ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 3626 366389 350027 2026-08-22T12:14:57Z ChiK 1136 366389 wikitext text/x-wiki '''ಆಂಡಿಪುನಾರ್''' ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ [[:kn:ಮರ|ಮರ]]. ಉಂದು ಗಟ್ಟಿದ ಮರ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಕಾಯಿ ಅನಗ ಕೋಗಿಲೆಲ್ ಕಾಯಿ ತಿನಿಯೆರೆ ಬರ್ಪ. ==ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಮರತ್ತ ಪುದರುಲು== * [[ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರೊ|ಕನ್ನಡೊ]]ಡು ನೆಕ್ಕ್ ಅಂಡಿಪುನಾರ್, * [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]ಡು ಕರಳಿ, * [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಲೊ]]ಡು ನೆಕ್ಕ್ ವನ್ಕಣ * ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಡ್ Carallia integerrima ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಡಿಪುನಾರ್ ಮರತ ಇರೆ ಉರುಟಾದ್ ನಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಮರ ಉದ್ದವಾದ್ ಸರ್ತ ಬಳಪುಂಡು. ಉಂದು ಕಾಡ್ ಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಬುಳೆವುಂಡು. ಈ ಮರನ್ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮರನ್ ನಿರೆಳ್ಗ್ ಬೋಡಾದ್ಲ ನಡೊಲಿ. ==ಮರ್ದ್‌‍ಡ್ ಬಳಕೆ== ನೆತ್ತ ಕಾಯಿಡ್ದ್ ನೆಯಿತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಬೆಯ್ಪಾದ್ ಮೈಟ್ ಆಪಿ ಕುರಿ ಪರ್ಂದ್ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ, ಗಾಯ ಗುಣ ಆವೆರೆ ಪೂಜುವೆರ್, == ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಮರ]] [[ವರ್ಗೊ:ಮರಕುಲು]] 8a5ddh2cgs01ktg6w9fww83akfs31zl 366390 366389 2026-08-22T12:15:43Z ChiK 1136 366390 wikitext text/x-wiki '''ಆಂಡಿಪುನಾರ್''' ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ [[:kn:ಮರ|ಮರ]]. ಉಂದು ಗಟ್ಟಿದ ಮರ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಕಾಯಿ ಅನಗ ಕೋಗಿಲೆಲ್ ಕಾಯಿ ತಿನಿಯೆರೆ ಬರ್ಪ. ==ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಮರತ್ತ ಪುದರುಲು== * [[ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರೊ|ಕನ್ನಡೊ]]ಡು ನೆಕ್ಕ್ ಅಂಡಿಪುನಾರ್, * [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]ಡು ಕರಳಿ, * [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಲೊ]]ಡು ನೆಕ್ಕ್ ವನ್ಕಣ * ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಡ್ Carallia integerrima ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಡಿಪುನಾರ್ ಮರತ ಇರೆ ಉರುಟಾದ್ ನಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಮರ ಉದ್ದವಾದ್ ಸರ್ತ ಬಳಪುಂಡು. ಉಂದು ಕಾಡ್ ಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಬುಳೆವುಂಡು. ಈ ಮರನ್ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮರನ್ ನಿರೆಳ್ಗ್ ಬೋಡಾದ್ಲ ನಡೊಲಿ. ==ಮರ್ದ್‌‍ಡ್ ಬಳಕೆ== ನೆತ್ತ ಕಾಯಿಡ್ದ್ ನೆಯಿತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಬೆಯ್ಪಾದ್ ಮೈಟ್ ಆಪಿ ಕುರಿ ಪರ್ಂದ್ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ, ಗಾಯ ಗುಣ ಆವೆರೆ ಪೂಜುವೆರ್, == ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{Stub}} [[ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಮರ]] [[ವರ್ಗೊ:ಮರಕುಲು]] piggradiu43z953j58lhhntyzwavffm 366391 366390 2026-08-22T12:16:12Z ChiK 1136 Added {{[[Template:Unreferenced|Unreferenced]]}} tag 366391 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}} '''ಆಂಡಿಪುನಾರ್''' ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ [[:kn:ಮರ|ಮರ]]. ಉಂದು ಗಟ್ಟಿದ ಮರ. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಕಾಯಿ ಅನಗ ಕೋಗಿಲೆಲ್ ಕಾಯಿ ತಿನಿಯೆರೆ ಬರ್ಪ. ==ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್ ಮರತ್ತ ಪುದರುಲು== * [[ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರೊ|ಕನ್ನಡೊ]]ಡು ನೆಕ್ಕ್ ಅಂಡಿಪುನಾರ್, * [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]ಡು ಕರಳಿ, * [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಲೊ]]ಡು ನೆಕ್ಕ್ ವನ್ಕಣ * ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಡ್ Carallia integerrima ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಡಿಪುನಾರ್ ಮರತ ಇರೆ ಉರುಟಾದ್ ನಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಮರ ಉದ್ದವಾದ್ ಸರ್ತ ಬಳಪುಂಡು. ಉಂದು ಕಾಡ್ ಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಬುಳೆವುಂಡು. ಈ ಮರನ್ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮರನ್ ನಿರೆಳ್ಗ್ ಬೋಡಾದ್ಲ ನಡೊಲಿ. ==ಮರ್ದ್‌‍ಡ್ ಬಳಕೆ== ನೆತ್ತ ಕಾಯಿಡ್ದ್ ನೆಯಿತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಬೆಯ್ಪಾದ್ ಮೈಟ್ ಆಪಿ ಕುರಿ ಪರ್ಂದ್ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ, ಗಾಯ ಗುಣ ಆವೆರೆ ಪೂಜುವೆರ್, == ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು == == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{Stub}} [[ವರ್ಗೊ:ಮರೊಕುಲ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಮರ]] [[ವರ್ಗೊ:ಮರಕುಲು]] g5qh2zmohs9s79e5ft5zn0q3f9yqg3e 0 4891 366587 363174 2026-08-23T08:48:41Z Bharathesha Alasandemajalu 37 Bharathesha Alasandemajalu, ಪುಟೊ [[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ]] ನ್ [[ಹೈದರಾಬಾದ್]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: correction 363174 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | native_name = ಹೈದರಾಬಾದ್ | other_name = ಭಾಗ್ಯನಗರ | type = | type_2 = | skyline= Hyderabad montage-2.png|right|150px | skyline_caption= ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು | locator_position = right | latd = 17.366 | longd = 78.476 | state_name = ತೆಲಂಗಾಣ | district = | region = | leader_title = ಮೇಯರ್ | leader_name = ಮೊಹಮದ್ ಮಜಿದ ಹುಸೇನ | altitude = | population_as_of = ೨೦೧೧ | population_city = ೬,೮೦೯,೯೭೦ | population_rank = | population_total = | population_density = ೧೪೮,೪೮೦ | area_magnitude = | area_total = | area_total_cite = | area_telephone = ೦೪೦ | postal_code = ೫೦೦೦೦೧ | vehicle_code_range = ಟಿ ಎಸ್ ೦೯ ರಿಂದ ೧೪ | unlocode = | footnotes = | left = }} [[ಭಾರತ]] ದೇಶೊದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಹೈದರಾಬಾದ್. ಮೂಸಿ ಸುಧೆ ಮೂಲು ಪರಪುಂಡು. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಪೇಂಟೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ದುಂಬು ಭಾಗ್ಯನಗರ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳ == *ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ *ಬಿರ್ಲಾ ಮಂದಿರ *ಚೌಮಹಲ್ಲ ಅರಮನೆ *ಸಾಲರ್ ಝಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ *ಸಿಟಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ *ಹುಸೇನ್ ಸಾಗರ *ಶಿಲ್ಪಾರಾಮ *ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕೋಟೆ *ಕುತುಬ್ ಷಾಹಿ ಗೋರಿ *ಪೈಗಾ ಗೋರಿ *ಆಸಫಿಯ ಲೈಬ್ರರಿ *ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲಂ ಸಿಟಿ == ಉದ್ಯಾನೊಲು == [[File:Hyderabad mills.jpg|thumb|A mill with a canal connecting to ಹುಸೇನ್ ಸಾಗರ [[ಕೆದು]]. Following the introduction of railways in the ೧೮೮೦, factories were built around the lake.|alt=Some buildings around the water canal]] *ಎನ್ ಟಿ ಆರ್ *ಕಾಸು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ರೆಡ್ಡಿ *ಇಂದಿರ *ಪಬ್ಲಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ *ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು *ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ *ವೆಂಗಲರಾವ್ *ಸಂಜೀವಯ್ಯ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]] c2gurdhe9u1n7r4v9zwkbrhb91iut6z 10 5542 366461 88232 2026-08-16T14:03:24Z en>RMCD bot 0 Notifying subject page of move discussion on [[Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026|Template talk:Protection padlock]] 366461 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Requested move notice|1=Template:Template-protected|2=Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026}} </noinclude><includeonly>{{#invoke:Protection banner|main}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> 3k9596rbxyf00i52qw8xg2itbyhe89l 366462 366461 2026-08-22T17:22:32Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Pp-template]] 366461 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Requested move notice|1=Template:Template-protected|2=Template talk:Protection padlock#Requested move 16 August 2026}} </noinclude><includeonly>{{#invoke:Protection banner|main}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> 3k9596rbxyf00i52qw8xg2itbyhe89l 0 8066 366585 366362 2026-08-23T08:44:54Z Mahaveer Indra 1023 366585 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ ! ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಿ ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ) ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್ |380,581 | 1 November 1956 | 8,249 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1,055,450 | 1 November 1966 |114 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | ದಮನ್ | ಸಿಲ್ವಾಸ | 587,106 | 26 January 2020 |603 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | ೬೦,೫೯೫ | ಕವರಟ್ಟಿ | [[ಅಂದ್ರೋತ್ತ್]] |- | [[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಸೊ]] | ೧೩,೭೮೨,೯೭೬ | [[ದೆಹಲಿ]] | |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | ೯೭೩,೮೨೯ | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | |- | [[ಲಡಾಖ್]] | ೯೭೩,೮೨೯ | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] | ೯೭೩,೮೨೯ | |- |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] di2poceakqmwzipdf1v5ofkvl6bo3w4 366586 366585 2026-08-23T08:47:24Z Mahaveer Indra 1023 /* ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು */ 366586 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ ! ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಿ ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ) ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್ |380,581 | 1 November 1956 | 8,249 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1,055,450 | 1 November 1966 |114 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | ದಮನ್ | ಸಿಲ್ವಾಸ | 587,106 | 26 January 2020 |603 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | colspan=2|ಕವರಟ್ಟಿ | 64,473 | 1 November 1956 |32 |LD |- | [[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಸೊ]] | ೧೩,೭೮೨,೯೭೬ | [[ದೆಹಲಿ]] | |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | ೯೭೩,೮೨೯ | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | |- | [[ಲಡಾಖ್]] | ೯೭೩,೮೨೯ | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] | ೯೭೩,೮೨೯ | |- |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] eexdqfj6b1g3wldfoh6oxovumwfuypb 366589 366586 2026-08-23T08:51:16Z Mahaveer Indra 1023 /* ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು */ 366589 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ ! ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಿ ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ) ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್ |380,581 | 1 November 1956 | 8,249 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1,055,450 | 1 November 1966 |114 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | ದಮನ್ | ಸಿಲ್ವಾಸ | 587,106 | 26 January 2020 |603 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | colspan=2|ಕವರಟ್ಟಿ | 64,473 | 1 November 1956 |32 |LD |- | [[ದೆಹಲಿ]] | [[ನವದೆಹಲಿ]] | [[ದೆಹಲಿ]] |16,787,941 |1 November 1956 |1,484 |DD |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | ೯೭೩,೮೨೯ | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | |- | [[ಲಡಾಖ್]] | ೯೭೩,೮೨೯ | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] | ೯೭೩,೮೨೯ | |- |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 8ag51shh4rwhg7s5e1o0plb1lzbbqou 366606 366589 2026-08-23T11:21:09Z Mahaveer Indra 1023 /* ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು */ 366606 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ ! ಉಂಡುಮಲ್ತಿನಿ ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ) ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್ |380,581 | 1 November 1956 | 8,249 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1,055,450 | 1 November 1966 |114 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | ದಮನ್ | ಸಿಲ್ವಾಸ | 587,106 | 26 January 2020 |603 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | colspan=2|ಕವರಟ್ಟಿ | 64,473 | 1 November 1956 |32 |LD |- | [[ದೆಹಲಿ]] | [[ನವದೆಹಲಿ]] | [[ದೆಹಲಿ]] |16,787,941 |1 November 1956 |1,484 |DD |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] |12,258,433 |31 October 2019 |42,241 |JK |- | [[ಲಡಾಖ್]] | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | ಲೇಹ್ | 290,492 | 31 October 2019 |59,146 |LA |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] |colspan=2| [[ಪುದುಚೇರಿ]] |1,247,953 |16 August 1962 |479 |PY |- |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 8wmat934cw3lhwjedjk86gxnfy2v4l7 366607 366606 2026-08-23T11:27:11Z Mahaveer Indra 1023 366607 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ ! ಉಂಡುಮಲ್ತಿನಿ ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ) ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್ |380,581 | 1 November 1956 | 8,249 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1,055,450 | 1 November 1966 |114 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | ದಮನ್ | ಸಿಲ್ವಾಸ | 587,106 | 26 January 2020 |603 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | colspan=2|ಕವರಟ್ಟಿ | 64,473 | 1 November 1956 |32 |LD |- | [[ದೆಹಲಿ]] | [[ನವದೆಹಲಿ]] | [[ದೆಹಲಿ]] |16,787,941 |1 November 1956 |1,484 |DD |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] |12,258,433 |31 October 2019 |42,241 |JK |- | [[ಲಡಾಖ್]] | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | ಲೇಹ್ | 290,492 | 31 October 2019 |59,146 |LA |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] |colspan=2| [[ಪುದುಚೇರಿ]] |1,247,953 |16 August 1962 |479 |PY |- !ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | !32,672,429 | !112,348 ! colspan="2" | |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 4el216rbpsgvbd9h9l59uipnlfas2oe 366608 366607 2026-08-23T11:32:39Z Mahaveer Indra 1023 /* ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು */ 366608 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ! ಉಂಡುಮಲ್ತಿನಿ ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ) ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್ | 1 November 1956 | 8,249 |380,581 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1 November 1966 |114 | 1,055,450 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | ದಮನ್ | ಸಿಲ್ವಾಸ | 26 January 2020 |603 | 587,106 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | colspan=2|ಕವರಟ್ಟಿ | 1 November 1956 |32 | 64,473 |LD |- | [[ದೆಹಲಿ]] | [[ನವದೆಹಲಿ]] | [[ದೆಹಲಿ]] |1 November 1956 |1,484 |16,787,941 |DD |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] |31 October 2019 |42,241 |12,258,433 |JK |- | [[ಲಡಾಖ್]] | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | ಲೇಹ್ | 31 October 2019 |59,146 | 290,492 |LA |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] |colspan=2| [[ಪುದುಚೇರಿ]] |16 August 1962 |479 |1,247,953 |PY |- !ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | ! !112,348 !32,672,429 ! colspan="2" | |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] oipkby9psk0y0y1z301qx54556mvth1 366609 366608 2026-08-23T11:36:13Z Mahaveer Indra 1023 366609 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ! ಉಂಡುಮಲ್ತಿನಿ ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ) ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್ | 1ನೇ ನವಂಬರ್ 1956 | 8,249 |380,581 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1 ನವಂಬರ್ 1966 |114 | 1,055,450 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | ದಮನ್ | ಸಿಲ್ವಾಸ | 26ನೇ ಜನವರಿ 2020 |603 | 587,106 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | colspan=2|ಕವರಟ್ಟಿ | 1ನೇ ನವಂಬರ್ 1956 |32 | 64,473 |LD |- | [[ದೆಹಲಿ]] | [[ನವದೆಹಲಿ]] | [[ದೆಹಲಿ]] |1 ನವಂಬರ್ 1956 |1,484 |16,787,941 |DD |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] |31ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 |42,241 |12,258,433 |JK |- | [[ಲಡಾಖ್]] | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | ಲೇಹ್ | 31ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 |59,146 | 290,492 |LA |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] |colspan=2| [[ಪುದುಚೇರಿ]] |16ನೇ ಅಗೋಸ್ತು 1962 |479 |1,247,953 |PY |- !ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | ! !112,348 !32,672,429 ! colspan="2" | |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 65brrnei3lp1aq4p8h1wvz3opfckecw 366610 366609 2026-08-23T11:38:24Z Mahaveer Indra 1023 /* ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು */ 366610 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ! ಉಂಡುಮಲ್ತಿನಿ ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ) ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|[[ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್]] | 1ನೇ ನವಂಬರ್ 1956 | 8,249 |380,581 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1 ನವಂಬರ್ 1966 |114 | 1,055,450 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | [[ದಮನ್]] | [[ಸಿಲ್ವಾಸ]] | 26ನೇ ಜನವರಿ 2020 |603 | 587,106 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | colspan=2|[[ಕವರಟ್ಟಿ]] | 1ನೇ ನವಂಬರ್ 1956 |32 | 64,473 |LD |- | [[ದೆಹಲಿ]] | [[ನವದೆಹಲಿ]] | [[ದೆಹಲಿ]] |1 ನವಂಬರ್ 1956 |1,484 |16,787,941 |DD |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] |31ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 |42,241 |12,258,433 |JK |- | [[ಲಡಾಖ್]] | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | ಲೇಹ್ | 31ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 |59,146 | 290,492 |LA |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] |colspan=2| [[ಪುದುಚೇರಿ]] |16ನೇ ಅಗೋಸ್ತು 1962 |479 |1,247,953 |PY |- !ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | ! !112,348 !32,672,429 ! colspan="2" | |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 4nuagwsrc6hgj2s5hw1nxkkgqud86ku 366611 366610 2026-08-23T11:43:08Z Mahaveer Indra 1023 /* ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು */ 366611 wikitext text/x-wiki ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಒಂಜಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾತ್ಂಡ್. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊದ ನೇರೊ ಆಡಳಿತೊದ ಉಲಾಯಿಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಭಾರತೊದ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊದಂಚನೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆನೆ ಸರ್ಕಾರೊ ಇಪ್ಪುಜಿ. ಆಂಡ ಭಾರತೊದ ಸಂಸತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿದ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಶಾಸನ ಸಭೆದ ಸ್ಥಾನೊ ಕಲ್ಪಿಸವೊಲ. ದೆಹಲಿ ಅಂಚನೆ ಪುದುಚ್ಛೇರಿ ಸರ್ಕಾರೊಲು ಇಂದೆತ ಉದಾರ್ಮೆಲು. == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು == {| class="wikitable sortable" style="width:75%; text-align:center;" |- ! colspan=7 style="background:#eee;" |<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold;"> ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ</div> |- ! ಪುದರ್ ! ರಾಜಧಾನಿ<ref name="SUT">{{cite web|url=https://knowindia.india.gov.in/states-uts/|title=State/UTs and capitals|access-date=1 January 2024|publisher=[[Government of India]]|archive-date=5 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220205154934/https://knowindia.india.gov.in/states-uts/|url-status=live}}</ref> ! ಮಲ್ಲ ನಗರೊ<ref>{{cite report|url=https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables|title=Towns and urban agglomerations classified by population size class in 2011 with variation between 1901 and 2011 – Class I|access-date=1 January 2024|publisher=[[Government of India]]|archive-date=2 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302113812/https://censusindia.gov.in/census.website/data/census-tables|url-status=live}}</ref> ! ಉಂಡುಮಲ್ತಿನಿ<ref name="State">{{cite report|url=https://loksabhadocs.nic.in/Refinput/Research_notes/English/Re_org_English.pdf|title=States Reorganisation|publisher=[[Parliament of India]]|access-date=1 December 2023|archive-date=27 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231227025845/https://loksabhadocs.nic.in/Refinput/Research_notes/English/Re_org_English.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಇಸ್ತೀರ್ನೊ (ಚಕಿಮೀ)<ref>{{cite report|url=https://mospi.nic.in/sites/default/files/publication_reports/SelectedSocio-EconomicStatisticsIndia2017_27oct17.pdf|title=Socio-economic statistics|access-date=1 January 2019|publisher=[[Government of India]]|archive-date=20 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920231345/http://mospi.nic.in/sites/default/files/publication_reports/SelectedSocio-EconomicStatisticsIndia2017_27oct17.pdf|url-status=live}}</ref> ! ಜನಸಂಕ್ಯೆ<ref>{{cite report |title=State-wise population |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42555/download/46181/2011-IndiaState-0000.xlsx |access-date=1 January 2024 |publisher=[[Government of India]] |archive-date=10 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510145218/https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/42555/download/46181/2011-IndiaState-0000.xlsx |url-status=live }}</ref> ! ಗಾಡಿದ ನೋಂದಣಿ<ref>{{cite web|url=https://www.aptransport.org/html/registration-statecodes.html|title=Registration statecodes|access-date=1 January 2024|publisher=[[Government of India]]|archive-date=8 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230608172531/https://www.aptransport.org/html/registration-statecodes.html|url-status=live}}</ref> |- | [[ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು]] | colspan=2|[[ಪೋರ್ಟ್‌ಬ್ಲೇರ್]] | 1ನೇ ನವಂಬರ್ 1956 | 8,249 |380,581 |AN |- | [[ಚಂಡೀಗಢ]] |colspan=2| ಚಂಡೀಗಢ | 1 ನವಂಬರ್ 1966 |114 | 1,055,450 |CH |- | [[ದಾದ್ರಾ-ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಬೊಕ್ಕ ದಮನ್-ದಿಯು]] | [[ದಮನ್]] | [[ಸಿಲ್ವಾಸ]] | 26ನೇ ಜನವರಿ 2020 |603 | 587,106 |DD |- | [[ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] | colspan=2|[[ಕವರಟ್ಟಿ]] | 1ನೇ ನವಂಬರ್ 1956 |32 | 64,473 |LD |- | [[ದೆಹಲಿ]] | [[ನವದೆಹಲಿ]] | [[ದೆಹಲಿ]] |1 ನವಂಬರ್ 1956 |1,484 |16,787,941 |DD |- | [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಜಮ್ಮು]] | [[ಶ್ರೀನಗರ]] |31ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 |42,241 |12,258,433 |JK |- | [[ಲಡಾಖ್]] | [[ಲೇಹ್]] ಬೊಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್]] | ಲೇಹ್ | 31ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 |59,146 | 290,492 |LA |- | [[ಪುದುಚೇರಿ]] |colspan=2| [[ಪುದುಚೇರಿ]] |16ನೇ ಅಗೋಸ್ತು 1962 |479 |1,247,953 |PY |- !ಒಟ್ಟು ! colspan="2" | ! !112,348 !32,672,429 ! colspan="2" | |} == ರಾಜ್ಯೊಲು == [[File:India-map-en.svg|thumb|ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು|alt=ಭಾರತ(ಇಂಡಿಯಾ)ದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೮ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಮ್]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ರಾಜಧಾನಿಲು}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 7a8457yv3m8eahy7fkz0vr9i13dj2ee 0 8365 366394 217811 2026-08-22T12:19:03Z ChiK 1136 366394 wikitext text/x-wiki '''ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ''' ಪಂಡ್ಂಡ ಅಗೆಲವಾಯಿನ ಬಾಯಿ ಉಪ್ಪುನ ಪತೊನಿಯೆರೆ ಕೈಕುಲು ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಪಾತ್ರೊಗು (ಅಗಲವಾದ ಬಾಯಿಯುಳ್ಳ, ಹಿಡಿಗಳಿರುವುದನ್ನು) ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆಲತ್ತಡಿಟ್ ದೆತ್ತ್ ದಿನಾ ಬಣ್ಣೊ ಬಂಗಾರ್‌ತ ನಿಧಿಕ್ಲ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ಅರ್ತೊ == ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಪಂಡ ಮಲ್ಲ == ಗಳಸುನ == * ಹಿರಿಯಕುಳು ದುಂಬು ದೆತ್ತ್ಡ್ ಪಾಡಿ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಡಿತ್ತೆ ಅಡ್ಪೆರ್ * ಅಯಿನ್ ಕಯಿತ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಡ್ ಎಣ್ಣೆಲ ಬೆಚ್ಚನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪುಣ್ಕೆದ ತಿರ್ಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಗೆಂಡೊಡು ಅಪ್ಪ ಕೊದಿ ಬರ್ಪಾವೊಡು. == ಕೊಪ್ಪರಿಗೆದ ವಿದೊಕುಲು == * ದರ್ಮಕೊಪ್ಪರಿಗೆ * ಲಕ್ಪ್ಮಣಕೊಪ್ಪರಿಗೆ * ರಾಮಕೊಪ್ಪರಿಗೆ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು}} {{Stub}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು]] tgfhf7yd9k7n9fq7ln9rqon6gkxzclp 366395 366394 2026-08-22T12:19:32Z ChiK 1136 Added {{[[Template:Unreferenced|Unreferenced]]}} tag 366395 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}} '''ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ''' ಪಂಡ್ಂಡ ಅಗೆಲವಾಯಿನ ಬಾಯಿ ಉಪ್ಪುನ ಪತೊನಿಯೆರೆ ಕೈಕುಲು ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಪಾತ್ರೊಗು (ಅಗಲವಾದ ಬಾಯಿಯುಳ್ಳ, ಹಿಡಿಗಳಿರುವುದನ್ನು) ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆಲತ್ತಡಿಟ್ ದೆತ್ತ್ ದಿನಾ ಬಣ್ಣೊ ಬಂಗಾರ್‌ತ ನಿಧಿಕ್ಲ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. == ಅರ್ತೊ == ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಪಂಡ ಮಲ್ಲ == ಗಳಸುನ == * ಹಿರಿಯಕುಳು ದುಂಬು ದೆತ್ತ್ಡ್ ಪಾಡಿ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಡಿತ್ತೆ ಅಡ್ಪೆರ್ * ಅಯಿನ್ ಕಯಿತ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಡ್ ಎಣ್ಣೆಲ ಬೆಚ್ಚನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪುಣ್ಕೆದ ತಿರ್ಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಗೆಂಡೊಡು ಅಪ್ಪ ಕೊದಿ ಬರ್ಪಾವೊಡು. == ಕೊಪ್ಪರಿಗೆದ ವಿದೊಕುಲು == * ದರ್ಮಕೊಪ್ಪರಿಗೆ * ಲಕ್ಪ್ಮಣಕೊಪ್ಪರಿಗೆ * ರಾಮಕೊಪ್ಪರಿಗೆ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು}} {{Stub}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಲುವೆರೆ ಸೊತ್ತುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ವಸ್ತುಲು]] rfwikexrf1589ijnsj91ejawga8ljp9 0 8652 366396 195728 2026-08-22T12:21:08Z ChiK 1136 366396 wikitext text/x-wiki '''ಕುಲಶೇಖರ''' ಕುಡ್ಲರ್ದ್ ೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರೊಡು ಉಂಡು.ಕುಡ್ಲೊರ್ದ್ ಮೂಡಬಿದ್ರೆ ಗ್ ಪೊನಗ ಈ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. == ದಾರ್ಮಿಕ ಕೆಂದ್ರೊಲು == # ವೀರನಾರಯಣ ದೇವಸ್ತಾನ # ಹೋಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ಚರ್ಚ್ == ಶೈಕ್ಶಣಿಕ ಕ್ಶೇತ್ರೊಲು == # ಸೆಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಶಾಲೆ # ಸೈಂಟ್ ಜೊಸೇಫ್ ಶಾಲೆ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{Stub}} [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] 9cwcqvhzuy9cvlll64xan8rdwayjvk8 366397 366396 2026-08-22T12:21:32Z ChiK 1136 Added {{[[Template:Unreferenced|Unreferenced]]}} tag 366397 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}} '''ಕುಲಶೇಖರ''' ಕುಡ್ಲರ್ದ್ ೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರೊಡು ಉಂಡು.ಕುಡ್ಲೊರ್ದ್ ಮೂಡಬಿದ್ರೆ ಗ್ ಪೊನಗ ಈ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. == ದಾರ್ಮಿಕ ಕೆಂದ್ರೊಲು == # ವೀರನಾರಯಣ ದೇವಸ್ತಾನ # ಹೋಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ಚರ್ಚ್ == ಶೈಕ್ಶಣಿಕ ಕ್ಶೇತ್ರೊಲು == # ಸೆಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಶಾಲೆ # ಸೈಂಟ್ ಜೊಸೇಫ್ ಶಾಲೆ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{Stub}} [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] qcl507qhjhra4vn94bpm3bvysymyvad 0 8654 366392 360822 2026-08-22T12:16:59Z ChiK 1136 366392 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ಇಟಾಲಿಯನ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊ | common_name = Italy | native_name = ರಿಪಬ್ಲಿಕಾ ಇಟಾಲಿಯಾನ (<small>ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಾಸೆಡ್<small>) | image_flag = Flag of Italy.svg | image_coat = Emblem of Italy.svg | symbol_type = ಲಾಂಛನ | national_anthem = "Il Canto degli Italiani"<br/>"The Song of the Italians"<div style="padding-top:0.5em;">{{Center|[[File:Canto degli Italiani - Marina Militare (strumentale).wav]]}}</div> | image_map = [[File:EU-Italy (orthographic projection).svg|frameless]] | capital = [[ರೋಮ್]] | coordinates = {{Coord|41|54|N|12|29|E|type:city}} | largest_city = ರೋಮ್ | languages_type = | languages = | official_languages = ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಾಸೆ {{Infobox|child=yes |label1 = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ {{Nobold|(2021)}}<ref name="id2020">{{Cite web|title=Indicatori demografici, anno 2020 |url=https://www.istat.it/it/files//2021/05/REPORT_INDICATORI-DEMOGRAFICI-2020.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503091112/https://www.istat.it/it/files//2021/05/REPORT_INDICATORI-DEMOGRAFICI-2020.pdf|archive-date=3 May 2021|access-date=3 May 2021}}</ref> | data1 = {{Unbulleted list|91% ಇಟಲಿಯನ್ನೆರ್|9% ಬೇತೆ}} }} | religion = {{Ublist|item_style=white-space:nowrap;|84% ಕ್ರಿಸ್ತನೆರ್|12% ಜಾತಿದಾಂತಿನಕ್ಲು|4% ಬೇತೆ}} | religion_year = 2020 | religion_ref = <ref>{{Cite web|date=September 2021|title=Special Eurobarometer 516|url=https://data.europa.eu/data/datasets/s2237_95_2_516_eng?locale=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230629085321/http://data.europa.eu/data/datasets/s2237_95_2_516_eng?locale=en|archive-date=29 June 2023|access-date=24 September 2021|publisher=European Union: [[European Commission]]|via=[[European Data Portal]] (see Volume C: Country/socio-demographics: IT: Question D90.2.)}}</ref> | demonym = ಇಟಲಿಯನ್ನೆರ್ | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ | leader_title1 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ | leader_name1 = ಸೆರ್ಗಿಯೊ ಮಟರೆಲ್ಲಾ | leader_title2 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name2 = ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಮೆಲೊನಿ | leader_title3 = | leader_name3 = ಇಗ್ನಾಸಿಯೋ ಲಾ ರುಸಾ | leader_title4 = ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಡೆಪುಟೀಸ್(ಕೆಳಮನೆ) ದ ಅದ್ಯಕ್ಸೆರ್ | leader_name4 = ಲೊರೆಂಝೋ ಫೋಂಟಾನಾ | legislature = ಸಂಸತ್ | upper_house = ಸೆನೆಟ್ | lower_house = ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಡೆಪುಟೀಸ್ | sovereignty_type = [[History of Italy|Historical polities]] | established_event1 = [[Ancient peoples of Italy|Italic peoples]] | established_date1 = Antiquity | established_event2 = [[Ancient Rome]]<br>[[Roman Italy]] | established_date2 = 753 BC–476 AD | established_event3 = [[Barbarian kingdoms|Roman-Barbarian kingdoms]]<br>[[Byzantine Italy]] | established_date3 = Early Middle Ages | established_event4 = [[List of historical states of Italy|Italian city-states and regional polities]] | established_date4 = [[Italy in the Middle Ages|Middle Ages]] and Modern period | established_event5 = [[Kingdom of Italy]] | established_date5 = 1861–1946<br>{{start date and age|1861|03|17|df=y}} | established_event6 = [[Italian Empire]] | established_date6 = 1882–1960 | established_event7 = [[1946 Italian institutional referendum|Italian Republic]] | established_date7 = {{start date and age|1946|06|02|df=y}} | area_km2 = 301,340 | area_footnote = <ref name="Central Intelligence Agency-2023">{{Cite web|date=23 August 2023|title=Italy|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210701235642/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy|archive-date=1 July 2021|access-date=28 August 2023|publisher=Central Intelligence Agency}}</ref><ref>{{Cite web|date=12 November 2023|title=Italy country profile|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17433142|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218111602/https://www.bbc.com/news/world-europe-17433142|archive-date=18 December 2023|access-date=12 November 2023|publisher=BBC News}}</ref> | area_rank = 71st | area_sq_mi = 116,347 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | percent_water = 1.24 (2015)<ref>{{Cite web|title=Surface water and surface water change|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=24 March 2021|access-date=11 October 2020|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)}}</ref> | population_estimate = {{DecreaseNeutral}} 58,915,561<ref name="population">{{cite web|title=Monthly Demographic Balance|url=https://demo.istat.it/app/?l=en&a=&i=D7B|publisher=[[Italian National Institute of Statistics|ISTAT]]}}</ref> | population_estimate_year = 2025 | population_estimate_rank = 25th | population_density_km2 = 195.5 | population_density_sq_mi = auto<!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = 72nd | GDP_PPP = {{Increase}} $3.719&nbsp;trillion<ref name="IMFWEO.IT">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april/weo-report?c=136,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2023&ey=2030&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, April 2025 Edition. (Italy) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 April 2025 |access-date=26 May 2025}}</ref> | GDP_PPP_year = 2025 | GDP_PPP_rank = 11th | GDP_PPP_per_capita = {{Increase}} $63,076<ref name="IMFWEO.IT"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = 29th | GDP_nominal = {{Increase}} $2.423&nbsp;trillion<ref name="IMFWEO.IT"/> | GDP_nominal_year = 2025 | GDP_nominal_rank = 8th | GDP_nominal_per_capita = {{Increase}} $41,091<ref name="IMFWEO.IT"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = 27th | Gini = 32.5 <!--number only--> | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease <!--increase/steady/decrease--> | Gini_ref = <ref>{{Cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey|url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|archive-date=9 October 2020|access-date=21 June 2022|publisher=European Commission}}</ref> | HDI = 0.915 <!--number only--> | HDI_year = 2023<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = 29th | currency = [[Euro]] (€)^b | currency_code = EUR | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | calling_code = [[+39]] ^c | cctld = [[.it]] | footnote_a = <span style="font-size:100%;">German is co-official in [[South Tyrol]] and [[Friuli-Venezia Giulia]]; French is co-official in the [[Aosta Valley]]; [[Slovene language|Slovene]] is co-official in the [[province of Trieste]], the [[province of Gorizia]], and Friuli-Venezia Giulia; [[Ladin language|Ladin]] is co-official in South Tyrol, in [[Trentino]] and in other northern areas; [[Friulian language|Friulian]] is co-official in Friuli-Venezia Giulia; [[Sardinian language|Sardinian]] is co-official in [[Sardinia]].<ref>{{Cite web|title=Legge Regionale 15 ottobre 1997, n. 26 |url=http://www.regione.sardegna.it/j/v/86?v=9&c=72&file=1997026|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226213750/http://www.regione.sardegna.it/j/v/86?v=9&c=72&file=1997026|archive-date=26 February 2021|access-date=31 May 2018|publisher=Regione autonoma della Sardegna – Regione Autònoma de Sardigna}}; {{Cite web|title=Regione Autonoma Friuli-Venezia Giulia – Comunità linguistiche regionali|url=https://www.regione.fvg.it/rafvg/cms/RAFVG/cultura-sport/patrimonio-culturale/comunita-linguistiche|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904201140/https://www.regione.fvg.it/rafvg/cms/RAFVG/cultura-sport/patrimonio-culturale/comunita-linguistiche|archive-date=4 September 2015|access-date=2 November 2020|website=regione.fvg.it}}</ref></span> | footnote_b = <span style="font-size:100%;">Before 2002, the [[Italian lira]]. The euro is accepted in [[Campione d'Italia]], but its official currency is the [[Swiss franc]].<ref>{{Cite web|date=14 July 2010|title=Comune di Campione d'Italia|url=http://www.comune.campione-d-italia.co.it/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430223743/http://www.comune.campione-d-italia.co.it/|archive-date=30 April 2011|access-date=30 October 2010|publisher=Comune.campione-d-italia.co.it}}</ref></span> | footnote_c = <span style="font-size:100%;">To call Campione d'Italia, it is necessary to use the Swiss code [[+41]].</span> }} ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಪ್ಪೆ ಸಾನೊ '''ಇಟಲಿ''' ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕಡಲ್‌ಡ್ ನೀರ್ದ್ ಉಂತ್‌ನ ದಿಂಜ ಕಿನ್ಯ ದ್ವೀಪೊ. ಗಾತ್ರೊಡು ಕಿನ್ಯ ಆಂಡಲಾ ಪಿರಾಕ್ದ್ ಕಾಲೊಡು ಉಂದು ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅಚ್ಚರಿಯಾಪುನಂಚಿನವು. ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ಇತ್ತಿನ ವಿಸ್ತಾರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಅಚ್ಚ್‌ಕಟ್ಟ್‌ ಬೇತೆ ಒವ್ವೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಗು ಬರಂದ್ಬ. ರೋಂ ಅಯಿತ ಬುಲೆಚಿಲ್ದ್ ಸ್ತಿತಿಡ್ ಆನಿದ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಪಂಚನೊ ಒಂಜಿ ಕೊಡೆದಡಿಟ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಆಳ್‌ಂಡ್. ಅಯಿತ ವೈಬವೊ ತೋಜುನಂಚಿನವು, ಶಕ್ತಿ ಅದಮ್ಯೊ. ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಡು ಅವು ಏರ್ಪಾಟ್ ಆಡಳಿತೊ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನ್ಯಾಯೊ, ಬದುಕುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂದು ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಐಕ್ಯೊಗು ಸಕಾಯೊ ಆಪುಂಡು. == ಹಿನ್ನೆಲೆ == [[ರೋಮ್‌]]ಡ್ ನಡತಿನ ಈ ಬೃಹತ್ ವ್ಯವಹಾರೊಗು ಇಟಲಿದ ಭೂಮಿ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್‌ಂಡ್. ರೋಮನೆರ [[ಚರಿತ್ರೆ]], [[ನಾಗರಿಕತೆ]], [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]], ಕಲೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಿಸಯೊಡು ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ ಇಟಲಿದ ಬಗೆಟ್ ಬತ್ತಿನ ಲೇಕನೊಲೆಡ್ ಆ ವಿಸಯೊಲೆ ಸಂಗ್ರಹ ನಿರೂಪಣೆ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಲೇಕನೊಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಂಚ ಉಂಡು. ಇಟಲಿ ಪನ್ಪುನ ಲೇಕನೊಡು ಅಯಿತ ಭೌಗೋಳಿಕ, ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಸಯೊಲೆ ವಿವರೊ ಉಂಡು. ಇಟಲಿದ [[ಇತಿಹಾಸ]], ಕಲೆ, [[ಛಂದಸ್ಸು]], [[ಬಾಸೆ]], [[ಸಂಗೀತ]], ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಲೆ ಬಗೆಟ್ ಬೇತೆನೆ ತರೆಬರವು ಉಂಡು. ಇಟಲಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆ ಬಗೆಟ್ ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕವಾದ್ ಕೆಲವು ವಿಸಯೊಲು ಈ ಪರಪುಡು ಬತ್ತ್ಂಡಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಬದ್‍ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಧನೆಲೆ ಬಗೆಟ್ ವಿವರೊಲೆನ್ ಆಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಕುರಿತಾದ್ ಲೇಕನೊಲೆಡ್ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್. == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿವರೊ == ಇಟಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಯೂರೋಪ್‍ದ ಒಂಜಿ ಗಣರಾಜ್ಯ (ರಿಪಬ್ಲಿಕಾ ಇಟಾಲಿಯಾನೊದ ಅತ್ತಂಡ ಇಟಾಲಿದ). ಯೂರೋಪುಡ್ದು ತೆನ್ಕಾಯಿ ಮೋನೆ ಆದ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕಡಲ್‍ದುಲಾಯಿ ಪರಡ್‌ನ ಮೂಜಿ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ನಡೂತವು; ಸಾನ್ ಮರೀನೊ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ನಗರ ಸೀಮೆಲೆನ್ ಬುಡ್ಂಡ ಒರಿನ ಬಾಗೊಲಾ ಈ ಬೂಸಿರೊದ ದುಂಬುದ ಬಾಗೊದಂಚ ಇಪ್ಪುನ ಸಿಸಿಲಿ ದ್ವೀಪೊ ಸಾರ್ಡಿನಿಯ, ಎಲ್ಬ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಮಾರ್ ಎಲ್ಪೊ ಕಿನ್ಯ ದ್ವೀಪೊಲು ಸೇರ್‌ನ ಪ್ರದೇಸೊ. ಎತ್ತರ ಹಿಮ್ಮಡಿದ ಬೋಟ್‌ದ ಆಕಾರೊದ ಈ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊ ವಾಯವ್ಯೊ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಗು ರೈಲು ಸಾದಿದ ಕೈಮರದಂಚ ಚಾಚೊಂದುಂಡು. ಬಡೆಕಾಯಿ ಅಕ್ಷಾಂಸೊ 470 5 ಡ್ದ್ 350 39 ಬುಟ್ಟ 1168 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದೊ ಇಪ್ಪುನ ಈ ದೇಸೊ ಇಡೀ 240 ಕಿ.ಮೀ.ಡ್ದ್ ಅಗೆಲೊ ಆತ್‍ಜಿ. ಉಂದು ಪೂರ್ವಾರ್ಧಗೋಳಡ್ ಪಡ್ಡೋಯಿಡ್ದ್ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ರೇಖಾಂಶ 60 55 ಡ್ದ್ 180 30 ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‍ದ್ಂಡ್. ಇಟಲಿಗ್ ಬಡೆಕಾಯಿಡ್ ಬಿಲ್ಲ್‌ದಂಚ ಬಗ್ಗ್‌ದ್ ಪರಡ್‌ನ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಡ್ದ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಲು ಇಟಲಿಲಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆದುಂಡು. ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ನೆತ್ತಿದ ಗೆರೆನೆ ಬಾರಿ ಮಟ್ಟ್‌ಗ್ ಇಟಲಿಗ್‍ಲಾ ಈ ದೇಸೊಗ್‌ಲಾ ನಡುತ ಗಡಿರೇಕೆ. ಇಟಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ವಾಯುವ್ಯೊಡು ಲುಗುರಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಲಾ ಪಡ್ಡೋಯಿಡ್ ಟೆರ್ಪೆನಿಯನ್ ಕಡಲ್‍ಲಾ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಐಯೊನಿಯನ್ ಕಡಲ್‍ಲಾ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಒಡ್ರಿಯಾಟಿಕ್ ಕಡಲ್‌ಲಾ ಉಂಡು. ಸಿಸಿಲಿ ದ್ವೀಪೊ ಆಫ್ರಿಕೊಗು ನಡುಟು ಇಪ್ಪುನ ಸಿಸಿಲಿಯನ್ ಜಲಸಂದಿದ ಅಗೆಲೊ ೧೪೪ ಕಿ.ಮೀ. ಇಂಚಾದ್ಹೀ ಇಟಲಿಲಾ ಸಿಸಿಲಿಲಾ ಮೇಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕಡಲ್‌ನೇ ಸ್ಥೂಲವಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಬಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಸಿಸಿಲಿ ಸಾರ್ಡಿನಿಯಲು ಕೂಡ್‌ನ ಇಟಲಿದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ೩,೦೧,೨೫೦ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಆಡಳಿತ ಸೌಕರ್ಯೊಗಾದ್ ಇಂದೆನ್ ೧೯ ಬಾಗೊಲಾದ್ ವಿಂಗಡಿಸಯರ ಆತ್ಂಡ್. ಇಟಲಿದ ರಾಜಧಾನಿ ರೋಂ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೭ಡ್ ಇತ್ತಿನಂಚ ಈ ದೇಸೊದ ಜನಸಂಕ್ಯೆ ೫,೩೬,೫೬,೦೦೦. ರಡ್ಡನೆ ಯುದ್ದೊಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೪೭ಡ್ ಶಾಂತಿ ಕೌಲಿಗ್ನು ಅನುಗುಣವಾದ್ ಈ ದೇಸೊದ ಗಡಿ ಚರ್ಚೆ ಆತ್ಂಡ್. ಯುದ್ಧೊಗು ದುಂಬು ಉಂದು ಹೊಂದ್‌ದ್ ಇತ್ತಿನ ವಸಾಹತುಲೆ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಹಕ್ಕ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುದು ಕೊರ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆತ ಆಕ್ರಮಣೊಗು ಉಲಾಯಿ ಆಯಿನ ಇಥಿಯೋಪಿಯ (ತೂಲೆ- ಅಬಿಸೀನಿಯ) ೧೯೪೨ಡ್ ತನ್ನೊ ಸೊಸಂತ್ರೊನು ಕೂಡ ಗಳಸೊನ್ಂಡ್. ಡೊಡೆಕನೀಸನ್‍ನ್ ೧೯೪೭ಡ್ ಗ್ರೀಸ್‌ಗ್ ಸೇರಾಯರ ಆಂಡ್. (ತೀಲೆ- ಗ್ರೀಸ್‌ದ-ಚರಿತ್ರೆ) ಲಿಬಿಯ ೧೯೫೧ಡ್ ಸೊಸಂತ್ರೊ ಆಂಡ್. ಎರಿಟ್ಟ್ರಿದ ಪ್ರದೇಸೊ ೧೯೫೨ಡ್ ಇಥಿಯೋಪಿಯ ಒಕ್ಕೊಟಡ್ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಸೋಮಾಲಿಯ ೧೯೫೦ಡ್ ಇಟಲಿದ ನ್ಯಾಸಾಧಿಕಾರೊಗು ಸೇರ್ದ್ಂಡು. ೧೯೬೦ದ ಜುಲೈ ತಿಂಗಲುಡು ಸೊಸಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯೊ ಆಂಡ್. == ಇಟೆಲಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಚಿತ್ರೊಲು == <gallery> Image:Torino-mole10.jpg| Image:Sant'Andrea-Vercelli-FacciataDestra.jpg| Image:Villa Rotonda side(2).jpg| Image:Trieste miramare.jpg| Image:Basilique Saint Marc.jpg| Image:Venedig rialtobruecke.jpg| Image:Italy-Genova-lighthouse.jpg| Image:Modena duomo.jpg| Image:PalazzoDucaleUrbino.JPG| Image:Pisa - Campo Santo - Campanile 4 - 2005-08-08 17-30 4832.JPG| Image:Cattedrale di Santa Maria del Fiore Florenz März 2014.jpg| Image:Ponte Vecchio.jpg| Image:035 Siena (Piazza Del Campo-Palazzo Pubblico).jpg| Image:La fontana di trevi.jpg| Image:L'Aquila 2007 - basilica di Santa Maria di Collemaggio - facciata - by-RaBoe 008.jpg| Image:Naples from the Castello Sant Elmo with Abbazia San Martino the port and the Vesuv.jpg| Image:Scala Reggia Casertana.jpg| Image:Castel del Monte BW 2016-10-14 13-16-07.jpg| Image:Alberobello Trulli.jpg| Image:Modica San Giorgio1.jpg| Image:Palermo-San-Cataldo-bjs-1.jpg| Image:Monreale-bjs2007-02.jpg| </gallery> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨]] [[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಪಂತೊಗು ಬರೆಯಿನ ಲೇಕನೊ]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು]] rguyu8m205b5rdsvj7jhr3u6fhx3sgc 3 9575 366406 366225 2026-08-22T12:59:30Z ChiK 1136 /* ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ದ ಬಗೆಟ್ */ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 366406 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=ChidanandaKampa}} == [[ಚಂದ್ರೆ]] == Hello, Is [https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%9A%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%86&type=revision&diff=143298&oldid=143297 this] correct? Thanks, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kwamikagami|Kwamikagami]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kwamikagami|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೫೭, ೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (IST) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೫೫, ೧೬ ನವಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೫೧, ೨ ದಸಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == Archiver bot == Hello. I was reviewing [[Special:Contribs/MABot|MABot]] logs and saw that [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ]] is now being archived at [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]]. Is this intended? I'm asking as I'd rather avoid archiving in the wrong place. If this is now where you'd like to archive threads for that project, I can continue. Thanks in advance for your answer. Sincerely, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MarcoAurelio|MarcoAurelio]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MarcoAurelio|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೨೫, ೮ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST) :Thank you for your response this [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]] is right place. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೩೮, ೯ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST) ::Thank you. I'll re-configure the bot. Sincerely, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MarcoAurelio|MarcoAurelio]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MarcoAurelio|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೫:೦೬, ೧೦ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST) == Mahatma Gandhi 2023 edit-a-thon Barnstar Award == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" | rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |[[ಫೈಲ್:Special_Gold_Barnstar.png|100x100px]] | style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''Congratulations!!!''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |Thank you for contributing to the [[:meta:Karavali Wikimedians/Events/Mahatma Gandhi 2023 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2023 edit-a-thon]]. We are appreciative of your tireless efforts to create articles about Mahatma Gandhi as well as other Independence movements on your local Wikipedia. We are deeply inspired by your persistent efforts, dedication to improve articles. We are lucky to have amazing Wikimedian like you in our movement. Thank you for your contribution to Wikipedia. Hopefully, Wikipedia will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Tamanpreet Kaur''' <br/> ''Punjabi Wikimedian''. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Tamanpreet Kaur|Tamanpreet Kaur]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Tamanpreet Kaur|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೧, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) |} == Organising Feminism and Folklore == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]] Hello Community Organizers, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: *First Prize: $15 USD *Second Prize: $10 USD *Best Jury Article: $5 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2 meta page]. Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Rockpeterson [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೧:೨೬, ೨೯ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&oldid=26304232 --> == Translation request == Hello, ChiK. Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat]], [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Tulu Wikipedia? Yours sincerely, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Oirattas|Oirattas]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Oirattas|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೫೬, ೧೫ ಸಪ್ಟಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) :Thank you very much for the [[ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನಿ ಮನಾತ್ ಗುರ್ತ]] article. Can you also translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Tulu Wikipedia (and also all these three articles in Kannada Wikipedia)? [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Oirattas|Oirattas]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Oirattas|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೧೧, ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) == Organising Tuluvas Aati Month == [[File:Tuluvas Aati Month banner logo.svg| 150px | right]] Hello Organizers, We want to extend our heartfelt gratitude to you for making the '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' event a success. Your time, dedication, and expertise brought this cultural celebration to life, creating meaningful experiences for everyone involved. To help us improve future events and celebrate the efforts of everyone. Each organizer/jury who gets support will receive in gift card format. please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd3RWB1kvSyR77kYaZtI-S1T9da48Cd7j6giMb6naSDXcYl9Q/viewform this form]. Best regards,<br> '''Tuluvas Aati Month Team'''. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೫೬, ೧ ನವಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/JuryList&oldid=27685549 --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ೧೧:೫೪, ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 --> == Final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] I hope this message finds you well. This is a final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results on Meta has elapsed. For participant prizes to be processed, your community must submit the necessary information as soon as possible. Please use the following link to submit your results: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Submit your results] We have extended the {{font color||yellow|'''submission deadline to 12 June 2025'''.}} Kindly note that failure to submit by this date will result in your group’s participants not receiving any prizes from us. Thank you for your attention to this important matter and for your continued contributions to the Feminism and Folklore campaign. Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 12:39, 08 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Template:FnF_2025_reminder_list&oldid=28842648 --> == Notice of expiration of your interface-admin right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "interface-admin" (ಅಂತರಮುಕ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್) will expire on 2025-11-29 15:03:18. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Leaderbot|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೧:೧೩, ೨೩ ನವಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> == Invitation: Karavali Wikimedians Stall & Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026 == <div style="margin: 1em auto; padding: 15px; border: 2px solid #4b0082; border-radius: 15px; background-color: #fdfaf5; box-shadow: 5px 5px 15px rgba(0,0,0,0.1); max-width: 100%;"> <div style="text-align: center; margin-bottom: 20px;"> <span style="font-size: 160%; font-weight: bold; color: #cc5500; text-shadow: 1px 1px 2px #ddd;">✨ Karavali Wikimedians @ Mangaluru Lit Fest 2026 ✨</span><br> <span style="font-size: 120%; color: #4b0082; font-weight: bold;">Celebrating 10th Years of Tulu Wikipedia & 25th Years of Wikipedia</span></div> Dear Wikimedians, Warm greetings from '''Karavali Wikimedians User Group'''! 🌟 We are thrilled to invite you to the '''[[:m:Karavali Wikimedians Stall & Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026|8th Edition of the Mangaluru Literature Festival (#MlrLitFest)]]'''. This year is a historic milestone as we kick-start the '''[[:m:Tulu Wikipedia 10th Anniversary|10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]'''! <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; width: 100%; background: transparent;"> <div style="flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #cc5500; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;"> <span style="font-size: 110%; color: #cc5500;">📅 '''When:'''</span><br> '''10th & 11th January 2026''' <br><br> <span style="font-size: 110%; color: #cc5500;">📍 '''Where:'''</span><br> '''Dr. TMA Pai International Convention Centre, Mangaluru''' </div> <div style="flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #2e8b57; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;"> <span style="font-size: 110%; color: #2e8b57;">🚀 '''The Wiki Stall:'''</span><br> Visit our stall to see our work in language documentation and cultural preservation. We need your energy to help manage and showcase our projects! </div></div> <div style="margin-top: 20px; padding: 15px; background-color: #f3eafb; border-left: 10px solid #4b0082; border-radius: 5px;"> <span style="font-size: 130%; font-weight: bold; color: #202122;">📌 Special Community Meetup</span><br> '''Date:''' 11th January 2026 (Day 2)<br> '''Time:''' 11:00 AM (Followed by Lunch 🍛)<br> '''Agenda:''' '''''Future roadmaps, upcoming projects, Community health and capacity building.''''' </div> <br> * We warmly invite all community members to attend both days of the festival, and we strongly encourage you not to miss the second day’s meetup, which will be an important space for collective reflection and future planning. We look forward to your presence, participation, and support in making this celebration and gathering meaningful and successful. '''Warm regards,'''<br/> <span style="color: #4b0082; font-weight: bold;">President and Secretary</span><br/>Karavali Wikimedians User Group, Mangaluru</div> <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list/MlrLitFest&oldid=29873017 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wikimedian, We thank you for taking an initiative to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;Checklist for Organizers Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us in upcoming office hours We look forward to your presence in the upcoming office hours where the community and the international Team can interact with each other and know more about the contest. resister yourself for the [[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|office hours event]]. Thank you and all the best, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೦೦, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=29948401 --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೪೭, ೧೬ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026ದ ಪುಗರ್ತೆ == <div lang="tcy" dir="ltr"> <div style="border: 2px solid maroon; background-color: #FAFAD2; color: #202122; padding: 1em; text-align: left;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo-tcy.svg | 350px | right]] '''ನಮಸ್ಕಾರ {{ROOTPAGENAME}}''',<br/> [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] ಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು!<br/> ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಜಾನಪದೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಎಂಕುಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲಿಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂತರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು, ಸಮರ್ಪಣೆಡ್ದ್ ಎಂಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯೊಂದುಲ್ಲ. ಈರ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂದ್ ಎಂಕುಲು ಆಸೆ ಮಲ್ಪುವ! ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ್,<br/> '''ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026 - ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆ ತಂಡ''' </div></div> <!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B3%8A_%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8A_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%E0%B3%8A_2026/%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D_%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%A4%E0%B3%8A%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B2%E0%B3%81/list&oldid=357914 --> == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೨೭, ೧೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 --> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) on ೦೦:೦೦, ೧೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) == '''Namaskara!''' You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns. '''Meeting Details:''' <br/> 📅 Date: Thursday, 23 April 2026 <br/> ⏰ Time: 07:30 PM (IST) <br/> 📍 Venue: Google Meet (Online) <br/> 🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy '''Agenda:''' <br/> Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. <br/> Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. <br/> In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. <br/> GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. <br/> Open Discussion: Other community matters. Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there... '''More:''' <br/> https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026 '''On behalf''', <br/> Karavali Wikimedians <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&oldid=30440036 --> == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೭:೩೯, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 --> == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರೆವು ಪಂತೊಗು ಲೆಪ್ಪೋಲೆ! == {| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;" |- | '''ನಮಸ್ಕಾರ!''' 🙏 ನಮ್ಮ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮೋಡುಂಡು. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಸ್‌ದ ನೆನಪುಗಾದ್, ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಗೇ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ '''ಲೇಖನ ಬರೆಪುನ ಪಂತೊನು''' ದೀಡುಂಡು. ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಆಯಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು! === 📅 ಪಂತೊದ ದಿನೊಕ್ಕುಲು === * '''ಸುರು ಆಪುನ ದಿನ:''' ಜೂನ್ ೫, ೨೦೨೬ (00:00 UTC) * '''ಮುಗಿಯುನಾ ದಿನ:''' ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೨೬ (11:59 UTC) === 📝 ಪಂತೊದ ನಿಯಮೊಲು === # '''ವಿಷಯ:''' ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಪ್ಪೊಡು. # '''ಗಾತ್ರ:''' ಪೊಸ ಲೇಖನ ಅತ್ತಂಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಖನ ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡಲಾ '''೩೦೦ ಪದೊಕುಲು''' (ಅತ್ತಂಡ ೩,೦೦೦ ಬೈಟ್ಸ್) ಇಪ್ಪೊಡು. # '''ಗುಣಮಟ್ಟ:''' ಸ್ವಂತ ಬರೆತಿನ ಇಪ್ಪೊಡು (Copy-paste ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಷಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮಲ್ದಿನ ಲೇಖನೊಲು ಬಲ್ಲಿ). ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಧಾರ/ಲಿಂಕ್ ದೀಡೊಡು. === 🏆 ಬೊಮ್ಮನೊಲು === * ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಲು ಉಂಡು! (ವಿವರೊಲು ಬೇಗನೇ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು). ---- 📢 '''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆ ಈ ಪುಟೊಗು ಬಲೆ:''' [[tcy:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ]] ನಿಕ್ಲೆನ ಅಕ್ಷರೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಬಲ ಕೊರಡ್. ಬಲೆ, ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬಂಗಾರ ಮಲ್ಪುಗ! |} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tulu_Wikipedia_10th_Anniversary/delivery_list&oldid=30611683 --> == Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants. As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign. '''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]''' Please submit your response by '''25 June 2026'''. Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future! Regards, '''Feminism and Folklore Team''' --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೩೫, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 --> == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 --> == [[Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques]] == Hi, I noticed that you imported the article “Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques” in May, but the text is still in English. Could you please take another look at this when you have a chance? Thanks! [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Icodense|Icodense]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Icodense|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೪೮, ೧೨ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST) PS: Same for [[The Partisan]]. == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊದ ಸಂಭ್ರಮದ ಉಚ್ಚಯ == <div style="background: #fffdf5; border: 2px solid #800000; border-radius: 8px; padding: 18px; max-width: 650px; margin: 15px auto; font-family: sans-serif; color: #222; line-height: 1.6;"> <!-- Banner Header --> <div style="text-align: center; border-bottom: 2px solid #ffe082; padding-bottom: 10px; margin-bottom: 15px;"> <h2 style="color: #d84315; margin: 0 0 5px 0; border: none; font-size: 22px;">🎉 ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೦ನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ</h2> <p style="margin: 0; font-weight: bold; color: #555;">ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು!</p></div> <p>ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆವೊಂದುಂಡು.</p> <!-- Key Event Details --> <div style="background: #fff8e1; border-left: 4px solid #ff8f00; padding: 10px 14px; margin: 12px 0;"><b>📅 ತಾರೀಕ್:</b> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13<br><b>📍 ಜಾಗೆ:</b> ಕುಡ್ಲ (ಜಾಗೆ ನಿಗಾಂಟಾತ್ಜಿ)</div> <p>ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ತಂಡೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟೊಂದು, ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲ್ನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಇಪ್ಪುನಂನೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎಂಕುಲು ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲ.</p> <p>ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಈ ಲೇಸ್ಗ್ ಸಕಾಯೊ ಕೊರಿಯರ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ದಯಮಲ್ತ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ. ಪಾಲ್ ದೆತೊನಿಯರ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಬೆರಸಾಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಕುಸಿಯಾಪುಂಡು.</p> <p>ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಲಪುನೆ - ವಿಸೇಸವಾದ್ ಒನಸ್ ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಯರ ದಯಮಲ್ತ್ ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿಗ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ.</p> <!-- CTA Registration Button --> <div style="text-align: center; margin: 20px 0; background: #fff8e1; color: #ffffff !important; padding: 10px 20px; text-decoration: none; font-weight: bold; border-radius: 4px; display: inline-block;">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSenIOP2YtOn3bbxSU2ijO5YeYveIECUu_UovVREKz7Iy-jkjg/viewform?usp=dialog📝 ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ಪಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 13 ಮುಟ್ಟ)]</div> <!-- Note Box --> <div style="background: #e8f5e9; border: 1px solid #c8e6c9; border-radius: 4px; padding: 10px 14px; font-size: 14px; color: #1b5e20; margin: 12px 0;"><b>📌 ಗಮನಿಸಲೆ:</b> ನಮೊ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬಜೆಟ್ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೆ. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ನೆರೆಕರೆ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆದಗ್ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಬೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೂರೊದ ಜಿಲ್ಲೆದಕ್ಲ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನೆಗ್ ಬೆಂಬಲೊ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೊ. ದೂರೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪೊಡು, ಅಂಚನೆ ವನಸ್ಗ್ ಪನೊಡು ಪನ್ಪುನ ನೆಲೆಟ್ ನಿಕ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬೆ ಪನ್ಲೆಂದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.</div> <p>ಕುಡ್ಲದ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ 10 ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೊ! 🙌</p> <!-- Signature --> <div style="text-align: right; margin-top: 15px; font-size: 14px; color: #666; border-top: 1px solid #eee; padding-top: 8px;"> ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ತಯಾರಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಸೊಲ್ಮೆಲು.<br> <b>ಈವೆಂಟ್ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟರ್</b>, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸಾಚರಣೆ</div> </div> <!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:10%E0%B2%A8%E0%B3%87_%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/%E0%B2%B2%E0%B3%86%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8B%E0%B2%B2%E0%B3%86&oldid=365205 --> == ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ದ ಬಗೆಟ್ == ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ ಲೇಕನೊಡು ಅರ್ತ ಆವಂದಿ ವಾಕ್ಯೊಲು ಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬರೆತಾರ್, ದಯಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅರ್ತ ಆವಂದಿನ ವಾಕ್ಯ ಒವ್ವು ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಪಾಲೆ ಸರಿ ಮಲ್ಪುಗ. ದನ್ಯವಾದೊಲು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೧:೧೩, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]]: [[ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ]] [[Special:Diff/366101]] ಕೆಲವೊಂಜೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ; ಲೇಕನೊ ಇತ್ತೆ ಸರಿಯಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ, ಏರೆಗ್ಲಾ ಈ <code><nowiki>{{Copy edit}}</nowiki></code> ನಿರ್ವಹಣೆದ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ನ್ ದೆತ್ತ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರೊಲಿ. ಇರೆಗ್ ಸೊಲ್ಮೆಲು, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೨೧, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ::ಅಭಿಯಾನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಅಕ್ಬರ್ ಉಂದೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1610 ಡ್ದ್ ಉಂದು ಪೂರ್ತಿಯಾದ್ ಕೈಬುಡಿಯೆರ್.[೨] - ನೆಟ್ಟ್ ಅಭಿಯಾನೊ ಲಾ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಚಾರ ಲಾ ಕನ್ನಡ. ಪೂರ್ತಿಯಾದ್ ಲಾ ಕನ್ನಡ, ಗಮನೊನು ಲಾ ಕನ್ನಡ ಅವೆರ್ದ್ ಗುಮನೊನು ಅತು. ಬೇತೆ ವೊವ್ ವಾಕ್ಯ ಪೂರ್ತಿಯಾದ್ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಂಡ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ ಇತ್ತುಂಡು. '''ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು''' ನೆಟ್ಟ್ ನನಾತ್ ಬರೆಯೆರೆ ಉಂಡು. ಅವು ಬುಡ್ದು ಪೊಸ ಲೇಕನೊಗ್ ದಾಯೆ ಪೋವೊಡು. ಆಯಿಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ವಿಸಯೊಲು ಉಲ್ಲ, ಅವೆನ್ ಮುಗಿಪಂದೆ ಪೊಸ ಲೇಕನ ದಾಯೆ ಬರೆಪುನಿ. ದುಂಬುದೆನ್ ಎರ್ ಮುಗಿಪೆರೆ. ಆಯಿಕ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ದಾಯೆ ಪಾಡಿಜಾರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಪೆ ಪಂಡ್ದ್ ಬರೆತಿಜೆರ್. ನಮ ಪೂರಾ {{under construction}} ಪಂಡ್ದ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತ. ವಂತೆ ಅಲ್ಪಲ ಗಮನ ಕೊರ್ಲೆ. ಇರೆನ ಉತ್ತರೊಗು ಸೊಲ್ಮೆಲು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೪೩, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) :::@[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]]; ಲೇಕನ ಬರವು ಮುಗಿನೆತ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲೇಕನ ಉಂಡು ಮಲ್ತ್‌ನಗ್ಲು ಅತ್ತಂಡ ಬೇತೆಕುಲು ''<nowiki>{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Under construction}}</nowiki>'' ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ನ್ ಗಳಸರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಆಪುಜಿ. ಲೇಕನೊಡು ದೋಸೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಮಾಜಾವರ ಗುರ್ತೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕರಡುಲು|ಕರಡು]] ಪುದರ್‌‌ಇಡೆಕ್ ಜಾರಪೊಲಿ. <code>Under construction</code> ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Under construction#Usage]] ಪುಟೊನು ತೂಲೆ. ಇರೆಗ್ ಸೊಲ್ಮೆಲು, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೫೬, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ::::ಆಯಿಕ್ ಎಡಿಟರ್ ನಕುಲು ಮಾತ್ರ ಎಡಿಟ್ ಮಲ್ಪೆರೆ Under construction ಪಾಡೊಲಿ ಅತೆ. ಅಪಂಡ ಲೇಕನ ಬರೆತಿನಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಪೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗೊತ್ತಾಪುಂಡು. ಲೇಕನ ಬರೆತಿನಾರ್ ಪಾಡಿಜೆರ್ಂಡ ನಿಕುಲು ಗುರ್ತ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಪೊಸ ಲೇಕನ ಬರೆದ್ ಅಯಿತ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ತೊಂದು ಪೊಪುನತ್ತ್, ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಒಂಜಿ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಪ್‌ಡ್ ಉಂತಾವುನು ದಾಯೆ? ಆಯಿಕ್ ಇರ್ ಎಲ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾಡ್ಲೆ. ಕೆಲವು ಲೇಕನ ತೋಜುಂಡು ಕೆಲವು ಬೊಡಿತ್ತಿನಕ್ಲೆನ ಪಂಡ್ದ್ ಬೇದ ಉಂಡೆ? ಇತ್ತೆ ಯಾನ್ ಬರೆಯಿನ ಡುಬ್ನೊ ಕೋಟೆ ಲೇಕನೊಗ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾಡ್ಲೆ. ಎಂಕ್ ಗೊತ್ತುಪ್ಪುನ ವಿಸಯ ಪಾಡ್ದೆ, ನನ ಏರೆಗ್ ಆಯಿಕ್ ವಿಸಯ ಜಿಂಜಾವೊಲಿ ಜಿಂಜಾವಡ್. Under construction ದ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ನೆಕ್ ಸೊಲ್ಮೆಲು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೦೬, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) :::::@[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]]; ಗಮನೊಗ್ ಬತ್ತಿ ಲೇಕನೊಲೆದ ಗುರ್ತೊ ಮಲ್ಪಿ ಕಜ್ಜೊ ಆವೊಂದ್ಂಡ್. ಮಾತಾ ಬಳಕೆದಾರೆರ್ಲಾ ಗುರ್ತೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸಕಾಯೋ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಉಂದು ಮಾತೆರ್ಲ ಸೇರ್ದು ಮಲ್ಪಿ ಕಜ್ಜೊಲು. ಇರೆಗ್ ಸೊಲ್ಮೆಲು, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೨೯, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) 77k6dfois0lfqdouvolsph90feyxw2m 366434 366406 2026-08-22T15:29:01Z Kavitha G. Kana 1040 /* ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ದ ಬಗೆಟ್ */ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 366434 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=ChidanandaKampa}} == [[ಚಂದ್ರೆ]] == Hello, Is [https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%9A%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%86&type=revision&diff=143298&oldid=143297 this] correct? Thanks, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kwamikagami|Kwamikagami]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kwamikagami|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೫೭, ೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (IST) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೬:೫೫, ೧೬ ನವಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೫೧, ೨ ದಸಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == Archiver bot == Hello. I was reviewing [[Special:Contribs/MABot|MABot]] logs and saw that [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ]] is now being archived at [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]]. Is this intended? I'm asking as I'd rather avoid archiving in the wrong place. If this is now where you'd like to archive threads for that project, I can continue. Thanks in advance for your answer. Sincerely, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MarcoAurelio|MarcoAurelio]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MarcoAurelio|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೨೫, ೮ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST) :Thank you for your response this [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ ಪತ್ರಾಗಾರೊ]] is right place. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೩೮, ೯ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST) ::Thank you. I'll re-configure the bot. Sincerely, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MarcoAurelio|MarcoAurelio]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MarcoAurelio|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೫:೦೬, ೧೦ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST) == Mahatma Gandhi 2023 edit-a-thon Barnstar Award == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" | rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |[[ಫೈಲ್:Special_Gold_Barnstar.png|100x100px]] | style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''Congratulations!!!''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |Thank you for contributing to the [[:meta:Karavali Wikimedians/Events/Mahatma Gandhi 2023 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2023 edit-a-thon]]. We are appreciative of your tireless efforts to create articles about Mahatma Gandhi as well as other Independence movements on your local Wikipedia. We are deeply inspired by your persistent efforts, dedication to improve articles. We are lucky to have amazing Wikimedian like you in our movement. Thank you for your contribution to Wikipedia. Hopefully, Wikipedia will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Tamanpreet Kaur''' <br/> ''Punjabi Wikimedian''. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Tamanpreet Kaur|Tamanpreet Kaur]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Tamanpreet Kaur|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೧, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) |} == Organising Feminism and Folklore == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]] Hello Community Organizers, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: *First Prize: $15 USD *Second Prize: $10 USD *Best Jury Article: $5 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2 meta page]. Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Rockpeterson [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೧:೨೬, ೨೯ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&oldid=26304232 --> == Translation request == Hello, ChiK. Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat]], [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Tulu Wikipedia? Yours sincerely, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Oirattas|Oirattas]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Oirattas|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೫೬, ೧೫ ಸಪ್ಟಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) :Thank you very much for the [[ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನಿ ಮನಾತ್ ಗುರ್ತ]] article. Can you also translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Tulu Wikipedia (and also all these three articles in Kannada Wikipedia)? [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Oirattas|Oirattas]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Oirattas|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೧೧, ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) == Organising Tuluvas Aati Month == [[File:Tuluvas Aati Month banner logo.svg| 150px | right]] Hello Organizers, We want to extend our heartfelt gratitude to you for making the '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' event a success. Your time, dedication, and expertise brought this cultural celebration to life, creating meaningful experiences for everyone involved. To help us improve future events and celebrate the efforts of everyone. Each organizer/jury who gets support will receive in gift card format. please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd3RWB1kvSyR77kYaZtI-S1T9da48Cd7j6giMb6naSDXcYl9Q/viewform this form]. Best regards,<br> '''Tuluvas Aati Month Team'''. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೫೬, ೧ ನವಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/JuryList&oldid=27685549 --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ೧೧:೫೪, ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 --> == Final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] I hope this message finds you well. This is a final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results on Meta has elapsed. For participant prizes to be processed, your community must submit the necessary information as soon as possible. Please use the following link to submit your results: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Submit your results] We have extended the {{font color||yellow|'''submission deadline to 12 June 2025'''.}} Kindly note that failure to submit by this date will result in your group’s participants not receiving any prizes from us. Thank you for your attention to this important matter and for your continued contributions to the Feminism and Folklore campaign. Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 12:39, 08 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Template:FnF_2025_reminder_list&oldid=28842648 --> == Notice of expiration of your interface-admin right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "interface-admin" (ಅಂತರಮುಕ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್) will expire on 2025-11-29 15:03:18. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Leaderbot|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೧:೧೩, ೨೩ ನವಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> == Invitation: Karavali Wikimedians Stall & Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026 == <div style="margin: 1em auto; padding: 15px; border: 2px solid #4b0082; border-radius: 15px; background-color: #fdfaf5; box-shadow: 5px 5px 15px rgba(0,0,0,0.1); max-width: 100%;"> <div style="text-align: center; margin-bottom: 20px;"> <span style="font-size: 160%; font-weight: bold; color: #cc5500; text-shadow: 1px 1px 2px #ddd;">✨ Karavali Wikimedians @ Mangaluru Lit Fest 2026 ✨</span><br> <span style="font-size: 120%; color: #4b0082; font-weight: bold;">Celebrating 10th Years of Tulu Wikipedia & 25th Years of Wikipedia</span></div> Dear Wikimedians, Warm greetings from '''Karavali Wikimedians User Group'''! 🌟 We are thrilled to invite you to the '''[[:m:Karavali Wikimedians Stall & Community Meetup at Mangaluru Lit Fest 2026|8th Edition of the Mangaluru Literature Festival (#MlrLitFest)]]'''. This year is a historic milestone as we kick-start the '''[[:m:Tulu Wikipedia 10th Anniversary|10th Anniversary of Tulu Wikipedia]]'''! <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; width: 100%; background: transparent;"> <div style="flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #cc5500; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;"> <span style="font-size: 110%; color: #cc5500;">📅 '''When:'''</span><br> '''10th & 11th January 2026''' <br><br> <span style="font-size: 110%; color: #cc5500;">📍 '''Where:'''</span><br> '''Dr. TMA Pai International Convention Centre, Mangaluru''' </div> <div style="flex: 1; min-width: 250px; padding: 10px; border: 1px dashed #2e8b57; border-radius: 10px; background: #ffffff; box-sizing: border-box;"> <span style="font-size: 110%; color: #2e8b57;">🚀 '''The Wiki Stall:'''</span><br> Visit our stall to see our work in language documentation and cultural preservation. We need your energy to help manage and showcase our projects! </div></div> <div style="margin-top: 20px; padding: 15px; background-color: #f3eafb; border-left: 10px solid #4b0082; border-radius: 5px;"> <span style="font-size: 130%; font-weight: bold; color: #202122;">📌 Special Community Meetup</span><br> '''Date:''' 11th January 2026 (Day 2)<br> '''Time:''' 11:00 AM (Followed by Lunch 🍛)<br> '''Agenda:''' '''''Future roadmaps, upcoming projects, Community health and capacity building.''''' </div> <br> * We warmly invite all community members to attend both days of the festival, and we strongly encourage you not to miss the second day’s meetup, which will be an important space for collective reflection and future planning. We look forward to your presence, participation, and support in making this celebration and gathering meaningful and successful. '''Warm regards,'''<br/> <span style="color: #4b0082; font-weight: bold;">President and Secretary</span><br/>Karavali Wikimedians User Group, Mangaluru</div> <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list/MlrLitFest&oldid=29873017 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wikimedian, We thank you for taking an initiative to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;Checklist for Organizers Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us in upcoming office hours We look forward to your presence in the upcoming office hours where the community and the international Team can interact with each other and know more about the contest. resister yourself for the [[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|office hours event]]. Thank you and all the best, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೦೦, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=29948401 --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೪೭, ೧೬ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026ದ ಪುಗರ್ತೆ == <div lang="tcy" dir="ltr"> <div style="border: 2px solid maroon; background-color: #FAFAD2; color: #202122; padding: 1em; text-align: left;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo-tcy.svg | 350px | right]] '''ನಮಸ್ಕಾರ {{ROOTPAGENAME}}''',<br/> [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] ಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು!<br/> ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಜಾನಪದೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಎಂಕುಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲಿಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂತರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು, ಸಮರ್ಪಣೆಡ್ದ್ ಎಂಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯೊಂದುಲ್ಲ. ಈರ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂದ್ ಎಂಕುಲು ಆಸೆ ಮಲ್ಪುವ! ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ್,<br/> '''ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026 - ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆ ತಂಡ''' </div></div> <!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B3%8A_%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8A_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%E0%B3%8A_2026/%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D_%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%A4%E0%B3%8A%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B2%E0%B3%81/list&oldid=357914 --> == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೨೭, ೧೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 --> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) on ೦೦:೦೦, ೧೨ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) == '''Namaskara!''' You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns. '''Meeting Details:''' <br/> 📅 Date: Thursday, 23 April 2026 <br/> ⏰ Time: 07:30 PM (IST) <br/> 📍 Venue: Google Meet (Online) <br/> 🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy '''Agenda:''' <br/> Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. <br/> Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. <br/> In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. <br/> GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. <br/> Open Discussion: Other community matters. Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there... '''More:''' <br/> https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026 '''On behalf''', <br/> Karavali Wikimedians <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&oldid=30440036 --> == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೭:೩೯, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 --> == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರೆವು ಪಂತೊಗು ಲೆಪ್ಪೋಲೆ! == {| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;" |- | '''ನಮಸ್ಕಾರ!''' 🙏 ನಮ್ಮ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮೋಡುಂಡು. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಸ್‌ದ ನೆನಪುಗಾದ್, ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಗೇ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ '''ಲೇಖನ ಬರೆಪುನ ಪಂತೊನು''' ದೀಡುಂಡು. ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಆಯಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು! === 📅 ಪಂತೊದ ದಿನೊಕ್ಕುಲು === * '''ಸುರು ಆಪುನ ದಿನ:''' ಜೂನ್ ೫, ೨೦೨೬ (00:00 UTC) * '''ಮುಗಿಯುನಾ ದಿನ:''' ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೨೬ (11:59 UTC) === 📝 ಪಂತೊದ ನಿಯಮೊಲು === # '''ವಿಷಯ:''' ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಪ್ಪೊಡು. # '''ಗಾತ್ರ:''' ಪೊಸ ಲೇಖನ ಅತ್ತಂಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಖನ ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡಲಾ '''೩೦೦ ಪದೊಕುಲು''' (ಅತ್ತಂಡ ೩,೦೦೦ ಬೈಟ್ಸ್) ಇಪ್ಪೊಡು. # '''ಗುಣಮಟ್ಟ:''' ಸ್ವಂತ ಬರೆತಿನ ಇಪ್ಪೊಡು (Copy-paste ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಷಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮಲ್ದಿನ ಲೇಖನೊಲು ಬಲ್ಲಿ). ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಧಾರ/ಲಿಂಕ್ ದೀಡೊಡು. === 🏆 ಬೊಮ್ಮನೊಲು === * ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಲು ಉಂಡು! (ವಿವರೊಲು ಬೇಗನೇ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು). ---- 📢 '''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆ ಈ ಪುಟೊಗು ಬಲೆ:''' [[tcy:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ]] ನಿಕ್ಲೆನ ಅಕ್ಷರೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಬಲ ಕೊರಡ್. ಬಲೆ, ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬಂಗಾರ ಮಲ್ಪುಗ! |} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tulu_Wikipedia_10th_Anniversary/delivery_list&oldid=30611683 --> == Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants. As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign. '''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]''' Please submit your response by '''25 June 2026'''. Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future! Regards, '''Feminism and Folklore Team''' --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೭:೩೫, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 --> == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 --> == [[Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques]] == Hi, I noticed that you imported the article “Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques” in May, but the text is still in English. Could you please take another look at this when you have a chance? Thanks! [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Icodense|Icodense]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Icodense|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೪೮, ೧೨ ಜುಲಾಯಿ ೨೦೨೬ (IST) PS: Same for [[The Partisan]]. == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊದ ಸಂಭ್ರಮದ ಉಚ್ಚಯ == <div style="background: #fffdf5; border: 2px solid #800000; border-radius: 8px; padding: 18px; max-width: 650px; margin: 15px auto; font-family: sans-serif; color: #222; line-height: 1.6;"> <!-- Banner Header --> <div style="text-align: center; border-bottom: 2px solid #ffe082; padding-bottom: 10px; margin-bottom: 15px;"> <h2 style="color: #d84315; margin: 0 0 5px 0; border: none; font-size: 22px;">🎉 ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೦ನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ</h2> <p style="margin: 0; font-weight: bold; color: #555;">ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು!</p></div> <p>ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆವೊಂದುಂಡು.</p> <!-- Key Event Details --> <div style="background: #fff8e1; border-left: 4px solid #ff8f00; padding: 10px 14px; margin: 12px 0;"><b>📅 ತಾರೀಕ್:</b> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13<br><b>📍 ಜಾಗೆ:</b> ಕುಡ್ಲ (ಜಾಗೆ ನಿಗಾಂಟಾತ್ಜಿ)</div> <p>ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ತಂಡೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟೊಂದು, ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲ್ನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಇಪ್ಪುನಂನೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎಂಕುಲು ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲ.</p> <p>ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಈ ಲೇಸ್ಗ್ ಸಕಾಯೊ ಕೊರಿಯರ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ದಯಮಲ್ತ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ. ಪಾಲ್ ದೆತೊನಿಯರ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಬೆರಸಾಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಕುಸಿಯಾಪುಂಡು.</p> <p>ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಲಪುನೆ - ವಿಸೇಸವಾದ್ ಒನಸ್ ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಯರ ದಯಮಲ್ತ್ ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿಗ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ.</p> <!-- CTA Registration Button --> <div style="text-align: center; margin: 20px 0; background: #fff8e1; color: #ffffff !important; padding: 10px 20px; text-decoration: none; font-weight: bold; border-radius: 4px; display: inline-block;">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSenIOP2YtOn3bbxSU2ijO5YeYveIECUu_UovVREKz7Iy-jkjg/viewform?usp=dialog📝 ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ಪಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 13 ಮುಟ್ಟ)]</div> <!-- Note Box --> <div style="background: #e8f5e9; border: 1px solid #c8e6c9; border-radius: 4px; padding: 10px 14px; font-size: 14px; color: #1b5e20; margin: 12px 0;"><b>📌 ಗಮನಿಸಲೆ:</b> ನಮೊ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬಜೆಟ್ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೆ. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ನೆರೆಕರೆ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆದಗ್ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಬೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೂರೊದ ಜಿಲ್ಲೆದಕ್ಲ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನೆಗ್ ಬೆಂಬಲೊ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೊ. ದೂರೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪೊಡು, ಅಂಚನೆ ವನಸ್ಗ್ ಪನೊಡು ಪನ್ಪುನ ನೆಲೆಟ್ ನಿಕ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬೆ ಪನ್ಲೆಂದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.</div> <p>ಕುಡ್ಲದ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ 10 ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೊ! 🙌</p> <!-- Signature --> <div style="text-align: right; margin-top: 15px; font-size: 14px; color: #666; border-top: 1px solid #eee; padding-top: 8px;"> ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ತಯಾರಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಸೊಲ್ಮೆಲು.<br> <b>ಈವೆಂಟ್ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟರ್</b>, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸಾಚರಣೆ</div> </div> <!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:10%E0%B2%A8%E0%B3%87_%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/%E0%B2%B2%E0%B3%86%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8B%E0%B2%B2%E0%B3%86&oldid=365205 --> == ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ದ ಬಗೆಟ್ == ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ ಲೇಕನೊಡು ಅರ್ತ ಆವಂದಿ ವಾಕ್ಯೊಲು ಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬರೆತಾರ್, ದಯಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅರ್ತ ಆವಂದಿನ ವಾಕ್ಯ ಒವ್ವು ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಪಾಲೆ ಸರಿ ಮಲ್ಪುಗ. ದನ್ಯವಾದೊಲು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೧:೧೩, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]]: [[ಫತೇಪುರ್ ಸಿಕ್ರಿ]] [[Special:Diff/366101]] ಕೆಲವೊಂಜೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ; ಲೇಕನೊ ಇತ್ತೆ ಸರಿಯಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ, ಏರೆಗ್ಲಾ ಈ <code><nowiki>{{Copy edit}}</nowiki></code> ನಿರ್ವಹಣೆದ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ನ್ ದೆತ್ತ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರೊಲಿ. ಇರೆಗ್ ಸೊಲ್ಮೆಲು, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೨೧, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ::ಅಭಿಯಾನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಅಕ್ಬರ್ ಉಂದೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1610 ಡ್ದ್ ಉಂದು ಪೂರ್ತಿಯಾದ್ ಕೈಬುಡಿಯೆರ್.[೨] - ನೆಟ್ಟ್ ಅಭಿಯಾನೊ ಲಾ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಚಾರ ಲಾ ಕನ್ನಡ. ಪೂರ್ತಿಯಾದ್ ಲಾ ಕನ್ನಡ, ಗಮನೊನು ಲಾ ಕನ್ನಡ ಅವೆರ್ದ್ ಗುಮನೊನು ಅತು. ಬೇತೆ ವೊವ್ ವಾಕ್ಯ ಪೂರ್ತಿಯಾದ್ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ತೆರಿಪಾಂಡ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ ಇತ್ತುಂಡು. '''ಅಂಡಮಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪೊಲು''' ನೆಟ್ಟ್ ನನಾತ್ ಬರೆಯೆರೆ ಉಂಡು. ಅವು ಬುಡ್ದು ಪೊಸ ಲೇಕನೊಗ್ ದಾಯೆ ಪೋವೊಡು. ಆಯಿಕ್ ಬೋಡಾಪಿನ ವಿಸಯೊಲು ಉಲ್ಲ, ಅವೆನ್ ಮುಗಿಪಂದೆ ಪೊಸ ಲೇಕನ ದಾಯೆ ಬರೆಪುನಿ. ದುಂಬುದೆನ್ ಎರ್ ಮುಗಿಪೆರೆ. ಆಯಿಕ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ದಾಯೆ ಪಾಡಿಜಾರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಪೆ ಪಂಡ್ದ್ ಬರೆತಿಜೆರ್. ನಮ ಪೂರಾ {{under construction}} ಪಂಡ್ದ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತ. ವಂತೆ ಅಲ್ಪಲ ಗಮನ ಕೊರ್ಲೆ. ಇರೆನ ಉತ್ತರೊಗು ಸೊಲ್ಮೆಲು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೪೩, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) :::@[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]]; ಲೇಕನ ಬರವು ಮುಗಿನೆತ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲೇಕನ ಉಂಡು ಮಲ್ತ್‌ನಗ್ಲು ಅತ್ತಂಡ ಬೇತೆಕುಲು ''<nowiki>{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Under construction}}</nowiki>'' ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ನ್ ಗಳಸರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಆಪುಜಿ. ಲೇಕನೊಡು ದೋಸೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ ಅವೆನ್ ಮಾಜಾವರ ಗುರ್ತೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕರಡುಲು|ಕರಡು]] ಪುದರ್‌‌ಇಡೆಕ್ ಜಾರಪೊಲಿ. <code>Under construction</code> ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Under construction#Usage]] ಪುಟೊನು ತೂಲೆ. ಇರೆಗ್ ಸೊಲ್ಮೆಲು, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೫೬, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ::::ಆಯಿಕ್ ಎಡಿಟರ್ ನಕುಲು ಮಾತ್ರ ಎಡಿಟ್ ಮಲ್ಪೆರೆ Under construction ಪಾಡೊಲಿ ಅತೆ. ಅಪಂಡ ಲೇಕನ ಬರೆತಿನಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಪೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗೊತ್ತಾಪುಂಡು. ಲೇಕನ ಬರೆತಿನಾರ್ ಪಾಡಿಜೆರ್ಂಡ ನಿಕುಲು ಗುರ್ತ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಪೊಸ ಲೇಕನ ಬರೆದ್ ಅಯಿತ ಪಟ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ತೊಂದು ಪೊಪುನತ್ತ್, ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಒಂಜಿ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಪ್‌ಡ್ ಉಂತಾವುನು ದಾಯೆ? ಆಯಿಕ್ ಇರ್ ಎಲ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾಡ್ಲೆ. ಕೆಲವು ಲೇಕನ ತೋಜುಂಡು ಕೆಲವು ಬೊಡಿತ್ತಿನಕ್ಲೆನ ಪಂಡ್ದ್ ಬೇದ ಉಂಡೆ? ಇತ್ತೆ ಯಾನ್ ಬರೆಯಿನ ಡುಬ್ನೊ ಕೋಟೆ ಲೇಕನೊಗ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾಡ್ಲೆ. ಎಂಕ್ ಗೊತ್ತುಪ್ಪುನ ವಿಸಯ ಪಾಡ್ದೆ, ನನ ಏರೆಗ್ ಆಯಿಕ್ ವಿಸಯ ಜಿಂಜಾವೊಲಿ ಜಿಂಜಾವಡ್. Under construction ದ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರ್ನೆಕ್ ಸೊಲ್ಮೆಲು. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೩:೦೬, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) :::::@[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]]; ಗಮನೊಗ್ ಬತ್ತಿ ಲೇಕನೊಲೆದ ಗುರ್ತೊ ಮಲ್ಪಿ ಕಜ್ಜೊ ಆವೊಂದ್ಂಡ್. ಮಾತಾ ಬಳಕೆದಾರೆರ್ಲಾ ಗುರ್ತೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸಕಾಯೋ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಉಂದು ಮಾತೆರ್ಲ ಸೇರ್ದು ಮಲ್ಪಿ ಕಜ್ಜೊಲು. ಇರೆಗ್ ಸೊಲ್ಮೆಲು, [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೮:೨೯, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ::::::ಇರೆನ ಪಾತೆರ ಸರಿ. ಆಂಡ ಮುರಾನಿ ಇರೇ ಅಂಕ ಕೊರ್ನ ವಿಸ್ವ ಬ್ರಾಣೆರ ದಿನೊ ನೆಟ್ಟ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಒಂಜಿ ಲಾ ಸರಿಯಾದ್ ಪೋಪುಜಿ. ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾಡ್‌ನಪಗ ನಮ ಎರೆನ ಲೇಕನ ಪಂಡ್ದ್ ತೂಪುಜ ತೋಜೊಡು. ಅಂಚೆನೆ ಇರೆನ ಕಜ್ಜೊನು ದುಂಬು ಕೊನೊಲೆ. ಅವು ಮಾತಾ ತುಳು ಪುಟಕ್ಕು ಸರಿಯಾದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಕೊರೊಂದು ಪೋಲೆ. ಇರೆನ ಈ ಎಡ್ಡೆ ಕಜ್ಜೊಗು ನಮ ಏಪಲಾ ಬೆರಿ ಸಕಾಯ ಕೊರ್ಪ. ಸೊಲ್ಮೆಲು ಸರ್ [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೫೯, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) tlsxm639i0gtodj5pec6y5uzq6vovjd 2 9835 366594 365728 2026-08-23T09:16:08Z ChiK 1136 366594 javascript text/javascript mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FautoFormatter.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//de.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ATMg%2FcleanDiff.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FzeroEdit.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AOhconfucius%2Fscript%2FSources.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ABrandonXLF%2FReferenceExpander.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AHeadbomb%2Fcitations.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AZhaofeng_Li%2FReflinks.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fdiff-permalink.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AEnterprisey%2Fcopy-section-link.js&action=raw&ctype=text/javascript'); // Add [[WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left $.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () { mw.util.addPortletLink( "p-tb", // toolbox portlet "https://refill.toolforge.org/ng/result.php?page=" + mw.config.get('wgPageName') + "&defaults=y" + "&nowatch=y" + "&wiki=" + mw.config.get('wgContentLanguage') + "&autoclick=wpDiff", // updated tool URL as of 27 December 2020 "reFill" // link label )}); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ASD0001%2Feasy-merge.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem_Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADreamRimmer%2FMergeHelper.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//test.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3AChiK%2FTagTool.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ANovem%20Linguae%2FScripts%2FReviewStatus.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//sk.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-Mark_as_patrolled.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Novem_Linguae/Scripts/CiteHighlighter.js&action=raw&ctype=text/javascript'); importScript('User:ChiK/MoveToDraft.js'); // Backlink: [[User:ChiK/MoveToDraft.js]] mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:SD0001/StubSorter.js&action=raw&ctype=text/javascript'); 48oeaggwjs3yvp6pbk8bir61uo87he4 10 10538 366597 351968 2026-07-19T10:32:03Z en>HudecEmil 0 Failed replication 366597 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Inline cleanup tags | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | title = Inline cleanup tags | evenodd = off | group1 = Attribution | list1 = * {{tl|According to whom}} * {{tl|Among whom}} * {{tl|Attribution needed}} * {{tl|By what}} * {{tl|By whom}} * {{tl|For whom}} * {{tl|From whom?}} * {{tl|Like whom?}} * {{tl|To whom?}} * {{tl|Who}} * {{tl|Whose}} * {{tl|With whom}} | group2 = Clarity | list2 = * {{tl|Ambiguous}} * {{tl|Circular definition}} * {{tl|Clarify}} * {{tl|Clarify span}} * {{tl|Clarify timeframe}} * {{tl|Context inline}} * {{tl|Expand acronym}} * {{tl|Incomprehensible inline}} * {{tl|Incomprehensible span}} * {{tl|Key needed}} * {{tl|Non sequitur}} * {{tl|Sentence fragment}} * {{tl|Sic?}} * {{tl|Which calendar}} * {{tl|Which lang}} | group3 = Miscellaneous | list3 = * {{tl|Chinese script needed inline}} * {{tl|Chinese script needed inline span}} * {{tl|Cleanup inline}} * {{tl|Copyvio}} * {{tl|Copyvio link}} * {{tl|Data missing}} * {{tl|Disambiguation needed}} * {{tl|External links inline}} * {{tl|Improve caption}} * {{tl|Japanese script needed inline}} * {{tl|MisleadingNameLink}} * {{tl|Needs IPA}} * {{tl|Not English inline}} * {{tl|Not in body}} * {{tl|Original research inline}} * {{tl|Original research span}} * {{tl|Pronunciation needed}} * {{tl|Qualify evidence}} * {{tl|Romanization needed}} * {{tl|Script needed inline}} * {{tl|Spam link}} * {{tl|Synthesis inline}} * {{tl|Synthesis span}} * {{tl|Typo help inline}} * {{tl|Under discussion inline}} * {{tl|Verify spelling}} * {{tl|Whose translation}} | group4 = Neutrality | list4 = * {{tl|Buzzword inline}} * {{tl|Compared to?}} * {{tl|Contentious label inline}} * {{tl|Editorializing}} * {{tl|Fact or opinion}} * {{tl|Opinion}} * {{tl|Peacock inline}} * {{tl|POV statement}} * {{tl|Promotion inline}} * {{tl|Unbalanced opinion}} * {{tl|Weasel inline}} | group5 = Precision | list5 = {{Navbox |child | evenodd = off | list1 = * {{tl|By how much}} * {{tl|Definition}} * {{tl|Definition span}} * {{tl|Definition needed}} * {{tl|Example needed}} * {{tl|Example needed span}} * {{tl|Explain}} * {{tl|Explain-wrap}} * {{tl|From where}} * {{tl|How}} * {{tl|How often}} * {{tl|Misquoted}} * {{tl|More detail needed}} * {{tl|Of what}} * {{tl|Quantify}} * {{tl|Specify}} * {{tl|Vague}} * {{tl|When}} * {{tl|Where}} * {{tl|Where-geo}} * {{tl|Which}} * {{tl|Who else}} * {{tl|Why}} * {{tl|Year needed}} | group2 = Excessive | list2 = * {{tl|Duplication span}} * {{tl|Globalize inline}} * {{tl|Importance example}} * {{tl|Importance inline}} * {{tl|Infobox clutter}} * {{tl|List entry too long}} * {{tl|Long quote}} * {{tl|Off topic paragraph}} * {{tl|Off topic sentence}} * {{tl|Overly detailed inline}} * {{tl|Over-explained}} * {{tl|Relevance inline}} * {{tl|Undue weight inline}} }} | group6 = Time-sensitivity | list6 = * {{tl|Anachronism inline}} * {{tl|As of?}} * {{tl|Clarify timeframe}} * {{tl|Current event inline}} * {{tl|Is this date calibrated?}} * {{tl|Outdated statistic}} * {{tl|Until when}} * {{tl|Update after}} * {{tl|Update inline}} * {{tl|Update span}} | group7 = Verifiability | list7 = {{Navbox|child | evenodd = off | groupstyle = white-space: normal; | group1 = Dubious | list1 = * {{tl|Contradictory inline}} * {{tl|Discuss}} * {{tl|Disputed inline}} * {{tl|Dubious}} * {{tl|Dubious span}} * {{tl|Inconsistent}} * {{tl|Needs independent confirmation}} * {{tl|Speculation inline}} | group2 = [[WP:Bare URLs|Bare URLs]] | list2 = * {{tl|Bare URL inline}} * {{tl|Bare URL AV media}} * {{tl|Bare URL DOC}} * {{tl|Bare URL image}} * {{tl|Bare URL non-HTML}} * {{tl|Bare URL PDF}} * {{tl|Bare URL plain text}} * {{tl|Bare URL spreadsheet}} | group3 = Incomplete or broken citation | list3 = * {{tl|Author incomplete}} * {{tl|Author missing}} * {{tl|Broken footnote}} * {{tl|Date missing}} * {{tl|Dead link}} * {{tl|Dead YouTube link}} * {{tl|Deep link needed}} * {{tl|Edition needed}} * {{tl|Episode needed}} * {{tl|Full citation needed}} * {{tl|Incomplete short citation}} * {{tl|ISBN missing}} * {{tl|Missing long citation}} * {{tl|Moved resource}} * {{tl|Page needed}} * {{tl|Pages needed}} * {{tl|Permanent dead link}} * {{tl|Place missing}} * {{tl|Publisher missing}} * {{tl|Season needed}} * {{tl|Time needed}} * {{tl|Title incomplete}} * {{tl|Title missing}} * {{tl|Unused source}} * {{tl|Volume needed}} * {{tl|Year missing}} | group4 = Missing or problematic reference | list4 = * {{tl|Additional citation needed}} * {{tl|AI-generated inline}} * {{tl|AI-generated source?}} * {{tl|AI-retrieved source}} * {{tl|Better source needed}} * {{tl|Better source needed example}} * {{tl|Check quotation}} * {{tl|Chronology citation needed}} * {{tl|Circular reference}} * {{tl|Circular reporting}} * {{tl|Citation needed}} * {{tl|Citation needed span}} * {{tl|Citation needed paragraph}} * {{tl|Citation not found}} * {{tl|Close paraphrasing inline}} * {{tl|COI source}} * {{tl|Deprecated inline}} * {{tl|Excessive citations inline}} * {{tl|Failed replication}} * {{tl|Failed verification}} * {{tl|Failed verification span}} * {{tl|Image reference needed}} * {{tl|Independent source inline}} * {{tl|Irrelevant citation}} * {{tl|Marketing material}} * {{tl|Medical citation needed}} * {{tl|Medical citation needed span}} * {{tl|Misplaced footnote}} * {{tl|Nonspecific}} * {{tl|Not verified in body}} * {{tl|Not verified in body span}} * {{tl|Obsolete source}} * {{tl|Page range too broad}} * {{tl|Primary source inline}} * {{tl|Promotional source}} * {{tl|Quote without source}} * {{tl|Request quotation}} * {{tl|Request quotation span}} * {{tl|Retracted}} * {{tl|Scientific citation needed}} * {{tl|Self-published inline}} * {{tl|Self-published source}} * {{tl|Shallow reference inline}} * {{tl|Tertiary source inline}} * {{tl|Text-source inline}} * {{tl|Unreliable source?}} * {{tl|Unreliable fringe source}} * {{tl|Unreliable medical source}} * {{tl|Unreliable scientific source}} * {{tl|User-generated inline}} * {{tl|User-generated source}} * {{tl|Verify quote}} * {{tl|Verify source}} * {{tl|Whose quote}} }} | group8 = Wording | list8 = * {{tl|Buzzword inline}} * {{tl|Colloquialism}} * {{tl|Copy edit inline}} * {{tl|Copy edit span}} * {{tl|Idiom}} * {{tl|Neologism inline}} * {{tl|Technical inline}} * {{tl|Tone inline}} | group9 = General advice | list9 = * [[Wikipedia:Citing sources|Citing sources]] * [[Wikipedia:Reliable sources|Reliable sources]] * [[Help:Maintenance template removal |Maintenance template removal]] * [[Wikipedia:Citation needed|Citation needed]] * [[Help:Find sources|Find sources]] * [[Wikipedia:Combining sources|Combining sources]] * [[Help:Overview of referencing styles|Referencing styles]] | belowstyle = font-weight:bold; | below = * {{icon|Category}} {{Category link without namespace|Inline cleanup templates}} * {{icon link|WikiProject|Wikipedia:WikiProject Inline Templates|WikiProject Inline Templates}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> nh35a4fk2wzfjkxt7z31dnlhegw5g2a 366598 366597 2026-08-23T09:30:41Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Inline_cleanup_tags]] 366597 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Inline cleanup tags | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | title = Inline cleanup tags | evenodd = off | group1 = Attribution | list1 = * {{tl|According to whom}} * {{tl|Among whom}} * {{tl|Attribution needed}} * {{tl|By what}} * {{tl|By whom}} * {{tl|For whom}} * {{tl|From whom?}} * {{tl|Like whom?}} * {{tl|To whom?}} * {{tl|Who}} * {{tl|Whose}} * {{tl|With whom}} | group2 = Clarity | list2 = * {{tl|Ambiguous}} * {{tl|Circular definition}} * {{tl|Clarify}} * {{tl|Clarify span}} * {{tl|Clarify timeframe}} * {{tl|Context inline}} * {{tl|Expand acronym}} * {{tl|Incomprehensible inline}} * {{tl|Incomprehensible span}} * {{tl|Key needed}} * {{tl|Non sequitur}} * {{tl|Sentence fragment}} * {{tl|Sic?}} * {{tl|Which calendar}} * {{tl|Which lang}} | group3 = Miscellaneous | list3 = * {{tl|Chinese script needed inline}} * {{tl|Chinese script needed inline span}} * {{tl|Cleanup inline}} * {{tl|Copyvio}} * {{tl|Copyvio link}} * {{tl|Data missing}} * {{tl|Disambiguation needed}} * {{tl|External links inline}} * {{tl|Improve caption}} * {{tl|Japanese script needed inline}} * {{tl|MisleadingNameLink}} * {{tl|Needs IPA}} * {{tl|Not English inline}} * {{tl|Not in body}} * {{tl|Original research inline}} * {{tl|Original research span}} * {{tl|Pronunciation needed}} * {{tl|Qualify evidence}} * {{tl|Romanization needed}} * {{tl|Script needed inline}} * {{tl|Spam link}} * {{tl|Synthesis inline}} * {{tl|Synthesis span}} * {{tl|Typo help inline}} * {{tl|Under discussion inline}} * {{tl|Verify spelling}} * {{tl|Whose translation}} | group4 = Neutrality | list4 = * {{tl|Buzzword inline}} * {{tl|Compared to?}} * {{tl|Contentious label inline}} * {{tl|Editorializing}} * {{tl|Fact or opinion}} * {{tl|Opinion}} * {{tl|Peacock inline}} * {{tl|POV statement}} * {{tl|Promotion inline}} * {{tl|Unbalanced opinion}} * {{tl|Weasel inline}} | group5 = Precision | list5 = {{Navbox |child | evenodd = off | list1 = * {{tl|By how much}} * {{tl|Definition}} * {{tl|Definition span}} * {{tl|Definition needed}} * {{tl|Example needed}} * {{tl|Example needed span}} * {{tl|Explain}} * {{tl|Explain-wrap}} * {{tl|From where}} * {{tl|How}} * {{tl|How often}} * {{tl|Misquoted}} * {{tl|More detail needed}} * {{tl|Of what}} * {{tl|Quantify}} * {{tl|Specify}} * {{tl|Vague}} * {{tl|When}} * {{tl|Where}} * {{tl|Where-geo}} * {{tl|Which}} * {{tl|Who else}} * {{tl|Why}} * {{tl|Year needed}} | group2 = Excessive | list2 = * {{tl|Duplication span}} * {{tl|Globalize inline}} * {{tl|Importance example}} * {{tl|Importance inline}} * {{tl|Infobox clutter}} * {{tl|List entry too long}} * {{tl|Long quote}} * {{tl|Off topic paragraph}} * {{tl|Off topic sentence}} * {{tl|Overly detailed inline}} * {{tl|Over-explained}} * {{tl|Relevance inline}} * {{tl|Undue weight inline}} }} | group6 = Time-sensitivity | list6 = * {{tl|Anachronism inline}} * {{tl|As of?}} * {{tl|Clarify timeframe}} * {{tl|Current event inline}} * {{tl|Is this date calibrated?}} * {{tl|Outdated statistic}} * {{tl|Until when}} * {{tl|Update after}} * {{tl|Update inline}} * {{tl|Update span}} | group7 = Verifiability | list7 = {{Navbox|child | evenodd = off | groupstyle = white-space: normal; | group1 = Dubious | list1 = * {{tl|Contradictory inline}} * {{tl|Discuss}} * {{tl|Disputed inline}} * {{tl|Dubious}} * {{tl|Dubious span}} * {{tl|Inconsistent}} * {{tl|Needs independent confirmation}} * {{tl|Speculation inline}} | group2 = [[WP:Bare URLs|Bare URLs]] | list2 = * {{tl|Bare URL inline}} * {{tl|Bare URL AV media}} * {{tl|Bare URL DOC}} * {{tl|Bare URL image}} * {{tl|Bare URL non-HTML}} * {{tl|Bare URL PDF}} * {{tl|Bare URL plain text}} * {{tl|Bare URL spreadsheet}} | group3 = Incomplete or broken citation | list3 = * {{tl|Author incomplete}} * {{tl|Author missing}} * {{tl|Broken footnote}} * {{tl|Date missing}} * {{tl|Dead link}} * {{tl|Dead YouTube link}} * {{tl|Deep link needed}} * {{tl|Edition needed}} * {{tl|Episode needed}} * {{tl|Full citation needed}} * {{tl|Incomplete short citation}} * {{tl|ISBN missing}} * {{tl|Missing long citation}} * {{tl|Moved resource}} * {{tl|Page needed}} * {{tl|Pages needed}} * {{tl|Permanent dead link}} * {{tl|Place missing}} * {{tl|Publisher missing}} * {{tl|Season needed}} * {{tl|Time needed}} * {{tl|Title incomplete}} * {{tl|Title missing}} * {{tl|Unused source}} * {{tl|Volume needed}} * {{tl|Year missing}} | group4 = Missing or problematic reference | list4 = * {{tl|Additional citation needed}} * {{tl|AI-generated inline}} * {{tl|AI-generated source?}} * {{tl|AI-retrieved source}} * {{tl|Better source needed}} * {{tl|Better source needed example}} * {{tl|Check quotation}} * {{tl|Chronology citation needed}} * {{tl|Circular reference}} * {{tl|Circular reporting}} * {{tl|Citation needed}} * {{tl|Citation needed span}} * {{tl|Citation needed paragraph}} * {{tl|Citation not found}} * {{tl|Close paraphrasing inline}} * {{tl|COI source}} * {{tl|Deprecated inline}} * {{tl|Excessive citations inline}} * {{tl|Failed replication}} * {{tl|Failed verification}} * {{tl|Failed verification span}} * {{tl|Image reference needed}} * {{tl|Independent source inline}} * {{tl|Irrelevant citation}} * {{tl|Marketing material}} * {{tl|Medical citation needed}} * {{tl|Medical citation needed span}} * {{tl|Misplaced footnote}} * {{tl|Nonspecific}} * {{tl|Not verified in body}} * {{tl|Not verified in body span}} * {{tl|Obsolete source}} * {{tl|Page range too broad}} * {{tl|Primary source inline}} * {{tl|Promotional source}} * {{tl|Quote without source}} * {{tl|Request quotation}} * {{tl|Request quotation span}} * {{tl|Retracted}} * {{tl|Scientific citation needed}} * {{tl|Self-published inline}} * {{tl|Self-published source}} * {{tl|Shallow reference inline}} * {{tl|Tertiary source inline}} * {{tl|Text-source inline}} * {{tl|Unreliable source?}} * {{tl|Unreliable fringe source}} * {{tl|Unreliable medical source}} * {{tl|Unreliable scientific source}} * {{tl|User-generated inline}} * {{tl|User-generated source}} * {{tl|Verify quote}} * {{tl|Verify source}} * {{tl|Whose quote}} }} | group8 = Wording | list8 = * {{tl|Buzzword inline}} * {{tl|Colloquialism}} * {{tl|Copy edit inline}} * {{tl|Copy edit span}} * {{tl|Idiom}} * {{tl|Neologism inline}} * {{tl|Technical inline}} * {{tl|Tone inline}} | group9 = General advice | list9 = * [[Wikipedia:Citing sources|Citing sources]] * [[Wikipedia:Reliable sources|Reliable sources]] * [[Help:Maintenance template removal |Maintenance template removal]] * [[Wikipedia:Citation needed|Citation needed]] * [[Help:Find sources|Find sources]] * [[Wikipedia:Combining sources|Combining sources]] * [[Help:Overview of referencing styles|Referencing styles]] | belowstyle = font-weight:bold; | below = * {{icon|Category}} {{Category link without namespace|Inline cleanup templates}} * {{icon link|WikiProject|Wikipedia:WikiProject Inline Templates|WikiProject Inline Templates}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> nh35a4fk2wzfjkxt7z31dnlhegw5g2a 0 11813 366387 280406 2026-08-22T12:13:35Z ChiK 1136 366387 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name =ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |image = Akkamahadevi Women's University logo.jpg |established = {{start date and age|August 2003}}<ref>{{cite web | url=http://www.kswu.ac.in/about.php | title=About KSWU | access-date=18 November 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121205124402/http://www.kswu.ac.in/about.php | archive-date=5 December 2012 | url-status=dead }}</ref> |chancellor = [[Governor of Karnataka]]<ref>{{cite web |title=ಕುಲಾಧಿಪತಿಗಳು |url=https://www.kswu.ac.in/chancellor |website=www.kswu.ac.in}}</ref> |vice_chancellor = Mallikarjuna N. L. ''(acting)''<ref>{{cite web |title=ಕುಲಪತಿಗಳು |url=https://www.kswu.ac.in/vice-chancellor |website=www.kswu.ac.in |access-date=7 September 2021}}</ref> |city = [[ಬಿಜಾಪುರ, ಕರ್ನಾಟಕ|ಬಿಜಾಪುರ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |type = [[Public university|Public]] |campus = [[Urban areas|Urban]] |affiliations = [[University Grants Commission (India)|UGC]] |website = [http://www.kswu.ac.in www.kswu.ac.in] }} '''ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ (ಪರ ಪದನಾಮ: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''' 2003ಟ್ [[ವಿಜಯಪುರ]] ನಗರೊಡು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಉಂದು ಪೊಂಜೆನಕುಲೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊರ್ಪುನೆತ ಒಟ್ಟುಗು '''ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''' ಆದ್ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಪೊಂಜೆನಕುಲೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸವುಂಡು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಪದವಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗೊಲು ಉಂಡು. [[ಅಥಣಿ]] ರಸ್ತೆಡ್ 100 ಎಕರೆದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ್ ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಂಡು. ಮಹಿಳೆಯೆರೆನ್ ಶಿಕ್ಷಣೊರ್ದು ಸಶಕ್ತರೆನಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಡ್ ಕನಪುನ ಧ್ಯೇಯದೊಟ್ಟುಗು ಒಂದೆಟ್ಟ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ೧೫ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗೊಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುಂಡು. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗೊಲೆನ ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯೆರ್ ಮಲ್ಪು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆವೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಕೇವಲ ಮಹಿಳೆಯೆರೆಗಾದೇ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊರ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊರ್ದು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊನು ೨೦೦೩ಟ್ [[ವಿಜಯಪುರ]]ಡ್ (ದುಂಬುದ ಬಿಜಾಪುರ) ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊನು ಸುರುಕು ಕರ್ನಾಟಕ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (ಯುಜಿಸಿ) ಕಾಯ್ದೆದ ೨(ಎಫ್) ಮತ್ತು ೧೨(ಬಿ) ಅಡಿಟ್ ಮಾನ್ಯತೆ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ಂಡ್. == ಪುನರ್ ನಾಮಕರಣ == ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ 2003ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಜೂನ್ 11, 2017ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವೆಂದು ಪುನರ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ 2 (ಎಫ್) ಹಾಗೂ 12 (ಬಿ) ಅಧಿನಿಯಮಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆÀದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು 2017-18ನೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಕ್‍ನಿಂದ ‘ಬಿ’ ಗ್ರೇಡ್ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದ್ದು ಈ ವರ್ಷ ಕೆಎಸ್‍ಯುಆರ್‍ಎಫ್‍ನಿಂದ ತ್ರೀಸ್ಟಾರ್ ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 148 ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿದ್ದು ಈ ಮಹಾವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಆಡಳಿತ, ಗಣಕ ಯಂತ್ರಗಳ ಅನ್ವಯಿಕ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿನ್ಯಾಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಗೃಹ ವಿಜ್ಞಾನ, ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಕಾರ್ಯ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಮುಂತಾದ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕಲಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಕಾಯಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ 32 ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ, ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಕೋರ್ಸುಲೆನ್ ನಡಪಾವುಂಡು. == ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಘೋಷಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ಧೇಯೋದ್ದೇಶೊಲು == ;ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ;ಘೋಷಣೆ: * ಗುಣಾತ್ಮಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊರ್ಪುನವು ಬುಕ್ಕೊ ವೃತ್ತಿಪರ ಬುಕ್ಕೊ ವೃತ್ತಿಮೂಲ ಕೌಶಲ್ಯಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾವುನೆತ ಒಟ್ಟುಗು ಮಹಿಳೆಯೆರೆನ್ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಲಾದ್ ಮಲ್ಪುನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬದಲಾವೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಕುಲೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಸವಾಲ್‍ಲೆನ್ ಎದುರಿಸವುನ ಶಕ್ತಿನ್ ಅಕುಲೆಡ ಬುಲೆಪಾವುನೆ. * ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಂದಾಳತ್ವದ ಗುಣಕುಲೆನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುನೆತ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮತೋಲಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನನ್ ಬುಲೆಪವುನೆ * ಮಹಿಳೆಯೆರ‍ ತನುಕುಲೆನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸವುನೆಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿಕೊಳ್ಳುವದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಯ ಲಾಭದ ಫಲಾನುಭವಿಯಾಗುವದರಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವದು. ;ಧ್ಯೇಯಗಳು: * ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು, ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ವೃತ್ತಿ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವದರ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿದಾಯಕ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವ ಮೌಲಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸುರಕ್ಷತೆ ನೀಡುವುದು. * ಮಹಿಳೆಯು ತನಗೆ, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವೆನಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವಂತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು. * ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು. * ಔಪಚಾರಿಕ ಹಾಗೂ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಅಲ್ಲದೆ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ಸಮೂಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು. ;ಉದ್ದೇಶಗಳು: * ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ ನಿವಾರಿಸುವದು. * ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು. * ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಸಮರ್ಥರಾಗಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವುದು. == ವಿಭಾಗಗಳು == ;ಕಲಾ ವಿಭಾಗ: ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಉರ್ದು, ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು. ;ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ: ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ, ಇತಿಹಾಸ, ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ. ;ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ: ಜೈವಿಕಮಾಹಿತಿವಿಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಔಷಧೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಿತ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಟಿವಿಜ್ಞಾನ. ;ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಾಡಳಿತ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ: ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಾಡಳಿತ ;ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗ: ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ;ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ.: ಈ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜಕಾರ್ಯ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿವಿಜ್ಞಾನ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ಔಷಧೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ವ್ಯವಹಾರಾಡಳಿತ (ಎಂಬಿಎ), ಎಂ.ಕಾಮ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ. ;ಎಂ.ಫಿಲ್: ಈ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಂ.ಫಿಲ್. ಪದವಿಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜಕಾರ್ಯ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ಔಷಧೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ವ್ಯವಹಾರಾಡಳಿತ ಅಧ್ಯಯನ (ಎಂ.ಬಿ.ಎ.), ಎಂ.ಕಾಮ್, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಪ್ರೇಮಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಸತತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಎಂ.ಫಿಲ್-ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವು ಕೋರ್ಸುಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಸತತ ಅಂರ್ಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ 1 ಜಿಬಿಪಿಎಸ್ ಲೀಸ್ ಲೈನ್ ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಗಣಕಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆವರಣವು ‘ಹಸಿರು ಆವರಣ’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿಗಳಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಕ್ತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವ, ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವ ಅನನ್ಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು [[ವಿಜಯಪುರ]]ದ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನನಸಾಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>https://kswu.ac.in/</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು == ;ಮಂಡ್ಯ: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ೨೦೧೪ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರವು [[ಮಂಡ್ಯ]] ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ [[ಮಂಡ್ಯ]]-[[ನಾಗಮಂಗಲ]] ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಬಲೀಕರಣ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವು ಹೊಂದಿದೆ. ;ವಿಳಾಸ: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆವರಣ, ಬಿ. ಹೊಸೂರು ಕಾಲೋನಿ, ಕೆರಗೋಡು ಹೋಬಳಿ, ಬಿ.ಹೊಸೂರು ಅಂಚೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು,ಜಿಲ್ಲೆ: ಮಂಡ್ಯ. ;ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಕೋರ್ಸ್‌‌ಗಳು: ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಬಲಗೊಳಿಸುವ, ಸಂವರ್ಧನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ವಿಜಯಪುರದ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಐದು ವಿವಿಧ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವು ಇಂತಿವೆ- ೧) ಎಂ.ಎ. (ಕನ್ನಡ) ೨) ಎಂ.ಎ. (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ೩) ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ (ಗಣಿತ) ೪) ಎಂ.ಎ. (ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ) ೫)ಎಂ. ಕಾಮ್ * ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯುವ, ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಿಣಿತ ಶಿಕ್ಷಕರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಿದೇರ್ಶಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. * ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಿದೆ. * ಕೇಂದ್ರವು ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾನ್ಯ ಕುಲಪತಿಗಳ ಮತ್ತು ಕುಲಸಚಿವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ;ಮುನ್ನೋಟ: * ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ: * ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಹಾಗೂ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು. * ಸಮಾಜದೆಡೆಗೆ ಸಮತೂಕದ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು. * ಮಹಿಳೆಯರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು. ;ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶಗಳು: * ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯ, ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌಶಲ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ- ಆರ್ಥಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು. * ಸ್ವಂತ, ಕುಟುಂಬದ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು. * ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯ ವಿಷಯಗಳ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು. * ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ನೆರವು ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ, ವಿಸ್ತರಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗದ ಮೂಲಕ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು. ;ಗುರಿ: * ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯದ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು * ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು. ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರು ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ;ಸಿಂಧನೂರು: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (ಯುಜಿಸಿ) ಕಾಯ್ದೆಯ ೨(ಎಫ್) ಮತ್ತು ೧೨(ಬಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ೨೦೧೪ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧನೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಬಲಗೊಳಿಸುವ, ಸಂವರ್ಧನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ [[ವಿಜಯಪುರ]]ದ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವು ಇಂತಿವೆ- ೧) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ ವಿಜ್ಞಾನ ೨) ಗಣಿತ ೩) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ೪) ಎಂ.ಕಾಮ್ ;ವಿಳಾಸ: ಸಿಂಧನೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಯಚೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ. ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯುವ, ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಿಣಿತ ಶಿಕ್ಷಕರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಿದೇರ್ಶಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರವು ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾನ್ಯ ಕುಲಪತಿಗಳ ಮತ್ತು ಕುಲಸಚಿವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ;ಉಡುಗಣಿ: ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕವಯಿತ್ರಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ವಚನಕಾರ್ತಿ [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]]ಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ [[ಉಡುತಡಿ]]. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೋರ್ಸ್‌‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ. ;ವಿಳಾಸ: ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಸಂಶೋಧನಾ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣಾ ಕೇಂದ್ರ- ಉಡುತಡಿ, ಉಡುಗಣಿ ಗ್ರಾಮ, ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ. == ಸಂಪರ್ಕೊ == ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, [[ವಿಜಯಪುರ]] (ಪರ ಪದನಾಮ : ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ವಿಜಯಪುರ) ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಆವರಣ, [[ತೊರವಿ]], [[ವಿಜಯಪುರ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] - 586108 == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು}} [[ವರ್ಗೊ:ಶಿಕ್ಷಣ]] [[ವರ್ಗೊ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲು]] 4agbyrfn9t2dvmmsiyqmcv0udu57kj6 0 11873 366388 280462 2026-08-22T12:14:14Z ChiK 1136 366388 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Uttara Abhimanyu.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯು]] [[ಫೈಲ್:Halebid2.JPG |thumb|right|200px|ಹಳೇಬೀಡುದ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ಶಾಂತಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ತಾನದ ಗೋಡೆಡ್ ಕೆತ್ತ‌ದಿನ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದ ಕೆತ್ತನೆ.]] '''ಅಭಿಮನ್ಯು''' [[ಅರ್ಜುನ]] ಬುಕ್ಕ [[ಸುಭದ್ರೆ]]ನ ಮಗೆ. [[ಮಹಾಭಾರತ]] ಯುದ್ದೊಡು [[ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ]]ರ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನ [[ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ]]ನ್ ಭೇದಿಸಾದ್ ( ಹೊರಗೆ ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪುನ ಗೊತ್ತಿಜಿಂಡಲಾ), ಉಲಾಯಿ ಪೋದು ಮಾಮಲ್ಲ ವೀರಾಧಿವೀರೆರೆನ್ ಕೆರ್ದ್ ಕಳೆಪೆ. ದ್ರೋಣ, ಕರ್ಣ, ದುರ್ಯೋಧನ, ದುಃಶಾಸನ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ಕಲಿಕ್ಲೆಗ್ ಸಮನಾದ್ ಲಡಾಯಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಪಿದಯಿ ಬರ್ರ ಆವಂದೆ ಮೋಸಗ್ ಬಲಿಯಾದ್ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದ ಉಲಾಯೆ ತೀರುವೆ. == ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆ == ಅಭಿಮನ್ಯು ಅರ್ಜುನ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಭದ್ರೆಯೆರೆನ ಮಗೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸೋದರಳಿಯೆ. ವಿರಾಟರಾಜನ ಮಗಳಾಯಿನ [[ಉತ್ತರಾ|ಉತ್ತರೆ]]ನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆ. ಗರ್ಭೊಡು ಉಪ್ಪುನಗನೇ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೆ ಆಯನ ತಂಗಡಿ ಸುಭದ್ರೆಗ್ ಯುದ್ಧೊದ ಅಭೇದ್ಯವ್ಯೂಹಲೆನ ಭೇದನೆಯನ್ನು ಕಥೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವಾಗ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ಧನುರ್ವಿದ್ಯಾಪಾರಂಗತನಾದ ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ವೀರನೈಪುಣ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಠವಾಗಿ ತೋರುವುದು ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವೆಂಬ ಸೈನ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವಲ್ಲಿ, ಭಾರತಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವನ್ನು ಭೇದಿಸುವಲ್ಲಿ. ಭಾರತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ [[ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ]]ರು ರಚಿಸಿದ ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ರಹಸ್ಯ ತಂತ್ರ [[ಕೃಷ್ಣ]], [[ಅರ್ಜುನ]], [[ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ]] ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿಗಲ್ಲದೆ ಮತ್ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನರು ಸಂಶಪ್ತಕರೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ [[ಯುಧಿಷ್ಠಿರ|ಧರ್ಮರಾಜ]]ನ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ಅಭಿಮನ್ಯುವೇ ರಥವನ್ನೇರಿ ಎದುರಾದ ವೀರಯೋಧರನ್ನು ರಾಶಿರಾಶಿಯಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿ ಪದ್ಮವ್ಯೂಹವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕಯುಕ್ತಿಸಾಹಸದಿಂದ ಭೇದಿಸಿ ಒಳನುಗ್ಗಿದ. ತನಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದ್ದ ಪಾಂಡವ ಸೈನ್ಯವನ್ನು [[ಸೈಂಧವ]] ತಡೆಹಿಡಿದರೂ ಅಭಿಮನ್ಯು ಏಕೈಕವೀರನಾಗಿ ದುರ್ಯೋಧನನ ಮಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಬೃಹದ್ಬಲ ಮುಂತಾದ ನೂರಾರು ರಾಜ, ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ. ದುರ್ಯೋಧನನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಂದ [[ದ್ರೋಣ]], [[ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ]], [[ಕರ್ಣ]], [[ಶಲ್ಯ]], ಕೃಪ, [[ಶಕುನಿ]] ಮುಂತಾದ ವಿರಾಧಿವೀರರನ್ನು ತನ್ನ ಚಾಪವಿದ್ಯಾಬಲದಿಂದ ಮೂರ್ಛೆಗೊಳಿಸಿದ. ಈತನ ಕವಚ ಅಭೇದ್ಯವೆಂದರಿತ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ [[ಕರ್ಣ]] ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಸಾರಥಿ ಸುಮಿತ್ರನನ್ನು ಕೊಂದು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ. ಮುಂದಿನಿಂದ ದ್ರೋಣ ಈತನ ರಥ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿದ. ವೈರಿಗಳು ಬಾಣದ ಮಳೆಗರೆದರು. ಆಗಲೂ ಅಭಿಮನ್ಯು ಅಪ್ರತಿಭನಾಗಲಿಲ್ಲ. ರಥದಿಂದಿಳಿದು ಗದೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ಕೊನೆಗೆ ವೀರಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದ. == ಜನನ == :ಅಭಿಮನ್ಯು 3 ನೇ ಪಾಂಡವನಾದ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಸಹೋದರಿ ಸುಭದ್ರಾ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದನು. ತಮಿಳು ಜಾನಪದವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಭಿಮನ್ಯು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ. ಅವರು ಚಕ್ರವ್ಯೂಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಧ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆದರು.ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅಭಿಮನ್ಯು ಕೇವಲ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಚಕ್ರವ್ಯೂಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ. :ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದಾಳಗಳ ಆಟವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ದ್ರೌಪದಿಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಡವರನ್ನು ದೇಶಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಭದ್ರಾ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಕಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಳು, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಳು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾ, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಅಭಿಮನ್ಯುವಿಗೆ ಬಲರಾಮರಿಂದ ರೌದ್ರಾ ಬಿಲ್ಲು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ವನವಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ದುರ್ಯೋಧನನು ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. :ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು ಪಾಂಡವರು ವಿರಾತನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು. ವಿರಾತಾ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳು ಉತ್ತರಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅರ್ಜುನನು ಅಗ್ಯತ್ವಾಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಮಗ ಅಭಿಮನ್ಯುನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರೆ ಅವನು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಅಭಿಮನ್ಯು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಒಪ್ಪಿದನು ಮತ್ತು ಅವರು ಮದುವೆಯಾದರು. ಅವನ ಮರಣದ ಮೊದಲು, ಅಭಿಮನ್ಯು ಉತ್ತರವನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದನು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪರಿಕ್ಷಿತ್ ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು. === ಸಾವು === :ಯುದ್ಧದ 13 ನೇ ದಿನದಂದು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸುಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಗಾರ್ಟಾಸ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿದರು. ಅವನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಿತ್ರರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಬೀಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೌರವರ ಸೈನ್ಯವು ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಅಭಿಮನ್ಯು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ನಿರ್ಗಮಿಸುವುದು ಹೇಗೆಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ನಂತರ ಬಲೆಗೆ ಹೋದನು. ಚರವ್ಯುಹನ ಅಂಚುಗಳ ಹತ್ತಿರ, ಅಭಿಮನ್ಯು ದುರ್ಯೋಧನನ ಮಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮಗನ ಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ದುರ್ಯೋಧನನು ಅಭಿಮನ್ಯುನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನಿಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅಭಿಮನ್ಯುನನ್ನು ಉಳಿದ ನಾಲ್ಕು ಪಾಂಡವರು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಾಲ್ಕು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಜಯದ್ರಥರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಜಯದ್ರಥ ಈ ನಾಲ್ವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು, ದ್ರುಪದನನ್ನೂ ತಡೆದು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡನು. ಅಶ್ವಥಾಮ ಮತ್ತು ಕೃತವರ್ಮವು ದೃಷ್ಟಿದುಮ್ನ ಮತ್ತು ಉಪಪಾಂಡವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅಭಿಮನ್ಯು ಅವರನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರು. ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು, ಅಭಿಮನ್ಯು ರುಖ್ಮರ್ಥಾ, ಬೃಹದ್ಬಾಲ, ಶೋನ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಯೋಧರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಅಭಿಮನ್ಯು ಬಲೆಗೆ ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಅವನ ಮೇಲೆ ದ್ರೋಣ, ದುಶಾಸನ, ಅಶ್ವತಮಾ, ಕರ್ಣ, ಶಕುನಿ, [[ದುರ್ಯೋಧನ]] ಕೃಪ, ಕೃತವರ್ಮ ವೃಷೇನ (ದ್ರಾವಣ) ದುಶಾಸನನ ಮಗ), ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ಯೋಧರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ಯುದ್ಧದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. :ಅಭಿಮನ್ಯು ಚಕ್ರ ಬಳಸಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಎಲ್ಲರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಆಲ್ out ಟ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಕರ್ಣನು ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು. ಅಭಿಮನ್ಯು ಕತ್ತಿ, ಜಟಿಲ ಮುಂತಾದ ಇತರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನು ಕರ್ಣನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕು ಸಹೋದರರನ್ನು, ದುಶಾಸನನ ಕಿರಿಯ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಧರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಅವನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರು ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಿಮನ್ಯು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡನು, ಆದರೆ ಅವನು ಚಕ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು. ಅದು ನಾಶವಾಗುವವರೆಗೂ ಅವನು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ ದುಶಾನನ ಹಿರಿಯ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಜಟಿಲ ಬಳಸಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು. ನ್ಯಾಯಯುತ ಯುದ್ಧದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ದುಶಾಸನ ಮಗನು ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಯನ್ ಕೆರಿಯೆರ್. == ತೂಲೆ == *[[ಮಹಾಭಾರತ]] == ಪಿದಯಿದ ಲಿಂಕ್‌ಲು == ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಕಾಮನ್ಸ್‌ಡ್ ಅಭಿಮನ್ಯುಗು ಸಂಬಂಧಿಸಯಿನ ಮಾಧ್ಯಮ *https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abhimanyu == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಮಹಾಭಾರತೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ಮಹಾಭಾರತ]] [[ವರ್ಗೊ:ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಪುರಾಣ]] [[ವರ್ಗೊ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] 7qpszxnvg7x9aw64oqjcrrkspyazu0f 0 12996 366393 217436 2026-08-22T12:18:24Z ChiK 1136 366393 wikitext text/x-wiki 1837 ಟ್ 13 ದಿನತ್ತ ಕಾಲ ಕುಡ್ಲನ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ನ<ref>{{cite news|title=ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಕೆದಂಬಾಡಿ ರಾಮಯ್ಯ ಗೌಡರ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಭವ್ಯ ಸ್ವಾಗತ|url=https://www.udayavani.com/district-news/kodagu-news/freedom-fighter-kedambadi-ramaiah-gowda|accessdate=30 August 2022|work=Udayavani|language=kn|archive-date=29 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220829172300/https://www.udayavani.com/district-news/kodagu-news/freedom-fighter-kedambadi-ramaiah-gowda|url-status=dead}}</ref> ವಿರುದ್ಧ ಪೊರ್oಬಾಟ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬಾವುಟಗುಡ್ಡೆಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ನ ಬಾವುಟನ್ ದೆತ್ತ್ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ತುಳು ಮಣ್ಣ್ ದ ಕೊಡಿನ್ ಏರಾಯಿನ ಸಂಘಟನಾ ಚತುರೆ ಕೆದಂಬಾಡಿ ರಾಮಯ್ಯ ಗೌಡ.