ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 4086 364096 213457 2026-08-07T14:28:56Z Kishore Kumar Rai 222 364096 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name       = ಕುಪ್ಪಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ | image = Kuvempu.jpg | imagesize = 200px | caption = | pseudonym = ಕುವೆಂಪು | birth_date = [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] ೨೯, ೧೯೦೪ | birth_place = ಹಿರೇಕೊಡಿಗೆ, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು,<br> [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]] | death_date = [[ನವೆಂಬರ್]] 11, 1994 | death_place = [[ಮೈಸೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | resting_place = [[ಕುಪ್ಪಳಿ]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ]] | alma_mater = [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] | spouse = ಹೇಮಾವತಿ | children = [[ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ]], <br>ಕೋಕಿಲೋದಯ ಚೈತ್ರ, ಇಂದುಕಲಾ, ತಾರಿಣಿ | relatives = ಚಿದಾನಂದ ಗೌಡ | occupation = ಕವಿ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ,<br> ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲ, ಕುಲಪತಿ | nationality = ಭಾರತೀಯ | period = 20ನೆಯ ಶತಮಾನ | genre = ಸಣ್ಣಕತೆ, ಕವಿತೆ, ಕಾದಂಬರಿ,<br> ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಆತ್ಮಕಥೆ,<br> ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಮಹಾಕಾವ್ಯ | subject = ನುಡಿ, ನಾಡೊಲವು,<br> ಪ್ರಕೃತಿ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ, ವಿಚಾರ | movement = [[ನವೋದಯ]] | debut_works = beginner's muse, ಅಮಲನ ಕಥೆ | awards = [[ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ,<br> [[ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | influences = [[ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ]], [[ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ]],<br> [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ]], [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], <br>[[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್|ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್]] ಮಿಲ್ಟನ್,<br> [[ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ತ್]], | influenced = [[ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ]],<br> [[ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ|ಜಿ. ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ]] | signature = 128px-Kuvempu_sign.jpg |website = http://www.kuvempu.com/ | footnotes = }} '''ಕುಪ್ಪಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ''' ( ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೦೪ - ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೪) [[ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರೊ|ಕನ್ನಡೊಡು]] ಸುರೂಕ್ [[ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು|ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ]] ತಿಕ್‍ನ ಕವಿ. ಇಂಬೆರೆಗ್ ಕನ್ನಡೊದ ರಡ್ಡನೆದ ''ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ'' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್. ಇಂಬೆರ್ [[ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರೊ|ಕನ್ನಡಿಗೆರೆಗ್]] ವಿಶ್ವಮಾನವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಮೂಲಕ ಕೊರ್‌ನಾರ್. ಇಂಬೆರೆನ ಸುರೂತ ಕಾವ್ಯನಾಮೊ "ಕಿಶೋರ ಚಂದ್ರವಾಣಿ". ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕುವೆಂಪು ಪನ್ಪುನ ಕಾವ್ಯನಾಮೊಡು ಬರೆಯೆರೆ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. :ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ :ಆಗು ನೀ ಅನಿಕೇತನ! :ರೂಪ ರೂಪಗಳನು ದಾಟಿ :ನಾಮ ಕೋಟಿಗಳನು ಮೀಟಿ :ಎದೆಯ ಬಿರಿಯೆ ಭಾವದೀಟಿ.... ಪನ್ಪಿ ಕಬಿತೆ ಬಾರಿ ಪುದರ್ ಪೋಯ == ಕುವೆಂಪುನ ಜೀವನ == # '''ಕುವೆಂಪು''' - ಕುಪ್ಪಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೯, ೧೯೦೪ - ನವೆಂಬರ್ ೧೧, ೧೯೯೪). # ಇಂಬೆರ್ ಮೈಸೂರ್‍‌ತ ಒಂಟಿಕೊಪ್ಪಲ್‍ಡುಪ್ಪುನ ಉದಯರವಿಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. # ಇವರ ಸಂಗತಿ ಹೇಮಾವತಿ # ಇಂಬೆರೆಗ್ ನಾಲ್ ಜನೊ ಜೋಕುಲು. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ, ಕೋಕಿಲೋದಯ ಚೈತ್ರ, ಇಂದುಕಲಾ, ತಾರಿಣಿ ಚಿದಾನಂದ ಗೌಡ == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == [[File:Used things of kuvempu.jpg|thumb|ಕುವೆಂಪು ಉಪಯೋಗಿಸಯಿನ ವಸ್ತುಲು]] # [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆದ '''ಕೊಪ್ಪ''' ತಾಲೂಕುದ ಹಿರೇಕೊಡಿಗೆಡ್ ಪುಟ್ಟ್‌ನ ಇಂಬೆರ್ ಕುಪ್ಪಳಿ([[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕು) ಬುಕ್ಕೊ [[ಮೈಸೂರು]]ಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊನು ಮಲ್ತೆರ್. # ಮೈಸೂರ್‍‌ದ 'ಮಹಾರಾಜಾ' ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಓದಿಯೆರ್ # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಪ ಕುಲಪತಿಯಾದ್ ನಿವೃತ್ತೆರಾಯೆರ್ == ಕುವೆಂಪು ಬರೆತಿನ ಬೂಕುಲು == [[File:Maharaja's College Group Photo 2.jpg|thumb|ಮಹಾರಾಜ ಕೋಲೇಜಿದ ಗುಂಪು ಪಟೊ]] # ಕಾದಂಬರಿ ## ಕಾನೂರು ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡತಿ ## ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು # [[:kn:ನಾಟಕ|ನಾಟಕೊ]] ## ಶೂದ್ರ ತಪಸ್ವಿ ## ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ## ಬೆರಲ್ಗೆ ಕೊರಳ್ ## 'ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಲಿ ಕಿಂದರ ಜೋಗಿ' ## 'ಬಲಿದಾನ' # ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ ## 'ನೆನಪಿನ ದೋಣಿ' # ಕಾವ್ಯೊ ##'ಪಾಂಚಜನ್ಯ' ## ಬಿರುಗಾಳಿ' # ಮಹಾಕಾವ್ಯೊ ## [[ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ]] # ಇತರ ಕೃತಿಕುಲು. ## ರಸೋವೈಸಾ. ## ದ್ರೌಪದಿ ಶ್ರೀಮುಡಿ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರೊಲು == [[File:Kuvempu house Kuppalli.jpg|thumb|ಕುವೆಂಪು ಇಲ್ಲಡೆ. ಇತ್ತೆ ಈ ಇಲ್ಲ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಹಾಲಯ ಆತ್‌ಂಡ್.]] # ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - (ಶ್ರೀರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ) (೧೯೫೫) # ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೫೮) # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಡ್ದ್ ಗೌರವೊ ಡಿ.ಲಿಟ್. # 'ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ' ಪುರಸ್ಕಾರೊ (೧೯೬೪) # ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ದ್ ಗೌರವ ಡಿ.ಲಿಟ್. (೧೯೬೬) # ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ) (೧೯೬೮) # ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ದ್ ಗೌರವ ಡಿ.ಲಿಟ್. (೧೯೬೯) # ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣೊ (೧೯೮೯) # ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೨) # ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೧೯೮೮) == ಕುವೆಂಪು ಬಗೆಟ್ ಬೇತೆಕುಲು ಬರೆತಿನ ಬೂಕುಲು == [[File:Kvp1.jpg|thumb|ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಕುಪ್ಪಳಿದ ಕುವೆಂಪು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರುದ ಶಿಲೆಡ್ ಬರೆತಿನ ಆರೆನ ಕವಿತೆ]] # ಮಗಳು ಕಂಡ ಕುವೆಂಪು - ಲೇ: ತಾರಿಣಿ ಚಿದಾನಂದ ಪ್ರಕಾಶಕೆರ್:ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನೊ # ಅಣ್ಣನ ನೆನಪು - ಲೇ: [[ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ|ಕೆ ಪಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ]] ಪ್ರಕಾಶಕೆರ್:ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನೊ # ಕುವೆಂಪು - ಲೇ:' ದೇಜಗೌ # ಯುಗದ ಕವಿ - ಲೇ: ಡಾ.ಕೆ.ಸಿ.ಶಿವಾರೆಡ್ಡಿ # ಹೀಗಿದ್ದರು ಕುವೆಂಪು - ಲೇ: ಪ್ರಭುಶಂಕರ್ # ಕುವೆಂಪು - ಲೇ: ಎಸ್.ವಿ.ಪರಮೇಶ್ವರಭಟ್ರ್ # ಶ್ರೀ ಕುವೆಂಪು ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನ - ಲೇ: ಎಸ್.ವೃಷಭೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ # ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು - ಲೇ: ಎಸ್.ವೃಷಭೇಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ # ಕುವೆಂಪು ಕಾವ್ಯಯಾನ - ಲೇ: ಬಿ.ಆರ್. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ == ಸಿನೆಮೊ, ದಾರಾವಾಹಿಲು ಆಯಿನ ಕುವೆಂಪುನ ಬೂಕುಲು == [[File:Kuvempu institute for kannada studies.jpeg|thumb|ಕುವೆಂಪು ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ]] # "ಬೆರಳ್ ಗೆ ಕೊರಳ್" ನಾಟಕೊ ಸಿನೆಮೊ ಆತ್‍ಂಡ್ # "ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡಿತಿ" ಕಾದಂಬರಿ ಸಿನೆಮೊ ಆತ್‍ಂಡ್ # "ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು" ಕಾದಂಬರಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆತ್‍ಂಡ್ # "ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು" ೯ ಗಂಟೆದ ನಾಟಕಾದ್ ಮೈಸೂರ್‍ದ ರಂಗಾಯಣೊಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಂಗಳೂರುದ ಕಲಾಗ್ರಾಮೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನೊ ಆತ್‍ಂಡ್ == ಸಂಬಂಧಿಸಯಿನ ಬೇತೆ ಇವರೊಲು == [[File:Kuvempu House Mysuru.jpg|thumb|ಕುವೆಂಪೆರೆನ ಮೈಸೂರ್‍ದ ಇಲ್ಲ್]] # ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊ - ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆದ ಶಂಕರಘಟ್ಟ ಪನ್ಪುನ ಊರುಡು ಕುವೆಂಪು ಪುದರ್‍ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ. # ಕೆ.ಪಿ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ - ಕುವೆಂಪೆರೆನ ಮಗೆ. ಆರ್‍ಲಾ ಸಾಹಿತಿ. # ತಾರಿಣಿ ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿ - ಕುವೆಂಪೆರೆನ ಮಗಳ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರ್ಮಾಯೆ. == ಬೇತೆ ಸಂಪರ್ಕೊ == # [https://web.archive.org/web/20100513103807/http://kuvempu.com/ ಕುವೆಂಪು ಅಕುಲೆನ ವೆಬ್‍ಸೈಟ್(ಉದಯರವಿ ಪ್ರಕಾಶನ)] # [http://shimoga.nic.in/kuvempu.htm NIC ಪುಟೊಟ್ ಕುವೆಂಪು] # [http://www.vicharamantapa.net/ ವಿಚಾರಮಂಟಪ.ನೆಟ್] - ಕುವೆಂಪೆರೆನ ಕೆಲವು ಲೇಖನೊಲು. # ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಡಾ. ಕುವೆಂಪು ಆರೆನ ಬಗೆಟ್ ಬೇತೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗ್ [https://web.archive.org/web/20150515063732/http://kannadaratna.com/achievers/kuvempu.html ಮುಲ್ಪ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಲ್ಪುಲೆ] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಜ್ಞಾನ ಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆತಿನಕುಲು}} {{ಕನ್ನಡದ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿಕುಲು}} {{commonscat|Kuvempu}} [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು/ಕವಿಕುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಜ್ಞಾನಪೀಠೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಕವಿ]] [[ವರ್ಗೊ:ಕನ್ನಡ ಕವಿ]] 8ois7gs5a8rswn24brrz4w3makfsrmk 0 4093 364105 321841 2026-08-07T14:42:51Z Kishore Kumar Rai 222 364105 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಕೆ ಎನ್ ಟೈಲರ್ | image = File:ಕೆ ಎನ್ ಟೈಲರ್ 2.jpg | birth_name = | birth_date = | birth_place = | birth_place = ಕಡಂದಲೆ, [[ಕುಡ್ಲ]] | death_date = {{Death date|2025|03|18}} | death_place = [[ಕುಡ್ಲ]] | othername = | occupation = ನಟೆ, ನಿರ್ದೇಶಕೆ | years_active = | spouse = ಜಯಂತಿ | son = }} '''ಕಡಂದಲೆ ನಾರಾಯಣ ಟೈಲರ್''' [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್‍]]ದ ರಂಗಭೂಮಿದ ಮಲ್ಲ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಜನಮಾನ್ಯೆರೆಗ್ ಇಂಬೆರ್ ಕೆ. ಎನ್. ಟೈಲರ್ಂದೆ ಗೊಂತು. == ಪರಿಚಯೊ == #ಕೆ ಎನ್ ಟೈಲರ್ [[ಕುಡ್ಲ]]ದ ಕಡಂದಲೆಡ್ ೧೯೩೮ಡ್ ಪುಟ್‍ದೆರ್. #ಅರೆನ ಬುಡೆದಿನ ಪುದರ್ ಜಯಂತಿ. ಇಂಬೆರೆಗ್ ೫ ಜನ ಜೋಕುಲು. ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮಮತ, ಪೂರ್ಣಿಮ ಬುಕ್ಕೊೊ ಆಶಾಂದ್ ನಾಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು. ಒರಿ ಮಗೆ ಗಣೇಶ್. #೧೮ನೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ದಾನಿ ಬುಧವಾರ ಕಾಂಡೆ ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್ ಕುಡ್ಲದ ಕರಂಗಲಪಾಡಿದ ಖಾಸಗಿ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಮ್‌‍ಡ್ ಅಂಗಾಂಗೊ ವೈಫಲ್ಯೊಡು ತೀರ್‌ಯೆರ್. ಆರೆಗ್ ಅಪಗ 77 ವರ್ಸೊ ಪ್ರಾಯೊ. == ವೃತ್ತಿ == # ಇಂಬೆರ್ ವೃತ್ತಿಡ್ ಟೈಲರ್. ೧೧ನೆ ವರ್ಸೊ ಕಡಂದಲೆಡ್ದ್ ಬಂಜಿದ ಪಾಡ್‍ಗಾತ್ರೊ ಟೈಲರಾದ್ ಇತ್ತದೆ ರಥಬೀದಿಡ್ ಟೈಲರ್ ಬೇಲೆಗ್ ಸೇರಿಯೆರ್. [[File:ಕೆ ಎನ್ ಟೈಲರ್ 1.jpg|thumb|upright=1.25|ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್‌‍]] == ಪ್ರವೃತ್ತಿ == === ನಾಟಕೊ === # ೧೯೫೮ಡ್ ಗಣೇಶ್ [[ತುಳು ನಾಟಕೊಲು|ನಾಟಕೊ]] ಸಭಾಂದ್ ಪನ್ಪಿ ಸಂಘಟನೆನ್ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್. ಗಣೇಶ ನಾಟಕ ಸಭಾ ತಂಡೊ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಕರಿನ 50 ವರ್ಸೊದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಕಲಾ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಕೆ.ಎನ್. ಟೈಲರ್‌ಗ್ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್. # ಆರ್ ಸುರೂಕು ಗೊಬ್ಬುನ ನಾಟಕೊ '''ಕಂಡನಿ ಅರುವತ್ತನ ಕೋಲೊ''' # ತಮ್ಮಲೆ ಅರ್ವತ್ತನ ಕೋಲ, ಏರ್ ಮಲ್ತಿನ ತಪ್ಪು, ಕಂಡನಿ ಬೊಡೆದಿ, ಏರೆನ್ಲಾ ನಂಬೊಡ್ಚಿ, ಯಾನ್ ಸನ್ಯಾಸಿ ಆಪೆ, ದಾಮುನ ಮದ್ಮೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮೇನಕಾ ಸೇರಿನಂಚ 20ಡ್ದ್‍ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ನಾಟಕೊ ರಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶನೊ, ನಟನೆ, ದೇಸೊ ವಿದೇಸೊ ಪ್ರದರ್ಶನೊ ಮಾಲ್ತಿನಾರ್ ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್. === ಸಿನೆಮೊ === [[File:ಕೆ ಎನ್ ಟೈಲರ್ 4.jpg|thumb|ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್‌‍]] # ಸುರುತ ಸಿನೆಮೊ '''ದಾರೆದ ಬುಡೆದಿ'''. ಈ [[ತುಳು ಸಿನೆಮಾ|ಸಿನೆಮೊ]]ಗು ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದ ನಟನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. # '''ಎನ್ನ ತಂಗಡಿ''' ಆರ್ ಗಬ್ಬುದ್‍ನ ನಾನೊಂಜಿ ಸಿನೆಮೊ. ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಿನೆಮೊಲುಲಾ ಕುಡ್ಲದ ರೂಪವಾಣಿ ಟಾಕೀಸ್‍ಡ್ ಮಸ್ತ್ ದಿನೊ ನಡತ್ಂಡ್. # 'ಕಾಸ್‍ದಾಯೇ ಕಂಡನಿ' ಸಿನೆಮೊದ ಮೂಲಕೊ ನಟಿ ಜಯಮಾಲಾ ಎಂಬೆರೆನ್ ಚಿತ್ರರಂಗೊಗು ಪರಿಚಯಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/tulu-film-director-k-n-tailor-no-more/articleshow/46606076.cms |title=ತುಳು ಚಿತ್ರನಟ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದ ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್ ಇನ್ನಿಲ್ಲ |accessdate=2025-12-06 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> # ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ರಂಗೊದ ಮೇರು ನಟೆರಾಯಿನ ಕಲ್ಪನಾ, ಆರೂರು ಪಟ್ಟಾಭಿ, ಗೀತಪ್ರಿಯ, ಲೀಲಾವತಿ, ರತ್ನಮಾಲಾ, ಸರೋಜಿನಿ ಶೆಟ್ಟಿ, ಜಯಶೀಲ, ಬಿ.ವಿ. ರಾಧಾ, ಸುಮಿತ್ರಾ, ಮಮತಾ ಶೆಣೈ, ತಾರಾ, ಸದಾಶಿವ ಸಾಲ್ಯಾನ್, ರೋಹಿದಾಸ್ ಕದ್ರಿ, ರಾಘವ್ ಉಳ್ಳಾಲ್, ಜೆ.ರವೀಂದ್ರ, ಸೀತಾರಾಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಮೆಕ್ಲೆನ್ ತುಳು ಚಿತ್ರೊಗ್‍ಳೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುನಂಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ಪೆರ್ಮೆ ಕೆ.ಎನ್. ಟೈಲರ್‌ಗ್ ಸಂದುಂಡು. # ಕೆ. ಎನ್. ಟೈಲರ್ ೧೦ ಸಿನೆಮೊಗು ನಿರ್ದೇಶನೊ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>http://beta1kn.eenaduindia.com/DakshinaKannada/DakshinaKannadaDistrict/ಒ2015/03/18134510/Actor-KN-Taylor-passes-away.vpf{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ದಾರೆದ ಬುಡೆದಿ, ಪಗೆತ ಪುಗೆ, ಬಿಸತ್ತಿ ಬಾಬು, ಯಾನ್ ಸನ್ಯಾಸಿ ಆಪೆ, ಕಾಸ್‌ದಾಯೆ ಕಂಡನಿ, ಏರ್ ಮಲ್ತಿನ ತಪ್ಪು, ಭಾಗ್ಯವಂತೆದಿ, ಸಾವಿರೋಡೊರ್ತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ, ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ ಇಂಚ ಕೆ.ಎನ್. ಟೈಲರ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಯಿನ, ನಿರ್ಮಿಸಯಿನ ಸಿನೆಮೊಲುಗಳು. # ತುಳು ಚಿತ್ರರಂಗೊದ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಪನ್ಪಿ ಖ್ಯಾತಿಗ್ ಪಾತ್ರೆರಾಯಿನ ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್, ೧೦ ತುಳು ಸಿನೆಮೊಡು ನಾಯಕೆರಾತೆರ್. ಸ್ವತ ಡಾ. ರಾಜ್‍ ಕುಮಾರ್ ಇಂಬೆರೆನ ತುಳು ಸಿನೆಮೊದ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ಂದ್ ಲೆತ್ತೆರ್ಂದ್ ಪನ್ಪಪುನವು ಇಂಬೆರೆನ ಪೆರ್ಮೆದ ಸಂಗತಿ.<ref>{{Cite web |url=https://www.udayavani.com/kannada/news/%25E0%25B2%25AE%25E0%25B2%2582%25E0%25B2%2597%25E0%25B2%25B3%25E0%25B3%2582%25E0%25B2%25B0%25E0%25B3%2581/45029/%25E0%25B2%25A4%25E0%25B3%2581%25E0%25B2%25B3%25E0%25B3%2581-%25E0%25B2%259A%25E0%25B2%25BF%25E0%25B2%25A4%25E0%25B3%258D%25E0%25B2%25B0%25E0%25B2%25B0%25E0%25B2%2582%25E0%25B2%2597%25E0%25B2%25A6-%25E0%25B2%25B0%25E0%25B2%25BE%25E0%25B2%259C%25E0%25B3%258D%25E2%2580%258C%25E0%25B2%2595%25E0%25B3%2581%25E0%25B2%25AE%25E0%25B2%25BE%25E0%25B2%25B0%25E0%25B3%258D%25E2%2580%258C-%25E0%25B2%2595%25E0%25B3%2586%25E0%25B2%258E%25E0%25B2%25A8%25E0%25B3%258D%25E2%2580%258C-%25E0%25B2%259F%25E0%25B3%2588%25E0%25B2%25B2%25E0%25B2%25B0%25E0%25B3%258D%25E2%2580%258C-%25E0%25B2%2587%25E0%25B2%25A8%25E0%25B3%258D%25E0%25B2%25A8%25E0%25B2%25BF%25E0%25B2%25B2%25E0%25B3%258D%25E0%25B2%25B2 |title=Welcome to Udayavani |accessdate=2025-12-06 |website=www.udayavani.com}}</ref> # 1970ಡ್ದ್ ಇಂಚಿಗ್ ಆರ್ ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿಡ್ ಸಕ್ರಿಯೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಮಂಗಳೂರ್‌ದ ನೆಹರು ಮೈದಾನೊಡು ನಡತಿನ ಸುರುತ ತುಳು ಸಿನೆಮೊದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ,ಬುಕ್ಕೊ ಫೋರಂ ಫಿಝಾ ಮಾಲ್‌‌ಡ್ ನಡತಿನ ತುಳು ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊದ ಲೇಸ್‍ಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆತೆರ್.<ref>{{Cite news |url=http://www.kannadaprabha.com/district-news/tulu-cinema-artiste-kn-tailor-passes-away/248264.html |title=Tulu cinema artiste K.N. Tailor passes away {{!}} ತುಳು ಚಿತ್ರನಟ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದ ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್ ವಿಧಿವಶ {{!}} Kannadaprabha.com |work=kannadaprabha.com |access-date=2025-12-06 |archive-date=2015-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150806012806/http://www.kannadaprabha.com/district-news/tulu-cinema-artiste-kn-tailor-passes-away/248264.html |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿದ ಮಾನಾದಿಗೆ == # ಕೆ.ಎನ್.ಟೈಲರ್‌‍ಗ್ 1989ಡ್ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. # 1994ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬತ್ತಂಡ್. # 1998ಡ್ [[ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. # 2000ಡ್ ಸಂದೇಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ನಾಟಕ ಕಲಾವಿದೆ]] 0z65o58rc1n71fd5lu5n50sta0fexua 0 4487 364093 281715 2026-08-07T14:24:53Z Kishore Kumar Rai 222 364093 wikitext text/x-wiki '''ಪೆರಂಪಳ್ಳಿ''' ಉಂದು [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ನ ಊರು. ಈ ನಾಡ್ಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡಿನ ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಅವು ಪಂಡ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತಾಂಗೋಡು ಸುಬ್ರಮ್ಮಣ್ಯ [[ದೇವಸ್ಥಾನ]] ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ ದೇವೆರನ ದೇವಸ್ಥಾನಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡ್ [[ಟ್ರೂ ಜೀಸಸ್ ಚರ್ಚ್|ಚರ್ಚ್]]‍ಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲಾ ಉಂಡು. ಸುವರ್ಣ ತುದೆತ ಬದಿಟ್ ಈ ಊರು ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡ್ ಕ್ರಷಿ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಜನಕುಲ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮುಲ್ಪ 'ಯುವಕ ಮಂಡಲ' ಪನ್ಪಿನ ಸಂಘಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಸಂಘದಗುಲು ಜೋಕ್ಲೆನ ಅಭಿರುಚಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಕರಾಟೆ ತರಭೇತಿನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಯೋಜನೆನ್ ಕೈಗೊಳ್ಳುದೆರ್. ಈ ಊರುಡು ತಾರೈದ ಮರ ಬುಕ್ಕೊ ಬಜ್ಜಯಿದ ಮರತ ತೋಟಲು ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] iyuvcgmcs6va7lo6se14edqa07ex2ba 0 8176 364086 350063 2026-08-07T14:08:17Z Kishore Kumar Rai 222 364086 wikitext text/x-wiki [[File:Starr 070111-3154 Calotropis gigantea.jpg|thumb|ಎಕ್ಕಮಲೆ]] [[File:Starr 010309-0517 Calotropis gigantea.jpg|thumb|ಬೊಲ್ದು ಎಕ್ಕ]] '''ಎಕ್ಕ''' ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‌ದ ದಯಿ. ಎಕ್ಕದ ದಯಿನ್ ಅರ್ಕ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೇವರೇಖಾ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಎಕ್ಕದ ದಯಿ ಇತ್ತಿನಲ್ಪ [[ಅಂತರ್ಜಲ]] ಉಪ್ಪುಂಡು ಅಂಚಿನಲ್ಪ ಗುವೆಲ್ ತೊಡ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ ನೀರ್ ತಿಕ್ಕುಂಡುಗೆ ಅವು ಇಲ್ಲ್ ಕಟ್ಯೆರೆ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನ ಜಾಗಂದ್‌ಲ ಪನ್ಪೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಂಬಿಕೆಲ ಅಂದ್. ಬೊಲ್ದು ಎಕ್ಕದ ದಯಿನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ [[ಗಣಪತಿ]]ನ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ಸೂರ್ಯ]] ದೇವೆರೆನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಫಲ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪನ್ಪಿನವು ಅನಾದಿಕಾಲೊಡ್ದು ಬತ್ತಿನ ನಂಬಿಕೆ. ಎಕ್ಕದ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೇವೆರೆ ಕೋಣೆದ ಬಾಕಿಲ್‌ಗ್ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರುದ ಬಾಕಿಲ್‌ಗ್ ತೋರಣ ಕಟ್ಟ್ಂಡ ವಾಸ್ತು ದೋಷ ಪರಿಹಾರ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ. == ನಂಬಿಕೆ == ಭಾರತೊದ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಕುಲು ಎಕ್ಕದ ದಯಿನ್ ಇಲ್ಲ್‌ದಲ್ಪ ಬಲತ ಮೈಟ್ ನಡ್‌ದ್ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಲ್ಲಡ್ ಋಣಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ನಾಶವಾದ್ ಧನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುಂಡು. ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಣೆ ಆದ್, ಮಾಟ, ಮಂತ್ರ, ಭೂತ, ಪಿಶಾಚಿ, ದೆವ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ಪೀಡೆ ಪನ್ಪಿ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಲು ದೂರ ಆಪುಂಡು. ಬೊಲ್ದು ಎಕ್ಕದ ಬೇರ್‌ಡ್ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಗಣಪತಿನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗುಡು ದೀದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ಞಾನ ವೃದ್ಧಿ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿವು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಕುಲೆಡ್ದಿಂಚಿ ಬತ್ತಿನ ನಂಬಿಕೆ. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಎಕ್ಕದ ಬೇರ್‌ಡ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್ ಗಣಪತಿನ ರೂಪ ಮೂಡ್‌ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಉಂದು ತಿಕ್ಕುನೆ ಅಪರೂಪ ಆಂಡಲ ತಿಕ್ಕುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ೧೧ ವರ್ಷೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಗಣಪತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ಬೇರ್‌ಡ್ ಮೂಡುವೆರ್ ಅಂಚಿನ ಬೇರ್‌ಲೆನ್ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯವಹಾರ ಜಾಗೊಡು ದೀವೊಂಡ ಎಡ್ಡೆ. ಎಕ್ಕದ ದಯಿತ ಅಧಿಪತಿ ರವಿ(ಸೂರ್ಯ)ಗ್ರಹ. ರವಿಗ್ರಹದ ದೋಷ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಎಕ್ಕದ ಇರ್‌ಡ್ಡ್ ರವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೊಡು. ಬೊಲ್ದು ಎಕ್ಕದ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಂಗಳವಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಶನಿವಾರ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶನಿದೇವೆರೆಗ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಶನಿದೋಷ ನಿವಾರಣೆಯಾಪುಂಡು. ಆಂಜನೇಯನ ಅನುಗ್ರಹ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ಶಿವದೇವೆರೆಗ್‌ಲ ಎಕ್ಕದ ಪೂ ಇಷ್ಟ [[ಪಾರ್ವತಿ]] ದೇವಿ ಎಕ್ಕದ ಪೂ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಶಿವದೇವೆರೆನ್ ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯಾದ್ ಪಡೆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುರಾಣಕಥೆ. == ದಯಿತ ಪುಟ್ಟುದ ಕಥೆ == ಸಮುದ್ರಮಥನ ಕಾಲೊಡು ವಿಷವು ಉದ್ಭವ ಆಪುಂಡು. ಅವೆನ್ ಶಿವದೇವೆರ್ ಪರ್ನಗ ಚೂರು ವಿಷ [[ಕಡಲ್‍|ಸಾಗರ]] ಸೇರುಂಡು. ಕ್ಷೀರಸಾಗರ ವಿಷವಾದ್ ಅಯಿಟ್ ಇತ್ತಿನ್ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಲು ಮಾತ ಸಯಿಪೊ. ಉಂದೆನ್ ತೂಯಿನ ದೇವತೆಲು ಸಂಕಷ್ಟ ಪರಿಹಾರೊಗು ಗಣಪತಿನ್ ಸುಗಿಪುವೆರ್. ಕೂಡ್ಲೆ ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರೊಡು ಸುಂಟರಗಾಳಿ ಬೀಜಿದ್ ವಿಷೊನು ಮಾತ ನುರೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆ ನುರೆನ್ ಸಮುದ್ರದ ಬರಿಕ್ ನೂಕ್ಂಡ್. ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಬೊಲ್ದು ಪೂತ ಎಕ್ಕದ ದಯಿ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಬಳತ್ಂಡ್. ಅರ್ಕಗಣಪತಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ್, ‘ಎಕ್ಕದ ದಯಿಟ್ ಯಾನ್ ನೆಲೆಯಾದಿಪ್ಪುವೆ ಏರ್ ಎಕ್ಕದ ಪೂಡ್ದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರೊ ಅಕುಲೆನ ಮನೋಭೀಷ್ಟ ನೆರವೇರುಂಡು ಪಂದ್ ಮಾಯವಾಪೆರ್, ಈ ಕಥೆಟ್ ಪಂಡಿಲೆಕ್ಕ ಎಕ್ಕದ ದಯಿ ವಿಷದ ಗುಣೊಕುಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌‌ದ್ ಉಂಡು. ಎಕ್ಕದ ದಯಿನ್ ಉಪವಿಷದ ಗುಂಪುಗ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊಡ್ದು ಎಕ್ಕದ ದಯಿ ವಿಷನಾಶಿನಿಯಾವಡ್’ ಪಂದ್ ಗಣಪತಿದೇವೆರೆ ವರ ಕೊರ್ದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಸೂರ್ಯಗ್, ಗಣಪತಿಗ್ ಎಕ್ಕದ ದಯಿಕ್ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಉಂಡು. == ದಯಿತ ಪೊಲಬು == ಎಕ್ಕಮಲೆತ ದಯಿನ್' ಕೆಲವು ಊರುಡು ಪೂಜನೀಯ ಭಾವನೆಡ್ ತೂಪೆರ್. ರಥಸಪ್ತಮಿದಾನಿ ಇರೆಕುಲೆನ್ ತರೆತ ಮಿತ್ತ್ ದೀದ್ ಮೀಪುನ ಪದ್ದತಿ ಉಂಡು. ತೈತ್ತರೀಯ ಸಂಹಿತೆಡ್ ಎಕ್ಕದ ದಯಿಟ್ ಉಷ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ತೀಕ್ಶ್ಣ ಗುಣ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್ ಅಂಚನೆ ಶೌನಕೇಯ ಸಂಹಿತೆಡ್ 'ಅರ್ಕಮಣಿ' 'ವಾಜೀಕರಣ,' (ಸಂತಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಂವರ್ಧನೆ) ದಂಚ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡುಂದು ಪನ್ತೆರ್. ಎಕ್ಕಮಲೆತ ದಯಿ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ದ್ ಎಗ್ಗೆ ಬುಡ್ದು ಪುದೆಲ್‌ದ ಲೆಕ್ಕ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಕಿನ್ಯ ಮರವಾದ್ ಬಳಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಲ ಉಂಡು. ಯಿತ ಮಾತ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಕಿನ್ಯ ರೋಮದಂಚ ಉಪ್ಪುಂಡು. ದಂಡ್, ಇರೆ, ಬುಕ್ಕೊ ಪೂತ ತೊಟ್ಟುದುಲಯಿಡ್, ಬೊಲ್ದು ಪೇರ್‌ದಂಚಿನ ರಸ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಗೆಲ್ಲ್‌ದ ಕೊಡಿಟ್ ಇರೆಕುಲೆನ ನಡುಟು ಗೊಂಚಲಾದ್ ಬೊಲ್ದು ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಒಂದೇ ಪೂತ ತೊಟ್ಟುದ ಮಿತ್ತ್ ಜೋಡಿಕಾಯಿಲುಪ್ಪುಂಡು. ಬಿತ್ತ್‌ದ ಕೊಡಿಟ್ ರೇಷ್ಮೆದಂಚಿನ ರೋಮ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಗಾಳಿದ ಸಹಾಯೊಡು `ಬೀಜಪ್ರಸಾರ,ಆದ್ ದಯಿ ಕೊಡಿಪುಂಡು.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://kannada.thenewsism.com/benefits-of-calotropis-gigantea-tree/ |access-date=2019-09-05 |archive-date=2019-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190905100953/http://kannada.thenewsism.com/benefits-of-calotropis-gigantea-tree/ |url-status=dead }}</ref> ಎಕ್ಕದ ದಯಿ ಸಾಮನ್ಯವಾದ್ ಪಡ್ಲ್ ಇತ್ತಿನ ನೀರ್ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೆಡ್‌ಲ ಬದುಕುಂಡು.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Calotropis+procera |access-date=2019-09-06 |archive-date=2020-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814054844/http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Calotropis+procera |dead-url=yes }}</ref> == ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ == * ವೈಜ್ಞಾನಿಕ :ಕಲ್ಟ್ರೋಪಿಸ್ ಜಿಜಿಂಟ * [[ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ|ಸಂಸ್ಕೃತ]]:ಅರ್ಕ, ಮಂದಾರ * [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಾತೆರೊ|ಇಂಗ್ಲಿಸ್]]:ಮಿಲ್ಕ್ ವೀಡ್,ಕ್ರೌನ್ ಪ್ಲವರ್ * [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ]]: ಮದಾರ್, ಆಕ್ * ಮರಾಠಿ: ರೂಯೀ * ಗು: ಅಕಾಡೋ * ಮಲಯಾಳಂ:ಯೆರಿಕ್ಕು * [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]: ಜಿಲ್ಲೇಡು * [[ತಮಿಳ್ ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]]: ಏರ್ಕ, ಯೆರುಕ್ಕು == ವಿದೊಕುಲು == * ಬೊಲ್ದು ಪೂ ಆಪಿನ ಎಕ್ಕ' * ತಿಳಿನೇರಳೆ ಪೂ ಆಪಿನ ಎಕ್ಕ ('ಕರಿ ಎಕ್ಕ')ಮರ್ದ್‌ದ ಗುಣ ರಡ್ಡೆಟ್‍ಲಾ ಉಪ್ಪುಂಡು<ref>http://www.myacharya.net/wite-ekkada-gidada-mahatva/{{Dead link|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಉಪಯೋಗದ ಭಾಗೊಲು == ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಎಕ್ಕದ ದಯಿತ ಮಾತ ಭಾಗೊಲ ಉಪಯೋಗ ಇತ್ತಿನಂಚಿನವೆ. ದಯಿತ್ ಬೇರ್, ಬೇರ್‌ದ ಚೋಲಿ, ಇರೆ, ದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪಿನ ಪೇರ್‌ ಬುಕ್ಕೊ ಪೂಕುಲು ಮಾತಲ ಮರ್ದ್‌ಗ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು == ಮರ್ದ್ ಆದ್ ಉಪಯೋಗ == * ಕೆಬಿ ಬೇನೆ ಆಯಿನಪಗ ಎಕ್ಕದ ಐನ್ ಇರೆನ್ ಕೊನತ್ತ್ ದ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್‍ಡ್ ಬೆಚ್ಚ ಮಲ್ತಿನ ಕರ್ಬನ್ ಆ ಇರೆಕುಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ದೀದ್ ಆಯಿಟ್ಟ್ ಬರ್ಪುನ ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್ ನ್ ಕೆಬಿಕ್ಕ್ ಬುಡ್ಂಡ ಕೆಬಿ ಬೇನೆ ಕಮ್ಮಿ. ಅಪುಂಡು<ref>{{Cite web|url=https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-797/calotropis|title=CALOTROPIS: Overview, Uses, Side Effects, Precautions, Interactions, Dosing and Reviews|website=www.webmd.com}}</ref> * ಜ್ವರ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಕ್ಕದ ಬೇರ್‌ನ್‍ [[ಲಿಂಬೆಪುಳಿ|ಲಿಂಬೆ]] ರಸೊಟು ಅರೆತ್‌ದ್ ಪರ್ಂಡ [[ಜರೊ|ಜ್ವರ]] ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು. * ಕೊಂಬಚೇಳ್ ತುಚ್ಚಿಂಡ ಎಕ್ಕದ ಬೇರ್‌ನ್ ಚೌಲಿ ನೀರ್‌ಡ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ಪರೊಡು. * ಕಫತ ತೆಮ್ಮ ಇಪ್ಪುನಗ,ಎಕ್ಕದ ಬೇರಿ್‌ದ ಚೋಲಿನ್ ನಿರೆಲ್‌ಡ್ ಲುಂಗಾದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀವೊಂದು ೫ ಚಿಟಿಕೆದಾತೆನ್ ತಿಗೆತ ನೈಯಿಟ್ ಬೆರೆಸದ್ ದಿನೊಕು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ದೆತೊನೊಡು. * ಕಾರ್‌ಗ್ ಮುಳ್ಳು ಕಂತ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ ಆ ಮುಳ್ಳುನು ಮೆಲ್ಲ ದೆತ್ತ್‌ದ ಬುಕ್ಕೊ ಎಕ್ಕಮಲೆತ ಪೇರ್‌ನ್ ಆ ಜಾಗೊಗು ಪಾಡ್ಂಡ ಮುಳ್ಳುದ ನಂಜಿನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. * [[ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ|'ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ']] ಇತ್ತಿನಕುಲು ಎಕ್ಕದ ಪೇರ್‌ಗ್ [[ಮಂಜೊಲ್|ಮಂಜಲ್]] ಬೆರೆಸದ್ ಪೂಜಿಂಡ ಬೇಗ ಗುಣವಾಪುಂಡು. * ಎಕ್ಕದ ದಂಡ್‌ಡ್ ಕೂಲಿ ದೆಕ್ಕ್ಂಡ ಕೂಲಿ ಬೇನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. * ಪಟಿಕೆದ ತೊಂದರೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಕ್ಕದ ಇರೆನ್ ಲುಂಗಾದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀವೊಂದು ೧೦ ಗ್ರಾಂ ದಾತೆನ್ ಬೆಚ್ಚನೀರ್‌ಡ್ ಬೆರೆಸದ್ ಪರ್ಂಡ ಪಟಿಕೆ ಸಲಿಸಾದ್ ಪೋಪುಂಡು. * 'ಅಜೀರ್ಣ' ದ ತೊಂದರೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಕ್ಕದ ಬೇರ್‌ದ ಭಸ್ಮೊನು ಯೇಪೊಲ ಕಾಂಡೆ ಬುಕ್ಕೊ ರಾತ್ರೆ ತಿಗೆತ ನೈಯಿಟ್ ಬೆರೆಸದ್ ತಿನೊಡು. ಅತ್ತ್ಂಡ ಎಕ್ಕದ ೧೦ ಪೂಕು ಒಂಜಿ ಚಿಟಿಕೆ ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸದ್ ತಿನೊಡು * ಪೊಂಜೊಲೆನ ಪಿದಯಿದ ಕುದಿ ಸರಿಯಾದ್ ಇತ್ತಿಜ್ಜಿಂದಾಂಡ ಎಕ್ಕದ ಪೂ ಬುಕ್ಕೊ [[ಬೆಲ್ಲ]] ಅರೆತ್‌ದ್ ಮಾತ್ರೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದಿನೊಕು ೩-೪ ಮಾತ್ರೆ ತಿಂದ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ. * [[ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನಿ|ಬೊಲ್ದು ಪೋಪಿನ]] ತೊಂದರೆ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಎಕ್ಕದ ಪೂ ಲುಂಗಾದ್ ಪೊಡಿಮಲ್ತ್ ದೀವೊಂದು ಒಂಜಿ ಚಿಟಿಕೆ ಪೊಡಿನ್ ತಿಗೆತ ನೈಯಿ ಸೇರ್ಸಾದ್ ೧೫ ದಿನೊಮುಟ್ಟ ತಿನೊಡು. * ಪುರಿಕಜ್ಜಿ, ಬಾಪು, ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೊಗು ಎಕ್ಕದ ಪೇರ್ ಪೂಜಿಂಡ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. == ಬೊಲ್ದು ಪಾಂಡು (ತೊನ್ನು)ಇತ್ತ್ಂಡ == ಬುಲೆತ್ ಮಂಜಲ್ದ ಕೊಂಬು ಬುಕ್ಕೊ್ ಬುಲೆತ್ ಎಕ್ಕದ ಬೇರ್‌ನ್ ಚೌಲಿ ನೀರ್ಡ್ ಅರೆತ್‌ದ್ ತೊನ್ನು ಇತ್ತಿನ ಶರೀರೊದ ಚೂರು ಭಾಗೊಗು ಸುರುಕು ಪೂಜಿದ್ ತೂವೊಡು ಗುಣ ಇತ್ತ್ಂಡ ಮಾತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗೊನು ಮಲ್ಪೊಲಿ. == ಬೇತೆ ಉಪಯೋಗೊಲು == * ಪೂ ಪೂಜೆ, ಹೋಮದ ಸಮಯೊಡು ಗಲಸುವೆರ್<ref>https://web.archive.org/web/20190910003153/http://www.aralikatte.com/2018/09/13/bili-yakada-gida-imp</ref> * ಇರೆ ಚಿಟ್ಟೆದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‍ಡ್ * ಇರೆ ರೇಶ್ಮೆದ ಪುರಿಕುಲೆನ ಬುಲೆಚಿಲ್‍ದಪಗ * ಇರೆ ಆಯುರ್ವೇದ ಮರ್ದ್‌ಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಪಗ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ]] [[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ]] rs5dj8ukeqn41afhm4tu1g5ypqmz0cn 0 8840 364100 280461 2026-08-07T14:34:10Z Kishore Kumar Rai 222 364100 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Abhijit Banerjee FT Goldman Sachs Business Book of the Year Award 2011 (cropped 2).jpg|thumb|ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ (2011)]] '''ಅಭಿಜಿತ್ ವಿನಾಯಕ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ''' (೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೬೧)ಮೇರ್ ಒರಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್. ಅಂಚನೇ ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‍ದ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.tribuneindia.com/news/nation/economics-nobel-for-indian-american/847206.html |access-date=2019-12-14 |archive-date=2019-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191015141400/https://www.tribuneindia.com/news/nation/economics-nobel-for-indian-american/847206.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇರ್ ೨೦೧೯ಟ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬುಕ್ಕೊ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರೆಮರ್ ಆರ್ನ್ಒಟ್ಟುಗು ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನನ್ ನಿವಾರನೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕಾದ್ ಪಟ್ಟಿಯೆರ್.<ref>https://www.nobelprize.org/uploads/2019/10/press-economicsciences2019.pdf</ref><ref>[https://www.thehindu.com/news/international/india-origin-abhijit-banerjee-among-three-to-receive-economics-nobel/article29680388.ece Abhijit Banerjee among three to receive Economics Nobel]</ref> ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಲತೀಫ್ ಜಮೀಲ್ ಪಾವರ್ಟಿ ಆಕ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ನ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕೆ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಯಿನ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬುಕ್ಕೊ ಸೆಂಧಿಲ್ ಮುಲೈನಾಥನ್ ನೊಟ್ಟುಗು).<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/world/europe/indian-american-abhijit-banerjee-and-two-others-win-2019-nobel-economics-prize/articleshow/71579263.cms</ref> ಮೇರ್ ಇನೋವೇಷನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಪೊವರ್ಟಿ ಆಕ್ಷನ್, ಕಾಸ್‌ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬಡತನದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರಾತೆರ್. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹವರ್ತಿಯಾಯಿನ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬ್ಯೂರೋ ಫಾರ್ ದಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಿತ್ತೆರ್. ಮೇರ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಡ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ, ಕೀಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ದ ಸಹವರ್ತಿ, ಬುಕ್ಕೊ ಎಕೋನೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಡ್ ಸಹವರ್ತಿ. == ದುಂಬುದ ಜೀವನ == ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಮುಂಬೈ|ಮುಂಬೈಡ್]] ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.<ref>[https://www.thestatesman.com/india/mumbai-abhijit-banerjee-economics-nobel-5-mn-indian-kids-benefited-study-1502809941.html Mumbai-born Abhijit Banerjee wins Economics Nobel, over 5 mn Indian kids benefited from his study]</ref><ref>[https://edition.cnn.com/2019/10/14/business/nobel-prize-economics/index.html Nobel Prize in economics awarded to trio for work on poverty. One is the youngest winner ever]</ref><ref>[https://www.outlookindia.com/newsscroll/indianorigin-prof-wins-economics-nobel-for-poverty-research/1640334 Indian-origin prof wins Economics Nobel for poverty research]</ref> ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ದೀಪಕ್‌ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/abhijit-banerjee-moved-from-statistical-institute-to-presidency/articleshow/71589310.cms</ref> ಬುಕ್ಕೊ [[ಅಪ್ಪೆ]] ನಿರ್ಮಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ. ಮೇರ್ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿನ ಸೌತ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪ್ರೌಢ [[ಸಾಲೆ|ಸಾಲೆಡ್]] ಸಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಪಡೆಯೆರ್.