[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program|ಕನ್ನಡ–ತುಳು ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]''' ೭-ವಾರೊದ ವಿಕಿಲರ್ನ್ ಕೋರ್ಸ್ನ್ ಆಧಾರಿಸಾದ್ ರೂಪಿಸಾಯಿನ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು, ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿನ ಇಂಟರ್ನ್ಗಳು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ಗಳೆಡ್ ಪೊಸ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವಡಿಪ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಸುಧಾರಿಸುನಿ, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟೊಲೆನ್ ಪ್ರೂಫ್‌ರೀಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂಲೆನ್ ರಚಿಸುನಿ ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಧಿಸುನಿ, ಕಾಮನ್ಸ್ಗ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೈಲ್ಗಳೆನ್ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಲ್ಪುನಿ, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಲೆನೊಟ್ಟಿಗೆ 45-ದಿನೊಡ್ದು 2-ತಿಂಗೊಲು ಅವಧಿಡ್ ಯೋಜನಾ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆದ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸವುನಕ್ಲೆಗ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರೊಲು ಕೊರ್ಪುವೆರ್. ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್ ಈ [[meta:Kannada-Tulu Wikilearn/Internship_program]] ಪುಟೊನು ತೂಲೆ.
}}

Thank you,ಧನ್ಯವಾದಗಳು,ಸೊಲ್ಮೆಲು ---&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೦:೩೨, ೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:A826@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:A826/Kannada-Tulu_Project_talk_pages&amp;oldid=30876200 --&gt;</text>
      <sha1>gemn109eu1c833qvbkl6hcwzd11x7p7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10/ಕಲ್ಪುನಕಳ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>24391</id>
    <revision>
      <id>363672</id>
      <parentid>363662</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>363672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8286" sha1="p7naj5ppvbjqds9ykf5fy5zo01d1vsg" xml:space="preserve">'''ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ''' (3 ಜೂನ್ 1905 – 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1978) ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞೆರ್. ಭಾರತದೊಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ (Classical Liberalism) ದ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್. ಐತ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘ (Indian Economic Association) ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಡ್ ಉಂಡಿತ್ತೆರ್ ಬೊಳ್ಳಿ ಮಾಂಟ್ ಪೆಲೆರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿ ದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chamberlin |first=William Henry |title=India's Economic Road |url=https://fee.org/articles/indias-economic-road/}}&lt;/ref&gt;

== ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ  [[ಮಂಗಳೂರು]]ದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಪೂರ್ವಜೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಜಾನುರ್ ಕೈತಲ್ದ ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ಗ್ರಾಮೊದಕುಲು. ಮೆರ್ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿತ್ತೆರ್. ಆನಂತರ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಅತ್ತೆ ಜರ್ಮನ್-ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ '''ಫ್ರಿಡ್ರಿಕ್ ಹಾಯೆಕ್''' ರ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=B R Shenoy |url=https://indianliberals.in/bn/content/b-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt; 1931ಡ್ ಹಾಯೆಕ್ ಮಲ್ಪಿನ &quot;Prices and Production&quot; (ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ)  ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ ಕೇಳ್ದ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಚಿಂತನೆಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯೆರ್. ಅವ್ವೆ ವರ್ಸೊ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪತ್ರಿಕಾಂಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯರ್ ಆಯೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನೊಡ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕಾರಣಂದ್ ನಾಗಪುರ ಜೈಲ್ದ್ ಬಂಧನ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ '''ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಮಾಳವೀಯ'''ರೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್. ಶೆಣೈ ವಾಡಿಯಾ ಕಾಲೇಜು (ಪುಣೆ), ಸಿಲೋನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ಡ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸಿಲೋನ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಕಮಿಷನ್, ಸಿಲೋನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ನಂತರ ದೆಹಲಿಡ್ &quot;Economic Research Centre&quot; ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ, ಭಾರತಡ್ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

== ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ ==

1946ಡ್ ಶೆಣೊಯ್ &quot;Sterling Balances of Reserve Bank of India&quot; ಪೆರ್ದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ ಬರೆಯೆರ್. ಈ ಕೃತಿಡ್ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಕಾಲೊದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ನಿಜ ಮೌಲ್ಯೊನ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The unheeded lesson from BR Shenoy|url=https://www.financialexpress.com/archive/the-unheeded-lesson-from-br-shenoy/1278218/}}&lt;/ref&gt;

1955ಡ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ [[ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]]ರ ಎರಡನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಲ್ಪರೆ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಗ್ ಸದಸ್ಯರೆಡ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಅತ್ತೆ ಶೆಣೊಯ್ ಒಬ್ಬರೇ ಯೋಜನೆ ವಿರುದ್ದ &quot;Note of Dissent&quot; ಪೆರ್ದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

ಐರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತ ವೇಗದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗ್ ಬೇಕಾಯಿನ ಹಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒದಗಿಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುನ ಇಜ್ಜಿ. ಸರ್ಕಾರೊದ ಅತಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಬೆಲೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ ಸರಕು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡುಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪಿತ್ತೆರ್.

ಅಲ್ಲದೆ ಆಮದು ಬದಲಾವಣೆ ನೀತಿ (Import Substitution), ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Licence Raj) ಮತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗ್ ಐರ್ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತೆರ್. ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗ್ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಡಿತ್ತ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Note of Dissent on the Memorandum of the Panel of Economists|url=https://indiapolicy.org/debate/Notes/shenoy.PDF}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಶೆಣೊಯ್‌ರ ಮಗಳಾದ್ '''ಸುಧಾ ಆರ್. ಶೆಣೊಯ್''' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಐರ್ ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಅನುಸರಿಸಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sudha R. Shenoy|url=https://indianliberals.in/content/sudha-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು ==
* https://www.cobdencentre.org/2011/11/20-years-since-indias-economic-reforms/
* https://web.archive.org/web/20071021180101/http://www.ccsindia.org/ccsindia/people_brs_shenoy.htm

{{DEFAULTSORT:ಶೆಣೊಯ್, ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ}}

[[Category:1905 ಜನನ]]
[[Category:1978 ಮರಣ]]
[[Category:ಭಾರತದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರಿನವರು]]
[[Category:ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]]
[[Category:ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]]
[[Category:ಮೊಂಟ್ ಪೆಲರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರು]]</text>
      <sha1>p7naj5ppvbjqds9ykf5fy5zo01d1vsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363673</id>
      <parentid>363672</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ */</comment>
      <origin>363673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8494" sha1="2dn75oivw7w8ogqb8jpyc83srr2ntjd" xml:space="preserve">'''ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ''' (3 ಜೂನ್ 1905 – 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1978) ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞೆರ್. ಭಾರತದೊಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ (Classical Liberalism) ದ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್. ಐತ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘ (Indian Economic Association) ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಡ್ ಉಂಡಿತ್ತೆರ್ ಬೊಳ್ಳಿ ಮಾಂಟ್ ಪೆಲೆರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿ ದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chamberlin |first=William Henry |title=India's Economic Road |url=https://fee.org/articles/indias-economic-road/}}&lt;/ref&gt;

== ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ  [[ಮಂಗಳೂರು]]ದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಪೂರ್ವಜೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಜಾನುರ್ ಕೈತಲ್ದ ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ಗ್ರಾಮೊದಕುಲು. ಮೆರ್ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿತ್ತೆರ್. ಆನಂತರ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಅತ್ತೆ ಜರ್ಮನ್-ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ '''ಫ್ರಿಡ್ರಿಕ್ ಹಾಯೆಕ್''' ರ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=B R Shenoy |url=https://indianliberals.in/bn/content/b-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt; 1931ಡ್ ಹಾಯೆಕ್ ಮಲ್ಪಿನ &quot;Prices and Production&quot; (ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ)  ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ ಕೇಳ್ದ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಚಿಂತನೆಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯೆರ್. ಅವ್ವೆ ವರ್ಸೊ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪತ್ರಿಕಾಂಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯರ್ ಆಯೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನೊಡ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕಾರಣಂದ್ ನಾಗಪುರ ಜೈಲ್ದ್ ಬಂಧನ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ '''ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಮಾಳವೀಯ'''ರೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್. ಶೆಣೈ ವಾಡಿಯಾ ಕಾಲೇಜು (ಪುಣೆ), ಸಿಲೋನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ಡ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸಿಲೋನ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಕಮಿಷನ್, ಸಿಲೋನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ನಂತರ ದೆಹಲಿಡ್ &quot;Economic Research Centre&quot; ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ, ಭಾರತಡ್ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

== ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ ==

1946ಡ್ ಶೆಣೈ &quot;Sterling Balances of Reserve Bank of India&quot;(ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಶಿಲ್ಕುಗಳು)  ಪಂದ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ ಬರೆಯೆರ್. ಈ ಕೃತಿಡ್ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಕಾಲೊದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ನಿಜ ಮೌಲ್ಯೊನ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The unheeded lesson from BR Shenoy|url=https://www.financialexpress.com/archive/the-unheeded-lesson-from-br-shenoy/1278218/}}&lt;/ref&gt;

1955ಡ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅರೆನ ರಡ್ಡನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಲ್ಪರೆ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಗ್ ಸದಸ್ಯರೆಡ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಅದಗ ಶೆಣೈ ಒರಿಯೇ ಯೋಜನೆ ವಿರುದ್ದ &quot;Note of Dissent&quot;(ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿ) ಪೆರ್ದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

ಮೆರನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೊ ವೇಗದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕಾಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒದಗಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುನ ಇಜ್ಜಿ. ಸರ್ಕಾರೊದ ಅತಿಯಾಯಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಬೆಲೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡುಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪಿತ್ತೆರ್.

ಅತ್ತಂದೆ ಆಮದು ಬದಲಾವಣೆ ನೀತಿ (Import Substitution), ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Licence Raj) ಬೊಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗ್ ಐರ್ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತೆರ್. ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗ್ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಂದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Note of Dissent on the Memorandum of the Panel of Economists|url=https://indiapolicy.org/debate/Notes/shenoy.PDF}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಶೆಣೊಯ್‌ರ ಮಗಳಾದ್ '''ಸುಧಾ ಆರ್. ಶೆಣೊಯ್''' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಐರ್ ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಅನುಸರಿಸಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sudha R. Shenoy|url=https://indianliberals.in/content/sudha-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು ==
* https://www.cobdencentre.org/2011/11/20-years-since-indias-economic-reforms/
* https://web.archive.org/web/20071021180101/http://www.ccsindia.org/ccsindia/people_brs_shenoy.htm

{{DEFAULTSORT:ಶೆಣೊಯ್, ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ}}

[[Category:1905 ಜನನ]]
[[Category:1978 ಮರಣ]]
[[Category:ಭಾರತದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರಿನವರು]]
[[Category:ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]]
[[Category:ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]]
[[Category:ಮೊಂಟ್ ಪೆಲರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರು]]</text>
      <sha1>2dn75oivw7w8ogqb8jpyc83srr2ntjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363674</id>
      <parentid>363673</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ */</comment>
      <origin>363674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8489" sha1="2t8yonkzoliz6p9ekacs2kpzeplhkgr" xml:space="preserve">'''ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ''' (3 ಜೂನ್ 1905 – 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1978) ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞೆರ್. ಭಾರತದೊಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ (Classical Liberalism) ದ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್. ಐತ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘ (Indian Economic Association) ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಡ್ ಉಂಡಿತ್ತೆರ್ ಬೊಳ್ಳಿ ಮಾಂಟ್ ಪೆಲೆರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿ ದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chamberlin |first=William Henry |title=India's Economic Road |url=https://fee.org/articles/indias-economic-road/}}&lt;/ref&gt;

== ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ  [[ಮಂಗಳೂರು]]ದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಪೂರ್ವಜೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಜಾನುರ್ ಕೈತಲ್ದ ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ಗ್ರಾಮೊದಕುಲು. ಮೆರ್ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿತ್ತೆರ್. ಆನಂತರ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಅತ್ತೆ ಜರ್ಮನ್-ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ '''ಫ್ರಿಡ್ರಿಕ್ ಹಾಯೆಕ್''' ರ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=B R Shenoy |url=https://indianliberals.in/bn/content/b-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt; 1931ಡ್ ಹಾಯೆಕ್ ಮಲ್ಪಿನ &quot;Prices and Production&quot; (ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ)  ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ ಕೇಳ್ದ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಚಿಂತನೆಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯೆರ್. ಅವ್ವೆ ವರ್ಸೊ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪತ್ರಿಕಾಂಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯರ್ ಆಯೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನೊಡ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕಾರಣಂದ್ ನಾಗಪುರ ಜೈಲ್ದ್ ಬಂಧನ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ '''ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಮಾಳವೀಯ'''ರೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್. ಶೆಣೈ ವಾಡಿಯಾ ಕಾಲೇಜು (ಪುಣೆ), ಸಿಲೋನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ಡ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸಿಲೋನ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಕಮಿಷನ್, ಸಿಲೋನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ನಂತರ ದೆಹಲಿಡ್ &quot;Economic Research Centre&quot; ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ, ಭಾರತಡ್ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

== ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ ==

1946ಡ್ ಶೆಣೈ &quot;Sterling Balances of Reserve Bank of India&quot;(ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಶಿಲ್ಕುಗಳು)  ಪಂದ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ ಬರೆಯೆರ್. ಈ ಕೃತಿಡ್ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಕಾಲೊದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ನಿಜ ಮೌಲ್ಯೊನ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The unheeded lesson from BR Shenoy|url=https://www.financialexpress.com/archive/the-unheeded-lesson-from-br-shenoy/1278218/}}&lt;/ref&gt;

1955ಡ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅರೆನ ರಡ್ಡನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಲ್ಪರೆ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಗ್ ಸದಸ್ಯರೆಡ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಅದಗ ಶೆಣೈ ಒರಿಯೇ ಯೋಜನೆ ವಿರುದ್ದ &quot;Note of Dissent&quot;(ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿ) ಪೆರ್ದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

ಮೆರನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೊ ವೇಗದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕಾಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒದಗಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುನ ಇಜ್ಜಿ. ಸರ್ಕಾರೊದ ಅತಿಯಾಯಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಬೆಲೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡುಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪಿತ್ತೆರ್.

ಅತ್ತಂದೆ ಆಮದು ಬದಲಾವಣೆ ನೀತಿ (Import Substitution), ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Licence Raj) ಬೊಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗ್ ಐರ್ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತೆರ್. ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗ್ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಂದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Note of Dissent on the Memorandum of the Panel of Economists|url=https://indiapolicy.org/debate/Notes/shenoy.PDF}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ ಅರೆನ ಮಗಳ್ '''ಸುಧಾ ಆರ್. ಶೆಣೈ''' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಆರ್ ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಅನುಸರಿಸಿದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sudha R. Shenoy|url=https://indianliberals.in/content/sudha-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು ==
* https://www.cobdencentre.org/2011/11/20-years-since-indias-economic-reforms/
* https://web.archive.org/web/20071021180101/http://www.ccsindia.org/ccsindia/people_brs_shenoy.htm

{{DEFAULTSORT:ಶೆಣೊಯ್, ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ}}

[[Category:1905 ಜನನ]]
[[Category:1978 ಮರಣ]]
[[Category:ಭಾರತದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರಿನವರು]]
[[Category:ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]]
[[Category:ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]]
[[Category:ಮೊಂಟ್ ಪೆಲರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರು]]</text>
      <sha1>2t8yonkzoliz6p9ekacs2kpzeplhkgr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363675</id>
      <parentid>363674</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:55:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಖೊಲು */</comment>
      <origin>363675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8489" sha1="ib124klj73j3b01ucegiq5q3utydlb6" xml:space="preserve">'''ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ''' (3 ಜೂನ್ 1905 – 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1978) ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞೆರ್. ಭಾರತದೊಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ (Classical Liberalism) ದ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್. ಐತ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘ (Indian Economic Association) ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಡ್ ಉಂಡಿತ್ತೆರ್ ಬೊಳ್ಳಿ ಮಾಂಟ್ ಪೆಲೆರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿ ದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chamberlin |first=William Henry |title=India's Economic Road |url=https://fee.org/articles/indias-economic-road/}}&lt;/ref&gt;

== ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ  [[ಮಂಗಳೂರು]]ದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಪೂರ್ವಜೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಜಾನುರ್ ಕೈತಲ್ದ ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ಗ್ರಾಮೊದಕುಲು. ಮೆರ್ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿತ್ತೆರ್. ಆನಂತರ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಅತ್ತೆ ಜರ್ಮನ್-ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ '''ಫ್ರಿಡ್ರಿಕ್ ಹಾಯೆಕ್''' ರ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=B R Shenoy |url=https://indianliberals.in/bn/content/b-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt; 1931ಡ್ ಹಾಯೆಕ್ ಮಲ್ಪಿನ &quot;Prices and Production&quot; (ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ)  ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ ಕೇಳ್ದ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಚಿಂತನೆಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯೆರ್. ಅವ್ವೆ ವರ್ಸೊ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪತ್ರಿಕಾಂಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯರ್ ಆಯೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನೊಡ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕಾರಣಂದ್ ನಾಗಪುರ ಜೈಲ್ದ್ ಬಂಧನ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ '''ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಮಾಳವೀಯ'''ರೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್. ಶೆಣೈ ವಾಡಿಯಾ ಕಾಲೇಜು (ಪುಣೆ), ಸಿಲೋನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ಡ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸಿಲೋನ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಕಮಿಷನ್, ಸಿಲೋನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ನಂತರ ದೆಹಲಿಡ್ &quot;Economic Research Centre&quot; ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ, ಭಾರತಡ್ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

== ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ ==

1946ಡ್ ಶೆಣೈ &quot;Sterling Balances of Reserve Bank of India&quot;(ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಶಿಲ್ಕುಗಳು)  ಪಂದ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ ಬರೆಯೆರ್. ಈ ಕೃತಿಡ್ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಕಾಲೊದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ನಿಜ ಮೌಲ್ಯೊನ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The unheeded lesson from BR Shenoy|url=https://www.financialexpress.com/archive/the-unheeded-lesson-from-br-shenoy/1278218/}}&lt;/ref&gt;

1955ಡ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅರೆನ ರಡ್ಡನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಲ್ಪರೆ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಗ್ ಸದಸ್ಯರೆಡ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಅದಗ ಶೆಣೈ ಒರಿಯೇ ಯೋಜನೆ ವಿರುದ್ದ &quot;Note of Dissent&quot;(ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿ) ಪೆರ್ದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

ಮೆರನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೊ ವೇಗದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕಾಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒದಗಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುನ ಇಜ್ಜಿ. ಸರ್ಕಾರೊದ ಅತಿಯಾಯಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಬೆಲೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡುಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪಿತ್ತೆರ್.

ಅತ್ತಂದೆ ಆಮದು ಬದಲಾವಣೆ ನೀತಿ (Import Substitution), ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Licence Raj) ಬೊಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗ್ ಐರ್ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತೆರ್. ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗ್ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಂದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Note of Dissent on the Memorandum of the Panel of Economists|url=https://indiapolicy.org/debate/Notes/shenoy.PDF}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ ಅರೆನ ಮಗಳ್ '''ಸುಧಾ ಆರ್. ಶೆಣೈ''' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಆರ್ ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಅನುಸರಿಸಿದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sudha R. Shenoy|url=https://indianliberals.in/content/sudha-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು ==
* https://www.cobdencentre.org/2011/11/20-years-since-indias-economic-reforms/
* https://web.archive.org/web/20071021180101/http://www.ccsindia.org/ccsindia/people_brs_shenoy.htm

{{DEFAULTSORT:ಶೆಣೊಯ್, ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ}}

[[Category:1905 ಜನನ]]
[[Category:1978 ಮರಣ]]
[[Category:ಭಾರತದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರಿನವರು]]
[[Category:ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]]
[[Category:ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]]
[[Category:ಮೊಂಟ್ ಪೆಲರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರು]]</text>
      <sha1>ib124klj73j3b01ucegiq5q3utydlb6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363676</id>
      <parentid>363675</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು */</comment>
      <origin>363676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8483" sha1="sc3sxvzek74xk762bifybytnv7cp6t8" xml:space="preserve">'''ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ''' (3 ಜೂನ್ 1905 – 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1978) ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞೆರ್. ಭಾರತದೊಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ (Classical Liberalism) ದ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್. ಐತ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘ (Indian Economic Association) ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಡ್ ಉಂಡಿತ್ತೆರ್ ಬೊಳ್ಳಿ ಮಾಂಟ್ ಪೆಲೆರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿ ದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chamberlin |first=William Henry |title=India's Economic Road |url=https://fee.org/articles/indias-economic-road/}}&lt;/ref&gt;

== ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ  [[ಮಂಗಳೂರು]]ದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಪೂರ್ವಜೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಜಾನುರ್ ಕೈತಲ್ದ ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ಗ್ರಾಮೊದಕುಲು. ಮೆರ್ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿತ್ತೆರ್. ಆನಂತರ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಅತ್ತೆ ಜರ್ಮನ್-ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ '''ಫ್ರಿಡ್ರಿಕ್ ಹಾಯೆಕ್''' ರ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=B R Shenoy |url=https://indianliberals.in/bn/content/b-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt; 1931ಡ್ ಹಾಯೆಕ್ ಮಲ್ಪಿನ &quot;Prices and Production&quot; (ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ)  ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ ಕೇಳ್ದ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಚಿಂತನೆಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯೆರ್. ಅವ್ವೆ ವರ್ಸೊ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪತ್ರಿಕಾಂಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯರ್ ಆಯೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನೊಡ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕಾರಣಂದ್ ನಾಗಪುರ ಜೈಲ್ದ್ ಬಂಧನ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ '''ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಮಾಳವೀಯ'''ರೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್. ಶೆಣೈ ವಾಡಿಯಾ ಕಾಲೇಜು (ಪುಣೆ), ಸಿಲೋನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ಡ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸಿಲೋನ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಕಮಿಷನ್, ಸಿಲೋನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ನಂತರ ದೆಹಲಿಡ್ &quot;Economic Research Centre&quot; ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ, ಭಾರತಡ್ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

== ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ ==

1946ಡ್ ಶೆಣೈ &quot;Sterling Balances of Reserve Bank of India&quot;(ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಶಿಲ್ಕುಗಳು)  ಪಂದ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ ಬರೆಯೆರ್. ಈ ಕೃತಿಡ್ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಕಾಲೊದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ನಿಜ ಮೌಲ್ಯೊನ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The unheeded lesson from BR Shenoy|url=https://www.financialexpress.com/archive/the-unheeded-lesson-from-br-shenoy/1278218/}}&lt;/ref&gt;

1955ಡ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅರೆನ ರಡ್ಡನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಲ್ಪರೆ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಗ್ ಸದಸ್ಯರೆಡ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಅದಗ ಶೆಣೈ ಒರಿಯೇ ಯೋಜನೆ ವಿರುದ್ದ &quot;Note of Dissent&quot;(ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿ) ಪೆರ್ದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

ಮೆರನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೊ ವೇಗದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕಾಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒದಗಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುನ ಇಜ್ಜಿ. ಸರ್ಕಾರೊದ ಅತಿಯಾಯಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಬೆಲೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡುಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪಿತ್ತೆರ್.