<ref>{{cite news|last1=Desk|first1=News13|title=1834-37 ರ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶಾಲ ಕೊಡಗಿನ 'ಅಮರಸುಳ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ'|url=https://news13.in/archives/169165|accessdate=30 August 2022|work=News13|date=30 October 2020}}</ref> 1837 ಟ್ ಅಮರ ಸುಳ್ಯೊ ಪೊರಂಬಾಟ್ ಇದೆಂಟ್ ನಾಯಕತ್ವ.<ref>{{cite news|title=ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಡೆದ ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ದಂಗೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆ|url=https://www.etvbharat.com/kannada/karnataka/state/dakshina-kannada/kedambadi-ramaiah-gowda-bronze-statue-in-dakshina-kannada/ka20220827140023563563408|accessdate=30 August 2022|work=ETV Bharat News}}</ref> == ಪುಟ್ಟು == [[ಸುಳ್ಯ]] ತಾಲೂಕು ಉಪ್ಪುನ [[ಉಬರಡ್ಕ ಮಿತ್ತೂರು]] ಗ್ರಾಮೊಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕುಟುಂಬೊ. [[ಕೆದಂಬಾಡಿ]] ಮನೆತನದಾರ್. == ಹೊರಾಟೊ == *ಅಮರ ಸುಳ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೊರಾಂಬಾಟ್ಟ್ ಇಂಬೆರೆನ ನಾಯಕತ್ವ. ಪೂಮಲೆ ಕಾಡ್ ಉಂತುದು ಜವನ್ನೆರ್ನ್ ಸಂಘಟನೆ ಮಾಲ್ತ್. ಪೊರಾಂಬಾಟ್ ಇಂದೆಟ್ ಜನಕ್ಕುಲು ಪಾಲು ಪಡೆತ್ತೆರ್. * [[ಬಾವುಟಗಡ್ಡೆ]] ತಲ್ಪ ಪೊದ್ ೧೩ ದಿನ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಲ್ತೆರ್. * ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ವಿರೊದ ಮಾಲ್ತೆರ್. * ರಾಮಯ್ಯ ಗೌಡರೆನ್ ಅಜೀವ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ತೆರ್. * ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಜೈಲ್ ಕಡ್ಪುಡಿಯೆರ್ ಅಲ್ಪನೆ ಸೈತೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{Stub}} [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಅಮರ ಸುಳ್ಯ]] 787ue3xyjdjxosxmurl77dg1lvnk7fj 0 13661 366398 282596 2026-08-22T12:23:19Z ChiK 1136 366398 wikitext text/x-wiki '''ಹಿಮಾಲಯ''' ಒಂಜಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್‍ದು ಸುಮಾರ್ ೧೮,೦೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು<ref>{{cite web|title=ಹಿಮಾಲಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು|url=https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%AF-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%81-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B3%86%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81|website=prajavani.net|publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|accessdate=28 March 2023}}</ref>. ಉಂದು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರಸ್ಥಬೂಮಿನ್ ಭಾರತೊಡ್‌ದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಲ್ಪುಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಬುಕ್ಕ ಇತ್ತೆಗ್ಲಾ ಪಗೆನಕುಲು ನಮ ದೇಸೊದುಲಾಯಿ ನೂರಂದಿಲೆಕ ತೂವೋಮ್ಬುನ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಯಿನ ಚಿಮತ್ತ ಗೋಡೆದಲೆಕ್ಕ ಸಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆಡ್ ಹಿಮ ಪಂಡ ಚಿಮ, ಆಲಯ ಪಂಡ ಇಲ್ಲ್ ಇಜ್ಜಿಡ ಮಂದಿರ ಪಂದ್ ಅರ್ತ. ಪನ್ನಗ ಈ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ ಚಿಮತ್ತ ಮಂದಿರ ಪಂದ್ ಅರ್ತ. ಒಂಜಿ ಲೆಕ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಡ್ ೩೦೦೦ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪರ್ವತೊಲು ಉಲ್ಲ<ref>{{cite web|title=Himalayas|url=https://peakvisor.com/range/himalayas.html|website=peakvisor.com|publisher=peakvisor|accessdate=28 March 2023}}</ref>. ಐಟ್, ಇಡಿ ಜಗತ್‍ಡೆ ಮಸ್ತ್ ಎತ್ತರವಾಯಿನ ಪರ್ವತ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು ಉಂಡು. ಪರ್ವತೊಲು ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಗಂಗಾ, ಸಿಂಧೂ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾ, ಸರಸ್ವತಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ತುದೆಕುಲು ಪುಟ್ಟು ಪಡೆವುನಲಾ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಡೆ ಆದ್ ಉಂಡು. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ೨,೩೦೦ ಕಿಲೊ ಮೀಟರ್<ref>{{cite web|title=Great Himalayas|url=https://www.britannica.com/place/Great-Himalayas|website=britannica.com|publisher=Britannica|accessdate=28 March 2023}}</ref>. ಹಿಮಾಲಯ ಒಟ್ಟು ೫ ದೇಸೊಲೆಡ್ - ಭೂತಾನ್, ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಚೀನಾ ಬುಕ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ- ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ವಾಯುವ್ಯ ಬಾಗೊಡು ಕಾರಾಕೋರಮ್ ಬುಕ್ಕ ಹಿಂದೂಕುಷ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಇಂಡೋಗಂಗಾ ಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಸೊ- ಉಂದು ಹಿಮಾಲಯದ ಕಡೆ ಬುಕ್ಕ ಕೊಡಿ ಆದುಂಡು. == ಹಿಮಾಲಯ ಸಾಲ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಬಗೆ == ಹಿಮಾಲಯ ಉಂಡಾಯಿನ ಬಗೆನ್ ತೆರಿಯೊಡಾಂಡ ಸುರುಕು ನಮ ಭೂಮಿ ಇತ್ತೆದ ಸ್ವರೂಪೊಗು ಬರ್‍ರ ದುಂಬು ಎಂಚ ಇತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿಯೊಡು. ಉಂದೆತ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಸಂಸೋಧನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ವಿಸಯೊಲೆನ್ ತೆರಿಪಾಯಿನಾರ್ ಜರ್ಮನಿದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಾದ್ರಿನ ಮಗೆ ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ವೆಗನರ್. ಉಂಬೆರ್ ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭೂಖಂದೊಲೆನ ಬರಿನ್ ಪರೀಕ್ಶಿಸಾಯೆರ್. ಐತ ಒಟ್ಟುಗು, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬರಿತ ಮಣ್ಣ್ ಕಲ್ಲ್, ನೆಲತ್ತ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಶಿಲೆತ್ತ ಪದರೊಲೆನ್ ಮತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ತಿನ ವೆಗೆನರ್, ೨೦ ಕೋಟಿ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಈ ಮಾತ ಖಂಡೊಲು ಒಂಜೇ ಆದಿತ್ತ ಪನ್ಪಿನ ವಿಸಯೊನ್ ಲೋಕೊರ್ಮೆ ತೆರಿಪಾಯೆರ್<ref name="ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿಮಾಲಯ">{{cite book|title=ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿಮಾಲಯ|date=1998|publisher=ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್|isbn=81-7302-202X|pages=23-25|edition=3|url=https://www.navakarnataka.com/|accessdate=6 April 2023}}</ref>. ನಮ ತೂವೊಂದು ಇಪ್ಪುನ ಭೂಮಿದ ನಕ್ಷೆ ಇತ್ತೆದ ಲೆಕ ದುಂಬು ಇತೀಜಿ. ಸುಮಾರ್ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ವಸೊಗು ಪಿರಾಕ್‌ಡ್ ಮಾತಾ ಖಂಡೊಲು ಒಂಜೇ ಭೂಬಾಗ ಆದಿತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಕ್ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಆದ್ ಇತ್ತೆದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕ ಖಂಡ ಇತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆದ ನಮ ದೇಸ ಬುಕ್ಕ ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಸ ಒಂಜೇ ಆದಿತ್ಂಡ್. ಈ ಭೂಬಾಗ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಗ್ ಅಂಟ್‍ದ್ ಇತ್ಂಡ್. ನಮ ದೇಸೊದ ಮೂಡಾಯಿ ಗಟ್ಟ ಬುಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಗಟ್ಟಪ್ರದೇಸೊಲು ಅಪಗನೇ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇತ್ಂಡ್. ರಾಜಸ್ತಾನೊದ ಅರಾವಳಿ ಸಾಲ್‌ಲಾ ಇತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪುನ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯೊದ ನೆಲತ ಮಾತಾ ಬರಿಟ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕಣಿ ಇತ್ತ. ಉಲಾಯಿಡ್ ಲಾವಾರಸ ಪರತೊಂದಿತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಪಗ ಕಣಿಟ್ ಇತ್ಂಡ್‌ಗೆ. ಈ ನೆಲಕ್ ''ಪ್ಯಾಂಜಿಯಾ'' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಇತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ, ಇತ್ತೆ ಇತ್ತಿಲೆಕ ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ಉಂದು ಮಾತ ಇತ್ತಿಜಿ. ಇತ್ತಿನವು ಒಂಜೇ ಮಾಮಲ್ಲ ಸಮುದ್ರ, ಅವು ''ಪ್ಯಾಂಥೆಲೆಸ್ಸಾ ಸಾಗರ''<ref name="ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿಮಾಲಯ"/>. == ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣೊಲು== ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿದ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೋನರ ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಡ್ ಭಾಗ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. # ತಿರ್ತಬಾಗೊದ ಹಿಮಾಲಯ(Lower Himalaya Range) ತಿರ್ತಬಾಗೊದ ಹಿಮಾಲಯದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ೩,೫೦೦ ಮೀ- ೪,೫೦೦ಮೀ. ಉಂಡು. ಈ ಶ್ರೇಣಿದ ತೆಂಕಾಯ್ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ಶಿವಾಲಿಕ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಸಾಲ್ ಉಲ್ಲ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲೆನ ಪ್ರಾಯೊನು ಅಲತ್ತಿನ ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ನೆರ್ ಉಂದು ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊದ ಪರ್ವತ ಸಾಲ್ ಪಂದ್ ನಾಡ್‌ದ್ ಪತ್ತ್‌ದೆರ್. # ಮಿತ್ತಬಾಗೊದ ಹಿಮಾಲಯ(Greater Himaalaya range) ಈ ಹಿಮಾಲಯದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ೬,೦೦೦ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು. ಜಗತ್‌ದ ಮಸ್ತ್ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತವಾಯಿನ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತ, ರಡ್ಡನೆ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಕೆ೨, ಬುಕ್ಕ ಮೂಜಿನೆತ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಕಾಂಚನಗಂಗಾ(ಕಾಂಚೆನ್‌ಜುಂಗಾ) ಉಂದುವೇ ಮಿತ್ತಬಾಗೊದ ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಉಲ್ಲ<ref name="The highest mountains in the world">{{cite web|title=The highest mountains in the world|url=https://www.worlddata.info/highest-mountains.php|website=worlddata.info|publisher=worlddata|accessdate=30 March 2023}}</ref>. ಹಿಮಾಲಯ ಸಾಲ್‌ದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊಡು- ಉಂದು ನೇಪಾಳ ದೇಸೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ಜಾಗೆ- ಅನ್ನಪೂರ್ಣ(8,091ಮೀ) ಬುಕ್ಕ ಧವಳಗಿರಿ(8,167ಮೀ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ ಪರ್ವತೊಲು ಉಲ್ಲ. ಉಂದು ರಡ್ಡೆತ ನಡುಟು ಕಾಳಿ ಗಂಡಕಿ ತುದೆ ಪರಪುಂಡು. ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪರ್ವತದ ಮೂಡಾಯಿ ಬರಿಟ್ ಮನಸ್ಲು ಶಿಖರ(೮,೧೬೩ಮೀ. ಎತ್ತರ) ಉಂಡು. ಉಂದು ಜಗತ್‌ಡ್ ೮ನೇ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ<ref name="The highest mountains in the world"/>. ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪರ್ವತದ ಮುದೆಲ್ಡ್ ಟಿಬೆಟ್ ದೇಸೊದ ಗಡಿತ್ತ ಉದ್ದೊಗು ೮,೦೨೭ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಶಿಶಪಾಂಗ್ಮಾ ಪರ್ವತ ಉಂಡು(ಟಿಬೆಟ್ ದೇಸೊನು ಚೀನಾ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತಿಬುಕ್ಕೊ ಈ ಪರ್ವತ ಮಿತ್ತಾರುನೆಕ್ ಚಿನಾ ದೇಸ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತ್‌ದ್ಂಡ್). ಉಂದು ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ೧೪ನೇ ಮಸ್ತ್ ಎತ್ತರ ಇಪ್ಪುನ ಪರ್ವತ<ref name="The highest mountains in the world"/>. ಈ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣಗ್ ನೇಪಾಳದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಮಂಡು ಉಂಡು. ನೇಪಾಳ ದೇಸೊದ ಮೂಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್, ಜಗತ್ತ್‌ದ ೩ನೇ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಯಿನ ಕಾಂಚನ್‌ಜುಂಗಾ ಉಂಡು. ಈ ಶಿಖರದ ಒಂತೆ ಭಾಗ ನೇಪಾಲೊಡು ಇತ್ಂಡ, ನನೊಂತೆ ಭಾಗ ಭಾರತಗ್ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಸುರುಟು ಪನ್ನಿಲೆಕ ಹಿಮಾಲಯ ಸಾಲ್ ಭೂತಾನ್ ದೇಸೊಡುಲಾ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪದ ಹಿಮಾಲಯದ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಎಚ್ಚ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಸೊಲು ಉಲ್ಲ. ನೇಪಾಳ ದೇಸೊದ ಮಲ್ಲ ಕೆದು ಆಯಿನ ''ರಾರ ಕೆದು (ಮಹೇಂದ್ರ ಕೆದು)'' ನೇಪಾಳಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಉಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{reflist}} {{Stub}} aka62xrppjhrv2pvz1uyq9zqimuswug 828 22217 366518 285020 2026-07-11T19:22:17Z en>Hike395 0 handle sigfig for cases like 0.0029 (should be 2) 366518 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs -- Function to pull out values and units from numeric args -- Returns: -- values: list of numeric values, or "false" if no numeric argument is given -- units: list of units (str) -- value: if there is a last numeric value unpaired with a unit, it becomes the precision -- anyValue: whether there is a non-false value in the values list local function parseValuesUnits(args) local values = {} local units = {} local indx = 1 local value = nil local anyValue = false -- loop through numeric arguments in pairs while args[indx] or args[indx+1] do value = args[indx] anyValue = anyValue or value -- if there is a unit, save in output lists if args[indx+1] then table.insert(values, value or false) table.insert(units, args[indx+1]) value = nil end indx = indx+2 end return values, units, value, anyValue end -- Function to identify multiple units and rewrite them as new input or output groups -- Args: -- values, units: numeric values and units, as lists with same length -- Returns: -- newValues, newUnits: same lists rewritten local function parseMultiples(values, units) local newValues = {} local newUnits = {} local i = 1 -- we will search for multiples with up to 4 entries (depending on length) local maxMultiple = math.min(4,#units-1) local valueFound = false -- flag to suppress second (and later) input values --- Hack for handling "stone": check if only value supplied is "lb" local onlyPounds = true for i = 1, #units do if values[i] and units[i] ~= 'lb' then onlyPounds = false break end end local multiple = mw.loadData('Module:ConvertIB/data').multiple -- sweep through units while i <= #units do -- determine index of last possible unit that could contain a multiple local last_unit = math.min(i+maxMultiple-1,#units) local multipleFound = false -- try from longest multiple down to double multiple (prefer longest ones) for j = last_unit, i+1, -1 do local key = table.concat({unpack(units,i,j)}, '') if multiple[key] then -- we found a multiple unit multipleFound = true -- Hack for "stone": add either 'lb' or multiple unit string to output units -- depending on whether 'lb' was the only unit string with a value if mw.ustring.sub(key,1,2) == 'st' then table.insert(newValues, false) table.insert(newUnits, onlyPounds and key or 'lb') end -- if there are any value in the span of the multiple, -- then the multiple is an input -- assume all missing values after the first are zero local firstValueFound = false for k = i, j do firstValueFound = not valueFound and (firstValueFound or values[k]) if firstValueFound then table.insert(newValues, values[k] or 0) table.insert(newUnits, units[k]) end end valueFound = valueFound or firstValueFound -- if no values in the span of the multiple, -- then the multiple is an output. Insert combined string as output unit if not firstValueFound then table.insert(newValues, false) table.insert(newUnits, key) end i = j+1 break end end --- If no multiple unit was found, insert value[i] and unit[i] into rewritten lists if not multipleFound then if valueFound then table.insert(newValues, false) -- skip writing value if it is a duplicate else table.insert(newValues,values[i]) valueFound = values[i] end table.insert(newUnits, units[i]) i = i+1 end end return newValues, newUnits end -- Call {{convert}} with args local function callConvert(args) local frame = mw.getCurrentFrame() return frame:expandTemplate{title='Convert', args=args} end -- Implement {{convinfobox}} function p._convert(args) -- find all values and units in numeric args (and the precision, if it exists) local values, units, precision, anyValue = parseValuesUnits(args) -- bail if no values at all if not anyValue then return nil end -- rewrite values and units if multiple units are found values, units = parseMultiples(values, units) -- sort input and outputs into different buckets local input_values = {} local input_units = {} local output_units = {} for i = 1, #units do if values[i] then table.insert(input_values, values[i]) table.insert(input_units, units[i]) else table.insert(output_units, units[i]) end end -- bail if nothing to convert if #input_values == 0 or #output_units == 0 then return nil end -- assemble argument list to {{convert}} local innerArgs = {} -- First, pass all input unit(s) for i, v in ipairs(input_values) do table.insert(innerArgs,v) table.insert(innerArgs,input_units[i]) end -- Then the output unit(s) [concatenated as single argument] table.insert(innerArgs,table.concat(output_units,"+")) if precision then table.insert(innerArgs,precision) -- last non-nil value contains precision end -- now handle all non-numeric arguments, passing to {{convert}} innerArgs.abbr = 'on' -- abbr=on by default for k, v in pairs(args) do if not tonumber(k) then innerArgs[k] = v end end return callConvert(innerArgs) end local function impUnitPref(pref,country) --- lower case all arguments pref = pref and mw.ustring.lower(pref) country = country and mw.ustring.lower(country) --- determine imperial unit by going thru arguments in priority order if pref and pref ~= 'dunam' then local impPref = mw.loadData('Module:ConvertIB/data').impPref return impPref[pref] elseif country then return mw.ustring.find(country,"united states",1,true) or mw.ustring.find(country,"united kingdom",1,true) end return false end local largeUnits = {km2=true,mi2=true,sqmi=true,km=true,mi=true} -- Implement {{Infobox settlement/areadisp}} function p._area(args) local pref = args['pref'] local country = args['name'] local impus = impUnitPref(pref, country) local dunam = args['dunam'] or args['dunum'] local link = args['link'] local innerArgs = {} innerArgs.abbr = 'on' innerArgs.order = 'out' for _, unit in ipairs({'km2','mi2','sqmi','ha','acre'}) do if args[unit] then table.insert(innerArgs,args[unit]) table.insert(innerArgs,unit) if largeUnits[unit] then table.insert(innerArgs,impus and 'sqmi km2' or 'km2 sqmi') else table.insert(innerArgs,impus and 'acre ha' or 'ha acre') end return callConvert(innerArgs) end end if dunam then table.insert(innerArgs,dunam) table.insert(innerArgs,'dunam') pref = pref and mw.ustring.lower(pref) local order = pref == 'dunam' and 'dunam ' or '' dunam = mw.getContentLanguage():parseFormattedNumber(dunam) if impus then order = order..(dunam and dunam < 2589 and 'acre ha' or 'sqmi km2') else order = order..(dunam and dunam < 1000 and 'ha acre' or 'km2 sqmi') end table.insert(innerArgs,order) local yesNo = require('Module:Yesno') if yesNo(link,true) and link ~= 'none' then innerArgs.lk = 'in' end return callConvert(innerArgs) end return nil end -- Implement {{Infobox settlement/lengthdisp}} function p._length(args) local pref = args['pref'] if pref == 'dunam' then -- ignore dunam pref for this function pref = nil end local country = args['name'] local impus = impUnitPref(pref, country) local innerArgs = {} innerArgs.abbr = 'on' innerArgs.order = 'out' for _, unit in ipairs({'km','mi','m','ft'}) do if args[unit] then table.insert(innerArgs,args[unit]) table.insert(innerArgs,unit) if largeUnits[unit] then table.insert(innerArgs,impus and 'mi km' or 'km mi') else table.insert(innerArgs,impus and 'ft m' or 'm ft') end return callConvert(innerArgs) end end return nil end local lang local function parseNumeric(s) local num_str = string.match(tostring(s), '^[+-]?%d[%d,]*%.?%d*e?[+-]?%d*') if not num_str then return nil end lang = lang or mw.getContentLanguage() return lang:parseFormattedNumber(num_str) end --Compute number of significant digits in a numeric string local function computeSigFig(s) local num_str = string.match(tostring(s), '^[+-]?%d[%d,]*%.?%d*') if not num_str then return 0 end -- Strip leading signs num_str = string.gsub(num_str, '^[+-]', '') -- Strip commas num_str = string.gsub(num_str, ',', '') -- Strip leading zeros that cross decimal point num_str = string.gsub(num_str, '^0*%.0*','.') -- Strip leading zeros num_str = string.gsub(num_str, '^0*', '') if num_str == '' then return 0 end -- If there's a decimal point, all trailing zeros are significant. if string.find(num_str, '%.') then return #string.gsub(num_str, '%.', '') -- Count all digits after removing decimal end -- If no decimal point, trailing zeros are not significant. -- Count all digits up to the last non-zero one. num_str = string.gsub(num_str, '0+$', '') return #num_str end -- Implement {{Infobox settlement/densdisp}} -- Returns table: -- density = computed value if no error -- error = error string if error. -- These are only errors detected in this code, {{convert}} does its own error handling function p._density(args) local result = {} local pref = args['pref'] if pref == 'dunam' then -- ignore dunam pref for this function pref = nil end local country = args['name'] local per_km2 = args['/km2'] local per_mi2 = args['/mi2'] or args['/sqmi'] local impus = impUnitPref(pref, country, per_km2, per_mi2) local per_km2_value = parseNumeric(per_km2) local per_mi2_value = parseNumeric(per_mi2) local innerArgs = {} innerArgs.abbr = 'on' if per_km2_value or per_mi2_value then innerArgs.order = 'out' if per_km2_value then table.insert(innerArgs,per_km2_value) table.insert(innerArgs,'/km2') else table.insert(innerArgs,per_mi2_value) table.insert(innerArgs,'/sqmi') end table.insert(innerArgs,impus and '/sqmi /km2' or '/km2 /sqmi') result.density = callConvert(innerArgs) return result end if per_km2 ~= 'auto' and per_mi2 ~= 'auto' then -- automatic computation not requested, fail silently return result end if not args['pop'] then -- fail silently if no population given return result end local areaSigFig local areaValue local areaUnit for _, unit in ipairs({'km2','mi2','sqmi','ha','acre','dunam','dunum'}) do local value = parseNumeric(args[unit]) if value then if value <= 0 then result.error = unit.." value not positive" return result end areaValue = value areaUnit = unit areaSigFig = computeSigFig(args[unit]) break elseif args[unit] then result.error = "Malformed "..unit.." value" return result end end if not areaSigFig then -- fail silently if no area given return result end if areaSigFig == 0 then result.error = "Malformed area string" return result end local popValue = parseNumeric(args['pop']) if not popValue then result.error = "Malformed population value" return result end if popValue < 0 then result.error = "Negative population value" return result end table.insert(innerArgs,popValue/areaValue) table.insert(innerArgs,'/'..areaUnit) local popSigFig = computeSigFig(args['pop']) local sigFig = popSigFig < areaSigFig and popSigFig or areaSigFig if sigFig < 2 then sigFig = 2 end innerArgs.sigfig = sigFig innerArgs.disp = 'out' table.insert(innerArgs,'/km2') local metric = callConvert(innerArgs) innerArgs[3] = '/sqmi' local imperial = callConvert(innerArgs) if impus then result.density = string.format("%s (%s)",imperial,metric) else result.density = string.format("%s (%s)",metric,imperial) end return result end function p.convert(frame) local args = getArgs(frame) return p._convert(args) or "" end function p.area(frame) local args = getArgs(frame) return p._area(args) or "" end function p.length(frame) local args = getArgs(frame) return p._length(args) or "" end function p.density(frame) local args = getArgs(frame) local result = p._density(args) if result.density then return result.density end if result.error then local warning = require('Module:If_preview')._warning local result = warning({result.error}) if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then result = result..'[[Category:Pages using infobox settlement with bad density arguments]]' end return result end return '' end return p 360aq9gklckfcwwcowcpaqdl3zu5aai 366519 366518 2026-08-23T00:40:32Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module:ConvertIB]] 366518 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs -- Function to pull out values and units from numeric args -- Returns: -- values: list of numeric values, or "false" if no numeric argument is given -- units: list of units (str) -- value: if there is a last numeric value unpaired with a unit, it becomes the precision -- anyValue: whether there is a non-false value in the values list local function parseValuesUnits(args) local values = {} local units = {} local indx = 1 local value = nil local anyValue = false -- loop through numeric arguments in pairs while args[indx] or args[indx+1] do value = args[indx] anyValue = anyValue or value -- if there is a unit, save in output lists if args[indx+1] then table.insert(values, value or false) table.insert(units, args[indx+1]) value = nil end indx = indx+2 end return values, units, value, anyValue end -- Function to identify multiple units and rewrite them as new input or output groups -- Args: -- values, units: numeric values and units, as lists with same length -- Returns: -- newValues, newUnits: same lists rewritten local function parseMultiples(values, units) local newValues = {} local newUnits = {} local i = 1 -- we will search for multiples with up to 4 entries (depending on length) local maxMultiple = math.min(4,#units-1) local valueFound = false -- flag to suppress second (and later) input values --- Hack for handling "stone": check if only value supplied is "lb" local onlyPounds = true for i = 1, #units do if values[i] and units[i] ~= 'lb' then onlyPounds = false break end end local multiple = mw.loadData('Module:ConvertIB/data').multiple -- sweep through units while i <= #units do -- determine index of last possible unit that could contain a multiple local last_unit = math.min(i+maxMultiple-1,#units) local multipleFound = false -- try from longest multiple down to double multiple (prefer longest ones) for j = last_unit, i+1, -1 do local key = table.concat({unpack(units,i,j)}, '') if multiple[key] then -- we found a multiple unit multipleFound = true -- Hack for "stone": add either 'lb' or multiple unit string to output units -- depending on whether 'lb' was the only unit string with a value if mw.ustring.sub(key,1,2) == 'st' then table.insert(newValues, false) table.insert(newUnits, onlyPounds and key or 'lb') end -- if there are any value in the span of the multiple, -- then the multiple is an input -- assume all missing values after the first are zero local firstValueFound = false for k = i, j do firstValueFound = not valueFound and (firstValueFound or values[k]) if firstValueFound then table.insert(newValues, values[k] or 0) table.insert(newUnits, units[k]) end end valueFound = valueFound or firstValueFound -- if no values in the span of the multiple, -- then the multiple is an output. Insert combined string as output unit if not firstValueFound then table.insert(newValues, false) table.insert(newUnits, key) end i = j+1 break end end --- If no multiple unit was found, insert value[i] and unit[i] into rewritten lists if not multipleFound then if valueFound then table.insert(newValues, false) -- skip writing value if it is a duplicate else table.insert(newValues,values[i]) valueFound = values[i] end table.insert(newUnits, units[i]) i = i+1 end end return newValues, newUnits end -- Call {{convert}} with args local function callConvert(args) local frame = mw.getCurrentFrame() return frame:expandTemplate{title='Convert', args=args} end -- Implement {{convinfobox}} function p._convert(args) -- find all values and units in numeric args (and the precision, if it exists) local values, units, precision, anyValue = parseValuesUnits(args) -- bail if no values at all if not anyValue then return nil end -- rewrite values and units if multiple units are found values, units = parseMultiples(values, units) -- sort input and outputs into different buckets local input_values = {} local input_units = {} local output_units = {} for i = 1, #units do if values[i] then table.insert(input_values, values[i]) table.insert(input_units, units[i]) else table.insert(output_units, units[i]) end end -- bail if nothing to convert if #input_values == 0 or #output_units == 0 then return nil end -- assemble argument list to {{convert}} local innerArgs = {} -- First, pass all input unit(s) for i, v in ipairs(input_values) do table.insert(innerArgs,v) table.insert(innerArgs,input_units[i]) end -- Then the output unit(s) [concatenated as single argument] table.insert(innerArgs,table.concat(output_units,"+")) if precision then table.insert(innerArgs,precision) -- last non-nil value contains precision end -- now handle all non-numeric arguments, passing to {{convert}} innerArgs.abbr = 'on' -- abbr=on by default for k, v in pairs(args) do if not tonumber(k) then innerArgs[k] = v end end return callConvert(innerArgs) end local function impUnitPref(pref,country) --- lower case all arguments pref = pref and mw.ustring.lower(pref) country = country and mw.ustring.lower(country) --- determine imperial unit by going thru arguments in priority order if pref and pref ~= 'dunam' then local impPref = mw.loadData('Module:ConvertIB/data').impPref return impPref[pref] elseif country then return mw.ustring.find(country,"united states",1,true) or mw.ustring.find(country,"united kingdom",1,true) end return false end local largeUnits = {km2=true,mi2=true,sqmi=true,km=true,mi=true} -- Implement {{Infobox settlement/areadisp}} function p._area(args) local pref = args['pref'] local country = args['name'] local impus = impUnitPref(pref, country) local dunam = args['dunam'] or args['dunum'] local link = args['link'] local innerArgs = {} innerArgs.abbr = 'on' innerArgs.order = 'out' for _, unit in ipairs({'km2','mi2','sqmi','ha','acre'}) do if args[unit] then table.insert(innerArgs,args[unit]) table.insert(innerArgs,unit) if largeUnits[unit] then table.insert(innerArgs,impus and 'sqmi km2' or 'km2 sqmi') else table.insert(innerArgs,impus and 'acre ha' or 'ha acre') end return callConvert(innerArgs) end end if dunam then table.insert(innerArgs,dunam) table.insert(innerArgs,'dunam') pref = pref and mw.ustring.lower(pref) local order = pref == 'dunam' and 'dunam ' or '' dunam = mw.getContentLanguage():parseFormattedNumber(dunam) if impus then order = order..(dunam and dunam < 2589 and 'acre ha' or 'sqmi km2') else order = order..(dunam and dunam < 1000 and 'ha acre' or 'km2 sqmi') end table.insert(innerArgs,order) local yesNo = require('Module:Yesno') if yesNo(link,true) and link ~= 'none' then innerArgs.lk = 'in' end return callConvert(innerArgs) end return nil end -- Implement {{Infobox settlement/lengthdisp}} function p._length(args) local pref = args['pref'] if pref == 'dunam' then -- ignore dunam pref for this function pref = nil end local country = args['name'] local impus = impUnitPref(pref, country) local innerArgs = {} innerArgs.abbr = 'on' innerArgs.order = 'out' for _, unit in ipairs({'km','mi','m','ft'}) do if args[unit] then table.insert(innerArgs,args[unit]) table.insert(innerArgs,unit) if largeUnits[unit] then table.insert(innerArgs,impus and 'mi km' or 'km mi') else table.insert(innerArgs,impus and 'ft m' or 'm ft') end return callConvert(innerArgs) end end return nil end local lang local function parseNumeric(s) local num_str = string.match(tostring(s), '^[+-]?%d[%d,]*%.?%d*e?[+-]?%d*') if not num_str then return nil end lang = lang or mw.getContentLanguage() return lang:parseFormattedNumber(num_str) end --Compute number of significant digits in a numeric string local function computeSigFig(s) local num_str = string.match(tostring(s), '^[+-]?%d[%d,]*%.?%d*') if not num_str then return 0 end -- Strip leading signs num_str = string.gsub(num_str, '^[+-]', '') -- Strip commas num_str = string.gsub(num_str, ',', '') -- Strip leading zeros that cross decimal point num_str = string.gsub(num_str, '^0*%.0*','.') -- Strip leading zeros num_str = string.gsub(num_str, '^0*', '') if num_str == '' then return 0 end -- If there's a decimal point, all trailing zeros are significant. if string.find(num_str, '%.') then return #string.gsub(num_str, '%.', '') -- Count all digits after removing decimal end -- If no decimal point, trailing zeros are not significant. -- Count all digits up to the last non-zero one. num_str = string.gsub(num_str, '0+$', '') return #num_str end -- Implement {{Infobox settlement/densdisp}} -- Returns table: -- density = computed value if no error -- error = error string if error. -- These are only errors detected in this code, {{convert}} does its own error handling function p._density(args) local result = {} local pref = args['pref'] if pref == 'dunam' then -- ignore dunam pref for this function pref = nil end local country = args['name'] local per_km2 = args['/km2'] local per_mi2 = args['/mi2'] or args['/sqmi'] local impus = impUnitPref(pref, country, per_km2, per_mi2) local per_km2_value = parseNumeric(per_km2) local per_mi2_value = parseNumeric(per_mi2) local innerArgs = {} innerArgs.abbr = 'on' if per_km2_value or per_mi2_value then innerArgs.order = 'out' if per_km2_value then table.insert(innerArgs,per_km2_value) table.insert(innerArgs,'/km2') else table.insert(innerArgs,per_mi2_value) table.insert(innerArgs,'/sqmi') end table.insert(innerArgs,impus and '/sqmi /km2' or '/km2 /sqmi') result.density = callConvert(innerArgs) return result end if per_km2 ~= 'auto' and per_mi2 ~= 'auto' then -- automatic computation not requested, fail silently return result end if not args['pop'] then -- fail silently if no population given return result end local areaSigFig local areaValue local areaUnit for _, unit in ipairs({'km2','mi2','sqmi','ha','acre','dunam','dunum'}) do local value = parseNumeric(args[unit]) if value then if value <= 0 then result.error = unit.." value not positive" return result end areaValue = value areaUnit = unit areaSigFig = computeSigFig(args[unit]) break elseif args[unit] then result.error = "Malformed "..unit.." value" return result end end if not areaSigFig then -- fail silently if no area given return result end if areaSigFig == 0 then result.error = "Malformed area string" return result end local popValue = parseNumeric(args['pop']) if not popValue then result.error = "Malformed population value" return result end if popValue < 0 then result.error = "Negative population value" return result end table.insert(innerArgs,popValue/areaValue) table.insert(innerArgs,'/'..areaUnit) local popSigFig = computeSigFig(args['pop']) local sigFig = popSigFig < areaSigFig and popSigFig or areaSigFig if sigFig < 2 then sigFig = 2 end innerArgs.sigfig = sigFig innerArgs.disp = 'out' table.insert(innerArgs,'/km2') local metric = callConvert(innerArgs) innerArgs[3] = '/sqmi' local imperial = callConvert(innerArgs) if impus then result.density = string.format("%s (%s)",imperial,metric) else result.density = string.format("%s (%s)",metric,imperial) end return result end function p.convert(frame) local args = getArgs(frame) return p._convert(args) or "" end function p.area(frame) local args = getArgs(frame) return p._area(args) or "" end function p.length(frame) local args = getArgs(frame) return p._length(args) or "" end function p.density(frame) local args = getArgs(frame) local result = p._density(args) if result.density then return result.density end if result.error then local warning = require('Module:If_preview')._warning local result = warning({result.error}) if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then result = result..'[[Category:Pages using infobox settlement with bad density arguments]]' end return result end return '' end return p 360aq9gklckfcwwcowcpaqdl3zu5aai 2 24391 366385 366379 2026-08-22T12:11:53Z Hariprasad Shetty10 6127 366385 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: '''Золоті ворота'''; ''Zoloti vorota'') ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆಂಡ್. ಇದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ದ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾಯಿನೆರ್. ಇದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಅಂದ್ ಕರೆಯಾಯಿನೆರ್. ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತ್ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತುಂಡು. ಇತರ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಆಂಡ್ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಂದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇಂದಿನ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗ್ ಪಸರಾಯಿನೆರ್ ಆಂಡ್ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕಡೆಗ್ ತಿರುಗಿ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಹತ್ತಿರ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆರ್. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಹೊರಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರಂದ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣ್ಪುನ ಕಾರಣಂದ್ ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಅಂದ್ ಕರೆಯಲೆತ್ತ್ ಪಟ್ತ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಆಂಡ್ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಇತ್ತ್. ಸುಮಾರು ಐನೂರು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್ ಬಳಕೆಯಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿಡ್ ಪೇರ್ ದಿತ್ತ್ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್. ಆದ್ರೆ ಪಿರಾಕ್ ಹಲವು ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಇದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಬಳಸಾಯಿನೆರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ನಂತರ ಇದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬಂತು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಅಗೆದು ತೆಗ್ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಹತ್ತಿರ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್. ಅತ್ತ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಆಂಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಉಳಿದಿರಂದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಆಂಡ್ ಟೀಕೆ ಉಂಡಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮೇಲ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್. 1983ಡ್ ಅತ್ತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ತೆರೆಯಾಯಿನೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಹತ್ತಿರ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ತೆರೆಯಾಯಿನೆರ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಹತ್ತಿರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಉಳಿದಿತ್ತ್. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್. ಈ ಗೋಡೆೊಲು ಕಲ್ಲ್ ಆಂಡ್ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಎರಡು ಆಳವಾದ ಕಂದಕ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದಿದ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಆಂಡ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗಡ್ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತ್.<ref name="kyivguide"/> ಇಂದಿನ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆರ್. ಇದರ ಒಳಭಾಗಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಆಂಡ್ ಮೇಲ್ಭಾಗಂದ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗಡ್ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತ್ ಅಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆೊಲು ಪಂಡುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣಿಸಾಯಿನೆರ್. ಅತ್ತ್ ಜನೊಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಆಂಡ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂರು ನಾವ್ ಆಂಡ್ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬೊಲುಳ್ಳ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟದ ದೇವಾಲಯದ ರೂಪಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲದ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲಿನ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನೆರ್. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ರ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆಂಡ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇತ್ತ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಒಳಭಾಗಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಆಂಡ್ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಂದ್ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲಡ್ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಆಂಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] 67tv10z67lp7ptilp1f2sbx405k8bx4 366399 366385 2026-08-22T12:30:26Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366399 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಅಂದ್ ಕರೆಯಾಯಿನೆರ್. ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತ್ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತುಂಡು. ಇತರ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಆಂಡ್ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಂದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇಂದಿನ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗ್ ಪಸರಾಯಿನೆರ್ ಆಂಡ್ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕಡೆಗ್ ತಿರುಗಿ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಹತ್ತಿರ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆರ್. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಹೊರಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರಂದ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣ್ಪುನ ಕಾರಣಂದ್ ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಅಂದ್ ಕರೆಯಲೆತ್ತ್ ಪಟ್ತ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಆಂಡ್ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಇತ್ತ್. ಸುಮಾರು ಐನೂರು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್ ಬಳಕೆಯಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿಡ್ ಪೇರ್ ದಿತ್ತ್ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್. ಆದ್ರೆ ಪಿರಾಕ್ ಹಲವು ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಇದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಬಳಸಾಯಿನೆರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ನಂತರ ಇದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬಂತು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಅಗೆದು ತೆಗ್ದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಹತ್ತಿರ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್. ಅತ್ತ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಆಂಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಉಳಿದಿರಂದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಆಂಡ್ ಟೀಕೆ ಉಂಡಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮೇಲ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್. 1983ಡ್ ಅತ್ತ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ತೆರೆಯಾಯಿನೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಹತ್ತಿರ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ತೆರೆಯಾಯಿನೆರ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಹತ್ತಿರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಉಳಿದಿತ್ತ್. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್. ಈ ಗೋಡೆೊಲು ಕಲ್ಲ್ ಆಂಡ್ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಎರಡು ಆಳವಾದ ಕಂದಕ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದಿದ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಆಂಡ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗಡ್ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತ್.<ref name="kyivguide"/> ಇಂದಿನ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆರ್. ಇದರ ಒಳಭಾಗಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಆಂಡ್ ಮೇಲ್ಭಾಗಂದ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗಡ್ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತ್ ಅಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆೊಲು ಪಂಡುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣಿಸಾಯಿನೆರ್. ಅತ್ತ್ ಜನೊಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಆಂಡ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂರು ನಾವ್ ಆಂಡ್ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬೊಲುಳ್ಳ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟದ ದೇವಾಲಯದ ರೂಪಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲದ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲಿನ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನೆರ್. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ರ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆಂಡ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇತ್ತ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಒಳಭಾಗಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಆಂಡ್ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಂದ್ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲಡ್ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಆಂಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] tbbgaa76j2u1wuisyto71q0hru71x9o 366400 366399 2026-08-22T12:46:30Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಇತಿಹಾಸ */ 366400 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಬಾಕಿದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಡ್ದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇತ್ತೆದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊದಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಕಡೆಕ್ ತಿರುಗುದು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು ಐನೂದು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಲಾ ಬಳಕೆಯಾತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯೊಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಪಿರಾಕ್ ಅವೆತೋ ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಉಂದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಗಳಿಸಾಯೇರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಗರ್ತುದು ದೆತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕೊಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1983ಡ್ ಅಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚುದ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಉಳಿದಿತ್ತ್. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್. ಈ ಗೋಡೆೊಲು ಕಲ್ಲ್ ಆಂಡ್ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಎರಡು ಆಳವಾದ ಕಂದಕ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದಿದ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಆಂಡ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗಡ್ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತ್.<ref name="kyivguide"/> ಇಂದಿನ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆರ್. ಇದರ ಒಳಭಾಗಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಆಂಡ್ ಮೇಲ್ಭಾಗಂದ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗಡ್ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತ್ ಅಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆೊಲು ಪಂಡುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣಿಸಾಯಿನೆರ್. ಅತ್ತ್ ಜನೊಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಆಂಡ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂರು ನಾವ್ ಆಂಡ್ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬೊಲುಳ್ಳ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟದ ದೇವಾಲಯದ ರೂಪಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲದ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲಿನ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನೆರ್. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ರ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆಂಡ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇತ್ತ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಒಳಭಾಗಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಆಂಡ್ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಂದ್ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲಡ್ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಆಂಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] qsifthxuyaippnqbhuvx470zm9xg2iw 366402 366400 2026-08-22T12:52:17Z Hariprasad Shetty10 6127 366402 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಬಾಕಿದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಡ್ದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇತ್ತೆದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊದಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಕಡೆಕ್ ತಿರುಗುದು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು ಐನೂದು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಲಾ ಬಳಕೆಯಾತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯೊಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಪಿರಾಕ್ ಅವೆತೋ ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಉಂದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಗಳಿಸಾಯೇರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಗರ್ತುದು ದೆತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕೊಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1983ಡ್ ಅಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚುದ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಒರಿದು ಇತ್ತುಂಡು. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಲು ಕಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಆಳವಾಯಿನ ಕಂದಕೊ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದುದಿನ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> ಇತ್ತೆದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗಡ್ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತ್ ಅಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆೊಲು ಪಂಡುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್ ಪರಿಗಣಿಸಾಯಿನೆರ್. ಅತ್ತ್ ಜನೊಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಆಂಡ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂರು ನಾವ್ ಆಂಡ್ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬೊಲುಳ್ಳ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟದ ದೇವಾಲಯದ ರೂಪಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲದ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲಿನ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನೆರ್. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ರ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆಂಡ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇತ್ತ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಒಳಭಾಗಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಆಂಡ್ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಂದ್ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲಡ್ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಆಂಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] 719e8y3916ua1315tfirne5ffk9xm2k 366403 366402 2026-08-22T12:54:27Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ದ್ವಾರೊದ ಮಿತ್ತುದ ಚರ್ಚ್ */ 366403 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಬಾಕಿದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಡ್ದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇತ್ತೆದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊದಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಕಡೆಕ್ ತಿರುಗುದು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು ಐನೂದು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಲಾ ಬಳಕೆಯಾತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯೊಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಪಿರಾಕ್ ಅವೆತೋ ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಉಂದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಗಳಿಸಾಯೇರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಗರ್ತುದು ದೆತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕೊಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1983ಡ್ ಅಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚುದ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಒರಿದು ಇತ್ತುಂಡು. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಲು ಕಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಆಳವಾಯಿನ ಕಂದಕೊ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದುದಿನ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> ಇತ್ತೆದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮಿತ್ತುದ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಪನ್ಪುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಅಲ್ಪ ಜನೊಕುಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಪಂದ್ ಬಳಕೆ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂರು ನಾವ್ ಆಂಡ್ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬೊಲುಳ್ಳ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟದ ದೇವಾಲಯದ ರೂಪಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲದ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲಿನ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನೆರ್. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ರ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆಂಡ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇತ್ತ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಒಳಭಾಗಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಆಂಡ್ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಂದ್ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲಡ್ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಆಂಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] 4xbgc3alb37jea4vlc0kxqcirrap8nd 366404 366403 2026-08-22T12:56:02Z Hariprasad Shetty10 6127 366404 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಬಾಕಿದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಡ್ದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇತ್ತೆದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊದಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಕಡೆಕ್ ತಿರುಗುದು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು ಐನೂದು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಲಾ ಬಳಕೆಯಾತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯೊಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಪಿರಾಕ್ ಅವೆತೋ ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಉಂದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಗಳಿಸಾಯೇರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಗರ್ತುದು ದೆತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕೊಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1983ಡ್ ಅಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚುದ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಒರಿದು ಇತ್ತುಂಡು. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಲು ಕಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಆಳವಾಯಿನ ಕಂದಕೊ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದುದಿನ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> ಇತ್ತೆದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮಿತ್ತುದ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಪನ್ಪುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಅಲ್ಪ ಜನೊಕುಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಪಂದ್ ಬಳಕೆ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಕಂಬೊಲು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟೊದ ದೇವಾಲಯೊದ ರೂಪೊಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲಕ್ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲೊದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲಿನ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನೆರ್. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ರ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪಾಯಿನೆರ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆಂಡ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇತ್ತ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಒಳಭಾಗಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಆಂಡ್ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಂದ್ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲಡ್ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಆಂಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] ntza9z2gs4ygyvrnwpu7w8sox2dqfhl 366405 366404 2026-08-22T12:57:38Z Hariprasad Shetty10 6127 366405 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಬಾಕಿದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಡ್ದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇತ್ತೆದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊದಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಕಡೆಕ್ ತಿರುಗುದು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು ಐನೂದು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಲಾ ಬಳಕೆಯಾತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯೊಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಪಿರಾಕ್ ಅವೆತೋ ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಉಂದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಗಳಿಸಾಯೇರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಗರ್ತುದು ದೆತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕೊಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1983ಡ್ ಅಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚುದ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಒರಿದು ಇತ್ತುಂಡು. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಲು ಕಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಆಳವಾಯಿನ ಕಂದಕೊ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದುದಿನ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> ಇತ್ತೆದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮಿತ್ತುದ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಪನ್ಪುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಅಲ್ಪ ಜನೊಕುಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಪಂದ್ ಬಳಕೆ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಕಂಬೊಲು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟೊದ ದೇವಾಲಯೊದ ರೂಪೊಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲಕ್ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲೊದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲುದ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರಡ್ಡನೇ ಅರ್ಧೊಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆತುಂಡು. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ದ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಉಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆಂಡ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇತ್ತ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಒಳಭಾಗಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನೆರ್.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಆಂಡ್ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಂದ್ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುನಾ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲಡ್ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಆಂಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] anzd4m3j2zkr0xz3jwvpdmyguxkr9g2 366407 366405 2026-08-22T13:00:07Z Hariprasad Shetty10 6127 366407 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಬಾಕಿದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಡ್ದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇತ್ತೆದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊದಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಕಡೆಕ್ ತಿರುಗುದು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು ಐನೂದು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಲಾ ಬಳಕೆಯಾತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯೊಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಪಿರಾಕ್ ಅವೆತೋ ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಉಂದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಗಳಿಸಾಯೇರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಗರ್ತುದು ದೆತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕೊಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1983ಡ್ ಅಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚುದ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಒರಿದು ಇತ್ತುಂಡು. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಲು ಕಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಆಳವಾಯಿನ ಕಂದಕೊ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದುದಿನ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> ಇತ್ತೆದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮಿತ್ತುದ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಪನ್ಪುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಅಲ್ಪ ಜನೊಕುಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಪಂದ್ ಬಳಕೆ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಕಂಬೊಲು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟೊದ ದೇವಾಲಯೊದ ರೂಪೊಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲಕ್ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲೊದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲುದ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರಡ್ಡನೇ ಅರ್ಧೊಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆತುಂಡು. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ದ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಉಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆದುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಉಲಯಿ ಭಾಗೊಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾವುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗೊಡ್ದು ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲಡ್ ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಆಂಡ್ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಆಂಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತ್.<ref name="wiki"/> ಇಂದ್ ಇದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಂಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] lfzicz2fj9293antqvl1qlu63dd382r 366408 366407 2026-08-22T13:01:23Z Hariprasad Shetty10 6127 366408 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಬಾಕಿದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಡ್ದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇತ್ತೆದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊದಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಕಡೆಕ್ ತಿರುಗುದು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು ಐನೂದು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಲಾ ಬಳಕೆಯಾತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯೊಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಪಿರಾಕ್ ಅವೆತೋ ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಉಂದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಗಳಿಸಾಯೇರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಗರ್ತುದು ದೆತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕೊಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1983ಡ್ ಅಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚುದ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಒರಿದು ಇತ್ತುಂಡು. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಲು ಕಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಆಳವಾಯಿನ ಕಂದಕೊ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದುದಿನ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> ಇತ್ತೆದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮಿತ್ತುದ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಪನ್ಪುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಅಲ್ಪ ಜನೊಕುಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಪಂದ್ ಬಳಕೆ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಕಂಬೊಲು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟೊದ ದೇವಾಲಯೊದ ರೂಪೊಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲಕ್ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲೊದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲುದ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರಡ್ಡನೇ ಅರ್ಧೊಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆತುಂಡು. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ದ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಉಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆದುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಉಲಯಿ ಭಾಗೊಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾವುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗೊಡ್ದು ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಂಡು. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊಡ್ ಉಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದುದುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] 70blkz5j28yj1mpsrt6qgcs93ll019n 366409 366408 2026-08-22T13:02:23Z Hariprasad Shetty10 6127 ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ 366409 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 366413 366409 2026-08-22T14:18:04Z Hariprasad Shetty10 6127 366413 wikitext text/x-wiki {{Short description|1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಕಾಯ್ದೆ}} {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: ''Акт проголошення незалежності України'') ಅಂದ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ನು [[ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್]]ದಿಂ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದಿಂ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಆಯ್ತು. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ಕಠಿಣಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲಪತ್ತ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದಿಂ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಮುಂಜಾನೆಗ್ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಯ್ತು. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಮೊದಲು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾಗಿ, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್‍ತು 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊದಿಂ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅನಂತರ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅವರೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾಗಿ''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಮತ್‍ತು '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಹಾಕೆರ್ ಇಲ್ಲ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹುಮತದಿಂ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯ]] ಅದೇ ದಿನ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡಾ ಅಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತ್. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಮತ್‍ತು ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಅಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಾಯಿನೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಮತ್‍ತು ಜನಕು ''Yes'' ಅಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡಾ ಅಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಅಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಆಯ್ತು. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್‍ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಮತ್‍ತು ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿತ್ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯ್ತು. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992ದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಅಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಮತ್‍ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬರ್ಪುನಿ. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಮತ್‍ತು [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅದೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಅಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ಇನ್ನೂ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್‍ತು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ತತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಮತ್‍ತು ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್‍ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಿ.''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮತ್‍ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡದದ್ದು. ಈ ದಿನೊದಿಂ ಮುಂದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್‍ತು ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊದಿಂ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] tokaabgxng2hc99jipdgr8hsz2dj2ry 366414 366413 2026-08-22T14:21:05Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366414 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು [[ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್]]ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ಕಠಿಣಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲಪತ್ತ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದಿಂ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಮುಂಜಾನೆಗ್ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಯ್ತು. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಮೊದಲು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾಗಿ, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್‍ತು 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊದಿಂ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅನಂತರ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅವರೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾಗಿ''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಮತ್‍ತು '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಹಾಕೆರ್ ಇಲ್ಲ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹುಮತದಿಂ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯ]] ಅದೇ ದಿನ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡಾ ಅಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತ್. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಮತ್‍ತು ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಅಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಾಯಿನೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಮತ್‍ತು ಜನಕು ''Yes'' ಅಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡಾ ಅಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಅಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಆಯ್ತು. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್‍ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಮತ್‍ತು ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿತ್ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯ್ತು. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992ದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಅಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಮತ್‍ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬರ್ಪುನಿ. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಮತ್‍ತು [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅದೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಅಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ಇನ್ನೂ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್‍ತು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ತತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಮತ್‍ತು ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್‍ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಿ.''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮತ್‍ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡದದ್ದು. ಈ ದಿನೊದಿಂ ಮುಂದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್‍ತು ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊದಿಂ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] q065fpp6kdkq2nn2606ya7xasj0qdms 366415 366414 2026-08-22T14:21:34Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366415 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ಕಠಿಣಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲಪತ್ತ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದಿಂ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಮುಂಜಾನೆಗ್ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಯ್ತು. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಮೊದಲು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾಗಿ, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್‍ತು 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊದಿಂ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅನಂತರ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅವರೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾಗಿ''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಮತ್‍ತು '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಹಾಕೆರ್ ಇಲ್ಲ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹುಮತದಿಂ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯ]] ಅದೇ ದಿನ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡಾ ಅಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತ್. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಮತ್‍ತು ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಅಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಾಯಿನೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಮತ್‍ತು ಜನಕು ''Yes'' ಅಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡಾ ಅಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಅಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಆಯ್ತು. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್‍ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಮತ್‍ತು ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿತ್ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯ್ತು. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992ದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಅಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಮತ್‍ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬರ್ಪುನಿ. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಮತ್‍ತು [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅದೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಅಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ಇನ್ನೂ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್‍ತು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ತತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಮತ್‍ತು ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್‍ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಿ.''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮತ್‍ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡದದ್ದು. ಈ ದಿನೊದಿಂ ಮುಂದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್‍ತು ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊದಿಂ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] q09q6xdi05v6zyjigafyukg8tcjtkdj 366416 366415 2026-08-22T14:26:56Z Hariprasad Shetty10 6127 366416 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಕಠಿಣ ಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕುಡ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನೊ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಕೂಡಲೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲವಾಂಡು. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಕಾಂಡೆದ ನಡುಟು ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಂಡ್. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸುರುಕು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾದ್, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಂಡ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅಕಲೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾದ್''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾದ್''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಪಾಡುದಿನೇ ಇಜ್ಜಿ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹು ಮತೊಡು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯೊ]] ಅವ್ವೇ ದಿನೊ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತುಂಡು. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಅಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಾಯಿನೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಮತ್‍ತು ಜನಕು ''Yes'' ಅಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡಾ ಅಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಅಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಆಯ್ತು. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್‍ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಮತ್‍ತು ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿತ್ ಅಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯ್ತು. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992ದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಅಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಮತ್‍ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬರ್ಪುನಿ. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಮತ್‍ತು [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅದೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಅಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ಇನ್ನೂ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್‍ತು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ತತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಮತ್‍ತು ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್‍ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಿ.''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮತ್‍ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡದದ್ದು. ಈ ದಿನೊದಿಂ ಮುಂದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್‍ತು ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊದಿಂ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] t19qln3ih2e27ko49htc11ugx703e21 366417 366416 2026-08-22T14:31:51Z Hariprasad Shetty10 6127 366417 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಕಠಿಣ ಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕುಡ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನೊ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಕೂಡಲೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲವಾಂಡು. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಕಾಂಡೆದ ನಡುಟು ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಂಡ್. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸುರುಕು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾದ್, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಂಡ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅಕಲೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾದ್''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾದ್''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಪಾಡುದಿನೇ ಇಜ್ಜಿ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹು ಮತೊಡು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯೊ]] ಅವ್ವೇ ದಿನೊ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತುಂಡು. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಪಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಂಡೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾದ್ ಮತ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತೊದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲು ''Yes'' ಪಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಾಯಿನ ರಾಜ್ಯೊ ಪಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮಸ್ಕತ್ ಕಡಿಮೆ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನೆಟ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಪೊಸ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992 ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಮತ್‍ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬರ್ಪುನಿ. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಮತ್‍ತು [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅದೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಅಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ಇನ್ನೂ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್‍ತು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ತತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಮತ್‍ತು ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್‍ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಿ.''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮತ್‍ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡದದ್ದು. ಈ ದಿನೊದಿಂ ಮುಂದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್‍ತು ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊದಿಂ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] 93nb4e5rrg9rb43y5ydmzjr6044xqoh 366418 366417 2026-08-22T14:32:31Z Hariprasad Shetty10 6127 366418 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಕಠಿಣ ಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕುಡ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನೊ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಕೂಡಲೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲವಾಂಡು. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಕಾಂಡೆದ ನಡುಟು ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಂಡ್. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸುರುಕು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾದ್, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಂಡ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅಕಲೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾದ್''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾದ್''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಪಾಡುದಿನೇ ಇಜ್ಜಿ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹು ಮತೊಡು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯೊ]] ಅವ್ವೇ ದಿನೊ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತುಂಡು. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಪಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಂಡೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾದ್ ಮತ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತೊದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲು ''Yes'' ಪಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಾಯಿನ ರಾಜ್ಯೊ ಪಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮಸ್ಕತ್ ಕಡಿಮೆ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನೆಟ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಪೊಸ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992 ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ದ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬರ್ಪುನಿ. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಮತ್‍ತು [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅದೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಅಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತ್. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ಇನ್ನೂ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್‍ತು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ತತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಮತ್‍ತು ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್‍ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಿ.''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮತ್‍ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡದದ್ದು. ಈ ದಿನೊದಿಂ ಮುಂದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್‍ತು ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊದಿಂ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] t7di4a6vwxac0go39gh0helwhlamn3i 366419 366418 2026-08-22T14:35:07Z Hariprasad Shetty10 6127 366419 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಕಠಿಣ ಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕುಡ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನೊ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಕೂಡಲೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲವಾಂಡು. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಕಾಂಡೆದ ನಡುಟು ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಂಡ್. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸುರುಕು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾದ್, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಂಡ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅಕಲೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾದ್''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾದ್''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಪಾಡುದಿನೇ ಇಜ್ಜಿ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹು ಮತೊಡು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯೊ]] ಅವ್ವೇ ದಿನೊ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತುಂಡು. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಪಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಂಡೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾದ್ ಮತ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತೊದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲು ''Yes'' ಪಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಾಯಿನ ರಾಜ್ಯೊ ಪಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮಸ್ಕತ್ ಕಡಿಮೆ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನೆಟ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಪೊಸ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992 ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ದ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬತ್ತುಂಡು. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಬೊಕ್ಕ [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತುಂಡು. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅವ್ವೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತೇರ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ಪುನು. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ನನ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುದ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊದಿಂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ತತ್ತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಮತ್‍ತು ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಮತ್‍ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್‍ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನಿ.''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮತ್‍ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡದದ್ದು. ಈ ದಿನೊದಿಂ ಮುಂದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್‍ತು ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊದಿಂ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] gn49vrlarcklitux19qjlk31gpg54gg 366420 366419 2026-08-22T14:38:18Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಪಠ್ಯ */ 366420 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಕಠಿಣ ಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕುಡ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನೊ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಕೂಡಲೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲವಾಂಡು. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಕಾಂಡೆದ ನಡುಟು ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಂಡ್. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸುರುಕು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾದ್, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಂಡ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅಕಲೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾದ್''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾದ್''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಪಾಡುದಿನೇ ಇಜ್ಜಿ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹು ಮತೊಡು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯೊ]] ಅವ್ವೇ ದಿನೊ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತುಂಡು. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಪಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಂಡೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾದ್ ಮತ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತೊದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲು ''Yes'' ಪಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಾಯಿನ ರಾಜ್ಯೊ ಪಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮಸ್ಕತ್ ಕಡಿಮೆ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನೆಟ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಪೊಸ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992 ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ದ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬತ್ತುಂಡು. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಬೊಕ್ಕ [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತುಂಡು. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅವ್ವೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತೇರ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ಪುನು. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ನನ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುದ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ಕಂತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊದ ಘೋಷಣೆನ್ ಜಾರಿಗೆ ಕಂತ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾದ್ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನು''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು ಈ ದಿನೊತ ದುಂಬು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊಡ್ದ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] lguw8p2ewfxkwwvaysmuecwfrf1h6qx 366423 366420 2026-08-22T14:57:37Z Hariprasad Shetty10 6127 366423 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ}} {{Infobox island | name = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ | native_name = Хортиця | native_name_lang = uk | image = Khortytsia.jpg | image_caption = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ನೋಟೊ | map = Ukraine Zaporizhzhia Oblast#Ukraine | map_caption = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್‌ಡ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಸ್ಥಾನೊ | location = ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ | coordinates = {{coord|47|49|12|N|35|06|00|E|type:isle|display=inline,title}} | area_km2 = 23.59 | length_km = 12.5 | width_km = 2.5 | elevation_m = 30 | country = ಉಕ್ರೇನ್ | country_admin_divisions_title = ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | country_admin_divisions = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | country_admin_divisions_title_1 = ನಗರೊ | country_admin_divisions_1 = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ }} '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ({{lang-uk|Хортиця}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]]ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪೊ. ಇಂಚ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಮತ್ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊ [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದ್. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯ ಮತ್ ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಇತ್ತ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲು ಮತ್ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆಂಡ್. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಲೆ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಕಾಣ್ಪುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ನೀರ್‌ದ ಹತ್ತಿರ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ತ್ಂಡ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ [[ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ]] ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊದಿಂಡ 2023ರ ಪರ್ಂತ [[ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯ]]ದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಳುಗಿತ್ತ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ [[ಖೋರ್ಸ್]]ದ ಪುದರ್‌ದಿಂಡ ಬತ್ತಿರ್‌ಬೋಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆಡಿಂಡ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡು ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಅಯಿತ್ತ್ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಮತ್ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ [[ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗೆ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[De Administrando Imperio]] ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗೊ ಆತ್‌ಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವುಲು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ [[ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆರ್.<ref name="IEU"/> [[Primary Chronicle]]ಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್‌ಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಮತ್ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಹತ್ತಿರ ತಂಗಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಮತ್ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] 5u5kpyoxyw8etgik6jpzy2v32115t79 366428 366423 2026-08-22T15:08:45Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366428 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ}} {{Infobox island | name = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ | native_name = Хортиця | native_name_lang = uk | image = Khortytsia.jpg | image_caption = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ನೋಟೊ | map = Ukraine Zaporizhzhia Oblast#Ukraine | map_caption = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್‌ಡ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಸ್ಥಾನೊ | location = ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ | coordinates = {{coord|47|49|12|N|35|06|00|E|type:isle|display=inline,title}} | area_km2 = 23.59 | length_km = 12.5 | width_km = 2.5 | elevation_m = 30 | country = ಉಕ್ರೇನ್ | country_admin_divisions_title = ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | country_admin_divisions = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | country_admin_divisions_title_1 = ನಗರೊ | country_admin_divisions_1 = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ }} {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ}} {{Infobox island | name = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ | native_name = Хортиця | native_name_lang = uk | image = Khortytsia.jpg | image_caption = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ನೋಟೊ | map = Ukraine Zaporizhzhia Oblast#Ukraine | map_caption = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್‌ಡ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಸ್ಥಾನೊ | location = ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ | coordinates = {{coord|47|49|12|N|35|06|00|E|type:isle|display=inline,title}} | area_km2 = 23.59 | length_km = 12.5 | width_km = 2.5 | elevation_m = 30 | country = ಉಕ್ರೇನ್ | country_admin_divisions_title = ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | country_admin_divisions = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | country_admin_divisions_title_1 = ನಗರೊ | country_admin_divisions_1 = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ }} '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ({{lang-uk|Хортиця}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]]ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪೊ. ಇಂಚ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಮತ್ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊ [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದ್. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯ ಮತ್ ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಇತ್ತ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲು ಮತ್ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆಂಡ್. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಲೆ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಕಾಣ್ಪುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ನೀರ್‌ದ ಹತ್ತಿರ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ತ್ಂಡ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ [[ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ]] ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊದಿಂಡ 2023ರ ಪರ್ಂತ [[ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯ]]ದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಳುಗಿತ್ತ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ [[ಖೋರ್ಸ್]]ದ ಪುದರ್‌ದಿಂಡ ಬತ್ತಿರ್‌ಬೋಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆಡಿಂಡ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡು ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಅಯಿತ್ತ್ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಮತ್ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ [[ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗೆ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[De Administrando Imperio]] ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗೊ ಆತ್‌ಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವುಲು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ [[ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆರ್.<ref name="IEU"/> [[Primary Chronicle]]ಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್‌ಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಮತ್ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಹತ್ತಿರ ತಂಗಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಮತ್ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] jvi1269x2rw24y6t5s5t3z5j2gna3l0 366429 366428 2026-08-22T15:12:32Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366429 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ}} {{Infobox island | name = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ | native_name = Хортиця | native_name_lang = uk | image = Khortytsia.jpg | image_caption = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ನೋಟೊ | map = Ukraine Zaporizhzhia Oblast#Ukraine | map_caption = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್‌ಡ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಸ್ಥಾನೊ | location = ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ | coordinates = {{coord|47|49|12|N|35|06|00|E|type:isle|display=inline,title}} | area_km2 = 23.59 | length_km = 12.5 | width_km = 2.5 | elevation_m = 30 | country = ಉಕ್ರೇನ್ | country_admin_divisions_title = ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | country_admin_divisions = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | country_admin_divisions_title_1 = ನಗರೊ | country_admin_divisions_1 = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ }} '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ({{lang-uk|Хортиця}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]]ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪೊ. ಇಂಚ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಮತ್ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊ [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದ್. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯ ಮತ್ ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಇತ್ತ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲು ಮತ್ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆಂಡ್. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಲೆ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಕಾಣ್ಪುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ನೀರ್‌ದ ಹತ್ತಿರ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ತ್ಂಡ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ [[ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ]] ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊದಿಂಡ 2023ರ ಪರ್ಂತ [[ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯ]]ದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಳುಗಿತ್ತ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ [[ಖೋರ್ಸ್]]ದ ಪುದರ್‌ದಿಂಡ ಬತ್ತಿರ್‌ಬೋಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆಡಿಂಡ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡು ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಅಯಿತ್ತ್ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಮತ್ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ [[ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗೆ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[De Administrando Imperio]] ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗೊ ಆತ್‌ಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವುಲು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ [[ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆರ್.<ref name="IEU"/> [[Primary Chronicle]]ಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್‌ಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಮತ್ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಹತ್ತಿರ ತಂಗಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಮತ್ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] q9dxoft9drr0qrtfuj9dbqob22mlxh4 366430 366429 2026-08-22T15:14:46Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366430 wikitext text/x-wiki {{Infobox geographical feature | name = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ | native_name = Хортиця | native_name_lang = uk | image = Khortytsia.jpg | image_caption = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ನೋಟೊ | location = ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ | coordinates = {{coord|47|49|12|N|35|06|00|E|type:isle|display=inline,title}} | area = 23.59 km² | length = 12.5 km | width = 2.5 km | elevation = 30 m | country = ಉಕ್ರೇನ್ | state = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ತ್ | city = ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ }} '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ({{lang-uk|Хортиця}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]]ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪೊ. ಇಂಚ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಮತ್ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊ [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದ್. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯ ಮತ್ ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಇತ್ತ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲು ಮತ್ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆಂಡ್. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಲೆ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಕಾಣ್ಪುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ನೀರ್‌ದ ಹತ್ತಿರ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ತ್ಂಡ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ [[ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ]] ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊದಿಂಡ 2023ರ ಪರ್ಂತ [[ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯ]]ದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಳುಗಿತ್ತ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ [[ಖೋರ್ಸ್]]ದ ಪುದರ್‌ದಿಂಡ ಬತ್ತಿರ್‌ಬೋಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆಡಿಂಡ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡು ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಅಯಿತ್ತ್ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಮತ್ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ [[ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗೆ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[De Administrando Imperio]] ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗೊ ಆತ್‌ಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವುಲು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ [[ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆರ್.<ref name="IEU"/> [[Primary Chronicle]]ಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್‌ಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಮತ್ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಹತ್ತಿರ ತಂಗಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಮತ್ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] hb12auh3bxf31y6wp15rslwmcpcl0qd 366432 366430 2026-08-22T15:23:56Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366432 wikitext text/x-wiki {{Infobox geographical feature | name = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ | native_name = Хортиця | native_name_lang = uk | image = Khortytsia.jpg | image_caption = ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ನೋಟೊ | location = ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ | coordinates = {{ '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆಂಡ್. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಲೆ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಕಾಣ್ಪುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ನೀರ್‌ದ ಹತ್ತಿರ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ತ್ಂಡ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ [[ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ]] ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊದಿಂಡ 2023ರ ಪರ್ಂತ [[ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯ]]ದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಳುಗಿತ್ತ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ [[ಖೋರ್ಸ್]]ದ ಪುದರ್‌ದಿಂಡ ಬತ್ತಿರ್‌ಬೋಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆಡಿಂಡ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡು ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಅಯಿತ್ತ್ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಮತ್ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ [[ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗೆ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[De Administrando Imperio]] ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗೊ ಆತ್‌ಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವುಲು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ [[ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆರ್.<ref name="IEU"/> [[Primary Chronicle]]ಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್‌ಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಮತ್ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಹತ್ತಿರ ತಂಗಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಮತ್ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] aafk5q9hj3lbst90lwbsqx54p8u42i5 366450 366432 2026-08-22T17:18:26Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366450 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಮತ್ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿಡ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಒಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆಂಡ್. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮತ್ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆಂಡ್. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಲೆ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಕಾಣ್ಪುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಮತ್ ನೀರ್‌ದ ಹತ್ತಿರ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ತ್ಂಡ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ [[ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ]] ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊದಿಂಡ 2023ರ ಪರ್ಂತ [[ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯ]]ದ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಮುಳುಗಿತ್ತ್.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ [[ಖೋರ್ಸ್]]ದ ಪುದರ್‌ದಿಂಡ ಬತ್ತಿರ್‌ಬೋಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆಡಿಂಡ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡು ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಅಯಿತ್ತ್ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಮತ್ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ [[ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗೆ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[De Administrando Imperio]] ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗೊ ಆತ್‌ಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವುಲು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ [[ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆರ್.<ref name="IEU"/> [[Primary Chronicle]]ಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್‌ಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಮತ್ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಹತ್ತಿರ ತಂಗಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಮತ್ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] j8mq8qlijkbqgrxs83rvgpniq6pc9iw 366458 366450 2026-08-22T17:22:28Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ */ 366458 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ [[ಖೋರ್ಸ್]]ದ ಪುದರ್‌ದಿಂಡ ಬತ್ತಿರ್‌ಬೋಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆಡಿಂಡ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡು ಅತ್ತ್‌ಂಡ ಅಯಿತ್ತ್ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಮತ್ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ [[ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಗೆ ಪುದರ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[De Administrando Imperio]] ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ಕೆಳಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗೊ ಆತ್‌ಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವುಲು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ [[ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I]] ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆರ್.<ref name="IEU"/> [[Primary Chronicle]]ಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್‌ಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಮತ್ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಹತ್ತಿರ ತಂಗಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಮತ್ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] an55htlswunoqgpo4lmi599bun5ompg 366467 366458 2026-08-22T17:28:46Z Hariprasad Shetty10 6127 366467 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಮತ್ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] jvqn6h9sf5qabh2dfxtpthexf4fk850 366468 366467 2026-08-22T17:29:45Z Hariprasad Shetty10 6127 366468 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]]ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ [[ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ]] (ಬೈದಾ) ಸಣ್ಣ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ನಂತರದ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಅತ್ತ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಯಿತ್ತ್‌ಂಡು. 16ನೇ ಮತ್ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ ಇತರ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮಹತ್ವ ಪಡತ್ತ್‌ಂಡು. 1775ರ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆವಂದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್‌ಂಡು. ಇವುಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಇಂದೂ ಉಳಿದಿತ್ತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] hf83eczk26feaeew4r52ync6ocasqe8 366471 366468 2026-08-22T17:41:37Z Hariprasad Shetty10 6127 366471 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು [[ಮೆನ್ನೊನೈಟ್]] ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಮತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅತ್ತ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಸೇರಿತ್ತ್. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] 8rowz2h8z7qq7xfegl02ddz2i7whzex 366472 366471 2026-08-22T17:49:31Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ */ 366472 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಲಾ ಸೇರುದುಂಡು. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ({{lang-uk|Національний заповідник «Хортиця»}}) ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಇದಕ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತ್.<ref name="Reserve"/> ಇಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ [[ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ]], ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮತ್ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಸೇರಿತ್ತ್. [[ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]]ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತ್‌ಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] 6r0qf27lmawweoa1zxkg2bliera4nkg 366473 366472 2026-08-22T17:51:56Z Hariprasad Shetty10 6127 366473 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಲಾ ಸೇರುದುಂಡು. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಉಂದೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಇತ್ತೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ, ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಬೇತೆ ಪೂರಾ ಪಕ್ಕೊದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರುದು ಇತ್ತುಂಡು.ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಉಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಮತ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆಂಡ್; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊದಿಂಡ ನೀರ್‌ದಿಂಡ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಜಲಭೂಮಿ ಮತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಪಾತೆರ್ದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮತ್ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಪ್ರಕಾರ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವಯಸ್ಸ್ ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಆಂಡ್.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] aax4c6hfrdqd1x1e5kf3nowdzuagub4 366475 366473 2026-08-22T17:54:45Z Hariprasad Shetty10 6127 366475 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಲಾ ಸೇರುದುಂಡು. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಉಂದೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಇತ್ತೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ, ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಬೇತೆ ಪೂರಾ ಪಕ್ಕೊದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರುದು ಇತ್ತುಂಡು.ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಉಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ ಉಂತುದು ಮುರ್ಕುನ ಜಲಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವರ್ಷ ಸರಿ ಸುಮಾರ್ 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಿರ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> == ಇಂಚೆಲಾ ನೊಲ್ಪುಲೆ == * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] * [[ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ]] * [[ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] 4m2ifdc8vrfosgi9m01t0pc1bk5c0lq 366477 366475 2026-08-22T17:55:41Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ */ 366477 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಲಾ ಸೇರುದುಂಡು. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಉಂದೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಇತ್ತೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ, ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಬೇತೆ ಪೂರಾ ಪಕ್ಕೊದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರುದು ಇತ್ತುಂಡು.ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಉಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ ಉಂತುದು ಮುರ್ಕುನ ಜಲಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವರ್ಷ ಸರಿ ಸುಮಾರ್ 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಿರ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ * ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲೆ == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] 425ztcubidvx2s7yw2h12dxfk6ax0yu 366478 366477 2026-08-22T17:55:58Z Hariprasad Shetty10 6127 366478 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಲಾ ಸೇರುದುಂಡು. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಉಂದೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಇತ್ತೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ, ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಬೇತೆ ಪೂರಾ ಪಕ್ಕೊದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರುದು ಇತ್ತುಂಡು.ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಉಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ ಉಂತುದು ಮುರ್ಕುನ ಜಲಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವರ್ಷ ಸರಿ ಸುಮಾರ್ 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಿರ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ * ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲೆ == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] 4zdq7c0nim1411egxb1gh34bz4med5i 366479 366478 2026-08-22T17:56:11Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು */ 366479 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಲಾ ಸೇರುದುಂಡು. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಉಂದೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಇತ್ತೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ, ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಬೇತೆ ಪೂರಾ ಪಕ್ಕೊದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರುದು ಇತ್ತುಂಡು.ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಉಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ ಉಂತುದು ಮುರ್ಕುನ ಜಲಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವರ್ಷ ಸರಿ ಸುಮಾರ್ 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಿರ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ * ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] n2hph8rqdjec3ga8wh1xyhapsm1g0xk 366480 366479 2026-08-22T17:56:49Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು */ 366480 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಲಾ ಸೇರುದುಂಡು. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಉಂದೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಇತ್ತೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ, ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಬೇತೆ ಪೂರಾ ಪಕ್ಕೊದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರುದು ಇತ್ತುಂಡು.ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಉಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ ಉಂತುದು ಮುರ್ಕುನ ಜಲಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವರ್ಷ ಸರಿ ಸುಮಾರ್ 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಿರ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ * ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] ed6517ibowhnkvx4aew9574hyu2l0yl 366484 366480 2026-08-22T18:15:25Z Hariprasad Shetty10 6127 366484 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ({{lang-uk|Карпатський біосферний заповідник}}) ಅತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ [[ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ [[ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್]]. ಇನ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು, 1992ಡ್ [[ಯುನೆಸ್ಕೊ]]ದ [[ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿತು. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, [[ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]]ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯಿನು. ಅತ್ತ್ '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆವೊಂದು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತ್ ಎಂಟು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಮತ್ತ್ ಎರೆಡು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಹರಡಿತ್ತ್. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿಕ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಮತ್ತ್ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} [[ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್]]‌ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಮತ್ತ್ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು [[ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ [[ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]]‌ಡ್ ರಕ್ಷಿತ ಆವೊಡು. ರಿಸರ್ವ್ [[ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್]]‌ದ ಪಕ್ಕಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತ್ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿತು. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆವೊಂದು ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳ್ಸಾಯಿನು. 1992ಡ್ ಇನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿತು. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆದ್ರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಮತ್ತ್ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸೊಲೆಗ್ ಬೇಕಾಯಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣೊಡು ಇ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಆವೊದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲು ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕಳಕೊಂಡ್ ಬರ್ಪುನ ಭಯೊ ವ್ಯಕ್ತ ಮಲ್ತಿನ.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸೊಲೆನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆಯಿನು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತ್ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ನಂತರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ತುಸು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟ್ ಬರ್ಪಿನ ನೂರಾರು ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಳಾಂತರಿತ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬಿಸಿ ಬಟ್ಟೆ, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತ್ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್. FZS ಇಂದೂ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರ್ತು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಬಳಸೊಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆಯಿನು. ಅವುಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಮತ್ತ್ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಂಟು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಮತ್ತ್ ಎರೆಡು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಇತ್ತ್ ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇನ್ ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತ್ 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಮತ್ತ್ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಮತ್ತ್ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಇತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" ಅರ್ಥ. 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಮತ್ತ್ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು ಮತ್ತ್ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಬಾಲ್ಕನ್ ಮತ್ತ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತ್ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ [[BirdLife International]] [[Important Bird Area]] (IBA) ಆವೊಂದು ಗುರುತಿಸಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಮತ್ತ್ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲಂದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಮತ್ತ್ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸೊಲೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುವೆ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತ್ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಡ್ 58,000 ಜನಕುಲೆನ್ ವರೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರೊಲೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಮತ್ತ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವರಗ್ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದು. ಇ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಉಳಿದಿಪ್ಪುನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ವಾಡುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಅಂತ್ ಅವುಲು ಪಾತೆರ್ದು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯಿನ. ಇ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಅಂತ್ ಪಾತೆರ್ದು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] 8gmc4lltf1qkf5ohhpj9g0czxibhhn8 366485 366484 2026-08-22T18:23:33Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366485 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತ್ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿತು. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆವೊಂದು ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳ್ಸಾಯಿನು. 1992ಡ್ ಇನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿತು. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆದ್ರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಮತ್ತ್ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸೊಲೆಗ್ ಬೇಕಾಯಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣೊಡು ಇ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಆವೊದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲು ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕಳಕೊಂಡ್ ಬರ್ಪುನ ಭಯೊ ವ್ಯಕ್ತ ಮಲ್ತಿನ.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸೊಲೆನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆಯಿನು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತ್ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ನಂತರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ತುಸು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟ್ ಬರ್ಪಿನ ನೂರಾರು ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಳಾಂತರಿತ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬಿಸಿ ಬಟ್ಟೆ, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತ್ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್. FZS ಇಂದೂ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರ್ತು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಬಳಸೊಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆಯಿನು. ಅವುಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಮತ್ತ್ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಂಟು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಮತ್ತ್ ಎರೆಡು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಇತ್ತ್ ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇನ್ ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತ್ 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಮತ್ತ್ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಮತ್ತ್ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಇತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" ಅರ್ಥ. 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಮತ್ತ್ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು ಮತ್ತ್ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಬಾಲ್ಕನ್ ಮತ್ತ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತ್ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ [[BirdLife International]] [[Important Bird Area]] (IBA) ಆವೊಂದು ಗುರುತಿಸಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಮತ್ತ್ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲಂದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಮತ್ತ್ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸೊಲೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುವೆ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತ್ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಡ್ 58,000 ಜನಕುಲೆನ್ ವರೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರೊಲೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಮತ್ತ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವರಗ್ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದು. ಇ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಉಳಿದಿಪ್ಪುನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ವಾಡುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಅಂತ್ ಅವುಲು ಪಾತೆರ್ದು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯಿನ. ಇ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಅಂತ್ ಪಾತೆರ್ದು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] rcnw1w5wmktqwhq2ppgtxgsbg551hjr 366486 366485 2026-08-22T18:28:50Z Hariprasad Shetty10 6127 366486 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತ್ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ನಂತರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ತುಸು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟ್ ಬರ್ಪಿನ ನೂರಾರು ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಳಾಂತರಿತ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬಿಸಿ ಬಟ್ಟೆ, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತ್ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್. FZS ಇಂದೂ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರ್ತು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಬಳಸೊಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆಯಿನು. ಅವುಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಮತ್ತ್ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಂಟು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಮತ್ತ್ ಎರೆಡು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಇತ್ತ್ ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇನ್ ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತ್ 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಮತ್ತ್ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಮತ್ತ್ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಇತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" ಅರ್ಥ. 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಮತ್ತ್ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು ಮತ್ತ್ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಬಾಲ್ಕನ್ ಮತ್ತ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತ್ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ [[BirdLife International]] [[Important Bird Area]] (IBA) ಆವೊಂದು ಗುರುತಿಸಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಮತ್ತ್ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲಂದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಮತ್ತ್ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸೊಲೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುವೆ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತ್ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಡ್ 58,000 ಜನಕುಲೆನ್ ವರೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರೊಲೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಮತ್ತ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವರಗ್ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದು. ಇ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಉಳಿದಿಪ್ಪುನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ವಾಡುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಅಂತ್ ಅವುಲು ಪಾತೆರ್ದು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯಿನ. ಇ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಅಂತ್ ಪಾತೆರ್ದು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] 888dnksftam5sama5lp48c51xjbt83u 366487 366486 2026-08-22T18:32:35Z Hariprasad Shetty10 6127 366487 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆಯಿನು. ಅವುಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಮತ್ತ್ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊಲೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಂಟು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಮತ್ತ್ ಎರೆಡು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಇತ್ತ್ ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇನ್ ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತ್ 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಮತ್ತ್ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಮತ್ತ್ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಇತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" ಅರ್ಥ. 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಮತ್ತ್ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು ಮತ್ತ್ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಬಾಲ್ಕನ್ ಮತ್ತ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತ್ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ [[BirdLife International]] [[Important Bird Area]] (IBA) ಆವೊಂದು ಗುರುತಿಸಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಮತ್ತ್ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲಂದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಮತ್ತ್ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸೊಲೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುವೆ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತ್ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಡ್ 58,000 ಜನಕುಲೆನ್ ವರೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರೊಲೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಮತ್ತ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವರಗ್ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದು. ಇ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಉಳಿದಿಪ್ಪುನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ವಾಡುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಅಂತ್ ಅವುಲು ಪಾತೆರ್ದು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯಿನ. ಇ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಅಂತ್ ಪಾತೆರ್ದು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] qneti4ll4laikkied0hrxym00tcwb9s 366488 366487 2026-08-22T18:34:39Z Hariprasad Shetty10 6127 366488 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಂಟು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಮತ್ತ್ ಎರೆಡು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಇತ್ತ್ ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇನ್ ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತ್ 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಮತ್ತ್ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಮತ್ತ್ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಇತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" ಅರ್ಥ. 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಮತ್ತ್ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು. 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನು ಮತ್ತ್ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಯಿನು. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಬಾಲ್ಕನ್ ಮತ್ತ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತ್ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ [[BirdLife International]] [[Important Bird Area]] (IBA) ಆವೊಂದು ಗುರುತಿಸಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಮತ್ತ್ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲಂದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಮತ್ತ್ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸೊಲೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುವೆ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತ್ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಡ್ 58,000 ಜನಕುಲೆನ್ ವರೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರೊಲೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಮತ್ತ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವರಗ್ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದು. ಇ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಉಳಿದಿಪ್ಪುನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ವಾಡುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಅಂತ್ ಅವುಲು ಪಾತೆರ್ದು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯಿನ. ಇ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಅಂತ್ ಪಾತೆರ್ದು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] aapo3qfkj0rrxpqcubttizmntn0ctd1 366489 366488 2026-08-22T18:40:13Z Hariprasad Shetty10 6127 366489 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತ್ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಮತ್ತ್ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆಯಿನವು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ [[BirdLife International]] [[Important Bird Area]] (IBA) ಆವೊಂದು ಗುರುತಿಸಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಮತ್ತ್ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲಂದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಮತ್ತ್ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸೊಲೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುವೆ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತ್ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಡ್ 58,000 ಜನಕುಲೆನ್ ವರೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರೊಲೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಮತ್ತ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವರಗ್ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದು. ಇ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಉಳಿದಿಪ್ಪುನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ವಾಡುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಅಂತ್ ಅವುಲು ಪಾತೆರ್ದು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯಿನ. ಇ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಅಂತ್ ಪಾತೆರ್ದು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] 34ml0y0q3yu7j1gdpo6cqkq737voe6y 366490 366489 2026-08-22T18:43:18Z Hariprasad Shetty10 6127 366490 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ [[BirdLife International]] [[Important Bird Area]] (IBA) ಆವೊಂದು ಗುರುತಿಸಾಯಿನು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಮತ್ತ್ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲಂದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಮತ್ತ್ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸೊಲೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುವೆ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತ್ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಡ್ 58,000 ಜನಕುಲೆನ್ ವರೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರೊಲೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಮತ್ತ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವರಗ್ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದು. ಇ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಉಳಿದಿಪ್ಪುನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ವಾಡುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಅಂತ್ ಅವುಲು ಪಾತೆರ್ದು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯಿನ. ಇ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಅಂತ್ ಪಾತೆರ್ದು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] mzvrlphnlu1194nuoqxhy8di7yre6b6 366491 366490 2026-08-22T18:45:28Z Hariprasad Shetty10 6127 366491 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ ಬರ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ , ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯಾ (IBA) ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಲಾತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಮತ್ತ್ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲಂದ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಮತ್ತ್ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸೊಲೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುವೆ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತ್ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಡ್ 58,000 ಜನಕುಲೆನ್ ವರೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರೊಲೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಮತ್ತ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಇತ್ತ್ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವರಗ್ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಮತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದು. ಇ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಉಳಿದಿಪ್ಪುನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ವಾಡುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಮತ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಅಂತ್ ಅವುಲು ಪಾತೆರ್ದು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯಿನ. ಇ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಅಂತ್ ಪಾತೆರ್ದು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] qkb72jl9r861mm3qja5v3ja90garx1t 366492 366491 2026-08-22T18:51:52Z Hariprasad Shetty10 6127 366492 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ ಬರ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ , ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯಾ (IBA) ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಲಾತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಾರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುತ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಗ್ 58,000 ಜನಕುಲೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರ್ರೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮುಟ್ಟ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದಂಡು. ಈ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಒರಿದಿನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮನ್ಪುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಲ್ಪ ಪಾತೆರಕತೆ ಆತುಂಡು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯೆರ್. ಈ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರಕತೆ ನಡದುಂಡು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತ === ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ಕಡಿತದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸುಂಡು. ನಡೆಯುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಆಯಿನು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ಕಡಿತೊ ನಡೆಯುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] jeu3ex731h081wavhs4klg69u7nnmxs 366493 366492 2026-08-22T18:54:10Z Hariprasad Shetty10 6127 366493 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ ಬರ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ , ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯಾ (IBA) ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಲಾತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಾರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುತ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಗ್ 58,000 ಜನಕುಲೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರ್ರೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮುಟ್ಟ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದಂಡು. ಈ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಒರಿದಿನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮನ್ಪುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಲ್ಪ ಪಾತೆರಕತೆ ಆತುಂಡು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯೆರ್. ಈ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರಕತೆ ನಡದುಂಡು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡು ನಾಶ=== ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ನಾಶೊದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸೊಂದುಂಡು. ನಡಪುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ನನ ಆತು ಗಂಭೀರ ಆಂಡ್. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ನಾಶ ನಡೆಯೊಂದು ಉಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು. ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪಾತೆರ್ದ್, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ದನ ಮತ್ತ್ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಹಲವು ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಇಂದೂ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮನೆ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪೊಲೆ ಮತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ ಮರದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಅನೇಕ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತ್ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಲು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] ob6rijapufemszbblha9vtmsqjoyxk4 366494 366493 2026-08-22T19:00:04Z Hariprasad Shetty10 6127 366494 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ ಬರ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ , ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯಾ (IBA) ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಲಾತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಾರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುತ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಗ್ 58,000 ಜನಕುಲೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರ್ರೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮುಟ್ಟ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದಂಡು. ಈ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಒರಿದಿನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮನ್ಪುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಲ್ಪ ಪಾತೆರಕತೆ ಆತುಂಡು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯೆರ್. ಈ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರಕತೆ ನಡದುಂಡು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡು ನಾಶ=== ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ನಾಶೊದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸೊಂದುಂಡು. ನಡಪುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ನನ ಆತು ಗಂಭೀರ ಆಂಡ್. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ನಾಶ ನಡೆಯೊಂದು ಉಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುದುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು,ಬೇತೆ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪನ್ಪೆರ್, ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಪೆತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಉಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅತೀ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ಪೂರಾ ಅಲ್ಪನೇ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊ ಅಟಿಲುಗು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ದ ಮರದ ಮಿತ್ತೇ ಅವಲಂಬಿತರಾದುಲ್ಲೆರ್. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಮಸ್ಜತ್ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಡೇ ದಿನ ದೆಪ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] iosuwhwfzrus1mw4sbakro00njalnab 366495 366494 2026-08-22T19:00:22Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಉಲ್ಲೇಕೊಲು */ 366495 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ ಬರ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ , ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯಾ (IBA) ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಲಾತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಾರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುತ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಗ್ 58,000 ಜನಕುಲೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರ್ರೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮುಟ್ಟ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದಂಡು. ಈ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಒರಿದಿನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮನ್ಪುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಲ್ಪ ಪಾತೆರಕತೆ ಆತುಂಡು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯೆರ್. ಈ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರಕತೆ ನಡದುಂಡು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡು ನಾಶ=== ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ನಾಶೊದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸೊಂದುಂಡು. ನಡಪುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ನನ ಆತು ಗಂಭೀರ ಆಂಡ್. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ನಾಶ ನಡೆಯೊಂದು ಉಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುದುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು,ಬೇತೆ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪನ್ಪೆರ್, ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಪೆತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಉಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅತೀ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ಪೂರಾ ಅಲ್ಪನೇ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊ ಅಟಿಲುಗು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ದ ಮರದ ಮಿತ್ತೇ ಅವಲಂಬಿತರಾದುಲ್ಲೆರ್. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಮಸ್ಜತ್ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಡೇ ದಿನ ದೆಪ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] 1rulqazaybcgift9kp1mli3e85xzgt2 366496 366495 2026-08-22T19:00:48Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು */ 366496 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}} 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ ಬರ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ , ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯಾ (IBA) ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಲಾತುಂಡು.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}} == ಅಪಾಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಾರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುತ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಗ್ 58,000 ಜನಕುಲೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರ್ರೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮುಟ್ಟ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದಂಡು. ಈ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಒರಿದಿನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮನ್ಪುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಲ್ಪ ಪಾತೆರಕತೆ ಆತುಂಡು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯೆರ್. ಈ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತುಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರಕತೆ ನಡದುಂಡು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡು ನಾಶ=== ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ನಾಶೊದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸೊಂದುಂಡು. ನಡಪುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ನನ ಆತು ಗಂಭೀರ ಆಂಡ್. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ನಾಶ ನಡೆಯೊಂದು ಉಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುದುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು,ಬೇತೆ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪನ್ಪೆರ್, ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಪೆತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಉಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅತೀ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ಪೂರಾ ಅಲ್ಪನೇ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊ ಅಟಿಲುಗು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ದ ಮರದ ಮಿತ್ತೇ ಅವಲಂಬಿತರಾದುಲ್ಲೆರ್. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಮಸ್ಜತ್ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಡೇ ದಿನ ದೆಪ್ಪುವೆರ್.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] 24makn7ky57c4cegtv6r8qxbops7byx 366497 366496 2026-08-22T19:07:55Z Hariprasad Shetty10 6127 366497 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}}</ref> ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು<ref>.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.<ref>{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}}</ref> 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} </ref> === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} </ref> == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}}</ref> ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}}</ref> * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ ಬರ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ , ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯಾ (IBA) ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಲಾತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}}</ref> == ಅಪಾಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಾರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುತ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} </ref> ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಗ್ 58,000 ಜನಕುಲೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರ್ರೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮುಟ್ಟ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}}</ref> ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದಂಡು. ಈ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಒರಿದಿನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮನ್ಪುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಲ್ಪ ಪಾತೆರಕತೆ ಆತುಂಡು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯೆರ್. ಈ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}}</ref> ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರಕತೆ ನಡದುಂಡು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡು ನಾಶ=== ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ನಾಶೊದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸೊಂದುಂಡು. ನಡಪುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ನನ ಆತು ಗಂಭೀರ ಆಂಡ್. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ನಾಶ ನಡೆಯೊಂದು ಉಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} </ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುದುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು,ಬೇತೆ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪನ್ಪೆರ್, ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಪೆತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಉಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅತೀ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ಪೂರಾ ಅಲ್ಪನೇ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊ ಅಟಿಲುಗು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ದ ಮರದ ಮಿತ್ತೇ ಅವಲಂಬಿತರಾದುಲ್ಲೆರ್. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಮಸ್ಜತ್ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಡೇ ದಿನ ದೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] 57yn39mf24n4m9zrjkt8exukko03psj 366536 366497 2026-08-23T04:37:18Z Hariprasad Shetty10 6127 366536 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಕ್ರೈಮಿಯಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರ}} {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್''' ({{lang-grc|Χερσόνησος|Khersónēsos}}; ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' (Χερσών)) ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊಲು ಪಿರಾವು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ [[ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್|ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್]] ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ [[Heraclea Pontica|ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾ]]ಡ್ದ್ ಬಂದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುದ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]]ದ ಹೊರವಲಯಡ್ [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]]ದ ತೀರಡ್ ಇತ್ತು. ಇವತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುಲೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಅಂದ್. 2013ಡ್ [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ [[World Heritage Site|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣ]] ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ದ್ [[Heraclea Pontica|ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾ]]ದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಆಳ ನೀರಿನ ಉತ್ತಮ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತಿನ್ದ್ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಹಾಗೂ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗರ ಆಯಿತ್ತು. ಆನಂತರ ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಗಳ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದುದುದ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರಗೆ ಇದು ಸಣ್ಣ ನಗರ ಆಯಿದ್ದು, ಆನಂತರ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತುಂಡು. [[Kerkinitida|ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ]] ವಸಾಹತಿನ್ ತನ್ನ ಅಧೀನಡ್ ಸೇರಾವೊಂಡು ಅನೇಕ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಗೊಲು ಕಟ್ಟಿನೆ. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನರಿಂದ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಾ ಬಂದ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲಡ್ [[Mithridates VI|ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VI]] ಬೊಕ್ಕ ಆತನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆವೊಕು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆನಂತರ ಇದು [[Rome|ರೋಮ್]]ದ ಪ್ರಭಾವದಡ್ದ್ ಬತ್ತೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗಡ್ದ್ 370ರ ದಶಕದ ವರಗೆ ಇಲ್ಲಡ್ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಈ ನಗರ [[Huns|ಹೂಣ]]ರಿಂದ ವಶ ಆಯಿನೆ.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Byzantine Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತಾದರೂ, ನಗರೊಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಎರಡು ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವದ್ದು: ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗೊಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ. [[Pope Clement I|ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I]], [[Pope Martin I|ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I]] ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Justinian II|ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II]] ಈ ನಗರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬೆರು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Theophilus (emperor)|ಥಿಯೊಫಿಲಸ್]] ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶೊಗು ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು [[Petronas Kamateros|ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್]]ನ್ ಕಳುಹಾಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] 7vsk4rs11epp44epd70ndmf4aycnmgp 366537 366536 2026-08-23T04:42:17Z Hariprasad Shetty10 6127 366537 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್''' ({{lang-grc|Χερσόνησος|Khersónēsos}}; ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' (Χερσών)) ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊಲು ಪಿರಾವು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ [[ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್|ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್]] ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ [[Heraclea Pontica|ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾ]]ಡ್ದ್ ಬಂದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುದ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]]ದ ಹೊರವಲಯಡ್ [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]]ದ ತೀರಡ್ ಇತ್ತು. ಇವತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುಲೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಅಂದ್. 2013ಡ್ [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ [[World Heritage Site|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣ]] ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ದ್ [[Heraclea Pontica|ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾ]]ದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಆಳ ನೀರಿನ ಉತ್ತಮ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತಿನ್ದ್ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಹಾಗೂ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗರ ಆಯಿತ್ತು. ಆನಂತರ ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಗಳ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದುದುದ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರಗೆ ಇದು ಸಣ್ಣ ನಗರ ಆಯಿದ್ದು, ಆನಂತರ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತುಂಡು. [[Kerkinitida|ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ]] ವಸಾಹತಿನ್ ತನ್ನ ಅಧೀನಡ್ ಸೇರಾವೊಂಡು ಅನೇಕ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಗೊಲು ಕಟ್ಟಿನೆ. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನರಿಂದ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಾ ಬಂದ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲಡ್ [[Mithridates VI|ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VI]] ಬೊಕ್ಕ ಆತನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆವೊಕು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆನಂತರ ಇದು [[Rome|ರೋಮ್]]ದ ಪ್ರಭಾವದಡ್ದ್ ಬತ್ತೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗಡ್ದ್ 370ರ ದಶಕದ ವರಗೆ ಇಲ್ಲಡ್ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಈ ನಗರ [[Huns|ಹೂಣ]]ರಿಂದ ವಶ ಆಯಿನೆ.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Byzantine Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತಾದರೂ, ನಗರೊಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಎರಡು ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವದ್ದು: ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗೊಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ. [[Pope Clement I|ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I]], [[Pope Martin I|ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I]] ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Justinian II|ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II]] ಈ ನಗರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬೆರು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Theophilus (emperor)|ಥಿಯೊಫಿಲಸ್]] ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶೊಗು ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು [[Petronas Kamateros|ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್]]ನ್ ಕಳುಹಾಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] n9gmii41684q2zpwceysu2eu6y1wkgv 366538 366537 2026-08-23T04:47:10Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366538 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]]ದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣ]] ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ದ್ [[Heraclea Pontica|ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾ]]ದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಆಳ ನೀರಿನ ಉತ್ತಮ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತಿನ್ದ್ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಹಾಗೂ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗರ ಆಯಿತ್ತು. ಆನಂತರ ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಗಳ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದುದುದ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರಗೆ ಇದು ಸಣ್ಣ ನಗರ ಆಯಿದ್ದು, ಆನಂತರ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತುಂಡು. [[Kerkinitida|ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ]] ವಸಾಹತಿನ್ ತನ್ನ ಅಧೀನಡ್ ಸೇರಾವೊಂಡು ಅನೇಕ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಗೊಲು ಕಟ್ಟಿನೆ. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನರಿಂದ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಾ ಬಂದ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲಡ್ [[Mithridates VI|ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VI]] ಬೊಕ್ಕ ಆತನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆವೊಕು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆನಂತರ ಇದು [[Rome|ರೋಮ್]]ದ ಪ್ರಭಾವದಡ್ದ್ ಬತ್ತೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗಡ್ದ್ 370ರ ದಶಕದ ವರಗೆ ಇಲ್ಲಡ್ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಈ ನಗರ [[Huns|ಹೂಣ]]ರಿಂದ ವಶ ಆಯಿನೆ.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Byzantine Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತಾದರೂ, ನಗರೊಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಎರಡು ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವದ್ದು: ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗೊಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ. [[Pope Clement I|ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I]], [[Pope Martin I|ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I]] ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Justinian II|ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II]] ಈ ನಗರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬೆರು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Theophilus (emperor)|ಥಿಯೊಫಿಲಸ್]] ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶೊಗು ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು [[Petronas Kamateros|ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್]]ನ್ ಕಳುಹಾಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] d5w5gu5lhdlmviirhpu58cb6tb07wxu 366539 366538 2026-08-23T04:47:51Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366539 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ದ್ [[Heraclea Pontica|ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾ]]ದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಆಳ ನೀರಿನ ಉತ್ತಮ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತಿನ್ದ್ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಹಾಗೂ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗರ ಆಯಿತ್ತು. ಆನಂತರ ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಗಳ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದುದುದ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರಗೆ ಇದು ಸಣ್ಣ ನಗರ ಆಯಿದ್ದು, ಆನಂತರ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತುಂಡು. [[Kerkinitida|ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ]] ವಸಾಹತಿನ್ ತನ್ನ ಅಧೀನಡ್ ಸೇರಾವೊಂಡು ಅನೇಕ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಗೊಲು ಕಟ್ಟಿನೆ. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನರಿಂದ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಾ ಬಂದ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲಡ್ [[Mithridates VI|ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VI]] ಬೊಕ್ಕ ಆತನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆವೊಕು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆನಂತರ ಇದು [[Rome|ರೋಮ್]]ದ ಪ್ರಭಾವದಡ್ದ್ ಬತ್ತೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗಡ್ದ್ 370ರ ದಶಕದ ವರಗೆ ಇಲ್ಲಡ್ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಈ ನಗರ [[Huns|ಹೂಣ]]ರಿಂದ ವಶ ಆಯಿನೆ.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Byzantine Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತಾದರೂ, ನಗರೊಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಎರಡು ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವದ್ದು: ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗೊಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ. [[Pope Clement I|ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I]], [[Pope Martin I|ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I]] ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Justinian II|ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II]] ಈ ನಗರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬೆರು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Theophilus (emperor)|ಥಿಯೊಫಿಲಸ್]] ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶೊಗು ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು [[Petronas Kamateros|ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್]]ನ್ ಕಳುಹಾಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] kscnwk8iabehcv93953opjwx4ic4o3w 366540 366539 2026-08-23T04:49:55Z Hariprasad Shetty10 6127 366540 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಹಾಗೂ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗರ ಆಯಿತ್ತು. ಆನಂತರ ಕಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಗಳ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದುದುದ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರಗೆ ಇದು ಸಣ್ಣ ನಗರ ಆಯಿದ್ದು, ಆನಂತರ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತುಂಡು. [[Kerkinitida|ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ]] ವಸಾಹತಿನ್ ತನ್ನ ಅಧೀನಡ್ ಸೇರಾವೊಂಡು ಅನೇಕ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಗೊಲು ಕಟ್ಟಿನೆ. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನರಿಂದ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಾ ಬಂದ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲಡ್ [[Mithridates VI|ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VI]] ಬೊಕ್ಕ ಆತನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆವೊಕು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆನಂತರ ಇದು [[Rome|ರೋಮ್]]ದ ಪ್ರಭಾವದಡ್ದ್ ಬತ್ತೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗಡ್ದ್ 370ರ ದಶಕದ ವರಗೆ ಇಲ್ಲಡ್ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಈ ನಗರ [[Huns|ಹೂಣ]]ರಿಂದ ವಶ ಆಯಿನೆ.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Byzantine Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತಾದರೂ, ನಗರೊಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಎರಡು ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವದ್ದು: ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗೊಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ. [[Pope Clement I|ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I]], [[Pope Martin I|ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I]] ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Justinian II|ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II]] ಈ ನಗರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬೆರು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Theophilus (emperor)|ಥಿಯೊಫಿಲಸ್]] ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶೊಗು ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು [[Petronas Kamateros|ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್]]ನ್ ಕಳುಹಾಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] ol98clent6gwtolejr72b7qvcec5mol 366541 366540 2026-08-23T04:52:53Z Hariprasad Shetty10 6127 366541 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತುಂಡು. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಅನೇಕ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಗೊಲು ಕಟ್ಟಿನೆ. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನರಿಂದ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಾ ಬಂದ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲಡ್ [[Mithridates VI|ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VI]] ಬೊಕ್ಕ ಆತನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆವೊಕು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆನಂತರ ಇದು [[Rome|ರೋಮ್]]ದ ಪ್ರಭಾವದಡ್ದ್ ಬತ್ತೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗಡ್ದ್ 370ರ ದಶಕದ ವರಗೆ ಇಲ್ಲಡ್ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಈ ನಗರ [[Huns|ಹೂಣ]]ರಿಂದ ವಶ ಆಯಿನೆ.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Byzantine Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತಾದರೂ, ನಗರೊಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಎರಡು ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವದ್ದು: ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗೊಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ. [[Pope Clement I|ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I]], [[Pope Martin I|ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I]] ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Justinian II|ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II]] ಈ ನಗರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬೆರು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Theophilus (emperor)|ಥಿಯೊಫಿಲಸ್]] ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶೊಗು ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು [[Petronas Kamateros|ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್]]ನ್ ಕಳುಹಾಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] 1nw7cys66b81bfb24mkapqfo5g9bqpn 366543 366541 2026-08-23T05:21:29Z Hariprasad Shetty10 6127 366543 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು[[ರೋಮ್]]ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Byzantine Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತಾದರೂ, ನಗರೊಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಎರಡು ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವದ್ದು: ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗೊಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ. [[Pope Clement I|ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I]], [[Pope Martin I|ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I]] ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Justinian II|ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II]] ಈ ನಗರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬೆರು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Theophilus (emperor)|ಥಿಯೊಫಿಲಸ್]] ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶೊಗು ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು [[Petronas Kamateros|ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್]]ನ್ ಕಳುಹಾಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] 6hiubix13hhhwgxxhl1goy4i4nhc2b2 366544 366543 2026-08-23T05:23:01Z Hariprasad Shetty10 6127 366544 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Byzantine Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಯಿನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಿತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಇಲ್ಲಡ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತಾದರೂ, ನಗರೊಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಎರಡು ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವದ್ದು: ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗೊಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ. [[Pope Clement I|ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I]], [[Pope Martin I|ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I]] ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Justinian II|ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II]] ಈ ನಗರೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬೆರು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[Theophilus (emperor)|ಥಿಯೊಫಿಲಸ್]] ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶೊಗು ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು [[Petronas Kamateros|ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್]]ನ್ ಕಳುಹಾಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] jx477gopzackow4mbvkut5xreg2eyff 366545 366544 2026-08-23T05:31:38Z Hariprasad Shetty10 6127 366545 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ [[Kievan Rus'|ಕೀವನ್ ರುಸ್]]ದ [[Vladimir the Great|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್]]ದ ವಶ ಬತ್ತೊಂದುಡು ಎಂದು ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಇಲ್ಲಡ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದು, ಅನಂತರ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ದಾರಿ ತೆರೆಯಿತು. 1299ಡ್ [[Golden Horde|ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್]]ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ತುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಾವೆರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ದಶಕಗೊಲ್ಡ್ ಈ ಸ್ಥಳನ್ ತ್ಯಜಿಸಾಯಿನೆ. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] 20cshxcboewkatfbb04b8luusw7odpc 366546 366545 2026-08-23T05:49:34Z Hariprasad Shetty10 6127 366546 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅನೇಕ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿತ್ತು. ಇದು ಮೊದಲು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶದ ನಂತರ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಯ ಆಯಿನೆ.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ [[St. Vladimir's Cathedral, Chersonesus|ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್]] ಕಟ್ಟಾಯಿನೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದುಡೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] 99xl515ry0nmpd2kdk3oqw1yyafte4r 366547 366546 2026-08-23T05:52:54Z Hariprasad Shetty10 6127 366547 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇವತ್ತು ಇದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೊಲೆನ ಪ್ರಭಾವನ್ ತೋರಿಸಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಗೋಡೆಗೊಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರಿವೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಡ್ ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಕೊಂಬೊಕು ಇದು ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಇದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಡ್ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಿಂಡುವ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] t5c3wp9fmmoy83vj5jnnk43pqvn1cap 366548 366547 2026-08-23T06:02:10Z Hariprasad Shetty10 6127 366548 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನೆ. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] dweab99wjqaavdixqqf2vl9lchcfwvi 366549 366548 2026-08-23T06:05:00Z Hariprasad Shetty10 6127 366549 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಚಿಕ್ಕ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಗೊಲು ಪ್ರದರ್ಶನಡ್ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಪುರಾತನ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ ಕಲ್ಲುಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಲ್ತಿನ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ಗೊಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗೊಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] 99i7fxjvtl6c4umgf4d3tylxy1gmhum 366550 366549 2026-08-23T06:07:21Z Hariprasad Shetty10 6127 366550 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ [[University of Texas at Austin|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್]]ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತಾವೆ. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅದರ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆರು ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಮಹತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] p1sw00ziaijiycncb5dzijnmduanvrw 366551 366550 2026-08-23T06:10:03Z Hariprasad Shetty10 6127 366551 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತಾ ಉಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ನಂತರವೂ, [[UNESCO|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸೊಣ ಪಂಡು ತನ್ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] 6wbn72pk6pbyadcvaboji2ntwr9fbqt 366552 366551 2026-08-23T06:18:05Z Hariprasad Shetty10 6127 366552 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಒತ್ತಡೊಡ್ದು ಅಪಾಯೊದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಿನೇನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನು ಪನ್ಪಿನ ನಿಲುವು ತೆರಿಪಾದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡು == * [[List of UNESCO World Heritage Sites in Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] * [[Sevastopol|ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್]] * [[Crimea|ಕ್ರೈಮಿಯಾ]] * [[Black Sea|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] l1czwmxp4yqb3g2d07na4pm7jl6sq25 366553 366552 2026-08-23T06:19:06Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ */ 366553 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಒತ್ತಡೊಡ್ದು ಅಪಾಯೊದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಿನೇನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನು ಪನ್ಪಿನ ನಿಲುವು ತೆರಿಪಾದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು * ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ * ಕ್ರೈಮಿಯಾ * ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] hblxm0z85fjdc9pjfdic6au9fz99wb8 366554 366553 2026-08-23T06:19:24Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಉಲ್ಲೇಕೊಲು */ 366554 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಒತ್ತಡೊಡ್ದು ಅಪಾಯೊದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಿನೇನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನು ಪನ್ಪಿನ ನಿಲುವು ತೆರಿಪಾದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು * ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ * ಕ್ರೈಮಿಯಾ * ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] qdvp6054iaevc8u6q835ta75txawpg2 366555 366554 2026-08-23T06:19:50Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು */ 366555 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಒತ್ತಡೊಡ್ದು ಅಪಾಯೊದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಿನೇನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನು ಪನ್ಪಿನ ನಿಲುವು ತೆರಿಪಾದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು * ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ * ಕ್ರೈಮಿಯಾ * ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು== * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] {{UNESCO World Heritage Sites in Ukraine}} {{Authority control}} [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] e4a6sbzsani1ee78quflea9bhwgzt1h 366556 366555 2026-08-23T06:20:10Z Hariprasad Shetty10 6127 366556 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಒತ್ತಡೊಡ್ದು ಅಪಾಯೊದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಿನೇನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನು ಪನ್ಪಿನ ನಿಲುವು ತೆರಿಪಾದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರಶಾಲೆ == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು * ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ * ಕ್ರೈಮಿಯಾ * ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು== * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] r1mu6zqodtmvv6qtbpemdjz6y5t55pm 366558 366556 2026-08-23T06:28:00Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಚಿತ್ರೊಲು */ 366558 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಒತ್ತಡೊಡ್ದು ಅಪಾಯೊದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಿನೇನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನು ಪನ್ಪಿನ ನಿಲುವು ತೆರಿಪಾದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಚಿತ್ರೊಲು == <gallery mode="packed" heights="170"> File:Chersonesos Basilica 1935.jpg|1935ಡ್ ಬಸಿಲಿಕಾ File:Chersonesos bell.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಗಂಟೆ File:Chersonesus ruins.jpg|ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು </gallery> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು * ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ * ಕ್ರೈಮಿಯಾ * ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು== * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] onhh6k86g3c1qey5m88xhf74597gpcr 366559 366558 2026-08-23T06:28:40Z Hariprasad Shetty10 6127 366559 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಒತ್ತಡೊಡ್ದು ಅಪಾಯೊದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಿನೇನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನು ಪನ್ಪಿನ ನಿಲುವು ತೆರಿಪಾದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು * ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ * ಕ್ರೈಮಿಯಾ * ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು== * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] l1h7k95u4rfdfdnlxiwhh8ho8sbouet 366563 366559 2026-08-23T06:54:33Z Hariprasad Shetty10 6127 ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ 366563 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3 24443 366573 365208 2026-08-23T07:23:04Z ChiK 1136 General note: Using a large language model on [[:ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್]]. 366573 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Ashwini Rai K}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೦:೫೯, ೭ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026ದ ಪುಗರ್ತೆ == <div lang="tcy" dir="ltr"> <div style="border: 2px solid maroon; background-color: #FAFAD2; color: #202122; padding: 1em; text-align: left;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo-tcy.svg | 350px | right]] '''ನಮಸ್ಕಾರ {{ROOTPAGENAME}}''',<br/> [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026|ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] ಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನಕ್ಲೆಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು!<br/> ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಜಾನಪದೊಡು ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪ್ರಯತ್ನೊಗು ಎಂಕುಲು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲಿಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂತರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು, ಸಮರ್ಪಣೆಡ್ದ್ ಎಂಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯೊಂದುಲ್ಲ. ಈರ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಡು ಪಂದ್ ಎಂಕುಲು ಆಸೆ ಮಲ್ಪುವ! ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ್,<br/> '''ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026 - ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆ ತಂಡ''' </div></div> <!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B3%8A_%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8A_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%E0%B3%8A_2026/%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D_%E0%B2%A6%E0%B3%86%E0%B2%A4%E0%B3%8A%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%95%E0%B3%81%E0%B2%B2%E0%B3%81/list&oldid=357914 --> == Meeting Invitation: Karavali Wikimedians User Group (KWUG) == '''Namaskara!''' You are cordially invited to the upcoming online meeting of the Karavali Wikimedians User Group. We will be discussing key projects, including the 10th-anniversary celebrations for Tulu Wikipedia and our cultural heritage campaigns. '''Meeting Details:''' <br/> 📅 Date: Thursday, 23 April 2026 <br/> ⏰ Time: 07:30 PM (IST) <br/> 📍 Venue: Google Meet (Online) <br/> 🔗 Meeting Link: https://meet.google.com/xgs-fodf-ouy '''Agenda:''' <br/> Wiki Loves Tuluvas: Living and Cultural Heritage campaign. <br/> Tulu Wikipedia 10th Anniversary: Planning the milestone celebration. <br/> In-person Meeting: Scheduling our next physical gathering. <br/> GLAM Activity: Updates on gallery and library collaborations. <br/> Open Discussion: Other community matters. Your participation and ideas are vital to the growth of our community. See you there... '''More:''' <br/> https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians/Meetups/Online_Meetup_23_April_2026 '''On behalf''', <br/> Karavali Wikimedians <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Karavali_Wikimedians/Events/delivery_list&oldid=30440036 --> == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ೧೦ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರೆವು ಪಂತೊಗು ಲೆಪ್ಪೋಲೆ! == {| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;" |- | '''ನಮಸ್ಕಾರ!''' 🙏 ನಮ್ಮ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುರು ಆದ್ ಇತ್ತೆ ಪತ್ತ್ ವರ್ಷದ ಸಂಭ್ರಮೋಡುಂಡು. ಈ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಸ್‌ದ ನೆನಪುಗಾದ್, ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಗೇ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ '''ಲೇಖನ ಬರೆಪುನ ಪಂತೊನು''' ದೀಡುಂಡು. ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತೆರೆಗ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮುಕ್ತ ಆಯಿನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು! === 📅 ಪಂತೊದ ದಿನೊಕ್ಕುಲು === * '''ಸುರು ಆಪುನ ದಿನ:''' ಜೂನ್ ೫, ೨೦೨೬ (00:00 UTC) * '''ಮುಗಿಯುನಾ ದಿನ:''' ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೨೬ (11:59 UTC) === 📝 ಪಂತೊದ ನಿಯಮೊಲು === # '''ವಿಷಯ:''' ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬಗ್ಗೆ ಇಪ್ಪೊಡು. # '''ಗಾತ್ರ:''' ಪೊಸ ಲೇಖನ ಅತ್ತಂಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಲೇಖನ ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡಲಾ '''೩೦೦ ಪದೊಕುಲು''' (ಅತ್ತಂಡ ೩,೦೦೦ ಬೈಟ್ಸ್) ಇಪ್ಪೊಡು. # '''ಗುಣಮಟ್ಟ:''' ಸ್ವಂತ ಬರೆತಿನ ಇಪ್ಪೊಡು (Copy-paste ಬುಕ್ಕೊ ಮೆಷಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮಲ್ದಿನ ಲೇಖನೊಲು ಬಲ್ಲಿ). ಸರಿಯಾಯಿನ ಆಧಾರ/ಲಿಂಕ್ ದೀಡೊಡು. === 🏆 ಬೊಮ್ಮನೊಲು === * ವಿಶೇಷ ಬಹುಮಾನೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‌ಲು ಉಂಡು! (ವಿವರೊಲು ಬೇಗನೇ ಪ್ರಕಟ ಆಪುಂಡು). ---- 📢 '''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯರೆ ಈ ಪುಟೊಗು ಬಲೆ:''' [[tcy:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆದ ಬರವು ಪಂತೊ]] ನಿಕ್ಲೆನ ಅಕ್ಷರೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಬಲ ಕೊರಡ್. ಬಲೆ, ಮಾತೆರ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬಂಗಾರ ಮಲ್ಪುಗ! |} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೯:೪೮, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tulu_Wikipedia_10th_Anniversary/delivery_list&oldid=30611683 --> == Congratulations to the Top Global Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to announce and congratulate the '''Top Global Winners of Feminism and Folklore 2026'''. Your contributions have played a significant role in documenting and improving content related to women, gender, culture, oral traditions, and folklore across Wikimedia projects. Through your dedication and commitment, you have helped expand free knowledge and improve the representation of diverse cultural narratives from around the world. === Appreciation Form === As a token of appreciation, all Top Global Winners are requested to complete the following form on or before '''22 June 2026'''. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdSdw0KMLg-1WLcD9E2TKqd_jlON8udTj4suyy6s5fPJ9DqYA/viewform?usp=dialog here]''' ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that the submitted information is accurate and complete to facilitate the appreciation process. === Thank you === We extend our sincere gratitude for your outstanding contributions to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts continue to strengthen the Wikimedia movement's mission of sharing free and inclusive knowledge with the world. Congratulations once again on your achievement, and thank you for being a valued part of the global Feminism and Folklore community. — ''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೨೪, ೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649262 --> == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೫೫, ೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 --> == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 --> == ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ೧೦ನೇ ವರ್ಸೊದ ಸಂಭ್ರಮದ ಉಚ್ಚಯ == <div style="background: #fffdf5; border: 2px solid #800000; border-radius: 8px; padding: 18px; max-width: 650px; margin: 15px auto; font-family: sans-serif; color: #222; line-height: 1.6;"> <!-- Banner Header --> <div style="text-align: center; border-bottom: 2px solid #ffe082; padding-bottom: 10px; margin-bottom: 15px;"> <h2 style="color: #d84315; margin: 0 0 5px 0; border: none; font-size: 22px;">🎉 ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೦ನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ</h2> <p style="margin: 0; font-weight: bold; color: #555;">ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪ್ಪುಲು!</p></div> <p>ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡಪರೆ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆನ್ ತೆರಿಪಾವರೆ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆವೊಂದುಂಡು.</p> <!-- Key Event Details --> <div style="background: #fff8e1; border-left: 4px solid #ff8f00; padding: 10px 14px; margin: 12px 0;"><b>📅 ತಾರೀಕ್:</b> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಬುಕ್ಕೊ 13<br><b>📍 ಜಾಗೆ:</b> ಕುಡ್ಲ (ಜಾಗೆ ನಿಗಾಂಟಾತ್ಜಿ)</div> <p>ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಸುರು ಆತ್ಂಡ್. ಜವಾಬ್ದಾರಿಲೆನ್ ತಂಡೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟೊಂದು, ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲ್ನ್ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಒಂಜಿ ನೆಂಪು ಇಪ್ಪುನಂನೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎಂಕುಲು ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲ.</p> <p>ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೆತೊಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರಾದ್ ಈ ಲೇಸ್ಗ್ ಸಕಾಯೊ ಕೊರಿಯರ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ, ದಯಮಲ್ತ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ. ಪಾಲ್ ದೆತೊನಿಯರ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಬೆರಸಾಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ಕುಸಿಯಾಪುಂಡು.</p> <p>ವ್ಯವಸ್ತೆ ಮಲ್ಲಪುನೆ - ವಿಸೇಸವಾದ್ ಒನಸ್ ತೆನಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಯರ ದಯಮಲ್ತ್ ಲಗತ್ತಿಸಾಯಿನ ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ನ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ನಿಗ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿಪಾಲೆ.</p> <!-- CTA Registration Button --> <div style="text-align: center; margin: 20px 0; background: #fff8e1; color: #ffffff !important; padding: 10px 20px; text-decoration: none; font-weight: bold; border-radius: 4px; display: inline-block;">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSenIOP2YtOn3bbxSU2ijO5YeYveIECUu_UovVREKz7Iy-jkjg/viewform?usp=dialog📝 ಗೂಗಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರ್ತಿ ಮಲ್ಪಿ (ಆಗಸ್ಟ್ 13 ಮುಟ್ಟ)]</div> <!-- Note Box --> <div style="background: #e8f5e9; border: 1px solid #c8e6c9; border-radius: 4px; padding: 10px 14px; font-size: 14px; color: #1b5e20; margin: 12px 0;"><b>📌 ಗಮನಿಸಲೆ:</b> ನಮೊ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ಯ ಬಜೆಟ್ಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೆ. ಅಯಿಡ್ದಾದ್ ನೆರೆಕರೆ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆದಗ್ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊನ್ಬೆರ್. ಅಂಚನೇ ದೂರೊದ ಜಿಲ್ಲೆದಕ್ಲ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಕುಡ್ಲದ ಪಿದಯಿಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನೆಗ್ ಬೆಂಬಲೊ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೊ. ದೂರೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉಂತುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪೊಡು, ಅಂಚನೆ ವನಸ್ಗ್ ಪನೊಡು ಪನ್ಪುನ ನೆಲೆಟ್ ನಿಕ್ಲ್ ಬರ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬೆ ಪನ್ಲೆಂದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೊ.</div> <p>ಕುಡ್ಲದ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ 10 ವರ್ಸೊದ ಗೌಜಿನ್ ಒಟ್ಟಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಎದುರು ತೂವೊಂದುಲ್ಲೊ! 🙌</p> <!-- Signature --> <div style="text-align: right; margin-top: 15px; font-size: 14px; color: #666; border-top: 1px solid #eee; padding-top: 8px;"> ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸೊದ ತಯಾರಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆಪುದ ಸೊಲ್ಮೆಲು.<br> <b>ಈವೆಂಟ್ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟರ್</b>, ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪತ್ತನೆ ವರ್ಸಾಚರಣೆ</div> </div> <!-- Message sent by User:ChiK@tcywiki using the list at https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:10%E0%B2%A8%E0%B3%87_%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/%E0%B2%B2%E0%B3%86%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8B%E0%B2%B2%E0%B3%86&oldid=365205 --> == August 2026 == [[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Hello, I'm [[User:ChiK|ChiK]]. An edit that you recently made to [[:ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್]] seemed to be generated using a [[:en:large language model|large language model]] (an "[[:en:AI chatbot|AI chatbot]]" or other application using such technology). Text produced by these applications is [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|not allowed on Wikipedia]], and may contain factually inaccurate statements, fictitious citations, or other problems. You should instead read [[:en:WP:RS|reliable sources]] and then summarize those in your own words. Your edit may have been [[:en:Help:Reverting|reverted]]. If you want to practice editing, please use the [[Wikipedia:Sandbox|sandbox]]. If you think a mistake was made, or if you have any questions, you can leave me a message on [[User talk:ChiK|my talk page]], or ask your questions at the [[Wikipedia:ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]], a friendly place for new users. Thanks.[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]<!-- Template:uw-ai1 --> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೨:೫೩, ೨೩ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ktrxa3e1wzjj78u2ktrnh87ff5qx183 3 24615 366438 353034 2026-08-22T15:55:36Z ChiK 1136 Welcome to Wikipedia! 366438 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sannidhishetty}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೧೮, ೧೪ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Welcome! == Hello, and [[:en:Help:INTRO|welcome to Wikipedia]]! I noticed that [[Special:Contributions/Sannidhishetty|your edit]] on one of the first articles you worked on appears to have been carried out using a [[:en:large language model]] (LLM), such as ChatGPT. While LLMs are powerful, machine-generated text [[:en:WP:LLM|often contains serious flaws]]. They may introduce [[:en:WP:NPOV|bias]], errors, [[:en:WP:PLAG|plagiarism]], [[:en:WP:Libel|libel]], or even [[:en:WP:HOAX|hoaxes]]. Specifically asking an LLM to "write a Wikipedia article" can sometimes cause the output to be [[:en:Hallucination (artificial intelligence)|outright fabrication]], complete with [[:en:Wikipedia:Fictitious references|fictitious references]]. For this reason, the use of [[:en:Artificial intelligence|AI tools]] for the [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|creation or rewriting of article content]], alongside their usage to generate [[:en:Wikipedia:Image use policy#AI-generated images|images]], [[:en:Wikipedia:Reliable sources#Sources produced by machine learning|sources]] or [[:en:Wikipedia:Talk page guidelines#LLM-generated|comments]], save for a few exceptions, is [[:en:WP:AIPOLICY|generally prohibited]]. LLM-generated articles may be [[:en:WP:G15|quickly deleted]]. If you are unsure about your wording, an alternative is to suggest it on the talk page for another volunteer to look at it. If you are creating a new article, you may use the [[:en:WP:AFC|Articles for Creation]] process to get feedback on your work. As you get started editing Wikipedia, you may find the pages below to be helpful: * [[:en:Help:Introduction|Introduction]] * [[:en:Wikipedia:Contributing to Wikipedia|Contributing to Wikipedia]] * [[:en:Wikipedia:Five pillars|The five pillars of Wikipedia]] * [[:en:Help:Editing|How to edit a page]] * [[:en:Wikipedia:Your first article|How to create your first article]] * [[:en:Wikipedia:Simplified Manual of Style|Simplified Manual of Style]] If you still have questions, there is the [[Wikipedia: ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]], or you can {{edit|Special:MyTalk|click here to ask a question on your talk page|section=new|preload=Help:Contents/helpmepreload|preloadtitle=Help me!}}, and someone will be along to answer it shortly. In your messages, please [[:en:Wikipedia:Signatures|sign your name]] on talk pages using four tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); this will automatically produce your name and a timestamp. Happy editing! [[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]<!-- Template:Welcome-LLM --> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೨೫, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) ls56g7dbwqmqkq3csg9fihswh5j83mp 366441 366438 2026-08-22T16:42:38Z ChiK 1136 You have been blocked from editing. 366441 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sannidhishetty}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೧೮, ೧೪ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Welcome! == Hello, and [[:en:Help:INTRO|welcome to Wikipedia]]! I noticed that [[Special:Contributions/Sannidhishetty|your edit]] on one of the first articles you worked on appears to have been carried out using a [[:en:large language model]] (LLM), such as ChatGPT. While LLMs are powerful, machine-generated text [[:en:WP:LLM|often contains serious flaws]]. They may introduce [[:en:WP:NPOV|bias]], errors, [[:en:WP:PLAG|plagiarism]], [[:en:WP:Libel|libel]], or even [[:en:WP:HOAX|hoaxes]]. Specifically asking an LLM to "write a Wikipedia article" can sometimes cause the output to be [[:en:Hallucination (artificial intelligence)|outright fabrication]], complete with [[:en:Wikipedia:Fictitious references|fictitious references]]. For this reason, the use of [[:en:Artificial intelligence|AI tools]] for the [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|creation or rewriting of article content]], alongside their usage to generate [[:en:Wikipedia:Image use policy#AI-generated images|images]], [[:en:Wikipedia:Reliable sources#Sources produced by machine learning|sources]] or [[:en:Wikipedia:Talk page guidelines#LLM-generated|comments]], save for a few exceptions, is [[:en:WP:AIPOLICY|generally prohibited]]. LLM-generated articles may be [[:en:WP:G15|quickly deleted]]. If you are unsure about your wording, an alternative is to suggest it on the talk page for another volunteer to look at it. If you are creating a new article, you may use the [[:en:WP:AFC|Articles for Creation]] process to get feedback on your work. As you get started editing Wikipedia, you may find the pages below to be helpful: * [[:en:Help:Introduction|Introduction]] * [[:en:Wikipedia:Contributing to Wikipedia|Contributing to Wikipedia]] * [[:en:Wikipedia:Five pillars|The five pillars of Wikipedia]] * [[:en:Help:Editing|How to edit a page]] * [[:en:Wikipedia:Your first article|How to create your first article]] * [[:en:Wikipedia:Simplified Manual of Style|Simplified Manual of Style]] If you still have questions, there is the [[Wikipedia: ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]], or you can {{edit|Special:MyTalk|click here to ask a question on your talk page|section=new|preload=Help:Contents/helpmepreload|preloadtitle=Help me!}}, and someone will be along to answer it shortly. In your messages, please [[:en:Wikipedia:Signatures|sign your name]] on talk pages using four tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); this will automatically produce your name and a timestamp. Happy editing! [[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]<!-- Template:Welcome-LLM --> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೨೫, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == August 2026 == <div class="user-block" style="padding: 5px; margin-bottom: 0.5em; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2ab91); background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fef6e7); color:inherit; min-height: 40px">[[File:Stop x nuvola with clock.svg|40px|left|alt=Stop icon with clock]]<div style="margin-left:45px">You have been '''[[Wikipedia:Blocking policy|blocked]]''' temporarily from editing for [[WP:Disruptive editing|abuse of editing privileges]]. Once the block has expired, you are welcome to [[WP:Five pillars|make useful contributions]]. </div><div style="margin-left:45px">If you believe that there are good reasons for being unblocked, please review Wikipedia's [[WP:Guide to appealing blocks|guide to appealing blocks]], then submit a request through the [[Wikipedia:Unblock_wizard|unblock wizard]] or through <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:MyTalk|action=edit&section=new&editintro=Template:Unblock/editintro&preloadtitle=Unblock+request&preload=Template:Unblock/preload&preloadparams%5b%5d=}} your talk page]</span>. &nbsp;[[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೧೨, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)</div></div><!-- Template:uw-block --> sgxnsxardyrbop66q8y151rywb3nteu 366442 366441 2026-08-22T16:44:45Z ChiK 1136 /* August 2026 */ 366442 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sannidhishetty}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೧೮, ೧೪ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Welcome! == Hello, and [[:en:Help:INTRO|welcome to Wikipedia]]! I noticed that [[Special:Contributions/Sannidhishetty|your edit]] on one of the first articles you worked on appears to have been carried out using a [[:en:large language model]] (LLM), such as ChatGPT. While LLMs are powerful, machine-generated text [[:en:WP:LLM|often contains serious flaws]]. They may introduce [[:en:WP:NPOV|bias]], errors, [[:en:WP:PLAG|plagiarism]], [[:en:WP:Libel|libel]], or even [[:en:WP:HOAX|hoaxes]]. Specifically asking an LLM to "write a Wikipedia article" can sometimes cause the output to be [[:en:Hallucination (artificial intelligence)|outright fabrication]], complete with [[:en:Wikipedia:Fictitious references|fictitious references]]. For this reason, the use of [[:en:Artificial intelligence|AI tools]] for the [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|creation or rewriting of article content]], alongside their usage to generate [[:en:Wikipedia:Image use policy#AI-generated images|images]], [[:en:Wikipedia:Reliable sources#Sources produced by machine learning|sources]] or [[:en:Wikipedia:Talk page guidelines#LLM-generated|comments]], save for a few exceptions, is [[:en:WP:AIPOLICY|generally prohibited]]. LLM-generated articles may be [[:en:WP:G15|quickly deleted]]. If you are unsure about your wording, an alternative is to suggest it on the talk page for another volunteer to look at it. If you are creating a new article, you may use the [[:en:WP:AFC|Articles for Creation]] process to get feedback on your work. As you get started editing Wikipedia, you may find the pages below to be helpful: * [[:en:Help:Introduction|Introduction]] * [[:en:Wikipedia:Contributing to Wikipedia|Contributing to Wikipedia]] * [[:en:Wikipedia:Five pillars|The five pillars of Wikipedia]] * [[:en:Help:Editing|How to edit a page]] * [[:en:Wikipedia:Your first article|How to create your first article]] * [[:en:Wikipedia:Simplified Manual of Style|Simplified Manual of Style]] If you still have questions, there is the [[Wikipedia: ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]], or you can {{edit|Special:MyTalk|click here to ask a question on your talk page|section=new|preload=Help:Contents/helpmepreload|preloadtitle=Help me!}}, and someone will be along to answer it shortly. In your messages, please [[:en:Wikipedia:Signatures|sign your name]] on talk pages using four tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); this will automatically produce your name and a timestamp. Happy editing! [[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]<!-- Template:Welcome-LLM --> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೨೫, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == August 2026 == <div class="user-block" style="padding: 5px; margin-bottom: 0.5em; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2ab91); background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fef6e7); color:inherit; min-height: 40px">[[File:Stop x nuvola with clock.svg|40px|left|alt=Stop icon with clock]]<div style="margin-left:45px">You have been '''[[:en:Wikipedia:Blocking policy|blocked]]''' temporarily from editing for [[:en:WP:Disruptive editing|abuse of editing privileges]]. Once the block has expired, you are welcome to [[:en:WP:Five pillars|make useful contributions]]. </div><div style="margin-left:45px">If you believe that there are good reasons for being unblocked, please review Wikipedia's [[:en:WP:Guide to appealing blocks|guide to appealing blocks]], then submit a request through the [[Wikipedia:Unblock_wizard|unblock wizard]] or through <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:MyTalk|action=edit&section=new&editintro=Template:Unblock/editintro&preloadtitle=Unblock+request&preload=Template:Unblock/preload&preloadparams%5b%5d=}} your talk page]</span>. &nbsp;[[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೧೨, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)</div></div><!