<ref>https://www.telegraphindia.com/opinion/teachers-do-not-die-dipak-banerjee-1930-2007/cid/1027696</ref> == ಬೇಲೆ == ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ್ ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಡ್<ref>{{Cite web |title=Abhijit Banerjee |url=https://economics.mit.edu/faculty/banerjee/short |access-date=2019-12-14 |archive-date=2019-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927231755/http://economics.mit.edu/faculty/banerjee/short |dead-url=yes }}</ref> ಫೋರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಆದ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್; ಮೇರ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ ಲಾ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿಸೊಂದೆರ್.<ref>[http://news.mit.edu/2019/esther-duflo-abhijit-banerjee-win-2019-nobel-prize-economics-1014 MIT economists Esther Duflo and Abhijit Banerjee win Nobel Prize]</ref> == ಪ್ರಕಟಣೆಲು == === ಪುಸ್ತಕೊಲು === * ವೊಲಟಿಲಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಗ್ರೋತ್‌ (ಚಂಚಲತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಳವಣಿಗೆ).<ref>[https://global.oup.com/academic/product/volatility-and-growth-9780199248612?cc=id&lang=en& ವೊಲಟಿಲಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಗ್ರೋತ್‌]</ref> * ಅಂಡರ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಗ್ ಪೊವರ್ಟಿ.<ref>[https://www.amazon.com/Understanding-Poverty-Abhijit-Vinayak-Banerjee/dp/0195305205 ಅಂಡರ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಗ್ ಪೊವರ್ಟಿ]</ref> *‌ ಮೇಕಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ವರ್ಕ್‌. * [[:en:Poor Economics|ಪೂವರ್‌ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌: ಎ ರ‍್ಯಾಡಿಕಲ್ ರಿಥಿಂಕಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವೇ ಟು ಫೈಟ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಪೊವರ್ಟಿ]]. * ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ ಎಕ್ಸ್ಪರಿಮೆಂಟ್ಸ್, ಸಂಪುಟ ೧.<ref>[https://www.elsevier.com/books/handbook-of-field-experiments/duflo/978-0-444-63324-8 Handbook of Field Experiments, Volume 1]</ref> * ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ ಎಕ್ಸ್ಪರಿಮೆಂಟ್ಸ್, ಸಂಪುಟ ೨.<ref>[https://www.elsevier.com/books/handbook-of-field-experiments/duflo/978-0-444-64011-6 Handbook of Field Experiments, Volume 2] </ref> * ಎ ಶೋರ್ಟ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಪೊವರ್ಟಿ ಮೆಷರ್ಮೆಂಟ್ಸ್‌.<ref>[https://www.goodreads.com/book/show/36104626-a-short-history-of-poverty-measurement ಎ ಶೋರ್ಟ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಪೊವರ್ಟಿ ಮೆಷರ್ಮೆಂಟ್ಸ್‌]</ref> * ಗುಡ್‌ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಹಾರ್ಡ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌.<ref>[https://www.theguardian.com/books/2019/nov/11/good-economics-for-hard-times-abhijit-banerjee-esther-duflo-review Good Economics for Hard Times by Abhijit V Banerjee and Esther Duflo review]</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು == === ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ === ಅಭಿಜಿತ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮೇರ್ನೊಟ್ಟುಗು ೨೦೧೯ ಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಡ್, ಮೆರ್ನ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಸಹ-ಸಂಶೋಧಕರಾಯಿನ ಎಸ್ತರ್ ಡುಫ್ಲೋ ಬುಕ್ಕೊ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ರೆಮರ್ ಆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಜಾಗತಿಕ ಬಡತನನ್ ನಿವಾರನೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಕ್ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರಲಾಂಡ್.<ref>{{Cite web |title=Trio wins economics Nobel for science-based poverty fight |url=https://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKBN1WT17L-OCATP |access-date=2019-12-14 |archive-date=2019-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191014175647/https://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKBN1WT17L-OCATP |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] r3o8g55p2kxb89euzqgdt0mc9hqcl4a 0 11417 364099 280659 2026-08-07T14:32:11Z Kishore Kumar Rai 222 364099 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | image = File:Urvashi.jpg | alt = ಊರ್ವಶಿ | caption = ಊರ್ವಶಿ, ತನ್ನ ಕಂಡನಿಯತ್ ದೂರ ಪೊಪುನ ಪಟೊ ರಾಜ ರವಿ ವರ್ಮೆ | family = | spouse = ಪುರುರವ | children = ವಸಿಸ್ಟ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಿತ್ರನ ಜೋಕುಲು - ವರುಣಮ ಅಯುಸ್ ಬುಕ್ಕ ೫ಅನ್ ಜೊಕುಲು ಪುರುರವನವು | type = ಹಿಂದೂ | gender = ಪೊ‍ಣ್ಣು }} ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣೊಡು ಊರ್ವಶಿ ಒಂಜಿ [[ಅಪ್ಸರೆ]], ಊರ್ವಶಿ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುರಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ವೇದೊಡ್ ಊರ್ವಶಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸಂಸ್ಕೃತ ದ ಪುದರ್ ಆಯಿನ '''ಊರ್ವಶಿ'''ಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅರ್ಥ ಉಂಡು. ದೇವಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣೊದ ಪ್ರಕಾರ, ಊರ್ವಶಿ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ನಾರಾಯಣನ '''ಉರು'''-ತೊಡೆಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುದಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಬತ್ತ್ಂಡ್. [[ಫೈಲ್:Urvashi abandons Pururavas.jpg|thumb|ಪುರೂರವನ್ ಬುಡ್ದ್ ಪೋಪಿನ ಊರ್ವಶಿ]] ಋಗ್ವೇದೊಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಆಯಿನ ಒಂಜೇ ಅಪ್ಸರೆ ಊರ್ವಶಿ. ಆಲೆನ ಕಂಡನಿ ಪುರುರವನೊಟ್ಟುಗ್ ಮಲ್ಪುನ ಸಂವಾದ ಋಗ್ವೇದೊಡು ಓದರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಆ ಸಂವಾದೊಡು ಆಯನ್ ಊರ್ವಶೀ ಬುಡ್ದ್ ಪೋವರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂದ್ ಪುರೂರವೆ ಕೇನುನೆನು ಓದೊಲಿ.<ref>Jan 20, Devdutt PattanaikDevdutt Pattanaik / Updated; 2019; Ist, 06:00. "Three Vedic women". Mumbai Mirror. Retrieved 1 July 2021.</ref> ಊರ್ವಶಿನ ಪ್ರಸಂಗ ಸಪ್ತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ,ಬೃಹತ್ ದೇವತಾ, ರಾಮಾಯಣ, [[ಮಹಾಭಾರತ]], ಹರಿವಂಶ, ವಾಯು ಪುರಾಣ, ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣ, ಭಗವಥ ಪುರಾಣ, ದೇವಿ ಭಾಗವಥ ಪುರಾಣ, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣೊಡು ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್ತ್ಂಡ್ <ref>Kantawala, S. G. (1976). "PURŪRAVAS-URVAŚĪ EPISODE : A STUDY IN VEDICO – PURĀṆIC CORRELATES". Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute. 57 (1/4): 49–58. ISSN 0378-1143. JSTOR 41692233..</ref> ಸಂಸ್ಕೃತ ಕವಿ ಕಾಳಿದಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೂರೆನ ಪದಕುಲೆಡ್ ಲಾ ಊರ್ವಶಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಉಂಡು. == ಪುಟ್ಟು == ಊರ್ವಶಿನ ಪುಟ್ಟು ದೇವಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣೊಡ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಥೆತ ಪ್ರಕಾರ ನರ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರಾಯೆಣೆ ಪನ್ಪಿನ ಮೆಗ್ಯೆ ಪಲಯೆ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಒಲಿಪಾವರೆಗ್ ತಪಸ್ಸುಗ್ ಕುಲ್ಲುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತೂಯಿನ ಇಂದ್ರಗ್ ತನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ಕಂಟಕ ಬರು ಪಂಡ್ದ್ ಪೋಡಿಗೆ ಆಪುಂಟು. ಅಂಚಾದ್ ಅಕಲೆನ ತಪಸ್ಸ್ ನ್ ಹಾಳ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಇಂದ್ರೆ ಆಯನ ಆಸ್ಥಾನೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ರಂಭೆ, ಮೇನಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಲೋತ್ತಮೆನ್ ಕಡಪುರುವೆ. ರತಿ- ಮನ್ಮಥನೊಟ್ಟುಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಈ ಅಪ್ಸರೆನಕುಲು ನರ- ನಾರಾಯಣನ ತಪಸ್ಸ್ ನ್ ಹಾಳ್ ಮಲ್ಪರೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತೂಯಿನ ನಾರಯಣೆ ಈ ಅಪ್ಸರೆನಕಲೆನ ಪೊರ್ಲುದ ಬಗೆತ ಅಹಂಕಾರೊನ್ ಕಳೆಯರೆ ಆಯನ ತೊಡೆನ್ ತಟ್ಟುವೆ. ಅದಗ ಊರ್ವಶಿ ಪುಟ್ಟುವೊಲ್. ಆಲೆನ ಪೊರ್ಲುನ್ ತೂಯಿನ ಅಪ್ಸರೆನಕೆಲೆಗ್ ಅವಮಾನ ಆದ್ ಅಕೆಲೆನ ಕೆಲಸೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಜಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕೊಗು ವಾಪಾಸ್ ಪೋಪೆರ್. ನರ- ನಾರಯಣೆರ್ ಇಂದ್ರಗ್ ಅಕಲೆಡ್ದಾತ್ರ ಆಯಗ್ ದಾಲಾ ತೊಂದರೆ ಆಫುಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಭರವಸೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಊರ್ವಶಿನ್ ಇನಾಮು ಆದ್ ಇಂದ್ರಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಊರ್ವಶಿನ ಕತೆಕುಲು == === ಊರ್ವಶಿ ಪುರೂರವನ ಮೋಕೆದ ಕತೆ === ಬುಧ ಋಷಿನ ಮಗೆ ಆಯಿನ ಪುರೂರವೆ ಸ್ವಭಾವೊಡು ಏತ್ ಎಡ್ಡೆಂತಿನಾರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್ ಪಂಡ ದೇವತೆನಕುಲ್ ಲಾ ಆರೆನ್ ಪುಗರೊಂದಿತ್ತೆರ್.ದೇವರಾಜೆ ಇಂದ್ರನೊಟ್ಟುಗ್ ಊರ್ವಶಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ದೆತೊನೊಂಡಿತ್ತಿನ ಪೊರ್ತುಗು, ನಾರದ ಮುನಿಕುಲು ಅಡೆ ಬತ್ತ್ ದ್ ಪುರೂರವನ ಬಗೆಟ್ ಪುಗರಿಯರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವಿಷ್ಣುನ್ ಬುಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಏರೆನ್ ಲಾ ಸುಲಭೊಡು ಪುಗರಂದಿನ ನಾರದೆರ್ ಪುರೂರವನ್ ಪುಗರ್ ನ ತೂದು ಆಲ್ ಪ್ರಭಾವಿತಳಾದ್ ಭೂಲೋಕೊಗು ಪುರೂರವನ್ ತೂವರೆ ಬರೊಡು ಪಂಡ್ದ ನಿಶ್ಚಯ ಮಲ್ಪುವೊಲು. ಇಂದ್ರೆ ಉಂದೆನ್ನ್ ತಡೆಯರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತ್ಂಡಲಾ ಪ್ರಯೋಜನ ಆಪುಜಿ. ಭೂಲೋಕೊಗ್ ಬತ್ತಿನ ಊರ್ವಶಿನ ಪೊರ್ಲು ತೂಯಿನ ಪುರೂರವೆ ಮದ್ಮೆ ಆವರೆ ಕೇನುವೆರ್. ಆಂಡ ಮದ್ಮೆ ಆಪಿನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ರಡ್ಡ್ ಶರ್ತ ದೀಪಲ್ ಊರ್ವಶಿ. ಒಂಜನೇ ಶರ್ತೊದ ಪ್ರಕಾರ ಆಲೆನ ತಾಂಕ್ ದಿನ ಏಡ್ ದ ರಕ್ಷಣೆನ್ ಪುರೂರವೆ ಮಲ್ಪೊಡು. ಆ ಏಡ್ ನ್ ಏರಾಂಡಲಾ ಪತ್ತೊಂದು ಪೋಯೆರ್ ಡಾ ಊರ್ವಶಿಲಾ ಪುರೂರವನ್ ಬುಡ್ದ್ ಪೋವೊಡು. ರಡ್ಡನೇ ಶರ್ತೊದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಣಯದ ಸಮಯ ಬುಡ್ದ್ ಬೇತೆ ವಾ ಪೊರ್ತುಡ್ ಲಾ ಪುರೂರವೆ ಆಲೆಗ್ ಬೆತ್ತಲೆ ತೊಜರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಶರ್ತೊಗ್ ಒಪ್ಪಿನ ಪುರೂರವೆ ಆಲೆನ್ ಮದ್ಮೆ ಆಪೆರ್. ಇಂಚಿಡ್ದ್ ಇಂದ್ರೆ, ಊರ್ವಶಿನ್ ದೇವಲೋಕೊಗ್ ಪಿರ ಲೆತೊಂದು ಬರಿಯರೆ ಒಂಜಿ ಉಪಾಯ ಮಲ್ಪುವೆ. [[ಫೈಲ್:Urvashi curses Arjuna.jpg|thumb|left|ಅರ್ಜುನಗ್ ಶಾಪ ಕೊರ್ಪಿನ ಊರ್ವಶಿ]] ಊರ್ವಶಿನ ಏಡ್ ನ್ ಕನವರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಗಂಧರ್ವನ್ ಭೂಲೋಕೊಗ್ ಇಂದ್ರೆ ಕಡಪುರುವೆ. ರಾತ್ರಿ ಕಡೆತ ಗಳಿಗೆಡ್ ಪುರೂರವೆಲಾ ಊರ್ವಶಿಲಾ ಒಟ್ಟುಗ್ ಇತ್ತಿನ ಪೊರ್ತುಡ್, ಗಂಧರ್ವೆ ಬತ್ತ್ ದ್ ಏಡ್ ನ್ ಲಕ್ಕಾವೊಂದು ಕೊನೆಪೆ. ಏಡ್ ಬುಲಿಪುನ ಶಬ್ದೊಗು ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪಿನ ಊರ್ವಶಿ, ಗಂಧರ್ವೇ ಏಡ್ ಕೊನೊಪಿನೆನ್ ತೂದು, ಪುರೂರವನ್ ಲೆಪ್ಪುವೊಲ್. ಆಯೆ ಬರಂದಿನ ತೂದು ಕೋಪೊಡು ಆಯನ್ ನಪುಂಸಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೊಲು. ನಪುಂಸಕೆ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ಧ ಕೇನಿನ ಪುರೂರವೆ ಕುಂಟು ಪಾಡಂದೆನೆ ಪಿದಾಯಿ ಪಾರ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಪುರೂರವನ್ ಈ ಅವಸ್ಥೆಡ್ ತೂಯಿನ ಊರ್ವಶಿ ಆಲೆನ ರಡ್ಡ್ ಶರ್ತೊಲಾ ಸೋತಿನೆಕ್ಕ್, ಪುರೂರವೆ ಏತ್ ಕೇನೊಂಡಲಾ ಉತ್ತಂದೆ ದೇವಲೋಕೊಗ್ ಪಿರ ಪೋಪಲ್. ಕೆಲವು ಕಥೆತ ಪ್ರಕಾರ ಪುರೂರವಗ್ ಊರ್ವಶಿ ನೊಟ್ಟುಗೆ ಆಯು, ಶ್ರುತಾಯು, ಸತ್ಯಾಯು, ರಾಯ, ಜಯ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಜಯ ಪನ್ಪಿನ ಆಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಪ್ಪುವೆರ್ <ref>ಹಿಮಾಂಶು ಅಗರ್ವಾಲ್, Mahabharata retold part-1</ref> === ಅಗಸ್ತ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ವಶಿಷ್ಠನ ಪುಟ್ಟು === ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ದೇವತೆನಕುಲಾಯಿನ ಮಿತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ವರುಣೆ ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ಪುನಗ ಊರ್ವಶಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಫೊಲು. ಆಲೆನೆ ಪೊರ್ಲುನ ತೂಯಿನ ದೇವತೆನಕಲೆಗ್ ವೀರ್ಯ ಸ್ಖಲನ ಆಪುಂಡು. ಆ ವೀರ್ಯ ಪೋದ್ ಸ್ವರ್ಗೊಡ್ದ್ ಬೂರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಕರಟ್ಟ್ ಒಟ್ಡಾಪುಂಡು. ಈ ಕರಡ್ದ್ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ವಶಿಷ್ಠನ ಜನ್ಮ ಆಫುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪುರಾಣೊಡು ಉಂಡು. === ಅರ್ಜುನನೊಟ್ಟುಗ್ ಊರ್ವಶಿ === ಓಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಇಂದ್ರೆ ಅರ್ಜುನನ್ ಇಂದ್ರಲೋಕೊಗ್ ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಅದಗ ಇಂದ್ರನ್ ತೂಯಿನ ಊರ್ವಶಿಗ್ ಆಯನೊಟ್ಟುಗ್ ಸೇರೊಂಡುಂದು ಆಸೆ ಆಪುಂಡು. ಆಂಡ ದುಂಬುಡು ಅರ್ಜುನನ ವಂಶದ ಪುರೂರವನ ಬೊಡೆದಿ ಆಯಿನ ಊರ್ವಶಿ, ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಸಮಾನ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಜುನೆ ಪನ್ಪೆ. ಉಂದೆನ್ ಕೆಂನ್ದ್ ಕೋಪೊಡು, ಅರ್ಜುನಗ್ ಊರ್ವಶಿ ನಪುಂಸಕೆ ಆವರೆ ಶಾಪ ಕೊರ್ಪಲ್. ಉಂದು ಗೊತ್ತಾದ್ ಇಂದ್ರೆ ಶಾಪೊನು ಓಂಜಿ ವರ್ಷೊಗು ಕಡಮೆ ಮಲ್ಪರೆ ಪನ್ಪೆ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಅಪ್ಸರೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ ೨೦೨೧]] cjx4xwnpyx6ewv2c7ku0kk3aqlamjsw 0 11455 364089 197592 2026-08-07T14:14:48Z Kishore Kumar Rai 222 364089 wikitext text/x-wiki ಒಂದ್ ಒಂಜಿ ನಮೂನೆತ ಬಳ್ಳಿ. ನೆಕ್ಕ್ ನಾಯಿಸೊರಂಗ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆನ್ನ್ ಕನ್ನಡೊಟು ನಸುಗುನ್ನಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪರ್. ಲೆಗುಮಿನಸ್ (leguminous) ಕುಟುಂಬೊಗ್ ಸೇರ್ನ ನೆನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ರ್ಮುಕುನ ಪ್ರುರಿಯನ್ಸ್ ''Mucuna pruriens''. == ಪರಿಚಯೊ == ಉಂದ್ ತೂಯೆರೆ ಓಟೆ ಪುಳಿತ್ತಲೆಕೊಂತಿನ ಕಾಯಿ ಬುಕ್ಕ ಅವ್ವೇ ರಂಗ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೆತ್ತ ಇರೆ, ಬಲ್ಲ್ ಮಿನಿ ಮೆಯಿ ಕೈ ಚರ್ಮೊಗು ಮುಟ್ಟುಂಡ ಕಿರುಂಬುಂಡು. ಅಯಿತ್ತ ಇರೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ರೋಮತಂಚಿನ ರಚನೆ ಉಂಡು. ಭಾರತ, ಅಂಡಮಾನ್ -ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ತೂವೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ದೈ ಬಳ್ಳಿ ಮೆದು ಅಯಿನ ಬುಡ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಬೇತೆ ಮರೊಕುಲೆನ್‌ ಪತೊಂದು ಬದುಕುಂಡು. ನೆನ್ನ್‌ ಕಾಯಿ ಕೋಡುತಲೆಕೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಕೊಡುಟ್‌ ಐನ್‌ ಆಜಿ ಬಿತ್ತ್‌ ಇಪ್ಪುಂಡು. ತೂಯಾರ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಅದುಪುಂಡು. ನೆನ್ನ ಕಾಯಿಟಿಪ್ಪುನ ರೋಮತಂಚಿನ ರಚನೆ ನಾಯಿತ ರೋಮತಂಚ ಬೊನ್ಯ ಬುಕ್ಕ ಕಂದ್‌ ಬಣ್ಣೊಟು ಇಪ್ಪುನೆತ್ತವರ ನೆಕ್ಕ್‌ ಇ ಪುದರ್‌ ಬತ್ತುಪ್ಪು. ಉಂದು ಮೇಲ್‌ಗ್‌ ಮುಟ್ಟುಂಡ ಮೈ ಮಾಂತ ಕಿರುಂಬುಂಡು. ನೆನ್ನ ಬೇರ್‌, ಬಿತ್‌ತ್‌ ಮಾಂತ ಮರ್ದ್‌ತ ಗುಣ ಇಪ್ಪುನಂಚಿನವು. ಶಕ್ತಿವರ್ಧನೆ, ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ ಬುಕ್ಕ ಪೇರ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾನ್ಪುನ ಗುಣ ಉಂಡು. == ನಾಯಿ ಸೊರಂಗ್‌ದ ಬಳಕೆ == ಎಲಿಕುಲೆನ್‌ ಬೆರಿ ಪತ್ತಿಯರ ನಾಯಿ ಸೊಡಂಕ್‌ನ್‌ ಗಲಸುವೆರ್.‌ ಜಾಗ್ರತೆಟ್‌ ನೆನ್ನ ಕಾಯಿನ್‌ ಎಲಿತ್ತ ಮಾಟೆತವುಲು ದೀತ್‌ ಬುಡೊಡು. ನಾಯಿ ಸೊಡಂಕ್‌ ತಾಗಿನ ಎಲಿ ಕಿರುಂಬುನೆಟ್ ಇಡಿಕ ಬಲಿತೊಂತು ಬೇತೆ ಎಲಿಕ್ಲೆಗ್ಲ ತುಚ್ಚೊಂತ್ ಇಪ್ಪುಪೊ ಇಂಚ ಎಲಿಕುಲು ದೂರ ಬಲಿಪೂವ̤ * ನಾಯಿ ಸೊಡಂಕ್‌ದ ಕಾಫಿ * ನಾಯಿ ಸೊಡಂಕ್‌ದ ಮರ್ದ್‌ಲು == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೈಯಿ]] aidbnjj7rjtzacxi0pdf6iygduv6953 0 13259 364094 281220 2026-08-07T14:27:20Z Kishore Kumar Rai 222 364094 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} '''ಜೀಟಿಗೆ''' ದೈವರಾಧನೆಡ್ ಅಂಚನೆ ದೇವತಾರಾಧನೆಡ್ಲಾ ಬೊಲ್ಪುನು ಕೊರ್‌ನಾ ದೊಂದಿ.ನೇಮದ ಪೊರ್ತುಡು ಬಾಲ್ ಬಂಡಾರದೊಟ್ಟುಗು, ಒಳಸರಿದ ಪೊರ್ತುಡು, ದೇವೆರೆ ಬಲಿತ ಸಮಯೊಟ್ ಅರಾಧನೆತ ಉಂಜಿ ಬಾಗೊ. == ಇತಿಯಾಸೊ == ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತೆದಲೆಕೊ ಬೊಲ್ಪು ಇಜ್ಜಂಡ್ ಆನಿ ಬೊಲ್ಪುಗು ಬೊಡಾತ್ ತೂಟೆ, ಜೀಟಿಗೆ, ಬಪ್ಪಂಗಾಯಿದ ಓಟೆ ಇಂಚ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ಸಾಯ ಆದ್ ಗಲಸೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.ಕಾಲ ಕರಿದ್ ಬನ್ನಗ ಗ್ಯಾಸ್ ಲೈಟ್ ಬತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಟ್ಯೂಬ್ ಲೈಟ್ ಜತ್ಂಡ್ ಇತ್ತೆ ಯಲ್ ಇ ಡಿ ಲೈಟ್ ಬತ್ಂಡ್. ದೇವೆರೆ ಬಲಿಕ್ ದೈವದ ನಂಬಾನಿಗೆಗ್ ಬೊಲ್ಪುದ ಒರುವಾದ್ ಜೀಟಿಗೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆತ ಚಾಕ್ರಿ ಮಡ್ಯೊಳೆರ್‌ ಮಾನ್‌ಪುವೆರ್‌. ತುಳುನಾಡ ದೈವದ ಕಲಟ್ ಜೀಟಿಗೆ ಪುಗರ್ತೆನ್ ಪಡೆವೊಂದ್ಂಡ್. ರಾಜನ್‌ ದೈವೊಲೇಗ್, ಅರಸು ದೈವೊಲೆದ ನೇಮದಪಗ ಪಂಚ ಜೀಟಿಗೆ ಅಂಚನೆ ದೈವೊಲೆ‌ ಜೀಟಿಗೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಗುಳಿಗೆ, ಪಂಜುರ್ಲಿ ಜೀಟಿಗೆದ ಬದಲ್‌ಗ್ ತಾರೆತ ಮಡಲ್‌ತ ಸೂಟೆನ್ ಗಲಸುಂಡು. ಜಠಾಧಾರಿ ಅಗ್ನಿ ಪಾತ್ರೆನ್ ಜೀಟಿಗೆದ ಬದಲ್ಗ್ ತೂವೊಲಿ. ಅಂಚನೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದಿ ದೈವೊದ ಜೀಟಿಗೆಡ್ ಎತ್ವಾಸ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದೈವ ಜೀಟಿಗೆನ್ ಪತೊಂದು ಅಭಯ ಕೊರ್ಪುನ ಉಂಡು. ಜೀಟಿಗೆ ಪೊತ್ತಾಯೆರೆ ಎಣ್ಣೆನ್ ಗಲಸುವೆರ್ ಅವೆಕ್ ಗುಜ್ಜನಿಗೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಜೀಟಿಗೆ ಪತ್ತಿನ ಮಾನಿನ ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಜೀಟಿಗೆ ಪಿರೊಂಜಿ ಕೈಟ್ ಗುಜ್ಜನಿಗೆ ಪತ್ತುದುಪ್ಪೆರ್. ನೇಮ/ಕೋಲ ಬಿರಿನ ಮುಟ್ಟಲಾ ಜೀಟಿಗೆ ಅರ್ಲೊಂದೆ ಇಪ್ಪುಂಡು‌ ದೈವ ಪೋನಗ ಬನ್ನಗ ಕೈ ಕೊರ್ನಗ ಜೀಟಿಗೆ ದುಂಬು ಇಪ್ಪುಂಡು == ಬಗೆಕುಲು == * ಅಂಗೈ ಜೀಟಿಗೆ - ಉಲ್ಲಾಕ್ಲು (ಪೂಮಾಣಿ,ಕಿನ್ನಿಮಾನಿ) * ಕೋಲು ಜೀಟಿಗೆ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪೊಸಪ್ಪೆ * ಪಂಚ ಜೀಟಿಗೆ - ರಾಜನ್‌ ದೈವೊ ಜೀಟಿಗೆ ಬಾರೆತ ಪಂಬೆಟ್‌, ಕಂಚಿಡ್, ಪಿತ್ತಾಳೆಟ್‌ ಮಂನ್ಪುವೆರ್. ತೆಂಕಾಯಿದ ಥೈಯಂ ನೇಮೊಲೆಟ್ ಜೀಟಿಕೆದ ಬದಲ್ಗ್ ಕಪ್ಪು ಕರ್ಬೊದ ಸಾಯೊಡು ಅಗ್ನಿನ್ ಬೆಳಾಗಾವೆರ್. == ಜೀಟಿಗೆ ಪದೊ ಗಳಸುನ == * ಜೀಟಿಗೆ ದೀವೊನುನಿ - ದೈವೊ ಪತ್ತ್‌ತಿಪ್ಪುನಗ ಮೈ, ಎದೆಕ್‌ ಜೀಟಿಗೆನ್‌ ದೀಡ್‌ತ್‌ ತನ್ನೊ ಸಕ್ತಿನ್‌ ತೋಜಾಪುನಾ. * ಜೀಟಿಗೆಸೇವೆ - ದೇವೆರೆಗ್‌ ಜೀಟಿಗೆತ್‌ ಮಾನ್ಪುನಾ ಸೇವೆ * ಜೀಟಿಗೆದಾಯೆ - ಜೀಟಿಗೆ ಪತ್ತುನಾಯೆ == ನೊಂಬೊಳಿಗೆ== * ಎಳ್ ಪ್ರಾಯದ ಬಾಲೆಲಾ ಪತ್ತೊಲಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} 8utiosfjg28p41mi1o0aq1p2bb67lha 0 14173 364098 217106 2026-08-07T14:31:22Z Kishore Kumar Rai 222 364098 wikitext text/x-wiki {{ಎಲ್ಯ}} [[File:IN-MN.svg|thumb|ಭಾರತೊದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊ]] [[File:Manipur map for WLM-IN.svg|thumb|ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊದ ನಕ್ಷೆ]] '''ಮಣಿಪುರ''' ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತೊದ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊ. ಉಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ ಇಂಫಾಲ್. ೨೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೭೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಈ ರಾಜ್ಯೊ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊದ ಒಟ್ಟು ಇಸ್ತೀರ್ನ ೨೨,೩೨೭ ಕಿಲೋಮೀಟರ್^೨. ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ೨೩ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು(ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಬುಡ್ದು) ಈ ರಾಜ್ಯೊ ಉಂಡು. ಮಣಿಪುರತ್ತ ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಮಿಝೋರಾಮ್, ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಸೊದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಮೈತಿ(ಮಣಿಪುರಿ) ಬಾಸೆ. ಮುಲ್ಪ ಎಚ್ಚ ಜನಕುಲು ಮೈತಿ ಜನಾಂಗೊಗು ಸೇರ್ದಿನಕುಲು. ಮೊಕುಲು ಮೈತಿ ಬಾಸೆನ್ ತನ್ಕುಲೆ ದಿನನಿತ್ಯೊದ ವ್ಯವಹಾರೊಡು ಗಲಸುವೆರ್. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊಡು ಒಟ್ಟು ೧೬ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ<ref>{{cite web|title=List of districts of Manipur|url=https://www.findeasy.in/list-of-districts-in-manipur/|website=findeasy.in|publisher=findeasy|accessdate=1 August 2023}}</ref>. ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯೊಡು ೪ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ತುದೆಕುಲು ಪರಪುವ. ಅವು: ಬರಾಕ್ ತುದೆ, ಮಣಿಪುರ ತುದೆ, ಯು ತುದೆ ಬುಕ್ಕ ಲನ್ಯೆ ತುದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧೧ನೇ ಕಾನೇಸ್ಮಾರಿಡ್ ತೆರಿದ್ ಬತ್ತಿಲೆಕ 2,855,794<ref>{{cite web|title=Manipur Population|url=https://www.census2011.co.in/census/state/manipur.html|website=census2011.co.in|publisher=census2011|accessdate=5 August 2023}}</ref> ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] duktyu7lqf9qm39ldgtr8pp3g5glq0e 0 15119 364102 360973 2026-08-07T14:36:21Z Kishore Kumar Rai 222 364102 wikitext text/x-wiki '''ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ/ಒಡ್ಡಿ ಉಂಗಿಲ''' ಉಂದು ಗುತ್ತುದ ಗುರ್ಕಾರ್ತಿನ ಗತ್ತ್‌‌ಗ್‌ ನನಾತ್‌ ಐಸ್ರ ದಿಂಜಾವುನ [[ಉಂಗಿಲೊ]]. ಬಂಟೆರೆ ಪಾಲ್‌ಗ್ ಗುರ್ತ ಪತ್ತುನ ಸೂಚಿಲಾ ಅಂದ್‌, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಲಾ ಅಂದ್‌. ಅಳಿಯಕಟ್ಟ್‌ ದ ಬಂಟೆರೆನ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಲ್ ಪಂಡ ಆಲ್‌ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್‌ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಟುಮೊನು ಬೆಳಗಾವುನ ದೀಪ. ಆಲ್‌ ಪುಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲ್‌ ಬುರ್ದ್ ಕಂಡನಿ ಇಲ್ಲಗ್‌ ಪೋಂಡಲಾ ಅಲೆಗ್‌ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಡ್‌ ಅಪ್ಪೆ ಕುಟುಮಡ್‌ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕ್‌ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಲ್ನ, ಆಲ್ನ ಜೋಕುಲೆನ ಕುಟುಮ ಅಪ್ಟೆನವೇ ಆದುಪ್ಪುಂಡು. [[File:Vadungila.jpg|thumb|ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ]] == ಒಡ್ಡುಂಗಿಲೊದ ಅರ್ತ == ಒಡಿದ್‌ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮೋನೆ ಮೋನೆ ಒಡ್ಡ್‌‌‍ದ್‌ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಗ್ಗ್‌‌ದ್‌ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾವರ ಈ ಉಂಗಿಲೊಗ್ ಒಡ್ಡಿ ಉಂಗಿಲ ಪನ್ಪೆರ್. ತಾರಾಯಿದ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೆತ್ತದ ಪೇರ್‌‌ಡ್‌ ಪಾಡ್ದ್‌ ದೀದ್‌ ಮದಿಮಾಲ್‌ ಪೊಣ್ಣಗ್‌ ದೀಪಿನೆರ್ದಾವರ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಪೇರ್‌ ಉಂಗಿಲ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. == ಒಡ್ಡುಂಗಿಲಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲು == * ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ. * ಒಡ್ಡಿ ಉಂಗಿಲ. * ಪೇರ್ ಉಂಗಿಲ. == ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ ದೀಪುನ ಕ್ರಮೊ == ದುಂಬು ಮದಿಮೆ ಆಣನ ಇಲ್ಲಡ್‌ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಕಾಲಿ [[ದಾರೆ ಮಯ್ಪುನ(ಕನ್ಯಾದಾನ)|ದಾರೆ]] ಏರಾವುನ ಕ್ರಮ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತಿನಿ. ಅದಗ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಲ್ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್ ಜತ್ತ್‌ ದ್ ದಿಬ್ಬಣ ಪಿದಾರ್ದ್ ಪೋಪಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಇಲ್ಲ್‌ ಜತ್ತ್‌ದ್ ಮಾಡಡಿ ಕಡತ್‌ ಆನಗ ದುಂಬು ಅಲೆನ ಸಮ್ಮಲೆನ ಬೊಡೆದಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಮ್ಮಲೆನ ಮಗಲ್ ಪೇರ್‌‌ಡ್‌ ಪಾಡ್ದ್ ದೀತಿನ ಒಡಿದ್‌ ಉಪ್ಪುನ ಉಂಗಿಲ, ಕರಿಯನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾರುಂಗಿಲ ದೀದ್‌ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡೆ ಪೇರ್‌ ಪರ್ಪಾದ್‌ ಕಡಪುಡ್ವೇರ್‌. ನೆತ್ತ ಅರ್ತ ದಾದ ಪಂಡ ಆ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಲ್‌ ಈ ಇಲ್ಲ್‌ ಬುಡ್ಡ್‌ ಕುಡೊಂಜಿ ಇಲ್ಲಗ್‌ ಪೋಂಡಲಾ ಆಲ್‌ ಈ ಇಲ್ಲದ ಮಗಲೇ. ಅತ್ತಂದೆ ಅಲೆನ ಕಷ್ಟ ಸುಕ ಈ ಇಲ್ಲಗ್‌ ಸಂಬಂದ ಪಟ್ಟಿನವೇ ಆದುಂಡು. ಆನಿ ಈ ಇಲ್ಲ ಮಗಲಾದ್‌ ಪೇರ್‌ ಪರ್ದ್‌ ತೆಲಿಕ ಪಟ್ಟಿನ ಈ ಇಲ್ಲ್‌ ಜತ್ತ್‌ ದ್ ಪೋನಗಲ ಪೇರ ಸಂಬಂದ ಒರಿತೊಂದು ಉಪ್ಪೊಡು. ಅಯಿಕ್ಕಾದ್‌ ಪೇರ್‌ ಒಯ್ತೋನ್ನ ಪೇರ ಉಂಗಿಲ ನಿನಡ ಉಪ್ಪಡ್‌. ಈ ರಡ್ಡ್‌ ಇಲ್ಲಗ್‌ ಒಡಿ(ಪಾಂಪು) ಆಪಿನಾಲ್‌ ಅಂಚಾದ್‌ ಈ ಉಂಗಿಲ. ಆತೇ ಅತ್ತ್‌ ಪೋಯಿನ ಇಲ್ಲಡ್‌ ಆ ಉಂಗಿಲದಂಚನೆ ತಗ್ಗ್‌ ಬಗ್ಗ್‌‌ದ್‌ ಬದ್ಕೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ತಲಾ ಕೊರ್ಪಂಡು. ಆತೆ ಅತ್ತ್‌ ಬಂಟೆರ್‌ ನಾಗವಂಶಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯೆರ್‌. ತುಳುನಾಡ್‌‌ಡ್‌ ನಾಗಾರಾದನೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದಿನಕುಲು. ಆ ನಾಗನ ಜಿಡೆತಂಚ ಉಪ್ಪುನ ಒಡ್ಡಿ ಉಂಗಿಲ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಲೆನ ಪಾಲ್‌‌‍ಗ್‌ ನಾಗನ ರಕ್ಷೆ ಏಪಲಾ ಉಂಡು, ನಾಗಾರಾದನೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ. ಅಯ್ನ್ ಒರಿಪುನ ಮಲ್ಲ ಜಬದರಿ ನಿಕ್ಕುಂಡು ಪಂಡ್‍ದ್ ನೆನೆಪು ಮಲ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಸಾದನಲಾ ಅಂದ್‌.<ref>{{cite web|last1=Bhatia|first1=V.|title=Vadungila: How Mangalorean Bunt women wear heritage on their finger|url=https://thesouthfirst.com/featured/vadungila-how-mangalorean-bunt-women-wear-heritage-on-their-finger/|website=The South First|accessdate=14 February 2024|language=en|date=1 August 2023}}</ref> == ನಂಬುಗೆ == ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ ದುಷ್ಟ ಸಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮದಿಮಾಲೆನ್ ಕಾಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಒಡ್ಡುಂಗಿಲೊ ಮದಿಮಾಲೆನ ಪೊಸ ಜೀವನೊದ ಸಾದಿಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಮಾಂತ ಅಡೆತಡೆಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸಾರೆ ಅವೆನ್ ಪಾಡ್ವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ಕೆಲವು ಜನಾಂಗದ ಪೊಂಜನಕ್ಲೆನ ಇಸೇಸವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಉಂಗಿಲ ನಾಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒರುವಾದ್ ನೆಗೆತ್‌ ತೋಜುಂಡು, ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟ್‌ದ ಕಟ್ಟ್‌ಕಟ್ಲೆನ್‌ ಮಾನಿತೊನ್ನಕುಲು ಈ ಉಂಗಿಲ ಎಚ್ಚಾದ್‌ ಪಾಡುವೆರ್. ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ ಪಂಡ ಅಯಿಕ್ಕೊಂಜಿ ಘನಸ್ತಿಕೆದ ಅರ್ಥ ಇಪ್ಪೆದ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಕಾಲ ಬದಲಾನಗ ಮಾತಾ ಜಾತಿದಕುಲುಲಾ ಪೊರ್ಲುಗಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಪಾಡೊಂದುಲ್ಲೆರ್‌. ಆ ಉಂಗಿಲೊನು ಆಣ್‌ ಕನಪುನು ಆಣ್‌ ಪಾಡುನ ಕಿರಮೊ ಇಜ್ಜಾಂಡ್. ತುಳು ಮಣ್ಣ್ ನಾಗಜಿಡೆತ್ತ ಪರವಾದಿತ್ತಿನೆಟ್ಟ್ ಅವೆತ್ತ ಒರುವಾದ್‌ ಒಡ್ಡಿ ಉಂಗಿಲ ನೆಗೆತ್‌ ತೋಜುಂಡು.<ref>{{cite web|title=True Significance of Vanki Rings|url=https://www.totaram.com/education/true-significance-of-Vanki-rings/|website=www.totaram.com|accessdate=6 August 2024|language=en}}</ref> ನಾಗರಕ್ಷಣೆ ಪಂಡ ಮಣ್ಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ರಕ್ಷಣೆಲಾ ಉಂದೆತ ಒಣೆಗಾರಿಕೆಯಾದುಂಡು. ಮುತ್ತೈಸಿ ಪೊಣ್ಣಗ್‌ ಇತ್ತ್‌ನ ಈ ಒಡ್ಡಿ ಉಂಗಿಲ ತುಳುವ ನೆಲತ್ತ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರತೀಕವಾದುಂಡು. ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟ್‌ದ ಮದಿಮೆಲೆಡ್‌ ಈ ಒಡ್ಡಿಂಗಿಲದ ಕಿರಮೊ ಉಂಡು. ಅಮ್ಮೆ ಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್‌ ಕೊರಿ ಪೊಣ್ಣು ಕುಟುಮೊಡ್ಡು ಪಿದಾಯಿ. ಆಂಡ ಅಪ್ಪೆ ಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಮೊಡ್ ಮದ್ಮಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಇಲ್ಲ್‌ ಜತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಡಡಿ ಬುಡ್ದು ಜತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾಡಡಿ ಬುಡ್ಡು ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗ್ ಎದುರು ಮೋನೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಲ್ಲುದು ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲದ ಪೇರ್‍ನ್ ಅಪ್ಪೆನ ಕೈಟ್‌ ಗೆತೊಂದು ಪರ್ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಣ್ಣನ ಸೋದರ ತಮ್ಮಲ್ಲೆ ಬೊಡೆದಿ ಅತ್ತ್ಂಡ್ ತಮ್ಮಲೆ ಮಗಲ್ ಕಾರುಂಗಿಲ ಬುಕ್ಕೊ ಪೇರುಂಗಿಲ ದೀಪನ ಕಿರಮ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್‌ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ ಅರ್ಥಿ ಈತೆ, ಮಗಲ್ ಇಲ್ಲದ ತಡ್ಯ ದಾಂಟ್‍ದ್ ಪೋಂಡಲಾ ಏಪೊಗ್ಲಾ ಆ ಇಲ್ಲದ ಮಗಲೇ. ಮಾಡಡಿ ದಾಂಟ್‌ದ್‌ ಪೋಂಡಲಾ ಏಪೊಗ್ಲಾ ಅಕುಲೆನ ನಡುಟಿತ್ತಿನ ಸಂಬಂದ ಒರಿಯಡ್ ಅಮಚನೆ ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲಗ್ಲಾ ಉಂಗಿಲ 'ಓಡಿ' ಆವಡ್‌ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬುಗೆ ಉಂಡು. == ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ ಏಪ ದೆಪ್ಪುನೆ? == ಏಪ ಆ ಪೊಣ್ಣು ಕಂಡನಿನ್ ಕಲೆವೊನ್ವಲಾ ಆನಿ ಆಲ್‌ ಮಾಮಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕ್‌ನ್ ಲಾ ಕಳೆವೊನ್ವೊಲ್. ಆ ಇಲ್ಲ್‌ ಡ್‌ ಲಲೆಗ್‌ ಸಂಬಂದ ಕಡ್ಡಿನಾನಿ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಗ್‌ ಬರ್ಪಿ ಮಗಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ ಪಾಡೊಡು ಪಂದ್‌ ಇಜ್ಜಿ. ಕಂಡನಿ ಕರಿನಾನಿ ಗೆಪ್ಪುನ ಒಡ್ಡಿ ಉಂಗಿಲ ಪೊಣ್ಣನ ಮುತ್ತೈಸಿ ಲಕ್ಷಣಲಾ ಅಂದ್‌. 2 ಇಲ್ಲದ ಕೊಂಡಿ ಒರಿಪಾವುನ ಸಂಪ್ರೊದಾಯಲಾ ಅಂದ್‌. ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಬಳುವಳಿಯಾದ್‌ ಬತ್ತಿ ನೆನೆಪುದ ಕೊಂಡಿಲಾ ಅಂದ್‌. ನೆಲ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್‌ ತೆರಿಪಾವುನ ಪರಿಪಾಡ್‌ ಲಾ ಅಂದ್‌. ಪೊಣ್ಣನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಆಯಿನ ಒಡ್ಡಿ ಉಂಗಿಲ ಕರಿನ 250 ವರ್ಷಡ್ಡಿಂಚಿ ಮಾತ ಜಾತಿದ ಪೊಂಜೋವುಲಾ ಕೈಟ್‌ ಲಾ ತೋಜೊಂದು ಉಂಡು. ಅವ್ವತ್ತಂದೆ ತುಳುನಾಡ ನೆಲ ಮೂಲದ ಅಳಿಯಕಟ್ಟ್‌ ಆಚರಿಪುನ ಮಾತೆರೆನ ಪಾಲ್‌ ಗ್‌ ಮುತ್ತೈಸಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರತಿಷ್ಠನ್‌ ತೋಜಾವುನ ಪದ್ದೋಯಿ ಆದುಂಡು. ಒಟ್ಟಿ ಉಂಗಿಲ ಕಾಲಿ ಪದ್ದೋಯಿ ಅತ್ತ್ ಅವ್ವು ಮುತ್ತೈಸಿತನತ್ತ ಸಂಕೇತ.<ref>{{cite web|title=ಒಡ್ಡುಂಗಿಲ|url=https://kannada.oneindia.com/features/what-is-pretha-kalyanam-mangaluru-couple-get-married-posthumously-30-yrs-after-demise-know-why-264147.html|accessdate=14 February 2024}}</ref> == ಬೇತೆ ಪುದರ್ == * ವೆಂಕಿ ರಿಮಗ್ * ನೆಲ್ಲಿ ಮೋತಿರಾಮ್ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಮದಿಮೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುವೆರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲು]] ofm4zusb8k1e45ug6jyqygp52gn256n 0 15357 364103 281303 2026-08-07T14:40:16Z Kishore Kumar Rai 222 364103 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್ | native_name = তসলিমা নাসরিন | native_name_lang = bn | image =Reason Rally DC 2012 (7017812769).jpg | caption = 2007 ರಲ್ಲಿ ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರಿನ್ | birth_date = {{Birth date and age|1962|8|25|df=y}} | birth_place = [[ಮೈಮೆನ್ಸಿಂಗ್]], [[ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] <br/>(<small>ಈಗ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]</small>) | occupation = ಕವಯಿತ್ರಿ,ಬರಹಗಾರ್ತಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ | citizenship = [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಭಾರತ|ಇಂಡಿಯಾ]], [[ಸ್ವೀಡನ್]] | period = 1973 – ಪ್ರಸ್ತುತ | subject = ಮಾನವತಾವಾದ | religion = [[Atheism]] | movement = ಮಹಿಳೊ ಹಕ್ಕುಲು, ಮಾನವೀಯ ಹಕ್ಕುಲು, ಜಾತ್ಯತೀತ ಚಳುವಳಿಲು | parents = Rajab Ali (father)<br/>Edul Ara (Mother) | spouse = [[ರುದ್ರ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಾಹಿದುಲ್ಲಾ]] (1982-86)<br/>[[ನಯೀಮುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಖಾನ್]] (1990-91)<br/>ಮಿನಾರ್ ಮನ್ಸೂರ್ (1991-92) | signature = Autograph Taslima Nasrin.png | website = http://taslimanasrin.com|taslimanasrin.com }} [[File:Taslima Nasrin receiving Ananda Award in 2000.jpg|thumb|right|205px|ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್]] '''ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್''' ಜಾಗೃತವಾಯಿನ ಸ್ತ್ರೀ ಶಕ್ತಿದ ಸಂಕೇತ. ಜೊತೆಗ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊ ವಿವಾದಿತ ಲೇಖಕಿ ಪಂದೇ ಗುರುತಿಸಾದಿನಾರ್. ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶೊಡು ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ ಮಂತೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಮೇರ್ ಅರೆಗ್ ನಲಪ್ಪತ್ತೆಲ್ ವರ್ಷ ಆನಗ "ಲಜ್ಜಾ" ಪನ್ಪಿನ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯಪುನ ಮೂಲಕ ವಿವಾದಕ್‌ ಒಳಾಗಾಯೆರ್ <ref>"One can't live in fear for 25 years: Taslima Nasrin". dnaindia.com. 26 September 2014. Retrieved 2015-04-12</ref>, ಅರನನೇ‌ ದೇಶೊಡ್ದು ಗಡೀಪಾರು ಗ್‌ ಗುರಿಯಾದ್ ಪೋಯೆರ್. ಅವೆತೋ ವರ್ಷೊಡು ತರೆ ತಪ್ಪವೊಂದು ಬದುಕು ನಡಪಾವೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಆರ್ ನೆಮ್ಮದಿದ ಗೂಡುನ್ ನಾಡೊಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊನ್ ಬುಡ್ದು ಬತ್ತ್ ಭಾರತೊದ ಆಶ್ರಯೊಡುಲ್ಲೆರ್ <ref name="ReferenceA">"Biography of Taslima Nasrin". poemhunter.com. Retrieved 2015-04-12.</ref>. == ಜನನದ ವಿವರಗಳು == ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್ ಪುಟ್ಟಿದಿನ ದಿನ:25 ಆಗಸ್ಟ್ 1962 ; ಅಪ್ಪ; ರಾಜಾಬ್ ಆಲಿ, ಅಮ್ಮ ಇದುಲ್ ಆರಾ ; ಪುಟ್ಟುದಿನ ಪ್ರದೇಶ:ಮೈಮೆನ್ಸಿಂಗ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ. ಅರೆನ ಅಪ್ಪ ವೈದ್ಯೆರ್.<ref name="ReferenceA"/> == "ಲಜ್ಜಾ" ಕೃತಿದುಲಾಯಿ == "ಲಜ್ಜಾ" ಕೇವಲ ಒಂಜಿ ಕಾದಂಬರಿ ಆವಂದೆ ಆ ಕಾಲೊದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಜೋಧಾರ್ಮಿಕ ಆಯಾಮಲೆಗ್ ಪತ್ತುದಿನ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾತುಂಡು. 90ತ ದಶಕೊಬಡು, ಭಾರತೊಡು ಬಾಬ್ರಿ ಮಸೀದಿನ್ ಕೆಡವುದಿನ ಪ್ರಕರಣೊ ನೆರೆತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊಡು ಎತೊಂಜಿ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ ಕಾರಣವಾಡ್ ಪಂದ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಾಯಿನ ಲೇಖಕಿ ಅವೆನ್ ನಿಖರವಾಯಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶೊಲುದ ಮೂಲಕ ಪನೊಂದು ಪೋಪೆರ್. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊಡು ರಡ್ಡರೆ ಕೋಟಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರ್ ಹಿಂದೂಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ನಡೆಯಿನ ಮಾರಣಹೋಮೊ, ಇಲ್ಲದ ಲೂಟಿಲು, ಬೀದಿತ ನಡುಟೇ, ಪಚ್ಚೆ ಪಂಡೆರ್ ಡೇ ನಡೆತಿನ ಪೈಶಾಚಿಕ ಕೃತ್ಯೊಲು, ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ ನಡೆತಿನಂಚಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರೊಲು, ಉಂದೆನ್ ಪೂರಾ ತೂಂಡಾಲ, ತೂವಂದಿಲೆಕ್ಕ ಇತ್ತುದು ಜಾಣಮೌನ, ಜಾಣಕುರುಡು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾಯಿನ ಸರ್ಕಾರೊದ ರೀತಿ ನೀತಿಲ್, ಅಮಾಯಕ ಹಿಂದೂಲೆನ್ ಬೀದಿ ನಾಯಿಡ್ದ್ ಕಡೆ ಮಂತುದು, ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಕೊರ್ತಿನ ಹೇರಳವಾಯಿನ ದಾಖಲೆಲು ಈ ಕೃತಿಟ್ ಉಂಡು. == ತಲೆದಂಡದಂಚಿನ ಕ್ರೂರ ಶಿಕ್ಷೆಗ್ ಗುರಿಯಾಯಿನಿ == ಅರೆನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾದಂಬರಿಡ್ದ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮೂಲಭೂತವಾದಿಲೆಡ್ದು ಜೀವ ಬೆದರಿಕೆ ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ತವರೂರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊಡ್ದು 1994ಡ್ ಸ್ವಯಂ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರಾಯಿನ ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್‌ ಸದ್ಯಗ್ ಸ್ವೀಡನ್‌ದ ನಾಗರಿಕೆರ್. ಆಂಡಾ 2004ಡ್ದ್ ನಿರಂತರವಾದ್ ಆರ್ ಭಾರತದ ವೀಸಾ ಪಡೆಯುನೇಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾತೇರ್. ಈ ನಡುಟು ಆರ್ ಕರಿನ ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊಡು ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತೊಡುಲ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡುದು ಇತ್ತೆರ್. ಅನೇಕೊ ಸಂದರ್ಭೊಡುಲ ಆರ್ ಭಾರತೊಡು ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ನೆಲೆಸುನ ಆಶಯೊ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಲಾ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಕೋಲ್ಕತೊಡ್ ಉಪ್ಪರೆ ಅರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟ ಪಂದ್ ಪನೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. 2007ಡ್ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ನ ಒಂಜಿ ವರ್ಗೊಡ್ದು ನಡೆಯಿನ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆದ ಸರಣಿಡ್ದ್ ಆರ್ ಕೋಲ್ಕತಾನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋವೋಡಾದ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref>"ಗೃಹಸಚಿವರ ಭೇಟಿಯಾದ ತಸ್ಲೀಮಾನಸ್ರೀನ್‌". vijaykar nataka.indiatimes.com. 2014-08-02. Retrieved 2015-04-13.</ref> ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್ ಅರೆಗ್ ಭಾರತೊಡು ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸ ಮನ್ಪುನ ಅನುಮತಿ ನೀಡುದಿನ ವೀಸಾ ಸೌಲಭ್ಯೊನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಒದಗಿಸಿದಾಂಡ್.<ref>"ತಸ್ಲೀಮಾಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಕ್ಕೆ ವೀಸಾ ಸೌಲಭ್ಯ". vbnewsonline.com. 2014-08-03. Retrieved 2015-04-13.