ಅತ್ತಂದೆ ಆಮದು ಬದಲಾವಣೆ ನೀತಿ (Import Substitution), ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Licence Raj) ಬೊಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗ್ ಐರ್ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತೆರ್. ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗ್ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಂದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Note of Dissent on the Memorandum of the Panel of Economists|url=https://indiapolicy.org/debate/Notes/shenoy.PDF}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ ಅರೆನ ಮಗಳ್ '''ಸುಧಾ ಆರ್. ಶೆಣೈ''' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಆರ್ ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಅನುಸರಿಸಿದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sudha R. Shenoy|url=https://indianliberals.in/content/sudha-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
* https://www.cobdencentre.org/2011/11/20-years-since-indias-economic-reforms/
* https://web.archive.org/web/20071021180101/http://www.ccsindia.org/ccsindia/people_brs_shenoy.htm

{{DEFAULTSORT:ಶೆಣೊಯ್, ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ}}

[[Category:1905 ಜನನ]]
[[Category:1978 ಮರಣ]]
[[Category:ಭಾರತದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರಿನವರು]]
[[Category:ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]]
[[Category:ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]]
[[Category:ಮೊಂಟ್ ಪೆಲರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರು]]</text>
      <sha1>sc3sxvzek74xk762bifybytnv7cp6t8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363678</id>
      <parentid>363676</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T03:56:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ</comment>
      <origin>363678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ರಾಯ್‌ಪುರ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27662</id>
    <revision>
      <id>363665</id>
      <timestamp>2026-07-31T17:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಬರವು</comment>
      <origin>363665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7204" sha1="0mi8isfs73il2bhxcbfhcqdysenl6wc" xml:space="preserve">'''ರಾಯ್‌ಪುರ''' ಭಾರತದ [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ. ಉಂದು ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ವಿಭಾಗದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ ಆದುಂಡು. ೨೦೦೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆವರ ದುಂಬು, ಉಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮಾಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಆತ್ಂಡ್. ೨೦೨೧ನೇ ಇಸವಿದ ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ೬ನೇ ಅತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನನ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಪಡೆದ್ಂಡ್.

ನಮ ದೇಸೊಡು ಉಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ಬ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ನಗರಡ್ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦೦ ಸ್ಟೀಲ್ ರೋಲಿಂಗ್ ಮಿಲ್‌ಲು, ೧೯೫ ಸ್ಪಾಂಜ್ ಐರನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ೬ ಉಕ್ಕುದ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೬೦ ಪ್ಲೈವುಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೩೫ ಫೆರೋ-ಅಲಾಯ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ಬೊಕ್ಕ ೫೦೦ ಕೃಷಿ-ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅತ್ತಂದೆ, ರಾಯ್‌ಪುರಡ್ ೮೦೦-ರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಅರಿತ್ತ ಮಿಲ್‌ಲಾ ಉಲ್ಲ.
==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ವ ದೃಷ್ಟಿರ್ದ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಸಲದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುದೆರ್. ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರ ಹೈಹಯ ರಾಜೆರೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨-೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಶಾತವಾಹನ ರಾಜೆರ್ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಕ್ರಿ.ಶ. ೪-ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ ರಾಜೆ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ಗೆಂದಿಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಆಳ್ವಿಯೆ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಭಾಗ ಶರಭಪುರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫-೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟು ಕೆಲವು ಕಾಲ ನಳ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ದೀದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಸೋಮವಂಶಿ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ನಿಯಂತ್ರಣಗ್ ದೆತೊಂದು, ಸಿರಪುರನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಶಿವಗುಪ್ತ ಬಾಲಾರ್ಜುನ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜೆ ಆದಿತ್ತೆ. ಆಯನ ಅಪ್ಪೆ, ಸೋಮವಂಶದ ಹರ್ಷಗುಪ್ತನ ರಾಣಿ ವಸಟಾ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯಲ್. ತುಂಬಾನ್‌ದ ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರ್ ರತ್ನಪುರನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕಾಲದ ಮುಟ್ಟ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರತ್ನಪುರ, ರಾಜೀಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಖಲ್ಲಾರಿದ ಪರತ್ತ್ ಶಾಸನೊಲು ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ವಂಶದ ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಇತಿಯಾಸೊಡು ಉಂಡು.

ರಾಯ್‌ಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ನನೊಂಜಿ ಕಥೆ ಪಂಡ, ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಮಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ್ ರಾಯ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಪನ್ಪುನವು. ಆಯನ ರಾಜಧಾನಿ ಖಲ್ವಾಟಿಕಾ (ಇತ್ತೆದ ಖಲ್ಲಾರಿ) ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಸತಾದ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ನಗರಗ್ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ ರಾಯ್ ಪುದರ್‌ದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ 'ರಾಯ್‌ಪುರ' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಆಯನ ಕಾಲಡ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೦೨-ಡ್ ಹಾಜಿರಾಜ್ ನಾಯಕ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಖಾರೂನ್ ಸುದೆತ ದಂಡೆಡ್ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ರಾಜೆ ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ ತೀರಿಬೊಕ್ಕ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಂತ್ಯ ಆಂಡ್. ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್‌ರೆನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭೋಸ್ಲೆ ರಾಜೆರೆನ ವಶಗ್ ಪೋಂಡು. ೩-ನೇ ರಘುಜಿನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರಕಾರ ನಾಗ್ಪುರದ ಭೋಸ್ಲೆಲೆರ್ದ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ವಶಗ್ ದೆತೊಂಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೫೪-ಡ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯಾದ್ ದೀದ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಮಿಷನರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆನ್ 'ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಸ್ ಆಂಡ್ ಬೆರಾರ್ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಸಾಯೆರ್.
== ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>0mi8isfs73il2bhxcbfhcqdysenl6wc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363666</id>
      <parentid>363665</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T17:05:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>363666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8692" sha1="c6hut9rler6555e87d44aximxeuoybb" xml:space="preserve">'''ರಾಯ್‌ಪುರ''' ಭಾರತದ [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ. ಉಂದು ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ವಿಭಾಗದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ ಆದುಂಡು. ೨೦೦೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆವರ ದುಂಬು, ಉಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref name=&quot;IT_2018-07-08&quot;&gt;{{cite web |url= https://www.indiatoday.in/magazine/state-of-the-states/story/20180716-credible-chhattisgarh-1277912-2018-07-08 |title= Credible Chhattisgarh |author= Ajit Kumar Jha |date= 8 July 2018 |language= en |via= INDIATODAY.IN |department= State of the States |publisher= India Today |access-date= 8 January 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180714100502/https://www.indiatoday.in/magazine/state-of-the-states/story/20180716-credible-chhattisgarh-1277912-2018-07-08 |archive-date= 14 July 2018 |url-status= live }}&lt;/ref&gt; ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮಾಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಆತ್ಂಡ್. ೨೦೨೧ನೇ ಇಸವಿದ ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ೬ನೇ ಅತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನನ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಪಡೆದ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/indore-awarded-cleanest-city-in-annual-survey-varanasi-tops-ganga-town-category-top-10-list-101637390051543.html |title=Swachh Survekshan 2021: Here are top 10 cleanest cities in annual govt survey |date= 20 November 2021 |access-date= 6 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ನಮ ದೇಸೊಡು ಉಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ಬ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ನಗರಡ್ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦೦ ಸ್ಟೀಲ್ ರೋಲಿಂಗ್ ಮಿಲ್‌ಲು, ೧೯೫ ಸ್ಪಾಂಜ್ ಐರನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ೬ ಉಕ್ಕುದ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೬೦ ಪ್ಲೈವುಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೩೫ ಫೆರೋ-ಅಲಾಯ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ಬೊಕ್ಕ ೫೦೦ ಕೃಷಿ-ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅತ್ತಂದೆ, ರಾಯ್‌ಪುರಡ್ ೮೦೦-ರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಅರಿತ್ತ ಮಿಲ್‌ಲಾ ಉಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |title=Business and Economy of Raipur, Industries in Raipur |url=https://www.raipuronline.in/city-guide/business-and-economy-of-raipur |access-date=2022-04-08 |website=www.raipuronline.in}}&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ವ ದೃಷ್ಟಿರ್ದ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಸಲದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುದೆರ್. ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರ ಹೈಹಯ ರಾಜೆರೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨-೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಶಾತವಾಹನ ರಾಜೆರ್ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಕ್ರಿ.ಶ. ೪-ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ ರಾಜೆ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ಗೆಂದಿಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಆಳ್ವಿಯೆ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಭಾಗ ಶರಭಪುರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫-೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟು ಕೆಲವು ಕಾಲ ನಳ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ದೀದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಸೋಮವಂಶಿ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ನಿಯಂತ್ರಣಗ್ ದೆತೊಂದು, ಸಿರಪುರನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಶಿವಗುಪ್ತ ಬಾಲಾರ್ಜುನ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜೆ ಆದಿತ್ತೆ. ಆಯನ ಅಪ್ಪೆ, ಸೋಮವಂಶದ ಹರ್ಷಗುಪ್ತನ ರಾಣಿ ವಸಟಾ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯಲ್. ತುಂಬಾನ್‌ದ ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರ್ ರತ್ನಪುರನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕಾಲದ ಮುಟ್ಟ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರತ್ನಪುರ, ರಾಜೀಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಖಲ್ಲಾರಿದ ಪರತ್ತ್ ಶಾಸನೊಲು ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ವಂಶದ ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಇತಿಯಾಸೊಡು ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;