</ref> ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್ ಮಾನವೀಯತೆಡ್, ಅಮಾಯಕ ಹಿಂದುಲೆನ ಮಿತ್ತು ನಡೆಯಿನ ಹಿಂಸಾಚಾರೊಡು ಬೇಜಾರ್ ಆದ್, ತಮ್ಮ ಕೃತಿತ ಮೂಲಕ ಸಾತ್ವಿಕವಾದ್ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಾಯೆರ್. ಆರ್ ಮತಧರ್ಮೊದ, ಮೂಲಭೂತವಾದಿಲೆನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿನ್ ವಸ್ತುವಾಗಿಸಾಯಿನ ಈ ಕೃತಿಡ್ದ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಘಟನೆದ ನೇರ ವಕೃದೃಷ್ಟಿನ್ ಎದುರಿಸಾಯೆರ್. ಆರೆನ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊಡ್ದು ಗಡೀಪಾರು ಮನ್ಪರೆ ಕಾರಣೊ ಒಂಜಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯಾದ್ ಕೃತಿಟ್ ಹಿಂದೂಲೆನ್ ಸಹೋದರ ಲೆಕ್ಕ ಚಿತ್ರಿಸಾಯಿನಿ. ಧರ್ಮಾಂಧೆರ್ನ ಹಿಡಿತೊಡು ಇತ್ತಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊದ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಲಜ್ಜವಾದ್ ಅರೆನ ಪೂರಾ ಕೃತಿಲೆನ್ಲ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮಂದುಂಡು. ಅಲ್ಪದ ಧಾರ್ಮಿಕೊ ಮುಖಂಡೆರ್ ಅರೆನ ತಲೆದಂಡದಂಚಿನ ಕ್ರೂರ ಶಿಕ್ಷೆಗ್ ಆಗ್ರಹ ಮಂತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕೆಲವು ಉಗ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಲು ಅರೆನ ತರೆಗ್ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಅರೆನ್ ಪತ್ತುದು ಕೊರಿನಕಲೆಗ್ ಭಾರಿ ಬಹುಮಾನೊನು ಘೋಷಿಸಾದೆರ್. ಅರೆನ್ ಕೆರಿಯರೆ ನಿರಂತರವಾದ್ ಷಡ್ಯಂತ್ರಲೆನ್ ರೂಪಿಸಾವೊಂದೇ ಉಲ್ಲೆರ್. == ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃಷಿ == ಕಾವ್ಯಗಳು <ref name="ReferenceB">"Biography of Taslima Nasrin". poemhunter.com. Retrieved 2015-04-12</ref> * The Game in Reverse: Poems and Essays ( 1995) * ಷಿಕೋರೇ ಬಿಪುಲ್ ಖುಧಾ (Hunger in the Roots), (1986) * ನಿರ್ಭಾಷಿತೋ ಬಾಹಿರೇ ಓಂತೊರೇ (Banished Without and Within ) ( 1989) * ಅಮರ್ ಕೀಚೂ ಅಷೇ ನೇ(I Couldn’t Care Less), (1990) * ಆತೋಲೇ ಓಂತೊರಿನ್ (Captive In the Abyss), 1991 * ಬಾಲಿಕರ್ ಗೊಲ್ಲಾ ಚೂತ್ (ಬಾಲಕಿಯರ ಆಟೆ), 1992 * ಬೆಹೂಲಾ ಫ್ಲಾಟೆಡ್ ದಿ ರಾಫ್ ಅಲೊನ್ (Behula Floated the Raft Alone), 1993 * ಆಯ್ ಕೊಸ್ಟೋಝೇಪೇ,ಜೀಬೊನ್ ದೇಭೋಮೇಪೇ (Pain Come Roaring Down, I’ll Measure Out My Life for You), 1994 * ಜೊಲೊಪೊದ್ಯೋ (ಚಂಗಳವೆ), 2000 * ಖಾಳೀ ಖಾಳೀ ಲಗೇ (Feeling Empty), 2004 * ಖಿಚ್ಚುಕ್ಕನ್ ಥಾಕೋ (ಸ್ವಲ್ಪ ತಡಿ ), 2005 ಲೇಖನಗಳು <ref name="ReferenceB"/> * ನಿರ್ಬಾಚಿತೋ ಕಾಲಮ್ (ಆಯ್ದ ಕಾಲಮ್ಸ್) * ಜಾಬೋನ ಕೇನೋ ಜಾಬೋ (ನಾನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆ ಹೋಗಬೇಕು?) * ನೊಷ್ಟೊ ಮೇಯೇರ್ ನೊಷ್ಟೊ ಗೊದ್ದೋ(Corrupt prose of a corrupt girl) * ಛೋಟೋ ಛೋಟೋ ದುಖ್ಖೋಕೊಥಾ (ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಷ್ಟಗಳ ಕಥೆ) == ನಿಷೇಧ ಮಂದಿನ ಕೃತಿಲು == ಈ ತಿರ್ತುದ ಕೃತಿಲೆನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೊಡ್ ನಿಷೇಧ ಮಂದೆರ್ <ref>"Taslima's Banned Books". taslimanasrin.com. Archived from the original on 2015-01-06. Retrieved 2015-04-13.</ref> * ಲಜ್ಜಾ(lajja:shame): * ಅಮರ್ ಮೆಯೇ ಬೆಲ(Amar Meyebela) * ಉತಲ್ ಹವಾ(Utal Hawa) * ದ್ವೀಖೋಂದಿತೋ(Dwikhondito) * ಕೊ(Ko) * ಸೆಯ್ ಸಬ್ ಅಂಥಕಾರ್(Sei Sob Ondhokar) == ಗ್ರಂಥ ನೆರವು == * ಲಜ್ಜಾ - ಹಿಂದಿ: ತಸ್ಲೀಮಾ ನಸ್ರೀನ್, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ : ರಾಮಣ್ಣ ಆರೆಜ್ಜೆ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2024]] 2so8nxnzrwdny4iqg5djwtm2ilphw5r 0 16089 364101 196775 2026-08-07T14:35:29Z Kishore Kumar Rai 222 364101 wikitext text/x-wiki {{Merge to|ಮೆತ್ತೆದ ಗಂಜಿ}} [[File:ಮೆತ್ತೆದ ಗಂಜಿ.jpg|thumb|ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ]] '''ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ''' [[ತುಳುನಾಡ್‌]]ದ ಒಂದು [[ತೆನಸ್]]. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ [[ಆಟಿ |ಆಟಿ (ಆಷಾಢ)]] ತಿಂಗೊಳ್ದ ಅಮಾಸೆದಾನಿ ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ ಮಾಲ್ತ್‌ದ್ ತಿನ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ಮರ್ದಾದ್ ಪರ್ಪುನ ಆಟಿ ಅಮಾಸೆದ ಕಸಾಯೊ ಸರ್ರೊಗ್ ಉಸ್ಣೊ ಮಾಲ್ಪುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ತಡೆಯರ ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿನ್ ಪಾಳೆದ ಮರ್ದ್ ಪರ್ದಾದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. [[ಆಟಿ ಅಮಾಸೆ]] ಮಾತ್ರೊ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ದಿನೊಲ ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ ತಿನ್ಪೆರ್. ಉಂದೊಂಜಿ ಜುವೊಗು ಪುಸ್ಟಿ ಕೊರ್ಪುನ ತೆನಸ್.<ref>{{cite web|title=Menthe Ganji {{!}} Fenugreek and Rice Conjee|url=https://thekaravaliwok.com/menthe-ganji/|website=The Karavali Wok|accessdate=24 July 2022|date=20 July 2020}}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಮೆತ್ತೆ ಪದೊ == * [[ತುಳು]] - ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ * [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ]] - ಮೆಂತೆ ಗಂಜಿ * [[ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆ|ಇಂಗ್ಲಿಸ್]] - ಫೆನುಗ್ರೀಕ್ ಪೋರಿಡ್ಜ್ * [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]ಡು - ಉಲುವ ಕಂಜಿ/ಕರ್ಕಿಡಕ ಕಂಜಿ <ref>{{cite web|title=Uluva Kanji / Karkidaka Kanji / Monsoon special Rice Fenugreek Porridgeಉಲುವ|url=http://myeatingspace.com/uluva-kanji-karkidakam-porridge/|website=My Eating Space|accessdate=28 July 2022|date=6 August 2020}}</ref> * [[ಕೊಂಕಣಿ]] - ಅಟ್ವಲ್ * [[ಅರೆಬಾಸೆ]] - ಮೆಂತೆಗೆಂಜಿ == ಮೆತ್ತೆ ಗಂಜಿ ಮಾಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ == ಒಂತೆ [[ಅರಿ]]ತೊಟ್ಟುಗೆ ಒಂಜಿ [[ಚವುಂಟು]]ದಾತ್ ಮೆತ್ತೆದರಿನ್ ಬೆಯ್ಪದ್, ಕಡೆದ್ [[ತಾರಾಯಿ]]ದೊಟ್ಟುಗು ಬಿರಾವೊಡು. [[ಉಪ್ಪು]] ಸೇರಾವೊನೊಲಿ. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ [[ಬೆಲ್ಲ|ಬೆಲ್ಲೊ]]ನ್ಲಾ ಸೇರಾವೊನ್ನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=HEALTHY RICE & FENUGREEK SEEDS PORRIDGE / MANGALOREAN MENTHE GANJI|url=https://shashiskitchen66.blogspot.com/2018/05/healthy-rice-fenugreek-seeds-porridge.html|website=HEALTHY RICE & FENUGREEK SEEDS PORRIDGE / MANGALOREAN MENTHE GANJI|accessdate=24 July 2022}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಆಟಿ ತಿಂಗೊಳು]] 66mygjq1vby795k9x1q027hwu2o7x9v 0 16161 364080 364064 2026-08-07T13:46:54Z Kishore Kumar Rai 222 364080 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = ಕುಕ್ಕು ಚಂಡ್ರುಲಿ | name_lang = | name_italics = | image = | image_upright = | image_alt = | caption = | alternate_name = | type = | course = | place_of_origin = ಕುಡ್ಲ[[ಕುಡ್ಲ]] | region = ಕುಡ್ಲ | associated_cuisine = | creator = <!-- or | creators = --> | year = | mintime = | maxtime = | served = | main_ingredient = ಪುಳಿ ಕುಕ್ಕು,ತಾರಾಯಿ | minor_ingredient = | variations = | serving_size = 100 g | calories = | calories_ref = | protein = | fat = | carbohydrate = | glycemic_index = | similar_dish = | cookbook = | commons = | other = | no_recipes = true }} ಕುಕ್ಕುದ ಚಂಡ್ರುಲಿ ಪಂಡ ಕುಕ್ಕು[[ಕುಕ್ಕು]]ನು ಪಾಡ್ದ್ ಮಲುಪುನ ಕಜಿಪು. ಕುಕ್ಕುದ ಕೊಯಿಲ್ ದ ಪೊರ್ತುಡ್ ಹಳ್ಳಿ ದಕುಲು, ಪೇಟೆದಕುಲು ಮಾತೆರ್ಲ ಮಲ್ತ್ ತಿನ್ಪುನ ತೆನಸ್. ಕುಕ್ಕುಡು ಸುಮಾರ್ ಬಗೆ ಉಂಡು. ಐಟ್ ಕಾಟ್ ಕುಕ್ಕು ಈ ಚಂಡ್ರುಲಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಲಾಯ್ಕ್ ಆಪುಂಡು.ಕುಕ್ಕು ಪಂಡ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಬಾರಿ ಇಷ್ಟ. ಈ ಕುಕ್ಕುಡು ಬಗೆ ಬಗೆತ ತೆನಸ್ಗ್ ಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸಾರ್, ಕೊದ್ದೆಲ್, ಉಪ್ಪುಂಚಿ, ಮೆನಸ್ಕಾಯಿ, ಪಚ್ಚೋಡಿ, ಇಂಚ ಪುರ ಬಗೆ ಬಗೆತ ಮಲ್ಪೊಳಿ. ಹಳ್ಳಿ ಕಡೆತ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಕುಕ್ಕುದ ಪೊರ್ತುಡು ಏಪಲಾ ವನಸ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಕುಕ್ಕು[[ಕುಕ್ಕುದ ಚಟ್ನಿ]]ದ ಚಂಡ್ರುಲಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕುಕ್ಕು ಆರೋಗ್ಯಗ್ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ.ಕನ್ನಡಡ್ ನೆಕ್ ಕುಕ್ಕುದ ಸಾಸಿವೆ ಪಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್.<ref>{{cite journal|url=https://kannada.boldsky.com/recipes/mavina-hannina-sacive-recipe-uttarakannada-style-mango-recipe/#:~:text=%E0%}}</ref> == ಬೋಡಾಪುನ ಸಾಮಾನ್ == * ಪುಳಿ ಕುಕ್ಕು, ತಾರಾಯಿ ಪಿರೆಯಿನ, ಸಾಸೆಮಿ, ಕೆಂಪು ಮುಂಚಿ, ಅರಿಶಿಣ, ಉಪ್ಪು, ಉರ್ದುದ ಬೇಳೆ, ತಾರಾಯಿದ ಎಣ್ಣೆ == ಕುಕ್ಕುದ ಚಂಡ್ರುಲಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನ == ಸುರುಕು ಪರ್ಂದ್ ಕುಕ್ಕುನು ದೆತೊಂದು ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ಅವೆತ್ತ ಚೋಲಿನ್ ದೆತ್‌ದ್ ಒಂಜಿ ತಪಲೆಡ್ ಪಾರ್ದ್ ಕುಕ್ಕುದ ಚೋಲಿ ಅಂಚನೆ ಕುಕ್ಕುದ ಕೊರಂಟ್ ನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪುರಿಂಚೋಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಾರಾಯಿಗ್ ನಾಲ್ ಅರಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಕಾಲ್ ಚಮ್ಚ ಪಜ್ಜಿ ದಾಸಿಮಿ, ಬೇವಿರೆ ಪಾರ್ದ್, ಐಕ್ ಪುರಿಂಚಿದಿನ ಕುಕ್ಕುದ ರಸನ್ಲ ಪಾಡ್ದ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಡೆವೊಡು. ಕಡೆಯಿನ ಅರೆಪ್ಪುನು ಕುಕ್ಕುಗ್ ಪಾರ್ದ್ ಬೆರಸೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ರುಚಿಗ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಾರ್ದ್ ದೀವೊಡು. ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇವುಸೊಪ್ಪು, ದಾಸೆಮಿ, ರಡ್ಡ್ ಅರಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪಾರ್ದ್ ಒಗ್ಗರಣೆ ಕೊರೊಡು. ಅಂಚನೆ ನುಪ್ಪುದೊಟ್ಟುಗೆ ತಿನೊಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕೊದಿಪಾದ್ಲಾ ವನಸ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ.<ref>{{cite web|title=Mavina hannina sasive recipe {{!}} How to make tasty mango gravy {{!}} Sweet and spicy aam ras|url=https://vegrecipesofkarnataka.com/429-mavina-hannina-sasive-recipe-sasuve-sasmi-mango-raita.php|website=www.vegrecipesofkarnataka.com|language=en}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ತೆನಸ್]] mbnqcc7nm0567ss0dj11qcccpk7a8iw 0 16576 364104 283125 2026-08-07T14:42:02Z Kishore Kumar Rai 222 364104 wikitext text/x-wiki [[File:Banana tree with green bananas.jpg|thumb|ಬಾರೆ]] '''ಬಾರೆ''' ಪಂಡ ಅವ್ವ್ಪೊಂಜಿ ರೀತಿದ ದಯಿ.ಮಾಸ್ತ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪಿನಂಚಿನ ದಯಿ ಬಾರೆದ ಪರ್ಂದ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಸುರುತಾ ಕೃಷಿ ಪರ್ಂದ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಾರೆನ್ ಪರ್ಂದ್‌ಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಬುಳೆಪೆರ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಬುಕ್ಕೊ ಚೀಪಿ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಜನ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲೊಡ್ದೆ ಬಾರೆದ ಪರ್ಂದ್ ತಿನ್ಪೆರ್. ಬಾರೆದ ಪರ್ಂದ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ 6, ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಮಾತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು, == ಬಾರೆದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ == ಬಾರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿಚೂರು ಮಲ್ಲ ದಯಿ. ಪೂ ಆಪಿನ ದಯಿ, ಬಾರೆ 2 ಡ್ಡ್ 8 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಗು ಬಳಪುಂಡು.ಉಂದೆನ್ ಬುಳೆಪುನಕುಲು ಅಯಿತ ಪಿಳ್ಳೆಡ್ದ್ ದಯಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಾರೆದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಮೂಸಾ ಎಸ್ಪಿ. ಮಲ್ಲ ಬಾರೆದಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೧೦ ಡ್ಡ್ ೧೫ ಉದ್ದದ ಇರೆಕ್ಕ್‌ಲ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇರೆಕುಲು ಅಂಡಾಕಾರೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡು ೬ಡ್ಡ್ ೨೦ ಇಂಚಿದಾತ್ ಅಗಲ ಇತ್ತ್‌ದ್ 3 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬಾರೆಡ್ ಪೂಂಬೆ ಪಂಡ ಬಾರೆದ ಪೂ ಉಪ್ಪುಂಡು ಬಾರೆಗ್ ಪ್ರತಿದಿನ 7 ರಿಂದ 8 ಗಂಟೆಗಳ ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬೊಲ್ಪು ಬೂರೊಡು<ref>{{Cite news |url=https://www.britannica.com/plant/banana-plant |title=Banana {{!}} Description, History, Cultivation, Nutrition, Benefits, & Facts {{!}} Britannica |work=Encyclopedia Britannica |access-date=2025-11-26 |language=en}}</ref>. ಬಾರೆಗ್ ಅರೆಗಾಲೊಡು ಪ್ರತಿದಿನ ನೀರ್ ಪಾಡೊಡು,ಅಂಚನೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ಸರಿಯಾದ್ ಗೊಬ್ಬರ ಪಾಡೊಡು == ಬಾರೆದ ವಿದೊಕ್ಕಲು == # ಪುಟ್ಟುಬಾರೆ # ಪಚ್ಚೆ ಬಾರೆ # ಏಲಕ್ಕಿ ಬಾರೆ # ನೇಂದ್ರಬಾರೆ # ಕದಳಿ ಬಾರೆ. # ಕಲ್ಲ್ ಬಾರೆ # ಬೊನ್ಯಬಾರೆ. # ಗಾಳಿ ಬಾರೆ. # ಮೈಸೂರು ಬಾರೆ # ಚಂದ್ರ ಬಾರೆ # ಮೈಸೂರು ಬಾರೆ # ಕೆಂಪುಬಾಳೆ == ಬಾರೆದ ಬಳಕೆ == * ಬಾರೆದ ಮಾತ ಭಾಗೊಡುಲ ಮರ್ದ್‌ದ ಅಂಶೊ ಉಂಡು * ಬಾರೆದ ಇರೆನ್ ವನಸ್ಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ. * ವನಸ್ಸ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಬಾರೆದ ಇರೆ ಬಾಡದ್ ಕಟ್ಟುವೆ.ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪೆರೆ * ಬಾರೆದ ಪರ್ಂದ್‌ದ ತಿಂಡಿ ಮಲ್ಪೆರೆ. * ಬಾರೆದ ಪೂಂಬೆಲ ಕಜಿಪುಗು ಭಾರಿ ಎಡ್ದೆ. * ಉಂದೆನ್ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ,ಬುಕ್ಕೊ ಪಟಿಗೆದ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ಬಾರೆದ ದಂಡ್‌ದ ರಸ ಪರ್ಪೆರ್ == ಭೂತಾರಾದನೆಡ್ ಬಾರೆದ ಬಳಕೆ == [[ಭೂತಾರಾಧನೆ]]ಡ್ ಪ್ರಸಾದ ಕೊರಿಯೆರೆ, ಬೂತೊಗು ಬಳಸೆರೆ, ಎಣ್ಣೆ ಬೂಲ್ಯ ಕೊರಿಯೆರೆ ಬಾರೆದ ಇರೆನೇ ಬೋಡು. ಅವುಲಾ ಕೊಡಿ ಎರೆಕ್ಕ್ ಬಾರೀ ಬೇಡಿಕೆ. ಭೂತ ದರ್ಶನದಕುಲು ಕಟ್ಟುನ ಅಣಿಕ್ಕ್ ಬಾರೆದ ದಿಂಡ್ ಬೋಡೇ ಬೋಡು. ಐವೆನ್ ಕಟ್ಯರೆಲಾ ಬಾರೆದ ಬಲ್ಲ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ದೈವೊಲೆಗ್ ಬಳಸನಗ ಬಾರೆದ ಪಂರ್ದ್ ಅಗತ್ಯ. == ಬಾಹ್ಯ ಉಲ್ಲೇಕೊ == * [https://kn.wikipedia.org/s/38e9 ಬಾಳೆ ಗಿಡ] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} jp1kgnofwsth83pgkk1gs1fgrqv24nr 0 17351 364090 282130 2026-08-07T14:18:04Z Kishore Kumar Rai 222 364090 wikitext text/x-wiki [[File:Chenne Mane.jpg|thumb|ಚೆನ್ನೆಮಣೆ]] ಮೂಳೆ ಕಟ್ಟ್ ಗೊಭ್ಭು ಪನ್ಪಿನವು ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಗೊಬ್ಬು. ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಆಟಿದ ತಿಂಗೊಳುಡು ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಗೊಬ್ಬುನ ವಾಡಿಕೆ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆಟಿದ ತಿಂಗೊಳುಡು ಕೀರಿಕಟ್ಟ್‌ದ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ದಾಲ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಲಿದ ಬೇಲೆದಾಂತೆ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಉಲಯೇ ಕುಲ್ಲುದು ಪೊರ್ತು ಕಳೆಯೆರೆಗಾತ್ರ ಚೆನ್ನೆಗೊಬ್ಬುವೆರ್<ref>https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/chennemane-game/</ref>.ಸೋಣ ಬತ್ತಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಬರ್ಸ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು ಅಪಗ ಚೆನ್ನೆದ ಮಣೆ ಅಟ್ಟೊಗು ಪಾಡುನವು ದುಂಬುಡ್ಡೆ ನಡತ್ ಬತ್ತಿನ ಕ್ರಮ.ಜಾಸ್ತಿ ಪಂಡ ಸೋಣೊಡು ಅಷ್ಟೆಮಿ ಮುಟ್ಟ ಗೊಬ್ಬೊಲಿ. == ಚೆನ್ನೆಮಣೆತ ಪೊಲಬು == ಚೆನ್ನೆಮಣೆನ್ ಎಡ್ಡೆ ಜಾತಿದ ಮರಟ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಣೆ ಆಯಾತಾಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಅವೆಟ್ ಆ ಬರಿಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆ ಬರಿಟ್ ಕಾಯಿಲೆನ್ ಪಾಡೆರೆ ಮಲ್ಲ ಅದೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್.ಅವೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಕಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ದೀವೊಲಿ. ಮಣೆಟ್ ಒಟ್ಟು ಏಳ್ ಗುಂಡಿದಲೆಕ್ಕ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್ ಅವೆನ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಬಾಸೆಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಮೈಟ್ ಏಳ್ ಇಲ್ಲ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಮೈಟ್ ಏಳ್ ಇಲ್ಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು == ಗೊಬ್ಬುದ ಉಪಯೋಗ == * ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ ಗೊಬ್ಬುಂಡ ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನ,ಬುದ್ದಿಶಕ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಅಪುಂಡು. ಎದುರುದಾಯನ ಗೊಬ್ಬುದ ಚಾತಿರ್ಪುನು ಆಲೋಚನೆ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಬೇಲೆ ನಮ್ಮ (ತರೆಟ್) ಮಂಡೆಡ್ ಆವೊಂದುಪ್ಪುಂಡು. * ಚೆನ್ನೆಗೊಬ್ಬುನಗ ಒಂಜಾತ್ ಪೊರ್ತು ಕಳೆಯಿನವೇ ಗೋತ್ತಾಪುಜಿ ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಬೇಜಾರ್ ಕಳೆದ್ ಉಲ್ಲಾಸಾವುಂಡು. * ಇಲ್ಲದಕುಲು ಬರಿತ ಇಲ್ಲದಕುಲು ಮಾತ ಒಟ್ಟಾದ್ ಗೊಬ್ಬುನಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾಂದವ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು. * ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆಟ್ ಇತ್ತಿನ ಗುಂಡಿಗ್(ಇಲ್ಲ್) ಕಾಯಿ ಪೆಜ್ಜೆರೆ ಬಿರೆಳ್ ಪಾಡ್ನಗ ಬಿರೆಲ್‌ದ ಕೊಡಿ ಮಾತ ಒತ್ತಿಲೆಕ್ಕಾದ್ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದಮಿತ್ತ್ ಒತ್ತಡ ಬೂರ್ದು ನೆತ್ತೆರ್ ಸಂಚಾರ ಪೊರ್ಲುಡೆ ಆಪುಂಡು ಉಂದು ನಮ್ಮ ಸರೀರೊದ ಅರೈಕೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ == ಗೊಬ್ಬುಗು ಬೋಡಾಯಿನ ವಸ್ತುಲು == ಚೆನ್ನೆದ ಗೊಬ್ಬುಗು ಚೆನ್ನೆದ ಮಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಕಾಯಿ ಬೋಡಾಪುಂಡು.ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಮಂಜೊಟ್ಟಿ ಕಾಯಿಡ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಕ್ರಮ. ಕೆಲವೆರ್ ಮಂಜೊಟ್ಟಿ ತಿಕ್ಕ್‌ಜಿಂಡಾ ಪುಳಿಂಕೊಟೆಡ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ಈ ಗೊಬ್ಬುನು ನಾಲ್ ಜನೊಲ ಗೊಬ್ಬೊಲಿ ರಡ್ಡ್ ಜನಲ ಗೊಬ್ಬೊಲಿ == ಗೊಬ್ಬುನ ಕ್ರಮ == ಮೂಲೆ ಕಟ್ಟ್ ಗೊಬ್ಬುಡು. ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ನಡುಟು ದೀದ್ ಗೊಬ್ಬುನಕುಲು ಎದುರುಬದುರು ಕುಳ್ಳೊಡು.ಮಾತ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ನಾಲ್ನಾಲ್ ಮಂಜೊಟ್ಟಿ ಕಾಯಿ ಪಾಡೊಡು. ಒಂಜಿ ಮೈತ ಏಳ್ ಇಲ್ಲ್ ಒರಿಯಗ್ ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ಮೈತ್ ಏಳ್ ಇಲ್ಲ್ ಒರಿಯಗ್, ಸುರುಕು ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪೊನಾಯೆ ಒಂಜಿ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಕಾಯಿ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಮಾತ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕಾಯಿ ಪಾಡೊಂದು ಬರೊಡು ನಾಲ್ ಕಾಯಿ ಪಾಡ್ದ್ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವ್ವೆ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಕಾಯಿನ್ ಪತ್ತೊಡು ಪನ್ಪಿನವು ಈ ಗೊಬ್ಬುದ ಕ್ರಮ. ಅಂಚ ಕಾಯಿ ಪಾಡಿ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಕಾಯಿ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಪಾಡೊಂದು ಬರೊಡು ಇಂಚನೆ ಪಾಡೊಂದು ಬನ್ನಗ ಒಂಜಿ ಮೂಲೆಡ್ ಮೂಜಿ ಕಾಯಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ಒಂಜಿ ಕಾಯಿ ಪಾಡುನ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್ ಅವ್ವು ಮೂಲೆ ಕಟ್ಟಿ ಲೆಕ್ಕ ಆಂಡ್ ಅವೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಇಜ್ಜಿ ಅಯಿಕ್ ಪಾಡ್ಡ್ ದಿಂಜಾ ಆವೊಡು. ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಖಾಲಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಇಜ್ಜಿ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಕುಲ್ಲುನೆ ಪನ್ಪೆರೆ.ಬುಕ್ಕೊ ನನೊರಿ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪೊಡು ಆಯೆನ ಇಲ್ಲ್‌ಡ್ಡ್ ಕಾಯಿ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಪಾಡೊಂದು ಬರೊಡು ಸುರುತ್ತಾಯೆ ಗೊಬ್ಬಿನಲೆಕ್ಕೊನೆ ಗೊಬ್ಬುದು ಅಯಗ್‌ಲ ಒಂಜಿ ಮೂಲೆಡ್ ಮೂಜಿ ಕಾಯಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ಒಂಜಿ ಕಾಯಿ ಪಾಡಿ ಕೋಡ್ಲೆ ಅವೆನ್ ಆಯೆ ಮೂಲೆ ಕಟ್ಟ್ಯೆಂದ್ ಲೆಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಪ್ರತಿ ಸರ್ತಿ ಕಾಯಿ ಬಿರ್ಕ್‌ನಗ ಕಾಯಿ ಪಾಡೊಂದು ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೊಡು ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಖಾಲಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಇಜ್ಜಿ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಕುಲ್ಲುನೆ ಪನ್ಪೆ.ಇಂಚ ಗೊಬ್ಬು ಗೊಬ್ಬುದು ಬೇತೆ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಕಾಯಿ ಪೂರಾ ಕಾಲಿ ಆನಗ ಗೊಬ್ಬು ಮುಗಿಯುಂಡು.ಅವೆಡ್ಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಕುಲಕುಲೆನ ಮೂಲೆ ಕಟ್ಟ್‌ನೆಟ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕಾಯಿನ್ ಅಕುಲಕುಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ದಿಂಜಾವೊಡು ಮಾತ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ಕಾಯಿ ಇಜ್ಜಾಂದಿನಕುಲು ಅಕುಲೆನ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ಸೂ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ.<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/chennemane-is-a-symbol-of-tulu-culture-and-heritage/article3678198.ece</ref> ದಾದಾಂಡಲ ಪೇಪರ್ದ ತುಂಡು ಪಾಡೊಡು ಅವ್ವು ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ಸೂ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಕೇತ.ಇಂಚ ಗೊಬ್ಬುದು ಮಾತ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ಸೂ ಆಯಿನಾಯೆ ಸೋತೆಂದ್ ಲೆಕ್ಕ == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ಚೆನ್ನೆಮಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಗೊಬ್ಬುಲು]] sx42t3o8a6492j37k9k6i0njdou9ojh 0 18701 364095 355909 2026-08-07T14:28:04Z Kishore Kumar Rai 222 364095 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} [[Image:Arabian Desert.jpg|right|thumb|300px| ಅರೇಬಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಚಿತ್ರ]] ಅರೇಬಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಬಹುಪಾಲ್ ನ್ ಆವರಿಸದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಬೆಂಗಾಡು. ಯೆಮೆನ್‌ರ್ದ್ ಪರ್ಶಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಮುಟ್ಟ ಬುಕ್ಕೊ ಒಮಾನ್‌ರ್ದ್ ಜೋರ್ಡಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇರಾಖ್‌ ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಿದಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಅರೇಬಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಒಟ್ಟು ಹರವು ೨೩,೩೦,೦೦೦ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ದಾತ್. ಉಂದು ಸರಿಸುಮಾರು ಮಧ್ಯಭಾಗಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಬ್ ಅಲ್-ಖಾಲಿ ಬರಿಯ ಪೊಯ್ಯೇನ್ ಬುರ್ದು ಬೇತೆ ದಾಲಾ ಇಜ್ಜಂದ್ ನ ಪ್ರದೇಶಗ್ಲೇ ಪೈಕಿ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ವಿಸ್ತಾರಡ್ ಮಲ್ಲ. ಇಂಚಿನ ಕ್ರೂರ ಪ್ರಕೃತಿದ ನಡುಟುಲಾ  ಪೊಯ್ಯೇದ ಜಿಂಕೆ, ಓರಿಕ್ಸ್, ಪೊಯ್ಯೇದ ಪುಚ್ಚೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಪಲ್ಲಿದ ಜಾತಿದ ಪ್ರಾಣಿಳು ಮರುಭೂಮಿಯ ಜೀವನಗ್ ಹೊಂದೊಂದು ಬಾಲ್ಬಾ. ವಿಪರೀತ ಹವಾಗುಣಇತ್ತ್ ನ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾದ್ ಪಗೆಲ್ದ ತಾಪಮಾನ ಕೊಡಿಯೊಂದ್ ಇತ್ತ್oಡಲಾ ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುನ ತಂಪು. ಮುಲ್ಪದ ಪರಿಸರಡ್ ಕೆಲವೇ ಜಾತಿದ ದೈಕುಲು ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಜಾಸ್ತಿ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಜಿ. == ವಾತಾವರಣ == ಅರೇಬಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿದ ದಿಂಜ ಭಾಗ ಬಾರೀ ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣನ್ ಪಡೆತ್Oಡ್. ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬರ್ಸ ೩೫ ಮಿ.ಮೀ. ರ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ. ತಾಪಮಾನ ಪಗೆಲ್ ಡ್ ೪೦ರ್ದ್ ೫೦ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಇತ್ತ್Oಡ ರಾತ್ರೆದ ಪೊರ್ತು ೫ರ್ದ್ ೧೫ ಡಿ. ಸೆ.ದಾತ್. ಚಳಿಗಾಲಡ್ ರಾತ್ರೆದ ತಾಪಮಾನ ಸೊನ್ನೆಗ್ ಮುಟ್ಟುನ್ಡು. == ದೈಕುಲೆ ಬಗ್ಗೆ == ಅರೇಬಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿಡ್ ದೈಕುಲೆ ಬಗೆ ದಿಂಜ ಕಮ್ಮಿ. ಮಧ್ಯಭಾಗಡ್ ೨೦ ಬಗೆತ ದೈಕುಲು ಇತ್ತ್oಡ ಬರಿಟ್ ೧೭ ಬಗೆತ ದೈ ಮರಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ನೆತ್ತಲೆಕ ರಡ್ಡ್ ಜಾತಿದ ದೈಕುಲು ಮಾತ್ರ ಮರುಭೂಮಿಡ್ ಸ್ಸರ್ವತ್ರಿಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಸುಮಾರ್ ದೈಕುಲು ದೈ ಆದಿತ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವೇ ಜಾತಿಡ ಮರಕುಲು ತೋಜು. ನೆಟ್ ಖರ್ಜೂರದ ಮರ ಬಾರೀ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ. == ಮರುಭೂಮಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಳು ಬುಕ್ಕೊ ಜನಜೀವನ == ಮರುಭೂಮಿಡ ಜಾಸ್ತಿ ಭಾಗ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಡ್ ಉಂಡು. ಮರುಭೂಮಿದ ಒರಿನ ಅಂಶ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ದ ಸೈನಾಯ್, ಇರಾಖ್, ಜೋರ್ಡಾನ್,ಸಿರಿಯಾ, ಖತಾರ್, ಯು.ಎ.ಇ.,ಒಮಾನ್, ಯೆಮೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕುವೈಟ್‌[[ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಮರುಭೂಮಿದ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಜನಕ್ಲೇಡ್ ಅರಬೆರ್, ಕುರ್ದ್, ತುರ್ಕ್ಮೆನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಸ್ಸೀರಿಯನ್ ಜನಾಂಗದಕುಲು ಸೇರಿದುಲ್ಲೆರ್. ಮುಖ್ಯ ಬಾಸೆ ಅರಾಬಿಕ್, ಕುರ್ದಿಶ್, ಅರಮೈಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಮೇನಿಯನ್ ನುಡಿಕುಲು. {{Mergeto|ವಿಶ್ವದ ದಿಂಜ ಮಲ್ಲ ಮರುಭೂಮಿಳು}} ವಿಶ್ವಡ್ ೫೦ ಸಾವಿರ ಚದರ ಕಿ.ಮೀಟರ್‌ಗ್ಲೆರ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿನ [[ಮರುಭೂಮಿ]]ಗ್ಲೇ ಪಟ್ಟಿ ನ್ ತಿರ್ತ್ ಪಾಡಿನ್ಡ್. [[Image:Deserts.png‎|700px]] {| class="sortable wikitable" ! ಸ್ಥಾನ !! ಮರುಭೂಮಿಯ ಹೆಸರು !!ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ( ಚ.ಕಿ.ಮೀ.) !! ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ( ಚ.ಕಿ.ಮೈಲಿ) !! ಪ್ರದೇಶ (ಹರವು) |- | 1 || [[ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ]] || 13,829,430|| 5,339,573 || [[ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ]] |- | 2 || [[ಸಹಾರ ಮರುಭೂಮಿ]] || 9 100 000 || 3 320 000+ || [[ಅಲ್ಜೀರಿಯ]], [[ಚಾಡ್]], [[ಈಜಿಪ್ಟ್]], [[ಲಿಬ್ಯಾ]], [[ಮಾಲಿ]], [[ನೈಜರ್]], [[ಮಾರಿಟಾನಿಯ]], [[ಮೊರಾಕ್ಕೋ]], [[ಸುಡಾನ್]], [[ಟ್ಯುನೀಶಿಯ]]. |- | 3 || [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 2 330 000 || 900 000 || [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ]], [[ಜೋರ್ಡಾನ್]], [[ಇರಾಖ್]], [[ಕುವೈಟ್]], [[ಖತಾರ್]], [[ಯು.ಎ.ಇ.]], [[ಒಮಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಯೆಮೆನ್]]. |- | 4 || [[ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿ]] || 1 300 000 || 500 000 || [[ಮಂಗೋಲಿಯ]] ಮತ್ತು [[ಚೀನಾ]] |- | 5 || [[ಪೆಟಗೋನಿಯ ಮರುಭೂಮಿ]] || 670 000 || 260 000 || [[ಚಿಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ]] |- | 6 || [[ಗ್ರೇಟ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ]] || 647 000 || 250 000 || [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] |- | 7 || [[ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 492 000 || 190 000 || [[ಯು.ಎಸ್.ಎ.]] |- | 8 || [[ಚಿಹುವಾಹುವಾನ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 450 000 || 175 000 || [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಯು.ಎಸ್.ಎ.]] |- | 9 || [[ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಯಾಂಡಿ ಮರುಭೂಮಿ]] || 400 000 || 150 000 || [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] |- | 10 || [[ಕರಾಕುಮ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 350 000 || 135 000 || [[ತುರ್ಕ್ಮೇನಿಸ್ಥಾನ್]] |- | 11 || [[ಸೊನೋರನ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 310 000 || 120 000 || [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಯು.ಎಸ್.ಎ.]] |- | 12 || [[ಕಿಜಿಲ್ ಕುಮ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 300 000 || 115 000 || [[ಕಜಾಕಸ್ತಾನ್]], [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ಥಾನ್]] ಮತ್ತು [[ತುರ್ಕ್ಮೇನಿಸ್ಥಾನ್]] |- | 13 || [[ಟಕ್ಲಮಕನ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 270 000 || 105 000 || [[ಚೀನಾ]] |- | 14 || [[ಕಲಹರಿ ಮರುಭೂಮಿ]] || 260 000 || 100 000 || [[ಅಂಗೋಲ]], [[ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ]], [[ನಮೀಬಿಯ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] |- | 15 || [[ಸಿರಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 260 000 || 100 000 || [[ಸಿರಿಯ]], [[ಜೋರ್ಡಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಇರಾಖ್]] |- | 16 || [[ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 200 000 || 77 000 || [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] |- | 17 || [[ಗಿಬ್ಸನ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 155 000 || 60 000 || [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] |- | 18 || [[ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 145 000 || 56 000 || [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] |- | 19 || [[ಅಟಕಾಮ ಮರುಭೂಮಿ]] || 140 000 || 54 000 || [[ಚಿಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಪೆರು]] |- | 20 || [[ನಮೀಬ್ ಮರುಭೂಮಿ]] || 135 000 || 52 000 || [[ನಮೀಬಿಯ]] ಮತ್ತು [[ಅಂಗೋಲ]] |- | 21 || [[ದಶ್ತ್ - ಎ ಕಾವಿರ್]] || 77 000 || 30 000 || [[ಇರಾನ್]] |- | 22 || [[ಮೊಜಾವೆ ಮರುಭೂಮಿ]] || 65 000 || 25 000 || [[ಯು.ಎಸ್.ಎ.]] |- | 23 || [[ದಶ್ತ್-ಎ ಲುತ್]] || 52 000 || 20 000 || [[ಇರಾನ್]] |- |} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] 0u711sfiebc1w5iifhnf1qusjptlzc1 4 22150 364109 364030 2026-08-07T14:55:05Z ChiK 1136 /* */ 364109 wikitext text/x-wiki {{WP10 Navbar}} {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ/wrapper|noborder=y|padbottom=10px |title = ತುಳುತ ದರ್ಮಾರ್ತೊದ ಗೇನೊಗು ಪತ್ತ್ ವರ್ಸೊ |lead = [[File:WP10 Header Image-tcy.svg|640px|alt=<!--text--><!--|link=-->]] |top = {{large|ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಸೊಲ್ಮೆಲು! ೦೬ ಅಗೋಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ಗ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಬಾರತೊದ ೨೩ನೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊ ಆದ್ ಪುಟ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಪೆರ್ಮೆದ ಇಸಯೊ. ಇತ್ತೆ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ೧೦ನೇ ವರ್ಸಾಂತಿದ ಸಂಬ್ರಮೊ. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಇಚ್ಚೆಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಬರೆಯಿನ ೩೫೦೦+ ಲೇಕನೊ ಇತ್ತೆ ಉಂಡು.}} {{show by date|2026|08|06||{{Clickable button 2|url=https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_talk:10ನೇ_ವರ್ಸಂತಿಗೆ/ಪುಟ್ಟು_ಪರ್ಬೊದ_ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು&action=edit&section=new&summary=ತುಳು%20ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗು%20ಪುಟ್ಟು%20ಪರ್ಬೊದ%20ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು|ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲೆನು ಪನ್ಲೆ!|class=mw-ui-progressive|style= margin-bottom:10px; margin-top:10px; font-size:150%; line-height:1.5em;}} }}<br> <div style="text-align: left">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ/ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು}} </div> }} <div style="text-align: center; font-size: 85%">''ಜಾಸ್ತಿ ತೆರಿಯೊನೆರೆ [[meta:Tulu Wikipedia 10|ಮೆಟಾ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦]] ತೂಲೆ.''</div> 96glj84gmlp5lqrjrkugo8x9lsqbbsr 5 23900 364074 364054 2026-08-07T13:15:07Z Kishore Kumar Rai 222 /* ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! */ 364074 wikitext text/x-wiki == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == <!-- Write your wishes below this line. --> 10ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == '''ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!!''' [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೨, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿಡ್ ನಮೊ ಉಲ್ಲೊ. 2008ಡ್ದ್ ಸುರುವಾಯಿನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ ಇನಿ 3700ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಲೇಕನೊಲು ಉಂಡು. ದುಂಬುಗು ನನಾತ್ ಪೊಸ ವಿಸಯೊಲೆಡ್ ಲೇಕನೊಲು ಬರಡ್ಂದ್ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಮದಿಪು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೫೦, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೫, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pavanaja|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) 9fyva443988t5urgagzxwf6px9rk1mk 364075 364074 2026-08-07T13:17:50Z Kishore Kumar Rai 222 /* ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! */ 364075 wikitext text/x-wiki == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == <!-- Write your wishes below this line. --> 10ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == '''ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!!''' [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೨, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿಡ್ ನಮೊ ಉಲ್ಲೊ. 2008ಡ್ದ್ ಸುರುವಾಯಿನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ ಇನಿ 3700ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಲೇಕನೊಲು ಉಂಡು. ದುಂಬುಗು ನನಾತ್ ಪೊಸ ವಿಸಯೊಲೆಡ್ ಲೇಕನೊಲು ಬರಡ್ಂದ್ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಮದಿಪು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೫೦, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೫, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pavanaja|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) 9olrtg3egqy6q9qvj1rcgkzmbk2ty2v 364076 364075 2026-08-07T13:19:39Z Kishore Kumar Rai 222 /* ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ */ 364076 wikitext text/x-wiki == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == <!-- Write your wishes below this line. --> 10ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == '''ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!!''' [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೨, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿಡ್ ನಮೊ ಉಲ್ಲೊ. 2008ಡ್ದ್ ಸುರುವಾಯಿನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ ಇನಿ 3700ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಲೇಕನೊಲು ಉಂಡು. ದುಂಬುಗು ನನಾತ್ ಪೊಸ ವಿಸಯೊಲೆಡ್ ಲೇಕನೊಲು ಬರಡ್ಂದ್ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಮದಿಪು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೫೦, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೫, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pavanaja|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು ---[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೯, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) qn3bb3ezdcmvy4ogoyydwolbjliwpmv 364077 364076 2026-08-07T13:20:44Z Kishore Kumar Rai 222 /* ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ */ 364077 wikitext text/x-wiki == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == <!-- Write your wishes below this line. --> 10ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == '''ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!!''' [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೨, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿಡ್ ನಮೊ ಉಲ್ಲೊ. 2008ಡ್ದ್ ಸುರುವಾಯಿನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ ಇನಿ 3700ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಲೇಕನೊಲು ಉಂಡು. ದುಂಬುಗು ನನಾತ್ ಪೊಸ ವಿಸಯೊಲೆಡ್ ಲೇಕನೊಲು ಬರಡ್ಂದ್ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಮದಿಪು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೫೦, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೫, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pavanaja|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು ---[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೯, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) in98vdsy15pjhkzb1jgsom4tmh2t5tr 364078 364077 2026-08-07T13:21:41Z Kishore Kumar Rai 222 /* ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ */ 364078 wikitext text/x-wiki == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == <!-- Write your wishes below this line. --> 10ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == '''ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!!''' [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೨, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿಡ್ ನಮೊ ಉಲ್ಲೊ. 2008ಡ್ದ್ ಸುರುವಾಯಿನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ ಇನಿ 3700ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಲೇಕನೊಲು ಉಂಡು. ದುಂಬುಗು ನನಾತ್ ಪೊಸ ವಿಸಯೊಲೆಡ್ ಲೇಕನೊಲು ಬರಡ್ಂದ್ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಮದಿಪು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೫೦, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೫, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pavanaja|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೯, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) r97f17i7osafr5mane6yyt68cagj016 364079 364078 2026-08-07T13:38:50Z Kishore Kumar Rai 222 /* ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! */ 364079 wikitext text/x-wiki == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == <!-- Write your wishes below this line. --> 10ನೇ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!! == '''ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ!!!''' [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೮:೦೨, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊ!!! == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿಡ್ ನಮೊ ಉಲ್ಲೊ. 2008ಡ್ದ್ ಸುರುವಾಯಿನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ ಇನಿ 3700ಡ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಲೇಕನೊಲು ಉಂಡು. ದುಂಬುಗು ನನಾತ್ ಪೊಸ ವಿಸಯೊಲೆಡ್ ಲೇಕನೊಲು ಬರಡ್ಂದ್ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಮದಿಪು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೫೦, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಖುಸಿಟ್ಟ್ ಉಲ್ಲ. ೨೦೦೮ ಟ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಅಂಡಲಾ ಮಸ್ತ್ ಬರವುಲು ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಆಯಿನೆ ೨೦೧೪ರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನನಲಾ ಮಸ್ತ್ ಬರವುಲು ಬರಡ್ ಪಂದ್ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಮದಿಪು. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೫, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊದ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pavanaja|ಪವನಜ ಯು. ಬಿ.]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pavanaja|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೦೩, ೬ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ಎಡ್ಡೆಪುಲು -[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kishore Kumar Rai|Kishore Kumar Rai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kishore Kumar Rai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೪೯, ೭ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ai93v7bshr9vpie4k8jtut1of2pztc3 2 24391 364119 364068 2026-08-08T04:29:48Z Hariprasad Shetty10 6127 364119 wikitext text/x-wiki {{short description|ಭಾರತೀಯ ನಟ|bot=PearBOT 5}} {{Use Indian English|date=February 2016}} {{Use dmy dates|date=February 2020}} {{Infobox person | name = ಅಜ್ಮಲ್ ಅಮೀರ್ | image = Ajmal Ameer at Launch of Provoke Lifestyle Magazine.jpg | image_size = | caption = 2015ಟ್ ಅಜ್ಮಲ್ | birth_date = | birth_place = | other_names = | years_active = 2005{{endash}}ಪ್ರಸ್ತುತ | spouse = ರೆಂಜು ಅಜ್ಮಲ್ | children = 2 | education = ವಿನ್ನಿಟ್ಸಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, [[ಉಕ್ರೇನ್]] | occupation = ನಟ | height = }} ''ಅಜ್ಮಲ್ ಅಸೇರ್'' ಒರಿ ಸಿನಿಮಾ ನಟ, [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಸಿನಿಮಾ, ತಮಿಳು ಬೊಕ್ಕ ತೆಲುಗು-ಭಾಷೆದ ಸಿನಿಮೊಲೆಡು ಪುದರ್ ಪೋತಿನಾರ್. ==ಆರಂಭಿಕ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಅಜ್ಮಲ್ ಉಕ್ರೇನ್ ನ ವಿನ್ನಿಟ್ಸಿಯೊಡು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಂದಿನಾರ್.<ref>{{cite web |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/35121.html |title=Ajmal's Tamil debut in 'Anjathey' - Tamil Movie News |website=IndiaGlitz.com |date=6 December 2007 |access-date=18 October 2013 |archive-date=19 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019103917/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/35121.html |url-status=live }}</ref><ref name="PremaManmadhan">{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2008/09/27/stories/2008092751570800.htm |title=A 'hit' prescription |series=Metro Plus Thiruvananthapuram |work=[[The Hindu]] |last=Manmadhan |first=Prema |date=27 September 2008 |access-date=11 March 2009 |location=Chennai, India |archive-date=25 March 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090325163947/http://www.hindu.com/mp/2008/09/27/stories/2008092751570800.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web| url = http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/no-%27chocolaty%27-tag-angry-ajmal-298| archive-url = https://web.archive.org/web/20231119151003/https://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/others/no-%27chocolaty%27-tag-angry-ajmal-298| url-status = dead| archive-date = 19 November 2023| title = Reference at www.deccanchronicle.com}}</ref> ಅರೆಗ್ ಅಸ್ಕರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಬಿತ್ ಪಂದ್ ರಡ್ಡ್ ಸಹೋದರೆರು ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/malayalam-actor-ajmals-brother-askar-makes-his-acting-debut/383320-71-210.html |title=Malayalam actor Ajmal's brother, Askar makes his acting debut |publisher=Ibnlive.in.com |date=5 April 2013 |access-date=18 October 2013 |archive-date=4 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204225148/http://ibnlive.in.com/news/malayalam-actor-ajmals-brother-askar-makes-his-acting-debut/383320-71-210.html |url-status=dead }}</ref> ಆರ್ ರೆಂಜು ಅರೆನ್ ವಿವಾಹ ಆತೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆಗ್ ಒರಿ ಮಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಒರ್ತಿ ಮಗಳ್ ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>{{Cite web|date=2011-05-07|title=I am married: Ajmal - Tamil News|url=https://www.indiaglitz.com/i-am-married-ajmal-tamil-news-66482|access-date=2021-04-03|website=IndiaGlitz.com|archive-date=10 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510131506/https://www.indiaglitz.com/i-am-married-ajmal-tamil-news-66482|url-status=live}}</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಅಜ್ಮಲ್ ಅರೆನ ಸ್ನೇಹಿತೆನ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರೊ ''ಫೆಬ್ರವರಿ 14 (ಚಲನಚಿತ್ರ)'' (2005) ಡ್ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರದೊಟ್ಟುಗು ನಟನೆಗ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/villain-turns-hero/article2153006.ece|title=Villain turns hero|date=2 July 2011|via=www.thehindu.com}}</ref> ಅರೆನ ಪ್ರಮುಖ ಸುರುತ ಚಿತ್ರ [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಚಿತ್ರ ''ಪ್ರಾಣಾಯಕಲಂ'', ಉಂದೆಟ್ ವಿಮಲಾ ರಾಮನ್ ಒಟ್ಟುಗು ನಟಿಸಾದೆರ್. ಉಂದೆತ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಶ್ಕಿನ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ) ನಿರ್ದೇಶನ ಮಂದಿನ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ''ಅಂಜಾಥೆ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ಆರ್ ಕೋಪ ಮನ್ಪುನ ಜವಾನೆನ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದೆರ್.<ref name="PremaManmadhan"/> ಚಲನಚಿತ್ರೊಲು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾದ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾತುಂಡು, ಅಜ್ಮಲ್ ಅರೆನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾದ್ ಅವೆತೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನು ಪಡೆದೆರ್.<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2011/04/22/stories/2011042251150100.htm |location=Chennai, India |title=Expanding his horizons |date=22 April 2011 |access-date=22 April 2011 |archive-date=9 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121109052343/http://www.hindu.com/fr/2011/04/22/stories/2011042251150100.htm |work=[[The Hindu]] |url-status=dead }}</ref> ಆರ್ ಬೊಕ್ಕ [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್]] ಒಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ''ಮದಂಬಿ'' ಡ್ ನಟಿಸಾತೆರ್. ''ಲೋಹಮ್'' ಬೊಕ್ಕ ''ಟು ಕಂಟ್ರಿಸ್'' ಹೊರತುಪಡಿಸಾದ್ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ಅರೆನ ಏಕೈಕ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರ ಅವು.<ref name="thehindu1">{{cite news |author=saraswathy Nagarajan |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/call-of-characters/article5244043.ece |title=Call of characters |work=The Hindu |date=17 October 2013 |access-date=18 October 2013 |location=Chennai, India |archive-date=19 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019072826/http://www.thehindu.com/features/metroplus/call-of-characters/article5244043.ece |url-status=live }}</ref> 2009 ಡ್, ಆರ್ ''TN 07 AL 4777'' ಬೊಕ್ಕ ''ತಿರು ತಿರು ತುರು ತುರು'' ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ನಟಿಸಾದೇರ್. ಆರ್ ಮಲಯಾಳಂಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿನ ''ಡಿ ನೋವಾ''ಪನ್ಪಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯೊ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಲಾ ನಟಿಸಾದೆರ್, ಅವು ಗಮನಕೊ ಬೈದುಜಿ.... 2011 ರ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ '' ಕೋ (ಚಲನಚಿತ್ರ)'' ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪ್ರತಿನಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಸಂತನ್ ಪೆರುಮಾಳ್ ಅವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ನಡೆಸಿದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅಜ್ಮಲ್ ''ಚೆನ್ನೈ ಟೈಮ್'' ನ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರದ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-22/news-interviews/32353367_1_mankatha-video-ajith/2 |title=The Chennai Times Film Awards 2011 |date=22 June 2012 |access-date=18 October 2013 |archive-date=19 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019051723/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-22/news-interviews/32353367_1_mankatha-video-ajith/2 |work=[[The Times of India]] |url-status=dead }}</ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ತೆಲುಗು]] ಭಾಷೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರಚ್ಚ'' ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web| url = https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-ajmal-ameer/20120404.htm| title = Ajmal: I play a key role in Rachcha - Rediff.com| access-date = 12 August 2021| archive-date = 12 August 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20210812135534/https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-ajmal-ameer/20120404.htm| url-status = live}}</ref> ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ನಾಯಕನ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಮೀರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿಯುವ ಅವರ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite news| url = https://www.thehindu.com/features/metroplus/call-of-characters/article5244043.ece| title = Call of characters - The Hindu| newspaper = The Hindu| date = 17 October 2013| last1 = Nagarajan| first1 = Saraswathy| access-date = 12 August 2021| archive-date = 12 August 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20210812135534/https://www.thehindu.com/features/metroplus/call-of-characters/article5244043.ece| url-status = live}}</ref> ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಬ್ಯಾಂಗಲ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/Ajmal-Amir-s-Bangles-this-weekend-imagegallery-malayalam-nkrkTOaaahd.html |title=Ajmal Amir's 'Bangles' this weekend |website=[[Sify]] |access-date=18 October 2013 |archive-date=25 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131025062848/http://www.sify.com/movies/ajmal-amir-s-bangles-this-weekend-imagegallery-malayalam-nkrkTOaaahd.html |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ''ಕರುಪ್ಪಂಪಟ್ಟಿ'' (2013) ಮತ್ತು ''ವೆಟ್ರಿ ಸೆಲ್ವನ್'' (2014) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಟಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಇವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಚಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತವು.<ref>{{cite web| url = https://www.cinemaexpress.com/stories/interviews/2018/apr/03/i-want-to-be-identified-as-a-tamil-actor-5343.html| title = 'I want to be identified as a Tamil actor'- Cinema express| website = [[Cinema Express]]| access-date = 12 August 2021| archive-date = 10 August 2022| archive-url = https://web.archive.org/web/20220810102007/https://www.cinemaexpress.com/stories/interviews/2018/apr/03/i-want-to-be-identified-as-a-tamil-actor-5343.html| url-status = dead}}</ref> ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ "ಪ್ರಭಂಜನಂ" (2014) ನಲ್ಲಿಯೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="thehindu1"/> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ''ಲೋಹಮ್'' ಮತ್ತು ''ಟು ಕಂಟ್ರಿಸ್'' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news| url = https://www.thehindu.com/entertainment/movies/ajmal-amir-on-playing-chief-minister-jagan-mohan-reddy-in-ram-gopal-varmas-telugu-movie/article30050963.ece| title = Ajmal Amir on playing Andhra Pradesh CM YS Jagan Mohan Reddy in Ram Gopal Varma's 'Kamma Rajyam Lo Kadapa Reddlu' - The Hindu| newspaper = The Hindu| date = 22 November 2019| last1 = M| first1 = Athira}}</ref> 2015 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ "ಬೆನ್" ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು 2022 ರವರೆಗೆ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವರು "ಪಥಾಂ ವಲವು" ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ "ಇರವುಕ್ಕು ಆಯಿರಂ ಕಂಗಲ್" (2018) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news| url = https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ajmal-plays-a-fraudster-in-his-upcoming-tamil-movie/articleshow/62769091.cms| title = Ajmal plays a fraudster in his upcoming Tamil movie| website = [[The Times of India]]| last1 = Soman| first1 = Deepa| access-date = 12 August 2021| archive-date = 12 August 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20210812135534/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ajmal-plays-a-fraudster-in-his-upcoming-tamil-movie/articleshow/62769091.cms| url-status = live}}</ref> 2019 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ''ಚಿಥಿರಂ ಪೆಸುತಡಿ 2'' ಮತ್ತು ''ದೇವಿ 2''. 2021 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ನಯನತಾರಾ ಅವರ ''ನೆಟ್ರಿಕನ್'' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಕ್ಷಣಂ (2021 ಚಿತ್ರ)'' ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news| url = https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ajmal-ameer-to-share-screen-space-with-nayanthara/articleshow/74728147.cms| title = Ajmal Ameer to share screen space with Nayanthara| website = [[The Times of India]]| access-date = 12 August 2021| archive-date = 12 August 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20210812182637/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ajmal-ameer-to-share-screen-space-with-nayanthara/articleshow/74728147.cms| url-status = live}}</ref> 2022 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಪಥಾಂ ವಲವು'' ಮತ್ತು ''ಪಾಪ್ಪನ್'' ನಂತಹ ಮಲಯಾಳಂ ಕ್ರೈಮ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathaam-valavu/movie-review/91561199.cms|title = Pathaam Valavu}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nowrunning.com/movie/25584/malayalam/paappan/11886/review/|title = Paappan Movie Review}}</ref> ಅಜ್ಮಲ್ ತಮಿಳಿನ ತನಿಖಾ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ತೀರ್ಕದರ್ಶಿ'' (2023) ನಲ್ಲಿ ದೋಷರಹಿತ ಅಭಿನಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/theerkadarishi/movie-review/99992731.cms|title = Theerkadarishi Movie Review: Theerkadharishi is an inventive investigative thriller}}</ref> ಅವರು ತೆಲುಗು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ ''ಮಂಗಳವಾರಂ'' (2023) ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-10-07 |title=Second single 'Emayyindho Emito' from director Ajay Bhupathi's 'Mangalavaaram' unveiled |url=https://www.thehansindia.com/cinema/tollywood/second-single-emayyindho-emito-from-director-ajay-bhupathis-mangalavaaram-unveiled-828215 |access-date=2023-11-04 |website=www.thehansindia.com |language=en |archive-date=4 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231104061840/https://www.thehansindia.com/cinema/tollywood/second-single-emayyindho-emito-from-director-ajay-bhupathis-mangalavaaram-unveiled-828215 |url-status=live }}</ref> ತಮಿಳು ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ "ದಿ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಟೈಮ್" (2024) ನಲ್ಲಿ ನಟ [[ವಿಜಯ್ (ನಟ)|ವಿಜಯ್]] ಅವರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/reviews/south-movies/thalapathy-vijay-is-greatest-of-all-time-movie-review-68280.html|title = Thalapathy Vijay Is Greatest Of All Time Movie Review: Tribute to a king}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {{Pending films key}} {| class="wikitable sortable" |+ List of Ajmal Ameer film credits |- ! scope="col" | Year ! scope="col" | Title ! scope="col" | Role ! scope="col" | Language ! scope="col" class="unsortable" | Notes |- | 2005 || ''[[February 14 (film)|February 14]]'' || Vicky || [[Tamil language|Tamil]] || Debut film |- | 2007 ||''[[Pranayakalam]]'' || Renjith || [[Malayalam]] || Lead debut film |- |rowspan="3"|2008 || ''[[Anjathe]]'' || Kirubakaran (Kiruba) || Tamil || {{won}}, [[Filmfare Award for Best Supporting Actor&nbsp;– Tamil]] |- |''D-17''|| Ajmal || rowspan="2" | Malayalam || |- | ''[[Madambi]]'' || Ramakrishnan Pillai || |- |rowspan="2"|2009 || ''[[TN 07 AL 4777]]'' || Gautham Iyengar || rowspan="2" | Tamil || |- | ''[[Thiru Thiru Thuru Thuru]]'' || Arjun || |- | 2010 || ''De Nova'' || Khaild || Malayalam || |- |rowspan="2"|2011 ||''[[Ko (film)|Ko]]'' || Vasanthan Perumal || Tamil || {{won}}, [[Filmfare Award for Best Supporting Actor&nbsp;– Tamil]] |- | ''[[Lucky Jokers]]'' || Vishal || Malayalam || |- |rowspan="2"|2012 || ''[[Racha (film)|Racha]]'' || James || [[Telugu language|Telugu]]|| |- | ''[[Arike (film)|Arike]]'' || Sanjay Shenoy || Malayalam || |- |rowspan="2"|2013 || ''[[Karuppampatti]]'' || Kothai Cocopardo / Manohar || Tamil || |- | ''[[Bangles (film)|Bangles]]'' || Vivek || Malayalam || |- | rowspan="2"|2014 || ''Prabhanjanam'' || Chaitanya || Telugu || |- | ''[[Vetri Selvan]]'' || Vetri Selvan || Tamil || |- | rowspan="3" |2015 || ''[[Loham]]'' || Azhagan Perumaal || rowspan="3" | Malayalam || |- |''[[Two Countries]]''|| Ullas Kumaran || |- | ''Ben''|| Priest || Guest appearance |- |2016 || ''Vennello Hai Hai'' ||Susheel || Telugu || |- |2018 || ''[[Iravukku Aayiram Kangal]]'' || Ganesh || rowspan="2" | Tamil || |- | rowspan="4" |2019 ||''[[Chithiram Pesuthadi 2]]'' || Vicky || |- |''[[Devi 2]]''||rowspan="2"|Rudhra|| Tamil ||rowspan="2"|Bilingual film |- |''Abhinetri 2''|| Telugu |- |''[[Amma Rajyam Lo Kadapa Biddalu]]'' || [[Chief Minister|CM]] [[Y. S. Jagan Mohan Reddy|V. S. Jagannath Reddy]] || Telugu || |- |2020||''[[Nungambakkam (film)|Nungambakkam]]'' || Inspector Shankar || rowspan="2" | Tamil || |- |Rowspan=2|2021 ||''[[Netrikann]]''|| Dr. James Dinah|| |- |''[[Kshanam (2021 film)|Kshanam]]'' || Arun || rowspan="3" | Malayalam || |- | rowspan=4 | 2022 ||''[[Pathaam Valavu]]''|| Varadhan || |- |''[[Paappan]]''||Solomon / Simon||Dual role |- | ''[[Second Show (2022 film)|Second Show]]'' || Shiva|| Tamil || [[Sri Lankan films of the 2010s|Sri Lankan film]] |- | ''[[Gold (2022 Indian film)|Gold]]'' || Sunesh Shaji || Malayalam || |- | rowspan=3 | 2023 || ''[[Theerkadarishi]]'' || D.C Adithya|| Tamil ||<ref>{{Cite web |title=Ajmal's Theerkadarishi clears censor board formalities |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/apr/28/ajmals-theerkadarishi-clears-censor-board-formalities-42803.html |access-date=2023-05-05 |website=[[Cinema Express]] |date=28 April 2023 |language=en |archive-date=5 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230505102550/https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/apr/28/ajmals-theerkadarishi-clears-censor-board-formalities-42803.html |url-status=live }}</ref> |- | ''Abhyuham'' || Jayaraj || Malayalam || |- | ''[[Mangalavaaram]]'' || Madan || Telugu ||<ref>{{Cite web |title=Emayindho Ento from Mangalavaaram out |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2023/oct/07/emayindho-ento-from-mangalavaaram-out-48384.html |access-date=2023-11-18 |website=[[Cinema Express]] |date=7 October 2023 |language=en |archive-date=1 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101133710/https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2023/oct/07/emayindho-ento-from-mangalavaaram-out-48384.html |url-status=live }}</ref> |- | rowspan=6 | 2024 || ''[[Vyuham (2024 film)|Vyuham]]'' || rowspan="2"|V. S. Jagannath Reddy|| rowspan="2"|Telugu ||<ref>{{Cite web|title=Ram Gopal Varma: వ్యూహం సినిమా రిలీజ్ అయ్యేది అప్పుడే !|url=https://www.sakshi.com/telugu-news/movies/ram-gopal-varma-vyuham-sapatham-movie-release-date-out-1808674|access-date=2023-10-11|website=[[Sakshi (newspaper)|Sakshi]]|date=11 October 2023 |language=en|archive-date=22 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022104712/https://www.sakshi.com/telugu-news/movies/ram-gopal-varma-vyuham-sapatham-movie-release-date-out-1808674|url-status=live}}</ref> |- | ''Shapatham'' || <!--https://www.indiaglitz.com/sapatham-review-telugu-movie-34941--> |- | ''[[Thankamani (film)|Thankamani]]'' || Robin Paul || Malayalam ||<ref>{{Cite web |title=First look of Dileep's Thankamani out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/oct/21/first-look-of-dileeps-thankamani-out-48837.html |access-date=2024-03-03 |website=[[Cinema Express]] |date=21 October 2023 |language=en}}</ref> |- |''[[Buddy (2024 film)|Buddy]]'' || Dr. Arjun || Telugu ||<ref>{{Cite web|date=26 June 2024|title='Allu Sirish looks like Tom Cruise': Actor Ajmal Ameer at 'Buddy' event|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/allu-sirish-looks-like-tom-cruise-actor-ajmal-ameer-at-buddy-event-2558266-2024-06-26|website=[[India Today]]|access-date=7 July 2024|archive-date=7 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240707033324/https://www.indiatoday.in/amp/movies/regional-cinema/story/allu-sirish-looks-like-tom-cruise-actor-ajmal-ameer-at-buddy-event-2558266-2024-06-26|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Hunt (2024 film)|Hunt]]'' || ASP Sairam IPS || Malayalam ||<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2024-07-15 |title=Bhavana-Shaji Kailas film Hunt gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Jul/15/bhavana-shaji-kailas-film-hunt-gets-a-release-date |access-date=2024-07-17 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[The Greatest of All Time]]'' || Ajay Govindharaj || rowspan="2" | Tamil ||<ref>{{cite web|date=24 October 2023|title=Thalapathy 68:Vijay welcomes Meenakshi Chaudhary, Prabhu Deva and Other Cast Members|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/thalapathy-68-vijay-welcomes-meenakshi-chaudhary-prabhu-deva-and-other-cast-members-watch-pada-poojai-video-article-104665768|access-date=24 October 2023|website=timesnownews.com|archive-date=24 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231024072003/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/thalapathy-68-vijay-welcomes-meenakshi-chaudhary-prabhu-deva-and-other-cast-members-watch-pada-poojai-video-article-104665768|url-status=live}}</ref> |- | 2025 || ''Accused'' || Vendhan ||<ref>{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2025-08-01 |title=Udhaya on co-starring with Ajmal and Yogi Babu in Accused: 'Even Rajini sir's films are multi-starrers…' |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Aug/01/udhaya-on-co-starring-with-ajmal-and-yogi-babu-in-accused-even-rajini-sirs-films-are-multi-starrers |access-date=2025-08-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == External links == {{Commons category}} * {{IMDb name|2775995}} {{Subject bar |commons = yes |commons-search = |d = yes |d-search = |portal1 = Biography |portal2 = }} {{authority control}} kxx9h0t7dbdseu3fz7l0341trp15vqu 0 24392 364091 363708 2026-08-07T14:19:45Z Kishore Kumar Rai 222 364091 wikitext text/x-wiki [[File:Dharumar @Therukkuthu.jpg|thumb|'''ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು''' ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರೊಂದುಪ್ಪುನ ಕಲಾವಿದೆರ್]] '''''ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು''''' ಒಂಜಿ ತಮಿಳು ಭಾಷೆದ ಪ್ರಕಾರ ಬೀದಿ ರಂಗಭೂಮಿ , [[ಭಾರತ]]ದ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪುನವು.<ref>{{cite book | last = Sarachchandra | first = Ediriweera R. | title = The Folk Drama of Ceylon | publisher = Department of Cultural Affairs, Ceylon | location = Colombo | oclc = 63859810 | pages = 116 | year = 1966 }}</ref> ತೆರುಕುಟ್ಟು ಒಂಜಿ ಕೂತು ರೂಪ, ಮನರಂಜನೆ, ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೋಧನೆದ ಮಾಧ್ಯಮ,<ref name="MLVardapande_history">{{cite book | last = Varadpande | first = Manohar Laxman | title = History of Indian Theatre | publisher = Abhinav Publications | orig-year = 1987 | year = 1990 | isbn = 978-81-7017-278-9 | oclc = 18270064 | pages = 39–44 }}</ref> ತಮಿಳಕಂನ ಆರಂಭೊಡ್ದೇ ಪುಟ್ಟುದುಂಡು.<ref>{{usurped|[https://web.archive.org/web/20150814040440/http://discovertamilnadu.net/tamilnadu%20dances.html Dance forms of Tamilnadu<!-- Bot generated title -->]}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130619060246/http://tamilnadu.com/arts/therukoothu.html Tamilnadu.com] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619060246/http://tamilnadu.com/arts/therukoothu.html|date=19 June 2013}}</ref> ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು ವಿವಿಧ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಾವುಂಡು. ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊ [[ಹಿಂದೂ]] ಮಹಾಕಾವ್ಯ ''[[ಮಹಾಭಾರತ]]''ದ ತಮಿಳು ಭಾಷಾ ಆವೃತ್ತಿಡ್ಡು ಬಯಿದುಂಡು, ಉಂದು [[ದ್ರೌಪದಿ]] ಪಾತ್ರೊನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುಂಡು.<ref>{{cite book | last = Srinivas | first = Smriti | title = Landscapes of Urban Memory | publisher = Orient Longman | orig-year = 2001 | year = 2004 | isbn = 81-250-2254-6 | oclc = 46353272 | pages = 23 }}</ref> ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಡು '''ತೇರುಕ್ಕುಟ್ಟು''' ಬೊಕ್ಕ '''ಕತ್ತೈಕುಟ್ಟು''' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬದಲಾವಣೆಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್; ಆಂಡಲಾ, ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಈ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲು ಕನಿಷ್ಠ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೀತಿದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಗುರುತಿಸವುಂಡು. '''ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು''' ಪಂಡ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಚಲಿಸುನ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು, ಆಂಡ '''ಕಟ್ಟೈಕುಟ್ಟು''' ಪಂಡ [[ರಾತ್ರೆ]], ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳೊಡು ನಿರೂಪಣೆದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಸೂಚಿಸಾವುಂಡು.<ref>{{cite book | last = Bruin | first = Hanne M de | title = Kattaikkuttu: The flexibility of a south Indian theatre tradition | publisher = E. Forsten | year = 1999 | isbn = 978-90-6980-103-2 | oclc = 42312297 | pages = 85–99 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸೊ == [[File:MET_DP363734.jpg|thumb|'''ಕೂತು ನರಶಿಮಾ''' ಪಾತ್ರೊದ ಪ್ರದರ್ಶಕನ ಮುಖವಾಡ, ಸುಮಾರು 1700–1750]] '''ತೇರುಕ್ಕುಟ್ಟು''' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ತಮಿಳು ಬಾಸೆದ ''ತೇರು'' ("ಬೀದಿ") ಬೊಕ್ಕ ''ಕುಟ್ಟು'' ("ರಂಗಮಂದಿರ") ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಲೆಡ್ದ್ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref>{{cite book | last = Barfoot | first = C.C. | title = Theatre Intercontinental: Forms, Functions, Correspondences | publisher = Rodopi | year = 1993 | isbn = 90-5183-575-2 | oclc = 29909259 | pages = 116 }}</ref> "ಕಟ್ಟೈಕುಟ್ಟು" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬೈದಿನವು ''ಕಟ್ಟಾಯಿ'' (ಅತ್ತ್ಂಡ ''ಕಟ್ಟಾಯಿ ಚಮಂಕಲ್'') ಪನ್ಪಿನ ವಿಶೇಷ ಸಿಂಗಾರದ ಪುದರುಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್. ಸಾಹಿತಿ '''ಎಂ. ಷಣ್ಮುಗಂ ಪಿಳ್ಳೈ''' ತೇರುಕ್ಕುಟ್ಟುನು ತಮಿಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯ '''ಸಿಲಪ್ಪುತಿಕೇರಂ''' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ '''ಸಿಲಪ್ಪುತಿಕೇರಂ''' ನ್ '''ತೇರುಕ್ಕುಟ್ಟು''' ದ ಆದಿ ರೂಪ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. '''ಸಿಲಪ್ಪುತಿಕೇರಂ''' ದ ಕತೆನ್ ಇತ್ತೆಲಾ '''ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು''' ನಟೆರ್ ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್, '''ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು''' ನಾಟಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಡ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಅಧ್ಯಾಯೊದ ಸುರುತ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತ್ಯೊದಲೆಕ ಸುರು ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮುಗಿಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನಟೆರ್ ಶ್ಲೋಕ ಡ್ ಗದ್ಯೊಡು ಪಾಡ್ದ್ ವಿವರನೆ ಪಾತೆರುವೆರ್, . '''ಸಿಲಪುತ್ತಿಕೇರಂ''' ಬೊಕ್ಕ '''ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು''''' ರಡ್ಡ್ ಲಾ ಮಹಿಳೆಯೆರೆನ ಶುದ್ಧತೆ ಬೊಕ್ಕ ನೈತಿಕ ಶಕ್ತಿನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಮೌಲ್ಯೊಲೆನ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದುಂಡು.<ref name="MLVardapande_history"/> ಆಂಡಲಾ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾದ್ ತೂಂಡ '''ತೇರುಕ್ಕುಟ್ಟು''' ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್ ದ ಅತ್ತ್.<ref name="MLVardapande_history"/> ಸಂಶೋಧಕೆರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಎ. ಫ್ರಾಸ್ಕಾ ಬರೆಯಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅರೆನ ಕೆಲವು ಶೋ-ಗೋಯರ್ಸ್ ನಂಬುನಂಚಿನ ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು ಮೂಲತಃ ಜಿಂಗಿ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite book | last = Frasca | first = Richard Armando | title = The Terukkūttu : ritual theater of Tamilnadu (Ph.D. thesis) | publisher = [[University of California, Berkeley]] | year = 1984 | oclc = 13876271 | pages = 140 }}</ref>ಉಂದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಭಾರತ]] ಡ್ದ್ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಗ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನವು, ಜಾಫ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಬಟ್ಟಿಕಾಲೋವಾಡ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಂಡ್. ಸುರುತ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಂಗಮಂದಿರ (ಮುಕ್ತ ರಂಗಮಂದಿರ) ತೇರುಕುಟ್ಟು ನಾಟಕೊಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶೈಲಿಡ್ ನಿಕಟವಾದ್ ಅನುಸರಿಸೊಂದಿತ್ತೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.dailymirror.lk/2003/12/24/feat/1.asp |title=Daily Mirror |author=W. T. A. Leslie Fernando |date=24 December 2003 |access-date=2007-11-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040323024055/http://www.dailymirror.lk/2003/12/24/feat/1.asp |archive-date=23 March 2004 }}</ref>ಜಾಫ್ನಾಡ್ '''ಜೆಸುಯಿಟ್ ಪಾದ್ರಿಲು''' ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ನಾಟಕೊಲೆನ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡು ತೆರುಕುಟ್ಟು ಶೈಲಿಡ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="WTAVerghese_drama">{{cite web | url = http://www.lankalibrary.com/rit/drama.htm | title = Did Sinhala drama originate in Christmas? | author = W. T. A. Leslie Fernando | access-date = 2007-11-21 }}</ref> ತೇರುಕ್ಕುಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]], [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ಇಂಚಿನ ಬೇತೆ ನೆರೆಕರೆತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರೊಲೆನ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಸಾಮ್ಯತೆಲೆನ್ ಒವ್ವೆ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಗಮನಿಸೊಲಿ.<ref name="AlfH_Draudpadi">{{cite book | last = Hiltebeitel | first = Alf | author-link=Alf Hiltebeitel | title = The Cult of Draupadi: Mythologies: From Gingee to Kuruksetra | url = https://archive.org/details/cultofdraupad0000hilt | publisher = University Of Chicago Press | year = 1988 | isbn = 978-0-226-34046-3 | oclc = 18739841 | pages = [https://archive.org/details/cultofdraupad0000hilt/page/146 146]–149 }}</ref> ಆಂಡಲಾ, ಕಥಕಳಿದಲೆಕ ಅತ್ತ್, ತೇರುಕುಟ್ಟು ಕಮ್ಮಿ ಸಂಹಿತೆ ಆತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆತ ರೂಪೊಡ್ದ್ ಜಾನಪದ ಕಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.