ರಾಯ್‌ಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ನನೊಂಜಿ ಕಥೆ ಪಂಡ, ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಮಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ್ ರಾಯ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಪನ್ಪುನವು. ಆಯನ ರಾಜಧಾನಿ ಖಲ್ವಾಟಿಕಾ (ಇತ್ತೆದ ಖಲ್ಲಾರಿ) ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಸತಾದ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ನಗರಗ್ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ ರಾಯ್ ಪುದರ್‌ದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ 'ರಾಯ್‌ಪುರ' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಆಯನ ಕಾಲಡ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೦೨-ಡ್ ಹಾಜಿರಾಜ್ ನಾಯಕ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಖಾರೂನ್ ಸುದೆತ ದಂಡೆಡ್ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ರಾಜೆ ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ ತೀರಿಬೊಕ್ಕ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಂತ್ಯ ಆಂಡ್. ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್‌ರೆನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭೋಸ್ಲೆ ರಾಜೆರೆನ ವಶಗ್ ಪೋಂಡು. ೩-ನೇ ರಘುಜಿನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರಕಾರ ನಾಗ್ಪುರದ ಭೋಸ್ಲೆಲೆರ್ದ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ವಶಗ್ ದೆತೊಂಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೫೪-ಡ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯಾದ್ ದೀದ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಮಿಷನರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆನ್ 'ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಸ್ ಆಂಡ್ ಬೆರಾರ್ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಸಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>c6hut9rler6555e87d44aximxeuoybb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363667</id>
      <parentid>363666</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T17:09:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>363667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8776" sha1="4b2f7mgoi824mimh8rahw7d5pflvbon" xml:space="preserve">'''ರಾಯ್‌ಪುರ''' ಭಾರತದ [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ. ಉಂದು ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ವಿಭಾಗದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ ಆದುಂಡು. ೨೦೦೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆವರ ದುಂಬು, ಉಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref name=&quot;IT_2018-07-08&quot;&gt;{{cite web |url= https://www.indiatoday.in/magazine/state-of-the-states/story/20180716-credible-chhattisgarh-1277912-2018-07-08 |title= Credible Chhattisgarh |author= Ajit Kumar Jha |date= 8 July 2018 |language= en |via= INDIATODAY.IN |department= State of the States |publisher= India Today |access-date= 8 January 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180714100502/https://www.indiatoday.in/magazine/state-of-the-states/story/20180716-credible-chhattisgarh-1277912-2018-07-08 |archive-date= 14 July 2018 |url-status= live }}&lt;/ref&gt; ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮಾಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಆತ್ಂಡ್. ೨೦೨೧ನೇ ಇಸವಿದ ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ೬ನೇ ಅತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನನ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಪಡೆದ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/indore-awarded-cleanest-city-in-annual-survey-varanasi-tops-ganga-town-category-top-10-list-101637390051543.html |title=Swachh Survekshan 2021: Here are top 10 cleanest cities in annual govt survey |date= 20 November 2021 |access-date= 6 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ನಮ ದೇಸೊಡು ಉಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ಬ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ನಗರಡ್ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦೦ ಸ್ಟೀಲ್ ರೋಲಿಂಗ್ ಮಿಲ್‌ಲು, ೧೯೫ ಸ್ಪಾಂಜ್ ಐರನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ೬ ಉಕ್ಕುದ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೬೦ ಪ್ಲೈವುಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೩೫ ಫೆರೋ-ಅಲಾಯ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ಬೊಕ್ಕ ೫೦೦ ಕೃಷಿ-ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅತ್ತಂದೆ, ರಾಯ್‌ಪುರಡ್ ೮೦೦-ರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಅರಿತ್ತ ಮಿಲ್‌ಲಾ ಉಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |title=Business and Economy of Raipur, Industries in Raipur |url=https://www.raipuronline.in/city-guide/business-and-economy-of-raipur |access-date=2022-04-08 |website=www.raipuronline.in}}&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ವ ದೃಷ್ಟಿರ್ದ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಸಲದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುದೆರ್. ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರ ಹೈಹಯ ರಾಜೆರೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨-೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಶಾತವಾಹನ ರಾಜೆರ್ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಕ್ರಿ.ಶ. ೪-ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ ರಾಜೆ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ಗೆಂದಿಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಆಳ್ವಿಯೆ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಭಾಗ ಶರಭಪುರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫-೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟು ಕೆಲವು ಕಾಲ ನಳ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ದೀದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಸೋಮವಂಶಿ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ನಿಯಂತ್ರಣಗ್ ದೆತೊಂದು, ಸಿರಪುರನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಶಿವಗುಪ್ತ ಬಾಲಾರ್ಜುನ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜೆ ಆದಿತ್ತೆ. ಆಯನ ಅಪ್ಪೆ, ಸೋಮವಂಶದ ಹರ್ಷಗುಪ್ತನ ರಾಣಿ ವಸಟಾ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯಲ್. ತುಂಬಾನ್‌ದ ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರ್ ರತ್ನಪುರನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕಾಲದ ಮುಟ್ಟ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರತ್ನಪುರ, ರಾಜೀಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಖಲ್ಲಾರಿದ ಪರತ್ತ್ ಶಾಸನೊಲು ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ವಂಶದ ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಇತಿಯಾಸೊಡು ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;


ರಾಯ್‌ಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ನನೊಂಜಿ ಕಥೆ ಪಂಡ, ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಮಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ್ ರಾಯ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಪನ್ಪುನವು. ಆಯನ ರಾಜಧಾನಿ ಖಲ್ವಾಟಿಕಾ (ಇತ್ತೆದ ಖಲ್ಲಾರಿ) ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಸತಾದ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ನಗರಗ್ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ ರಾಯ್ ಪುದರ್‌ದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ 'ರಾಯ್‌ಪುರ' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಆಯನ ಕಾಲಡ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೦೨-ಡ್ ಹಾಜಿರಾಜ್ ನಾಯಕ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಖಾರೂನ್ ಸುದೆತ ದಂಡೆಡ್ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ರಾಜೆ ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ ತೀರಿಬೊಕ್ಕ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಂತ್ಯ ಆಂಡ್. ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್‌ರೆನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭೋಸ್ಲೆ ರಾಜೆರೆನ ವಶಗ್ ಪೋಂಡು. ೩-ನೇ ರಘುಜಿನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರಕಾರ ನಾಗ್ಪುರದ ಭೋಸ್ಲೆಲೆರ್ದ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ವಶಗ್ ದೆತೊಂಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೫೪-ಡ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯಾದ್ ದೀದ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಮಿಷನರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆನ್ 'ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಸ್ ಆಂಡ್ ಬೆರಾರ್ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಸಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]</text>
      <sha1>4b2f7mgoi824mimh8rahw7d5pflvbon</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363669</id>
      <parentid>363667</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T17:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>363669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8877" sha1="9uzlfjv6ygaa0acyi6foelvrhhwmxrz" xml:space="preserve">'''ರಾಯ್‌ಪುರ''' ಭಾರತದ [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ. ಉಂದು ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ವಿಭಾಗದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ ಆದುಂಡು. ೨೦೦೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆವರ ದುಂಬು, ಉಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref name=&quot;IT_2018-07-08&quot;&gt;{{cite web |url= https://www.indiatoday.in/magazine/state-of-the-states/story/20180716-credible-chhattisgarh-1277912-2018-07-08 |title= Credible Chhattisgarh |author= Ajit Kumar Jha |date= 8 July 2018 |language= en |via= INDIATODAY.IN |department= State of the States |publisher= India Today |access-date= 8 January 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180714100502/https://www.indiatoday.in/magazine/state-of-the-states/story/20180716-credible-chhattisgarh-1277912-2018-07-08 |archive-date= 14 July 2018 |url-status= live }}&lt;/ref&gt; ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮಾಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಆತ್ಂಡ್. ೨೦೨೧ನೇ ಇಸವಿದ ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ೬ನೇ ಅತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನನ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಪಡೆದ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/indore-awarded-cleanest-city-in-annual-survey-varanasi-tops-ganga-town-category-top-10-list-101637390051543.html |title=Swachh Survekshan 2021: Here are top 10 cleanest cities in annual govt survey |date= 20 November 2021 |access-date= 6 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ನಮ ದೇಸೊಡು ಉಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ಬ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ನಗರಡ್ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦೦ ಸ್ಟೀಲ್ ರೋಲಿಂಗ್ ಮಿಲ್‌ಲು, ೧೯೫ ಸ್ಪಾಂಜ್ ಐರನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ೬ ಉಕ್ಕುದ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೬೦ ಪ್ಲೈವುಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೩೫ ಫೆರೋ-ಅಲಾಯ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ಬೊಕ್ಕ ೫೦೦ ಕೃಷಿ-ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅತ್ತಂದೆ, ರಾಯ್‌ಪುರಡ್ ೮೦೦-ರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಅರಿತ್ತ ಮಿಲ್‌ಲಾ ಉಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |title=Business and Economy of Raipur, Industries in Raipur |url=https://www.raipuronline.in/city-guide/business-and-economy-of-raipur |access-date=2022-04-08 |website=www.raipuronline.in}}&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ವ ದೃಷ್ಟಿರ್ದ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಸಲದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುದೆರ್. ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರ ಹೈಹಯ ರಾಜೆರೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨-೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಶಾತವಾಹನ ರಾಜೆರ್ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಕ್ರಿ.ಶ. ೪-ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ ರಾಜೆ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ಗೆಂದಿಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಆಳ್ವಿಯೆ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಭಾಗ ಶರಭಪುರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫-೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟು ಕೆಲವು ಕಾಲ ನಳ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ದೀದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಸೋಮವಂಶಿ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ನಿಯಂತ್ರಣಗ್ ದೆತೊಂದು, ಸಿರಪುರನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಶಿವಗುಪ್ತ ಬಾಲಾರ್ಜುನ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜೆ ಆದಿತ್ತೆ. ಆಯನ ಅಪ್ಪೆ, ಸೋಮವಂಶದ ಹರ್ಷಗುಪ್ತನ ರಾಣಿ ವಸಟಾ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯಲ್. ತುಂಬಾನ್‌ದ ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರ್ ರತ್ನಪುರನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕಾಲದ ಮುಟ್ಟ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರತ್ನಪುರ, ರಾಜೀಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಖಲ್ಲಾರಿದ ಪರತ್ತ್ ಶಾಸನೊಲು ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ವಂಶದ ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಇತಿಯಾಸೊಡು ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;


ರಾಯ್‌ಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ನನೊಂಜಿ ಕಥೆ ಪಂಡ, ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಮಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ್ ರಾಯ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಪನ್ಪುನವು. ಆಯನ ರಾಜಧಾನಿ ಖಲ್ವಾಟಿಕಾ (ಇತ್ತೆದ ಖಲ್ಲಾರಿ) ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಸತಾದ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ನಗರಗ್ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ ರಾಯ್ ಪುದರ್‌ದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ 'ರಾಯ್‌ಪುರ' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಆಯನ ಕಾಲಡ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೦೨-ಡ್ ಹಾಜಿರಾಜ್ ನಾಯಕ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಖಾರೂನ್ ಸುದೆತ ದಂಡೆಡ್ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ರಾಜೆ ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ ತೀರಿಬೊಕ್ಕ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಂತ್ಯ ಆಂಡ್. ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್‌ರೆನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭೋಸ್ಲೆ ರಾಜೆರೆನ ವಶಗ್ ಪೋಂಡು. ೩-ನೇ ರಘುಜಿನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರಕಾರ ನಾಗ್ಪುರದ ಭೋಸ್ಲೆಲೆರ್ದ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ವಶಗ್ ದೆತೊಂಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೫೪-ಡ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯಾದ್ ದೀದ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಮಿಷನರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆನ್ 'ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಸ್ ಆಂಡ್ ಬೆರಾರ್ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಸಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]]</text>
      <sha1>9uzlfjv6ygaa0acyi6foelvrhhwmxrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363670</id>
      <parentid>363669</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T01:55:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>1136</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಕೊಲು */</comment>
      <origin>363670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8887" sha1="avv346w4zp6muuoofraka7yoc94m11h" xml:space="preserve">'''ರಾಯ್‌ಪುರ''' ಭಾರತದ [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ. ಉಂದು ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ವಿಭಾಗದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ ಆದುಂಡು. ೨೦೦೦ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆ ಆವರ ದುಂಬು, ಉಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.&lt;ref name=&quot;IT_2018-07-08&quot;&gt;{{cite web |url= https://www.indiatoday.in/magazine/state-of-the-states/story/20180716-credible-chhattisgarh-1277912-2018-07-08 |title= Credible Chhattisgarh |author= Ajit Kumar Jha |date= 8 July 2018 |language= en |via= INDIATODAY.IN |department= State of the States |publisher= India Today |access-date= 8 January 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180714100502/https://www.indiatoday.in/magazine/state-of-the-states/story/20180716-credible-chhattisgarh-1277912-2018-07-08 |archive-date= 14 July 2018 |url-status= live }}&lt;/ref&gt; ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮಾಮಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಆತ್ಂಡ್. ೨೦೨೧ನೇ ಇಸವಿದ ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ೬ನೇ ಅತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನನ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಪಡೆದ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/indore-awarded-cleanest-city-in-annual-survey-varanasi-tops-ganga-town-category-top-10-list-101637390051543.html |title=Swachh Survekshan 2021: Here are top 10 cleanest cities in annual govt survey |date= 20 November 2021 |access-date= 6 May 2022}}&lt;/ref&gt;