<ref>{{cite book | last = Richmond | first = Farley P. |author2=Darius L. Swann |author3=Phillip B. Zarrilli | title = Indian Theatre: Traditions of Performance | publisher = [[Motilal Banarsidass]] | orig-year = 1990 | year = 1993 | isbn = 978-0-8248-1322-2 | oclc = 20594132 | pages = 309 }}</ref> ಇಂಚಿಪ್ಪದ ಕಾಲೊಡು ಕೆಲವು ತೆರುಕುಟ್ಟು ಗುಂಪುಲು ವೃತ್ತಿಪರ ತಂಡೊ ಆದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ದೆರ್.<ref>{{cite web | url = http://www.bowdoin.edu/news/archives/1bowdoincampus/000747.shtml | title = From Street Theater to Kattaikuttu | date = 4 November 1999 | access-date = 2007-11-21 }}</ref> == ವಿಷಯ == [[ದ್ರೌಪದಿ]] ನ ಪಾತ್ರೊಗು ಒತ್ತು ಕೊರ್ದು, [[ಮಹಾಭಾರತ]] ದ ಕತೆತ ಪುನರಾವರ್ತನೆದ ಸುತ್ತ ಮಸ್ತ್ ತೇರುಕುಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದುಂಡು. ರಾಮಾಯೊಣದ ಮಿತ್ತ್ ತೇರುಕುಟ್ಟು ನಾಟಕೊಲು ಮರಿಯಮ್ಮನ ಪರ್ಬೊದ ಪೊರ್ತುಡು ನಡಪುಂಡು, ಕೆಲವು ನಾಟಕೊಲೆಡ್ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="AlfH_Draudpadi"/> ತೇರುಕುಟ್ಟು ನಾಟಕೊಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಲೆನ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ತಮಿಳು ಪಂಚಾಂಗ ದ ಸುರುತ ಮಾಸ ಆಯಿನ ''ಚಿಟ್ಟಿರಾಯಿ'' ಡ್ದ್ ಸುರುವಾಪುನ ಇರ್ವತ್ತೊಂಜಿ ದಿನೊತ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="MLVardapande_history"/> ತೇರುಕುಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು ನೇಮದ ನಡುಟು ಸುರು ಆದ್ ಅಕೇರಿದ ದಿನೊತ ಕಾಂಡೆ ಮುಟ್ಟ ನಡಪುಂಡು. ತೇರುಕುಟ್ಟು ನಾಟಕೊಲೆನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರೊಲು: * ''ದ್ರೌಪದಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ'' (ದ್ರೌಪದಿನ ಮದಿಮೆ) * ''ಸುಪತ್ತಿರಾಯಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ'' (ಸುಭದ್ರನ ಮದಿಮೆ) * ''ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ್'' (ಅರ್ಜುನನ ಅಲ್ಲಿಗ್ ಮದಿಮೆ) * ''ಪಂಕಲ್ ಕಪಟಂ'' (ದ್ರೌಪದಿ ವ್ರತ) * ''ಅರ್ಜುನನ ತಪಂ'' (ಅರ್ಜುನನ ತಪಸ್ಸ್) * ''ಕೃಷ್ಣನ್ ತೈತು'' (ಕೃಷ್ಣನ ಮಿಷನ್) * ''ಅಭಿಮನ್ಯು ಕಾಂತೈ'' (ಅಭಿಮನ್ಯುನ ಸೋಲು) * ''ಕರ್ಣ ಮೋಕ್ಷಾಯಂ'' (ಕರ್ಣನ ಸೋಲು) * ''ಪತಿನೆತ್ತಂ ಪೊರ್'' (ಪದಿನೆಂಟನೆ ದಿನದ ಲಡಾಯಿ) * ''ಅರವಣ ಕಲಪ್ಪಾಲಿ'' ("ಅರವಣನ ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ಬಲಿ")<ref name="hindu">[https://web.archive.org/web/20121104064550/http://www.hindu.com/2001/08/17/stories/0917035f.htm] Symbol of sacrifice: Online edition of [[The Hindu]], 17 August 2001</ref> ತೇರುಕ್ಕುಟ್ಟು ನಾಟಕೊಲು ಗೀತೆ, ಸಂಗೀತ, ನಲಿಕೆ, ನಾಟಕೊನು "ಬುದ್ಧಿವಂತ ವೇದಿಕೆದ ತಂತ್ರೊಲೆನ್" ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು.<ref name=nytimes>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ವಿಮರ್ಶೆ: 'ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಣೆ' ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತದೆ|first=ಜೆಸ್ಸಿ|last=ಗ್ರೀನ್|ಪತ್ರಿಕೆ=ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ದಿನಾಂಕ=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|url=https://www.nytimes.com/2017/12/06/theater/a-room-in-india-review-theatre-du-soleil.html?smid=pl-share}}</ref> ನಟೆರ್ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ವೇಷಭೂಷಣೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ತೆರುಕ್ಕುಟ್ಟು ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಬಳಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯೊಲು ಪಂಪ್ ಆರ್ಗನ್/ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ, ಡ್ರಮ್ಸ್, ''ಮುಖವಿನೈ'' (ಒಂಜಿ ಒಬೊದ ಲೆಕೊನೆ ಒಂಜಿ ವಾದ್ಯ), ಬೊಕ್ಕ ಸಿಂಬಲ್ಸ್. ಪ್ರದರ್ಶನದ ವೇದಿಕೆನ್ ದೇವಾಲಯದ ಅಂಗಳೊಡು, ಒಂಜಿ ತೆರೆದ ಮೈದಾನೊಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಏತ್ ಅನುಕೂಲಕರ ಸ್ಥಳೊಡು ಗುರುತು ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲು ಆಯತಾಕಾರದ ವೇದಿಕೆದ ಮೂಜಿ ಬದಿಟ್ ಕುಲ್ಲುವೆರ್. ಗಾಯಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆನ ಗಾಯಕವರ್ಗ ವೇದಿಕೆದ ಪಿರವುಡು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನಟೆರ್ ಎದುರುದ ಭಾಗೊನ್ ಬಳಸುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಪರದೆನ್ ಪತೊಂದು ರಡ್ಡ್ ಜನ ವೇದಿಕೆಗ್ ಬರ್ಪೆರ್, ಅಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಆನೆದ ತರೆತ ಹಿಂದೂ ದೇವೆರೆನ [[ಗಣೇಶ]] ಧರಿನ ಒರಿ ನಟೆಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಗಾಯಕ ಮಂಡಳಿ ಗಣಪತಿಗ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುಂಡು, ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ದೈವೊಲೆಗ್ಲಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಗಣೇಶನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ಪುನ ನಟೆ ಇತ್ತೆ ವೇದಿಕೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ''ಕಟ್ಟಿಯಕ್ಕರನ್'' (ಜಸ್ಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ''ಸೂತ್ರಧಾರೆ'' ಅಂಚನೆ ನಿರೂಪಕೆರ್) ವೇದಿಕೆಡ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಈ ''ಕತ್ತಿಯಕ್ಕರನ್'' ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನ ನಾಟಕದ ಕತೆನ್ ನಿರೂಪಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪಾತ್ರಿಲೆನ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ಪಾತ್ರೊಲು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತಾನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ''ಕತ್ತಿಯಕ್ಕರ'' ದೃಶ್ಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು, ವೇದಿಕೆಡ್ ನಡಪುನ ಘಟನೆಲೆಗ್ ಸಂದರ್ಭೊನು ಒದಗಾವುಂಡು, ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಜೋಕ್ಸ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ನಟೆರ್ ಸ್ವತಃ ಗಾಯನ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಕೋರಸ್ ದ ಬೆಂಬಲೊಡು. ತೇರುಕ್ಕುಟ್ಟು ನಾಟಕದ ಗ್ರಂಥ ಒಂಜಿ ವಿಚಾರೊಗು ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ ಸರಣಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊಲಾ ಒಂಜಿ ರಾಗ ಡ್ ನಡಪುಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಾಡ್ದನೊದ ರೂಪೊಡು ರಚನೆ ಆತ್ಂಡ್. ಉಂದೆತ ದುಂಬು '''ವಿರುತ್ತಮ್''' ಉಂಡು, ಉಂದು ಪಾಡ್ದನೊದ ಒಂಜೇ ರಾಗೊಡು ನಾಲ್ ಸಾಲುದ ಪದ್ಯ ಪಠಣ.<ref>{{cite book | title = [[Grove Dictionary of Music and Musicians|The New Grove Dictionary of Music and Musicians]] | publisher = Oxford University Press | chapter = Introduction to Indian Music: Folk Music | isbn = 978-1-56159-174-9 | author = edited by Stanley Sadie. | year = 1980 }}</ref> ಪಾಡ್ದನೊದ ಪಿರವು, ಒರಿ ನಟೆ ಅಯಿನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ಭಾಷಣ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಫ್ರೆಂಚ್ ರಂಗಮಂದಿರ ಕಂಪೆನಿ, '''ಥಿಯೇಟ್ರೆ ಡು ಸೊಲೀಲ್''', ಅಕ್ಲೆನ ನಾಟಕ 'ಎ ರೂಮ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಡ್ 'ತೆರುಕುಟ್ಟು'' ದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ರಡ್ಡ್ ಕತೆಕುಲು ಉಂಡು, 'ದಿ ವೋ ಆಫ್ [[ದ್ರೌಪದಿ]]' ಬೊಕ್ಕ 'ದಿ ಡೆಫೀಟ್ ಆಫ್ [[ಕರ್ಣ]]'.<ref name=nytimes/> == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ == * {{cite book | last = Frasca | first = Richard Armando | title = Theatre of the Mahabharata: terukkuttu Performances in South India | url = https://archive.org/details/theaterofmahabha0000fras | publisher = University of Hawaii Press | year = 1990 | isbn = 978-0-8248-1290-4 | oclc = 21147946 }} * {{cite book | last = Gentes | first = Mary Josephine | title = Hinduism through village dance drama : narrative image and ritual process in South India's terukkuttu and Yaksagana ritual theaters (Ph.D. thesis) | publisher = University of Virginia | year = 1987 | oclc = 20052719 }} * {{cite journal | last = Frasca | first = Richard Armando | year = 1998 | title = The Dice Game and the Disrobing (Pakatai Tuyil): A terukkuttu Performance | journal = Asian Theatre Journal | volume = 15 | issue = 1 | pages = 1–44 | doi = 10.2307/1124097 | jstor = 1124097 | publisher = University of Hawai'i Press }} * {{cite book | last = Bruin | first = Hanne M de | title = Kattaikkuttu: The flexibility of a south Indian theatre tradition | publisher = E. Forsten | year = 1999 | isbn = 978-90-6980-103-2 | oclc = 42312297 }} * {{cite book | last = Shivaprakash | first = H S | title = Traditional theatres | url = https://archive.org/details/traditionaltheat0000shiv | publisher = Wisdom Tree | year = 2007 | isbn = 978-81-8328-075-4 | oclc = 85833550 | chapter = Regional theatres (ix. Terukuttu) }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20080905173916/http://www.kattaikkuttu.org/katinfo1.html Kattaikkuttu or terukkuttu] == ಶೈಲಿ == == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ ೨೦೨೬ ಗೇನೊದ ಪಂತೊಲೆ ಲೇಕನೊಲು]] j7pkmzgeb3q0vave6dzf0fvfb0nq9vm 0 24796 364106 360884 2026-08-07T14:45:36Z Kishore Kumar Rai 222 364106 wikitext text/x-wiki == ಚೈನದ ಬೊಳ್ದು ಡಾಲ್ಫಿನ್ == [[File:Chinese white dolphin.jpg|thumb|ಚೈನದ ಬೊಳ್ದು ಡಾಲ್ಫಿನ್]] ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಪಂಡ ಪೂರ್ವ ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರೊಲೆನ ಕರಾವಳಿ ನೀರ್ಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ಡಾಲ್ಫಿನ್. ಈ ಜಾತಿನ್ [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದ]] ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿ, ಮಕಾವು, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಬೊಕ್ಕ ತೈವಾನ್ ಡ್ ಚೀನೀ ಬೊಲ್ದುದ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ನ್ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಕುಂಟು ಡಾಲ್ಫಿನ್ (ಎಸ್. ಪ್ಲಂಬಿಯಾ) ದ ಉಪಜಾತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್, ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾಡ್ದ್ ಭಾರತೊಗು ಮುಟ್ಟ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಡಿಎನ್ ಎ ಪರೀಕ್ಷೆದ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ಲಾ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿಲು ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತ. ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಜಾತಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ಡಾಲ್ಫಿನ್ (ಎಸ್. ಸಾಹುಲೆನ್ಸಿಸ್), ಎಸ್. ಚೈನೆನ್ಸಿಸ್ ಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿ ಆದ್ 2014ಡ್ ಗುರುತಿಸದೆರ್.<ref>https://www.wwf.org.hk/en/resources/species/chinese_white_dolphin/</ref> == ವಿವರ == ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಯದ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಬೂದು, ಬೊಳ್ದು ಅತ್ತಂಡ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೆರೆಗ್ ಆಲ್ಬಿನೋ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಆದ್ ತೋಜುಂಡು. ಚೀನಾ ಬೊಕ್ಕ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಕರಾವಳಿಡ್ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಚರ್ಮೊಡು ಉಪ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯೊಡ್ದ್ ಅತ್ತ್, ಉಷ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಅತಿಯಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ರಕ್ತನಾಳೊಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಪ್ರಾಯದ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ದೇಹದ ಉದ್ದ 2 ರ್ದ್ 3.5 ಮೀ (6 ಅಡಿ 7 ಇಂಚ್ ಡ್ದ್ 11 ಅಡಿ 6 ಇಂಚ್ ಮುಟ್ಟ), ಕಿನ್ನಿಲು 1 ಮೀ (3 ಅಡಿ 3 ಇಂಚ್) ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಪ್ರಾಯದ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ದ ತೂಕ 150 ರ್ದ್ 230 ಕೆಜಿ (330 ರ್ದ್ 510 ಪೌಂಡ್) ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಲು 40 ವರ್ಸೊ ಮುಟ್ಟ ಬದುಕುವ. ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಮರಿ ಪುಟ್ಟುನಗ ಕಪ್ಪು ಬೂದು ಅತ್ತಂಡ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ 1 ಮೀ (3.3 ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ವಯಸ್ಸಾಯಿನಗ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಬಣ್ಣ ಒಂಜಿ ಮಚ್ಚುದ ಬೂದು ಬಣ್ಣೊಡು ಬೊಲ್ಪು ಆಪುಂಡು<ref>https://www.opcf.org.hk/en/species/indo-pacific-humpback-dolphin</ref>. == ನಡತೆ == ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಂಪ್ಬ್ಯಾಕ್ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಲು ಎಲ್ಯ ಗುಂಪುಲೆಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಕುಲು ಎಕೊಲೊಕೇಶನ್ ನ್ ಬಳಸದ್ ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಆದ್ ಬೇಟೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮಲ್ಲ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಲು ರಡ್ಡ್ ರ್ದ್ ಎಂಟು ನಿಮಿಷ ಡೈವ್ ಮಲ್ಪುನ ದುಂಬು 20 ರ್ದ್ 30 ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಟ್ಟ ಉಸಿರಾಡೆರೆ ನೀರ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಕರುಲು, ಎಲ್ಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಡು, ಮಲ್ಲ ಕರುಲೆಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಸರ್ತಿ ಮೇಲ್ಮೈಗ್ ಬರ್ಪೆರ್, ಒಂಜಿ ರ್ದ್ ಮೂಜಿ ನಿಮಿಷೊಗು ನೀರ್ ದ ಉಳಯಿ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಮಲ್ಲ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಲು ಅಪರೂಪೊಡು ನಾಲ್ ನಿಮಿಷೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ನೀರ್ ದ ಉಳಯಿ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ನೀರ್ಡ್ದ್ ಪೂರ್ತಿ ಜಿಗಿಯುಂಡು. ಅವು ನೀರ್ಡ್ದ್ ಲಂಬವಾದ್ ಲಕ್ಕುದು, ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಶರೀರೊದ ಪಿರವುದ ಅರ್ಧೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ಒಂಜಿ ಜೋಡಿ ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪಿನ ಕಣ್ಣ್ ಗಾಳಿ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ಡ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೂಯೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್]] 56lvx5k6qko86znqst4jco3mgnjhoms 0 25143 364088 354831 2026-08-07T14:13:02Z Kishore Kumar Rai 222 364088 wikitext text/x-wiki '''ಐರಿಶ್''' ನಲಿಕೆ ಪಂಡ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುನ ಒಂಜಿ ಗುಂಪುದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊಲೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಗುಂಪು ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಉಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊದ ಉದ್ದೇಶೊಲೆಗ್ ನಡಪುಂಡು. ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ಮೂಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ನಲಿಕೆಡ್ ಉಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.irishpost.com/culture/how-irish-dancing-conquered-the-world-230735|title=How Irish Dancing conquered the world|first=Irish|last=Post|website=The Irish Post}}</ref> ೧೭ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, "ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ಪುನ ನಲಿಕೆದ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್" ಇಡೀ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮುಟ್ಟ ನಲಿಕೆನ್ ಕಲ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಚರಣೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉದ್ದೇಶೊಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊಲೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆ ಐರಿಶ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಆಂಡ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಐರಿಶ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಚಳುವಳಿಡ್. ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸದ್ ಸಂಹಿತೆ ಮಲ್ತೊಂದು, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ರಚನೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಶೈಲಿಲೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶೊಗು ನಲಿಪುನ ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆದಕುಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆಡ್ದ್ ಪೊಸ ರೂಪೊಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಉಂದು ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಒಂಜೇ ನಲಿಕೆನ್ ನಲಿಪುವೆರ್, ಆಂಡ ಗುಂಪು ನಲಿಕೆನ್ 2, 3, 4, 6, 8, 10, 16 ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸದಸ್ಯೆರೆನ ಗುಂಪುಡುಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಏಕ ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆಡ್ ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆದ ಬಾರೀ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೂಪೊ ಆಯಿನ ಐರಿಶ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಡಾನ್ಸ್ ಉಂಡು. ರಿವರ್ಡಾನ್ಸ್ ದಂಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ದ್ ೧೯೯೪ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಲೋಕೊದ ಮಟ್ಟೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಂಡ್. ಐರಿಶ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಸಮುದಾಯೊಲು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಮಸ್ತ್ ಜನಕುಲುಲಾ ಉಂದೆನ್ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾದ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸ್ಟೆಪ್ ಡಾನ್ಸ್ ಡ್, ನಲಿಕೆದಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ದ ಶರೀರೊಲು ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ನಿಶ್ಚಿತವಾದುಂಡು, ಆಂಡ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಜಟಿಲವಾದ್ ಕಾರ್ದ ಚಲನೆಲು ಅಯಿತ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣೊಲು. ಒಂಜಿ ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆದ ಬೇತೆ ರೂಪೊಲು ಶಾನ್-ನೋಸ್, ಒಂಜಿ ಲಯಬದ್ಧ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಲಿಕೆದ ರೂಪುಗೊಂಡು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಸುಧಾರಿತ ಪಜ್ಜೆಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ರೂಪ, ಉತ್ಸವ ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆ, 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡು ಸ್ಟೆಪ್ ಡಾನ್ಸ್ ಡ್ದ್ ದೂರ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಶೈಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಅಯಿತ ಸ್ವಂತ ಗುರುತು ಉಂಡು. ಐರಿಶ್ ಗುಂಪು ನಲಿಕೆಡ್ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರಭಾವೊಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ವಾಡ್ರಿಲ್ ನಲಿಕೆಡ್ದ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಆತ್ಂಡ್. ಸೀಲಿ ನಲಿಕೆನ್ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ರ್ದ್ ಪದಿನಾಜಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪುಡು ನಡಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅತ್ತಂದೆ ಸಂಹಿತೆ ಮಲ್ತಿನ ನಲಿಕೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಚನೆಲೆನ್ ಬಳಸುವೆರ್. ಅಯಿತ ಪಾದದ ಕೆಲಸ ಸರಳವಾಯಿನವು, ನಲಿಕೆದ ಚಿತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಚನೆಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಸೆಟ್ ಡಾನ್ಸ್ ಪಂಡ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ನಾಲ್ ನರ್ತಕಿಲೆನ ಗುಂಪುಲು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಲಿಕೆ, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಡಾನ್ಸ್ ಡ್ ತೋಜುನ ಜಟಿಲವಾದ್ ಪಾದದ ಕೆಲಸೊದ ಅಂಶೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. [[ಫೈಲ್:Chestnuts_Folk_Day_1985-2.jpg|thumb|200x200px|ಐರಿಶ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನರ್ತಕಿಲು, ೧೯೮೫]] == ಚರಿತ್ರೆ == ೭ನೇ ಶತಮಾನೊದ ದುಂಬು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ ನಲಿಕೆ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲು ಉಂಡು. ವೈಕಿಂಗ್ ದಾಳಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಉಂದು ಆಂಡ್ ಪಂದ್ ನಂಬುನವು. ಐರಿಶ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಅಲಿಖಿತ ಸ್ವಭಾವೊಗುಲಾ ಉಂದು ಆವೊಲಿ ಪಂದ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಊಹಿಸಯೆರ್. ವಾಸ್ತವೊಡು, "ನಲಿಕೆ" ಪನ್ಪಿನ ಆಧುನಿಕ ಐರಿಶ್ ಪದೊಕುಲು, ರಿನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ದಾಮ್ಹ್ಸಾ, 16ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿಜಿ. ಲಭ್ಯವಾಯಿನ ಎಲ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗ್ ಬರ್ಪಿನ ವಿದೇಶಿ ಸಂದರ್ಶಕೆರೆಡ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಉದಾಹರಣೆಗ್, ದಕ್ಷಿಣ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ 14ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಲಡ್ ಡ್, ಕವಿ ತನ್ನ ಕೇನ್ಪಿನಕುಲೆನ್ "ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ ಎನ್ನೊಟ್ಟುಗು ಬತ್ತ್ದ್ ನಲಿಪೆರೆ" ಪಂಡ್ದ್ ಆಹ್ವಾನಿಸವೆರ್. ಐರಿಶ್ ಮೂಲದ ಸುರುತ ಬರವುದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಪಂಡ 1413 ಡ್ ವಾಟರ್ ಫೋರ್ಡ್‌ದ ಮೇಯರ್ ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್, ಕೌಂಟಿ ಕಾರ್ಕ್ ಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ನ ಲೆಕ್ಕ. ಆ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಈವ್‌ನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ "ನಲಿಕೆದ ಮೈದಾನೊಗು ಪೋಯೆರ್" ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|url=https://crystalparade.co.uk/collections/ph2-preciosa-flatback-hotfix-rounds|title=Preciosa Flatback Hotfix Rounds|website=Crystal Parade}}</ref> ಆಂಡಲಾ, ೧೨ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ನಾರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಸುತ್ತು ನಲಿಕೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಕನದ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಆ ಕಾಲೊಡು ಸಮಕಾಲೀನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಿಬಿರೊಲೆಡ್ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ನಾರ್ಮನ್ ಕೋಟೆಲೆಡ್ ತೋಜುಂಡು. == ಪೊಸತ್ ನಲಿಕೆ == ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆದ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ರೂಪೊನು ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಶೋ ರಿವರ್ಡಾನ್ಸ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಬೇತೆ ಐರಿಷ್ ನಲಿಕೆದ ವೇದಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ರೂಪೊದ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮೈ ನಿಶ್ಚಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಪಾದದ ಮಿತ್ತ್ ನಲಿಪುಂಡು. [[ಗೈಲಿಕ್|ಗೇಲಿಕ್]] ಲೀಗ್ ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಐರಿಶ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಭಾಗವಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿದ ಭಾಗವಾದ್ ಉತ್ತೇಜಿಸೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತಿನ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಬೇತೆ ರೂಪೊನು ಪಡೆಯೊಂಡು. ಸ್ಥಿರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಮೈ ಐರಿಶ್ ನಲಿಕೆದ ಸುರುತ ಲಕ್ಷಣ ಆಂಡಲಾ, ಆಧುನಿಕ ಮೆದು ಶೂ ಐರಿಶ್ ನರ್ತಕಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ಭುಜೊಕ್ಲೆನ್ ಸೌಮ್ಯವಾದ್ ಪರಿಪುನ ಚಲನೆಲೆಡ್ ಬಳಸುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪೊನು ಬುಡ್ಪೆರ್. ಗಟ್ಟಿದ ಶೂ ನರ್ತಕಿಲು ಅಕ್ಲೆನ ಭುಜೊಲೆನ್ ಬರಿಟ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಬದಲ್ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಯಿನ ಕೈತ ಸ್ಥಾನೊಡು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ಸಾಮಾನ್ಯ, ಆಂಡ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ನಲಿಕೆಡ್ ಭುಜೊಕ್ಲೆನ್ ನಲಿಕೆದಕ್ಲೆನ ಬರಿಟ್ ದೀವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನಿಯಮ ಮುಂದುವರಿಯೊಂದೆ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=F6E7JCmrZvYC&q=Sean+n%C3%B3s+dance&pg=PA18&redir_esc=y#v=snippet&q=Sean+n%C3%B3s+dance&f=false|title=Dancing at the Crossroads: Memory and Mobility in Ireland|first=Helena|last=Wulff|date=6 October 2008|publisher=Berghahn Books}}</ref> ೧೯೨೯ಡ್, ಲೀಗ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಡಾನ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಸಂಹಿತೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸೆರೆ ಐರಿಷ್ ನಲಿಕೆದ ಆಯೋಗೊನು (ಸಿಎಲ್ಆರ್ಜಿ) ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ದುಂಬುದ ದಶಕೊಲೆಡ್, ಸಿಎಲ್ಆರ್ಜಿ ಜಾಗತಿಕವಾದ್ ವಿಸ್ತಾರ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಪರ್ಧೆದ ತೀರ್ಪುಗಾರೆರ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಪರೀಕ್ಷೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಹತೆಲೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೈಲಿದ ಸ್ಟೆಪ್ಡಾನ್ಸ್ ನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಯೆರ್. ಇನಿ, ಗೇಲಿಕ್ ಲೀಗ್ ಕೋಡಿಫೈಡ್ ಶೈಲಿದ ಸ್ಟೆಪ್ಡಾನ್ಸಿಂಗ್ ನ್ ಮಸ್ತ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾದ್ ನಲಿಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಕೆಲವು ಸಮಯೊಡು ಸಿಎಲ್ಆರ್ಜಿಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಅಡಿಟ್ ನಡಪುಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == <references /> [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] 8b98p0wewepjkg64kx7rm1udmvrpatd 0 25205 364087 355049 2026-08-07T14:10:14Z Kishore Kumar Rai 222 364087 wikitext text/x-wiki  ಮೈಸಮ್ಮ ಪಂಡ ದೇವಿ. '''ಮೈಸಮ್ಮ''' (ತೆಲುಗು: మీయమ్మ) ನ್ '''ಮೆಸಾಯಿ''' ( Marathi ಮರಾಠಿ ಮಸಮಂ) ಬೊಕ್ಕ '''ಮೆಸ್ಕೊ''' (ಮರಾಠಿ, ತೆಲುಗು ಸಾಮ್ಕೊಕುಮ್, ಅಮ್ಮ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರಾಠಿಡ್ ಐ (ತೆಲುಗು ಅಮ್ಮ ಮರಾಠಿ ಐ, "ಅಮ್ಮೆ"). ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊದ [[ತೆಲಂಗಾಣ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ]] ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಅರೆನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಅಪ್ಪೆ ದೇವತೆ ಆದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅರೆನ್ ಜಾನುವಾರುಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಜಾನುವಾರುಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನುವಾರುಲೆನ್ ಕಾಪಾಡುವೆರ್. ಅಲಂಕರಿಸದ್ "ಮೈಸಮ್ಮ ಗೋಪಾಲ" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಅನೇಕ ಕಡೆಟ್ ಕಟ್ಟ-ಮೈಸಮ್ಮನ್ ಜಲದೇವತೆ ಆದ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕೆರೆತ ಬರಿಟ್ ಎಲ್ಯ ಕಲ್ಲ್‌‍ದ ರೂಪೊಡು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರೆನ್ ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ಪಾರ್ವತಿನ ಮಗಲ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಆಲೆನ್ ಒವ್ವೆ ಜಾಗೆಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನೆಕ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಆಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರುಲೆಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. # ಕಟ್ಟ ಮೈಸಮ್ಮ (ಜಲ ರಕ್ಷಕ) # ನಲ್ಲ ಮೈಸಮ್ಮ (ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ, ಮರತಡಿಟ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ) # ತೆಲ್ಲಾ ಮೈಸಮ್ಮ (ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣೊಡು ಎಲ್ಯ ಸಮಾಧಿದಂಚಿನ ರಚನೆ ಅತ್ತಂಡ ಗೋಡೆಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್) # ಬಂಗಾರು ಮೈಸಮ್ಮ (ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣ, ಊರು/ಗ್ರಾಮ ಕಾಪುವ) # ವೆಂಡಿ ಮೈಸಮ್ಮ (ಊರುದ ಪಿದಯಿಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಳ್ಳಿದ ಕುಂಟು ತುತ್ತುನ) # ಪತ್ತ ಮೈಸಮ್ಮ, ನೇಜಿ ಬೆನ್ನಿದ ದುಂಬೇ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಕ್ಕನೇ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ (ಕೃಷಿ ನೆಲಟ್ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆಯಿನ ಅರೆಗ್ ಮೂರ್ತಿ ಇಜ್ಜಿ) ಅಂಚ, ಅಲೆನ ಆಶೀರ್ವಾದೊಡು ಬುಳೆಕುಲು ಬುಲೆವೊಂದಿತ್ತ. ಅಲೆನ ಆರಾಧನೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[ಎಲ್ಯ ಸಿಡ್ಬು|ಸ್ಮಾಲ್ಪಾಕ್ಸ್]] ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕನ್‌ಫಾಕ್ಸ್ ದಂಚಿನ ಕಾಯಿಲೆಲೆನ್ ಗುಣ ಮಲ್ಪುನೊಟ್ಟುಗು ಅವು ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂದ ಉಂಡು. <ref>{{Cite book |last=Dube |first=S. C. |url=https://books.google.com/books?id=G59S2R7O5ygC&q=Maisamma&pg=PA114 |title=Indian Village |date=2012-11-12 |publisher=Routledge |isbn=9781135638870}}</ref> == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == ನನಲಾತ್ ದೇವಸ್ತನೊಲು ಸುಮಾರ್ ಕಡೆತ್ ಉಂಡು * ಕಟ್ಟ ಮೈಸಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ * ಮೈಸಿಗಂಡಿ ಮೈಸಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಡ್ತಲ್ * ಗಾಂಧಾರಿ ಮೈಸಮ್ಮ ಜಾತ್ರೆ * ಮರಿಯಮ್ಮನ್ == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{Reflist}} == ಉಲ್ಲೇಕೊ == q6i0l9ra22q4cdtdmnpk4sra17b1ht8 0 25264 364107 355323 2026-08-07T14:47:48Z Kishore Kumar Rai 222 364107 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" style="font-size: 90%;" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 110%; font-style: italic; text-align: center;" |ಆಶಾ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ನಿರ್ದೇಶನ | class="infobox-data" |ದೀಪಕ್ ಪಾಟೀಲ್ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ನಿರ್ಮಾಪಕ | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist"> * ಕುಮಾರ್ ಮಂಗತ್ ಪಾಠಕ್ * ಅಭಿಷೇಕ್ ಪಾಠಕ್ * ನಿಲೇಶ್ ಕುವಾರ್ * ದೈವತಾ ಪಾಟೀಲ್ * ದೀಪಕ್ ಪಾಟೀಲ್ </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ಲೇಖಕ | class="infobox-data" |ಅಂತರಿಕ್ಷ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ಪಾತ್ರವರ್ಗ | class="infobox-data" |[[ರಿಂಕು ರಾಜಗುರು]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ಸಂಗೀತ | class="infobox-data" |ಆಶಿಷ್ ಝಾ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ | class="infobox-data" |ಸಾರಂಗಂ ಸುರೇಶ್ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ಸಂಕಲನ | class="infobox-data" |[[ಅಪೂರ್ವ ಮೊಟಿವಾಲೆ]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ಸ್ಟುಡಿಯೋ | class="infobox-data" |ಓಂಜಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎರ್ಥ್‌ನೆಟಿಕ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ವಿತರಕರು | class="infobox-data" |[[ಪ್ಯಾನೋರಮಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css" /><div class="plainlist film-date"> * 19&nbsp;December&nbsp;2025<span style="display: none;">&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2025-12-19</span>)</span> </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ದೇಶ | class="infobox-data" |ಭಾರತ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap;" |ಭಾಷೆ | class="infobox-data" |ಮರಾಠಿ |} '''''ಆಶಾ''''' (Marathi) ದೀಪಕ್ ಪಾಟೀಲ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ 2025 ಭಾರತೀಯ [[ಮರಾಠಿ ಬಾಸೆ|ಮರಾಠಿ]] ಭಾಷೆದ [[ನಾಟಕ (ಚಿತ್ರ)|ನಾಟಕ]] ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರೊನು ದೈವತಾ ಪಾಟೀಲ್, ನೀಲೇಶ್ ಕುವಾರ್, ಅಭಿಷೇಕ್ ಪಾಠಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಕುಮಾರ್ ಮಂಗತ್ ಪಾಠಕ್ [[ಪ್ಯಾನೋರಮಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್|ಪನೋರಮಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] ಬ್ಯಾನರ್ ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್; ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥ್ನೆಟಿಕ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಾಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರೊಡು [[ರಿಂಕು ರಾಜಗುರು|ರಿಂಕು ರಾಜ್ ಗುರು]] ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸೈಂಕೀತ್ ಕಾಮತ್, [[ಉಷಾ ನಾಯಕ್]], ಶುಭಂಗಿ ಭುಜ್ಬಾಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುಹಾಸ್ ಸಿರ್ಸತ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್. <ref name=":0">{{Cite web|title=रिंकू राजगुरूच्या आशा या सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद|url=https://prahaar.in/2025/12/05/audience-response-to-rinku-rajgurus-film-asha/|accessdate=2025-12-07|website=Prahaar.in|language=mr}}</ref> ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಲೆನ್ ಎದುರಿಸೊಂದಿಪ್ಪುನ ಒರಿ ಆಶಾ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆನ ಕತೆನ್ ಈ ಚಿತ್ರ ಪನ್ಪುಂಡು. ಪಿತೃಪ್ರಧಾನತೆ, ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಲು, ದೈಹಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಆರೋಗ್ಯದ ಮಿತ್ತ್ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಲೆನ ಪರಿಣಾಮೊಲು ಈ ಚಿತ್ರೊದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯೊಲು. ಸೀಮಿತ ಆಯ್ಕೆಲೆನ್ ತೂದುಲಾ ಪೊಣ್ಣುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆನ್ ಎಂಚ ಅಪ್ಪಿಕೊನುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಈ ಚಿತ್ರ ಮನಸ್ಸ್ ಗ್ ಮುಟ್ಟಾವುಂಡು. ಈ ಚಿತ್ರೊನು 21ನೇ ಥರ್ಡ್ ಐ ಏಷ್ಯನ್ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವೊಗು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|date=2025-01-03|title=रिंकू राजगुरूच्या 'या' सिनेमाची 'थर्ड आय एशियन चित्रपट महोत्सवात' झाली निवड, पोस्ट करत म्हणाली...|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-cinema/rinku-rajguru-asha-film-selected-for-third-eye-asian-film-festival-psg-98-4805296/|accessdate=2025-12-07|website=Loksatta|language=mr}}</ref> ಅತ್ತಂದೆ, ಈ ಚಿತ್ರ [[61st Maharashtra State Film Awards|೬೧ನೇ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್]] [[Maharashtra State Film Award for Best Social Film|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಗೆಂದಿನವು. <ref name=":1">{{Cite web|date=2025-08-08|title=“ज्यासाठी केला अट्टाहास…”, महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार मिळाल्यानंतर संतोष जुवेकरची भावुक पोस्ट; चाहत्यांनीही केलं कौतुक|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-cinema/santosh-juvekar-wins-the-61st-maharashtra-state-marathi-film-award-for-best-supporting-actor-for-ravrambha-share-social-media-post-ssm-00-5290756/|accessdate=2025-12-07|website=Loksatta|language=mr}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರ 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ಗ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. <ref name=":2">{{Cite web|title=Asha Movie Trailer: रिंकू राजगुरू पहिल्यांदाच वेगळ्या भूमिकेत, आशा सेविकेच्या भूमिकेत पाहून आर्चीलाही विसराल|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/rinku-rajguru-asha-movie-trailer-out-know-more-about-story-and-cast/articleshow/125785794.cms|accessdate=2025-12-07|website=Maharashtra Times|language=mr}}</ref> == ಸಾರಾಂಶ == ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ತಳಮಟ್ಟೊಡು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಒರಿ ಆಶಾ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆನ ಪ್ರಯಾಣೊನು ''ಆಶಾ'' ಚಿತ್ರಿಸವುಂಡು. ಗ್ರಾಮಸ್ಥೆರ್, ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಅರೆನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ ಮೂಲಕ, ಒಂಜಿ ಮುನ್ನಡೆದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಲು, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ನೈತಿಕ ಶಕ್ತಿನ್ ಈ ಚಿತ್ರ ತೋಜಾವುಂಡು. ಈ ಕತೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಶಾವಾದದ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸವುಂಡು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿಂಭಾಗೊಡು ನಡಪುನ ಈ ಕತೆ ಮಹಿಳೆಯೆರೆನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಲು, ಪುರುಷ ಬಾಲೆ ಆದ್ಯತೆ, ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ, ಬೊಕ್ಕ ಬಾಲೆ ಪುಟ್ಟುನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಆಳವಾದ್ ಬೇರೂರಿದ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಲೆನ್ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಲೆನ್ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆನ ರೂಪೊಡು ಅತ್ತ್, ಆಂಡ ಮಹಿಳೆಯೆರ್ ನಿತ್ಯೊಲಾ ಎದುರಿಸೊಂದಿಪ್ಪುನ ಜೀವಂತ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಲೆನ ರೂಪೊಡು ತೋಜಾವೊಲಿ. ಈ ಚಿತ್ರ ಇರಾನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿನ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು, ಮೌನ ಬೊಕ್ಕ ಭೂದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಮೂಲಕ ಕತೆನ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. ಊರು ಕೇವಲ ಒಂಜಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅತ್ತ್, ಆಂಡ ನಂಬಿಕೆಲು, ಆಚರಣೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ಪಾತೆರಂದಿನ ಕಲಹೊಲೆಡ್ದ್ ರೂಪೊ ಪಡೆಯಿನ ಒಂಜಿ ಜೀವನ ಜಾಗ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪಂದೆ ತೂಪುಂಡು; ಸತ್ಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಯಮೊಡು ಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾಯೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುನವು. <ref>{{Cite web|date=2025-11-20|title='बाई अडलीये… म्हणूनच ती नडलीये'! रिंकू राजगुरूच्या 'आशा'ची रिलीज डेट ठरली, पाहा टीझर|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-cinema/rinku-rajguru-film-asha-teaser-release-date-announcement-watch-video-hrc-97-5521464/|accessdate=2025-12-21|website=Loksatta|language=mr}}</ref> == ಜಾತಿ == * [[ರಿಂಕು ರಾಜಗುರು]] – ಮಾಲ್ತಿ <ref>{{Cite web|last=Phadke|first=Manasi|date=2025-10-15|title=Village streets to cinema halls—Marathi film Asha captures the life of India’s caregivers|url=https://theprint.in/feature/marathi-film-asha-life-of-india-caregivers/2764272/|accessdate=2025-12-07|website=ThePrint|language=en-US}}</ref> * ಸಾಯಿಕೀತ್ ಕಾಮತ್ – ನೀಲೇಶ್ * [[ಉಷಾ ನಾಯಕ್]] – ರಖ್ಮ ಮೈ * ಶುಭಂಗಿ ಭುಜಬಾಳ್ – ಕಮಲ * ಸುಹಾಸ್ ಶಿರ್ಸತ್ – ತಲೆಬುರುಡೆ * ದಿಶಾ ದಾನಡೆ – ಜ್ಯೋತಿ ಡಾ. * ದಿಲೀಪ್ ಘಾರೆ * ಹರ್ಷ ಗುಪ್ಟೆ <ref>{{Cite web|title=रिंकू राजगुरूच्या आशा या सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद|url=https://prahaar.in/2025/12/05/audience-response-to-rinku-rajgurus-film-asha/|accessdate=2025-12-07|website=Prahaar.in|language=mr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://prahaar.in/2025/12/05/audience-response-to-rinku-rajgurus-film-asha/ "रिंकू राजगुरूच्या आशा या सिनेमाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद"]. ''Prahaar.in'' (in ಮರಾಠಿ)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-07</span></span>.</cite> [[ವರ್ಗ:CS1 ಮರಾಠಿ-language sources (mr)]]</ref> == ಕಟ್ಟುನು == ಈ ಚಿತ್ರೊನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ [[ಧುಲೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ಧುಲೆ ಜಿಲ್ಲೆದ]] ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":4">{{Cite web|date=2025-12-06|title=महाराष्ट्रात 'या' ठिकाणी झाले 'आशा'चे शूटिंग; रिंकू राजगुरू अनुभव सांगत म्हणाली, "आशा सेविका खूप…"|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-cinema/rinku-rajguru-asha-movie-shooting-in-dhule-district-of-maharashtra-actress-praise-asha-workers-shares-experience-nsp-98-5554295/|accessdate=2025-12-07|website=Loksatta|language=mr}}</ref> ಈ ಪಾತ್ರೊಗು ತಯಾರಾಯೆರೆ, [[ರಿಂಕು ರಾಜಗುರು]] ನಿಜ ಜೀವನೊಡು ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಸಂವಹನ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ನಿತ್ಯೊದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸವಾಲುಲೆನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ತೆರ್; ಉಂದು ಅಲೆನ ಅಭಿನಯೊಗು ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref name=":4" /> == ಬುಡ್ಗಡೆ == ''ಆಶಾ'' ಚಿತ್ರದ ಟೀಸರ್ ಬೊಕ್ಕ ಟ್ರೇಲರ್ 2025 ದ ಕಡೆಟ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2025-12-05|title='बाई अडलीये…म्हणूनच ती नडलीये!'; रिंकू राजगुरूच्या 'आशा'चा ट्रेलर प्रदर्शित|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/rinku-rajguru-asha-upcoming-marathi-movie-official-trailer-released-1403049|accessdate=2025-12-21|website=ABP Majha|language=mr}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರ 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ಡ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. <ref>{{Cite web|title=Asha Movie Trailer: रिंकू राजगुरू पहिल्यांदाच वेगळ्या भूमिकेत, आशा सेविकेच्या भूमिकेत पाहून आर्चीलाही विसराल|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/rinku-rajguru-asha-movie-trailer-out-know-more-about-story-and-cast/articleshow/125785794.cms|accessdate=2025-12-07|website=Maharashtra Times|language=mr}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/rinku-rajguru-asha-movie-trailer-out-know-more-about-story-and-cast/articleshow/125785794.cms "Asha Movie Trailer: रिंकू राजगुरू पहिल्यांदाच वेगळ्या भूमिकेत, आशा सेविकेच्या भूमिकेत पाहून आर्चीलाही विसराल"]. ''Maharashtra Times'' (in ಮರಾಠಿ)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-07</span></span>.</cite> [[ವರ್ಗ:CS1 ಮರಾಠಿ-language sources (mr)]]</ref> == ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == === ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾಗತ === ''[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ದ ಜನ್ಹವಿ ಭಟ್ಕರ್ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆಂಡ ಅಸಮಾನವಾದ್ ಸಮತೋಲಿತವಾದ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. <ref>{{Cite web|title=भावना सच्ची, परिणाम जेमतेम! कसा आहे रिंकू राजगुरूचा 'आशा' सिनेमा?|url=https://maharashtratimes.com/entertainment/movie-reviews/asha/moviereview/126090570.cms|accessdate=2025-12-20|website=Maharashtra Times|language=mr}}</ref> ''[[ಸಕಾಳ|ಸಕಲ್]]'' ದ ಸಂತೋಷ್ ಭಿಂಗರ್ಡೆ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ನಕ್ಷತ್ರೊಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಸುಂದರ ಸ್ಥಳೊಲೆನ್, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಶಿಷ್ ಝಾ ನ ಸಂಗೀತೊನು ಮೆಚ್ಚಿಯೆರ್; ಆಂಡಲಾ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ದ ನಿಧಾನ ಗತಿನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೊಂದು. <ref>{{Cite web|last=Bhingarde|first=Santosh|date=2025-12-20|title=ASHA MOVIE REVIEW: विषय, कथा, मांडणी सुंदर पण प्रेक्षकांना भावेल का? कसा आहे रिंकू राजगुरूचा 'आಶा' चित्रपट?|url=https://www.esakal.com/premier/rinku-rajguru-asha-movie-review-story-direction-performance-how-is-it-psn14|accessdate=2025-12-20|website=Sakal|language=mr}}</ref> ''[[:en:Scroll.in|ಸ್ಕ್ರೋಲ್]]'' ಡಾಟ್ ಇನ್ ದ ನಂದಿನಿ ರಾಮನಾಥ್ ಬರೆಯೆರ್, "125 ನಿಮಿಷದ ''ಆಶಾ'' ತನ್ನ ಆದರ್ಶೀಕೃತ ನಿರೂಪಣೆನ್ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು." <ref>{{Cite web|last=Ramnath|first=Nandini|date=2025-12-19|title=‘Asha’ review: Rinku Rajguru is this film’s ray of hope|url=https://scroll.in/reel/1089412/asha-review-rinku-rajguru-is-this-films-ray-of-hope|accessdate=2025-12-19|website=Scroll.in|language=en}}</ref> ''[[ಪೂಧಾರಿ]]'' ಪತ್ರಿಕೆ ಈ ಚಿತ್ರೊಗು ಐನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಸ್ಟಾರ್ ಕೊರ್ದು, ಫ್ರಂಟ್ ಲೈನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಎದುರಿಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಸವಾಲುಲೆನ್ ಗಮನ ಸೆರವುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಬರೆಯೆರ್. <ref>{{Cite news|url=https://pudhari.news/soneri/asha-worker-inspires-healthcare-revolution-for-mothers-and-children-ab96|title=आशा वर्करच्या संघर्षातून आई आणि बाल आरोग्य क्रांतीचा संदेश|work=Pudhari|access-date=20 December 2025|language=mr}}</ref> == ಪದ್ಯ == ''ಆಶಾ'' ಚಿತ್ರೊದ ಸುರುತ ಪಾಡ್ದನ, "ಚಲತ್ ರಹಾ ಪುಧೆ", ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=Shikalgar|first=Swalina|date=2025-11-29|title=Rinku Rajguru {{!}} रिंकूच्या 'आಶा' चित्रपटातील सुंदर गाणं प्रदर्शित, तुम्ही पाहिलं का?|url=https://pudhari.news/soneri/rinku-rajguru-aasha-movie-song-release-marathi-film-ss88|accessdate=2025-12-20|website=Pudhari News|language=mr}}</ref> ರಡ್ಡನೆ ಪಾಡ್ದನ, "ವಾಟ್ ಹೈ ಕುಠಾ", ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಂಡ್.{{Track listing|headline=ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|extra_column=ಗಾಯಕ(ರು)|all_music=ಆಶಿಷ್ ಝಾ|title1=ಚಲತ್ ರಹಾ ಪುಢೆ|length1=2:12|lyrics1=ವಲಯ್ ಮುಳಗುಂದ್|extra1=ಪ್ರಾಚಿ ಕೆಲ್ಕರ್|title2=ವಾಟ್ ಹೇ ಕುಠಾ|length2=2:39|lyrics2=ವಲಯ್ ಮುಳಗುಂದ್|extra2=ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ}} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು == ''ಆಶಾ'' ಚಿತ್ರ [[:en:61st Maharashtra State Film Awards|61ನೇ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್]] ನಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದಿನವು. {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ದಿನಾಂಕ ! ಬಹುಮಾನ ! ವಿಭಾಗ ! ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ! ಫಲಿತ |- | rowspan="5" | ೨೦೨೫ | rowspan="5" | ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ | rowspan="5" | ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರ | ''ಆಶಾ''| {{Won}} |- | ಎಡ್ಡೆ ನಟಿ | [[ರಿಂಕು ರಾಜಗುರು|ರಿಂಕು ರಾಜ್ ಗುರು |]]| {{Won}}<ref name=":3">{{Cite web |date=2025-08-06 |title=रिंकू राजगुरूच्या ‘आशा’ चित्रपटाने पटकावले चार पुरस्कार, दीपक पाटील सर्वोत्कृष्ट सामाजिक प्रश्न हाताळणारा दिग्दर्शक |url=https://www.loksatta.com/mumbai/rinku-rajguru-won-four-awards-for-asha-movie-mumbai-print-news-css-98-5284941/ |access-date=2025-12-07 |website=Loksatta |language=mr}}</ref> |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ | [[ಉಷಾ ನಾಯಕ್]]| {{Won}} |- |<nowiki> ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ||</nowiki> | ದೀಪಕ್ ಪಾಟೀಲ್| {{Won}} |- | ಎಡ್ಡೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ | ಆಶಿಷ್ ಝಾ| {{Nom}} |} == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * ಆಶಾ at IMDb [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] bma89dglcqb1evbv5a2m7nj7cnyke28 0 25996 364110 356859 2026-08-08T01:23:02Z Kishore Kumar Rai 222 364110 wikitext text/x-wiki == ಪ್ರೇರಣ್ ದೇವಸ್ತಾಲಿ == ಕಮಾಂಡರ್ ಪ್ರೇರ್ನಾ ದೇವಸ್ತಾಲಿ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀ]]ಯ ನೌಕಾಪಡೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುನ ಅಧಿಕಾರಿ. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗ್ ಕಮಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಪೊಣ್ಣು ಅಧಿಕಾರಿ ಆರ್. ತುಪೊಲೆವ್ ತು-೧೪೨ ಕಡಲ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಮಾನೊಡು ನೌಕಾಪಡೆದ ಸುರುತ ಪೊಣ್ಣು ವೀಕ್ಷಕೆಲಾ ಅಂದ್. <ref>https://leaderbiography.com/prerna-deosthalee/</ref> == ಸುರುತ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ == ದಿಯೋಸ್ತಾಲಿ ಮುಂಬೈಡ್ ಪುಟ್ಟುದು [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈ]]ದ ಜೀಸಸ್ ಅಂಡ್ ಮೇರಿ ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ಗ್ ಪೋಯೆರ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಆರ್ ಮುಂಬೈದ ಸೈಂಟ್ ಜೆವಿಯರ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಗ್ ಪೋಯೆರ್ ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನೊಡು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆದ ಅಧಿಕಾರಿಲಾ ಅಂದ್.<ref>https://www.theweek.in/theweek/cover/2024/03/09/how-commander-prerna-deosthalee-became-the-first-woman-to-be-appointed-commanding-officer-of-an-indian-naval-ship.html</ref> == ನೌಕಾಪಡೆದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಪ್ರೇರಣನ್ 2009ಡ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಟ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಸುರುಟು ಪಿ-8ಐ ಗಸ್ತು ವಿಮಾನೊಡು ನೌಕಾಪಡೆದ ಕಡಲ ವಾಯು ವೀಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. ತುಪೊಲೆವ್ ತು-೧೪೨ ಡ್ ಆರ್ ಸುರುತ ಪೊಣ್ಣು ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ಆಯೆರ್. ಆರ್ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ-ವರ್ಗದ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಐಎನ್ಎಸ್ ಚೆನ್ನೈ (ಡಿ65) ದ ಪ್ರಥಮ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>https://www.indiatvnews.com/news/india/commander-prerna-deosthalee-first-woman-to-command-an-indian-naval-warship-trailblazer-in-armed-forces-to-feature-on-kbc-independence-day-special-2025-08-15-1003671</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ಡ್, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆದ ಯುದ್ಧನೌಕೆದ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ (ಸಿಒ) ಆದ್ ನೇಮಕ ಆಯಿನ ಸುರುತ ಪೊಣ್ಣು ಆಯೆರ್. ಅರೆನ್ ಐಎನ್ಎಸ್ ಟ್ರಿಂಕಟ್ (ಟಿ61) ದ ಸಿಒ ಆದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಅರೆನ ವರ್ಗದ ಗಸ್ತು ನೌಕೆಲೆನ ಪ್ರಮುಖ ನೌಕೆ. ಉಂದು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆದ ಮಹಿಳಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆಗ್ 'ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರೊಲು-ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಣಿಲು' ಪನ್ಪಿನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೊನು ಅನುಸರಿಸವುಂಡು. ಪಶ್ಚಿಮ ನೌಕಾಪಡೆದ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಫ್ಲಾಗ್ ಆಫೀಸರ್ ರಿಯರ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಸಿ.ಆರ್. ಪ್ರವೀಣ್ ನಾಯರ್ ಅಲೆಗ್ ನೇಮಕಾತಿ ಪತ್ರೊನು ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>https://www.ssbcrack.com/2025/08/who-is-commander-prerna-deosthalee-indian-navy-officer-who-appeared-on-kbc-independence-day-special.html</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ದಿಯೋಸ್ತಾಲೀ ಒರಿ ನೌಕಾಪಡೆದ ಅಧಿಕಾರಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಈ ಜೋಡಿಗ್ ಒರಿ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಲ್ ಉಲ್ಲಳ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026 <nowiki>{{ಉಲ್ಲೇಕೊ}}</nowiki> 85zk3r0yek0j71pwglqqihru1agyf3o 0 27134 364085 361211 2026-08-07T14:04:31Z Kishore Kumar Rai 222 364085 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ | native_name = | native_name_lang = | other_name = ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆನೆ ಬಾಕಿಲ್ | nicknames = | settlement_type = ಜಿಲ್ಲೆ | image_skyline = {{Photomontage |photo1a = Chaudayyadanapura Mukteshwara temple 11.jpg |photo1b = Galageshwara temple Galaganatha 1.jpg |photo2a = Ganesha temple in the Tarakeshwara temple complex at Hangal.JPG |photo2b = Siddhesvara temple with staggered square mantapa plan at Haveri.jpg |photo3a = Rajkumar Circle.JPG |size=250 }} | image_alt = | image_caption = ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ದ್ ತಿರ್ತ್: ಗಳ್ಗನಾಥದ ಗಳಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ತಾನ, ಹಾವೇರಿದ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ತಾನ, ಉತ್ಸವ ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ವೃತ್ತ, ಹಾನಗಲ್‌ದ ತಾರಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ತಾನ, ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರುದ ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ ದೇವಸ್ತಾನ | mapframe = yes | mapframe-point = none | map_alt = | map_caption = Location in Karnataka | coordinates = {{coord|14.8|N|75.4|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | established_title = <!-- Established --> | established_date = ಅಗೋಸ್ತು ೨೪, ೧೯೯೭ | founder = | named_for = | parts_type = ತಾಲೂಕುಲು | parts = [[ಬ್ಯಾಡಗಿ]]<br>[[ಹಾವೇರಿ]]<br>[[ಹಾನಗಲ್]]<br>[[ಹಿರೆಕೆರೂರ್]]<br>[[ಶಿಗಾಂವ್]]<br>[[ಸವಣೂರು]]<br>[[ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ]]<br>[[ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು]] | seat_type = ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರೊ | seat = [[ಹಾವೇರಿ]] | seat1_type = ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ | seat1 = [[ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು]] | government_type = ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ | governing_body = ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ | leader_title = ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ | leader_name = ವಿಜಯ ಮಹಾಂತೇಶ ದಾನಮ್ಮನವರ್ | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = 18 | area_total_km2 = 4823 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 1597668 | population_as_of = 2011<ref>[http://www.census2011.co.in/census/district/258-haveri.html Haveri District : Census 2011 data]</ref> | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು | demographics1_title1 = ಅಧೀಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = ಪಿನ್ ಸಂಖ್ಯೆ | postal_code = (೫೮೧೧೧೦) [[ಹಾವೇರಿ]] (೫೮೧೧೧೫) [[ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು]] | area_code_type = Telephone code | area_code =(08375) [[ಹಾವೇರಿ]] (08373)[[ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು]] | registration_plate = KA-27 [[ಹಾವೇರಿ]] <br> KA-68 [[ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು]] | website = {{URL|http://haveri.nic.in/}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KA]] | footnotes = | subdivision_type2 = [[ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] | subdivision_type3 = ವಿಭಾಗ | subdivision_name1 = {{flagicon image|Seal of Karnataka.svg|Emblem of Karnataka}}[[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_name2 = ಬಯಲುಸೀಮೆ | subdivision_name3 = ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕ }} '''ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆ. ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಬೀದರ್, ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ಕೊಳ್ಳೆಗಾಲ ನೆಕ್ಕ್ ಸಮಾನ ಅಂತರೊಡು ಉಂಡು. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಗ್ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಪಂದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಉಂಡು. ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫೆರ್, ಕನಕದಾಸೆರ್, ವರಕವಿ ಸರ್ವಜ್ಞೆರ್, ಹಾನಗಲ್ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಲು, ವಾಗೀಶ ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯೆರ್, ಕನ್ನಡದ ಕಾದಂಬರಿ ಪಿತಾಮಹ ಗಳಗನಾಥೆರ್, ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಲು, ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತೆರಾಯಿನ ಡಾ. ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕೆರ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಹನೀಯೆರೆಗ್ ಜನ್ಮ ಕೊರ್ನ ಜಿಲ್ಲೆ ಹಾವೇರಿ. ನಮ ದೇಸೊದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಎದುರು ಪೊರ್ಂಬಾಟ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ವೀರ ಮರಣ ಹೊಂದಿನ ಹುತಾತ್ಮ ಮೈಲಾರ ಮಹದೇವಪ್ಪೆರ್ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೋಟೆಬೆನ್ನೂರುದಾರ್. ನನೊರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರ್ಂಬಾಟ ಮಲ್ತಿನ ದಿವಂಗತ ಹಳ್ಳಿಕೇರಿ ಗುದ್ಲೆಪ್ಪೆರ್ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಹೊಸರಿತ್ತಿದಾರ್. ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಬೊಕ್ಕ ವರದಾ ತುದೆತ್ತ ಆಯೆರ್‌ಡ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಆವರ ದುಂಬು ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮೂಲುದ ಜನಕ್ಲು ಮಲ್ತಿನ ಬೇಡಿಕೆಗ್ ಒತ್ತೊನಿನ ಸರ್ಕಾರ, ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್ ಅಗೋಸ್ತು ೧೯೯೭ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆರ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊ ಉಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲೆನ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ನಾಗರಿಕತೆದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಮಸ್ತ್ ಐತಿಹ್ಯೊಲು ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವೊನು ತೋಜಾವುನ ಮಸ್ತ್ ಕುರುಹುಲು ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಾತಾ ಕಡೆಟ್ಲಾ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಚಾಲುಕ್ಯೆರ್, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆರೆನ ಕಾಲದ ಸುಮಾರ್ 1300 ಶಿಲಾಶಾಸನೊಲು ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ತಿಕ್ಕ್‌ದುಂಡು. ರಾಜ್ಯದ ವಾ ಸಂಸ್ಥಾನೊಲುಲಾ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಹೊಂದಂದೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಮಸ್ತ್ ಮಾಂಡಲಿಕೆರ್ ಆಳೊಂದು ಪೋತೆರ್. ಬಂಕಾಪುರದ ಚಳ್ಳಕೇತೆರ್, ಗುತ್ತವುಲದ ಗುತ್ತೆರ್, ಹಾನಗಲ್‌ದ ಕದಂಬೆರ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಸಾಮಂತೆರ್ಲಾ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕನ್ನಡದ ಆದಿಕವಿ ಪಂಪನ ಗುರುಕುಲಾಯಿನ ದೇವೇಂದ್ರಮುನಿಲು, ರನ್ನ ಚಾವುಂಡರಾಯನ ಗುರುಕುಲಾಯಿನ ಅಜಿತ ಸೇನಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಂಕಾಪುರೊಡು ವಾಸವಾದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಂಕಾಪುರ ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನೆರೆನ ರಡ್ಡನೇ ರಾಜಧಾನಿಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಗುತ್ತೆರ್ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಭಾಗೊರ್ದು 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಡೆಮುಟ್ಟ ಚಾಲುಕ್ಯೆರೆನ ಮಾಂಡಳಿಕೆರಾದ್ ಗುತ್ತವೊಲ (ಇತ್ತೆದ ಗುತ್ತಲ) ಗ್ರಾಮಾರ್ಡ್ ಆಡಳಿತ ನಡಪಾದೆರ್. ಅಂಚನೆ ಸೇವುಣೆರೆನ ಮಾಂಡಳಿಕೆರಾದ್ಲಾ ದೇವಗಿರಿಡ್ ಆಡಳಿತ ನಡಪಾದೆರ್. ಗುತ್ತಲದ ಮುಟ್ಟದ ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರೊಡು ತಿಕ್ಕಿನ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಮಲ್ಲಿದೇವೆ ಚಾಲುಕ್ಯೆರೆನ 6ನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಮಾಂಡಳಿಕೆರಾದಿತ್ತೆ ಪನ್ಪಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಮಲ್ಲಿದೇವೆ ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರೊಡು ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ಕಟ್ಟಾಯೆ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯೆರೆನ ಕಾಲೊಡು ನೊಣಂಬೆರ್ ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿನ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಮಲ್ತೊಂದು ಸುಮಾರ್ 100 ಗ್ರಾಮಲೆನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ರಟ್ಟೀಹಳ್ಳಿಡ್ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿದ ಪೊರ್ಲುದ ಕದಂಬೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊನು ತೂವೊಲಿ. ಜಿಲ್ಲೆದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಾಮಂತೆರ್ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಸ್ತ್ ಕುರುಹುಲೆನ್ ಬುಡುದು ಪೋತೆರ್. ಹಾನಗಲ್‌ದ ತಾರಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ರಟ್ಟೀಹಳ್ಳಿದ ಕದಂಬೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹರಳಹಳ್ಳಿದ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಂಕಾಪುರದ ನಗರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರದ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಾವೇರಿದ ಪುರಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗಳಗನಾಥದ ಈಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಯಳವಟ್ಟಿದ ಜೈನ ಬಸದಿ ಉಂದು ಮಾತಾ ಜಿಲ್ಲೆದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪೊರ್ಲುನು ಎತ್ತ್‌ದ್ ತೋಜಾವುಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಜಿಲ್ಲೆಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಲು]] cgc4xqj6oelm72sjtsgy50o4jlmnyui 0 27211 364097 362731 2026-08-07T14:30:25Z Kishore Kumar Rai 222 364097 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = ''ಕರಿನೆಕ್ಕಿ'' | image = Justicia gendarussa 07.JPG | image_alt = Leaves and flowers | taxon = Justicia gendarussa | authority = [[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]] | synonyms= *''Adhatoda subserrata'' {{small|Nees (1847)}} *''Dianthera subserrata'' {{small|Blanco (1837)}} *''Dicliptera rheedei'' {{small|Kostel. (1834)}} *''Ecbolium gendarussa'' {{small|(Burm.f.) Kuntze (1891)}} *''Ecbolium gendarussa'' var. ''angustifolium'' {{small|Kuntze (1891)}} *''Ecbolium subserratum'' {{small|Kuntze (1891)}} *''Gendarussa vulgaris'' <small>[[Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck|Nees]] (1832)</small> *''Justicia dahona'' {{small|Buch.-Ham. ex Wall. (1830)}} *''Justicia gandarussa'' {{small|L.f. (1782), orth. var.}} *''Justicia gendarussa'' var. ''angustifolia'' {{small|(Kuntze) Hochr. (1934)}} *''Justicia salicina'' {{small|Vahl ex Nees (1847)}} | synonyms_ref = <ref name = powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:50766-1 ''Justicia gendarussa'' Burm.f.] ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 13 March 2024.</ref> }} [[File:Justicia gendarussa.jpg|thumb|ದೈ]] '''ಕರಿನೆಕ್ಕಿ'''ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‍ದ ದೈ.ಜಸ್ಟಿಸಿಯಾ ಗೆಂಡರುಸ್ಸಾ ಪನ್ಪಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಉಂಡು.ಅಕಾಂತೇಸಿ ಕುಟುಂಬ. == ಅವಾಸ == ಆಗ್ನೇಯ [[ಏಷ್ಯಾ]],[[ಭಾರತ]] ಉಪಖಂಡ,[[ಮಲೇಷ್ಯ|ಮಲೇಷಿಯಾ]],ಸುಮಾತ್ರಾ ಮೂಲು ಸ್ಥಳೀಯವಾತುಂಡು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್== [[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]]-ಕರುನೊಚ್ಚಿ [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]-ನಲ್ಲನೊಚ್ಚಿ, ತುಳು-ಕರಿನೆಕ್ಕಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]-ಕರಿನೊಚ್ಚಿಲ್,ಕನ್ನಡ-ಕರಿನೆಕ್ಕಿಗಿಡ, [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ]]-ಕಾಲಾಭಾಶಿಂಬ, [[ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ|ಸಂಸ್ಕೃತ]]-ಕೃಷ್ಣನಿರ್ಗುಂಡಿ <ref>{{Cite web |title=ಕರಿನೆಕ್ಕಿಗಿಡ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}</ref> == ಲಕ್ಷಣಲು == ಜೆ. ಜೆಂಡಾರುಸ್ಸಾ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಉಂತುನ, ಶಾಖೆದ ಪೊದೆ. ಉಂದು ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ದ್ವಿಕೋಟಿಲೆಡೋನಸ್ ಸಸ್ಯ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ 1.5 ಮೀ ಎತ್ತರೊಗು ಏರುಂಡು. ಇಂದೆತ ಇರೆಕುಲು ಲಾನ್ಸಿಯೋಲೇಟ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಉದ್ದ 4-14 ಸೆಂ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಅಗಲ 1-2.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇರೆಕುಲೆನ ಬಣ್ಣ ಬೊಲ್ದು, ಪಚ್ಚೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೂದು. ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಬದಿಟ್ಲಾ ಎಲ್ಯ ರೋಮ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite journal|language=en|doi=10.1088/1755-1315/794/1/012137|s2cid=236782236|title=A review on the bioactivities of Justicia gendarussa |year=2021 |last1=Chandra |first1=Shierly |last2=Lo |first2=Diana |journal=IOP Conference Series: Earth and Environmental Science |volume=794 |issue=1 |article-number=012137 |bibcode=2021E&ES..794a2137C |doi-access=free }}</ref> ರುಚಿ ಕೈಪೆ, ಬೊಕ್ಕ ಉಷ್ಣಜನಕವಾಯಿನವು. ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪೂಕುಲು ಶಾಖೆಲೆನ ಕೊನೊಟು ಅತ್ತಂಡ ಇರೆತ ಅಕ್ಷೊಲೆಡ್ 4-12 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಮುಳ್ಳುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪೊಲೆನ ಬಣ್ಣ ಬೊಲ್ದು ಅತ್ತ್ಂಡ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣೊಡು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಕಲೆಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪೊಲು ಹರ್ಮಫ್ರೋಡೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ತೊಗಟೆಗ್ ಕಪ್ಪು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite book|last1=Dymock|first1=William|url=https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/8696|title=Pharmacographia indica :A history of the principal drugs of vegetable origin, met with in British India|last2=Warden|first2=C. J. H.|last3=Hooper|first3=David|date=1890|publisher=K. Paul, Trench, Trübner & co., ld; [etc. etc.]|location=London}}</ref> ಜೆ. ಜೆಂಡಾರುಸ್ಸಾ ದ ಕಾಯಿ ಸುಮಾರ್ 1.2 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಮೃದುವಾದುಂಡು. ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ಫ್ಲೇವೊನಾಯ್ಡ್ಸ್, ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್, ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಫಿನಾಲಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತೊಲೆನಂಚಿನ ಜೀವಸಕ್ರಿಯ ಸಂಯುಕ್ತೊಲೆನ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿ ಉಂಡು. == ಉಪಯೋಗಲು == ಇರೆಕುಲು ಪರ ವಾತಗ್, ಇರೆತ [[ಕಷಾಯ]] [[ಜರೊ|ಜ್ವರ]]ಕ್ಕ್ ಮರ್ದ್.ಜೊಕುಲೆನ ಆಸ್ತಮಾ, [[ಸಂಧಿವಾತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬಂಜಿಬೇನೆ]] ಪ್ರಕರಣಳೆಡ್ ಉಪಯೋಗ. ಇಂದೆನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ [[ಪಪುವಾ]]ದ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಕುಲು ಪುರುಷರ್‍ನ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕವಾದ್ ಬಳಸುವೆರ್.ಹಳ್ಳಿಡ್ ಉಮಿಲ್ ಗಿಡ್ಪರೆ ಇರೆತ ಪುಗೆ ಪಾಡುವೆರ್. == ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == *[https://web.archive.org/web/20211114161258/https://www.anbg.gov.au/cgi-bin/apni?taxon_id=273885 Australian Plant Names Index] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114161258/https://www.anbg.gov.au/cgi-bin/apni?taxon_id=273885 |date=2021-11-14 }} *[http://www.malecontraceptive.org/#!gendarussa/cbct Male Contraception Initiative article on gendarussa] == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]] [[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]] po981b9fzbooc5cvybv85nmhcmnpa1m 0 27271 364108 362002 2026-08-07T14:49:09Z Kishore Kumar Rai 222 364108 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = ಬೆನಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್ | honorific_suffix = | image = B. Shiva Rao.jpg | constituency_MP = [[South Kanara (South) (Lok Sabha constituency)|South Kanara (South)]] | parliament = Indian | majority = 8841 | term_start = 1952 | term_end = 1957 | predecessor = ''Position created'' | successor = [[K. R. Achar]], as [[Member of Parliament, Lok Sabha|MP]] of [[Mangalore (Lok Sabha constituency)|Mangalore Lok Sabha constituency]] | birth_date = 26 February 1891 | birth_place = [[Mangalore]], [[Madras Presidency]], [[British India]] (now [[Karnataka]]) | death_date = 15 December 1975 | death_place = [[Delhi]] | resting_place = | resting_place_coordinates = | birth_name = | party = [[Indian National Congress]] | other_party = <!--For additional political affiliations--> | spouse = [[Kitty Shiva Rao|Kitty Verstaendig]] | partner = <!--For those with a domestic partner and not married--> | relations = | children = | alma_mater = Presidency College, Madras | occupation = Journalist | profession = Politician | cabinet = | committees = | portfolio = | signature = | signature_alt = | website = | footnotes = }} '''ಬೆನೆಗಲ್ ಶಿವ ರಾವ್ '''(೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೧ - ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೫) ಒರಿ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ [[ರಾಜಕಾರಣಿ]]. ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಸದಸ್ಯರಾದ್, ಸುರುತ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಿತ್ತೆರ್. <ref name=bio>{{cite web|title=First Lok Sabha Members Bioprofile|url=http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|publisher=Lok Sabha|access-date=5 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140413144253/http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/956.htm|archive-date=13 April 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Jain |first=L.C. |title=Growing up with it |url=http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=The Hindu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140413145645/http://www.hindu.com/th125/stories/2003091301371400.htm |archive-date=13 April 2014 |df=dmy }}</ref> ಆರ್ [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]] ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|last=NOORANI |first=A.G. |title=Two sides of Nehru |url=http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |access-date=3 March 2012 |newspaper=Frontline |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425010942/http://www.frontlineonnet.com/fl2721/stories/20101022272107700.htm |archive-date=25 April 2011 |df=dmy }}</ref> ೧೯೫೭ ಡ್ದ್ ೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್<ref>{{cite web|title=Alphabetical List Of All Members Of Rajya Sabha Since 1952|url=http://164.100.47.5:8080/members/alphabeticallist_all_terms.asp|publisher=Rajya Sabha|access-date=3 March 2012}}</ref> ಇಂಬೆರ್ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣೊದ ಪುರಸ್ಕೃತೆರ್.<ref name="Padma Awards">{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |access-date=July 21, 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 |df=dmy }}</ref> == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == ಬಿ.ಶಿವರಾವ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬, ೧೮೯೧ಡ್ ಚಿತ್ರಾಪುರ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.<ref name="BM">{{cite news |last= Madhukar|first=Jayanthi |date=1 March 2010|title=The Famous Four|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/lounge/the-famous-four/articleshow/21913684.cms|newspaper=Bangalore Mirror|access-date= 22 April 2026 }}</ref> ಮೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ಬಿ.ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವೈದ್ಯೆರ್. ಅರೆನ ಮಲ್ಲ ಅಣ್ಣೆರ್ [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್|ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್.]] ಇರ್ವೆರ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಚೆನ್ನೈದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಗ್ ವರದಿಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ''ಫ್ರೇಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್'' (ಆರು ಸಂಪುಟೊಲೆಡ್, ೧೯೬೮) ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿಗ್ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಆರ್ ಗಾಂಧೀಜಿನ ಮಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನಿ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪಿರವುಲಾ ಯುಎನ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಎಲ್ಒಡ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಮುಂದುವರಿಸೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್.