ನಮ ದೇಸೊಡು ಉಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ಬ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ನಗರಡ್ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦೦ ಸ್ಟೀಲ್ ರೋಲಿಂಗ್ ಮಿಲ್‌ಲು, ೧೯೫ ಸ್ಪಾಂಜ್ ಐರನ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ೬ ಉಕ್ಕುದ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೬೦ ಪ್ಲೈವುಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ೩೫ ಫೆರೋ-ಅಲಾಯ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಲು, ಬೊಕ್ಕ ೫೦೦ ಕೃಷಿ-ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅತ್ತಂದೆ, ರಾಯ್‌ಪುರಡ್ ೮೦೦-ರ್ದ್ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಅರಿತ್ತ ಮಿಲ್‌ಲಾ ಉಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |title=Business and Economy of Raipur, Industries in Raipur |url=https://www.raipuronline.in/city-guide/business-and-economy-of-raipur |access-date=2022-04-08 |website=www.raipuronline.in}}&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ವ ದೃಷ್ಟಿರ್ದ್ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಸಲದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುದೆರ್. ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರ ಹೈಹಯ ರಾಜೆರೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨-೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಶಾತವಾಹನ ರಾಜೆರ್ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಕ್ರಿ.ಶ. ೪-ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ ರಾಜೆ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ಗೆಂದಿಯೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ ಆಳ್ವಿಯೆ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಭಾಗ ಶರಭಪುರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫-೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟು ಕೆಲವು ಕಾಲ ನಳ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ದೀದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಸೋಮವಂಶಿ ರಾಜೆರ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ನಿಯಂತ್ರಣಗ್ ದೆತೊಂದು, ಸಿರಪುರನ್ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಹಾಶಿವಗುಪ್ತ ಬಾಲಾರ್ಜುನ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜೆ ಆದಿತ್ತೆ. ಆಯನ ಅಪ್ಪೆ, ಸೋಮವಂಶದ ಹರ್ಷಗುಪ್ತನ ರಾಣಿ ವಸಟಾ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯಲ್. ತುಂಬಾನ್‌ದ ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರ್ ರತ್ನಪುರನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕಾಲದ ಮುಟ್ಟ ಈ ಭಾಗನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರತ್ನಪುರ, ರಾಜೀಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಖಲ್ಲಾರಿದ ಪರತ್ತ್ ಶಾಸನೊಲು ಕಲಚೂರಿ ರಾಜೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ವಂಶದ ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ್‌ಪುರ ನಗರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆ ಪಂಡ್ದ್ ಇತಿಯಾಸೊಡು ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;


ರಾಯ್‌ಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ನನೊಂಜಿ ಕಥೆ ಪಂಡ, ರಾಜೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಮಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ್ ರಾಯ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ ಪನ್ಪುನವು. ಆಯನ ರಾಜಧಾನಿ ಖಲ್ವಾಟಿಕಾ (ಇತ್ತೆದ ಖಲ್ಲಾರಿ) ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಸತಾದ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ನಗರಗ್ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ ರಾಯ್ ಪುದರ್‌ದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ 'ರಾಯ್‌ಪುರ' ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಆಯನ ಕಾಲಡ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೦೨-ಡ್ ಹಾಜಿರಾಜ್ ನಾಯಕ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಖಾರೂನ್ ಸುದೆತ ದಂಡೆಡ್ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ರಾಜೆ ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್ ತೀರಿಬೊಕ್ಕ ಈ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಂತ್ಯ ಆಂಡ್. ಅಮರ್‌ಸಿಂಗ್ ದೇವ್‌ರೆನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭೋಸ್ಲೆ ರಾಜೆರೆನ ವಶಗ್ ಪೋಂಡು. ೩-ನೇ ರಘುಜಿನ ಮರಣರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರಕಾರ ನಾಗ್ಪುರದ ಭೋಸ್ಲೆಲೆರ್ದ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ್ ವಶಗ್ ದೆತೊಂಡೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೫೪-ಡ್ ರಾಯ್‌ಪುರನ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯಾದ್ ದೀದ್ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಮಿಷನರಿ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಯ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆನ್ 'ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಸ್ ಆಂಡ್ ಬೆರಾರ್ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರಿಸಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=History |url=https://raipur.gov.in/en/history/ |website=raipur.gov.in |access-date=31 July 2026}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]]</text>
      <sha1>avv346w4zp6muuoofraka7yoc94m11h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ರಾಯ್‌ಪುರ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27663</id>
    <revision>
      <id>363668</id>
      <timestamp>2026-07-31T17:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>363668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Prathviraj6307</title>
    <ns>3</ns>
    <id>27664</id>
    <revision>
      <id>363671</id>
      <timestamp>2026-08-01T02:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ</username>
        <id>2534</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ಪೊಸ ಸದಸ್ಯೆರೆ ಚರ್ಚಾಪುಟೊಡು [[Template:Welcome|ಸ್ವಾಗತ ಸಂದೇಸೊನು]]ಸೇರ್ಸಾಯರ ಆಪುಂಡು</comment>
      <origin>363671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="404" sha1="06dkeddbcz0r5exw9dk0imcuju4opcy" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Prathviraj6307}}

-- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೨೪, ೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>06dkeddbcz0r5exw9dk0imcuju4opcy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27665</id>
    <revision>
      <id>363677</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ''' (3 ಜೂನ್ 1905 – 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1978) ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞೆರ್. ಭಾರತದೊಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ (Classical Liberalism) ದ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್. ಐತ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘ (Indian Economic As...</comment>
      <origin>363677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8483" sha1="sc3sxvzek74xk762bifybytnv7cp6t8" xml:space="preserve">'''ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ''' (3 ಜೂನ್ 1905 – 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1978) ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞೆರ್. ಭಾರತದೊಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ (Classical Liberalism) ದ ಬಲವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್. ಐತ ಭಾರತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘ (Indian Economic Association) ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಡ್ ಉಂಡಿತ್ತೆರ್ ಬೊಳ್ಳಿ ಮಾಂಟ್ ಪೆಲೆರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿ ದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Chamberlin |first=William Henry |title=India's Economic Road |url=https://fee.org/articles/indias-economic-road/}}&lt;/ref&gt;

== ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ  [[ಮಂಗಳೂರು]]ದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಡ್ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯೆರ್. ಮೆರೆನ ಪೂರ್ವಜೆರ್ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅಜಾನುರ್ ಕೈತಲ್ದ ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ಗ್ರಾಮೊದಕುಲು. ಮೆರ್ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿತ್ತೆರ್. ಆನಂತರ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಅತ್ತೆ ಜರ್ಮನ್-ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ '''ಫ್ರಿಡ್ರಿಕ್ ಹಾಯೆಕ್''' ರ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=B R Shenoy |url=https://indianliberals.in/bn/content/b-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt; 1931ಡ್ ಹಾಯೆಕ್ ಮಲ್ಪಿನ &quot;Prices and Production&quot; (ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ)  ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ ಕೇಳ್ದ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಚಿಂತನೆಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯೆರ್. ಅವ್ವೆ ವರ್ಸೊ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪತ್ರಿಕಾಂಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಭಾರತೀಯರ್ ಆಯೆರ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನೊಡ್ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟೊಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕಾರಣಂದ್ ನಾಗಪುರ ಜೈಲ್ದ್ ಬಂಧನ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ '''ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಮಾಳವೀಯ'''ರೆನ ಪ್ರಭಾವೊನ್ದಿತ್ತೆರ್. ಶೆಣೈ ವಾಡಿಯಾ ಕಾಲೇಜು (ಪುಣೆ), ಸಿಲೋನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೊಕ್ಕ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ಡ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸಿಲೋನ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಕಮಿಷನ್, ಸಿಲೋನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. ನಂತರ ದೆಹಲಿಡ್ &quot;Economic Research Centre&quot; ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ, ಭಾರತಡ್ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಪ್ರಸಾರ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

== ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ ==

1946ಡ್ ಶೆಣೈ &quot;Sterling Balances of Reserve Bank of India&quot;(ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಶಿಲ್ಕುಗಳು)  ಪಂದ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ ಬರೆಯೆರ್. ಈ ಕೃತಿಡ್ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಕಾಲೊದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ನಿಜ ಮೌಲ್ಯೊನ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The unheeded lesson from BR Shenoy|url=https://www.financialexpress.com/archive/the-unheeded-lesson-from-br-shenoy/1278218/}}&lt;/ref&gt;

1955ಡ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅರೆನ ರಡ್ಡನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಲ್ಪರೆ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಗ್ ಸದಸ್ಯರೆಡ್ ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಅದಗ ಶೆಣೈ ಒರಿಯೇ ಯೋಜನೆ ವಿರುದ್ದ &quot;Note of Dissent&quot;(ಭಿನ್ನಮತದ ಟಿಪ್ಪಣಿ) ಪೆರ್ದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=India's Great Free-Market Economist|url=https://mises.org/mises-daily/indias-great-free-market-economist}}&lt;/ref&gt;

ಮೆರನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೊ ವೇಗದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕಾಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒದಗಿಸರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಪುನ ಇಜ್ಜಿ. ಸರ್ಕಾರೊದ ಅತಿಯಾಯಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಬೆಲೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡುಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊರ್ಪಿತ್ತೆರ್.

ಅತ್ತಂದೆ ಆಮದು ಬದಲಾವಣೆ ನೀತಿ (Import Substitution), ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Licence Raj) ಬೊಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗ್ ಐರ್ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತೆರ್. ಪರವಾನಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗ್ ಕಾರಣ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್ ಐರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಂದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Note of Dissent on the Memorandum of the Panel of Economists|url=https://indiapolicy.org/debate/Notes/shenoy.PDF}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಶೆಣೈ ಅರೆನ ಮಗಳ್ '''ಸುಧಾ ಆರ್. ಶೆಣೈ''' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಆರ್ ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಲೆನ ಅನುಸರಿಸಿದಿತ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sudha R. Shenoy|url=https://indianliberals.in/content/sudha-r-shenoy/}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==
* https://www.cobdencentre.org/2011/11/20-years-since-indias-economic-reforms/
* https://web.archive.org/web/20071021180101/http://www.ccsindia.org/ccsindia/people_brs_shenoy.htm

{{DEFAULTSORT:ಶೆಣೊಯ್, ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ}}

[[Category:1905 ಜನನ]]
[[Category:1978 ಮರಣ]]
[[Category:ಭಾರತದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರಿನವರು]]
[[Category:ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]]
[[Category:ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]]
[[Category:ಮೊಂಟ್ ಪೆಲರಿನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರು]]</text>
      <sha1>sc3sxvzek74xk762bifybytnv7cp6t8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಬೆಳ್ಳಿಕೊತ್ ರಘುನಾಥ ಶೆಣೈ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27666</id>
    <revision>
      <id>363679</id>
      <timestamp>2026-08-01T03:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>363679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸಬೀನಾ ರಫಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27668</id>
    <revision>
      <id>363685</id>
      <timestamp>2026-08-01T07:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kavitha G. Kana</username>
        <id>1040</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ:  &lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox person | name               = ಸಬೀನಾ ರಫಿ | image              =  | caption            =  | other_names        =  | birth_name         =  | birth_date         = {{Birth date|df=yes|1918|10|6}} | birth_place        = ಗೊತುರುತ್, ಇತ್ತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ | death_date         = {{Death date and age...</comment>
      <origin>363685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10481" sha1="tqddicdxendx0ckhhot9gxnbkdf76nv" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox person
| name               = ಸಬೀನಾ ರಫಿ
| image              = 
| caption            = 
| other_names        = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1918|10|6}}
| birth_place        = ಗೊತುರುತ್, ಇತ್ತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ
| death_date         = {{Death date and age|df=yes|1990|6|22|1924|10|6}}
| death_place        = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| alma_mater         = 
| occupation         = ಪ್ರಬಂಧಕಾರೆರ್, ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್
| notable_works      = {{ubl|''Chavittu Nadakam - Oru Charithra Padanam''|''Marxism, Oru Thirinjunottam''|''Kaliyugam''}}
| spouse             = [[ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕಾರ ರಫಿ]]
| partner            = 
| children           = 
| parents            = {{ublist|ಜೋಸೆಪ್|ಮರಿಯಮ್ಮ}}
| awards             = [[ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಒಟ್ಟು ಕೆಲಸೊಲೆಗ್]]
| website            = 
| image_size         = 
}}

'''ಸಬೀನಾ ರಫಿ''' (೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೧೮ - ೨೨ ಜೂನ್ ೧೯೯೦) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಬಂಧಕಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್. ಅರೆನ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆಡ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿಲು, ಒಂಜಿ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ'', ಒಂಜಿ ಒಪೆರಾಟಿಕ್ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ ದ ಸುರುತ ಇತಿಹಾಸೊದ ಸಾರಾಂಸ ಉಂಡು. ಅರೆನ ಪುಸ್ತಕ, ''ಕಲಿಯುಗಂ'', ಅರೆನ ಕಂಡನಿ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಟಿಯಾದ್ ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿ, 1972ಡ್ ಅರೆಗ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ವಿವಿಧ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆಗ್ ತಿಕ್ಕುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದ್‌ದಿನವು.

== ಜೀವನ ==
ಸಬೀನಾ 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1918 ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊದ ಇತ್ತೆದ &lt;nowiki&gt;[[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]]&lt;/nowiki&gt; ಜಿಲ್ಲೆದ ಪರಿಧಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಊರು ಗೊತುರುತ್ ಡ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರಿಯಮ್ಮನ ಇಲ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;Biography on Kerala Sahitya Akademi portal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/Sebinarafigraphy.htm|title=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|date=2019-04-09|website=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|accessdate=2019-04-09}}&lt;/ref&gt; ಆರ್ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ರಡ್ಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಲೆನ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್ ಬೆನೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್. 1963ಡ್ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/PonjikkaraRafi/Html/PRafigraphy.htm|title=Sabeena Rafi|date=2019-04-10|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെ മറന്നതെങ്ങനെ ?&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/books/features/ponjikkara-rafi-malayalam-news-1.1333411|title=പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെ മറന്നതെങ്ങനെ ?|last=ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|first=കെ|website=Mathrubhumi|language=en|accessdate=2019-04-10|archivedate=10 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410083610/https://www.mathrubhumi.com/books/features/ponjikkara-rafi-malayalam-news-1.1333411}}&lt;/ref&gt; ಆಂಡ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi - Veethi profile&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.veethi.com/india-people/ponjikkara_rafi-profile-10260-25.htm|title=Ponjikkara Rafi - Veethi profile|date=2019-04-10|website=veethi.com|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೨೨, ೧೯೯೦ಡ್ ೬೫ ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್; &lt;ref name=&quot;കേട്ടിട്ടുണ്ടോ പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെന്ന്?&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/remembering-ponjikkara-rafi.html|title=കേട്ടിട്ടുണ്ടോ പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെന്ന്?|website=ManoramaOnline|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi&quot; /&gt;

== ನಡತ್‌ಬತ್ತಿನ ಸಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಸಬೀನಾ ರಫಿನ ಕೃತಿಡ್ ಐನ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಯಿನ ಕೃತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಕೃತಿಮಸ್ ಸಮ್ಮನಂಡ್'', ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;List of works&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/SebinaRafiPage.htm|title=List of works|date=2019-04-09|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-09}}&lt;/ref&gt; ''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ'', ಎರ್ನಾಕುಲಂಡ್ ಪುಟ್ಟುನ ಒಂಜಿ ಒಪೆರಾ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೬೪ಡ್ ಪ್ರಕಟಣೆ ಆತುಂಡ್, ಈ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಸುರುತ ಸಮಗ್ರ ಪುಸ್ತಕ ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Chavittunatakam: Maritime Dance Drama of Kerala&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sahapedia.org/chavittunatakam-maritime-dance-drama-of-kerala-0|title=Chavittunatakam: Maritime Dance Drama of Kerala|website=www.sahapedia.org|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದ, ಒರು ತಿರಿಂಜುನೊತ್ತಮ್'', ಅರೆನ ಕಂಡನಿನೊಟ್ಟುಗು ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ್ ಅಧ್ಯಯನ; ಈ ಪುಸ್ತಕೊಡು ''ಮದರ್'' ಆಫ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ಗೊರ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಒಂಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;Marxism Oru Thirinjunottam&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.indulekha.com/marxism-oru-thirinjunottam-study-ponjikkara-rafi-and-sebeena-rafi?author_id=|title=Marxism Oru Thirinjunottam|date=2019-04-10|website=www.indulekha.com|accessdate=2019-04-10|archivedate=10 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410085027/http://www.indulekha.com/marxism-oru-thirinjunottam-study-ponjikkara-rafi-and-sebeena-rafi%3Fauthor_id%3D}}&lt;/ref&gt; ''ಕಲಿಯುಗಂ'', ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನೊಟ್ಟು ಬರೆತಿನ ಪುಸ್ತಕ, ಒಂಜಿ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು, ಸುರುತ ವಯಸ್ಸುಡ್ದ್ ನರಮಾನ್ಯನ ನಡವಳಿಕೆದ ಅಧ್ಯಯನ. &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi - Veethi profile&quot; /&gt; ಈ ಪುಸ್ತಕೊಗು 1972ಡ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;Kerala Sahitya Akademi Award for Miscellaneous Works&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/others.htm|title=Kerala Sahitya Akademi Award for Miscellaneous Works|date=2019-04-10|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;

== ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==

* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=149182 |title=Chavittu Nadakam - Oru Charithra Padanam |date=1964 |publisher=Avanthi Publications |edition=1 |location=Kochi |language=ml}}
* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=http://103.251.43.202:8080/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=4593 |title=Christumas sammanam |date=1968 |edition=1 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Ponjikkara Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=39730&amp;query_desc=au%253A%2522Ponjikkara%2520Rafi%2522%2520and%2520au%253APonjikkara%2520Rafi |title=Kaliyugam |last2=Sebeena Rafi |date=1982 |publisher=D. C. B. Kottayam |edition=1 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Ponjikkara Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=80342&amp;query_desc=au%253A%2522Ponjikkara%2520Rafi%2522%2520and%2520au%253APonjikkara%2520Rafi |title=Marxism Oru Thirinjunottam, Emmavoosilekkula Yathrayum |last2=Sabeena Rafi |date=1991 |publisher=Bamsuri Books |edition=0 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=https://catalog.uoc.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=83015&amp;query_desc=au%252Cwrdl%253A%2520Ponjikkara%2520Rafi |title=Sukradasayude charitram |last2=Ponjikkara Rafi |date=1992 |publisher=D.C. Books |location=Kottayam}}
&lt;templatestyles src=&quot;Div col/styles.css&quot; /&gt;  

== ಉಲ್ಲೇಕ ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/SebinaRafi.htm|title=Portrait commissioned by Kerala Sahitya Akademi|date=2019-04-05|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-05}}
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NipTBVJMl7U|title=CHAVITTUNADAKAM and SEBEENA RAFI TEACHER|last=WEB ONE MEDIA|website=[[YouTube]]|date=2019-01-19|accessdate=2019-04-10}}
{{Malayalam Literature|state=collapsed}} </text>
      <sha1>tqddicdxendx0ckhhot9gxnbkdf76nv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363687</id>
      <parentid>363685</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T07:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kavitha G. Kana</username>
        <id>1040</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಲೇಖಕೆರ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>363687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10524" sha1="llmlddgpk27eru0bzm892pvh4fxfcwb" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox person
| name               = ಸಬೀನಾ ರಫಿ
| image              = 
| caption            = 
| other_names        = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1918|10|6}}
| birth_place        = ಗೊತುರುತ್, ಇತ್ತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ
| death_date         = {{Death date and age|df=yes|1990|6|22|1924|10|6}}
| death_place        = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| alma_mater         = 
| occupation         = ಪ್ರಬಂಧಕಾರೆರ್, ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್
| notable_works      = {{ubl|''Chavittu Nadakam - Oru Charithra Padanam''|''Marxism, Oru Thirinjunottam''|''Kaliyugam''}}
| spouse             = [[ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕಾರ ರಫಿ]]
| partner            = 
| children           = 
| parents            = {{ublist|ಜೋಸೆಪ್|ಮರಿಯಮ್ಮ}}
| awards             = [[ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಒಟ್ಟು ಕೆಲಸೊಲೆಗ್]]
| website            = 
| image_size         = 
}}

'''ಸಬೀನಾ ರಫಿ''' (೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೧೮ - ೨೨ ಜೂನ್ ೧೯೯೦) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಬಂಧಕಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್. ಅರೆನ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆಡ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿಲು, ಒಂಜಿ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ'', ಒಂಜಿ ಒಪೆರಾಟಿಕ್ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ ದ ಸುರುತ ಇತಿಹಾಸೊದ ಸಾರಾಂಸ ಉಂಡು. ಅರೆನ ಪುಸ್ತಕ, ''ಕಲಿಯುಗಂ'', ಅರೆನ ಕಂಡನಿ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಟಿಯಾದ್ ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿ, 1972ಡ್ ಅರೆಗ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ವಿವಿಧ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆಗ್ ತಿಕ್ಕುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದ್‌ದಿನವು.