ಇಂಬೆರ್ಅ ಶ್ರೀಮತಿ [[ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ೧೯೫೨–೫೭ ಮುಟ್ಟ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೫೭–೧೯೬೦ ಮುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಸಭೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಎಂದೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನೊಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತರಾದ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊನು ಸಂಶೋಧನೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್. ತನ್ನ ಅಣ್ಣೆ ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ನ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಡ್ ಉಂಡು (೧೯೬೦) ಪಂಡ್ದ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಿರಿಲ್ ಹೆನ್ರಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇರಿ ಡೊರೀನ್ ವೇನ್ ರೈಟ್ ನಕುಲೆನೊಟ್ಟುಗು'' ದಿ ಪಾರ್ಟಿಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪಾಲಿಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್'' ೧೯೩೫-೪೭ ನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೆರೆನ ಕಡೆತ ಕೃತಿ ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಫ್ರೀಡಂ ಫೈಟರ್ಸ್: ಸೋಮ್ ನೋಟೆಬಲ್ ಫಿಗರ್ಸ್'', 1972ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. == ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಕುಲು == ''What Labour has Gained from Reform in India'' (1923) * ''The Problem of India'' (1926), co-written with David Graham Pole * ''Select Constitutions of the World'' (1934) * ''Industrial Worker in India'' (1939) * ''India's Freedom Struggle: Some aspects'' (1968) * ''India Goes to the Polls'' (1968) * ''India's Role in UN'' (1968), co-written with Ǧaʻfar Riḍā'Bilġrāmī == ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ == 1947, 1948, 1949 ಬೊಕ್ಕ 1950ಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆತ ಅಧಿವೇಶನೊಲೆಗ್ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗೊನು ಮುನ್ನಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. == ಮರಣ == ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫, ೧೯೭೫ಡ್ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಮರಣೊ ಪಡೆಯೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕಾರಣಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಸಾಧಕೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಕುಡ್ಲ]] 18le5cz8bixihu9r1szlw82yocyu7da 4 27434 364120 364062 2026-08-08T10:23:14Z ChiK 1136 /* Logos */ 364120 wikitext text/x-wiki {{WP10 Navbar}} == Celebration == == Logos == <gallery> File:TCYWIKI-10.svg File:TCYWIKI-10 (word).svg File:WP10 potential birthday logo tcy.svg File:WP10 Primary lockup black tcy.svg File:Tulu Wikipedia 10 short lockup logo.svg </gallery> 501tp8rlx13zubv27sjdluzp90mzwko 0 27609 364092 363966 2026-08-07T14:23:26Z Kishore Kumar Rai 222 364092 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ | image = Sonal Monteiro.jpg | caption = 2023ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಗರಡಿ''ಡ್ ಸೋನಲ್ ಮೊಂಟೆರೊ | birth_place = [[ಮಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತ<ref>{{cite web |title=Sonal Monterio gets her big break with a Yogaraj Bhat film |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2018/jan/08/sonal-monterio-gets-her-big-break-with-a-yogaraj-bhat-film-3965.html |website=Cinema Express |access-date=26 April 2022}}</ref> | occupation = ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ | years_active = 2014–ಇಂದಿನವರೆಗು }} '''ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೊ''' ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ ರೂಪದರ್ಶಿನಿ. ಅವೆರ್ [[ತುಳು ಸಿನೆಮಾ]] (ಕೋಸ್ಟಲ್‌ವುಡ್) ಮತ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ (ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್)ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಚಲನಚಿತ್ರಲೆಡು ನಟಿಸಾದೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/may/08/sonal-monteiro-joins-b-town--but-will-not-leave-her-roots-1812089.html |title=Sonal Monteiro joins B-Town, but will not leave her roots}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೊ ಸೇಂಟ್ ಆಗ್ನೆಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಗಳೂರುಡ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪೆರ್.ಓದೊಂದುಪ್ಪನಗನೇ ಆರ್ ರೂಪದರ್ಶಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕಾರ್ ದೀದ್ ಇತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 2013ಡ್ ''ಮಿಸ್ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಸ್ಮೈಲ್'' ಬೊಕ್ಕ 2015ಡ್ ''ಮಿಸ್ ಕೊಂಕಣ್'' ಪ್ರಶಸ್ತಿಲೆನ್ ಗೆಂದುದೆರ್. 2013ಡ್ ದಿವಂಗತ ಜೆರೋಮ್ ಡಿಸೋಜಾರೆನ ''ನಾಚ್ ಕೊಂಕಣ್ಣಾಂತ್'' ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಮ್‌ದ ''ಅಂಜೆಯ ಸರ್‌ಖೆನ್ ಚೆಡುನ್'' ಪಾಡ್ದ ವಿಡಿಯೋಡ್ ಸುರುತ ಬಾರಿ ತೋಜುದು ಬತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=zzpabaf2vKE |title=Anjea Sarkhen Chedun !!!!!! FULL VERSION....HD |via=YouTube}}</ref> ಈ ಹಾಡು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರ್, ದಾಯೆರ್ ಸೋನಲ್‌ಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯೂ ಜಾಸ್ತಿ ಆಯೆರ್. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೊ 2015ಡ್ ನಾಯಕಿ ನಟಿಯಾದ್ [[ತುಳು ಭಾಷೆ|ತುಳು]] ಚಲನಚಿತ್ರೊ ''ಎಕ್ಕ ಸಕ''ಡ್ ಸಿನೆಮಾ ಪಯಣ ಆರಂಭ ಮಲ್ಪೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ''ಜೈ ತುಳುನಾಡ್'' ಸಿನೆಮಾಡ್ ಆಧುನಿಕ ಯುವತಿನ ಪಾತ್ರೊಡ್ ನಟಿಸಾಯೆರ್. ಅಯಿ ಬೊಕ್ಕ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಪಿಲಿಬೈಲ್ ಯಮುನಕ್ಕ''ಡ್ ಲಾ ನಾಯಕಿಯಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ಪೆರ್. 2018ಡ್ ಅರ್ ಸುರುತ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಅಭಿಸಾರಿಕೆ''ಡ್ ಲಾ ಆಬಿನಯ ಮಂತೆರ್. ಅವ್ವೆ ವರ್ಷ ಪ್ರಥಮ್ ನ ಒಟ್ಟುಡ್ ನಟಿಸಾಯಿನ ''MLA (2018 ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ)'' ಸಿನೆಮಾಲಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಂಡ್.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/tulu-actor-sonal-is-prathams-leading-lady-in-his-next-mla/articleshow/59084843.cms |title=Tulu actor Sonal is Pratham's leading lady in his next, MLA |work=The Times of India |access-date=30 April 2018}}</ref> ಕುಡ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸಾಜನ್ ಚಲೇ ಸಸುರಾಲ್ 2''ಡ್ ನಟನೆಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=438602 |title=Mangaluru: Pilibail star Sonal steps into Sandalwood |access-date=30 April 2018}}</ref> ಆರ್ ''ಗಾಳಿಪಟ 2'', ''ಬುದ್ಧಿವಂತ 2'', ''ಪಂಚತಂತ್ರ'', ''ರಾಬರ್ಟ್'' (2021) ಬೊಕ್ಕ ''ಲವ್ ಮ್ಯಾಟರು'' (2025) ಇಂಚಿನ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಲೆಡ್ ನಟಿಸಾಯೆರ್. [[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಪಂಚತಂತ್ರ'' ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕೆರ್ಲೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತುಂಡು.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/my-dream-to-work-with-yogaraj-bhat-has-come-true/articleshow/62486752.cms |title=My dream to work with Yogaraj Bhat has come true |work=The Times of India |access-date=30 April 2018}}</ref> ನಟನೆದೊಟ್ಟುಗ್ ಸೋನಲ್ ಮೊಂತೆರೊ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆಡ್ ಭಾಗವಹಿಸುವೆರ್, ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಲೆಡ್ ತೀರ್ಪುಗಾರೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಯಕಿಯಾದ್ ಲಾ ಪರಿಚಿತೆರಾಯಿನೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=432280 |title=Sonal turns singer for 'Pilibail Yamunakka' |access-date=30 April 2018}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರೊಗ್ರಫಿ == ''ಸೂಚನೆ: ಬೇರೆ ರೀತಿ ತಿಳಿಪುನ ಬೊಕ್ಕ, ಇಲ್ಲಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಲ ಸಿನೆಮಾಲು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆದವು.'' {| class="wikitable sortable" ! ವರ್ಷ ! ಚಲನಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | 2015 | ''ಎಕ್ಕ ಸಕ'' | ದಿವ್ಯಾ | ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ |- | rowspan="2" | 2016 | ''ಜೈ ತುಳುನಾಡ್'' | ನಂದಿತಾ | ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ |- | ''ಪಿಲಿಬೈಲ್ ಯಮುನಕ್ಕ'' | ನಿಶಾ | ತುಳು ಚಲನಚಿತ್ರ |- | rowspan="3" | 2018 | ''ಅಭಿಸಾರಿಕೆ'' | ಸಾರಿಕಾ | SIIMA ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನವ ನಟಿ (ಕನ್ನಡ) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ |- | ''ಎಂಎಲ್‌ಎ'' | ಸೋನು | |- | ''ಮದುವೆ ದಿಬ್ಬಣ'' | ಪಾರ್ವತಿ | |- | 2019 | ''ಪಂಚತಂತ್ರ'' | ಸಾಹಿತ್ಯ | |- | 2020 | ''ಡೆಮೊ ಪೀಸ್'' | ಅಧ್ಯಾ | |- | 2021 | ''ರಾಬರ್ಟ್'' | ತನು | |- | rowspan="2" | 2022 | ''ಶಂಭೋ ಶಿವ ಶಂಕರ'' | ದಿವ್ಯಾ | |- | ''ಬನಾರಸ್'' | ಧನಿ | |- | rowspan="2" | 2023 | ''ಗರಡಿ'' | ಪಪ್ಪಿ ಸುಕನ್ಯ / ಕಬ್ಬಾಳಿ | |- | ''ಶುಗರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ'' | ಅದಿತಿ ಬೋಪಣ್ಣ | |- | rowspan="5" | 2025 | ''ರಾಕ್ಷಸ'' | | |- | ''ಕುಲದಲ್ಲಿ ಕೀಲ್ಯಾವುದೋ'' | ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ | |- | ''ಮಾದೇವ'' | ಪಾರ್ವತಿ | |- | ''ಲವ್ ಮ್ಯಾಟರು'' | ವರ್ಷಾ | |- | ''ರಾಧೇಯ'' | ಅಮೃತಾ | |- | rowspan="3" | ಬಿಡುಗಡೆ ಬಾಕಿ | ''ಬುದ್ಧಿವಂತ 2'' | | ನಂತರದ ನಿರ್ಮಾಣ (Post-production) |- | ''ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಲವರ್ ಆಫ್ ರಾಮಾಚಾರಿ'' | ಮೀರಾ ರಾಘವ ರಾಮ್ "ಮ್ಯಾಗಿ" | ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡತ್ತೊಂದುಂಡು |- | ''ಕಡಲ್ ಕೋಟೆ'' | | ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡತ್ತೊಂದುಂಡು |} == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಕುಡ್ಲದಕುಲು]] 3kxm2caaxsgeevuymah7uzc8iaclhuz 0 27709 364081 364059 2026-08-07T13:49:35Z Kishore Kumar Rai 222 364081 wikitext text/x-wiki == ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೀಚ್ == [[ಫೈಲ್:Alleppey_beach.jpg|thumb|Sunset at Alleppey beach]] ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಬೀಚ್ ಪಂಡ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಊರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳೊ]]ಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ.ಬೀಚ್‌ಡ್ ಒಂಜಿ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಪಿಯರ್ ಉಂಡು ಉಂದು 150 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಸಮುದ್ರೊಗು ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಬೀಚ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಬೀಚ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ಯಾಂಡ್ ಆರ್ಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಆಯೋಜಿಸವುಂಡು.<ref>https://www.keralatourism.org/destination/alappuzha-beach/60/</ref> == ಅವಲೋಕನ == [[ಫೈಲ್:INFACT_81_Fast_Attack_Craft.jpg|thumb|Decommissioned INFACT 81 Fast Attack Craft of Indian Navy at Alappuzha Beach]] ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೀಚ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಊರುಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಕಡಲತೀರೊಗು ಸಮೀಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಲೈಟ್ ಹೌಸ್.<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Alappuzha-lighthouse-to-celebrate-150-Year/article13378011.ece</ref>ಕಡಲತೀರೊಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುದ ರಸ್ತೆಲೆಡ್ದ್ ಪೋವೊಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಎತ್ತರದ ಹೆದ್ದಾರಿ ಕಡಲತೀರೊದ ಬರಿಟ್ ಅಲಪ್ಪುಜಾ ಬೈಪಾಸ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಪೋದು ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸೌಂದರ್ಯೊನು ಕಾಪಾಡೊಲಿ.ಒಂಟೆ ಸಫಾರಿಲು ಕಡಲತೀರೊಡು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಸುರು ಆಂಡ್ ಆಂಡ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಅಯಿನ್ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತೆರ್.ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೀಚ್ ಡ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆದ INFACT 81 ಫಾಸ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ನ್ ಡಿ ಕಮಿಷನ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://www.dtpcalappuzha.com/destination/alappuzha-beach</ref> == ಆಲಪ್ಪುಜಾ ಬೀಚ್ ಫ಼ೆಸ್ಟ್ == ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೀಚ್ ಪರ್ಬ ಪಂಡ ಪೊಸ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಉಂದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊದ ರೂಪೊಡು ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುಂಡು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಸಾವಿರಾರು ಜನಕುಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರುವೆರ್ ಬೇತೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ದ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಕೇರಳದ ಸುರೂತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರಳು ಕಲಾ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 26-2015 ರಂದು ಅಲಪ್ಪುಜ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆತ್ತ್ಂಡ್<ref>https://www.keralatourism.org/kerala-article/2021/alappuzha-beach-oasis-tranquillity/1063</ref>. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಮಸ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರಳು ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/alappuzha-beach-to-host-sand-art-festival-in-april/article7020264.ece</ref>. ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆಪ್ಪೆ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಜಂಟಿಯಾದ್ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ನಡಪಾಯೆರ್. == ಸ್ಥಳೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಲು == ಅಲಪ್ಪುಜ ದೀಪಸ್ತಂಭ <ref>https://www.dtpcalappuzha.com/destination/alappuzha-lighthouse</ref> ವಿಜಯ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸೀ ವ್ಯೂ ಪಾರ್ಕ್ ಅಲಪ್ಪುಝಾ ಬೈಪಾಸ್ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ<ref>https://alappuzhajaintemple.org/</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊ == <nowiki> [[ವರ್ಗೊ:Kerala Culture Month 2026]]</nowiki> 6jjh0u0roimqy7g18l7pdfnhz5kr8cb 0 27710 364084 364069 2026-08-07T14:02:02Z Kishore Kumar Rai 222 364084 wikitext text/x-wiki '''''''ಪಾಲ ಸಿ.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್''''''' ಪಾಲ ಸಿ.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಕೇರಳದ ಒರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್. ಆರ್ 2009ಡ್ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಪಡೆದ್ರ್ ಇತ್ತೆರ್. ಪಾಲ ಸಿ.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಸೇಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್‌ನ ಶಿಷ್ಯೆರ್.<ref name=one/> ತಿರುವನಂತಪುರದ ಸ್ವಾತಿ ತಿರುಣಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಡ್ ಯೇಸುದಾಸ್ ನ ಸಹಪಾಠಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಪಾಲದ ಎಡಮಟ್ಟಂ ಊರುದಾರ್. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು == * ಕೇರಳೊದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯದ ಫೆಲೋಶಿಪ್ - ೨೦೦೯<ref>{{cite news|title=കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ്പ്|url=http://www.keralasangeethanatakaakademi.com/images/fellowship/fel_01.jpg|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 23|newspaper=കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|archive-date=2013-08-23|archive-url=https://archive.today/20130823085445/http://www.keralasangeethanatakaakademi.com/images/fellowship/fel_01.jpg|url-status=bot: unknown}}</ref> * ಅಮೇರಿಕದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‍ದ ಮಾಲಿಬು ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಅಷ್ಟೆಮಿ ರೋಹಿಣಿ ಉತ್ಸವದ ಸಂಯೋಗೊಡು ನಡತಿನ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭೊಡು ‘ಆಸ್ತಾನ ವಿದ್ವಾನ್’ ಪನ್ಪಿ ಬಿರುದುನ್ ಪ್ರದಾನ ಮಲ್ತೆರ್ – ೨೦೦೨.<ref name=one>{{cite news|title=പാലാ സി.കെ. രാമചന്ദ്രന് പദവി Read more at: http://malayalam.oneindia.in/culture/2002/102002pala.html|url=http://malayalam.oneindia.in/culture/2002/102002pala.html|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 23|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ. മലയാളം|date=2002 ഒക്ടോബർ 2|archive-date=2013-08-23|archive-url=https://archive.today/20130823090958/http://malayalam.oneindia.in/culture/2002/102002pala.html|url-status=bot: unknown}}</ref> * ಹಣಕಾಸು ಬೊಕ್ಕ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಕೆ.ಎಂ. ಮಣಿ ಅವರು ಪಾಲ ಸಿ.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಜಗತ್ತುಗು ಕೊರಿನ ಕೊಡುಗೆಲೆನ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ದು ಮಾಣಿ 'ರಾಗರಾಜ ಪುರಸ್ಕಾರಂ'ನ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite news|title=പാലാ സി.കെ. രാമചന്ദ്രന് 'രാഗരാജ പുരസ്‌കാരം' സമ്മാനിച്ചു|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1366613/2012-01-01/kerala|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 23|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2012 ജനുവരി 1|archive-date=2013-08-23|archive-url=https://archive.today/20130823091546/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1366613/2012-01-01/kerala|url-status=bot: unknown}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ಮಲಯಾಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಫೆಲೋಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಪಾಲದ ಜನ]] [[ವರ್ಗೊ:ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿಂಗೊಳು 2026]] k59gwqft7jua163pgjmk3og4sytdrz1 0 27713 364082 364072 2026-08-07T14:00:14Z Kishore Kumar Rai 222 364082 wikitext text/x-wiki   '''ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತ''' ( [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತೊದೊಟ್ಟುಗು ಗೊಂದಲ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ [[ಜಲಪಾತ]]. ಪಳ್ಳಿಕಥೊಡ್ದ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪಾಡಿಡ್ದ್ 7.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಸುಮಾರ್ 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮರಿಯಲೊಡು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು. ಅರೆಗಾಲೊಡು ತುಧೆ ಬಹುತೇಕ ಲುಂಗ್‌ದ್ ಉಪುಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಅಯಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್, ಬೊಕ್ಕ ನೆಮ್ಮದಿದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಜಲಪಾತದ ಪ್ರವಾಹ ಏರುನಗ ಮರಿಯಲೊಡು ಜಲಪಾತ ಮಸ್ತ್ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC&pg=PA150 |title=Tourist Guide to South India |publisher=Sura Books |year=2003 |isbn=9788174781758 |page=150}}</ref> ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡ್ದ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟೊಲೆನ ನಡುಟು ಪರಿಪುಂಡು. == ಮುಖ್ಯ ಅಂಶೊಲು == * ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಳ್ಳಿಕಠೋಡೆದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ.). * ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಮುಟ್ಟ. * ಸಮಯ: ಮರಿಯಲೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮುಟ್ಟ. * == ತೂಲೆ == * ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ * ಭಾರತದ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ಫೈಲ್:The_Cascading_beauty.jpg|thumb]] [[ಫೈಲ್:As_seen_from_the_steps.jpg|none|thumb]] [[ಫೈಲ್:Aruvikkuzhi_Falls.jpg|left|thumb]] 05fmcq1ibuaz20dk08ahuumy67v32my 364083 364082 2026-08-07T14:00:43Z Kishore Kumar Rai 222 364083 wikitext text/x-wiki   '''ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತ''' ( [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತೊದೊಟ್ಟುಗು ಗೊಂದಲ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ [[ಜಲಪಾತ]]. ಪಳ್ಳಿಕಥೊಡ್ದ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪಾಡಿಡ್ದ್ 7.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಸುಮಾರ್ 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮರಿಯಲೊಡು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು. ಅರೆಗಾಲೊಡು ತುಧೆ ಬಹುತೇಕ ಲುಂಗ್‌ದ್ ಉಪುಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಅಯಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್, ಬೊಕ್ಕ ನೆಮ್ಮದಿದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಜಲಪಾತದ ಪ್ರವಾಹ ಏರುನಗ ಮರಿಯಲೊಡು ಜಲಪಾತ ಮಸ್ತ್ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC&pg=PA150 |title=Tourist Guide to South India |publisher=Sura Books |year=2003 |isbn=9788174781758 |page=150}}</ref> ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡ್ದ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟೊಲೆನ ನಡುಟು ಪರಿಪುಂಡು. == ಮುಖ್ಯ ಅಂಶೊಲು == * ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಳ್ಳಿಕಠೋಡೆದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ.). * ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಮುಟ್ಟ. * ಸಮಯ: ಮರಿಯಲೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮುಟ್ಟ. == ತೂಲೆ == * ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ * ಭಾರತದ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ಫೈಲ್:The_Cascading_beauty.jpg|thumb]] [[ಫೈಲ್:As_seen_from_the_steps.jpg|none|thumb]] [[ಫೈಲ್:Aruvikkuzhi_Falls.jpg|left|thumb]] ax7so8pn0zv4sxrgytzkdhn0yzq6z47 364121 364083 2026-08-08T10:27:49Z Vinoda mamatharai 55 ಉಲ್ಲೇಕೊ ಸೇರಾಯಿನಿ 364121 wikitext text/x-wiki   '''ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತ''' ( [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತೊದೊಟ್ಟುಗು ಗೊಂದಲ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ [[ಜಲಪಾತ]]. ಪಳ್ಳಿಕಥೊಡ್ದ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪಾಡಿಡ್ದ್ 7.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಸುಮಾರ್ 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮರಿಯಲೊಡು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು. ಅರೆಗಾಲೊಡು ತುಧೆ ಬಹುತೇಕ ಲುಂಗ್‌ದ್ ಉಪುಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಅಯಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್, ಬೊಕ್ಕ ನೆಮ್ಮದಿದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಜಲಪಾತದ ಪ್ರವಾಹ ಏರುನಗ ಮರಿಯಲೊಡು ಜಲಪಾತ ಮಸ್ತ್ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC&pg=PA150 |title=Tourist Guide to South India |publisher=Sura Books |year=2003 |isbn=9788174781758 |page=150}}</ref> ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡ್ದ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟೊಲೆನ ನಡುಟು ಪರಿಪುಂಡು.<ref>https://www-keralatourism-org.translate.goog/destination/aruvikuzhi-waterfalls/116/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=kn&_x_tr_hl=kn&_x_tr_pto=tc&_x_tr_hist=true</ref> == ಮುಖ್ಯ ಅಂಶೊಲು == * ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಳ್ಳಿಕಠೋಡೆದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ.). * ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಮುಟ್ಟ. * ಸಮಯ: ಮರಿಯಲೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮುಟ್ಟ. == ತೂಲೆ == * ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ * ಭಾರತದ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ಫೈಲ್:The_Cascading_beauty.jpg|thumb]] [[ಫೈಲ್:As_seen_from_the_steps.jpg|none|thumb]] [[ಫೈಲ್:Aruvikkuzhi_Falls.jpg|left|thumb]] lpct0w2qqjljavdr0gc1osjmlfumo00 364122 364121 2026-08-08T10:28:12Z Vinoda mamatharai 55 364122 wikitext text/x-wiki   '''ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತ''' ( [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತೊದೊಟ್ಟುಗು ಗೊಂದಲ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ [[ಜಲಪಾತ]]. ಪಳ್ಳಿಕಥೊಡ್ದ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪಾಡಿಡ್ದ್ 7.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಸುಮಾರ್ 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮರಿಯಲೊಡು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು. ಅರೆಗಾಲೊಡು ತುಧೆ ಬಹುತೇಕ ಲುಂಗ್‌ದ್ ಉಪುಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಅಯಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್, ಬೊಕ್ಕ ನೆಮ್ಮದಿದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಜಲಪಾತದ ಪ್ರವಾಹ ಏರುನಗ ಮರಿಯಲೊಡು ಜಲಪಾತ ಮಸ್ತ್ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC&pg=PA150 |title=Tourist Guide to South India |publisher=Sura Books |year=2003 |isbn=9788174781758 |page=150}}</ref> ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡ್ದ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟೊಲೆನ ನಡುಟು ಪರಿಪುಂಡು.<ref>https://www-keralatourism-org.translate.goog/destination/aruvikuzhi-waterfalls/116/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=kn&_x_tr_hl=kn&_x_tr_pto=tc&_x_tr_hist=true</ref> == ಮುಖ್ಯ ಅಂಶೊಲು == * ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಳ್ಳಿಕಠೋಡೆದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ.). * ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಮುಟ್ಟ. * ಸಮಯ: ಮರಿಯಲೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮುಟ್ಟ. == ತೂಲೆ == * ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ * ಭಾರತದ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ಫೈಲ್:The_Cascading_beauty.jpg|thumb]] [[ಫೈಲ್:As_seen_from_the_steps.jpg|none|thumb]] [[ಫೈಲ್:Aruvikkuzhi_Falls.jpg|left|thumb]] 6gb6deu3ur9mue6thj06aim6ndcllde 364123 364122 2026-08-08T10:32:30Z Vinoda mamatharai 55 364123 wikitext text/x-wiki   '''ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತ''' ( [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತೊದೊಟ್ಟುಗು ಗೊಂದಲ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ [[ಜಲಪಾತ]].ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣಲ ಆದುಂಡು ಪಳ್ಳಿಕಥೊಡ್ದ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪಾಡಿಡ್ದ್ 7.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಸುಮಾರ್ 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮರಿಯಲೊಡು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು. ಅರೆಗಾಲೊಡು ತುಧೆ ಬಹುತೇಕ ಲುಂಗ್‌ದ್ ಉಪುಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಅಯಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್, ಬೊಕ್ಕ ನೆಮ್ಮದಿದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಜಲಪಾತದ ಪ್ರವಾಹ ಏರುನಗ ಮರಿಯಲೊಡು ಜಲಪಾತ ಮಸ್ತ್ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC&pg=PA150 |title=Tourist Guide to South India |publisher=Sura Books |year=2003 |isbn=9788174781758 |page=150}}</ref> ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡ್ದ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟೊಲೆನ ನಡುಟು ಪರಿಪುಂಡು.<ref>https://www-keralatourism-org.translate.goog/destination/aruvikuzhi-waterfalls/116/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=kn&_x_tr_hl=kn&_x_tr_pto=tc&_x_tr_hist=true</ref> == ಮುಖ್ಯ ಅಂಶೊಲು == * ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಳ್ಳಿಕಠೋಡೆದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ.). * ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಮುಟ್ಟ. * ಸಮಯ: ಮರಿಯಲೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮುಟ್ಟ. == ತೂಲೆ == * ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ * ಭಾರತದ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ಫೈಲ್:The_Cascading_beauty.jpg|thumb]] [[ಫೈಲ್:As_seen_from_the_steps.jpg|none|thumb]] [[ಫೈಲ್:Aruvikkuzhi_Falls.jpg|left|thumb]] q7cem30zqyjso6cm1fy3d1h8gxpjv3h 364124 364123 2026-08-08T10:34:44Z Vinoda mamatharai 55 364124 wikitext text/x-wiki   '''ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತ''' ( [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತೊದೊಟ್ಟುಗು ಗೊಂದಲ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ [[ಜಲಪಾತ]].ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣಲ ಆದುಂಡು ದೇಶ ವಿದೇಶೊಡ್ದುಲ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಮರಿಯಾಲ ಕರಿದ್ ಕೆಲವೇ ದಿನೊತ ಉಲಯಿ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಾತ್ರ ಈ ಜಲಪಾತೊಡು ನೀರ್ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಇಜ್ಜಿಂಡ ಲುಂಗುದು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪಳ್ಳಿಕಥೊಡ್ದ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪಾಡಿಡ್ದ್ 7.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಸುಮಾರ್ 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮರಿಯಲೊಡು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು. ಅರೆಗಾಲೊಡು ತುಧೆ ಬಹುತೇಕ ಲುಂಗ್‌ದ್ ಉಪುಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಅಯಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್, ಬೊಕ್ಕ ನೆಮ್ಮದಿದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಜಲಪಾತದ ಪ್ರವಾಹ ಏರುನಗ ಮರಿಯಲೊಡು ಜಲಪಾತ ಮಸ್ತ್ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC&pg=PA150 |title=Tourist Guide to South India |publisher=Sura Books |year=2003 |isbn=9788174781758 |page=150}}</ref> ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡ್ದ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟೊಲೆನ ನಡುಟು ಪರಿಪುಂಡು.<ref>https://www-keralatourism-org.translate.goog/destination/aruvikuzhi-waterfalls/116/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=kn&_x_tr_hl=kn&_x_tr_pto=tc&_x_tr_hist=true</ref> == ಮುಖ್ಯ ಅಂಶೊಲು == * ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಳ್ಳಿಕಠೋಡೆದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ.). * ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಮುಟ್ಟ. * ಸಮಯ: ಮರಿಯಲೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮುಟ್ಟ. == ತೂಲೆ == * ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ * ಭಾರತದ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ಫೈಲ್:The_Cascading_beauty.jpg|thumb]] [[ಫೈಲ್:As_seen_from_the_steps.jpg|none|thumb]] [[ಫೈಲ್:Aruvikkuzhi_Falls.jpg|left|thumb]] k3zxrx8uo1gmvi9vkjvvmchfvfnvbq5 364125 364124 2026-08-08T10:38:53Z Vinoda mamatharai 55 364125 wikitext text/x-wiki  {{Infobox waterfall|name=Aruvikuzhy Waterfalls|image=|pushpin_map=India Kerala|caption=Aruvikuzhy Waterfalls during [[Summer]].|location=[[Pallickathode]], [[Kottayam district]], [[Kerala]], [[India]]|coordinates={{coord|9|36|12|N|76|40|2|E|type:waterbody_scale:50000|format=dms|display=inline,title}}|elevation=|type=[[Block waterfall|Block]]|height={{convert|31|m}}|height_longest=|average_width=|number_drops=|average_flow=|watercourse=}} '''ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತ''' ( [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಪಠಾನಂತಿಟ್ಟೊಡುಪ್ಪುನ ಅರುವಿಕುಜಿ ಜಲಪಾತೊದೊಟ್ಟುಗು ಗೊಂದಲ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ) ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ [[ಜಲಪಾತ]].ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣಲ ಆದುಂಡು ದೇಶ ವಿದೇಶೊಡ್ದುಲ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಮರಿಯಾಲ ಕರಿದ್ ಕೆಲವೇ ದಿನೊತ ಉಲಯಿ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮಾತ್ರ ಈ ಜಲಪಾತೊಡು ನೀರ್ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಇಜ್ಜಿಂಡ ಲುಂಗುದು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪಳ್ಳಿಕಥೊಡ್ದ್ 2 ಕಿ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪಾಡಿಡ್ದ್ 7.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಸುಮಾರ್ 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಮರಿಯಲೊಡು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು. ಅರೆಗಾಲೊಡು ತುಧೆ ಬಹುತೇಕ ಲುಂಗ್‌ದ್ ಉಪುಂಡು. ಈ ಜಲಪಾತ ಅಯಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರ್, ಬೊಕ್ಕ ನೆಮ್ಮದಿದ ವಾತಾವರಣೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಜಲಪಾತದ ಪ್ರವಾಹ ಏರುನಗ ಮರಿಯಲೊಡು ಜಲಪಾತ ಮಸ್ತ್ ಆಕರ್ಷಕವಾದ್ ತೋಜುಂಡು <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ta6AD7MNFioC&pg=PA150 |title=Tourist Guide to South India |publisher=Sura Books |year=2003 |isbn=9788174781758 |page=150}}</ref> ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡ್ದ್ ಪಚ್ಚೆ ಪಚ್ಚೆ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟೊಲೆನ ನಡುಟು ಪರಿಪುಂಡು.<ref>https://www-keralatourism-org.translate.goog/destination/aruvikuzhi-waterfalls/116/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=kn&_x_tr_hl=kn&_x_tr_pto=tc&_x_tr_hist=true</ref> == ಮುಖ್ಯ ಅಂಶೊಲು == * ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಳ್ಳಿಕಠೋಡೆದಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ.). * ಎತ್ತರ: ಸುಮಾರ್ 30 ರ್ದ್ 100 ಅಡಿ ಮುಟ್ಟ. * ಸಮಯ: ಮರಿಯಲೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಡ್ದ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮುಟ್ಟ. == ತೂಲೆ == * ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ * ಭಾರತದ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ಫೈಲ್:The_Cascading_beauty.jpg|thumb]] [[ಫೈಲ್:As_seen_from_the_steps.jpg|none|thumb]] [[ಫೈಲ್:Aruvikkuzhi_Falls.jpg|left|thumb]] ksmzk423onxlegtcqz24zodyql0syfr 0 27714 364073 2026-08-07T12:19:12Z Mahaveer Indra 1023 ಪೊಸ ಬರವು 364073 wikitext text/x-wiki ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾಡ್ ಪಗರ್ದ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಖಂಡಾಂತರ ದೇಶ. ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ, ಬಡಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ರಷ್ಯಾ, ನೈಋತ್ಯೊಡು ಟರ್ಕಿ, ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಅರ್ಮೇನಿಯಾ, ಬೊಕ್ಕ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಅಝರ್ ಬೈಜಾನ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ಜಾರ್ಜಿಯಾ ತನ್ನ ಸೀಮೆನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ಜಾರ್ಜಿಯಾ ದೇಸೊದ ಇಸ್ತೀರ್ನೊ ಒಟ್ಟು 69,700 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (26,900 ಚದರ ಮೈಲ್). ಮುಲ್ಪದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 3.7 ಮಿಲಿಯನ್. ಈ ದೇಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಟಿಬಿಲಿಸಿ. ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಜಗತ್‌ಡ್ ೧೧೯ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ೧೨೬ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಉಂಡು. ಈ ದೇಸೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಜಾರ್ಜಿಯನ್. ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಜನೊಕುಲು ಈ ದೇಸೊದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು ಅತ್ತಂದೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತೆರ್. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಅಂದಾಜಿ ೮೬%ದಾತ್ ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಜನೊಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜಾರ್ಜಿಯಾಡ್ ಇತಿಯಾಸ ಪೂರ್ವೊಡ್ದುಲಾ ನರಮಾನಿಲು ಉಪ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಜಾರ್ಜಿಯಾ ವೈನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನೆಟ್ ಪುಗರ್ತೆ ದೆತೊಂದಿನ ದೇಸ. ಪಿರಾಕ್ದ ಕಾಲೊಡು ಕೋಲ್ಕಿಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಬೇರಿಯಾ ಪನ್ಪಿನ ಎಲ್ಯ ರಾಜ್ಯೊಲು ಸುರು ಆಯಿ. ಉಂದೇ ಇತ್ತೆದ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ದೇಶೊಗು ಮೂಲು ಆಂಡ್. ನಾಲನೇ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಕು ಜಾರ್ಜಿಯಾಡ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮೊ ಪರಡರ ಸುರು ಆದಿತ್ಂಡ್. ಉಂದು 'ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾ' ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ದೇಶೊ ಆದ್ ಉಂಡಾಗೆರೆ ಸಹಾಯ ಆಂಡ್. ಮಧ್ಯಯುಗೊತ್ತ ಪೊರ್ತುಡು 'ಡೇವಿಡ್ IV' ಬೊಕ್ಕ 'ರಾಣಿ ತಮಾರ್'- ಮೊಕ್ಲೆನ ಆಡಳಿತೊಡು ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಎಡ್ಡೆ ಉನ್ನತಿಡ್ ಇತ್ಂಡ್. ೧೫ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಮಂಗೋಲೆರ್, ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಆಕ್ರಮಣಡ್ದಾವರ ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ತೊಂದರೆ ಸುರು ಆಂಡ್. ಜಾರ್ಜಿಯಾ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಡ್ದು ಸಾಯೊ ಕೇಂಡ್. ರಷ್ಯಾ ಸಾಯ ಕೊರಿಂಡ್. ಜಾರ್ಜಿಯಾಡ್ ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ರೂಪೊದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರ ಉಂಡು. ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿನ ದೇಶ. ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕೊಡು 60ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಗಾಂಜಾನ್ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಲ್ತಿನ ಜಗತ್ತ್ ದ ರಡ್ಡನೆ ದೇಶಲಾ ಅಂದ್. ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಯುರೋಕಂಟ್ರೋಲ್, ಬಿಎಸ್ಇಸಿ, ಜಿಯುಎಎಂ, ಎನರ್ಜಿ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಸದಸ್ಯೆ ಆದುಂಡು. 84m768882e9ywjtyjqf3d4pq8knm258 0 27715 364111 2026-08-08T03:14:01Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox university | name = ಕೇರಳ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊ | native_name = | image_name = Kerala Veterinary and Animal Sciences University 05922.JPG | image_size = | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್... 364111 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ಕೇರಳ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊ | native_name = | image_name = Kerala Veterinary and Animal Sciences University 05922.JPG | image_size = | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ ಬರ್ಪಿನ ಆಲೋಚನೆಲು | established = 12 ಜೂನ್ 2010 | closed = | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊ | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ್ | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = ಡಾ. ಎಂ. ಆರ್. ಶಶೀಂದ್ರನಾಥ್ | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = ಪೂಕ್ಕೋಡ್ | state = | province = ವಯನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆ | country = [[ಭಾರತ]] | coor = | campus = ಗ್ರಾಮೀಣ | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = [[http://www.kvasu.ac.in/|kvasu.ac.in]] | logo = | footnotes = }} "ಕೇರಳ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊ" ಕೇರಳದ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೂಕೋಡ್ ಡ್ ಉಂಡು. ಕೇರಳ ಸರಕಾರೊದ ಅಡಿಟ್ 2010ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 2013ಟ್ಟ್ 'ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲೆನ ಜಾಲಬಂಧ'ಗ್ ಸೇರುಂಡು, ಉಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲೆನ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಲತಾಣ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/palakkad/news/2308539-local_news-alanalloor-%E0%B4%85%E0%B4%B2%E0%B4%A8%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html |title=മാതൃഭൂമി വാർത്ത ശേഖരിച്ചത്: 2013 മെയ് 30 |access-date=2013-06-11 |archive-date=2013-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130530134445/http://www.mathrubhumi.com/palakkad/news/2308539-local_news-alanalloor-%E0%B4%85%E0%B4%B2%E0%B4%A8%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html |url-status=dead }}</ref> ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಡಿಟ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ಪುನ ತಿರುವಿಜಂಕುನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಗ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>http://www.deccanchronicle.com/130601/news-current-affairs/article/livestock-centre-alanallur-achieves-rare-feat</ref> ==ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಡಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಂಸ್ಥೆಲು== # ಕೇರಳ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಮಣ್ಣುತಿ # ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು, ಪೂಕೋಡ್ # ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ವೆಟರ್ನರಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್, ಕಾಲೇಜು ಆಫ್ ವೆಟರ್ನರಿ ಅಂಡ್ ಅನಿಮಲ್ ಸೈನ್ಸ್, ಪೂಕೋಡ್ # ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಡೈರಿ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಮಣ್ಣುತಿ # ಸೂಚನಾತ್ಮಕ ಫಾರ್ಮ್ಸ್, ಪೂಕೊಡ್ # ಜಾನುವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ತಿರುವಳಂಕುನ್ನು, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ # ಬೇಸ್ ಫಾರಂ, ಕೊಳಲಮೇಡು, ಇಡುಕ್ಕಿ # ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಪೂಕೋಡ್ # ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಬಾತುಕೋಳಿ ಫಾರ್ಮ್, ಮಣ್ಣುತಿ. # ಹಂದಿ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ, ಮನ್ಮೂಟಿ. # ಮೇಕೆ ಕುರಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆ, ಮಣ್ಣುತಿ. # ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನುವಾರು ಬಂಜೆತನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಕೊಜಿಕೋಡ್. # ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪಶುಸಕಾಸು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಮೇವು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ, ಮಣ್ಣುತಿ. # ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕುರಿತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಮಗ್ರ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ, ಮಣ್ಣುತಿ. # ಕೋಳಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸುಧಾರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಮಣ್ಣುತಿ. # ಪ್ರಾಣಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಸುಧಾರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಮಣ್ಣುತಿ. # ಮಾಸ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ, ಮನುತಿ. # ಡೈರಿ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್, ಮಣ್ಣುಟಿ. # ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕೊಕ್ಕಲಾಯಿ, ತ್ರಿಶೂರು. # ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಮನುತಿ. # ಜಾನುವಾರು ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ, ತುಂಬುರ್ಮುಜಿ. ==ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣೊ == {{commons category|Kerala Veterinary and Animal Sciences University}} * [http://www.kvasu.ac.in/ Home page of KVASU] ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಕೇರಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಾಸ ೨೦೨೬ ]] 5jgikp7bwc7mi94cst3uml31ntp2esi 0 27716 364112 2026-08-08T03:38:53Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox settlement | name = ಇರಿಂಗಲ್ | other_name = | nickname = | type = ಊರು | image_skyline = File:Kunjali Marakkar Memorial, Iringal, Kozhikkod 1 (3).JPG | image_alt = | image_caption = ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ, ಇರಿಂಗಲ್ | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map... 364112 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಇರಿಂಗಲ್ | other_name = | nickname = | type = ಊರು | image_skyline = File:Kunjali Marakkar Memorial, Iringal, Kozhikkod 1 (3).JPG | image_alt = | image_caption = ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ, ಇರಿಂಗಲ್ | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತೊಡುಲ್ಲಾ ಜಾಗ | coordinates = {{coord|11|34|0|N|75|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 24318 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | timezone1 = ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪಿನ್]] | postal_code = 673521 | registration_plate = KL-56 | blank1_name_sec1 = ಲಾಗೊತ್ತ್ ಪಟ್ಟಣ | blank1_info_sec1 = ವಡಕರ | website = | footnotes = }} [[File:Iringal.subramanya school.jpg|thumb|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಲೆ]] [[File:Moorad.iringal.jpg|thumb|ಮೂರಾಡ್ ಜೆಟ್ಟಿ]] '''ಇರಿಂಗಲ್''' ಭಾರತೊದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು. == ಇತಿಹಾಸ == ಇರಿಂಗಲ್‍ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸಾಮೂತಿರಿದ ಕಪ್ಪೆಲ್ ಸೇನೆನ್ ಆಜ್ಞೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕರಾವಳಿದ್ ಇಳಿಯೊಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಹಡಗುಲೆ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಅವೆರ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುಯೆರ್. ಮೂರಾಡ್ ತೆಂಕಣ ಕರಡ್ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೇರಳೊದ ಧೀರ ಪುತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನಾಯಿನ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ಗ್ ಮಾತೃಭೂಮಿಗ್ ಮಲ್ಪಿನ ಧೀರ ಸೇವೆಗ್ ಕೇರಳೊರ್ದು ಇಂದೆತ್ತ ಗೌರವ ದೀಂತುಲ್ಲೆರ್. ಅವೆರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳೊನು ಪುರಾವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ ವಹಿಸಿಗೊಂಡು, ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2001ದ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಿಂಗಲ್‍ಡ್ ಒಟ್ಟು 24,318 ಜನಕುಲು ಉಂಡೆರ್. ಅವೆರೆಡ್ 11,593 ಗಂಡಸುಲು ಮತ್ 12,725 ಪೊಂಜೊವುಲು ಉಂಡೆರ್. == ಸರ್ಗಾಲಯ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ == 2010 ನವೆಂಬರ್ 14ನೇ ತಾರೀಕು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿನ '''ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್''' ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಅವೆರೆನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆಗ್ ಮತ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಲೆಕ್ಕ್ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಇರಿಂಗಲ್‍ದ್ ಸುಮಾರು 20 ಏಕರೆ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನದು. ಇಲ್ಲಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನೊಕ್ಕ್ ಸುಮಾರು 60 ಮಳಿಗೆಲು ಉಂಡು. ನಾರು, ಬಿದಿರು, ಕಾಯರ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಈಂತಪ್ಪನ ಮತ್ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಆವ್ಂಡ್. ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಪರಂಪರೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮತ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ. == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} 5l4z4tnaaggg2ohy85kjmcmvqnz3chw 364113 364112 2026-08-08T03:39:57Z Hariprasad Shetty10 6127 364113 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಇರಿಂಗಲ್ | other_name = | nickname = | type = ಊರು | image_skyline = File:Kunjali Marakkar Memorial, Iringal, Kozhikkod 1 (3).JPG | image_alt = | image_caption = ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ, ಇರಿಂಗಲ್ | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತೊಡುಲ್ಲಾ ಜಾಗ | coordinates = {{coord|11|34|0|N|75|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 24318 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | timezone1 = ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪಿನ್]] | postal_code = 673521 | registration_plate = KL-56 | blank1_name_sec1 = ಲಾಗೊತ್ತ್ ಪಟ್ಟಣ | blank1_info_sec1 = ವಡಕರ | website = | footnotes = }} [[File:Iringal.subramanya school.jpg|thumb|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಲೆ]] [[File:Moorad.iringal.jpg|thumb|ಮೂರಾಡ್ ಜೆಟ್ಟಿ]] '''ಇರಿಂಗಲ್''' ಭಾರತೊದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |title=Census of India : Villages with population 5000 & above |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |accessdate=2008-12-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080211182048/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |archivedate=2008-02-11 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಇರಿಂಗಲ್‍ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸಾಮೂತಿರಿದ ಕಪ್ಪೆಲ್ ಸೇನೆನ್ ಆಜ್ಞೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕರಾವಳಿದ್ ಇಳಿಯೊಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಹಡಗುಲೆ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಅವೆರ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುಯೆರ್. ಮೂರಾಡ್ ತೆಂಕಣ ಕರಡ್ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೇರಳೊದ ಧೀರ ಪುತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನಾಯಿನ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ಗ್ ಮಾತೃಭೂಮಿಗ್ ಮಲ್ಪಿನ ಧೀರ ಸೇವೆಗ್ ಕೇರಳೊರ್ದು ಇಂದೆತ್ತ ಗೌರವ ದೀಂತುಲ್ಲೆರ್. ಅವೆರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳೊನು ಪುರಾವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ ವಹಿಸಿಗೊಂಡು, ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2001ದ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಿಂಗಲ್‍ಡ್ ಒಟ್ಟು 24,318 ಜನಕುಲು ಉಂಡೆರ್. ಅವೆರೆಡ್ 11,593 ಗಂಡಸುಲು ಮತ್ 12,725 ಪೊಂಜೊವುಲು ಉಂಡೆರ್. == ಸರ್ಗಾಲಯ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ == 2010 ನವೆಂಬರ್ 14ನೇ ತಾರೀಕು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿನ '''ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್''' ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಅವೆರೆನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆಗ್ ಮತ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಲೆಕ್ಕ್ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಇರಿಂಗಲ್‍ದ್ ಸುಮಾರು 20 ಏಕರೆ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನದು. ಇಲ್ಲಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನೊಕ್ಕ್ ಸುಮಾರು 60 ಮಳಿಗೆಲು ಉಂಡು. ನಾರು, ಬಿದಿರು, ಕಾಯರ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಈಂತಪ್ಪನ ಮತ್ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಆವ್ಂಡ್. ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಪರಂಪರೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮತ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ. == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} mm2vh7g06q7b3lk1s273501bkz94ci3 364114 364113 2026-08-08T03:40:43Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಇತಿಹಾಸ */ 364114 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಇರಿಂಗಲ್ | other_name = | nickname = | type = ಊರು | image_skyline = File:Kunjali Marakkar Memorial, Iringal, Kozhikkod 1 (3).JPG | image_alt = | image_caption = ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ, ಇರಿಂಗಲ್ | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತೊಡುಲ್ಲಾ ಜಾಗ | coordinates = {{coord|11|34|0|N|75|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 24318 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | timezone1 = ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪಿನ್]] | postal_code = 673521 | registration_plate = KL-56 | blank1_name_sec1 = ಲಾಗೊತ್ತ್ ಪಟ್ಟಣ | blank1_info_sec1 = ವಡಕರ | website = | footnotes = }} [[File:Iringal.subramanya school.jpg|thumb|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಲೆ]] [[File:Moorad.iringal.jpg|thumb|ಮೂರಾಡ್ ಜೆಟ್ಟಿ]] '''ಇರಿಂಗಲ್''' ಭಾರತೊದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |title=Census of India : Villages with population 5000 & above |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |accessdate=2008-12-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080211182048/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |archivedate=2008-02-11 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಇರಿಂಗಲ್‍ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸಾಮೂತಿರಿದ ಕಪ್ಪೆಲ್ ಸೇನೆನ್ ಆಜ್ಞೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕರಾವಳಿದ್ ಇಳಿಯೊಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಹಡಗುಲೆ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಅವೆರ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುಯೆರ್. ಮೂರಾಡ್ ತೆಂಕಣ ಕರಡ್ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೇರಳೊದ ಧೀರ ಪುತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನಾಯಿನ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ಗ್ ಮಾತೃಭೂಮಿಗ್ ಮಲ್ಪಿನ ಧೀರ ಸೇವೆಗ್ ಕೇರಳೊರ್ದು ಇಂದೆತ್ತ ಗೌರವ ದೀಂತುಲ್ಲೆರ್. ಅವೆರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳೊನು ಪುರಾವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ ವಹಿಸಿಗೊಂಡು, ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref name="mathrubhumi">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|title=Iringal, Tourist Spots - Mathrubhumi Travel and Tourism|publisher=mathrubhumi.com|accessdate=2014-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009223302/http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|archive-date=9 October 2014|url-status=dead}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2001ದ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಿಂಗಲ್‍ಡ್ ಒಟ್ಟು 24,318 ಜನಕುಲು ಉಂಡೆರ್. ಅವೆರೆಡ್ 11,593 ಗಂಡಸುಲು ಮತ್ 12,725 ಪೊಂಜೊವುಲು ಉಂಡೆರ್. == ಸರ್ಗಾಲಯ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ == 2010 ನವೆಂಬರ್ 14ನೇ ತಾರೀಕು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿನ '''ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್''' ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಅವೆರೆನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆಗ್ ಮತ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಲೆಕ್ಕ್ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಇರಿಂಗಲ್‍ದ್ ಸುಮಾರು 20 ಏಕರೆ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನದು. ಇಲ್ಲಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನೊಕ್ಕ್ ಸುಮಾರು 60 ಮಳಿಗೆಲು ಉಂಡು. ನಾರು, ಬಿದಿರು, ಕಾಯರ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಈಂತಪ್ಪನ ಮತ್ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಆವ್ಂಡ್. ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಪರಂಪರೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮತ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ. == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} ajse593gj3wu5xswpymtwy6n6ox1sn9 364115 364114 2026-08-08T03:41:34Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಜನಸಂಖ್ಯೆ */ 364115 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಇರಿಂಗಲ್ | other_name = | nickname = | type = ಊರು | image_skyline = File:Kunjali Marakkar Memorial, Iringal, Kozhikkod 1 (3).JPG | image_alt = | image_caption = ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ, ಇರಿಂಗಲ್ | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತೊಡುಲ್ಲಾ ಜಾಗ | coordinates = {{coord|11|34|0|N|75|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 24318 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | timezone1 = ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪಿನ್]] | postal_code = 673521 | registration_plate = KL-56 | blank1_name_sec1 = ಲಾಗೊತ್ತ್ ಪಟ್ಟಣ | blank1_info_sec1 = ವಡಕರ | website = | footnotes = }} [[File:Iringal.subramanya school.jpg|thumb|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಲೆ]] [[File:Moorad.iringal.jpg|thumb|ಮೂರಾಡ್ ಜೆಟ್ಟಿ]] '''ಇರಿಂಗಲ್''' ಭಾರತೊದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |title=Census of India : Villages with population 5000 & above |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |accessdate=2008-12-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080211182048/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |archivedate=2008-02-11 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಇರಿಂಗಲ್‍ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸಾಮೂತಿರಿದ ಕಪ್ಪೆಲ್ ಸೇನೆನ್ ಆಜ್ಞೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕರಾವಳಿದ್ ಇಳಿಯೊಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಹಡಗುಲೆ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಅವೆರ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುಯೆರ್. ಮೂರಾಡ್ ತೆಂಕಣ ಕರಡ್ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೇರಳೊದ ಧೀರ ಪುತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನಾಯಿನ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ಗ್ ಮಾತೃಭೂಮಿಗ್ ಮಲ್ಪಿನ ಧೀರ ಸೇವೆಗ್ ಕೇರಳೊರ್ದು ಇಂದೆತ್ತ ಗೌರವ ದೀಂತುಲ್ಲೆರ್. ಅವೆರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳೊನು ಪುರಾವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ ವಹಿಸಿಗೊಂಡು, ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref name="mathrubhumi">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|title=Iringal, Tourist Spots - Mathrubhumi Travel and Tourism|publisher=mathrubhumi.com|accessdate=2014-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009223302/http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|archive-date=9 October 2014|url-status=dead}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2001ದ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಿಂಗಲ್‍ಡ್ ಒಟ್ಟು 24,318 ಜನಕುಲು ಉಂಡೆರ್. ಅವೆರೆಡ್ 11,593 ಗಂಡಸುಲು ಮತ್ 12,725 ಪೊಂಜೊವುಲು ಉಂಡೆರ್.<ref name="censusindia" /> == ಸರ್ಗಾಲಯ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ == 2010 ನವೆಂಬರ್ 14ನೇ ತಾರೀಕು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿನ '''ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್''' ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಅವೆರೆನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆಗ್ ಮತ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಲೆಕ್ಕ್ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಇರಿಂಗಲ್‍ದ್ ಸುಮಾರು 20 ಏಕರೆ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನದು. ಇಲ್ಲಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನೊಕ್ಕ್ ಸುಮಾರು 60 ಮಳಿಗೆಲು ಉಂಡು. ನಾರು, ಬಿದಿರು, ಕಾಯರ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಈಂತಪ್ಪನ ಮತ್ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಆವ್ಂಡ್. ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಪರಂಪರೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮತ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ. == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} jtkq2wy8izfnaojnfobxcpnge8hmdn0 364116 364115 2026-08-08T03:41:54Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಉಲ್ಲೇಖೊಲು */ 364116 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಇರಿಂಗಲ್ | other_name = | nickname = | type = ಊರು | image_skyline = File:Kunjali Marakkar Memorial, Iringal, Kozhikkod 1 (3).JPG | image_alt = | image_caption = ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ, ಇರಿಂಗಲ್ | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತೊಡುಲ್ಲಾ ಜಾಗ | coordinates = {{coord|11|34|0|N|75|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 24318 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | timezone1 = ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪಿನ್]] | postal_code = 673521 | registration_plate = KL-56 | blank1_name_sec1 = ಲಾಗೊತ್ತ್ ಪಟ್ಟಣ | blank1_info_sec1 = ವಡಕರ | website = | footnotes = }} [[File:Iringal.subramanya school.jpg|thumb|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಲೆ]] [[File:Moorad.iringal.jpg|thumb|ಮೂರಾಡ್ ಜೆಟ್ಟಿ]] '''ಇರಿಂಗಲ್''' ಭಾರತೊದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |title=Census of India : Villages with population 5000 & above |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |accessdate=2008-12-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080211182048/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |archivedate=2008-02-11 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಇರಿಂಗಲ್‍ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸಾಮೂತಿರಿದ ಕಪ್ಪೆಲ್ ಸೇನೆನ್ ಆಜ್ಞೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕರಾವಳಿದ್ ಇಳಿಯೊಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಹಡಗುಲೆ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಅವೆರ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುಯೆರ್. ಮೂರಾಡ್ ತೆಂಕಣ ಕರಡ್ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೇರಳೊದ ಧೀರ ಪುತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನಾಯಿನ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ಗ್ ಮಾತೃಭೂಮಿಗ್ ಮಲ್ಪಿನ ಧೀರ ಸೇವೆಗ್ ಕೇರಳೊರ್ದು ಇಂದೆತ್ತ ಗೌರವ ದೀಂತುಲ್ಲೆರ್. ಅವೆರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳೊನು ಪುರಾವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ ವಹಿಸಿಗೊಂಡು, ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref name="mathrubhumi">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|title=Iringal, Tourist Spots - Mathrubhumi Travel and Tourism|publisher=mathrubhumi.com|accessdate=2014-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009223302/http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|archive-date=9 October 2014|url-status=dead}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2001ದ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಿಂಗಲ್‍ಡ್ ಒಟ್ಟು 24,318 ಜನಕುಲು ಉಂಡೆರ್. ಅವೆರೆಡ್ 11,593 ಗಂಡಸುಲು ಮತ್ 12,725 ಪೊಂಜೊವುಲು ಉಂಡೆರ್.<ref name="censusindia" /> == ಸರ್ಗಾಲಯ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ == 2010 ನವೆಂಬರ್ 14ನೇ ತಾರೀಕು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿನ '''ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್''' ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಅವೆರೆನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆಗ್ ಮತ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಲೆಕ್ಕ್ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಇರಿಂಗಲ್‍ದ್ ಸುಮಾರು 20 ಏಕರೆ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನದು. ಇಲ್ಲಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನೊಕ್ಕ್ ಸುಮಾರು 60 ಮಳಿಗೆಲು ಉಂಡು. ನಾರು, ಬಿದಿರು, ಕಾಯರ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಈಂತಪ್ಪನ ಮತ್ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಆವ್ಂಡ್. ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಪರಂಪರೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮತ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} 910wmfkwav9d1wr03kanv1gl7t95na8 364117 364116 2026-08-08T03:43:24Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಇತಿಹಾಸ */ 364117 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಇರಿಂಗಲ್ | other_name = | nickname = | type = ಊರು | image_skyline = File:Kunjali Marakkar Memorial, Iringal, Kozhikkod 1 (3).JPG | image_alt = | image_caption = ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ, ಇರಿಂಗಲ್ | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತೊಡುಲ್ಲಾ ಜಾಗ | coordinates = {{coord|11|34|0|N|75|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 24318 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | timezone1 = ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪಿನ್]] | postal_code = 673521 | registration_plate = KL-56 | blank1_name_sec1 = ಲಾಗೊತ್ತ್ ಪಟ್ಟಣ | blank1_info_sec1 = ವಡಕರ | website = | footnotes = }} [[File:Iringal.subramanya school.jpg|thumb|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಲೆ]] [[File:Moorad.iringal.jpg|thumb|ಮೂರಾಡ್ ಜೆಟ್ಟಿ]] '''ಇರಿಂಗಲ್''' ಭಾರತೊದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |title=Census of India : Villages with population 5000 & above |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |accessdate=2008-12-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080211182048/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |archivedate=2008-02-11 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಇರಿಂಗಲ್‍ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸಾಮೂತಿರಿದ ಕಪ್ಪೆಲ್ ಸೇನೆನ್ ಆಜ್ಞೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕರಾವಳಿದ್ ಇಳಿಯೊಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಹಡಗುಲೆ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಅವೆರ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುಯೆರ್. ಮೂರಾಡ್ ತೆಂಕಣ ಕರಡ್ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು. ಕೇರಳೊದ ಧೀರ ಪುತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನಾಯಿನ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ಗ್ ಮಾತೃಭೂಮಿಗ್ ಮಲ್ಪಿನ ಧೀರ ಸೇವೆಗ್ ಕೇರಳೊರ್ದು ಇಂದೆತ್ತ ಗೌರವ ದೀಂತುಲ್ಲೆರ್. ಅವೆರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳೊನು ಪುರಾವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ ವಹಿಸಿಗೊಂಡು, ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref name="mathrubhumi">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|title=Iringal, Tourist Spots - Mathrubhumi Travel and Tourism|publisher=mathrubhumi.com|accessdate=2014-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009223302/http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|archive-date=9 October 2014|url-status=dead}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2001ದ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಿಂಗಲ್‍ಡ್ ಒಟ್ಟು 24,318 ಜನಕುಲು ಉಂಡೆರ್. ಅವೆರೆಡ್ 11,593 ಗಂಡಸುಲು ಮತ್ 12,725 ಪೊಂಜೊವುಲು ಉಂಡೆರ್.<ref name="censusindia" /> == ಸರ್ಗಾಲಯ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ == 2010 ನವೆಂಬರ್ 14ನೇ ತಾರೀಕು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿನ '''ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್''' ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಅವೆರೆನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆಗ್ ಮತ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಲೆಕ್ಕ್ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಇರಿಂಗಲ್‍ದ್ ಸುಮಾರು 20 ಏಕರೆ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನದು. ಇಲ್ಲಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನೊಕ್ಕ್ ಸುಮಾರು 60 ಮಳಿಗೆಲು ಉಂಡು. ನಾರು, ಬಿದಿರು, ಕಾಯರ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಈಂತಪ್ಪನ ಮತ್ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಆವ್ಂಡ್. ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಪರಂಪರೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮತ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} 36l08i4vyk57vaw9x8f1qe9nwnxiaqq 364118 364117 2026-08-08T03:43:54Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸರ್ಗಾಲಯ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ */ 364118 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಇರಿಂಗಲ್ | other_name = | nickname = | type = ಊರು | image_skyline = File:Kunjali Marakkar Memorial, Iringal, Kozhikkod 1 (3).JPG | image_alt = | image_caption = ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ, ಇರಿಂಗಲ್ | pushpin_map = | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತೊಡುಲ್ಲಾ ಜಾಗ | coordinates = {{coord|11|34|0|N|75|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = [[ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 24318 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಬಾಸೆಲು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | timezone1 = ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಅಂಚೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ಪಿನ್]] | postal_code = 673521 | registration_plate = KL-56 | blank1_name_sec1 = ಲಾಗೊತ್ತ್ ಪಟ್ಟಣ | blank1_info_sec1 = ವಡಕರ | website = | footnotes = }} [[File:Iringal.subramanya school.jpg|thumb|ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಲೆ]] [[File:Moorad.iringal.jpg|thumb|ಮೂರಾಡ್ ಜೆಟ್ಟಿ]] '''ಇರಿಂಗಲ್''' ಭಾರತೊದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕೋಯಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |title=Census of India : Villages with population 5000 & above |publisher=Registrar General & Census Commissioner, India |accessdate=2008-12-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080211182048/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx |archivedate=2008-02-11 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಇರಿಂಗಲ್‍ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸಾಮೂತಿರಿದ ಕಪ್ಪೆಲ್ ಸೇನೆನ್ ಆಜ್ಞೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಕೇರಳದ ಕರಾವಳಿದ್ ಇಳಿಯೊಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಹಡಗುಲೆ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಅವೆರ್ ವಿಫಲ ಮಲ್ಪುಯೆರ್. ಮೂರಾಡ್ ತೆಂಕಣ ಕರಡ್ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಆದುಂಡು. ಕೇರಳೊದ ಧೀರ ಪುತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನಾಯಿನ ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್‍ಗ್ ಮಾತೃಭೂಮಿಗ್ ಮಲ್ಪಿನ ಧೀರ ಸೇವೆಗ್ ಕೇರಳೊರ್ದು ಇಂದೆತ್ತ ಗೌರವ ದೀಂತುಲ್ಲೆರ್. ಅವೆರ್‍ದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳೊನು ಪುರಾವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ ವಹಿಸಿಗೊಂಡು, ಕುಂಞಾಲಿ ಮರಕ್ಕಾರ್ ಸ್ಮಾರಕವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref name="mathrubhumi">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|title=Iringal, Tourist Spots - Mathrubhumi Travel and Tourism|publisher=mathrubhumi.com|accessdate=2014-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009223302/http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/iringal/280/|archive-date=9 October 2014|url-status=dead}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2001ದ ಭಾರತೊದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಿಂಗಲ್‍ಡ್ ಒಟ್ಟು 24,318 ಜನಕುಲು ಉಂಡೆರ್. ಅವೆರೆಡ್ 11,593 ಗಂಡಸುಲು ಮತ್ 12,725 ಪೊಂಜೊವುಲು ಉಂಡೆರ್.<ref name="censusindia" /> == ಸರ್ಗಾಲಯ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ == 2010 ನವೆಂಬರ್ 14ನೇ ತಾರೀಕು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಯಿನ '''ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್''' ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಅವೆರೆನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆಗ್ ಮತ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಲೆಕ್ಕ್ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಇರಿಂಗಲ್‍ದ್ ಸುಮಾರು 20 ಏಕರೆ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನದು. ಇಲ್ಲಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನೊಕ್ಕ್ ಸುಮಾರು 60 ಮಳಿಗೆಲು ಉಂಡು. ನಾರು, ಬಿದಿರು, ಕಾಯರ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಈಂತಪ್ಪನ ಮತ್ ಇತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ಆವ್ಂಡ್. ಇರಿಂಗಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಲೇಜ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲ ಪರಂಪರೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} 1wazldiswpxr3jt1k0ain76wigceacf