== ಜೀವನ ==
ಸಬೀನಾ 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1918 ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊದ ಇತ್ತೆದ &lt;nowiki&gt;[[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]]&lt;/nowiki&gt; ಜಿಲ್ಲೆದ ಪರಿಧಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಊರು ಗೊತುರುತ್ ಡ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರಿಯಮ್ಮನ ಇಲ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;Biography on Kerala Sahitya Akademi portal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/Sebinarafigraphy.htm|title=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|date=2019-04-09|website=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|accessdate=2019-04-09}}&lt;/ref&gt; ಆರ್ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ರಡ್ಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಲೆನ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್ ಬೆನೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್. 1963ಡ್ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/PonjikkaraRafi/Html/PRafigraphy.htm|title=Sabeena Rafi|date=2019-04-10|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെ മറന്നതെങ്ങനെ ?&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/books/features/ponjikkara-rafi-malayalam-news-1.1333411|title=പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെ മറന്നതെങ്ങനെ ?|last=ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|first=കെ|website=Mathrubhumi|language=en|accessdate=2019-04-10|archivedate=10 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410083610/https://www.mathrubhumi.com/books/features/ponjikkara-rafi-malayalam-news-1.1333411}}&lt;/ref&gt; ಆಂಡ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi - Veethi profile&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.veethi.com/india-people/ponjikkara_rafi-profile-10260-25.htm|title=Ponjikkara Rafi - Veethi profile|date=2019-04-10|website=veethi.com|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೨೨, ೧೯೯೦ಡ್ ೬೫ ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್; &lt;ref name=&quot;കേട്ടിട്ടുണ്ടോ പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെന്ന്?&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/remembering-ponjikkara-rafi.html|title=കേട്ടിട്ടുണ്ടോ പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെന്ന്?|website=ManoramaOnline|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi&quot; /&gt;

== ನಡತ್‌ಬತ್ತಿನ ಸಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಸಬೀನಾ ರಫಿನ ಕೃತಿಡ್ ಐನ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಯಿನ ಕೃತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಕೃತಿಮಸ್ ಸಮ್ಮನಂಡ್'', ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;List of works&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/SebinaRafiPage.htm|title=List of works|date=2019-04-09|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-09}}&lt;/ref&gt; ''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ'', ಎರ್ನಾಕುಲಂಡ್ ಪುಟ್ಟುನ ಒಂಜಿ ಒಪೆರಾ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೬೪ಡ್ ಪ್ರಕಟಣೆ ಆತುಂಡ್, ಈ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಸುರುತ ಸಮಗ್ರ ಪುಸ್ತಕ ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Chavittunatakam: Maritime Dance Drama of Kerala&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sahapedia.org/chavittunatakam-maritime-dance-drama-of-kerala-0|title=Chavittunatakam: Maritime Dance Drama of Kerala|website=www.sahapedia.org|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದ, ಒರು ತಿರಿಂಜುನೊತ್ತಮ್'', ಅರೆನ ಕಂಡನಿನೊಟ್ಟುಗು ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ್ ಅಧ್ಯಯನ; ಈ ಪುಸ್ತಕೊಡು ''ಮದರ್'' ಆಫ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ಗೊರ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಒಂಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;Marxism Oru Thirinjunottam&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.indulekha.com/marxism-oru-thirinjunottam-study-ponjikkara-rafi-and-sebeena-rafi?author_id=|title=Marxism Oru Thirinjunottam|date=2019-04-10|website=www.indulekha.com|accessdate=2019-04-10|archivedate=10 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410085027/http://www.indulekha.com/marxism-oru-thirinjunottam-study-ponjikkara-rafi-and-sebeena-rafi%3Fauthor_id%3D}}&lt;/ref&gt; ''ಕಲಿಯುಗಂ'', ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನೊಟ್ಟು ಬರೆತಿನ ಪುಸ್ತಕ, ಒಂಜಿ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು, ಸುರುತ ವಯಸ್ಸುಡ್ದ್ ನರಮಾನ್ಯನ ನಡವಳಿಕೆದ ಅಧ್ಯಯನ. &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi - Veethi profile&quot; /&gt; ಈ ಪುಸ್ತಕೊಗು 1972ಡ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;Kerala Sahitya Akademi Award for Miscellaneous Works&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/others.htm|title=Kerala Sahitya Akademi Award for Miscellaneous Works|date=2019-04-10|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;

== ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==

* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=149182 |title=Chavittu Nadakam - Oru Charithra Padanam |date=1964 |publisher=Avanthi Publications |edition=1 |location=Kochi |language=ml}}
* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=http://103.251.43.202:8080/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=4593 |title=Christumas sammanam |date=1968 |edition=1 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Ponjikkara Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=39730&amp;query_desc=au%253A%2522Ponjikkara%2520Rafi%2522%2520and%2520au%253APonjikkara%2520Rafi |title=Kaliyugam |last2=Sebeena Rafi |date=1982 |publisher=D. C. B. Kottayam |edition=1 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Ponjikkara Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=80342&amp;query_desc=au%253A%2522Ponjikkara%2520Rafi%2522%2520and%2520au%253APonjikkara%2520Rafi |title=Marxism Oru Thirinjunottam, Emmavoosilekkula Yathrayum |last2=Sabeena Rafi |date=1991 |publisher=Bamsuri Books |edition=0 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=https://catalog.uoc.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=83015&amp;query_desc=au%252Cwrdl%253A%2520Ponjikkara%2520Rafi |title=Sukradasayude charitram |last2=Ponjikkara Rafi |date=1992 |publisher=D.C. Books |location=Kottayam}}
&lt;templatestyles src=&quot;Div col/styles.css&quot; /&gt;  

== ಉಲ್ಲೇಕ ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/SebinaRafi.htm|title=Portrait commissioned by Kerala Sahitya Akademi|date=2019-04-05|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-05}}
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NipTBVJMl7U|title=CHAVITTUNADAKAM and SEBEENA RAFI TEACHER|last=WEB ONE MEDIA|website=[[YouTube]]|date=2019-01-19|accessdate=2019-04-10}}
{{Malayalam Literature|state=collapsed}} 

[[ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್]]</text>
      <sha1>llmlddgpk27eru0bzm892pvh4fxfcwb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363688</id>
      <parentid>363687</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T07:11:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kavitha G. Kana</username>
        <id>1040</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಮಲಯಾಲಂ ಲೇಖಕೆರ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>363688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10585" sha1="hxp9syk36n85vw8duwfbwnylenkwv3x" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox person
| name               = ಸಬೀನಾ ರಫಿ
| image              = 
| caption            = 
| other_names        = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1918|10|6}}
| birth_place        = ಗೊತುರುತ್, ಇತ್ತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ
| death_date         = {{Death date and age|df=yes|1990|6|22|1924|10|6}}
| death_place        = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| alma_mater         = 
| occupation         = ಪ್ರಬಂಧಕಾರೆರ್, ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್
| notable_works      = {{ubl|''Chavittu Nadakam - Oru Charithra Padanam''|''Marxism, Oru Thirinjunottam''|''Kaliyugam''}}
| spouse             = [[ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕಾರ ರಫಿ]]
| partner            = 
| children           = 
| parents            = {{ublist|ಜೋಸೆಪ್|ಮರಿಯಮ್ಮ}}
| awards             = [[ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಒಟ್ಟು ಕೆಲಸೊಲೆಗ್]]
| website            = 
| image_size         = 
}}

'''ಸಬೀನಾ ರಫಿ''' (೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೧೮ - ೨೨ ಜೂನ್ ೧೯೯೦) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಬಂಧಕಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್. ಅರೆನ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆಡ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿಲು, ಒಂಜಿ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ'', ಒಂಜಿ ಒಪೆರಾಟಿಕ್ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ ದ ಸುರುತ ಇತಿಹಾಸೊದ ಸಾರಾಂಸ ಉಂಡು. ಅರೆನ ಪುಸ್ತಕ, ''ಕಲಿಯುಗಂ'', ಅರೆನ ಕಂಡನಿ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಟಿಯಾದ್ ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿ, 1972ಡ್ ಅರೆಗ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ವಿವಿಧ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆಗ್ ತಿಕ್ಕುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದ್‌ದಿನವು.

== ಜೀವನ ==
ಸಬೀನಾ 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1918 ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊದ ಇತ್ತೆದ &lt;nowiki&gt;[[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]]&lt;/nowiki&gt; ಜಿಲ್ಲೆದ ಪರಿಧಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಊರು ಗೊತುರುತ್ ಡ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರಿಯಮ್ಮನ ಇಲ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;Biography on Kerala Sahitya Akademi portal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/Sebinarafigraphy.htm|title=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|date=2019-04-09|website=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|accessdate=2019-04-09}}&lt;/ref&gt; ಆರ್ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ರಡ್ಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಲೆನ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್ ಬೆನೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್. 1963ಡ್ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/PonjikkaraRafi/Html/PRafigraphy.htm|title=Sabeena Rafi|date=2019-04-10|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെ മറന്നതെങ്ങനെ ?&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/books/features/ponjikkara-rafi-malayalam-news-1.1333411|title=പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെ മറന്നതെങ്ങനെ ?|last=ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|first=കെ|website=Mathrubhumi|language=en|accessdate=2019-04-10|archivedate=10 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410083610/https://www.mathrubhumi.com/books/features/ponjikkara-rafi-malayalam-news-1.1333411}}&lt;/ref&gt; ಆಂಡ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi - Veethi profile&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.veethi.com/india-people/ponjikkara_rafi-profile-10260-25.htm|title=Ponjikkara Rafi - Veethi profile|date=2019-04-10|website=veethi.com|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೨೨, ೧೯೯೦ಡ್ ೬೫ ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್; &lt;ref name=&quot;കേട്ടിട്ടുണ്ടോ പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെന്ന്?&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/remembering-ponjikkara-rafi.html|title=കേട്ടിട്ടുണ്ടോ പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെന്ന്?|website=ManoramaOnline|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi&quot; /&gt;

== ನಡತ್‌ಬತ್ತಿನ ಸಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಸಬೀನಾ ರಫಿನ ಕೃತಿಡ್ ಐನ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಯಿನ ಕೃತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಕೃತಿಮಸ್ ಸಮ್ಮನಂಡ್'', ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;List of works&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/SebinaRafiPage.htm|title=List of works|date=2019-04-09|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-09}}&lt;/ref&gt; ''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ'', ಎರ್ನಾಕುಲಂಡ್ ಪುಟ್ಟುನ ಒಂಜಿ ಒಪೆರಾ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೬೪ಡ್ ಪ್ರಕಟಣೆ ಆತುಂಡ್, ಈ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಸುರುತ ಸಮಗ್ರ ಪುಸ್ತಕ ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Chavittunatakam: Maritime Dance Drama of Kerala&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sahapedia.org/chavittunatakam-maritime-dance-drama-of-kerala-0|title=Chavittunatakam: Maritime Dance Drama of Kerala|website=www.sahapedia.org|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದ, ಒರು ತಿರಿಂಜುನೊತ್ತಮ್'', ಅರೆನ ಕಂಡನಿನೊಟ್ಟುಗು ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ್ ಅಧ್ಯಯನ; ಈ ಪುಸ್ತಕೊಡು ''ಮದರ್'' ಆಫ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ಗೊರ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಒಂಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;Marxism Oru Thirinjunottam&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.indulekha.com/marxism-oru-thirinjunottam-study-ponjikkara-rafi-and-sebeena-rafi?author_id=|title=Marxism Oru Thirinjunottam|date=2019-04-10|website=www.indulekha.com|accessdate=2019-04-10|archivedate=10 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410085027/http://www.indulekha.com/marxism-oru-thirinjunottam-study-ponjikkara-rafi-and-sebeena-rafi%3Fauthor_id%3D}}&lt;/ref&gt; ''ಕಲಿಯುಗಂ'', ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನೊಟ್ಟು ಬರೆತಿನ ಪುಸ್ತಕ, ಒಂಜಿ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು, ಸುರುತ ವಯಸ್ಸುಡ್ದ್ ನರಮಾನ್ಯನ ನಡವಳಿಕೆದ ಅಧ್ಯಯನ. &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi - Veethi profile&quot; /&gt; ಈ ಪುಸ್ತಕೊಗು 1972ಡ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;Kerala Sahitya Akademi Award for Miscellaneous Works&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/others.htm|title=Kerala Sahitya Akademi Award for Miscellaneous Works|date=2019-04-10|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;

== ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==

* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=149182 |title=Chavittu Nadakam - Oru Charithra Padanam |date=1964 |publisher=Avanthi Publications |edition=1 |location=Kochi |language=ml}}
* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=http://103.251.43.202:8080/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=4593 |title=Christumas sammanam |date=1968 |edition=1 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Ponjikkara Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=39730&amp;query_desc=au%253A%2522Ponjikkara%2520Rafi%2522%2520and%2520au%253APonjikkara%2520Rafi |title=Kaliyugam |last2=Sebeena Rafi |date=1982 |publisher=D. C. B. Kottayam |edition=1 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Ponjikkara Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=80342&amp;query_desc=au%253A%2522Ponjikkara%2520Rafi%2522%2520and%2520au%253APonjikkara%2520Rafi |title=Marxism Oru Thirinjunottam, Emmavoosilekkula Yathrayum |last2=Sabeena Rafi |date=1991 |publisher=Bamsuri Books |edition=0 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=https://catalog.uoc.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=83015&amp;query_desc=au%252Cwrdl%253A%2520Ponjikkara%2520Rafi |title=Sukradasayude charitram |last2=Ponjikkara Rafi |date=1992 |publisher=D.C. Books |location=Kottayam}}
&lt;templatestyles src=&quot;Div col/styles.css&quot; /&gt;  

== ಉಲ್ಲೇಕ ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/SebinaRafi.htm|title=Portrait commissioned by Kerala Sahitya Akademi|date=2019-04-05|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-05}}
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NipTBVJMl7U|title=CHAVITTUNADAKAM and SEBEENA RAFI TEACHER|last=WEB ONE MEDIA|website=[[YouTube]]|date=2019-01-19|accessdate=2019-04-10}}
{{Malayalam Literature|state=collapsed}} 

[[ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮಲಯಾಲಂ ಲೇಖಕೆರ್]]</text>
      <sha1>hxp9syk36n85vw8duwfbwnylenkwv3x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>363690</id>
      <parentid>363688</parentid>
      <timestamp>2026-08-01T08:01:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kavitha G. Kana</username>
        <id>1040</id>
      </contributor>
      <origin>363690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10692" sha1="gbpm2b4jfm37ytyxeq86smdhs4wmr44" xml:space="preserve">
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Infobox person
| name               = ಸಬೀನಾ ರಫಿ
| image              = 
| caption            = 
| other_names        = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1918|10|6}}
| birth_place        = ಗೊತುರುತ್, ಇತ್ತೆ [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]] ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ
| death_date         = {{Death date and age|df=yes|1990|6|22|1924|10|6}}
| death_place        = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| alma_mater         = 
| occupation         = ಪ್ರಬಂಧಕಾರೆರ್, ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್
| notable_works      = {{ubl|''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ''|''ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದ - ಒರು ತಿರಿಂಜುನೊತ್ತಮ್''|''Kaliyugam''}}
| spouse             = [[ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕಾರ ರಫಿ]]
| partner            = 
| children           = 
| parents            = {{ublist|ಜೋಸೆಪ್|ಮರಿಯಮ್ಮ}}
| awards             = [[ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಒಟ್ಟು ಕೆಲಸೊಲೆಗ್]]
| website            = 
| image_size         = 
}}

'''ಸಬೀನಾ ರಫಿ''' (೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೧೮ - ೨೨ ಜೂನ್ ೧೯೯೦) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಬಂಧಕಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್. ಅರೆನ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆಡ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿಲು, ಒಂಜಿ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಬೊಕ್ಕ ''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ'', ಒಂಜಿ ಒಪೆರಾಟಿಕ್ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ ದ ಸುರುತ ಇತಿಹಾಸೊದ ಸಾರಾಂಸ ಉಂಡು. ಅರೆನ ಪುಸ್ತಕ, ''ಕಲಿಯುಗಂ'', ಅರೆನ ಕಂಡನಿ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನೊಟ್ಟುಗು ಜಂಟಿಯಾದ್ ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿ, 1972ಡ್ ಅರೆಗ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ವಿವಿಧ ಕೃತಿಕ್‌ಲೆಗ್ ತಿಕ್ಕುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದ್‌ದಿನವು.

== ಜೀವನ ==
ಸಬೀನಾ 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1918 ಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯೊದ ಇತ್ತೆದ &lt;nowiki&gt;[[ಎರ್ನಾಕುಲಂ]]&lt;/nowiki&gt; ಜಿಲ್ಲೆದ ಪರಿಧಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಊರು ಗೊತುರುತ್ ಡ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರಿಯಮ್ಮನ ಇಲ್ಲಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;Biography on Kerala Sahitya Akademi portal&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/Sebinarafigraphy.htm|title=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|date=2019-04-09|website=Biography on Kerala Sahitya Akademi portal|accessdate=2019-04-09}}&lt;/ref&gt; ಆರ್ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ರಡ್ಡ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಲೆನ್ ಪಡೆದಿತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್ ಬೆನೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್. 1963ಡ್ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್, &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/PonjikkaraRafi/Html/PRafigraphy.htm|title=Sabeena Rafi|date=2019-04-10|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെ മറന്നതെങ്ങനെ ?&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/books/features/ponjikkara-rafi-malayalam-news-1.1333411|title=പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെ മറന്നതെങ്ങനെ ?|last=ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|first=കെ|website=Mathrubhumi|language=en|accessdate=2019-04-10|archivedate=10 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410083610/https://www.mathrubhumi.com/books/features/ponjikkara-rafi-malayalam-news-1.1333411}}&lt;/ref&gt; ಆಂಡ ದಂಪತಿಲೆಗ್ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಾಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi - Veethi profile&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.veethi.com/india-people/ponjikkara_rafi-profile-10260-25.htm|title=Ponjikkara Rafi - Veethi profile|date=2019-04-10|website=veethi.com|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೨೨, ೧೯೯೦ಡ್ ೬೫ ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೊಡು ಆರ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್; &lt;ref name=&quot;കേട്ടിട്ടുണ്ടോ പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെന്ന്?&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/remembering-ponjikkara-rafi.html|title=കേട്ടിട്ടുണ്ടോ പോഞ്ഞിക്കര റാഫിയെന്ന്?|website=ManoramaOnline|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi&quot; /&gt;

== ನಡತ್‌ಬತ್ತಿನ ಸಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು ==
ಸಬೀನಾ ರಫಿನ ಕೃತಿಡ್ ಐನ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಯಿನ ಕೃತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಕೃತಿಮಸ್ ಸಮ್ಮನಂಡ್'', ಅರೆನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;List of works&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/SebinaRafiPage.htm|title=List of works|date=2019-04-09|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-09}}&lt;/ref&gt; ''ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂ - ಒರು ಚರಿತ್ರಾ ಪದನಂ'', ಎರ್ನಾಕುಲಂಡ್ ಪುಟ್ಟುನ ಒಂಜಿ ಒಪೆರಾ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಚವಿಟ್ಟು ನಾಡಕಂನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೬೪ಡ್ ಪ್ರಕಟಣೆ ಆತುಂಡ್, ಈ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಸುರುತ ಸಮಗ್ರ ಪುಸ್ತಕ ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Chavittunatakam: Maritime Dance Drama of Kerala&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sahapedia.org/chavittunatakam-maritime-dance-drama-of-kerala-0|title=Chavittunatakam: Maritime Dance Drama of Kerala|website=www.sahapedia.org|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದ - ಒರು ತಿರಿಂಜುನೊತ್ತಮ್'', ಅರೆನ ಕಂಡನಿನೊಟ್ಟುಗು ಬರೆತಿನ ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ್ ಅಧ್ಯಯನ; ಈ ಪುಸ್ತಕೊಡು ''ಮದರ್'' ಆಫ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ಗೊರ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಒಂಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಉಂಡು. &lt;ref name=&quot;Marxism Oru Thirinjunottam&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.indulekha.com/marxism-oru-thirinjunottam-study-ponjikkara-rafi-and-sebeena-rafi?author_id=|title=Marxism Oru Thirinjunottam|date=2019-04-10|website=www.indulekha.com|accessdate=2019-04-10|archivedate=10 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410085027/http://www.indulekha.com/marxism-oru-thirinjunottam-study-ponjikkara-rafi-and-sebeena-rafi%3Fauthor_id%3D}}&lt;/ref&gt; ''ಕಲಿಯುಗಂ'', ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪೊಂನ್ಜಿಕ್ಕರ ರಫಿನೊಟ್ಟು ಬರೆತಿನ ಪುಸ್ತಕ, ಒಂಜಿ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊಡು, ಸುರುತ ವಯಸ್ಸುಡ್ದ್ ನರಮಾನ್ಯನ ನಡವಳಿಕೆದ ಅಧ್ಯಯನ. &lt;ref name=&quot;Ponjikkara Rafi - Veethi profile&quot; /&gt; ಈ ಪುಸ್ತಕೊಗು 1972ಡ್ ಕೇರಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. &lt;ref name=&quot;Kerala Sahitya Akademi Award for Miscellaneous Works&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/others.htm|title=Kerala Sahitya Akademi Award for Miscellaneous Works|date=2019-04-10|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-10}}&lt;/ref&gt;

== ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ==

* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=149182 |title=Chavittu Nadakam - Oru Charithra Padanam |date=1964 |publisher=Avanthi Publications |edition=1 |location=Kochi |language=ml}}
* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=http://103.251.43.202:8080/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=4593 |title=Christumas sammanam |date=1968 |edition=1 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Ponjikkara Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=39730&amp;query_desc=au%253A%2522Ponjikkara%2520Rafi%2522%2520and%2520au%253APonjikkara%2520Rafi |title=Kaliyugam |last2=Sebeena Rafi |date=1982 |publisher=D. C. B. Kottayam |edition=1 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Ponjikkara Rafi |url=http://122.165.117.71/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=80342&amp;query_desc=au%253A%2522Ponjikkara%2520Rafi%2522%2520and%2520au%253APonjikkara%2520Rafi |title=Marxism Oru Thirinjunottam, Emmavoosilekkula Yathrayum |last2=Sabeena Rafi |date=1991 |publisher=Bamsuri Books |edition=0 |language=ml}}
* {{Cite book |last=Sabeena Rafi |url=https://catalog.uoc.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=83015&amp;query_desc=au%252Cwrdl%253A%2520Ponjikkara%2520Rafi |title=Sukradasayude charitram |last2=Ponjikkara Rafi |date=1992 |publisher=D.C. Books |location=Kottayam}}
&lt;templatestyles src=&quot;Div col/styles.css&quot; /&gt;  

== ಉಲ್ಲೇಕ ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು ==

* {{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/PROFILES/SebinaRafi/Html/SebinaRafi.htm|title=Portrait commissioned by Kerala Sahitya Akademi|date=2019-04-05|website=Kerala Sahitya Akademi|accessdate=2019-04-05}}
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NipTBVJMl7U|title=CHAVITTUNADAKAM and SEBEENA RAFI TEACHER|last=WEB ONE MEDIA|website=[[YouTube]]|date=2019-01-19|accessdate=2019-04-10}}
{{Malayalam Literature|state=collapsed}} 

[[ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕೆರ್]]
[[ವರ್ಗೊ:ಮಲಯಾಲಂ ಲೇಖಕೆರ್]]</text>
      <sha1>gbpm2b4jfm37ytyxeq86smdhs4wmr44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವರ್ಗೊ:ಮಲಯಾಲಂ ಲೇಖಕೆರ್</title>
    <ns>14</ns>
    <id>27669</id>
    <revision>
      <id>363689</id>
      <timestamp>2026-08-01T07:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kavitha G. Kana</username>
        <id>1040</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: ಸಬೀನಾ ರಫಿ</comment>
      <origin>363689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="0rskf3qhx43btocb9sr0k2ffqytaa29" xml:space="preserve">ಸಬೀನಾ ರಫಿ</text>
      <sha1>0rskf3qhx43btocb9sr0k2ffqytaa29</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>