-- Template:uw-block --> r7afguw7hjh03mx8s8zctqn3cu9lsub 366443 366442 2026-08-22T16:50:31Z ChiK 1136 /* August 2026 */ 366443 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Sannidhishetty}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೧೮, ೧೪ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Welcome! == Hello, and [[:en:Help:INTRO|welcome to Wikipedia]]! I noticed that [[Special:Contributions/Sannidhishetty|your edit]] on one of the first articles you worked on appears to have been carried out using a [[:en:large language model]] (LLM), such as ChatGPT. While LLMs are powerful, machine-generated text [[:en:WP:LLM|often contains serious flaws]]. They may introduce [[:en:WP:NPOV|bias]], errors, [[:en:WP:PLAG|plagiarism]], [[:en:WP:Libel|libel]], or even [[:en:WP:HOAX|hoaxes]]. Specifically asking an LLM to "write a Wikipedia article" can sometimes cause the output to be [[:en:Hallucination (artificial intelligence)|outright fabrication]], complete with [[:en:Wikipedia:Fictitious references|fictitious references]]. For this reason, the use of [[:en:Artificial intelligence|AI tools]] for the [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|creation or rewriting of article content]], alongside their usage to generate [[:en:Wikipedia:Image use policy#AI-generated images|images]], [[:en:Wikipedia:Reliable sources#Sources produced by machine learning|sources]] or [[:en:Wikipedia:Talk page guidelines#LLM-generated|comments]], save for a few exceptions, is [[:en:WP:AIPOLICY|generally prohibited]]. LLM-generated articles may be [[:en:WP:G15|quickly deleted]]. If you are unsure about your wording, an alternative is to suggest it on the talk page for another volunteer to look at it. If you are creating a new article, you may use the [[:en:WP:AFC|Articles for Creation]] process to get feedback on your work. As you get started editing Wikipedia, you may find the pages below to be helpful: * [[:en:Help:Introduction|Introduction]] * [[:en:Wikipedia:Contributing to Wikipedia|Contributing to Wikipedia]] * [[:en:Wikipedia:Five pillars|The five pillars of Wikipedia]] * [[:en:Help:Editing|How to edit a page]] * [[:en:Wikipedia:Your first article|How to create your first article]] * [[:en:Wikipedia:Simplified Manual of Style|Simplified Manual of Style]] If you still have questions, there is the [[Wikipedia: ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]], or you can {{edit|Special:MyTalk|click here to ask a question on your talk page|section=new|preload=Help:Contents/helpmepreload|preloadtitle=Help me!}}, and someone will be along to answer it shortly. In your messages, please [[:en:Wikipedia:Signatures|sign your name]] on talk pages using four tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); this will automatically produce your name and a timestamp. Happy editing! [[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]<!-- Template:Welcome-LLM --> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೨೫, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == August 2026 == <div class="user-block" style="padding: 5px; margin-bottom: 0.5em; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2ab91); background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fef6e7); color:inherit; min-height: 40px">[[File:Stop x nuvola with clock.svg|40px|left|alt=Stop icon with clock]]<div style="margin-left:45px">You have been '''[[:en:Wikipedia:Blocking policy|blocked]]''' temporarily from editing for [[:en:WP:Large language models|abuse of editing privileges]]. Once the block has expired, you are welcome to [[:en:WP:Five pillars|make useful contributions]]. </div><div style="margin-left:45px">If you believe that there are good reasons for being unblocked, please review Wikipedia's [[:en:WP:Guide to appealing blocks|guide to appealing blocks]], then submit a request through the [[Wikipedia:Unblock_wizard|unblock wizard]] or through <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:MyTalk|action=edit&section=new&editintro=Template:Unblock/editintro&preloadtitle=Unblock+request&preload=Template:Unblock/preload&preloadparams%5b%5d=}} your talk page]</span>. &nbsp;[[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೨:೧೨, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST)</div></div><!-- Template:uw-block --> 7nhubd4dsa9yr1uex50q5p9nyzeswnp 4 27750 366584 366226 2026-08-23T08:20:57Z Bharathesha Alasandemajalu 37 /* ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ */ 366584 wikitext text/x-wiki '''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ'''<br> {| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;" |- | [[File:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ.png|thumb|'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ''']] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಹುಭಾಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಭಿಯಾನ. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.<br> ಈ ಅಭಿಯಾನ '''15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ '''24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಗ್ ಮುಗಿವುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆನ ನಡುಟು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಅರ್ಹ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. == ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ == * ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:EventDetails/4246&tab=WorklistPanel ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸೊದ ಪಟ್ಟಿನ್ ತೂಲೆ →] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸೂಚಿತ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಈ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು. * ೧೫ ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತುಡ ಸುಧಾರಿಸಾಲೆ. == ಅಂಕೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿಡ್ ಅರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆಗ್ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್: *ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಸ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರಾಯಿನ ಪ್ರತಿ 200 ಪದೊಕುಲೆಗ್ +1 ಅಂಕ. *ಗಣನೀಯವಾದ್ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +2 ಅಂಕೊಲು. ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಪಂಡ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು, ಲೇಖನದ ರಚನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಓದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಕಳೆದ್ ಪೋತಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅತೇ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಅಂಕೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯೆರೆ == *ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 500 ಪದೊಕುಲೆನ ಓದೆರೆ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು. * ಒಂಜಿ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಪದೊಕುಲೆನ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವೊಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸುಧಾರಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಸಂಪಾದನೆ, ಮೂಲೊಲೆನ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್ಂಡ ಈ ನಿಯಮೊನು ಮನ್ನಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ. *ಮಾತಾ ಅಗತ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು. * ಮಾತ ಕೊಡುಗೆಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು. *ಎಲ್ಯ/ಕಿನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಲು — ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಮುದ್ರಣ ತಪ್ಪುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲೇಔಟ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು — ಉಂದೆನ್ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸರೆ ಆಪುಜಿ. == ಬಹುಮಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು == ಪ್ರಚಾರದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾಗವಹಿಸುವವೆರ್ ಈ ತಿರ್ತುದ ಗೌರವೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹರಾದುಪ್ಪುವೆರ್: *ಮಾತಾ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುನಕಲೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊಲು. *ಎಚ್ಚಿನ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೌಚರ್ ಲು. ಭಾರತೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು: # ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ — $100 / ₹10,000 #ರಡ್ಡನೆ ಸ್ಥಾನ — $50 / ₹5,000 #ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ — $30 / ₹3,000 ಅಭಿಯಾನದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸಂಘಟಕೆರ್ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಸಂಘಟಕೆರ್ == ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ ([[User:Hariprasad Shetty10 |Hariprasad Shetty]]) == ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಲೇಕೊನೊದ ಪಟ್ಟಿ == https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Heritage_Across_Borders/Article_List ==ಇರೆನ ಲೇಕೊನೊಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ಸೇರಾಲೆ== https://wikieval.toolforge.org/contests/5 ==ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ== #[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) # [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) # [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೦೩, ೧೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Shreelatha.Halemane|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೦೪, ೧೯ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pragathi. BH|Pragathi. BH]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pragathi. BH|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೪೧, ೨೦ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Sannidhishetty|Sannidhishetty]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Sannidhishetty|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೧೮, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:PrathikRamesh11|PrathikRamesh11]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:PrathikRamesh11|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೧೦, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೩೦, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #----[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Ashwini Rai K|Ashwini Rai K]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Ashwini Rai K|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೩೫, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:AMAN KUMAR|AMAN KUMAR]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:AMAN KUMAR|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೦೨, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೫೦, ೨೩ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಸಹಾಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲು == ಅಭಿಯಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ ಅಭಿಯಾನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ. [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ]] |} 0rtfv8vckh2r8ijbxps332bbcqjtawk 366602 366584 2026-08-23T09:52:58Z Vikas shetty14 7646 /* ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ */ 366602 wikitext text/x-wiki '''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ'''<br> {| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;" |- | [[File:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ.png|thumb|'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ''']] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಹುಭಾಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಭಿಯಾನ. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.<br> ಈ ಅಭಿಯಾನ '''15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ '''24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಗ್ ಮುಗಿವುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆನ ನಡುಟು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಅರ್ಹ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. == ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ == * ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:EventDetails/4246&tab=WorklistPanel ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸೊದ ಪಟ್ಟಿನ್ ತೂಲೆ →] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸೂಚಿತ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಈ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು. * ೧೫ ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತುಡ ಸುಧಾರಿಸಾಲೆ. == ಅಂಕೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿಡ್ ಅರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆಗ್ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್: *ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಸ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರಾಯಿನ ಪ್ರತಿ 200 ಪದೊಕುಲೆಗ್ +1 ಅಂಕ. *ಗಣನೀಯವಾದ್ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +2 ಅಂಕೊಲು. ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಪಂಡ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು, ಲೇಖನದ ರಚನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಓದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಕಳೆದ್ ಪೋತಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅತೇ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಅಂಕೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯೆರೆ == *ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 500 ಪದೊಕುಲೆನ ಓದೆರೆ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು. * ಒಂಜಿ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಪದೊಕುಲೆನ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವೊಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸುಧಾರಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಸಂಪಾದನೆ, ಮೂಲೊಲೆನ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್ಂಡ ಈ ನಿಯಮೊನು ಮನ್ನಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ. *ಮಾತಾ ಅಗತ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು. * ಮಾತ ಕೊಡುಗೆಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು. *ಎಲ್ಯ/ಕಿನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಲು — ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಮುದ್ರಣ ತಪ್ಪುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲೇಔಟ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು — ಉಂದೆನ್ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸರೆ ಆಪುಜಿ. == ಬಹುಮಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು == ಪ್ರಚಾರದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾಗವಹಿಸುವವೆರ್ ಈ ತಿರ್ತುದ ಗೌರವೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹರಾದುಪ್ಪುವೆರ್: *ಮಾತಾ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುನಕಲೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊಲು. *ಎಚ್ಚಿನ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೌಚರ್ ಲು. ಭಾರತೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು: # ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ — $100 / ₹10,000 #ರಡ್ಡನೆ ಸ್ಥಾನ — $50 / ₹5,000 #ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ — $30 / ₹3,000 ಅಭಿಯಾನದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸಂಘಟಕೆರ್ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಸಂಘಟಕೆರ್ == ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ ([[User:Hariprasad Shetty10 |Hariprasad Shetty]]) == ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಲೇಕೊನೊದ ಪಟ್ಟಿ == https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Heritage_Across_Borders/Article_List ==ಇರೆನ ಲೇಕೊನೊಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ಸೇರಾಲೆ== https://wikieval.toolforge.org/contests/5 ==ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ== #[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) # [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) # [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೦೩, ೧೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Shreelatha.Halemane|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೦೪, ೧೯ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pragathi. BH|Pragathi. BH]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pragathi. BH|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೪೧, ೨೦ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Sannidhishetty|Sannidhishetty]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Sannidhishetty|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೧೮, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:PrathikRamesh11|PrathikRamesh11]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:PrathikRamesh11|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೧೦, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೩೦, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #----[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Ashwini Rai K|Ashwini Rai K]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Ashwini Rai K|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೩೫, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:AMAN KUMAR|AMAN KUMAR]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:AMAN KUMAR|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೦೨, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೫೦, ೨೩ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vikas shetty14|Vikas shetty14]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vikas shetty14|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೨೨, ೨೩ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಸಹಾಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲು == ಅಭಿಯಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ ಅಭಿಯಾನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ. [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ]] |} ptazxg3jvst4dm0emwl24ijclydppta 366603 366602 2026-08-23T09:53:21Z Vikas shetty14 7646 /* ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ */ 366603 wikitext text/x-wiki '''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ'''<br> {| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;" |- | [[File:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ.png|thumb|'''ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ''']] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಹುಭಾಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆದ ಅಭಿಯಾನ. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು.<br> ಈ ಅಭಿಯಾನ '''15 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಡ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ '''24 ಆಗಸ್ಟ್ 2026''' ಗ್, '''ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ'''ಗ್ ಮುಗಿವುಂಡು. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಭಾಷೆಲೆನ ನಡುಟು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯೊನು ಬುಲೆಪಾವುನವು ಈ ಅಭಿಯಾನೊದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಆದುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಂಚನೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಸಮುದಾಯೊಗು ಭಾರತೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಅರ್ಹ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. == ಪಾಲ್ ಪಡೆಯುನು ಎಂಚ == * ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:EventDetails/4246&tab=WorklistPanel ಅಭಿಯಾನದ ಕೆಲಸೊದ ಪಟ್ಟಿನ್ ತೂಲೆ →] ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸೂಚಿತ ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಈ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು. * ೧೫ ಬೊಕ್ಕ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಲೇಖನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ ಅತ್ತುಡ ಸುಧಾರಿಸಾಲೆ. == ಅಂಕೊದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಅಭಿಯಾನದ ಅವಧಿಡ್ ಅರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆಗ್ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್: *ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪೊಸ ಅತ್ತಂದೆ ಇತ್ತೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನೊಗು ಸೇರಾಯಿನ ಪ್ರತಿ 200 ಪದೊಕುಲೆಗ್ +1 ಅಂಕ. *ಗಣನೀಯವಾದ್ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಲೇಖನೊಗು +2 ಅಂಕೊಲು. ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆ ಪಂಡ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು, ಲೇಖನದ ರಚನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಓದರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಸುಧಾರಿಸವುಂಡು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ ಕಳೆದ್ ಪೋತಿನ ಮಾಹಿತಿನ್ ಸೇರಾವುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಅತೇ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಅಂಕೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯೆರೆ == *ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ಲೇಖನೊಡು ಕನಿಷ್ಠ 500 ಪದೊಕುಲೆನ ಓದೆರೆ ಆಪಿನ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು. * ಒಂಜಿ ಇತ್ತೆದ ಲೇಖನೊಗು ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಪದೊಕುಲೆನ ಪೊಸ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವೊಡು. ಆಂಡಲಾ, ಸುಧಾರಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ಪುನರ್ರಚನೆ, ಭಾಷಾ ಸಂಪಾದನೆ, ಮೂಲೊಲೆನ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್ಂಡ ಈ ನಿಯಮೊನು ಮನ್ನಾ ಮಲ್ಪೊಲಿ. *ಮಾತಾ ಅಗತ್ಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪೊಡು. * ಮಾತ ಕೊಡುಗೆಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ನೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪೊಡು. *ಎಲ್ಯ/ಕಿನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಲು — ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಮುದ್ರಣ ತಪ್ಪುಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನವು, ಲೇಔಟ್ ನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು, ಅತ್ತಂದೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾವುನವು — ಉಂದೆನ್ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಹತ್ವೊದ ಸುಧಾರಣೆಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸರೆ ಆಪುಜಿ. == ಬಹುಮಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೌರವೊಲು == ಪ್ರಚಾರದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭಾಗವಹಿಸುವವೆರ್ ಈ ತಿರ್ತುದ ಗೌರವೊಲೆಗ್ ಅರ್ಹರಾದುಪ್ಪುವೆರ್: *ಮಾತಾ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುನಕಲೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊಲು. *ಎಚ್ಚಿನ ಅಂಕೊಲೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಮೂಜಿ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವೌಚರ್ ಲು. ಭಾರತೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಡು: # ಸುರುತ ಸ್ಥಾನ — $100 / ₹10,000 #ರಡ್ಡನೆ ಸ್ಥಾನ — $50 / ₹5,000 #ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ — $30 / ₹3,000 ಅಭಿಯಾನದ ಫಲಿತಾಂಶೊಲೆನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಖಚಿತಪಡಿಸಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸಂಘಟಕೆರ್ ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಸಂಘಟಕೆರ್ == ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟಿ ([[User:Hariprasad Shetty10 |Hariprasad Shetty]]) == ಉಕ್ರೇನ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಲೇಕೊನೊದ ಪಟ್ಟಿ == https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Heritage_Across_Borders/Article_List ==ಇರೆನ ಲೇಕೊನೊಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ಸೇರಾಲೆ== https://wikieval.toolforge.org/contests/5 ==ಪಾಲು ದೆತ್ತೊನುನಕುಲು ಮುಲ್ಪ ಸಹಿ ಮನ್ಪುಲೆ== #[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) # [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೪:೫೭, ೧೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) # [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೬:೦೩, ೧೫ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Shreelatha.Halemane|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೦೪, ೧೯ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pragathi. BH|Pragathi. BH]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pragathi. BH|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೪೧, ೨೦ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Sannidhishetty|Sannidhishetty]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Sannidhishetty|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೧೮, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:PrathikRamesh11|PrathikRamesh11]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:PrathikRamesh11|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೧೦, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೩೦, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #----[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Ashwini Rai K|Ashwini Rai K]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Ashwini Rai K|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೩೫, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:AMAN KUMAR|AMAN KUMAR]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:AMAN KUMAR|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೦೦:೦೨, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Bharathesha Alasandemajalu|Bharathesha Alasandemajalu]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Bharathesha Alasandemajalu|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೩:೫೦, ೨೩ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vikas shetty14|Vikas shetty14]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vikas shetty14|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೨೨, ೨೩ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == ಸಹಾಯೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಶ್ನೆಲು == ಅಭಿಯಾನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಹಿತಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ ಅಭಿಯಾನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಲೆ. [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಗಡಿದಂಚಿದ ಪರಂಪರೆ - ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಂಪಾದನೆ ಅಭಿಯಾನ]] |} 3wwau5ez4ok8l3ok9kh4x3pxwos32uz 10 27888 366572 365443 2026-08-23T07:22:25Z ChiK 1136 366572 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{{icon|[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]]}}} Hello, I'm <includeonly>[[User:{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}|{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}]]</includeonly><noinclude>[[User:Example|Example]]</noinclude>. An edit that you recently made {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#if:{{{1|}}}|to [[:{{{1|}}}]]}} seemed to be generated using a [[:en:large language model|large language model]] (an "[[:en:AI chatbot|AI chatbot]]" or other application using such technology). Text produced by these applications is [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|not allowed on Wikipedia]], and may contain factually inaccurate statements, fictitious citations, or other problems. You should instead read [[:en:WP:RS|reliable sources]] and then summarize those in your own words. Your edit may have been [[:en:Help:Reverting|reverted]]. If you want to practice editing, please use {{safesubst:<noinclude/>sandbox link}}. If you think a mistake was made, or if you have any questions, you can leave me a message on [[User talk:<includeonly>{{safesub<noinclude></noinclude>st:REVISIONUSER}}</includeonly><noinclude>Jimbo Wales</noinclude>|my talk page]], or ask your questions at the [[Wikipedia:ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]], a friendly place for new users. {{{2|Thanks.}}}{{{category|[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]}}}<!-- Template:uw-ai1 --><noinclude> {{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=yes |noredwarn=yes |see also={{t|Welcome-LLM}}, combining a welcome message for new users, as well as advice cautioning against LLM usage}}{{Sandbox other|| <!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: --> [[Category:Artificial intelligence templates]] }}</noinclude> sj7lw09zivhjv5ij4hw5dkcklu3514u 10 27891 366576 365449 2026-08-23T07:44:36Z ChiK 1136 366576 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{<includeonly>safesubst:</includeonly>Uw3 |page={{{1|}}} |extra=Adding LLM-generated content is [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|prohibited on Wikipedia]]. {{{2|}}} |reason={{{reason|edit Wikipedia using a [[:en:large language model|large language model]] (an "[[:en:AI chatbot|AI chatbot]]" or other application using such technology)}}} }}{{{category|[[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]}}}<!-- Template:uw-ai3 --><noinclude> {{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=yes |nothankyou=yes |noredwarn=yes }}{{Sandbox other|| <!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: --> [[Category:Artificial intelligence templates]] }}</noinclude> 5x0gwowxmpa53wa8ynn5b91zadcbhl3 10 27892 366574 365451 2026-08-23T07:43:16Z ChiK 1136 366574 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude>{{<includeonly>safesubst:</includeonly>Uw4 |page={{{1|}}} |extra={{{2|}}} |reason={{{reason|edit Wikipedia using a [[:en:large language model|large language model]], which is [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|prohibited]]}}} }}<noinclude><!-- Template:uw-ai4 --> {{Templates notice |series=uw-ai |max=4 |escalate=no |nothankyou=yes |noredwarn=yes }}{{Sandbox other|| <!-- Categories the main template should be in, but not the /sandbox: --> [[Category:Artificial intelligence templates]] }}</noinclude> ra58r3qz7mils7617ifq0c22ptc8uv4 10 27989 366570 365851 2026-08-23T07:07:50Z ChiK 1136 366570 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}User talk other|demospace={{{demospace|}}}<noinclude>user talk</noinclude>|1={{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{notalk|}}}|yes|<div class="notice" style="background:var(--background-color-destructive-subtle, #fee7e6); border:1px solid var(--border-color-warning, #a66200); color:inherit; padding:0.5em; margin:0.5em auto; min-height: 40px">|<div class="user-block" style="padding: 5px; margin-bottom: 0.5em; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2ab91); background-color: var(--background-color-warning-subtle, #fef6e7); color:inherit; min-height: 40px">}}{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{indef|}}}|yes|[[File:Stop x nuvola.svg|40px|left|alt=Stop icon]]|[[File:Stop x nuvola with clock.svg|40px|left|alt=Stop icon with clock]]}}<div style="margin-left:45px">{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{anon|}}}|yes|Anonymous users from this IP address|You}} have been {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{indef|}}}|yes|'''[[:en:Wikipedia:Blocking policy#Indefinite blocks|blocked indefinitely]]''' from editing|'''[[:en:Wikipedia:Blocking policy|blocked]]''' {{{{{|safesubst:}}}#if:{{{time|}}}|from editing for a period of '''{{{time}}}'''|temporarily from editing}}}} {{{{{|safesubst:}}}#if:{{{for|}}}|{{{for}}}|for}} {{{{{|safesubst:}}}#if:{{{reason|}}}|{{{reason}}}|[[:en:WP:Disruptive editing|abuse of editing privileges]]}}{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{page|}}}|, as {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{anon|}}}|yes|done|you did}} at [[:{{{page}}}]]}}. {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{guidance|}}}|only|From your [[Special:Contributions/{{{{{|safesubst:}}}PAGENAME}}|contributions]], this seems to be your only purpose.|{{{guidance|}}}}} {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{legal|}}}|yes||{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{anon|}}}|yes||{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{indef<includeonly>|</includeonly>}}}|yes||Once the block has expired, you are welcome to [[:en:WP:Five pillars|make useful contributions]].}}}}}} {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{notalk}}}|yes|In addition, your ability to edit your talk page has {{em|also}} been revoked.}}</div>{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{extra|}}}|<div style="margin-left:45px">{{{extra}}}</div>}}<div style="margin-left:45px">If you believe that there are good reasons for being unblocked, please review Wikipedia's [[:en:WP:Guide to appealing blocks|guide to appealing blocks]], then {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{notalk}}}|yes|submit a request to the [[:en:Wikipedia:Unblock Ticket Request System|Unblock Ticket Request System]].|submit a request through the [[Wikipedia:Unblock_wizard|unblock wizard]] or through <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:MyTalk|action=edit&section=new&editintro=Template:Unblock/editintro&preloadtitle=Unblock+request&preload=Template:Unblock/preload&preloadparams%5b%5d=}} your talk page]</span>.}} {{{{{|safesubst:}}}#if:{{{sig|}}}|&nbsp;<includeonly>~~</includeonly>~~}}</div></div>{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{legal|}}}|yes||{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{anon|}}}|yes|: ''If this is a [[:en:Network address translation|shared IP address]] and you are an uninvolved editor with a registered account, you may continue to edit by [[Special:Userlogin|logging in]]''.}}}}{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{hiddentext|}}}|no||<!-- Template:uw-block -->}}|2={{Error|You are using this template in the wrong namespace. Use this template on a user talk page instead.}}[[Category:Pages with templates in the wrong namespace]]}}<noinclude> {{Block notice|temp or indef=yes|banners={{Twinkle standard installation}}}} </noinclude> hv8ised50rj1969o7oho0qzcmtenf7u 3 28043 366440 366171 2026-08-22T16:21:00Z ChiK 1136 Welcome to Wikipedia! 366440 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=PrathikRamesh11}} -- [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊ|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೧೫:೧೦, ೨೧ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) == Welcome! == Hello, and [[:en:Help:INTRO|welcome to Wikipedia]]! I noticed that [[Special:Contributions/PrathikRamesh11|your edit]] on one of the first articles you worked on appears to have been carried out using a [[:en:large language model]] (LLM), such as ChatGPT. While LLMs are powerful, machine-generated text [[:en:WP:LLM|often contains serious flaws]]. They may introduce [[:en:WP:NPOV|bias]], errors, [[:en:WP:PLAG|plagiarism]], [[:en:WP:Libel|libel]], or even [[:en:WP:HOAX|hoaxes]]. Specifically asking an LLM to "write a Wikipedia article" can sometimes cause the output to be [[:en:Hallucination (artificial intelligence)|outright fabrication]], complete with [[:en:Wikipedia:Fictitious references|fictitious references]]. For this reason, the use of [[:en:Artificial intelligence|AI tools]] for the [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|creation or rewriting of article content]], alongside their usage to generate [[:en:Wikipedia:Image use policy#AI-generated images|images]], [[:en:Wikipedia:Reliable sources#Sources produced by machine learning|sources]] or [[:en:Wikipedia:Talk page guidelines#LLM-generated|comments]], save for a few exceptions, is [[:en:WP:AIPOLICY|generally prohibited]]. LLM-generated articles may be [[:en:WP:G15|quickly deleted]]. If you are unsure about your wording, an alternative is to suggest it on the talk page for another volunteer to look at it. If you are creating a new article, you may use the [[:en:WP:AFC|Articles for Creation]] process to get feedback on your work. As you get started editing Wikipedia, you may find the pages below to be helpful: * [[:en:Help:Introduction|Introduction]] * [[:en:Wikipedia:Contributing to Wikipedia|Contributing to Wikipedia]] * [[:en:Wikipedia:Five pillars|The five pillars of Wikipedia]] * [[:en:Help:Editing|How to edit a page]] * [[:en:Wikipedia:Your first article|How to create your first article]] * [[:en:Wikipedia:Simplified Manual of Style|Simplified Manual of Style]] If you still have questions, there is the [[Wikipedia: ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]], or you can {{edit|Special:MyTalk|click here to ask a question on your talk page|section=new|preload=Help:Contents/helpmepreload|preloadtitle=Help me!}}, and someone will be along to answer it shortly. In your messages, please [[:en:Wikipedia:Signatures|sign your name]] on talk pages using four tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); this will automatically produce your name and a timestamp. Happy editing! [[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]<!-- Template:Welcome-LLM --> [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) ೨೧:೫೧, ೨೨ ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬ (IST) k5r59l4smxnqqtvh0yqgl9bkd18ci04 0 28063 366431 366249 2026-08-22T15:18:03Z ChiK 1136 Added {{[[Template:AI-generated|AI-generated]]}} tag 366431 wikitext text/x-wiki {{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}} ='''ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ'''= [[File:Food from Puzata Hata restaurant in Lviv.jpg|thumb|ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಆಧುನಿಕ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಡ್ದ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆಹಾರ]] ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಪಂಡ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಜನಕುಲೆನ ವಿವಿಧ ಅಡುಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ. ಉಂದೆತ ಪದಾರ್ಥೊಲು ಬರ್ಪಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣ್ (ಚೋರ್ನೊಜೆಮ್) ಡ್ದ್ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಮಸ್ತ್ ಘಟಕೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-1</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಖಾದ್ಯೊಲು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಒಂಜಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ್ ಬಿಸಿ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆನ್ ಅನುಭವಿಸೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು - "ಸುರುಟು ಅವು ಫ್ರೈಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೇಯಿಸಲ್ಪಡುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟ್ಯೂಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೇಕ್ಡ್ ಆಪುಂಡು. ಉಂದು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ".<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-2</ref> ಉಕ್ರೇನ್ ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಕೆಂಪು ಬೊರ್ಶ್ಟ್, ಒಂಜಿ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಬೀಟ್ ಸೂಪ್, ಉಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಬಗೆತ ಸೂಪ್ ಉಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ವರೆನಿಕಿ (ಪಿಯೆರೊಗಿ ಲೆಕೊನೆ ಬೇಯಿನ ಡಂಪ್ಲಿಂಗ್ಸ್) ಬೊಕ್ಕ ಹೊಲುಬ್ಟ್ಸಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಎಲೆಕೋಸು ರೋಲ್ ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆಚ್ಚಿನವುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಆದುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-3</ref> ಈ ಖಾದ್ಯೊಲು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಡ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಮ್ಯತೆಲೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಈ ದೇಶೊನು "ಯುರೋಪ್ ದ ಬ್ರೆಡ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಗೋಧಿದ ಮಹತ್ವೊನು ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಧಾನ್ಯೊಲೆನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-4</ref> ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಬಹುಪಾಲು ರೈ ಇಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ಧಾನ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರೈತ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಅಂಚನೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಎಲೆಕೋಸು, ಅಣಬೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಟ್ರೂಟ್ ನಂಚಿನ ಪ್ರಧಾನ ತರಕಾರಿಲು. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಖಾದ್ಯೊಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ತಂತ್ರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ತಂತ್ರೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು, ಉಂದು ವರ್ಷೊಲೆನ ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವೊದ ಉಪಉತ್ಪನ್ನ. ಕೆಲವು ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ದ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಲಸೆದಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂಜಿ ಮಿಲಿಯನ್ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕೆನಡಿಯನ್ ಲೆಗ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಂಪರೆ ಉಂಡು), ಈ ಪಾಕಪದ್ಧತಿನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ದೇಶೊಲೆಡ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ತೋಜಾವೊಲಿ. ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣೊನು ಅನುಭವಿಸೊಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಕೊರತೆಡ್ದ್ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ ನಷ್ಟ ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿಕ್ಲೆನ್ ಸರಳೀಕೃತ ರೂಪಾಂತರೊಲೆಡ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯೆರೆನ ಪಡಿತರೊಗು ಬೇತೆ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಲೆಡ್ದ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ನಂತರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದೇಶದ ಅಡುಗೆ ಪದ್ಧತಿಲೆಡ್ ಪೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಲೆನ ಉದಯೊಗು ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ-ಉತ್ಪಾದಿತ ಅನುಕೂಲಕರ ಆಹಾರೊಲೆನ ಪ್ರಸರಣ ಬೊಕ್ಕ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ದೃಶ್ಯೊದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಪೊಸ ತಂತ್ರೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪದಾರ್ಥೊಲೆನ್ ಅಳವಡಿಸವುನವು, ಆಂಡ ಅವೇ ಸಮಯೊಡು ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಚರಿತ್ರೆ== ===ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದೇಶೊಲೆನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ=== [[File:Оборона Белгорода Кисель из колодца.jpg|thumb|250px|Bilhorod Kyivskyi|ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ಡ್ (ಇಜ್ಜಿನ Bilohorodka ದ) ಕಿಸೆಲ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯ, ''Radziwiłł Chronicle''‌ದ [[Miniature (illuminated manuscript)|ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರ]]ಡ್ ತೋರಿಸಾಯಿನಿ]] ಮಧ್ಯಯುಗದ ಸುರುತ ಕಾಲೊಡು ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಯಾತಿನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗದಕುಲು ರೈ, ಗೋಧಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾರ್ಲಿದಂಚಿನ ಧಾನ್ಯೊಲೆನ್ ಬುಳೆಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕೀವಾನ್ ರಸ್' ದ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಪಂಡ ಬ್ರೆಡ್, ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ರೈಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು. ರೈ (жито) ಪನ್ಪಿನ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪದ ಸ್ವತಃ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಕ್ರಿಯಾಪದ "ಟು ಲಿವ್" ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಿ, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗ್ ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಮಹತ್ವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಗೋಧಿದ ರೊಟ್ಟಿನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಿತ್ತ್ ದ ವರ್ಗದಕುಲು ಸೇವನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ರಸ್'ಡ್ ಹುಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಹುಳಿ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಬ್ರೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಲಾ ಗೊತ್ತುಂಡು, ದುಂಬುದವು ಹಾಪ್ಸ್ ನ್ ಸೇರಾದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ರಾಗಿಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಕಾಶಾದಂಚಿನ ಧಾನ್ಯದ ಖಾದ್ಯೊಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಮಾತಾ ಗುಂಪುಲೆಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆದ ಪಾತ್ರೊನ್ಲಾ ವಹಿಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ (ಕೋಲಿವಾ). ಹುರುಳಿ, ಅಂಚನೆ ಅಗಸೆ, ಶಣ್ಪ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಬೀಟ್, ಗಸಗಸ, ಓಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಟಾಣಿಲೆನ್ ಲಾ ರಸ್ ನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ರಸ್ ನ ಕಾಲೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಹಾರೊದ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ ತರಕಾರಿಲು, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಎಲೆಕೋಸು ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ನಿಪ್ಸ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ಕೊಯ್ಲು ಮಲ್ತಿನ ತರಕಾರಿಲೆನ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಭಾಗೊನು ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಸಂಗ್ರಹದ ಅವಧಿನ್ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪ್ಪು ಅತ್ತಂಡ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಸ್ ನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಪಸರಿಸಾಯಿನ ಬೇತೆ ತರಕಾರಿಲು ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಸಬ್ಬಸಿಗೆ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಸೂರ. ೧೩ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಈರುಳ್ಳಿನ್ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-sho-5</ref> ಸೊರೆಲ್, ಗೂಸ್ಫುಟ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಸ್ಪ್ಬೆರಿ, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಥಾರ್ನ್, ಗುಲಾಬಿ, ಬ್ರಾಂಬ್ಲ್ಸ್, ಬೊಕ್ಕ ದ್ರಾಕ್ಷಿಲೆನಂಚಿನ ಕಾಡು ಸಸ್ಯೊಲು, ಅಂಚನೆ ಅಣಬೆಲುಲಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಸೇವನೆ ಆತ್ಂಡ್. ದ್ರಾಕ್ಷಿನ್ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸಾಲೆ ಆದ್ ಲಾ ಬುಳೆಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಅವು ಮಿತ್ತ್ ದ ವರ್ಗದಕ್ಲೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕಾಯಿಲೆಗ್ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಎಣ್ಣೆಗ್ ಬೆಲೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ತನ್ಕುಲೆಗ್ ಮಾಂಸದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಒದಗಾಯೆರೆ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ ಲು ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಟೆಡ್ ತೊಡಗಿನಕುಲು. ನನೊಂಜಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಣ್ಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಕುಲೆನ ನಡುಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ರಸ್' ಜನಕುಲು ಜಿಂಕೆ, ಎಲ್ಕ್, ಆರೋಚ್, ರೋ ಜಿಂಕೆ, ಬೈಸನ್, ಹಂದಿ, ಮೊಲ, ಪಾರ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್, ಗ್ರೌಸ್, ಗೂಸ್, ಪಾರಿವಾಳ, ಹಂಸ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರೇನ್ ಇಂಚಿನ ವಿವಿಧ ಸಸ್ತನಿಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ಮಾಸೊನು ಸೇವನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಹಂಸದ ಮಾಸೊನು ಒಂಜಿ ರುಚಿಯಾದ್ ಪರಿಗಣಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೈಲಿನಾಲೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಾಸೊನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೇಯಿಪಾದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ತೆರೆದಿತ್ತಿನ ಬೆಂಕಿಡ್ ಹುರಿದ್ ದೀಪೆರ್, ಆಂಡ ಕಾಲ ಕರಿಲೆಕನೆ, ಕೊಬ್ಬುಡು ಫ್ರೈ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರೇಸಿಂಗ್ ಮಲ್ಪುನವುಲಾ ಮಸ್ತ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪೈಕ್, ಕಾರ್ಪ್, ಸ್ಯಾಂಡರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ರೀಮ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ಮೀನ್ ಲು ರಸ್ ನ ಕಾಲೊಡು ಆಹಾರೊದ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಅಂಶೊನ್ ರೂಪಿಸೊಂದಿತ್ತೆ. ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಶೆಲ್ಫ್ ಲೈಫ್ ನ್ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಪೆರೆ, ​​ಮೀನ್ ದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪು ಪಾಡ್ದ್, ಧೂಮಪಾನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಒಣಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕ್ಯಾವಿಯರ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಸ್ಟರ್ಜನ್ ಡ್ದ್, ಲಾ ಜನಪ್ರಿಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ರಸ್'ಡ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುನ ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಚೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಣ್ಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ಕೆಲವು ಪೇಗನ್ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಹಾಲುನುಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಚರ್ಚ್ ಡ್ದ್ ಪರಿಚಯಿಸಾಯಿನ ನಿಷೇಧ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಟ್ರೀಟ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾಲೊಡು ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಪಂಡ ಕಿಸ್ಸೆಲ್, ಉಂದೆನ್ ಲಾರೆನ್ಷಿಯನ್ ಕೋಡೆಕ್ಸ್ ಡ್ 997 ವರ್ಷೊಡು ಕೀವ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ ದ ನಿವಾಸಿಲು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುನ ಪಾನೀಯ ಪಂಡ್ದ್ ಸುರುಕು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ರಸ್ ನ ವೃತ್ತಾಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಪಾನೀಯೊಲೆಡ್ ಕ್ವಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಉಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-6</ref> ಸಿಹಿ ಮಲ್ತಿನ ಬ್ರೆಡ್, ಪ್ರಿಯಾನಿಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಜೇನುತುಪ್ಪೊಡು ಬೆರ್ರಿಲೆನಂಚಿನ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಲುಲಾ ರಸ್ ನ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-7</ref> ===೧೮ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಲು=== [[File:Полтавські галушки.jpg|thumb|250px|ಪೊಲ್ಟಾವಾ ಹಾಲುಶ್ಕಿ, ಒಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಖಾದ್ಯ 18ನೆ ಬೊಕ್ಕ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಕೆಲವು ಕೃತಿಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್ಂಡ್]] ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಎಡ-ತೀರದ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಆಹಾರೊಡು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಹಿಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೋಟ್ಸ್ (ರೈ, ಹುರುಳಿ, ರಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಧಿ) ಬೊಕ್ಕ ಬೊರ್ಶ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸೂಪ್ ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾದ್ಯೊಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ಗ್ರೂಲ್ (ಸೊಲೊಮಾಖಾ, ಲೆಮಿಶ್ಕಾ [ಯುಕೆ], ಕುಲಿಶ್, ಜುಬ್ಟ್ಸಿ [ಯುಕೆ], ಪುಟ್ರಿಯಾ [ಯುಕೆ], ಟೆಟೆರಿಯಾ), ಹಲುಷ್ಕಿ, ವರೆನಿಕಿ, ಹಿಟ್ಟುದ ಗಂಜಿ [ಯುಕೆ] ಬೊಕ್ಕ ನೂಡಲ್ಸ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಆಹಾರೊಡು ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ತರಕಾರಿಲು ಬೀಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಈರುಳ್ಳಿ. ಗೋಮಾಂಸ ಬೊಕ್ಕ ಮಟನ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಮಾಸೊಲು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಂದಿ ಮಾಸ. ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಗ್ರಹಣೆದ ಸಮಯೊಗು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ್ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಪಂಡ ಸಲೋ (ಉಪ್ಪುದ ಲಾರ್ಡ್). ಶಣ್ಪದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಆಹಾರ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಗಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸುರುಕು ಡ್ನಿಪರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುಟು ನಗರ ನಿವಾಸಿಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬುಳೆಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಅವು ಕ್ರಮೇಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಲಾ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ: ೧೭೮೬ಡ್ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್, ಹೊರೊಡ್ನಿಯಾ, ಹಡಿಯಾಚ್, ಜಿಂಕಿವ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಮ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಕೆಲವು ಊರುಲೆಡ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆನ್ ಬುಳೆಪಾಯೆರ್; ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಗು ಅವು ಕೀವ್, ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಲ್ಟಾವಾ ಗವರ್ನರೇಟ್ ಲೆನ ಮಾತಾ ಪೊವಿಟ್ ಲೆಡ್ ಬುಳೆವೊಂದಿತ್ತೆ. ಕೀವ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ 1845ಡ್ ಉಪನಗರೊದ ಜಮೀನುಲೆಡ್ 600 ಟನ್ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆನ್ ಕೊಯ್ಯೆರ್, ಆಂಡ ಉಂದು ಇತ್ತೆಲಾ ಸಾಕಾಗುಜಿ, ಅಂಚಾದ್ ನಗರೊಗು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂಜಿ ನಿವಾಸಿಗ್ ಒಂಜಿ ಕಾರ್ಟ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆನ್ ಆಮದು ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಉತ್ತರ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಕಮ್ಮಿ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬುಳೆಪಾವುನವು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡು ಚೈಹಿರಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒರಿ ಶ್ರೀಮಂತ ರೈತೆರ್ ವರ್ಷೊಗು ೧೫೦ ಕೆಜಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆನ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಈ ಉತ್ಪನ್ನೊದ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ತಲಾ ಸೇವನೆನ್ ಮೀರ್ದ್ಂಡ್. ಸುರುಟು ಆಲೂಗಡ್ಡೆನ್ ಕುದಿಪಾದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೇಕ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬೇಯಿಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್; ಆಲೂಗಡ್ಡೆದ ಬ್ರೆಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಆಂಡ್. ತನ್ನ 1860 ಪುಸ್ತಕೊಡು ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಮೈಕೋಲಾ ಮಾರ್ಕೆವಿಚ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್, ಅವು ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಾರ್ಡ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಜಿಪುದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಬೇಯಿಸಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಗಸಗಸದ ಬೀಜೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪುಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ. ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲು ಸೂಪ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಖಾ ಗ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆನ್ ಸೇರಾವೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೮೫೩ಡ್ ಬೊರ್ಶ್ಚ್ ಗ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆನ್ ಸೇರಾವುನ ಬಗ್ಗೆ ಸುರುಕು ಪೊಲ್ಟಾವದ ಸಮೀಪದ ಖೋರೊಲ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಲ್ಲೇಖ ಆಂಡ್. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಆಲೂಗಡ್ಡೆಡ್ ತುಂಬಿನ ವರೆನಿಕಿ ಲುಬ್ನಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾದ್ಯ ಆಂಡ್. [[File:Kartopljanyky 009.jpg|thumb|ತುಂಬಿದ ಕಾರ್ಟೊಪ್ಲಿಯಾನಿಕಿ|left]] ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರದೇಶೊದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲುಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್. ೧೭೮೦ ದಶಕೊಡು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸುಮಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೮೩೦ ದಶಕೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಸ್ಲೋಬೊಡಾ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ ಆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬರವುದ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಕ್ವಿಟ್ಕಾ-ಒಸ್ನೋವಿಯಾನೆಂಕೊನ ಒಂಜಿ ಕತೆಟ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್ಂಡ್. ಅದೇ ಕಾಲೊಡು ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕಾರ್ಪೇಥಿಯಾಡ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಗಲಿಸಿಯಾ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಡ್ನಿಪರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್: ೧೮೮೮ಡ್ ಒಂಜಿ ಸರಾಸರಿ ಸ್ಥಳೀಯೆರ್ ೩೧೦ ಕೆಜಿ ಕಂದಕೊಲೆನ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪ್ರಚಾರಕೆರ್ ಮೈಖೈಲೊ ಡ್ರಾಹೊಮಾನೊವ್ ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಲು ಆ ಕಾಲೊದ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಲಿಸಿಯನ್ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಅವುಲು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸೂಪ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಟೊಪ್ಲಿಯಾನಿಕಿ [ಯುಕೆ] (ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಕಟ್ಲೆಟ್ಸ್); ನನೊಂಜಿ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಆದ್ ಜಾಮ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಕಮ್ಮಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆ ಪ್ರದೇಶೊದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರೊಡು ಧಾನ್ಯೊಲೆನ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ನಗರ ನಿವಾಸಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಜರ್ಮನ್ ವಸಾಹತುಗಾರೆರ್ ಮಾತ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಬುಲೆಪಾವುನಕ್ಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಆಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-14</ref> ೧೭-೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಪರಿಚಯಿಸಾಯಿನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಉತ್ಪನ್ನ ಪಂಡ ಅರಿ. ಸುರುಟು ಒಟ್ಟೋಮನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಆಮದು ಮಲ್ತೆರ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭೂಮಿಡ್ ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಆ ಕಾಲೊಡು "ಸರಾಸೆನ್ ಮಿಲೆಟ್" (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: ಸರಾಸಿನ್ಸ್ಕೆ/ಸೊರೊಚಿನ್ಸ್ವೆ ಪಶೊನೊ) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿತ ಎಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಡ್ದಾವರ, ೧೯ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅರಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಮಾಜೊದ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗೊಲೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯ ಆಪುಂಡು. ೧೭೬೮ಡ್ ಝಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಒಟಾಮನ್ ಪೆಟ್ರೊ ಕಲ್ನಿಶೆವ್ಸ್ಕಿ ತನ್ನ ನಿವಾಸೊಡ್ದ್ ಕಳವು ಆಯಿನ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಅರಿನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನ ಅರಿತ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲು ಬಾದಾಮಿ, ಕೇಸರಿ, ಕಬ್ಬು ಸಕ್ಕರೆ, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಛೇದನೊಲೆನಂಚಿನ ಬೇತೆ ದುಬಾರಿ ಆಹಾರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಸಾಲೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ಅರಿನ್ ಸೂಪ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪದಾರ್ಥ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋರಿದ ಖಾದ್ಯೊಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ತುಂಬುನ ವಸ್ತು ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಡ್ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಮೊಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೋಧಿ ಧಾನ್ಯೊಲೆನ ಬದಲ್ ಅಕ್ಲೆನ ಕುಟಿಯಾಗ್ ಅರಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯುಗೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅರಿ ಒಂಜಿ ಐಷಾರಾಮಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಆದ್ ಉಂಡು, ಅಪಗ ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲೆಡ್ (ಖೆರ್ಸನ್, ಒಡೆಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಮಿಯಾ) ಧಾನ್ಯೊಲೆನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೃಷಿ ಸುರು ಆಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-15</ref> ೧೮ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆಡ್, ಅಯಿತ ಪಾಕಪದ್ಧತಿನ್ ಸಮೃದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ, ಸೌತೆಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಬರ್ಜಿನ್ ಲು. ಸೌತೆಕಾಯಿಲೆನ್ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಗ್ರೀಕ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆಗ್ ಕಾರಣ ಪನ್ಪೆರ್, ಅಕ್ಲೆಗ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ತೆರಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವ-ಆಡಳಿತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಒದಗಿಸಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಸೌತೆಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೇಂದ್ರ ನಿಝಿನ್ ಆದುಂಡು. ೧೭೮೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿಝಿನ್ ಸೌತೆಕಾಯಿಲೆನ್ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ II ​​ನ ಆಸ್ಥಾನೊಗು ಸಪ್ಲೈ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೮೯೭ಡ್ ಅವೆನ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ೫೬ ದೇಶೊಲೆಗ್ ರಫ್ತು ಮಲ್ತೆರ್. ಸೌತೆಕಾಯಿಲೆನಲೆಕ ಅತ್ತ್, ಆಬರ್ಜಿನ್ಸ್ ಒಂಜಿ ಸೀಮಿತ ಮಟ್ಟೊದ ಜನಪ್ರಿಯತೆನ್ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ, ಖಾರ್ಕಿವ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆಕ್ಲೆನ ನಡುಟು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುನವು, ಆಂಡ ಗಲಿಸಿಯಾಡ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾದ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-sho-5</ref> ಬನೋಶ್ ಸೇರ್ದ್ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಹುಟ್ಸುಲ್ಸ್ ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯೊಲು ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭೂಮಿಡ್ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಪರಿಚಯ ಆಂಡ್, ಉಂದು ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ದೇಶೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಹಾರೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಕೃಷಿ ಆಧುನಿಕ ಮೊಲ್ಡೊವಾ ಬೊಕ್ಕ ರೊಮೇನಿಯಾಡ್ದ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಗ್ ಪಗರಿಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶೊಡು, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಂಡ್. ಬನೋಶ್, ಕುಲೆಶಾ ಬೊಕ್ಕ ಮಮಾಲಿಗದಂಚಿನ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಗಂಜಿಲು ಇತ್ತೆಲಾ ನೈಋತ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುಂಡು. ೧೯ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದೇಶೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲು ಟೊಮೆಟೊ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲ್ ಪೆಪ್ಪರ್ಸ್. ಟೊಮೆಟೊ ಪೇಸ್ಟ್ ದ ಬೊರ್ಶ್ಚ್ ದ ಪಾಕವಿಧಾನ, ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಮಸ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕುಟುಮೊಲೆಗ್ ಮಾನದಂಡ ಆತ್ಂಡ್, 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಮಾತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್: ದುಂಬು ಈ ಖಾದ್ಯೊನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹುದುಗುನ ಬೀಟ್ ಡ್ ಮಲ್ಪುನವು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-16</ref> ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಎಣ್ಣೆದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್, ಉಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ಗ್ರೀಸ್ ಡ್ದ್ ಆಮದು ಆಯಿನ ಆಲಿವ್ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರ್ದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಸ್ಯ ಎಣ್ಣೆಲೆನ್ ತ್ವರಿತವಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಕ್ಕರೆ ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ದ್, ಟೆರೆಶ್ಚೆಂಕೊ, ಸಿಮಿರೆಂಕೊ, ಯಾಖ್ನೆಂಕೊ [ಯುಕೆ], ಬ್ರಾನಿಕ್ಕಿ, ಬ್ರೊಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಬ್ರಿನ್ಸ್ಕಿ ಇಂಚಿನ ಕುಟುಮೊಲೆನ ಪುದರ್ ಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತ್ ದ್, ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ಸಕ್ಕರೆ ಬೀಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. ೧೮-೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಜನಪ್ರಿಯತೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಿಶೇಷತೆ ಪಂಡ ಪ್ಲಮ್ಸ್, ಅವೆನ್ ಜೇನುತುಪ್ಪೊಡು ಒಣಸ್ ಅತ್ತಂಡ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಪ್ಲಮ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಅತ್ಯಂತ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಕೇಂದ್ರ ಒಪಿಶ್ನಿಯಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಜಾರ್ ನ ಕೋರ್ಟ್ ಗ್ ಸಪ್ಲೈ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶೊಗು ರಫ್ತು ಮಲ್ಪುನವು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-16</ref> ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಉದಯೊಗು ಸಮಾನಾಂತರವಾದ್, ೧೯ನೆ ಶತಮಾನ ನಗರ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊನೊಮಿಗ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಅವಧಿ ಆಂಡ್. ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡ್ ಬಂಡವಾಳದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣೊಡ್ದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೊಕ್ಕ ವಿದೇಶಿ ಮೂಲೊದ ದುಬಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿಲಕ್ಷಣ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಒದಗಾವುನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಫಿ ಮನೆಲು ತೆರೆಯೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಂಪಿ, ಕ್ಯಾವಿಯರ್, ಶಾಂಪೇನ್, ಅನಾನಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್. ===ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ=== ====ಸೋವಿಯೆಟ್ ಯೂನಿಯನ್==== [[File:Holodomor Novo-Krasne Odessa 11 1932.png|thumb|ಹೊಲೊಡೊಮೊರ್ ದ ಪೊರ್ತುಡು ಒಡೆಸಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಡ್ ರೈತೆರೆಡ ಧಾನ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ತರಕಾರಿಲೆನ್ ಜಪ್ತಿ ಮಲ್ಪುನವು, ೧೯೩೨]] ೧೯೧೭ದ ಕ್ರಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿನವು. ಪೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿದ ಅಡಿಟ್ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣೊದ ಒಂಜಿ ಸಣ್ಣ ಅವಧಿನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್, ಹೊಲೊಡೊಮರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ವರ್ಷೊಲು ಉಕ್ರೇನಿಯೆರೆನ ನಡುಟು ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಮನೋಭಾವೊನು ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್: ಇನಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಭಕ್ಷ್ಯೊಲು ಶುದ್ಧವಾದ್ ಉಪಯುಕ್ತ ಅರ್ಥೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ, ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ತಯಾರಿಕೆದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆನ್ ಸರಳ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಯೆರ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಡ್ ಬರ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಕೊರತೆಡ್ದ್ ರೇಷನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್, ಅವು ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗದ ಪ್ರಕಾರ ರೇಟ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆಗ್ ಆದ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್, ರುಚಿ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡೊದ ಮಹತ್ವೊನು ಕಳೆವೊಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಪಡಿತರೊಡು ಅತ್ತಂದೆ ಅಂಗಡಿಲೆಡ್ ತಂಪು ತಂಪುಡು ತೂಪಿನ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ತಾನ್ ಸಾಕಷ್ಟ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಎನ್ಇಪಿ ಯುಗೊನು ಬುಡ್ದು, ಆಹಾರೊದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂಚಿನ ಮನೋಭಾವ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜೊಗು ಮಾನದಂಡ ಆಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-hma-17</ref> ೧೯೩೨-೧೯೩೩ ದ ಹೊಲೊಡೊಮೊರ್ ಬರಗಾಲೊಡು, ಸೋವಿಯೆತ್ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಆಹಾರೊನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ್ ಜಪ್ತಿ ಮಲ್ಪುನವು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಮಸ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲೆನ್ ಎರ್ಸಾಟ್ಜ್ ಆಹಾರೊಲೆನ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊದ ಜನಪ್ರಿಯ "ಭಕ್ಷ್ಯೊಲು" ಪುಡಿ ಮಲ್ತಿನ ಕಾರ್ನ್ ಕಾಬ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕೇಶಿಯ ಬ್ಲೂಮ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ಯಾನ್ ಕೇಕ್ ಲು, ಆಲೂಗಡ್ಡೆದ ಪಿಷ್ಟ, ನೆಟಲ್ ಸೂಪ್, ಪೊಮೆಸ್, ಬೀಟ್ಸ್, ಆಲೂಗಡ್ಡೆದ ಸಿಪ್ಪೆಲು, ಒಣಸ್, ಮರತ ತೊಗಟೆ, ಹುಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿಡ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಬೇಯಿನ ಬ್ರೆಡ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ಮಸ್ತ್ ಬಡಪತ್ತ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರೈತೆರ್ ಸ್ನೋಡ್ರಾಪ್ ಬಲ್ಬ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕಾರ್ನ್ ನ್ ತಿನ್ಪೆರೆ ಬಲವಂತ ಆಪುಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಸೈತಿನ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್ ಲಾ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಊರುಲೆಡ್ ಬೆಕ್ಕುಲು, ನಾಯಿಲು, ಮುಳ್ಳುಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಳಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರೇನ್ ಲೆನ್ ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯೆರ್ ಬೇಟೆಯಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಮಾಸೊಗು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವೆರ್ ಆಮೆಲೆನ್ ತಿನ್ಪುನ ಕಡೆಕ್ಲಾ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಬರದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ನಿಷೇಧೊಲೆನ ಮುರಿತ ಕಡೆಕ್ ನರಭಕ್ಷಕತೆದ ಪ್ರಕರಣೊಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-18</ref> ಸರಕುಲೆನ ಕೊರತೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಹಾರೊಗು ಪೊಸ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೯೩೦ ದಶಕೊಡು ಸರ್ಕಾರ ಸೋಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೊಲದ ಮಾಂಸೊದ ಸೇವನೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸಾಯಿನವು, ಅಂಚನೆ ೧೯೬೦ ದಶಕೊಡು ನಾಗರಿಕೆರೆಗ್ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ೧೯೩೦ ದಶಕೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡ್ದ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮೊಗು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊದ ಪರಿಚಯೊಡ್ದ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಆಂಡ್, ಉಂದು ಕ್ಯಾನ್ಡ್ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು, ಮೇಯನೇಸ್, ಸಾಸೇಜ್ ಲು, ರಸೊಲು, ಕಂಡೆನ್ಸ್ಡ್ ಮಿಲ್ಕ್, ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ವಸ್ತುಲೆನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಗು ಮುಟ್ಟ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಇಲ್ಲಡ್ ಬೇಕ್ ಮಲ್ಪುನ ಬ್ರೆಡ್ ನ್ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರೀತಿಡ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-hma-17</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-rbk-19</ref> ನಿಯಮೊಲೆನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸೋವಿಯೆತ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಕ್ಯಾನನ್ ಗ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಅವುಲು ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಖಾರ್ಚೊ, ಕಾಕೇಶಿಯನ್ ಶಾಶ್ಲಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ಲೋವ್ ಉಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-rbk-19</ref> ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಲಾ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಮಲ್ಲ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡು. ಸೋವಿಯೆತ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಟಣೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಬೊರ್ಶ್ಚ್, ಪಂಪುಷ್ಕಿ, ಹಾಲುಶ್ಕಿ, ವರೆನಿಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಫ್ಲಾಟ್ ಬ್ರೆಡ್ ಲೆನಂಚಿನ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಖಾದ್ಯೊಲು, ಮಾಂಸ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು, ಕೋಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಸೇಜ್ ಲು, ಫಲವಸ್ತುಲು, ತರಕಾರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಿರ್ನಿಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರಯಾಝಾಂಕಾದಂಚಿನ ಹಾಲು ಉತ್ಪನ್ನೊಲು, ಅಂಚನೆ ಫಲವಸ್ತುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಪಾನೀಯೊಲು, ಪೂರ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಗ್ರಾಹಕೆರೆನ ನಡುಟು ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯತೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ. ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು ಕೆಲವು ಖಾದ್ಯೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮ್ಲಿಂಟ್ಸಿ, ಮಸ್ನಿಟ್ಸಿಯಾದಂಚಿನ ರಜೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಉತ್ಸವದ ಆಹಾರೊಲೆನ ರೂಪೊಡು ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-20</ref> ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟೆಟೆರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪುಟ್ರಿಯಾ, ಉರ್ಡಾ (ಪುಡಿ ಶಣ್ಪಬೀಜ), ಲೆಮಿಶ್ಕಾ, ಲಾರ್ಡ್ ನೊಟ್ಟುಗು ವರೆನಿಕಿ, ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಬಳಕೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್; ೧೯೭೦ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಬೀಟ್ರೂಟ್ ಕ್ವಾಸ್ ನ್ ಕ್ಯಾನ್ಡ್ ಟೊಮೆಟೊ ಅತ್ತಂಡ ಟೊಮೆಟೊ ಪೇಸ್ಟ್ ನ್ ಬೊರ್ಶ್ಚ್ ದ ಮೂಲ ಪದಾರ್ಥೊ ಆದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-gaz-21</ref> [[File:Borsch-tube.jpg|thumb|ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಯಾತ್ರಿಲೆನ ಸೇವನೆಗ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕ್ಯಾನ್ಡ್ ಬೊರ್ಶ್ಚ್ ದ ಒಂಜಿ ಟ್ಯೂಬ್]] ಪೊಸ ಪಾಕಶಾಲೆದ ವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವುನ ಸಲುವಾದ್, ೧೯೩೯ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಅಧಿಕಾರಿಲು ದಿ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಟೇಸ್ಟಿ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ದಿ ಫುಡ್ ನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಪೊಸ ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮದ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಜಾಹೀರಾತು ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಕಾಲೊಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಸಲಾಡ್ ಲೆನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಏರುನಕ್ಲೆಗ್ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ನಂಬುನವು. ಸುರುತ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಲಾಡ್ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲು ಲೆಟಿಸ್, ರೋಮೈನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜೊಲೆನಂಚಿನ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್; ಆಂಡ ಅವು ಒಂಜಿ ಸರಾಸರಿ ನಾಗರಿಕೆರೆಗ್ ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರ, 1952 ಡ್ದ್ ರಡ್ಡನೆ ಆವೃತ್ತಿಡ್ ಟೊಮೆಟೊ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಎಲೆಕೋಸು ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲಂಗಿನ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್. ಸಲಾಡ್ ಲೆನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕಾರಣ ಪಂಡ ಮಾಂಸದ ಕೊರತೆ, ಉಂದು ೧೯೩೦ ಡ್ದ್ ಸುರು ಆದ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ತೀವ್ರವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಸಲಾಡ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಸಾಲೆ ಪಂಡ ಮೇಯನೇಸ್, ಉಂದೆನ್ ಡೆವಿಲ್ಡ್ ಎಗ್ಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಸಲಾಡ್ ಗ್ ಬೇತೆ ಪದಾರ್ಥೊಲು ಹಸಿರು ಬಟಾಣಿ, ಕ್ಯಾನ್ಡ್ ಏಡಿಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿನೆಗರ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾಕವಿಧಾನ ಪಂಡ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಲಾಡ್", ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಅಂಗಡಿಲೆಡ್ ಲಭ್ಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಲೆನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಸೂಪ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ಯಾನ್ಡ್ ಮೀನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಳೆ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆಡ್ದ್ ಸಾರುನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್, ಉಂದೆನ್ ಮಾತಾ ಸೋವಿಯೆತ್ ನಾಗರಿಕೆರೆಗ್ ಲಭ್ಯ ಆಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-hma-17</ref> ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಮಿಠಾಯಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟುಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆಡ್ ಯೀಸ್ಟ್ ನ್ ಬೇಕಿಂಗ್ ಪೌಡರ್ ಆದ್ ಸೇರಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜನಪ್ರಿಯ ರಜೆದ ಆಹಾರೊಲೆಡ್ ಸ್ಪ್ರಾಟ್ಸ್ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಪರ್ಬದ ಆಹಾರೊಲೆನ್ ಸ್ವಂತ ಕುಟುಂಬದ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಬೇಯಿಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಕುಕ್ಬುಕ್ಸ್ ಡ್ದ್ ದೆತೊನೊಲಿ. ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು ಪಗರುನ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಸಂಕೇತ ಆಯಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯೊಲು ಚಿಕನ್ ಕೀವ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೀವ್ ಕೇಕ್. [[File:Kiev cake slice.JPG|thumb|ಕೀವ್ ಕೇಕ್ ದ ತುಂಡು]] ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊನು ಅಡುಗೆ ಮಲ್ಪುನವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲು ದಿ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಟೇಸ್ಟಿ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ದಿ ಫುಡ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಆಹಾರೊನು ಬೇಯಿಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಬಹುತೇಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೊರ್ಶ್ಚ್, ಚಿಕನ್ ಕೀವ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೇಯನೇಸ್ ದ ಸಲಾಡ್ ದಂಚಿನ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ ಅದೇ ಪಟ್ಟಿನ್ ಕೀವ್, ಲೆನಿನ್ಗ್ರಾಡ್ ಅತ್ತಂದೆ ಟಾಲಿನ್ ಡ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲೆಡ್ ಆರ್ಡರ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಡು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಅಡುಗೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ವಿದೇಶಿ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಸರಳ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರವೃತ್ತಿನ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪೂರ್ವದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಲೆನ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೂವೊಲಿ. ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಪೊಸ ರೀತಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಆಂಡ ಪೂರ್ತಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪದಾರ್ಥೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗ್ ಒಂಜಿ ಉದಾರ್ಮೆ ಪಂಡ ಆಲಿವಿಯರ್ ಸಲಾಡ್, ಉಂದೆತ ಪಾಕವಿಧಾನೊನು ಕ್ರೇಫಿಶ್ ನ್ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಡ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಪರ್ಸ್ ನ್ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಸೌತೆಕಾಯಿಡ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಲಭ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್.ಸೋವಿಯೆತ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಡ್ ಒಂಜಿ ವಿಚಿತ್ರವಾಯಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ಪಂಡ ಅನೇಕ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ ಮೂಲ ಪುದರ್ ಲೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನವು, ಅಯಿತ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಕನ್ಸೊಮ್ಮೆನ್ ಸಾರು ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಚಿಕನ್ ಕೀವ್ - "ಬೆಣ್ಣೆ ತುಂಬಿನ ಚಿಕನ್ ಕಟ್ಲೆಟ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಅಂಚನೆ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ವೈನ್ ಲೆನ್ "ಶಾಂಪೇನ್" ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-rbk-19</ref> ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಪೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿನ್ ಪರಿಚಯಿಸವುನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸೋವಿಯೆತ್ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಲೆನ ಜಾಲೊನು ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಅವು ಮಹಿಳೆಯೆರೆನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮೋಚನೆದ ಸಾಧನೊ ಆದ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಅಕ್ಲೆನ ಅಡುಗೆಮನೆತ ಗಾತ್ರೊನು ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತೆರ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಇಲ್ಲಡ್ ಅಡುಗೆ ಮಲ್ಪುನವು ಬೇಗನೆ ಪಿರಾಕ್ದ ವಿಷಯ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಊಟ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಲು ಅತ್ಯಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಜಾಗೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಅಂಚಿನ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸೇವೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾತಾವರಣ ಮಸ್ತ್ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಕಳಪೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ, ಕೀವ್ ಸೇರ್ದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸೋವಿಯೆತ್ ನಗರೊಲೆಡ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲು, ಬಫೆಟ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಫೆಲು ತೋಜೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್; ಅಂಚನೆ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಲೆನ್ ವ್ಯಾಪಕ ಜನೊಕುಲು ಸಂದೇಹೊಡು ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಲ್ಪುನಕುಲೆನ ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಜಾಗೆ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೯೬೦ ದಶಕೊಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಆತಿಥ್ಯಕಾರಿನ ಚಿತ್ರಣೊನು ಪುನರ್ವಸತಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲಡ್ ಊಟ ಮಲ್ಪುನವು ಮತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸೊದಲೆಕ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೦ ದಶಕೊಡು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋವಿಯೆತ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲು ಹೋಟೆಲ್ ಲೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಲು ಶ್ನಿಟ್ಜೆಲ್ ದಂಚಿನ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಮೆನುಲೆನ್ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಆಹಾರೊನು ಒಂಜಿ ಆನಂದದ ಮೂಲೊ ಆದ್ ತೂಪುನವು ಬುರ್ಜುವಾ ಪಿರಾಕ್ ದ ಅವಶೇಷೊ ಆದ್ ತೋಜುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಕುಲು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಮಾತ್ರ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಪೆರ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುಟ್ಟು ಪರ್ಬೊಡು ಅತ್ತಂಡ ಮದಿಮೆಡ್. [[File:Салат Оливье 04.jpg|thumb|ಒಲಿವಿಯರ್ ಸಲಾಡ್ ]] ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ದ ಯೆವ್ಹೆನ್ ಕ್ಲೋಪೊಟೆಂಕೊನ ಪ್ರಕಾರ, ಸೋವಿಯೆತ್ ಯುಗ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಇನಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುನ ಮಾತಾ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ 90% ವಾಸ್ತವೊಡು ಸೋವಿಯೆತ್ ಮೂಲೊದವು. ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಡಳಿತ ತನ್ನ ಆಡಳಿತೊಡು ಒಂಜಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಆ ಗುರಿನ್ ಸಾಧಿಸೆರೆ ಒಂಜಿ ಮಾರ್ಗವಾದ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಸೇರ್ದ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ನ್ ತೂಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-klop-22</ref> ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತನ್ನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಪಿರವುದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊದ ಮಸ್ತ್ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಂಡು, ಬೇಯಿಸಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ವಿನೆಗ್ರೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ "ಸ್ಟೊಲಿಚ್ನಿ" ಸಲಾಡ್ ನಂಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಹಾರೊಲೆನ ಪ್ರಮಾಣಿತ ವೈವಿಧ್ಯತೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಸೋವಿಯೆತ್-ಪರಿಚಯಿಸಾಯಿನ "ಫಿಶ್ ಡೇಸ್ " ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಅನುಸರಿಸೊಂದುಲ್ಲ. ಮೇಯನೇಸ್, ಒಲಿವಿಯರ್ ಸಲಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಡೆವಿಲ್ಡ್ ಎಗ್ಸ್ ಮಸ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕುಟುಮೊಲೆಡ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಉತ್ಸವದ ಆಹಾರೊಲು ಆದ್ ಉಂಡು.ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಇತ್ತೆಲಾ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಮೂಲದ ಬೇತೆ ಖಾದ್ಯೊಲು ಶುಬಾ ಬೊಕ್ಕ ಮಿಮೋಸಾ ಸಲಾಡ್. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಡ್ ಮೂಲೊ ಆಯಿನ ಕೆಲವು ಖಾದ್ಯೊಲುಲಾ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಖೋಲೋಡೆಟ್ಸ್, ಡೆರುನಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಲೆಟ್ಸ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಅಧಿಕೃತ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ದಮನ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿಫಲವಾದ್ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ವೇಕ್ ಸಮಾರಂಭೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮದಿಮೆಲು ಉಂಡು. ====ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಲಸೆದಕುಲು==== [[File:Ukrainian borscht in a Mason jar.jpg|thumb|ಟೊರೊಂಟೊಡು ಮಾರಾಟ ಆಯಿನ ಮೇಸನ್ ಜಾರ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬೊರ್ಶ್ಟ್]]]] ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲೆನ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಲಸೆ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಗು ಸಾಗರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಡುಗೆದ ನಡುಟು ಸಮ್ಮಿಳನ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮಸ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನ ಕುಟುಮೊಲು ಪೊಸ ದೇಶೊದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಅಳವಡಿಸಯೆರ್, ಪಿಕ್ನಿಕ್ ಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗಿವಿಂಗ್ ಡೇ ಗ್ ಟರ್ಕಿನ್ ಬೇಕ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಬೊರ್ಶ್ಚ್, ವರೆನಿಕಿ, ಹೋಲುಬ್ಟ್ಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿಯೆರೊಗಿ ಇಂಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಖಾದ್ಯೊಲು ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನಕ್ಲೆನ ನಡುಟು ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮುಂದುವರಿಸೊಂದಿತ್ತೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಲಸೆದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಪಂಡ 1944 ಬೊಕ್ಕ 2018 ನಡುಟು ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ನಾಶೆ ಝಿಟಿಯಾ ("ಔರ್ ಲೈಫ್") ಪತ್ರಿಕೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-23</ref> ====ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್==== ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲು ಆಧುನಿಕ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಲೆಡ್ದ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಆಯೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಆಹಾರೊಲೆನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಏರಿಕೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತತ್ ಕ್ಷಣದ ನೂಡಲ್ಸ್. ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ನೂಡಲ್ಸ್ ಪಂಡ ಮಿವಿನಾ, ಉಂದೆನ್ ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿ ಉದ್ಯಮಿ ಫಾಮ್ ನ್ಹಾಟ್ ವೊಂಗ್ 1995ಡ್ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಂಡ್, ಅಂಚಾದ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ನೂಡಲ್ಸ್ ನ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಪುದರ್ ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-miv-24</ref> ೨೦೧೦ಡ್ ನೂಡಲ್ಸ್ ನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಕಂಪೆನಿನ್ ನೆಸ್ಲೆ ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಸ್ವಿಟೋಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಟಾರ್ಚಿನ್ ನಂಚಿನ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಕೆರೆನ್ ಲಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-25</ref> ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ರಷ್ಯಾದ ಆಕ್ರಮಣೊಗು ಕಾರಣವಾದ್, ಮಿವಿನಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯೊಲೆನ್ ವೊಲಿನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ನೂಡಲ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಡ್ ಮ್ಯಾಗ್ಗಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-miv-24</ref> ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಕುಸಿತೊಗು ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಅನೇಕ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅನುಕೂಲತೆ ಬೊಕ್ಕ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಆಹಾರೊಲೆನ ಬಳಕೆಡ್ದ್ ಇಲ್ಲಡ್ ಅಡಿಗೆ ಮಲ್ಪುನ ಜನಕುಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆತ್ಂಡ್, ಆಂಡಲಾ ಮದಿಮೆದ ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಕೊರೊವಾಯಿ ಇಂಚಿನ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುಂಡು. ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಗು ವಿರುದ್ಧವಾದ್, ಅಡುಗೆಮನೆ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕುಟುಂಬೊಲೆಗ್ ಖಾಸಗಿ ಜೀವನ ಜಾಗೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾದ್ ಬದಲಾತ್ಂಡ್. ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಒವನ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಒವನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಟಿಕುಕರ್ ಲೆನಂಚಿನ ಪೊಸ ಅಡುಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಲೆನ ಉದಯೊಡ್ದ್ ಸರಳ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಏರುಂಡು. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಒವನ್ ಲು ಖಾಸಗಿ ಇಲ್ಲ್ ಲೆಡ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಅಧಿಕೃತ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಡ್ ವಿಶೇಷತೆ ಇಪ್ಪುನ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲೆಡ್ ಪುನರ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-gaz-21</ref> [[File:Kyivska perepichka (5).jpg|thumb|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೀವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸ್ನ್ಯಾಕ್ ಬಾರ್ ಗ್ ಲೈನ್ ಡ್ ನಿಲೆಯಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಜನಕುಲು]] ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕೀವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸ್ನ್ಯಾಕ್ ಬಾರ್ ಗ್ ಲೈನ್ ಡ್ ನಿಲೆಯಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಜನಕುಲು ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪತನ ಸ್ಪರ್ಧೆದ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಡುಗೆ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ದೇಶನದ ವಿಧಾನೊಡು ಅಡುಗೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಕೊರ್ತುಂಡು, ಅಕುಲು ಇತ್ತೆ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯವಹಾರೊಡು ತಮ್ಮನ್ ತಾನ್ ಅರಿತ್ ದೆತೊನುನ ಅವಕಾಶೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊನಮಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಋತುಮಾನದ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಪುನರುತ್ಥಾನೊಗು ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊದ ರುಚಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಹ್ಯ ರೂಪೊ ಮತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಆತ್ಂಡ್. ಆಧುನಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಡ್ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಪಂಡ ಮಾಂಸ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಬಳಕೆದ ಏರಿಕೆ, ಉಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಲಭ್ಯ ಆತ್ಂಡ್. ಅದೇ ಸಮಯೊಡು, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರುನಗ ಒಂಜಿ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆನ್ ಲಾ ತೂವೊಲಿ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-gaz-21</ref> ಆಧುನಿಕ ಲೋಕೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿನ್ ಒಂಜಿ ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆದ ಪಾಕವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿಕನ್ ಕೀವ್ ಅತ್ತಂದೆ ಬೊರ್ಶ್ಚ್. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆನಡಾದಂಚಿನ ದೇಶೊಲೆಡ್ ವಲಸೆ ಬತ್ತಿನಕ್ಲೆನ ನಡುಟು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಜಗತ್ತ್ ದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿನ್ ರಷ್ಯನ್-ಇಂಪೋಸ್ಡ್ ನಿರೂಪಣೆಲೆನ ಲೆನ್ಸ್ ಡ್ದ್ ತೂವೊಲಿ, ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆಡ್ದ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ನಂತರದ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಸರಳೀಕೃತ ರೀತಿಡ್ ತೋಜಾವೊಲಿ. ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಚಿತ್ರಣೊನು ರೂಪಿಸವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸಹಕಾರೊಡು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆಹಾರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕೊನು ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್, ಉಂದು ಆನ್ ಲೈನ್ ಡ್ ಲಭ್ಯ ಉಂಡು. ==ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಲು== ===ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್=== ====ಗಲಿಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ==== ಪಾಕಶಾಲೆದ ತಜ್ಞೆರ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಲಿಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಅಸ್ತಿತ್ವೊನು ಗುರುತಿಸವೆರ್, ಉಂದೆತ ಮೂಲ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವೊಡು ಟೆರ್ನೋಪಿಲ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-zbr-41</ref> ಗಲಿಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ಪುನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಉಪಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಲೆನ ಆಧಾರೊಡ್ ರಚನೆ ಆಂಡ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹುಟ್ಸುಲ್ಸ್, ಬೊಯ್ಕೊಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಮ್ಕೊಸ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-42</ref> ಯೂರಿ ವಿನ್ನಿಚುಕ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ಗಲಿಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಲೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿದ್ಯಮಾನೊಲೆನ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ತಾರಸ್ ವೊಜ್ನ್ಯಾಕ್ ಗಲಿಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿನ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಭಾಗವಾದ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸವೆರ್. ಗಲಿಸಿಯನ್ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಆಡಳಿತೊಡು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ಕಳೆಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವೊಲೆನ ಉಪಸ್ಥಿತಿ. ಗ್ಯಾಲಿಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಪೋಲಿಷ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಲಾ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಗಲಿಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಪಂಡ ಒಲ್ಹಾ ಫ್ರಾಂಕೊನ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಕಿಚನ್. ಗ್ಯಾಲಿಸಿಯನ್ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಝುರ್, ಕ್ನಿಶೆಸ್, ಮಚಂಕಾ [ಯುಕೆ] (ಲೆಮ್ಕೊ ಮೂಲೊದ ದಪ್ಪದ ಮಾಸದ ಸೂಪ್), ಎಲೆಕೋಸು, ಬಿಳಿ ಬೊರ್ಶ್ಚ್, ಬನೋಶ್, ಯಾವೊರಿವ್ ಪೈ, ಹೋಲುಬ್ಟ್ಸಿ, ಸ್ಪೆಲ್ಟ್ ಬ್ರೆಡ್, ಕ್ನೆಡ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ಲಿಯಾಂಕಾ ಉಂಡು. ಟೆರ್ನೋಪಿಲ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಕ್ರ್ಯಾಕ್ಲಿಂಗ್ಸ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ರಾಗಿ ಕುಲೆಶಾ. ಗಲಿಸಿಯಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಲೆಡ್ ಸ್ಟ್ರುಡೆಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಚೀಸ್ ಕೇಕ್ ಉಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-fir-43</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-gas-44</ref> ಇವಾನೊ-ಫ್ರಾಂಕಿವ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಮೂಲ ಪಾಕವಿಧಾನ ಪಂಡ ಹೋಂಬೊವ್ಟ್ಸಿ - ಪಿಯೆರೋಗಿ ಲೆನಿವೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬಾವೊಜಿ ಲೆಕೊನೆ ತುಂಬಿನ ಡಂಪ್ಲಿಂಗ್ಸ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-esp-45</ref> ====ಲ್ವಿವ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ==== [[File:2019 Кав'ярня-музей Теплий п'єц 6.jpg|thumb|200px|ಲ್ವಿವ್ ಕಾಫಿ ಹೌಸ್ ದ ಒಳಾಂಗಣ]] ಲ್ವಿವ್ ನಗರೊಡು ಅಯಿತ ಸ್ವಂತ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊಲೆನ ಪಾಕಶಾಲೆಲೆನ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿತ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಚೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಈರುಳ್ಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಪಿಯೆರೋಗಿ ಉಂಡು; ಬೀನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ನೂಡಲ್ಸ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಕರು ಮಾಸದ ಸಾರು; ಫರಿನಾದ ಒಟ್ಟುಗು ಚಿಕನ್ ಸಾರು; ಫಾರಿನಾ, ಮೊಟ್ಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಲುಸ್ಕಿ; ಲವಂಗೊಡು ಯಬ್ಚಂಕ; ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಫಲವಸ್ತುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೆರ್ರಿ ಸೂಪ್ ಲು; ಕಾಯಿ ಕೇಕ್. ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಾಹಾರ ಆಹಾರೊಲು ಹಾಲು ಕಾಫಿ, ಬ್ರೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಣ್ಣೆ, ಹುಳಿ ಕೆನೆದೊಟ್ಟುಗು ಕಾಟೇಜ್ ಚೀಸ್. ಲಿಯೋಪಾಲಿಟನ್ಸ್ ನ ಆಹಾರೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹುರುಳಿ ಕಶಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಗಂಜಿ (ಮಮಾಲಿಗ) ವಹಿಸೊಂದುಂಡು. ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನ ಮಾಂಸದ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಹಂದಿ ಮಾಸದ ಶ್ನಿಟ್ಜೆಲ್, ಜ್ರಾಜಿ, ಹುರಿದ ಗೋಮಾಂಸ ಬೊಕ್ಕ ಫ್ರೈಡ್ ಚಿಕನ್ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ವಿವ್ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಪಂಡ ಲೆಗುಮಿನಾ [ಪಿಎಲ್], ಕಂಪೊಟ್ ಡ್ ತೊಳೆಯೊಡು. ಬೇಸ ಋತುಡು, ಲಿಯೋಪಾಲಿಟನ್ಸ್ ಮಸ್ತ್ ತರಕಾರಿಲೆನ್ ಲಾ ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಲ್ವಿವ್ ಕುಟಿಯಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಗೆನ್ ಬೇಯಿನ ಗೋಧಿ ಧಾನ್ಯೊಲು, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿಲು, ಗಸಗಸದ ಬೀಜ, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ನಿಂಬೆ ರಸೊಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ್, ಲ್ವಿವ್ ಬಿಯರ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈನ್ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಉಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-46</ref> ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು ಲ್ವಿವ್ ನ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲು ಗಂಭೀರವಾದ್ ಹಾನಿಯಾತ್ಂಡ್, ದಾಯೆ ಪಂಡ ಪೊಸ ಆಡಳಿತ ನಗರೊದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಫಿ ಹೌಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ "ಬುರ್ಜುವಾ" ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆಲೆನ್ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಲೆಡ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅವು ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರೈತೆರೆನ್ ತನ್ನ ಮಿತ್ತ್ ದೀದ್, ಮದ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ರಸೊಲೆನ್ ಸರ್ವ್ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರಕವಾದ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಡಿಮೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಹಾರೊನು ಒದಗಾವುನ ವಿಶೇಷತೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ. ಯುದ್ಧೊದ ದುಂಬುದ ವೈನ್ ಸೇವನೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ವೊಡ್ಕಾ, ಸಿಹಿ ಫೋರ್ಟಿಫೈಡ್ ವೈನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಾಂಡಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೦ ದಶಕೊಡು ಮಾತ್ರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮದ್ಯೊಲು ಲಭ್ಯ ಆಂಡ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಕಾಫಿ ಮನೆಲೆನ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಿಲ್ ಬಾರ್ ಲೆನ ಸ್ಥಾಪನೆಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು ಕೆಫೆ ಬೊಕ್ಕ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಲೆಡ್ ಆಹಾರ ಇಲ್ಲಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಗುಣಮಟ್ಟೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-47</ref> ===ಉತ್ತರ ಉಕ್ರೇನ್=== ====ಪೊಲೆಸಿಯಾ==== ಪೊಲೆಸಿಯಾ (ಪೊಲಿಸಿಯಾ) ಪ್ರದೇಶ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವೊಲಿನ್, ರಿವ್ನೆ, ಝೈಟೊಮೈರ್, ಕೀವ್ ಬೊಕ್ಕ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಅಯಿತ ಕಾಡು ಬೊಕ್ಕ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪುರಾತನ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಕ್ರಮೊಕುಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಪೋಲೆಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಡ್ ಮೀನ್ ಪತ್ತುನ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೆರ್ರಿಲು, ಅಣಬೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನ್ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-sma-51</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಹಿಟ್ಟುದ ಬಗೆ ರೈ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೋಲೆಸಿಯನ್ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಲೆಡ್ ಪೈಸ್, ಮೃದುವಾದ್ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬ್ರೆಡ್ ಲು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಅವುಲು ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂಡುಂಡು. ಒಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಹುಳಿ ಹಾಲು ಪಾಡ್ದ್ ರೈಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಬಕ್ವೀಟ್ ವರೆನಿಕಿ. ಮತ್ತೊಂಜಿ ಪುರಾತನ ಸ್ಥಳೀಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಕ್ವಾಶಾ, ಉಂದು ಹುಳಿ ಹಿಟ್ಟುಡ್ದ್ ಬೇಯಿಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೋಲೆಸಿಯನ್ ಪರ್ಬೊದ ವಿಶೇಷತೆಲು ಬೊರ್ಶ್ಚ್, ಕೈಸಿಲ್, ಹುಳಿ ಕೆನೆದೊಟ್ಟುಗು ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್ಸ್, ಹಾಲುದೊಟ್ಟುಗು ಕಾಟೇಜ್ ಚೀಸ್, ಅಂಚನೆ ಕ್ವಾಸೊವ್ಕಾ - ಒಣಸ್ ದ ಫಲವಸ್ತುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ರಾಗಿ ಗಂಜಿ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. [[File:Мацик.JPG|thumb|ಮ್ಯಾಟ್ಸಿಕ್]] ಪೊಲೆಸಿಯಾಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾದ್ಯೊಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್ ಡ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೊಮಾಚಿ (ಪಿರಾಯಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ), ಕಲಾಮುಖ (ಹುಳಿ ಕೆನೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಟ್ಟುದೊಟ್ಟುಗು ಬೇಯಿನ ಚೆರ್ರಿ), ಹರ್ತನಾಚ್ಕಾ (ಮಾಂಸ ಬೊಕ್ಕ ಆಲೂಗಡ್ಡೆದೊಟ್ಟುಗು ರಾಗಿ ಗಂಜಿ), ಬುಖ್ತಿ (ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರ್ರಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬಿಳಿ ಹಿಟ್ಟುದ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಲು), ಕ್ರುಪ್ನಿಕ್ (ರಾಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಮುಳ್ಳುದೊಟ್ಟುಗು ಸೂಪ್). ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಕೆಲವು ಬೇತೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಶೇಷತೆಲು ಕಲಾತುಶಾ - ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್ ದ ಫ್ಲಾಟ್ ಬ್ರೆಡ್ ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸರ್ವ್ ಮಲ್ಪುನ ಅಣಬೆ ಸೂಪ್; ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಣಬೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಹೋಲುಬ್ಟ್ಸಿ; ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬಬ್ಕ (ಮಕರ).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-fir-43</ref> [[File:Квашені огірки.jpg|thumb|ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಹುದುಗುನ ಸೌತೆಕಾಯಿಲು]] ರಿವ್ನೆ ಬೊಕ್ಕ ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷತೆ ಪಂಡ ಮಟ್ಸಿಕ್ [ಯುಕೆ], ಉಂದೆನ್ ಕರುಖ್, ಕಿರುಖ್, ಮಟ್ಸಿಯೋಕ್, ಕ್ನಿಯುಶೋಕ್ ಅತ್ತಂಡ ಬೊಹುಕ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಚೀಲ, ಹಂದಿದ ಪೊಟ್ಟೆ ಅತ್ತಂಡ ಮೂತ್ರಕೋಶದ ಒಳಗೆ ಒರಿದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಗಿದ್ ಮಾಗಿದ್ ಪೊಸತನೊಡು ಕಡ್ತಿನ ಮಾಸೊಡ್ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೊವೆಲ್ ರೈಯನ್ ಡ್ ಸ್ಮಿಡಿನ್ ಪನ್ಪಿನ ಪೋಲೆಸಿಯನ್ ಗ್ರಾಮೊಡು ಬೇಕ್ಡ್ ಎಲೆಕೋಸುಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಅಮೂರ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆದ ಅಂಶೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಖೋಲ್ಮ್ಶ್ಚಿನಾ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ವೊಲ್ಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ವೊಯ್ಲೊಕ್, ಉಂದೆನ್ ಬೀಟ್, ಗೂಸ್ಫುಟ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ನೆಟ್ಟಲ್ ದ ಎಲ್ಯ ಎಲೆಡ್ದ್ ಬೇಯಿಪಾವೆರ್. ಪೋಲೆಸಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಪಂಡ ಬ್ಲೂಬೆರಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಾಲು, ಬ್ರೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಹುಳಿ ಕೆನೆದೊಟ್ಟುಗು ಸೇವನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒಣಸ್ ದ ಬ್ಲೂಬೆರಿನ್ ಬೇತೆ ಖಾದ್ಯೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಘಟಕಾಂಶೊ ಆದ್ ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಪೊಲೆಸಿಯಾಡ್ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಈರುಳ್ಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಸೊಡು ಫ್ರೈಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಸ್ಮೋದರ್ಡ್ ಸೌತೆಕಾಯಿಲು, ಉಂದೆನ್ ಹರ್ಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉತ್ತರ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಬೇತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಖಾದ್ಯೊಲು ಪೆಚೆನಿಯಾ [ಯುಕೆ] (ಪಾಟ್-ಬೇಕ್ಡ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಸೌರ್ಕ್ರಾಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಸ, ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಹುಳಿ ಕೆನೆ, ಪ್ಯಾಪ್ರಿಕಾ, ಚೀಸ್, ಬೀನ್ಸ್ ಅತ್ತಂಡ ಅಣಬೆಲೆನ್ ಸೇರಾದ್), ಬೊಕ್ಕ ಗುಲ್ಡರ್-ರೋಸ್ ಫಿಲ್ಲಿಂಗ್ ದ ಪೈಸ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಪೊಲೆಸಿಯಾದ ಒಂಜಿ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಡಿಶ್ ಡೆರುನಿ - ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್ಸ್. ಕೊರೊಸ್ಟೆನ್ ನಗರೊಡು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂಜಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೆರುನಿ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಮತ್ತೊಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಪೋಲೆಸಿಯನ್ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ವರ್ಹುನಿ - ಗರಿಗರಿಯಾದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತಿನ ಹಿಟ್ಟುದ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಲು. ===ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್=== ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಒಂಜಿ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಡಿಶ್ ಪಂಡ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಬೊರ್ಶ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಪುಷ್ಕಿ. ಬೇತೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶೇಷತೆಲು ವರೆನಿಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರುಚೆನಿಕಿ [ಯುಕೆ] - ಕಡ್ಲೆಕಾಯಿ, ಪೇಟೆ, ಪ್ರೂನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಜೊಲೆನ್ ತುಂಬುನ ಮಾಂಸದ ರೋಲ್ಸ್. ಪೊಲ್ಟಾವಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಬಗೆತ ಹಾಲುಷ್ಕಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಫಿಲ್ಲಿಂಗ್ಸ್ ಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಪಸರುವೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಪುಂಡಿಕಿ [ಯುಕೆ] - ಸಿಹಿ ಅತ್ತಂಡ ರುಚಿಯಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಹಿಟ್ಟುದ ಫ್ಲಾಟ್ ಬ್ರೆಡ್ ಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಪಾತ್ರೆಡ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನವು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-fir-43</ref> ಡ್ನಿಪರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಉಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿದ ಮಸಾಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಮೀನ್ ಸೂಪ್ (ಉಖಾ). ===ದಕ್ಷಿಣ ಉಕ್ರೇನ್=== [[File:Форшмак по-одесски.jpg|thumb|ಒಡೆಸಾ ಶೈಲಿದ ಫೋರ್ಶ್ಮಕ್]] ದಕ್ಷಿಣ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಕಡಲ ಆಹಾರೊಲೆನ ಸಮೃದ್ಧಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಒಡೆಸಾದ ಬಂದರ್ ನಗರ ಅಯಿತ ಅನನ್ಯ ಪಾಕಶಾಲೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಗು ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಒಡೆಸಾಡ್ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವ್ಯಾಪಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಗೋಬಿಸ್, ಉಂದೆನ್ ಒರೆಸಾವೊಲಿ ಅತ್ತಂಡ ಹಿಟ್ಟುದ ಮಿಶ್ರಣೊಡು ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೊಲಿ. ನನೊಂಜಿ ಪಾಕವಿಧಾನೊಡು ಕ್ಲೂಪಿಯೊನೆಲ್ಲಾದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಮೀನ್ ಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಾವೊಲಿ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_cuisine#cite_note-esp-45</ref> ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶೇಷತೆ ಪಂಡ ಗೆಫಿಲ್ಟೆ ಮೀನ್. ಸಮೀಪದ ಮೈಕೊಲಾವ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಟೊಮೆಟೊ ರಸ, ಹುಳಿ ಕೆನೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಉಖಾ. ಖೆರ್ಸನ್ ಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಶೇಷತೆಲು ಪ್ಯಾಪ್ರಿಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಆಪಲ್ ವಿನೆಗರ್ ನ್ ಸೇರಾದ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನ ಆಬರ್ಜಿನ್ ಲು, ಅಂಚನೆ ಆಬರ್ಜಿನ್ "ಕ್ಯಾವಿಯರ್" (ಇಕ್ರಾ) ಆದುಂಡು. ಒಡೆಸಾ ಬೊಕ್ಕ ಡ್ನಿಪ್ರೊದಂಚಿನ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ನಗರೊಲೆಡ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಯೆಹೂದಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿದ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಫೋರ್ಶ್ಮಾಕ್ - ಕತ್ತರಿಸಾಯಿನ ಹೆರಿಂಗ್ ನ್ ಬೇಯಿನ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಈರುಳ್ಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೊಟ್ಟೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸರ್ವ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜಾಪೊರಿಜ್ಜಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಖಾದ್ಯೊಲು ಹಂದಿಮಾಂಸೊಡು ಕಪುಸ್ನಿಯಾಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಚೀಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಣ್ಣೆಡ್ ತೆಳು ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್ ಲು. ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಲು ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಟಾಟಾರ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ಸ್ ನಕುಲುಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಟಾಟರ್ ಖಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಲಗ್ಮಾನ್, ಡೋಲ್ಮಾ ಬೊಕ್ಕ ಚೆಬುರೆಕ್ಸ್ ಉಂಡು. ===ಪೂರ್ವ ಉಕ್ರೇನ್=== ಸ್ಲೋಬೊಡಾ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಬೊರ್ಶ್ಚ್ ನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಬೀನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಸದ ಫ್ರಿಕಾಡೆಲ್ಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಬೇಯಿಪಾವೆರ್. ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರಡ್ಡನೆ ಖಾದ್ಯ ಪಂಡ ಹ್ರೆಚಾನಿಕಿ - ಹುರುಳಿದೊಟ್ಟುಗು ಮೀಟ್ಬಾಲ್ಸ್. ಡೊನ್ಬಾಸ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾದ್ಯೊಲು ಬೇಕ್ಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಕ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿವಿಧ ಬಗೆತ ಒಕ್ರೊಷ್ಕಾನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು - ಕ್ವಾಸ್, ಮೈದಾ ಅತ್ತಂದೆ ಖನಿಜ ನೀರ್ ದ ಬುಡೊಟು ಒಂಜಿ ತಂಪು ಸೂಪ್, ಹುಳಿ ಕೆನೆಡ್ ಮಸಾಲೆ ಪಾಡ್ದ್. ಲುಹಾನ್ಸ್ಕ್ ದ ಒಂಜಿ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಪಂಡ ಕಡ್ಲೆಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೋಮಾಂಸ, ಆಮ್ಲೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ರೋಲ್. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== 885f8vsqm2r8tyhfz2r4uctk13ktud8 0 28085 366455 366340 2026-08-22T17:18:52Z Bharathesha Alasandemajalu 37 Added {{[[Template:AI-generated|AI-generated]]}} tag 366455 wikitext text/x-wiki {{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}} ='''ಬಂಡುರ '''= ಒಂಜಿ ಬಂಡುರ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪ್ಲಕ್ಡ್-ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಜಾನಪದ-ವಾದ್ಯ. ಉಂದು ಜಿಥರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೂಟ್ ದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೦ ಮುಟ್ಟ, ಉಂದೆನ್ ಕೊಬ್ಜಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದುಂಬುದ ವಾದ್ಯೊಲು (ಸುಮಾರ್ ೧೭೦೦) ೫ ರ್ದ್ ೧೨ ತಂತಿಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಲೂಟ್ ಲೆನ್ ಹೋಲೊಂದಿತ್ತೆ. ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ತಂತಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುರುಟು ೩೧ ತಂತಿಲೆಗ್ (೧೯೨೬) ಏರ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೫೬ ತಂತಿಲೆಗ್ – ಆಧುನಿಕ "ಕನ್ಸರ್ಟ್" ವಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ೬೮ ತಂತಿಲು (೧೯೫೪).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-UBC-2</ref> ಬಂಡುರ ವಾದನ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆನ್ ಬಂಡುರಸ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ೧೯ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಂಡುರಾ ವಾದಕೆರೆನ್, ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕುರುಡುಲೆನ್, ಕೊಬ್ಜಾರ್ಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-3</ref> ಈ ವಾದ್ಯೊನು ಗುಸ್ಲಿ (ಪೂರ್ವ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಾಲ್ಟರಿ) ಬೊಕ್ಕ ಕೊಬ್ಜಾ (ಪೂರ್ವ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲೂಟ್) ದ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಆದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಸೂಚಿಸವೊಂಡುಂಡು.[ಉಲ್ಲೇಖ ಅಗತ್ಯ] ಕೆಲವೆರ್ ಕೊಬ್ಜಾನ್ ಬಂಡುರಾನ್ ಹೋಲುನ ಒಂಜಿ ಬಗೆ ಅತ್ತಂಡ ಒಂಜಿ ವಾದ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-4</ref> ಬಂಡುರಾ ಪನ್ಪಿನ ಪದ 1441 ಡ್ದ್ ಪೋಲಿಷ್ ವೃತ್ತಾಂತೊಲೆಡ್ ತೋಜುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಮಿಶ್ರತಳಿ 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಅತ್ತಂಡ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ನಡತ್ಂಡ್. ==ವ್ಯಾಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಭಾಷೆ== ಬಂಡುರಸ್ ನ್ ಸುರುಕು 1441 ಡ್ ಪೋಲಿಷ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಡ್ ದಾಖಲಾತ್ ಆಂಡ್,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-Jaf-5</ref> ಉಂದೆಟ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ III,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-6</ref> ಬಂಡುರ ಆಡೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಚೆಸ್ ಜೊತೆಗಾರೆ ಆಯೆರೆ ರುಥೆನಿಯನ್ ತಾರಾಸ್ಕೊನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಡ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪೋಲಿಷ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಲು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಮೂಲದ ಬೇತೆ ಕೋರ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ ದಾಖಲಾತ್ ಆಂಡ್. ಬಂಡುರಾ ಪನ್ಪಿನ ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೋಲಿಷ್ ಮೂಲಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಗ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಡ್ದ್ ಅತ್ತಂಡ ಗ್ರೀಕ್ ಪಂಡೋರಾ ಅತ್ತಂಡ ಪಾಂಡುರಾಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಪಂದ್ ನಂಬುನವು; ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಈ ಪದನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ದ್ ನೇರವಾದ್ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಬ್ಯಾಂಡೊರ್ (ಅತ್ತ್ಂಡ ಬ್ಯಾಂಡೊರಾ) ಪನ್ಪಿನ ಪದತ ಬಳಕೆ ಇತ್ತೆ ಅಪಖ್ಯಾತಿ ಆಯಿನ ಊಹೆಡ್ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು, ಸುರುಟು ರಷ್ಯಾದ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಎ. ಫಾಮಿಂಟ್ಸಿನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಈ ಪದ ನೇರವಾದ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ದ್ ಎರವಲು ಪಡೆಯಿನವು. ಈ ಪದ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಸೋವಿಯೆತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ರಷ್ಯನ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟುಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ತಂತಿ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಹರ್ಡಿ-ಗುರ್ಡಿನ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬಂಡುರಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಐನ್ ತಂತಿದ ಗಿಟಾರ್ ನ್ ಬಂಡುರ್ಕ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ==ಚರಿತ್ರೆ== ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲು ಲೂಟ್ ಲೆಕೊದ ತಂತಿದ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ೫೯೧ಡ್ದ್ ಸುರುವಾತ್ಂಡ್. ಆ ವರ್ಷೊಡು, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಗ್ರೀಕ್ ವೃತ್ತಾಂತೊಲು ಬಲ್ಗರ್ ಯೋಧೆರೆನ್ ಲೂಟ್ ಲೆಕೊದ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಕಿಥಾರಾಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ದ 11ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಫ್ರೆಸ್ಕೊಲೆಡ್ ಲೂಟ್ ಲೆಕೊದ ವಾದ್ಯೊಲೆನ ಐಕಾನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಚಿತ್ರಣೊಲು ಉಂಡು. ಆ ಪಿರಾಕ್ ದ ಕಾಲೊಡು ಈ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ದಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದೊಟು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ಗೊತ್ತುಜ್ಜಿ, ಆಂಡಲಾ ಲೂಟ್ ಲೆಕೊದ ವಾದ್ಯೊನು ಒಂಜಿ ತಂತಿ ವಾದ್ಯೊಗು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಪದೊಟು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್—"ಹುಸ್ಲಿ". ===ಸುರುತ ವರ್ಷೊಲು=== [[File:Cossack Mamay 1st half of 19th c (4).jpg|thumb|ಜಾನಪದ ನಾಯಕ ಕೊಸಾಕ್ ಮಮೇ ಬಂಡುರ ವಾದನ (೧೯ನೆ ಶತಮಾನದ ಸುರುತ), ಉಕ್ರೇನ್ ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟ, ಬಂಡುರಾ ಪನ್ಪಿನ ವಾದ್ಯೊಗು ಫ್ರೆಟ್ಸ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಲೂಟ್ ಅತ್ತಂಡ ಗಿಟಾರ್ ದಲೆಕನೆ ವಾಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಾದ್ಯ ಜರ್ಮನ್ ಬಂಡೊರ್ ಲೆಕನೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕತ್ತಿಟ್ 5 ಸಿಂಗಲ್ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಪೆರ್. ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡು "ಪ್ರಿಸ್ಟ್ರಂಕಿ" ಪನ್ಪಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಂತಿಲು ತೋಜೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್. ಕ್ರಮೇಣ ಜಿಥರ್-ಲೆಕೊ ಬಂಡುರಾ 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡು ಲೂಟ್-ಲೆಕೊ ಬಂಡುರಾನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಲೂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಲ್ಟರಿದ ಆರ್ಗನೊಲಾಜಿಕಲ್ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ಒಂಜಿ ವಾದ್ಯೊದ ಆವಿಷ್ಕಾರೊನು ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಟ್ರೆಸೆಂಟೊದ ಸಮಯೊಡು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಲೂಟೆನಿಸ್ಟ್-ಸಂಯೋಜಕೆ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಲ್ಯಾಂಡಿನಿ ಗ್ ಶ್ರೇಯ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಫಿಲಿಪ್ಪೊ ವಿಲ್ಲಾನಿ ತನ್ನ ಲಿಬರ್ ಡಿ ಸಿವಿಟಾಟಿಸ್ ಫ್ಲೋರೆನ್ಟಿಯೆಡ್ ಬರೆಯೆರ್, "[ಲ್ಯಾಂಡಿನಿ] ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರೀತಿದ ವಾದ್ಯೊನು ಕಂಡು ಕನತ್ ದ್, ಲೂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಲ್ಟರಿ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಅಡ್ಡ, ಉಂದೆನ್ ಆರ್ ಸೆರೆನಾ ಸೆರೆನಾರಮ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ವಾದ್ಯೊನು ಅಯಿತ ತಂತಿಲೆನ್ ಹೊಡೆನಗ ಒಂಜಿ ಸೊಗಸಾಯಿನ ಶಬ್ದೊನು ಉತ್ಪಾದಿಸವುಂಡು." ಅಪರೂಪದ ಐಕಾನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲು (ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೊ ಮ್ಯಾಗ್ನಾಸ್ಕೊನಂಚಿನ ಕಲಾವಿದೆರ್ನ ಮೂಲಕ) ಅಂಚನೆ ವಾದ್ಯೊಲು ಇಟಲಿಡ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು ಸಿ. ೧೭೦೦. ಎಡ-ತೀರದ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಹೆಟ್ಮನ್ ರಾಜ್ಯೊಡು, ಕೊಬ್ಜಾರ್ಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಿಪರ ವರ್ಗದ ಸುತ್ತಾಟದ ಕುರುಡು ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ ಬಂಡುರಾ ಮಹತ್ವದ ಪರಿವರ್ತನೆಲೆನ್ ಅನುಭವಿಸೊಂಡು. ಬಂಡುರಾ ವಾದನೊದ ಅಧ್ಯಯನೊಗು ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸುರುತ ಉಲ್ಲೇಖೊಲು 1738 ಡ್ದ್ ಪಿರ ಬರ್ಪುಂಡು, ಹ್ಲುಖಿವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಡ್ ಬಂಡುರಾ ಬೊಕ್ಕ ಪಿಟೀಲುನ್ ಶೀಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡ್ದ್ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಲ್ಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಸುರುತ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಡ್ ಜಾರಿಸ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಗ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಗಾಯಕೆರೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಯನ ಸ್ವರೊಟು ಸಾಂಗರವಾದ್ ಅಯಿತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾತ್ರೊಗು ಸರಿಸಾಟಿಯಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ವಾದನ ತಂತ್ರೊನು ಅಳವಡಿಸಯೆರ್. ೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಗು, ಈ ವಾದ್ಯೊಲು ಸುಮಾರ್ ನಾಲ್ ರ್ದ್ ಆಜಿ ನಿಲ್ಲಿಸವೊಲಿಯಾಯಿನ ತಂತಿಲೆನ್ ಕತ್ತಿತ್ತ ಉದ್ದೊಗು ತಂತಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ (ಫ್ರೆಟ್ ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಅತ್ತಂಡ ಇಜ್ಜಂದೆ) (೪ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೈಸ್ಟ್ರಂಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಪದಿನಾಜಿ ಟ್ರೆಬಲ್ ತಂತಿಲೆನ್ ಸೌಂಡ್ ಬೋರ್ಡ್ ಡ್ ಡಯಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಡ್ ತಂತಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒಂಜಿ ರೂಪೊಗು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ಬಂಡುರಾ ಈ ರೂಪೊಡು 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಮುಟ್ಟ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿಜಿ. ===ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವರ್ಷೊಲು=== [[File:Hryhory Bazhul.jpg|thumb|right|ಖಾರ್ಕಿವ್ ಶೈಲಿದ ಬಂದೂರಿಸ್ಟ್ ಹ್ರೈಹೋರಿ ಬಝುಲ್]] ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ, ಬಂಡುರ ರೆಪರ್ಟೋರಿ ಒಂಜಿ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಬಂಡುರದ ಜೊತೆಟ್ ಗಾಯನ ಮಲ್ಪುನ ಗಾಯನ ಕೃತಿಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅವುಲು ಜಾನಪದ ಗೀತೆಲು, ಜಪೊಲು, ಕೀರ್ತನೆಲು, ಬೊಕ್ಕ ದುಮಿ ಪನ್ಪಿನ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆದ ರಾಗೊಲುಲಾ ರೆಪರ್ಟೋರಿಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಶ್ರೀಮಂತೆರೆನ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಲೆಡ್ ಈ ವಾದ್ಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಂಡ್. ರಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊನು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ಉಂಡು. ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಎಲಿಸಬೆತ್ (ಪೀಟರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ನ ಮಗೆ) ತನ್ನ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಒಲೆಕ್ಸಿ ರೊಜುಮೊವ್ಸ್ಕಿ ನೊಟ್ಟುಗು ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಸಂಬಂಧೊಡು ಇತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಹುಶಃ ಒಂಜಿ ಮೊರ್ಗನಾಟಿಕ್ ಮದಿಮೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-7</ref> ೧೯೦೮ಡ್, ಕೀವ್ ಡ್ ಮೈಕೋಲಾ ಲೈಸೆಂಕೊ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಾಮಾ ಬಂಡುರಾ ವಾದನೊಡು ತರಗತಿಲೆನ್ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಇವಾನ್ ಕುಚುಹುರಾ ಕುಚೆರೆಂಕೊ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ದು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಕುಚೆರೆಂಕೊ ೧೯೧೧ ಮುಟ್ಟ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯೊಗು ಕಲ್ಪಾವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೧೨ಡ್ ಹ್ನಾಟ್ ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ ನೊಟ್ಟುಗು ತರಗತಿಲೆನ್ ಪುನಃ ತೆರೆಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್; ಆಂಡಲಾ, ಮೈಕೋಲಾ ಲೈಸೆಂಕೊನ ಸಾವು ಬೊಕ್ಕ 1912ಡ್ ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ ನ ಗಡಿಪಾರ್ ಈ ಘಟನೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ 1909ಡ್ ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ಬಂಡುರಾಗ್ ಸುರುತ ಪ್ರೈಮರ್ ನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ವಾದ್ಯೊಗು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಬರೆತಿನ ಬೇತೆ ಪ್ರೈಮರ್ ಲು ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೈಖೈಲೊ ಡೊಮೊಂಟೊವಿಚ್, ವಾಸಿಲ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸಿಲ್ ಒವ್ಚಿನ್ನಿಕೊವ್ ನಕುಲು 1913-14ಡ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್. ೧೯೧೦ಡ್, ಬಂಡುರಾದ ಸುರುತ ರಚನೆನ್ ಕೀವ್ ಡ್ ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಡಪುನ ಜಾನಪದ ಬಂಡುರೊಗು "ಒಡಾರೊಚ್ಕಾ" ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆದ ತುಂಡು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ 1912ಡ್ ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕೊನು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ, ಪ್ರಕಾಶಕೆರೆನ ಬಂಧನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್, ಅಯಿನ್ ಏಪಲಾ ಮುದ್ರಿಸಯೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಬೊಕ್ಕ ೩೦ ದಶಕದ ಸುರುಟು ಈ ವಾದ್ಯೊಗು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ್ ಬರೆಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕೃತಿಲೆನ್ ಪ್ರಕಟಣೆಗ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಈ ವಾದ್ಯೊಗು ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಡೊಮೊಂಟೊವಿಚ್, ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ, ಬೊಕ್ಕ ಒವ್ಚಿನ್ನಿಕೊವ್ ಬರೆತಿನ ಬಂಡುರಾ ಪ್ರೈಮರ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ 1913-14ಡ್ ಮುದ್ರಣೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆನ್ ಬಂಡುರಾ ಜೊತೆಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ===ದಬ್ಬಾಳಿಕೆದ ವರ್ಷೊಲು=== ====ಝಾರಿಸ್ಟ್ ನಿಷೇಧೊಲು==== ಕೊಬ್ಜಾರ್ಸ್ ನ ಶೋಷಣೆ 1876ಡ್ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಡಿಟ್ ಎಮ್ಸ್ ಉಕಾಜ್ ದ ಪ್ರಕಟಣೆಡ್ದ್ ಸುರು ಆಂಡ್: ಕೊಬ್ಜಾರ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ಸ್ ನ ವೇದಿಕೆದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಡ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮಾತಾ ಸಂಗೀತೊನು ತಡೆಯೆರೆ ಆದೇಶೊದ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ 4 ನ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಉದ್ದೇಶಿಸಯೆರ್. ಫಲವಾದ್, ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಲೆನಂಚಿನ ಕುರುಡು ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನೊಗು ಬೀದಿಗ್ ಬತ್ತೆರ್. ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲೆಡ್, ಅಕುಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯೇತರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೀದಿ ಭಿಕ್ಷುಕೆರೆನಲೆಕ ತೂವೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಅಕುಲೆನ್ ಬಂಧಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ನಿರ್ಬಂಧೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರೂರ ಶೋಷಣೆನ್ 1902ಡ್ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ನಿಯೋಗೊನು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆನ ಸಚಿವಾಲಯೊಗು ಕಡಪುಡುನ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರ 1876ಡ್ (ಎಮ್ಸ್ ಉಕಾಜ್) ಪರಿಚಯಿಸಾಯಿನ ನಿಷೇಧೊಲು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆದ ಬಳಕೆನ್ ತೀವ್ರವಾದ್ ನಿರ್ಬಂಧ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಯಿಂಟ್ 4 ಡ್, ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿದ ವೇದಿಕೆಡ್ ಬಂಡುರಾದ ಬಳಕೆನ್ ಲಾ ನಿರ್ಬಂಧ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಮಾತಾ ರೆಪರ್ಟೋರಿನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಡ್ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಮಯೊಡು ಮಸ್ತ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಲೆನ್ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ್ ಕಿರುಕುಳ ಕೊರ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಬಂಡುರಾದ ಸಂಬಂಧೊಗು ಕಾರಣವಾದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ರೆಪರ್ಟೊರಿಡ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ಪ್ರಮಾಣೊಗು ಕಾರಣವಾದ್, ಅಯಿನ್ ಕಡೆಕ್ ನಂತರದ ಕಾಲೊದ ಬಂಡುರಿಸ್ಟ್ ಲು ಅಳವಡಿಸಯೆರ್. ಕೊಬ್ಜಾರ್ಸ್ ನ ಅನನ್ಯ ರೆಪರ್ಟೊರಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ನ ಪರಂಪರೆನ್ ಆದರ್ಶೀಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ರೆಪರ್ಟೊರಿದ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಭಾಗೊಡು ಪ್ಯಾರಾ-ಲಿಟರ್ಜಿಕಲ್ ಚಾಂಟ್ಸ್ (ಕ್ಯಾಂಟಿ) ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚ್ ಲೆನ ಪಿದಯಿ ಕೊಬ್ಜಾರಿ ಪಾಡ್ದಿನ ಕೀರ್ತನೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ನಂತರದಕುಲು ಕೊಬ್ಜಾರ್ ನ ನೈತಿಕ ಅಧಿಕಾರೊಗು ಅನುಮಾನೊಡು ಇತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ವೈರತ್ವೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ಈ ನಿರ್ಬಂಧೊಲೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ನಕುಲು ತ್ವರಿತವಾದ್ ಕಣ್ಮರೆ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, 1902ಡ್ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ನಡತಿನ XIIನೇ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಸುತ್ತಾಟ ಮಲ್ಪುನ ಕುರುಡು ಬಂಡುರಾ ವಾದಕೆರೆನ ಮಿನ್ಸ್ಟ್ರೆಲ್ ಕಲೆತ ವಿಷಯೊನು ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗ್ ತೂಪೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ತನಿಖೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಆರು ಕುರುಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಲು ಜೀವಂತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನವು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ವೇದಿಕೆಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸ್ವ-ಅರಿವುದ ಏರಿಕೆ ಬಂಡುರಾನ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಜವನೆರ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಲೆನ ನಡುಟು. ಗಟ್ ತಂತಿಲೆನ್ ಲೋಹದ ತಂತಿಲೆಡ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು 1902 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನದಂಡ ಆಂಡ್. ತಂತಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾದ್ಯೊದ ಗಾತ್ರಲಾ ಬುಲೆಯೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್, ವೇದಿಕೆದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಗ್ ಬೋಡಾಪಿನ ಧ್ವನಿ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ, ಜಾನಪದ ಗೀತೆದ ಪೊಸ ಸಂಗ್ರಹೊದ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು ಸರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ, ​​ಉಂದೆಕ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಂಗೀತ ಅಗತ್ಯ ಉಂಡು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಫ್ಯಾಷನ್ ಲೆನ ಪರಿಚಯೊಡು ಶ್ರೀಮಂತೆರೆನ ನಡುಟು ಈ ವಾದ್ಯೊದ ಬಳಕೆ ಕುಸಿತೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಉಂದು ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲೆನ ಜನಪ್ರಿಯ ವಾದ್ಯವಾದ್ ಉಂತುಂಡು. ಝಾಪೊರೊಜಿಯನ್ ಸಿಚ್ ನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ರೈಟ್-ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೊಬ್ಜಾರಿ ಪನ್ಪಿನ ಅಲೆದಾಡುನ, ಕುರುಡು ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಈ ವಾದ್ಯೊನು ವಾಜನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬಂಡುರಿಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾಸ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಕಲೆತ ರೂಪೊ ಆದ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಬಂಡುರಾದ ಮಿತ್ತ್ ನಡಪುನ ಪ್ರದರ್ಶನೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊದ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಈ ವಾದ್ಯೊಲು ಪೂರ್ತಿ ಬಳಕೆಗ್ ಪೋಂಡು ಪಂದ್ ತೆರಿಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಉಂದೆಟ್ ಸುಮಾರ್ 20 ತಂತಿಲು ಮರತ ಗೂಡುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ (4 ಬಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ 16 ಪ್ರೈಸ್ಟ್ರಂಕಿ). ವಾದ್ಯೊಡ್ದ್ ಪಡೆಯಿನ ಶಬ್ದ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿದ ವೇದಿಕೆಗ್ ಸಾಕಷ್ಟ್ ಜೋರು ಆದಿಜ್ಜಿ. ====ಸಹಿಷ್ಣುತೆದ ಅವಧಿ==== [[File:Banduryst Potapenko.jpg|thumb|ವಾಸಿಲ್' ಪೊಟಾಪೆಂಕೊ ಜಾಹೀರಾತು ಬಂಡುರ ಪಾಠಗಳು ಸಿ. ೧೯೨೫]] ೧೯೧೮-೨೦ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿದ ನಂತರ ಬೊಲ್ಶೆವಿಕ್ ಲೆನ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ ಗುಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕೆರ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೈನಿಕೆರೆಗ್ ಆಟ ಆಡೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಸೈತಿನ ಸುಮಾರ್ 20 ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಾತೆಲು ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಕೆಲವು ಕೊಬ್ಜಾರಿಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ ಸಾವುಲೆನ್ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಲು ನಿಖರವಾದ್ ದಾಖಲಾತ್ ಂಡ್. ೧೯೨೩ಡ್ದ್, ಸೋವಿಯೆತ್ ಶಕ್ತಿ ದೇಶೊಡು ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತಿನಗ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಸಹಿಷ್ಣುತೆದ ಅವಧಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಬಂಡುರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮಸ್ತ್ ಬುಲೆಂಡ್. ಬಂಡುರಾ 20ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ, ತಂತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಅನುಭವಿಸೊಂಡು. ವಾದ್ಯೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿನ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ವಾದ್ಯೊದ ಶಬ್ದೊನು ಸುಧಾರಿಸವುನ ಸುರುತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೧೧ಡ್ ೩೨ ಡಯಾಟೋನಿಕಲ್ ಟ್ಯೂನ್ಡ್ ತಂತಿಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ವಾದ್ಯೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಲು ವಾದನ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಬಹುತೇಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡ್. ಲೋಹದ ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಪೆಗ್ ಲು ಸುಮಾರ್ ೧೯೧೪ಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ತನ್ನ ವಾದ್ಯೊನು ನಿಖರವಾದ್ ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಒಂಜಿ ಗುಂಪುಡು ಆಟ ಆಡೊಂದಿಪ್ಪುನಗ ಉಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಮಧ್ಯೊಡು, ವರ್ಣಮಯ ತಂತಿಲೆನ್ ಲಾ ವಾದ್ಯೊಗು ಸೇರಾವೊಂಡೆರ್, ಉಂದು ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಆಕಸ್ಮಿಕೊಲೆನ್ ಪ್ಲೇ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧದ ಕೀಲಿಲೆನ್ ಮೋಡ್ಯುಲೇಟ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ತಂತಿಲೆನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒತ್ತಡೊಗು ಅನುವು ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ವಾದ್ಯೊದ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ತಂತಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ ೫೬ ಗ್ ಏರ್ಂಡ್. ನನೊಂಜಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಲು ಲೋಹದ ತಂತಿಲೆನ್ (1891 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್) ಬೊಕ್ಕ ಲೋಹದ ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಪೆಗ್ ಲೆನ್ (1912ಡ್ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್), ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವರ್ಣೀಯ ತಂತಿಲೆನ್ (1925ಡ್ದ್ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್) ಬೊಕ್ಕ ವಾದ್ಯೊನು ತ್ವರಿತವಾದ್ ಪುನರ್ ಶ್ರುತಿ ಮಲ್ಪುನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಲಿವರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ (1931ಡ್ ಸುರುಕು ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್) ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್. ೧೯೩೧ಡ್ ಸುರುತ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಲೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಗ್ ತನ್ನ ವಾದ್ಯೊನು ತ್ವರಿತವಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕೀಲಿಲೆಡ್ ಪುನರ್ ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೨೬ಡ್, ಮೈಖೈಲೊ ಟೆಲಿಹಾ ಸಂಕಲನ ಮಲ್ತಿನ ಬಂಡುರಾ ಸಂಯೋಜನೆಲೆನ ಸಂಗ್ರಹೊನು ಪ್ರೇಗ್ ಡ್ ಪ್ರಕಟಿಸಯೆರ್. ಹ್ನಾತ್ ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ 1928ಡ್ ಬಂಡುರೊಗು ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ತುಂಡುಲೆನ ಸಂಗ್ರಹೊಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್; ಆಂಡಲಾ, ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಒಳಗೆ ನಾಟಕೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಲೆಡ್ದ್, ಈ ಸಂಗ್ರಹೊಲೆಡ್ ಒವ್ವೆಲಾ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿಜಿ. ಬಂಡುರಾಲೆನ ಸರಣಿ ತಯಾರಿಕೆಗ್ ಕಾರ್ಯಾಗಾರೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪಿದಯಿ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ ಂಡಲಾ (ಮಾಸ್ಕೋಡ್ (೧೯೦೮), ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರೇಗ್ (೧೯೨೪)), ಬಂಡುರಾಲೆನ ನಿರಂತರ ಸರಣಿ ತಯಾರಿಕೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ೧೯೩೦ಡ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಕ್ರಾಂತಿದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಬಂಡುರಾ ವಾದನೊಡು ಔಪಚಾರಿಕ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್, ಅಪಗ ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ 1926ಡ್ ಮುಜ್-ಡ್ರಾಮ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಡ್ ಬೊಕ್ಕ 1938ಡ್ ಕೀವ್ ಡ್ ಬಂಡುರಾ ವಾದನೊದ ಒಂಜಿ ತರಗತಿನ್ ಕಲ್ಪಾವರೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಯೆರ್. ವಾಸಿಲ್ ಯೆಮೆಟ್ಜ್ 1923ಡ್ ಪ್ರಾಗ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಬಂಡುರಾ ಶಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆಟ್ 60 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ೧೯೩೨-೩೩ಡ್, ಸೋವಿಯೆತ್ ಲು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನಗರ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಮಿತ್ತ್ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಬಂಧೊಲೆನ್ ದೀದ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸ್ವ-ಜಾಗೃತಿದ ಏರಿಕೆನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಬಂಡುರಾ ವರ್ಗೊಲೆನ್ ವಿಸರ್ಜಿಸಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸರ್ಕಾರೊಡು ಮಸ್ತ್ ಬಂಡುರವಾದಿಲೆನ್ ದಬ್ಬಾವೊಂಡೆರ್. ====ವರ್ಷೊಲೆನ ಕಿರುಕುಳ==== [[File:Kucherenko shoot.jpeg|thumb|200px|ಕುರುಡು ಕೊಬ್ಜಾರ್ ನ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸದ್ ಮರಣದಂಡನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಪಿನ ದಾಖಲೆ I. ಕುಚುಹುರಾ-ಕುಚೆರೆಂಕೊ ೧೯೩೭ಡ್.]] ೧೯೨೬ಡ್, ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಬೊಲ್ಶೆವಿಕ್ಸ್) ಸ್ಥಳೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊಲೆಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೭ಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಒಳಗೆ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಭಾಷೆ ಪಂಡ್ ದ್ ತೀರ್ಪು ಕೊರ್ಂಡ್. ೧೯೨೮ಡ್, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ನ ಜೀವನಶೈಲಿನ್ ನೇರವಾದ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುನ ನಿರ್ಬಂಧೊಲು ಜಾರಿಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇಜ್ಜಂದೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಪರವಾನಗಿ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ತಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್. ನೋಂದಾಯಿಸಂದಿನ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರವಾನಗಿ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಬಂಡುರೊಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ಅತ್ತಂದೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಿತ್ತ್ ಲಾ ನಿರ್ಬಂಧೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಜುಲೈ, ೧೯೨೯ಡ್, ಮಸ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಲೆನ್ (ಬಹುಶಃ ಕಾಲ್ಪನಿಕ) ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಲಿಬರೇಶನ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಬಂಧಿಸಯೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲು ಕಣ್ಮರೆ ಆಯೆರ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕೆರ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಕಡೆಟ್ ೧೯೧೮ ಕ್ರಾಂತಿಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊಗು ಸಂಘಟನೆದ ಸದಸ್ಯೆರೆನ ವಿಚಾರಣೆಡ್, ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡುರಾ ಗುಂಪುಲೆನ್ ಸಂಘಟಿಸೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತಿನ ಜನಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಕೆಲವೆರೆನ್ ಬಂಧಿಸದ್ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಶಿಬಿರೊಲೆಗ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಬೇತೆ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಬಿಳಿ ಸಮುದ್ರ ಕಾಲುವೆನ್ ತೋಡುನ ಕೆಲಸೊಗು ಕಡಪುಡುವೆರ್. ಕೆಲವು ಬಂದೂರಿಲು ಈ ಶಿಬಿರೊಲೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರೊಲಿ. ೧೯೩೦ ದಶಕೊಡು, ಕುಬಾನ್ ಡ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ ಬಂಧನೊಲೆನ ಅಲೆಲಾ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬಂಧಿತ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ 5-10 ವರ್ಷೊಲೆನ ಶಿಬಿರೊಡು ಬಂಧನ ಅತ್ತಂಡ ಗಡಿಪಾರ್ ದ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ "ಲಘು" ಶಿಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್, ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸೈಬೀರಿಯಾಡ್. ೧೯೩೦ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಅಲೆದಾಡುನ ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆನ ಅಧಿಕೃತ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಗಿಂಡ್. ಈ ಅವಧಿಡ್, ಈ ಸಮಯೊಡು ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಕುರುಡು ಅತ್ತ್ ನ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ ಲಾ ಬಂಧಿಸಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಸತ್ಯೊನು ದಾಖಲೆಲು ಸಾಕ್ಷಿಯಾತ್ಂಡ್, ಆಂಡಲಾ ಅಕುಲು ದಂಡ ವಸಾಹತುಲೆಡ್ ಅತ್ತಂಡ ಗಡಿಪಾರ್ ಡ್ 2-5 ವರ್ಷೊಲೆನ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಲಘು ಶಿಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಜನವರಿ ೧೯೩೪ಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಪೋವೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಮಾತಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ, ಮಸ್ತ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಮಸ್ತ್ ಸಮಯೊಗು ಸರಿಯಾದ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಈ ಚಲನೆಡ್, ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಲು ಕಳೆವೊಂದು ತಪ್ಪು ಜಾಗೆಡ್ ಪೋಯೆರ್. ಜನವರಿಡ್ದ್, ರಾಜ್ಯೊದ ನಿಧಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾಸ್ ದ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬೇಲೆಗ್ ದುಡ್ಡು ಕೊರ್ಪುನವು ನಿಂತ್ಂಡ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮುಟ್ಟ, ಏರ್ಲಾ ಸಂಬಳ ದೆತೊನಂದೆ, ರಾಜ್ಯೊದ ನಿಧಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆನ್ ನಿಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ ಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆದ ಅಲೆ 65 ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬರವುದಕುಲೆನ್ ಬಂಧಿಸಯೆರ್. ೧೯೩೦ಡ್, ಸೋವಿಯೆತ್ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಜಾರಿ ಮಲ್ತೆರ್ (ರಷ್ಯಾಕರಣೊನು ತೂಲೆ) ಅಕುಲು ಅಸೂಕ್ತ ಪಂಡ್ದ್ ತೂತೆರ್. ಬಂಡುರೊಡು ಏತ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದೆಟ್ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-8</ref> ಸೋವಿಯೆತ್ ವಿರೋಧಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಷೇಧೊಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸಯೆರ್. ಈ ನಿಷೇಧೊಲು ಇಂಚಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಲೆನ ಆಸಕ್ತಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುನಗ, ಈ ಕಲಾಕೃತಿಲೆನ ವಾಹಕೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲು, ಸೋವಿಯೆತ್ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ಕಠಿಣ ಕಿರುಕುಳೊಗು ಒಳಗಾಯೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಬಂಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವೆರೆನ್ ಮರಣದಂಡನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಿಬಿರೊಲೆಗ್ ಕಡಪುಡುವೆರ್. ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಗ್ರೇಟ್ ಪರ್ಜ್ ದ ಎತ್ತರೊಡು, ಕೀವ್ ಡ್ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾ ಈ ರಾಜಕೀಯ ಬಂಧನೊಲೆಡ್ದ್ ಪ್ರತಿ ೨ ವಾರೊಗು ಒರ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕೆರೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ೧೯೩೦ ದಶಕೊಡು, ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ ನಿರಂತರವಾದ್ ಬಂಧಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ನಡತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ವಿಚಾರಣೆಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ಕೈಟ್ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ನಿರಂತರವಾದ್ ಕಿರುಕುಳ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಸುಮಾರ್ ೧೯೩೪ ಮುಟ್ಟ ಅಪರಾಧಿಲು ೨-೫ ವರ್ಷೊಲೆನ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ್ ಲಘು ಶಿಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್, ೧೯೩೬ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಶಿಕ್ಷೆಲು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ತಕ್ಷಣದ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ - ಗುಂಡು ಹಾರಿಸದ್ ಸಾವು. ೧೯೩೭-೩೮ಡ್, ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ ಮರಣದಂಡನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಕಾಲೊಡು ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ನ ಅನೇಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮರಣದಂಡನೆಲೆನ ದಾಖಲೆಲು ಉಳಿದುಪ್ಪುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ, ಗುಂಡು ಹಾರಿಸೆರೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಯಿನ 41 ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಸುಮಾರ್ 100 ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ 10 ಬೊಕ್ಕ 17 ವರ್ಸೊದ ನಡುಟು ಶಿಕ್ಷೆ ದೆತೊನುನ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಕಂಡು ಕನತ್ ದ್ಂಡ್. ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ, ಬಂಧಿ ಆಯಿನಕುಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಕನ್ಫೆಷನ್ ದೆತೊನುನಗ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವಾಕ್ಯೊಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಟ್ರೋಯಿಕಾ ಉಚ್ಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಚಾರಣೆದ ಗಂಟೆ ಅತ್ತಂದೆ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ ತ್ವರಿತವಾದ್ ವಿತರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮರಣದಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನಕ್ಲೆನ ಕುಟುಂಬೊಲೆಗ್ ಬಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ನ್ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಮಲ್ಪುನ ಹಕ್ಕ್ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಒಂಜಿ ಶಿಬಿರೊಗು ಕಡಪುಡುವೆರ್ ಪಂದ್ ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಪನ್ಪೆರ್. ====ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೊಲೆ==== [[File:Pamiatnyk.jpg|thumb|200px|ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಕೊಲೆಯಾತಿನ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಲೆಗ್ ಸ್ಮಾರಕ]] ಇತ್ತೆದ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ಉಂದೆತ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೩ ಡ್ದ್ ಜನವರಿ ೧೯೩೪ಡ್ ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಘಟನೆನ್ (ಅಪರೂಪೊಡು ಒಂಜಿ ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ರೂಪೊಡು ಮುಖವಾಡ ಪಾಡ್ದ್) ತೋಜಾವುಂಡು. 300 ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಕುಲು. ಪೊಸ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜೊಡು ಅನಗತ್ಯ ಅಂಶೊಲೆನ ರೂಪೊಡು ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೮ಡ್, ಸೋವಿಯೆತ್ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ಕೈಟ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕುರುಡು ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೊಲೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲು ಬೊಲ್ಪುಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್ (ಸೊಲೊಮನ್ ವೊಲ್ಕೊವ್ ನ ಸಾಕ್ಷ್ಯ: ದಿ ಮೆಮೊಯಿರ್ಸ್ ಆಫ್ ಶೋಸ್ಟಾಕೊವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಿಯೊನಿಡ್ ಪ್ಲ್ಯೂಶ್ ನ ಹಿಸ್ಟರಿಸ್ ಕಾರ್ನಿವಲ್) (೧೯೭೮). ದುಂಬುದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕವಿ ಮೈಕೋಲಾ ಹಾರ್ಬಾಕ್ ನ ಬರವುಲೆಡ್ ಇಂಚಿನ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ದುಂಬುದ ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಕ ಆವೃತ್ತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಗೀತಗಾರೆರೆನ್ ಒಂಜಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮುಖವಾಡೊಡು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ್ ಮರಣದಂಡನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಮ್ಮೇಳನೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೊಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆವೃತ್ತಿಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಮಯೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಕೊಬ್ಜಾರಿ, ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಲಿರ್ನಿಕಿ ನಡುಟು ಮಸ್ತ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಲ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಗೊಂದಲ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಸಂಘಟನೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಪುನ ಆರ್ಕೈವಲ್ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಕಂಡು ಕನತ್ ದ್ ಉಂಡು, ಅವು ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಪ್ರಚೋದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಘಟಕೆರ್ ಒರಿ ಆಯಿನ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಮೈಖೈಲೊ ಪೊಲೊಟೇ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್. ಕೊಬ್ಜಾರಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮರಣದಂಡನೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಪುನ ದಾಖಲೆಲು ಇತ್ತೆ ಮುಟ್ಟ ತೋಜಿದ್ ಬೈದ್ಜಿಂಡಲಾ, ಈ ಸಮಯೊಡು ಸೈತಿನ ಅತ್ತಂದೆ ಕಣ್ಮರೆ ಆಯಿನ ಕೊಬ್ಜಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಪಟ್ಟಿ ನಮಕ್ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಆವೃತ್ತಿಡ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೩ಡ್ ಖಾರ್ಕಿವ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಸಮ್ಮೇಳನೊನು ಆಯೋಜಿಸಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ೩೦೦ (c. ೫೦) ಕುರುಡು ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ (c. ೨೫೦) ಲಿರ್ನಿಕ್ ಲೆನ್ ಖಾರ್ಕಿವ್ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಗರದ ಮಿತಿಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಒಂಜಿ ಗುಂಡಿಡ್ ಒಡ್ಡಿಕೊನೊಡು ಸೈಯೆರೆ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಈ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಸ್ಥಳೊನು ಇತ್ತೆ ಕೆಜಿಬಿ (ಅತ್ತಂದೆ ಎನ್ಕೆವಿಡಿ) ಒಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುನ ಮನರಂಜನೆದ ಕಟ್ಟಡೊದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಪಿಯಾಟಿಖಾಟ್ಕಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಂಡು ಕನತ್ ದ್ಂಡ್. ಈ ದುರಂತ ಘಟನೆನ್ ಗುರುತಿಸರೆ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಸ್ಮಾರಕೊನುಲಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ====ನಿಶ್ಚಲತೆದ ವರ್ಷೊಲು==== ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ, ಬೊಕ್ಕ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ ಸಾವುದ ನಂತರ, ಈ ನಿರ್ಬಂಧೊಲೆನ್ ಒಂತೆ ಸಡಿಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿಲೆಡ್ ಬಂಡುರಾ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ಮತ್ತೆ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್, ಸುರುಟು ಕೀವ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿಡ್ ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಕಬಾಚೊಕ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನೊಡು, ಆರ್ ಕೊಲಿ ಗುಲಾಗ್ ಡ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಿಬಿರೊಡ್ದ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೀವ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ ಸಾವುದ ನಂತರ, ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಡಳಿತದ ಕಠಿಣ ನೀತಿಲೆನ್ ಸ್ಥಗಿತ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಕಿರುಕುಳೊಗು ಒಳಗಾತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ "ಪುನರ್ವಸತಿ" ಮಲ್ತೆರ್. ಗಡಿಪಾರ್ ಆಯಿನ ಕೆಲವೆರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ, ಕಾಲ ಕರಿಲೆಕನೆ, ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಲೆಡ್ದ್ ಬಂಡುರಾಲೆನ ಸರಣಿ ತಯಾರಿಕೆನ್ ಪುನಃ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ನಾಜಿ ಶೋಷಣೆದ ಬಹುತೇಕ ಲೆಕ್ಕೊಲು ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಲ್ಪನೆಲು, ಆಂಡಲಾ ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲು ನಾಜಿಲೆನ ಕೈಟ್ ಸೈತ್ ಪೋಯೆರ್. ಒರಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಟೆಲಿಹಾ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಆರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೪೨ಡ್ ಕೀವ್ ಡ್ ನಡತಿನ ದುರಂತ ಬಾಬಿ ಯಾರ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡೊಡು ಮರಣದಂಡನೆ ಆಯೆರ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಮೂಲೊಲು ಐ. ಕುಚೆರೆಂಕೊನಂಚಿನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಲೆನ ಸಾವುಲೆನ್ ಜರ್ಮನ್-ನಾಜಿ ಆಕ್ರಮಣೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ತೆರಿಪಾಯೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆದ ದಾಖಲೆಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾವುದ ಈ ಆವೃತ್ತಿಲೆಡ್ ಬಹುತೇಕೊನು ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲ. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡು, ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲುಲಾ ವಿಚಿತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಅವಿವರಣೀಯ ಸಂದರ್ಭೊಲೆಡ್ ಸೈತ್ ಪೋಯೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಕಣ್ಮರೆ ಆಯೆರ್. ಕೆಲವೆರೆಗ್ ಅಪಘಾತ ಆಂಡ್ (ಸಿಂಗಾಲೆವಿಚ್, ಕುಖ್ತಾ, ಕೊನಿಕ್). ಸುಮಾರ್ 30-50 ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ದ್ ಸೈಬೀರಿಯಾಗ್ ಗಡಿಪಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೦ ದಶಕೊಡು, ಬಂಡುರಾ ಕಲೆತ ಮಿತ್ತ್ ಒಟ್ಟು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಯೆರ್. ಬಂಡುರಾನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪುರುಷೆರೆನ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆಗ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುಜೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಕಾಲೊಡು ಬಂಡುರಾದ ಸ್ತ್ರೀೀಕರಣದ ಅವಧಿ ನಡತ್ಂಡ್. ಬಂಡುರಾ ವಾಜನೆ ಮಲ್ಪುನಕುಲೆನ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರೀತಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೀತ ಕೃತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಯಾನೋ ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರತಿಲೇಖನೊಲೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆ ಆಂಡ್. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ, ರಡ್ಡ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು ಬಂಡುರೊಲೆನ ತಯಾರಿಕೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯೊನು ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ: ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆ (1954 ಡ್ದ್ 1991 ಮುಟ್ಟ 30,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ತಿಂಗೊಲುಗು 120 ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್) ಬೊಕ್ಕ ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ಟ್ರೆಂಬಿಟಾ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆ (1964 ಡ್ದ್ 30,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್). ಕೀವ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸೊ-ಪೊಡಿಲ್ಸ್ಕ್ ಡ್ ಕಾರ್ಯಾಗಾರೊಲೆಡ್ ಸರಣಿಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೇತೆ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಲಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಜರ್ಮನಿಡ್ ೧೯೪೮ಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಕೋರಸ್ ನ ಕಾರ್ಯಾಗಾರೊಲೆಡ್ ಹೊಂಚರೆಂಕೊ ಸೋದರರು ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿದ ವೇದಿಕೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾದ್ಯದ ಸ್ವರೊನು ಸಮ ಮಲ್ಪುನ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆನ್ ಪರಿಷ್ಕರಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಇವಾನ್ ಸ್ಕ್ಲಿಯರ್ ಲಾ ಇಂಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್, 1956ಡ್ ಕೀವ್ ಬಂಡುರಾ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ - ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಬಂಡುರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ ಕೆಲಸದ ಕುದುರೆ ಆಯಿನ ಒಂಜಿ ವಾದ್ಯ. ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ವಾಸಿಲ್ ಹೆರಾಸಿಮೆಂಕೊ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಒಂಜಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವಾದ್ಯೊನುಲಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ನೇರ ಬೊಕ್ಕ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಮುಖಾಮುಖಿ ನಿಂತುಂಡಲಾ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪರೋಕ್ಷ ಸಾಧನೊಲೆಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ನ ಕಲೆನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಕುಶಲತೆಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಮುಂದುವರಿಸೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬಂಡುರಾ ಆಟಗಾರೆರ್ ಇತ್ತೆ ಅಕ್ಲೆನ ರೆಪರ್ಟೊರಿನ್ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯೆತ್ ವಿರೋಧಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಏತ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ್ ನಿಲ್ಲಿಸೊಡು. ಉಂದೆಟ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥೊಲು ಅತ್ತಂದೆ ರಾಗೊಲು, ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕ್ಯಾರೊಲ್ಸ್, ಕಾಸಾಕ್ ಪಾಸ್ಟ್ ದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾಡ್ದನೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಉಪ-ಪಠ್ಯೊದ ಸುಳಿವು ಉಪ್ಪುನ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಲು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಏರ್ದ್ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಆಯೆರ್. (ಉದಾ. ಸೆರ್ಹಿ ಬಶ್ತಾನ್ 30 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕಾಲ ಕೀವ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿದ ಸುರುತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಸ್ಥಾನೊಡು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಅನೇಕ ಅಂಶೊಲೆನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಸ್ಥಾಪನೆಡ್ ನಿರ್ಬಂಧ ಮಲ್ತೆರ್). ಬಂಡುರಾದ ಸ್ತ್ರೀೀಕರಣದ ನೀತಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಟ್ಟೊಡು ಬಂಡುರಾನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿನ ಪುರುಷ ಬಂಡುರಿಸ್ಟ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ತೀವ್ರವಾದ್ ನಿರ್ಬಂಧ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ (ಕೊಬ್ಜಾರ್ಸ್ಟ್ವೊ ಮೂಲತಃ ಒಂಜಿ ಪುರುಷ ಡೊಮೇನ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್). ಒಂಜಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಗುಂಪು ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಉಂದು ಗೊಂದಲೊಗು ಕಾರಣ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪುರುಷ ಆಟಗಾರೆರೆನ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪುನವು. ವಾದ್ಯೊದ ಸ್ತ್ರೀೀಕರಣೊ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ನ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ಒಂಜಿ ವೀರ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ರೊಮಾನ್ಸ್ ಗಾಯನೊಗು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆನ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೆರೆ ನಿರ್ಬಂಧೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಂಡುರೊಗು ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪ್ರಕಟಣೆಡ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಲ್ತೆರ್. "ನಂಬಿಕೆದ" ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಮಾತ್ರ ತೀವ್ರವಾದ್ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ರೆಪರ್ಟೋರಿಯೊಡು ವೇದಿಕೆಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ಪಿನ ಅನುಮತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನಿರ್ಬಂಧೊಲು ಕಲೆತ ಸಮಕಾಲೀನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಡ್ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವೊನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ===ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆದ ವರ್ಷೊಲು=== ೧೯೭೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಈ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿದ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ವಿವ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಡ್ ಸರಣಿಯಾದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೦ ದಶಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಕೃತಕ ಉಗುರುಲೆನ್ ಲಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಗ್ ವೃತ್ತಿಪರವಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೦ ದಶಕೊಡು ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಬಂಡುರಾ ತಂತ್ರೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗ್ರಹೊದ ಅಡಿಪಾಯೊನು ಬಶ್ತಾನ್ ಕೀವ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲ್ತಿನ ಬೇಲೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಪಾಡ್ದೆರ್. ವೃತ್ತಿಪರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಯೋಜಕೆರ್ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ 1950-70 ದಶಕೊಡು ಮಾತ್ರ ಈ ವಾದ್ಯೊಗು ಗಂಭೀರವಾದ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಅವುಲು ಮೈಕೋಲಾ ಡ್ರೆಮ್ಲಿಯುಹಾ, ಅನಾಟೊಲಿ ಕೊಲೊಮಿಯೆಟ್ಜ್, ಯೂರಿ ಒಲಿನಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಸ್ಟ್ ಮಿಯಾಸ್ಕೊವ್ ನಂಚಿನ ಸಂಯೋಜಕೆರ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್, ಅಕುಲು ಈ ವಾದ್ಯೊಗು ಸೊನಾಟಾಸ್, ಸೂಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಲೆನಂಚಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೃತಿಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು, ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಯೋಜಕೆರ್ ಬಂಡುರಾನ್ ಅಕ್ಲೆನ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಲ್ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ಸೇರಾವರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ನಟಾಲ್ಕಾ ಪೊಲ್ಟಾವ್ಕಾದಂಚಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜಾನಪದ ಒಪೆರಾಲೆನ್ ಬಂಡುರಾಗ್ ಪುನರ್-ಸ್ಕೋರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ವೈ. ಸ್ಟಾಂಕೊವಿಚ್ ನ ಕುಪಾಲೊ ಬೊಕ್ಕ ವಲೆರಿ ಕಿಕ್ಟಾ ನ ದಿ ಸ್ಯಾಕ್ರೆಡ್ ಡ್ನಿಪ್ರೊ ಇಂಚಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಕೃತಿಲು ಬಂಡುರಾನ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾದ ಭಾಗವಾದ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹಿನ್ನೆಲೆದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕೆರ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಲಿನಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೀಟರ್ ಸೆಂಚುಕ್, ಬಂಡುರಾಗ್ ಗಂಭೀರವಾದ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇನಿ, ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಸಂಗೀತದ ಮಾತಾ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿಲು ಬಂಡುರಾ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಬಂಡುರಾ ಶಿಕ್ಷಣೊನು ಮಾತಾ ಸಂಗೀತ ಕಾಲೇಜಿಲೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ಕೊರ್ಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಬಂಡುರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ವಿಶೇಷತೆ ಪಡೆಯಿನ ಮುಂದುವರಿದ ಪದವಿಲೆನ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಉಂಡು. ಈ ಸ್ಥಾಪನೆಲೆಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನವು ಕೀವ್ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ವಿವ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೀವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆಡ್ದ್. ಏರುನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆದ ಬೇತೆ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಒಡೆಸ್ಸಾ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಬೊಕ್ಕ ಖಾರ್ಕಿವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ==ಕಟ್ಟುನು== [[File:Бандура роботи невідомого майстра. ХІХ ст.jpg|thumb|200px|right|ಅಪರಿಚಿತ ಯಜಮಾನೆರ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಂಡುರ. ೨೦ನೆ ಶತಮಾನ. ಉಕ್ರೇನ್. ಸುಮಿ ಪ್ರದೇಶ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಜೀವನದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಪೈರೋಹಿವ್)]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಂಡುರಾದ ಪಿರವುದ ಭಾಗೊನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿ ಘನ ಮರತ ತುಂಡುಡ್ದ್ (ವಿಲೋ, ಪಾಪ್ಲರ್, ಚೆರ್ರಿ ಅತ್ತಂಡ ಮೇಪಲ್) ಕೆತ್ತುವೆರ್. ೧೯೬೦ ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಗ್ಲೂಡ್-ಬ್ಯಾಕ್ ವಾದ್ಯೊಲುಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್; ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು, ಬಂಡುರೊಲೆನ್ ಫೈಬರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಬೆನ್ನಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಸೌಂಡ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಒಂಜಿ ಬಗೆತ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರೆಸ್ಟ್ ಪ್ಲಾಂಕ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನ್ ಬರ್ಚ್ ದಂಚಿನ ಗಟ್ಟಿ ಮರಕುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ವಾದ್ಯ ಮೂಲತಃ ಒಂಜಿ ಡಯಾಟೋನಿಕ್ ವಾದ್ಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ 1920 ದಶಕೊಡು ವರ್ಣರಂಜಿತ ತಂತಿಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾದ್ ಲಾ, ಉಂದು ಡಯಾಟೋನಿಕ್ ವಾದ್ಯೊದ ರೂಪೊಡು ವಾದನೆ ಆವೊಂದುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ವಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ ಉಂಡು, ಉಂದು ವಾದ್ಯೊನು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕೀಲಿಲೆಡ್ ತ್ವರಿತವಾದ್ ಪುನರ್ ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಲೆನ್ ಸುರುಕು 1950 ದಶಕೊದ ಕಡೆಟ್ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿದ ವಾದ್ಯೊಲೆಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ಆಧುನಿಕ ಬಂಡುರಾ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್, ಲಿಯೊನಿಡ್ ಹೇಡಮಕ, ಪೀಟರ್ ಹೊಂಚರೆಂಕೊ, ಸ್ಕ್ಲಿಯರ್, ಹೆರಾಸಿಮೆಂಕೊ ಬೊಕ್ಕ ವಿಲಿಯಂ ವೆಟ್ಜಾಲ್ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಇನಿ, ನಾಲ್ ಮುಖ್ಯ ಬಗೆತ ಬಂಡುರಾ ಉಂಡು ಅವು ನಿರ್ಮಾಣ, ಹಿಡಿತ, ವಾದನ ತಂತ್ರ, ಸಂಗ್ರಹ, ಬೊಕ್ಕ ಧ್ವನಿಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ===ಜಾನಪದ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸ್ಟಾರೊಸ್ವಿಟ್ಸ್ಕಾ ಬಂಡುರ=== [[File:Old-world bandura.jpg|thumb|200px|upright|ವಿಲಿಯಂ ವೆಟ್ಜಾಲ್ ನ ಒಂಜಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಂಡುರಾ]] ಸ್ಟಾರೊಸ್ವಿಟ್ಸ್ಕಾ ಬಂಡುರಾ ಅತ್ತಂದೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಂಡುರಾ, 18ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಜಾನಪದ ಅತ್ತಂದೆ ಪಿರಾಕ್ದ ಬಂಡುರಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ವಾದ್ಯೊಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆಲವು 12-20-23 ತಂತಿಲೆನ್ ಡಯಾಟೋನಿಕ್ ಆದ್ ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ಪುನವು (4-6 ಬಾಸ್ ತಂತಿಲು ಬೊಕ್ಕ 16-18 ಟ್ರೆಬಲ್ ತಂತಿಲೆನ್ ಪ್ರೈಸ್ಟ್ರಂಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್). ಈ ವಾದ್ಯೊಲು ಕೈಟ್ ಮಲ್ಪುನವು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮದ ಪಿಟೀಲು ತಯಾರಕೆರ್ ರಡ್ಡ್ ವಾದ್ಯೊಲು ಒಂಜೇ ರೀತಿ ಇಜ್ಜಿ. ಬೆನ್ನಿನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿ ಮರತ್ತ ತುಂಡುಡ್ದ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ವಿಲೋ, ಬೊಕ್ಕ ಗಟ್ಟಿ ಮರತ್ತ ಗೂಡುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತಂತಿಲೆನ್ ಡಯಾಟೋನಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಗ್ (ಮೇಜರ್, ಮೈನರ್, ಅತ್ತಂದೆ ಮೋಡಲ್) ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬಾಸ್ ತಂತಿಲೆನ್ ಡಯಾಟೋನಿಕ್ ಸಾಲುದ ಅನುಗುಣವಾದ್ I, IV, ಬೊಕ್ಕ V ಡಿಗ್ರಿಲೆಗ್ ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ವಾದ್ಯೊನು ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಸುತ್ತಾಟ ಮಲ್ಪುನ ಕುರುಡು ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಗಾಯಕೆರ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಕೊಬ್ಜಾರಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಈ ವಾದ್ಯೊಲು ಗಟ್ ತಂತಿಲೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆ, ಆಂಡಲಾ, 1891 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಯಿನ ಪಿಟೀಲು ತಂತಿಲೆನ ಪರಿಚಯೊಡು ಉಕ್ಕುದ ತಂತಿಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯೆರೆ ಸುರು ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಅವು ಪ್ರಚಲಿತವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೮೦ ದಶಕೊಡು, ಹೆಒರಿ ಟ್ಕಾಚೆಂಕೊನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೈಕೋಲಾ ಬುಡ್ನಿಕ್, ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಕುಶ್ಪೆಟ್, ಮೈಕೋಲಾ ಟೊವ್ಕೈಲೊ, ಬೊಕ್ಕ ವಿಕ್ಟರ್ ಮಿಶಾಲೋ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಬಂಡುರಾದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾನಪದ ಆವೃತ್ತಿನ್ ಪ್ಲೇ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ನವೀಕೃತ ಆಸಕ್ತಿದ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಉಂಡು. ಮಿಖೈಲೊ ಖೈ, ಕೊಸ್ಟ್ ಚೆರೆಮ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಜುರಿಜ್ ಫೆಡಿನ್ಸ್ಕಿಜ್ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ಅಕ್ಲೆನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಈ ಚಳುವಳಿನ್ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್. ಕೈಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆತಿನಲೆಕನೆ ವಾದ್ಯೊಗು ಔಪಚಾರಿಕ ಕೋರ್ಸ್ ಲೆನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ, ಇತ್ತೆದ ವಾದ್ಯ ತಯಾರಕೆರ್ ದಿವಂಗತ್ ಬುಡ್ನಿಕ್, ಟೊವ್ಕೈಲೊ, ರುಸಾಲಿಮ್ ಕೊಜ್ಲೆಂಕೊ, ವಾಸಿಲ್ ಬೊಯಾನಿವ್ಸ್ಕಿ, ಫೆಡಿನ್ಸ್ಕಿಜ್, ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲ್ ವೆಟ್ಜಾಲ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಪ್ರತಿ 3 ವರ್ಷೊಗು ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ನಡಪುನ ಹ್ನಾಟ್ ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ವಾದ್ಯೊಲೆನ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಅಧಿಕೃತ ಬಂಡುರಾ ವಾದನೊಗು ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊನು ಸೇರ್ಪಾದ್ಂಡ್. ===ಕೀವ್ ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರ=== [[File:Chernihiv-style bandura.jpg|thumb|200px|upright|ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಡ್ ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೀವ್ ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರಾ.]] ಕೀವ್-ಶೈಲಿ ಅತ್ತಂದೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬಂಡುರಾ ಇನಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಬಳಕೆ ಆಪಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾದ್ಯ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-9</ref> ಅವು 55-65 ಲೋಹದ ತಂತಿಲೆನ್ (12 ರ್ದ್ 17 ಬಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ 50 ಟ್ರೆಬಲ್ ತಂತಿಲೆನ್ ಪ್ರೈಸ್ಟ್ರಂಕಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್) 5 ಆಕ್ಟೇವ್ ಲೆನ ಮೂಲಕ ವರ್ಣೀಯವಾದ್ ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ತೆರ್, ರಿಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ ಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಜ್ಜಂದೆ. ಈ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಕೀವ್-ಶೈಲಿದ ಬ್ಯಾಂಡುರಾಸ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಕೀವ್-ಶೈಲಿದ ತಂತ್ರೊದ ವಾದಕೆರೆಗ್ ಕೀವ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಕೊಬ್ಜಾರ್ ಲೆನ ತಂತ್ರೊಲೆನ್ ಆಧಾರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಆಟದ ಶೈಲಿ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾವರ, ಈ ವಾದ್ಯೊನು ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರಾ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಕನ್ಸರ್ಟ್ ಬಂಡುರಾಲೆನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ಟ್ರೆಂಬಿಟಾ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸೊ-ಪೊಡಿಲ್ಸ್ಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಾಗಾರೊಲೆಡ್ದ್ ಅಪರೂಪದ ವಾದ್ಯೊಲು ಉಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-10</ref> ಈ ವಾದ್ಯೊಲು ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಬಗೆಟ್ ಉಪ್ಪುಂಡು: 'ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರಿಮಾ' ವಾದ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ 'ಕನ್ಸರ್ಟ್' ವಾದ್ಯೊಲು, ಅವು 'ಪ್ರಿಮಾ' ವಾದ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಪ್ಪುಂಡು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ವಾದ್ಯೊದ ಮಿತ್ತ್ ದ ರೆಸ್ಟ್ ಪ್ಲಾಂಕ್ ಡ್ ದೀತಿನ ಒಂಜಿ ಪುನರ್-ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆನ್ ಪಡೆಯೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. 'ಕನ್ಸರ್ಟ್' ಕೀವ್-ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರಾಲೆನ್ ಸುರುಕು ಕೀವ್ ಡ್ 1948 ಡ್ದ್ 1954 ಮುಟ್ಟ ಇವಾನ್ ಸ್ಕ್ಲಿಯರ್ ನಡಪಾಯಿನ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಾಗಾರೊಡು ಬೊಕ್ಕ 1952 ಡ್ದ್ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಡ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ 1991ಡ್ ಬಂಡುರಾಲೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿಲ್ಲಿತ್ಂಡ್. ಕೀವ್-ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರಾಲೆನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಸಾಲುನ್ ವಾಸಿಲ್ ಹೆರಾಸಿಮೆಂಕೊ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲ್ವಿವ್ ಡ್ ಟ್ರೆಂಬಿಟಾ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಡ್ ಮಲ್ಪುನವು ಮುಂದುವರಿಯುಂಡು. ಇತ್ತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸೊ-ಪೊಡಿಲ್ಸ್ಕ್ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಾಗಾರೊಡ್ದ್ ಅಪರೂಪದ ವಾದ್ಯೊಲುಲಾ ಉಂಡು. 2014-2015ಡ್, ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಡ್ದ್ ಉಳಿಯಿನ ಬಂಡುರಾ ದೇಹೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತೆರೆ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ಯಂತ್ರ ಸಾಧನ, ಸ್ಥಳೀಯ ಖಾಸಗಿ ಲೋಹ ಕೆಲಸದ ಕಂಪೆನಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಉದ್ಯೋಗಿ, ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಖಾನೆದ ಬಂಡುರಾ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಮಾಜಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಗ್ ಧನ್ಯವಾದೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ಮೂಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆನ್ ಕಂಡುದು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾರ್ಗೊನು ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್—ಕಂಪನಿ ಈ ಇಲಾಖೆನ್ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಬಂಡುರಾ ಸೆಂಟರ್ ಪ್ಲೆಯಾಡಾ (ಉಕ್ರೆ. ಚೆರ್ನಿಹಿವ್-ಶೈಲಿ" ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಪುದರ್ ದೀತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ "ಕೀವ್-ಶೈಲಿ" ಪನ್ಪಿನ ಬದಲ್ "ಚೆರ್ನಿಹಿವ್-ಶೈಲಿ" ಪನ್ಪಿನ ಪದನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ೨೦೧೮ಡ್, ಸುರುತ ೫ ಪೊಸ ಮಲ್ತಿನ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್-ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರಾಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-11</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-12</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-13</ref>೨೦೨೦ಡ್, ಒಂಜಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾರ್ಗೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಬ್ರಾಂಡ್<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-14</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-15</ref> ಡ್ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಟ್ ಬಂಡುರೊಲೆನ ಸುಧಾರಿತ ಆವೃತ್ತಿಲೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್: ೨೦೨೨ಡ್, ಈ ಬಂಡುರಾಲೆನ್ ಲಾಟ್ವಿಯಾಡ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-16</ref> ೨೦೨೪ಡ್, ಚೆರ್ನಿಗಿವ್ ಬಂಡುರಾ ಸೆಂಟರ್ 'ಪರ್ಲ್' ರೀತಿದ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್—ವೃತ್ತಿಪರೆರೆಗ್ ಪುನರ್-ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆದೊಟ್ಟುಗು ಬಂಡುರೊಲು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-17</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bandura#cite_note-18</ref>ಜನವರಿ ೨೦೨೫ಡ್, ಕಂಪೆನಿ ಒಂಜಿ ಸಿಎನ್ ಸಿ-ಸಾಧನೊನು ಕೊಂಡೊನೆರೆ ಅನುದಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂಡು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಲೆಗ್ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗ್ ಬಂಡುರಾಲೆನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್, ೧೯೮೦ ಡ್ದ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಯಿಜಿನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಕಲ್ಪಾವುನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬಂಡುರೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಅಡ್ಡ ಯೋಜನೆ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ ಬೊಕ್ಕ ಹಾನಿಯಾತಿನ ಬಂಡುರಾಲೆನ್ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸವುನ ಸೇವೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುನವು. ===ಖಾರ್ಕಿವ್ ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರ=== [[Image:Birko bandura1.jpg|thumb|200px|upright|ಆಂಡ್ರಿಜ್ ಬಿರ್ಕೊ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರಾ, ೨೦೦೮]] ಈ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪಿದಯಿದ ಕರಕುಶಲ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್; ಆಂಡಲಾ, ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು, ಅವು ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಆತ್ಂಡ್. ಅವು ಡಯಾಟೋನಿಕ್ (34-36 ತಂತಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು) ಅತ್ತಂಡ ವರ್ಣೀಯವಾದ್ (61-68 ತಂತಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು) ತಂತಿಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಬಂಡುರಾನ್ ಸುರುಕು 1920 ದಶಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಯ್ಡಮಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ಅರೆ-ವರ್ಣೀಯ ಆವೃತ್ತಿನ್ ಹೊಂಚರೆಂಕೊ ಸೋದರರು ೧೯೪೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಹೆರಾಸಿಮೆಂಕೊ 1980 ದಶಕೊಡು ಕೆಲವು ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಹ್ನಾಟ್ ಖೋಟ್ಕೆವಿಚ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಖಾರ್ಕಿವ್-ಶೈಲಿದ ಬಂಡುರಾನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ಆದುಂಡು. ಇತ್ತೆ, ಕೆನಡಾದ ಬಂಡುರಾ-ತಯಾರಕೆರ್ ಬಿಲ್ ವೆಟ್ಜಾಲ್ ಕೆಲವು ಯಶಸ್ಸ್ ಡ್ ಈ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ಮಿತ್ತ್ ಗಮನ ಕೊರ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಇತ್ತೆದ ವಾದ್ಯೊಲು ಪೂರ್ತಿ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾದುಂಡು, ಪುನರ್-ಟ್ಯೂನಿಂಗ್ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಡ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿಲು ಫೈಬರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು. ಅಡಿಷನಲ್ ಆದ್, ಆಂಡ್ರಿಜ್ (ಆಂಡಿ) ಬಿರ್ಕೊ, ಒರಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಂಡುರಾ ತಯಾರಕೆ, ಖಾರ್ಕಿವ್ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಲಾ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್, ಗಿಟಾರ್ ಡ್ದ್ (ಫ್ಲಾಟ್-ಟಾಪ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್-ಟಾಪ್ ರಡ್ಡ್ ಲಾ) ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಧ್ವನಿ ತತ್ವೊಲೆನ್ ಅನ್ವಯಿಸೊಂದು, ವಾದ್ಯೊಗು ಒಂಜಿ ಸಮತೋಲಿತ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ ಸ್ವರೊನು ಒದಗಿಸವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು. ಆರ್ ವರ್ಣೀಯ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಆಂಡ ಪುನರ್-ಶ್ರುತಿ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪಂದೆ. ===ಕೀವ್-ಖಾರ್ಕಿವ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಬಂಡುರಾ=== ಖಾರ್ಕಿವ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೀವ್ ಬಂಡುರಸ್ ದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಏಕೀಕೃತ ಸಾಧನೊಗು ಸೇರಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ನಡತ್ಂಡ್. ಸುರುತ ಪ್ರಯತ್ನೊಲೆನ್ 1948ಡ್ ಜರ್ಮನಿಡ್ ಹೊಂಚರೆಂಕೊ ಸೋದರೆರ್ ಮಲ್ತೆರ್. 1960ಡ್ ಸ್ಕ್ಲಿಯರ್, 1980ಡ್ ವಿ. ಹೆರಾಸಿಮೆಂಕೊ, ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಕೆನಡಾಡ್ ವೆಟ್ಜಾಲ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ===ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಲ್ ಬಂಡುರಸ್=== [[Image:Kar-orch-ban.jpeg|thumb|200px|upright|ಪಿಕ್ಕೊಲೊ, ಪ್ರಿಮಾ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಸ್ ಬಂಡುರಾಸ್]] ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜಾನಪದ ವಾದ್ಯೊಲೆನ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾಡ್ ಬಂಡುರಾ ವಿಭಾಗೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಲಿಯೋನಿಡ್ ಹಯ್ಡಮಾಕಾ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ 1928ಡ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಲ್ ಗಾತ್ರದ ಬಂಡುರಾಲೆನ್ ಸುರುಕು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಪಿಕ್ಕೊಲೊ- ಬೊಕ್ಕ ಬಾಸ್-ಗಾತ್ರದ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್, ಅವು ಕ್ರಮಾಂಕೊಡು, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಬಂಡುರಾಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆಕ್ಟೇವ್ ಎಚ್ಚ ಬೊಕ್ಕ ಕಮ್ಮಿ ಟ್ಯೂನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೀವ್ ಬ್ಯಾಂಡೂರಿಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಕೀವ್-ಶೈಲಿದ ವಾದ್ಯೊಲೆನ್ ಇವಾನ್ ಸ್ಕ್ಲಿಯರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಲ್ಟೊ-, ಬಾಸ್- ಬೊಕ್ಕ ಕಾಂಟ್ರಾಬಾಸ್-ಗಾತ್ರದ ಬ್ಯಾಂಡುರಾಸ್. ಆಂಡಲಾ, ಈ ವಾದ್ಯೊಲು ವಾಣಿಜ್ಯೊಡು ಲಭ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಮಲ್ಪುನವು. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== eogn4pupfr76gby7szb87t2xo93yotg 10 28086 366433 366342 2026-08-22T15:25:27Z ChiK 1136 366433 wikitext text/x-wiki == Welcome! == Hello, and [[:en:Help:INTRO|welcome to Wikipedia]]! I noticed that [[Special:Contributions/{{<includeonly>subst:</includeonly>ROOTPAGENAME}}|your edit]] on one of the first articles you worked on appears to have been carried out using a [[:en:large language model]] (LLM), such as ChatGPT. While LLMs are powerful, machine-generated text [[:en:WP:LLM|often contains serious flaws]]. They may introduce [[:en:WP:NPOV|bias]], errors, [[:en:WP:PLAG|plagiarism]], [[:en:WP:Libel|libel]], or even [[:en:WP:HOAX|hoaxes]]. Specifically asking an LLM to "write a Wikipedia article" can sometimes cause the output to be [[:en:Hallucination (artificial intelligence)|outright fabrication]], complete with [[:en:Wikipedia:Fictitious references|fictitious references]]. For this reason, the use of [[:en:Artificial intelligence|AI tools]] for the [[:en:Wikipedia:Writing articles with large language models|creation or rewriting of article content]], alongside their usage to generate [[:en:Wikipedia:Image use policy#AI-generated images|images]], [[:en:Wikipedia:Reliable sources#Sources produced by machine learning|sources]] or [[:en:Wikipedia:Talk page guidelines#LLM-generated|comments]], save for a few exceptions, is [[:en:WP:AIPOLICY|generally prohibited]]. LLM-generated articles may be [[:en:WP:G15|quickly deleted]]. If you are unsure about your wording, an alternative is to suggest it on the talk page for another volunteer to look at it. If you are creating a new article, you may use the [[:en:WP:AFC|Articles for Creation]] process to get feedback on your work. As you get started editing Wikipedia, you may find the pages below to be helpful: * [[:en:Help:Introduction|Introduction]] * [[:en:Wikipedia:Contributing to Wikipedia|Contributing to Wikipedia]] * [[:en:Wikipedia:Five pillars|The five pillars of Wikipedia]] * [[:en:Help:Editing|How to edit a page]] * [[:en:Wikipedia:Your first article|How to create your first article]] * [[:en:Wikipedia:Simplified Manual of Style|Simplified Manual of Style]] If you still have questions, there is the [[Wikipedia: ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]], or you can {{edit|Special:MyTalk|click here to ask a question on your talk page|section=new|preload=Help:Contents/helpmepreload|preloadtitle=Help me!}}, and someone will be along to answer it shortly. In your messages, please [[:en:Wikipedia:Signatures|sign your name]] on talk pages using four tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); this will automatically produce your name and a timestamp. Happy editing! [[Category:User talk pages with large language model notices|{{PAGENAME}}]]<!-- Template:Welcome-LLM --><noinclude> __NOTOC__ {{documentation}} </noinclude> ijxq7pnbyw529ybb1uns68jc1woy5al 0 28093 366386 2026-08-22T12:12:34Z Sannidhishetty 9770 ಹೊಸ ಪುಟ: ='''ವೈಶಿವಂಕ'''= [[File:Girl from Podolye by V.Tropinin (b. 1821, Kursk).jpg|thumb|ವಾಸಿಲಿ ಟ್ರೊಪಿನಿನ್, ''ಲೇಡಿ ಫ್ರಮ್ ಪೊಡೊಲಿಯಾ'', ಬಿಫೋರ್ 1821. ಒಬ್ಬ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ವಿಶಿವಾಂಕಾ]] [[File:Волоська вишиванка.jpg|thumb|ಉಡುಪುದ ಮೂಲ ರಚನೆ]] ವೈಶಿವಂಕಾ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: вишиванк... 366386 wikitext text/x-wiki ='''ವೈಶಿವಂಕ'''= [[File:Girl from Podolye by V.Tropinin (b. 1821, Kursk).jpg|thumb|ವಾಸಿಲಿ ಟ್ರೊಪಿನಿನ್, ''ಲೇಡಿ ಫ್ರಮ್ ಪೊಡೊಲಿಯಾ'', ಬಿಫೋರ್ 1821. ಒಬ್ಬ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ವಿಶಿವಾಂಕಾ]] [[File:Волоська вишиванка.jpg|thumb|ಉಡುಪುದ ಮೂಲ ರಚನೆ]] ವೈಶಿವಂಕಾ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: вишиванка [wɪʃɪˈwɑnkɐ]; ಬೆಲಾರಸಿಯನ್: вышыванка, ರೊಮಾನಿಸ್ಡ್: vyšyvanka [vɨʂɨˈvanka]) ಉಕ್ರೇನಿಯನ್<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-Koziura-1</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-Gurga-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-3</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-Pereltsvaig-4</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-5</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-6</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-7</ref>ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೆಚ್ಚದ ಕಸೂತಿದ ಅಂಗಿ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಿಶಿವಂಕಾಸ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಸೂತಿಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಕಸೂತಿ ಲಕ್ಷಣೊಲೆಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡ್. ==ವ್ಯಾಕರಣ== ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆದ ಅರ್ಥೊಡು "ವಿಶಿವಂಕ" ಪನ್ಪಿನವು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಡ್ದ್ ಸಾಲ ಪಡೆಯಿನ ಪದ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-9</ref> ಈ ಪದ ವಿಶಿವಾ́ти (ವಿಶ್ಯವತಿ), 'ಕಸೂತಿ ಮಲ್ಪುನ', ಬೊಕ್ಕ -ನ್ка ​​ ಪನ್ಪಿನ ಕ್ರಿಯಾಪದೊಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಮಪದ ರೂಪೊದ ಪ್ರತ್ಯಯ. ==ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಿಶ್ಯವಂಕಾಸ್== ===ಕಸೂತಿ=== ಕಸೂತಿ ಪಂಡ ರಡ್ಡ್ ಲಿಂಗೊಲೆಡ್ಲಾ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜಾನಪದ ವೇಷಭೂಷಣೊದ ಒಂಜಿ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-ufc-10</ref> ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಿಶಿವಾಂಕಾ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಸೂತಿಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಸೂತಿ ಲಕ್ಷಣೊಲೆಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುಂಡು ವೈಶಿವಾಂಕಾ ಅಯಿತ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಅಯಿನ್ ಮಲ್ತಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಪಾತೆರುಂಡು. ಒರಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೆರಿನ ಕಣ್ಣ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬೆನ್ನಿದ ಬಟ್ಟೆಡ್ದ್ ತೆರಿಯೊನೊಲಿ. ಕಸೂತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕರಕುಶಲ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಶೈಲಿಲೆಗ್ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಮೂನೆ ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣೊಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತಂತ್ರೊಲು ಉಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್, ತೊಗಟೆ, ಎಲೆ, ಪೂ, ಬೆರ್ರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಬಳಸದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೂತ್ರೊಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ನೂಲುನು ಬಣ್ಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ರೀತಿಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ಅಕ್ಷರಶಃ ಕಸೂತಿದ ಬಣ್ಣೊಡು ತೋಜುಂಡು. — ಜೆಜೆ ಗುರ್ಗಾ, ಎಕೋಸ್ ಆಫ್ ದ ಪಾಸ್ಟ್: ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೋಯೆಟಿಕ್ ಸಿನಿಮಾ ಅಂಡ್ ದ ಎಕ್ಸ್ಪೆರಿಯೆನ್ಶಿಯಲ್ ಎಥ್ನೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಮೋಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಸೂತಿಡ್, ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣೊಲು ಮೂಲಭೂತವಾದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಹಳದಿ, ನೀಲಿ, ಬೊಕ್ಕ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಲು ಪೂರಕವಾಯಿನವು. ಇತ್ತೆ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೊನು ರೂಪಿಸವುನ ಪ್ರದೇಶೊಡು, ಸಿಥಿಯನ್ ಕಲೆಟ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೫ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಕಸೂತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕಸೂತಿಗ್ ಜಗತ್ತುದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನವು. ಇನಿತ ಕಸೂತಿಗಾರೆಗ್ ಕಸೂತಿ ಕಲೆತ ಮೂಲೊ ಆದ್ ಅತ್ತಂದೆ ಹೊಲಿಗೆ ಇಜ್ಜಿಂಡಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನವು ಮುಖ್ಯ ಬಣ್ಣೊಲು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಬದಲಾವಣೆಲಾ ಒಂಜಿ ಕಸೂತಿದ ತುಂಡುನ್ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ವಿಕೃತ ಮಲ್ಪುಂಡು. ===ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ=== ====ಬೇತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಡುಪುಲು==== ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಸಾಹತುದಾರೆರೆನ ವೇಷಭೂಷಣೊಲು ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯಾದ ಉಡುಪುಲೆನ್ ಖಂಡಿತವಾದ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಜವನೆರೆನ ಕೆಮಿಸ್ ದ ತೋಳುಲೆನ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತಂಡ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಕಸೂತಿಡ್ ಅಲಂಕರಿಸೊಂದಿತ್ತೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-Encyclopedia_of_National_Dress-11</ref> ====ಎಚ್ಚಿನ ಫ್ಯಾಷನ್==== ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ವೀಕ್ ೨೦೧೫ ಡ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ಡಿಸೈನರ್ ವಿಟಾ ಕಿನ್ ನ್ ವೋಗ್ ಪತ್ರಿಕೆಡ್<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-12</ref> ಬೊಕ್ಕ ಹಾರ್ಪರ್ಸ್ ಬಜಾರ್ ಡ್ ವೈಶಿವಾಂಕಿನ್ ಆಧುನಿಕ ಬೊಹೆಮಿಯನ್ ಶೈಲಿದ ವಿನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವುನ ಕಾರಣೊಗು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-13</ref> ತೋಜಾವೆರ್, ಉಂದು ಅಣ್ಣಾ ಡೆಲ್ಲೊ ರುಸ್ಸೊ, ಮಿರೋಸ್ಲಾವಾ ಡುಮಾ, ಬೊಕ್ಕ ಲೀಂಡ್ರಾ ಮೆಡಿನ್ <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-14</ref> ನಂಚಿನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಕಾನ್ ಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೈನರ್ ವೈಶಿವಂಕಾ ಶರ್ಟ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಆಧುನಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗ್ ಪರಿವರ್ತಿಸಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-conf2020-15</ref> ಆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪೊನು ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್, ಆಂಡ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಶ್ನಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದ ಜವಳಿಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಅಂಶೊಲೆನ್ ಎರವಲು ದೆತೊನುನ ಕಸೂತಿನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಯುಎಸ್ ಮೇ ಸಂಚಿಕೆಡ್ ವೋಗ್ ಬರೆಯಿನ ಪ್ರಕಾರ ವೈಶಿವಂಕಾ "ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶೊಡ್ದ್ ದೂರೊಡು ಅಲೆಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್".<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-Vs16Yn-16</ref> ಲಂಡನ್ ದ ಟೈಮ್ಸ್ ಉಂದೆನ್ "ಈ ಬೇಸಿಗೆದ [೨೦೧೬] ಅತ್ಯಂತ ಬೇಡಿಕೆದ ಬಟ್ಟೆ" ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಓದುಗೆರೆಗ್ ಈ "ಬೇಸಿಗೆದ ಮಿತ್ತ್" ಫ್ಯಾಷನ್ ನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಸಲಹೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಫ್ರೆಂಚ್ ನಟಿ ಮೆಲಾನಿ ಥಿಯರಿ 2016 ಕ್ಯಾನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಡ್ ವೈಶಿವಂಕಾ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ದ ರಾಣಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಾ 2016 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ನಗ ಒಂಜಿ ವೈಶಿವಂಕಾ ಉಡುಪುನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ===ಅರ್ಥ=== ====ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಲು==== ವೈಶಿವಂಕೊನು ತಾಲಿಸ್ಮನ್ ಆದ್ ಧರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕತೆನ್ ಪನೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವೆನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಲಾ ದುಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-17</ref> ದುಂಬು ಕೆಂಪು ಅತ್ತಂಡ ಕಪ್ಪು ನೂಲುಲೆನ್ ಬೊಲ್ಪುದ ನೂಲುಗು ಸೇರಾದ್ ನೇಯ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ನಮೂನೆನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕಸೂತಿಡ್ ಅನುಕರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ವ್ಯಕ್ತಿನ್ ಮಾತಾ ಹಾನಿಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಶಕ್ತಿ ಉಂಡು ಪಂದ್ ನಂಬುನವು. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಡ್ "Народився у вишиванці" ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪಾತೆರ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಕೆಲವೆರ್ ಬಾರಿ ಬಾರಿ ಬೋರ್ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಪಂಡ್ದ್ ಅನುವಾದ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಏರ್ ಮಲ್ತಿನಕುಲು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ವೈಶಿವಂಕೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಆಕೃತಿಲು ಒಂಜಿ ಅಕ್ಷರ, ಪದ ಅತ್ತಂಡ ಕತೆಡ್ದ್ ಪುಟ್ಟುದು ಬರ್ಪುಂಡು; ವೈಶಿವಂಕೊನು ಕಸೂತಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಉದ್ದೇಶೊಲುಲಾ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಒರಿನ ಅದೃಷ್ಟೊನು ಬೊಕ್ಕ ಏತ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಡ್ಲಾ ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನು ಒತ್ತು ಕೊರ್ರೆ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ====ದೇಶಭಕ್ತಿ==== [[File:Vyshyvanyi 01.jpg|thumb|ಆರ್ಚ್ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಒಂಜಿ ವೈಶಿವಾಂಕನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಲ್ಲೆರ್]] ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಆರ್ಚ್ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಒರಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಆದಿತ್ತೆರ್, ಆರ್ ವೈಶಿವಾಂಕನ್ ಪಾಡುನೆನ್ ಇಷ್ಟ ಪಡ್ಪೆರ್ ಅಂಚಾದ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಡ್ ವಾಸಿಲ್ ವೈಶಿವಾನಿ (ಬಸಿಲ್ ದಿ ಎಂಬ್ರಾಯಿಡೆರೆಡ್) ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಲ್ವಿವ್ ನಗರೊಡು ಆಯನ ಗೌರವಾರ್ಥ ವೈಶಿವಾನೊಹೊ ಚೌಕೊಗು ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಷ್ಯಾದ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ ವೇಷಭೂಷಣೊಡು ವಿಶಿವಾಂಕಾ ಇಜ್ಜಿ, ಉಂದೆಟ್ ಸರಾಫಾನ್ ಒಂಜಿ ಉದ್ದದ ಪೂರ್ತಿ ಸ್ಕರ್ಟ್ ನ್ ತೋಳುಲೆನ ಕೆಳಗ್ ಪಟ್ಟಿಲೆನ್ ದೀದ್ ಅತ್ತಂಡ ಭುಜೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ್ ದೀಪುನ ಒಂಜಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಬಾಡಿಸ್ ನ್ ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು. ====ಆಚರಣೆ==== ವೈಶಿವಂಕ ದಿನ 2006ಡ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಅಯಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಲೆಸಿಯಾ ವೊರೊನಿಯುಕ್<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-18</ref> ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಮೇಣ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಂಕ ದಿನ ಪಂಡ್ದ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-UNIAN2017-19</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-20</ref> ಉಂದು ಮೇ ಮೂಜಿನೆ ಗುರುವಾರೊಗು ಆಚರಣೆ ಆಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-21</ref> ಧರ್ಮ, ಅಕುಲು ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ ಅತ್ತಂದೆ ಅಕ್ಲೆನ ನಿವಾಸದ ಜಾಗೆನ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪಂದೆ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮಾತಾ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-22</ref> ಉಂದು ಒಂಜಿ ಫ್ಲಾಶ್ ಮೊಬ್ ರಜೆ, ಉಂದು ಒವ್ವೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ ಅತ್ತಂದೆ ಪರ್ಬೊಗು ಲಗತ್ತಿಸಂದಿನವು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-23</ref> ಈ ದಿನೊಟು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತು ಬೊಕ್ಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ದ ಕಲ್ಪನೆಗ್ ಬದ್ಧತೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ದೇಶಭಕ್ತಿನ್ ತೋಜಾವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲು ಒಂಜಿ ವೈಶಿವಾಂಕಿನ್ ಧರಿಪೆರ್. ಪುರಸಭೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರ್ ಸೇರ್ದ್ ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಲು,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-24</ref> ಆಚರಣೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಲಿ. ೨೦೧೮ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಚಿವಾಲಯೊದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನಿದರ್ಶನೊ ಒಂಜಿ ಸಂಶೋಧನೆನ್ ನಡಪಾದ್ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ತೀರ್ಮಾನೊಲೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-25</ref> "ವಿಶಿವಂಕಾ ದಿನ" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದದ ಸಂಯೋಜನೆದ ಅರ್ಥ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಕಸೂತಿದ ಬಟ್ಟೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವೈಶಿವಾಂಕಾ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಜನಕುಲೆನ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ದ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಜೆದ ಪುದರ್ ಆದ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಾಯಿನವು. "ವಿಶಿವಂಕ ದಿನ" ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದದ ಸಂಯೋಜನೆ ನಾಗರಿಕೆರೆನ ಮನಸ್ಸ್ ಡ್ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಸಂಘಟನೆನ್ ಲೆಪ್ಪುಂಡು - ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ವಿದೇಶೊಡುಲಾ, ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ಮೇ ದ ಒಂಜಿ ದಿನೊಟು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವೈಶಿವಂಕಾಗ್ ಸಮರ್ಪಿಸಾಯಿನ ರಜೆ. ವೈಶಿವಂಕಾ ರಜೆ ಒಂಜಿ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥೊನು ಪಡೆಯೊಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ದುಂಬೇ ಒಂಜಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಘಟನೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಗುರುತುದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಪಸರಿಸವುಂಡು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆದ ರಚನೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು, ದೇಶಭಕ್ತಿನ್ ಬುಲೆಪಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಕುಲೆನ ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ನ್ ಬುಲೆಪಾವುಂಡು. ವೈಶಿವಂಕ ದಿನೊತ ಆಚರಣೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ ನಾಗರಿಕೆರ್, ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಲು, ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ನಡಪುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವೈಶಿವಂಕೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸಮಾಜೊಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ==ಬೆಲಾರಸಿಯನ್ ವಿಶ್ಯವಂಕ== ಸರ್ಕಾರದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷೊಲು ಒಂಜೇ ರೀತಿಡ್ ವೈಶಿವಾಂಕನ್ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕೇತ ಪಂಡ್ದ್ ತೂಪೆರ್, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವೆರ್ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಮಕೆಯಿ 2017ಡ್ ಪನ್ಪೆರ್, "ಈ ಶರ್ಟ್ ಲೆನ್ ಕಸೂತಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ನಮೂನೆಲು ಹಿಂಸೆ ಅತ್ತಂದೆ ಕೆಟ್ಟತನೊನು ಏಪಲಾ ಬುಲೆಪಾವೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಅಯಿಕ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್, ಅವು ಎಡ್ಡೆತನೊನು ಬೊಕ್ಕ ಶಾಂತಿನ್ ಬುಲೆಪಾವುಂಡು. ಅವು ನಮ್ಮ ಬೆರುಸಿಯನ್ ಜನಕುಲೆನ ಮನಸ್ಥಿತಿನ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸವುಂಡು. ಸ್ಪಿರಿಟ್."<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-26</ref> ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಇತ್ತಿಲೆಕ ಅತ್ತ್, ಅಲ್ಪ ಕಸೂತಿದ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುಂಡು, ಬೆಲಾರಸ್ ದ ವೈಶಿವಂಕೊನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಇತಿಹಾಸೊದ ಪ್ರಕಾರ ಕಸೂತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆನ್ ಮಾಹಿತಿನ್ ದಾಖಲ ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ವೈಶಿವಾಂಕಿ ದುಷ್ಟ ಆತ್ಮೊಲೆನ್ ದೂರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನವುಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ನಂಬುನವು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-27</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-28</ref> 2020-2021 ಬೆಲಾರಸ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಲೆಡ್, ವೈಶಿವಂಕಾ ಬೆಲಾರಸ್ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷೊದ ಸಂಕೇತ ಆಂಡ್, ಅಂಚನೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೆಲಾರಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತು ಆಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-29</ref> ಬೆಲಾರಸ್-ಚೆಕ್ ಕಲಾವಿದೆ ರುಫಿನಾ ಬಜ್ಲೋವಾನ ಆನ್ ಲೈನ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ವೈಝೈವಾಂಕಾ (ವಿಶ್ಯ್ವಾಂಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲಾರಸಿಯನ್ ಭಾಷೆಡ್ದ್: Выಜಿವಾць, ರೊಮಾನಿಸ್ಡ್: ವಿಜಿವಾಚ್, ಲಿಟ್.  'ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ') ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಚಳುವಳಿದ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-30</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-31</ref> ==ಗಣಿತದ ಮಾದರಿ== [[File:Vyshyvanka Examples of Frieze and Wallpaper Groups.png|thumb|alt=ಫ್ರೀಜ್ ಗುಂಪುಲೆನ (ಮಿತ್ತ್ ಮೂಜಿ) ಬೊಕ್ಕ ವಾಲ್ಪೇಪರ್ ಗುಂಪುಲೆನ (ಕೆಳ ನಾಲ್) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ಜನರೇಟೆಡ್ ಮಾದರಿಲು ವೈಶಿವಂಕಾ ವಿನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಬಳಸುವ, ಐ.ಒ.ನ ಪ್ರಬಂಧೊಡ್ದ್ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಾಸೊರ್ನೋವಾ. |ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ಜನರೇಟೆಡ್ ಫ್ರೀಜ್ ಗುಂಪುಲೆನ (ಮಿತ್ತ್ ಮೂಜಿ) ಬೊಕ್ಕ ವಾಲ್ಪೇಪರ್ ಗುಂಪುಲೆನ (ಕೆಳ ನಾಲ್) ಮಾದರಿಲು ವೈಶಿವಂಕಾ ವಿನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಬಳಸುವ, ಐ.ಒ.ನ ಪ್ರಬಂಧೊಡ್ದ್ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಾಸೊರ್ನೋವಾ.]] ವೈಶಿವಾಂಕ ಕಸೂತಿದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೊನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಔಪಚಾರಿಕವಾದ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧಾನೊಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಸಂಖ್ಯೆದ ಸಂಶೋಧಕೆರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-32</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-33</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka#cite_note-34</ref>ಈ ವಿಧಾನೊಲು ಎಂಬ್ರಾಯಿಡರಿ ಮಾದರಿಲೆನ್ ವಿವರಿಸವುನ ಒಂಜಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಭಾಷೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು, ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಸಮರೂಪತೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಗುಂಪುಲೆನ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನು ಬಳಸುವ, ತಿರುಗುನ ಸಮರೂಪತೆ, ಒಂಜಿ ದಿಕ್ಕುಡು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾದ್ ಗಡಿ ಮಾದರಿಲೆನ್ ವಿವರಿಸವುನ ಫ್ರೀಜ್ ಗುಂಪುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಇಡೀ ಸಮತಲೊನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಾದರಿಲೆನ್ ವಿವರಿಸವುನ ವಾಲ್ಪೇಪರ್ ಗುಂಪುಲು. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== twc8tqr0qsnojmfko791to8mbbfdqvi 0 28094 366401 2026-08-22T12:47:45Z Sannidhishetty 9770 ಹೊಸ ಪುಟ: ='''ವೈಶ್ವಂಕ ದಿನ'''= {{Infobox holiday | holiday_name = ವ್ಯಶಿವಾಂಕಾ ದಿನ | type = ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ | image = Girl_wearing_traditional_ukrainian_dress.jpg | caption = ವ್ಯಶಿವಾಂಕಾ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿರುವ ಬಾಲಕಿ | official_name = ವಿಶ್ವ ವ್ಯಶಿವಾಂಕಾ ದಿನ | observedby = ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಉಕ... 366401 wikitext text/x-wiki ='''ವೈಶ್ವಂಕ ದಿನ'''= {{Infobox holiday | holiday_name = ವ್ಯಶಿವಾಂಕಾ ದಿನ | type = ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ | image = Girl_wearing_traditional_ukrainian_dress.jpg | caption = ವ್ಯಶಿವಾಂಕಾ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿರುವ ಬಾಲಕಿ | official_name = ವಿಶ್ವ ವ್ಯಶಿವಾಂಕಾ ದಿನ | observedby = ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನರು | celebrations = ವ್ಯಶಿವಾಂಕಾ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು | date = ಮೇ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೇ ಗುರುವಾರ | frequency = ವಾರ್ಷಿಕ | firsttime = ೨೦೦೬ | startedby = ಲೆಸ್ಯಾ ವೊರೊನ್ಯುಕ್ }} ವೈಶಿವಂಕ ದಿನ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಜೆ ಆದುಂಡು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ವೈಶಿವಂಕಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಕಸೂತಿದ ಬಟ್ಟೆಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಧರಿಪುನ ಉದ್ದೇಶೊನು ಒರಿಪಾವುಂಡು. ಮೇ ಮೂಜಿನೆ ಗುರುವಾರೊಡು ಉಂದು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-ukrinform20210520-1</ref> ವೈಶಿವಂಕಾಸ್, ಪೈಸಂಕಾಸ್ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಈಸ್ಟರ್ ಮೊಟ್ಟೆಲು) ನೊಟ್ಟುಗು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಸಂಕೇತೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಈ ರಜೆ ಒವ್ವೆ ರಾಜ್ಯ, ಜನಾಂಗ ಅತ್ತಂದೆ ಧರ್ಮೊಗು ಬಂಧನೊಡು ಇಜ್ಜಿ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-2</ref>ಉಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ ಅತ್ತ್. ==ಚರಿತ್ರೆ== ವೈಶಿವಂಕಾ ದಿನೊತ ಕಲ್ಪನೆನ್ 2006ಡ್ ಲೆಸಿಯಾ ವೊರೊನಿಯುಕ್ ಸೂಚಿಸಯೆರ್, ಅಪಗ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-3</ref> ವೊರೊನಿಯುಕ್ ತನ್ನ ಸಹಪಾಠಿಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಒಂಜಿ ದಿನೊನು ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟುಗು ವಿಶಿವಂಕಾ ಶರ್ಟ್ ನ್ ಪಾಡೊಡು ಪಂದ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಸುರುಟು, ಕೆಲವು ಡಜನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಕೆರ್ ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ದುಂಬುದ ವರ್ಷೊಲೆಡ್, ರಜೆ ಒಂಜಿ ಆಲ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಮಟ್ಟೊಗು ಬುಲೆಂಡ್. ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಲಸೆದಕ್ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಬೆಂಬಲಿಗೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-4</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-5</ref>ಆಚರಣೆದ ದಿನೊನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ್ ಒಂಜಿ ವಾರದ ದಿನೊಟು ನಿಗದಿ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು ಅತ್ತ್, ವೈಶಿವಂಕ ಪಂಡ "ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನಕುಲೆನ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಅಂಶ, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲಾಕೃತಿ ಅತ್ತ್" ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪಿನ ನಿಟ್ಟಿಡ್. 2011ಡ್ ರಜೆದ ಐನ್ ವರ್ಷೊದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊಡು ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ಪಾಡ್ದ್ ಒಂಜೇ ಜಾಗೆಡ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲು ಗಿನ್ನೆಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ವಿಶಿವಂಕಾ ಶರ್ಟ್ ಡ್ 4,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಕುಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದೆರ್. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ (4 ಬೈ 10 ಮೀಟರ್ ಅತ್ತಂದೆ 13 ಬೈ 33 ಅಡಿ) ಹೊಲಿಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-6</ref> 2015ನೇ ಇಸವಿಡ್ ವೈಶಿವಂಕ ದಿನೊನು "ಗಿವ್ ದ ವ್ಯಶಿವಾಂಕಾ ಟು ಎ ಡಿಫೆಂಡರ್" ಪನ್ಪಿನ ಘೋಷಣೆಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ ಯುದ್ಧ ಮನೋಭಾವೊನು ಎಚ್ಚಾವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಅಭಿಯಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಜೆನ್ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟೊಡು ಗುರುತಿಸಯೆರ್, ಜಗತ್ತ್ ದ ಸುಮಾರ್ ೫೦ ದೇಶೊಲು ಈ ಕ್ರಮೊಗು ಸೇರ್ದೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-7</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-8</ref> ರಜೆದ ಜನಪ್ರಿಯತೆನ್ ತಾಲಿಸ್ಮನ್ ಆದ್ ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ದ ಕಲ್ಪನೆ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಸೂತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿನ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಉತ್ತೇಜಿಸವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-9</ref> ಆಧುನಿಕ ಬಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಸೂತಿ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಂದು ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-10</ref> ಕಸೂತಿ ಶರ್ಟ್ ದಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಆಧುನಿಕ ಕಸೂತಿ ಬಟ್ಟೆದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ್ ತೆರಿಪಾವುನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಮಗ್ರಿಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಭೊ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-11</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-12</ref> ==ಆಚರಣೆಲೆನ ವೃತ್ತಾಂತ== ೨೦೦೬: ರಜೆದ ಸ್ಥಾಪನೆ. ೨೦೦೭: ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ, ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ ವಿಭಾಗೊದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ರಜೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಡಜನ್ಗಟ್ಟಲೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ೨೦೦೮-೨೦೦೯: ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾತಾ ವಿಭಾಗೊಲೆಗ್ ಆಚರಣೆ ಪಗರಿಂಡ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಕೆರೆಗ್ ಬೇತೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲೆಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಲು, ಅಂಚನೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲು, ಶಾಲೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಶಿಶುವಿಹಾರೊಲು ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ೨೦೧೦: ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕೆರ್, ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿದ ಮೇಯರ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಡ್ರೈವರ್ ಲುಲಾ ಈ ವರ್ಷ ಈ ಕ್ರಮೊಗು ಸೇರ್ದೆರ್. ಈ ಕ್ರಮೊತ ಪ್ರಾರಂಭಕೆರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ನ್ ಕಸೂತಿ ಶರ್ಟ್ ದಿನೊಗು ಸೇರೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಕೇಂಡೆರ್. ಅಕುಲು ಅರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರೊನು ಬರೆಯೆರ್. ರಜೆನ್ ಜಾಪೊರಿಜಿಯಾ, ಸಿಮ್ಫೆರೊಪೊಲ್, ಲ್ವಿವ್, ರಿವ್ನೆಡ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತೆರ್. ೨೦೧೧: ರಜೆದ ಐನ್ ವರ್ಷೊದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊನು ಒಂಜಿ ಜಾಗೆಡ್ ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ಡ್ ಜನಕುಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಎಂಬ್ರಾಯಿಡರಿ ಶರ್ಟ್ ಡ್ 4,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಕುಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದೆರ್. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಒಂಜಿ ಹೊಲಿಗೆ ಉದ್ಯಮೊಡು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಸೂತಿ ಶರ್ಟ್ (4 ಬೈ 10 ಮೀಟರ್) ಹೊಲಿಯೆರ್. ಎಂಬ್ರಾಯಿಡರಿಡ್ ಶರ್ಟ್ ದಿನೊತ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಚರಣೆಲು ನಿಖರವಾದ್ 2011ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ೨೦೧೨: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೩ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಆಂಡ್ರಿನ ರಜೆದ ದಿನೊಟು, ಇವಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಲ್ವಿವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು "ಡೇ ಆಫ್ ಎಂಬ್ರಾಯ್ಡರ್ಡ್ ಶರ್ಟ್ ಅಟ್ ದ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ " ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕ್ರಿಯೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಈ ದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು, ಶಿಕ್ಷಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧ್ಯಾಪಕೆರೆನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲು ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ಡ್ ತರಗತಿಗ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿಡ್ ಈ ದಿನೊಟು ಪುಟ್ಟಿನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಕಸೂತಿದ ಅಂಗಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಘಟನೆಡ್ದ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಘಟನೆಲು ಸುರು ಆಪುಂಡು. ೨೦೧೩: ರಜೆನ್ ಒಂಜಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಚಾರಿಟಿ ಸ್ವೀಟ್ ಫೇರ್ ಡ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೧೬ ಸಾವಿರ ಹ್ರಿವ್ನಿಯಾಸ್ ನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಲೆಲೆನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೆತೊನುನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇತ್ತಿನ ಜೋಕುಲೆಗ್ ದಾನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ರಾತ್ರೆ ಮುಟ್ಟ ಮುಂದುವರಿಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಟ್ಕಾಚುಕ್ ನ ಲೇಖಕೆರೆನ ಲೂಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಫೋಟೋ ಪ್ರದರ್ಶನ "ಆರ್ನಮೆಂಟ್ಸ್ ದಾಟ್ ಶೈನ್" ಡ್ ಮುಗಿಂಡ್. ೨೦೧೪: ಈ ವರ್ಷ, ರಜೆದ ಭಾಗವಾದ್, ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುಟುಂಬದ ಫೋಟೋಗ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಪರ್ಧೆನ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಘಟನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಲ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಫೋಟೋ ಸ್ಪರ್ಧೆ "ಮೈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಇನ್ ಎಂಬ್ರಾಯ್ಡರ್ಡ್ ಶರ್ಟ್" ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಮುಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆದ ಕಸೂತಿ ಶರ್ಟ್ ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಒಂಜೇ ಸಮಯೊಡು ಪ್ರದರ್ಶನ. ಈ ರಜೆನ್ ಜಗತ್ತ್ ದ 8 ದೇಶೊಲು ದೆತೊನುವೆರ್: ಕೆನಡಾ, ಯುಎಸ್ಎ, ಇಟಲಿ, ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ರಷ್ಯಾ, ರೊಮೇನಿಯಾ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್. ೨೦೧೫: ೨೧ ಮೇ. ಒಗ್ಗಟ್ಟ್ ದ ಚಿಹ್ನೆ ಆದ್ ಈ ದಿನೊಟು ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ಪಾಡೊಡು ಪಂದ್ ಆಯೋಜಕೆರ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಮಾತಾ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಕರೆ ಕೊರ್ತೆರ್. ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಕ್ರಮೊ "ಗಿವ್ ಆನ್ ಎಂಬ್ರಾಯ್ಡರ್ಡ್ ಶರ್ಟ್ ಟು ಎ ಡಿಫೆಂಡರ್" ಪನ್ಪಿನ ಉದ್ದೇಶ ಎಟಿಒ ವಲಯೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ ಯುದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ನೈತಿಕ ಮನೋಭಾವೊನು ಏರಾವುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ಉಂಡು. ಎಂಬ್ರಾಯಿಡರಿಡ್ ಶರ್ಟ್ ಲೆನ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆರ್ ಮುನ್ನಡೆಡ್ ಮಿಲಿಟರಿಗ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಒಂಜಿ ತಾಲಿಸ್ಮನ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ರಜೆನ್ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟೊಡು ಗುರುತಿಸಯೆರ್, ಜಗತ್ತ್ ದ ಸುಮಾರ್ ೫೦ ದೇಶೊಲು ಈ ಕ್ರಮೊಗು ಸೇರ್ದೆರ್. ೨೦೧೬: ೧೯ ಮೇ. ಈ ದಿನೊಟು ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುದ ವಾರಾಂತ್ಯೊಡು, ಉಕ್ರೇನ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಗತ್ತ್ ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಗರೊಲೆಡ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಯೋಜಿಸಯೆರ್. ೨೦೧೭: ೧೮ ಮೇ. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ಡ್ ಅಧಿವೇಶನ ಸಭಾಂಗಣೊಗು ಬತ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ, ಡಿಸೈನರ್ ಒಲೆಸ್ಯಾ ಟೆಲಿಜೆಂಕೊನ ಕಸೂತಿ ಶರ್ಟ್ ಲೆನ ಸಂಗ್ರಹೊನು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ ದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ತೆರ್. ೨೦೧೮: ೧೭ ಮೇ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲೆಡ್ "ಎಂಬ್ರಾಯ್ಡರ್ಡ್ ಶರ್ಟ್ — ಕ್ಲೋದಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಫ್ರೀ " ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಮಾಹಿತಿ ಅಭಿಯಾನೊನು ನಡಪಾಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-13</ref> ೨೦೧೯: ೧೬ ಮೇ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ದ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸದಸ್ಯೆರ್ ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ಡ್ ಅಧಿವೇಶನ ಸಭಾಂಗಣೊಗು ಬತ್ತೆರ್. ಬಹುತೇಕ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ ನಿರೂಪಕೆರ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಡುಪುಡು ಪ್ರಸಾರ ಆಯೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಗರೊಲೆಡ್, ಕಸೂತಿದ ಶರ್ಟ್ ಡ್ ಜನಕುಲು ಫಿಗರ್ ಲೆನ್ ರೂಪಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಲೆನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರೆನ ಬೇಡಿಕೆದೊಟ್ಟುಗು "ಎಂಬ್ರಾಯಿಡೆರ್ಡ್ ಶರ್ಟ್ - ಕ್ಲೋಥಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಫ್ರೀ" ಪನ್ಪಿನ ಕ್ರಿಯೆನ್ ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-14</ref> ೨೦೨೦: ೨೧ ಮೇ. ಕೋವಿಡ್-19 ಸೋಂಕುದ ಕಾರಣೊಗು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ್ ನಡಪಾಯೆರೆ ಆಯಿಜಿ. ಆಯೋಜಕ ಸಮಿತಿ ರಜೆನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕುಟುಂಬೊಗು ಬೊಕ್ಕ ವಂಶಾವಳಿಗ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-15</ref> ೨೦೨೧: ೨೦ ಮೇ. ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಎಥ್ನೋ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡೇ ಸ್ವರೂಪೊಡು ನಡತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-16</ref> ೨೦೨೨: ೧೯ ಮೇ. ಸೈನ್ಯದ ಕಾನೂನುದ ಕಾರಣೊಗು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲು ಇಜ್ಜಂದೆ ಆಚರಣೆ ನಡತ್ಂಡ್<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-17</ref>. ೨೦೨೩: ೧೮ ಮೇ. ಮೇ ೧೭ ತಾರೀಕ್ ದ ಮುನ್ನಾದಿನೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ನಗರೊಲೆಡ್ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಭಾಗ (ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಲು, ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು) ಸುರು ಆಂಡ್. ಮೇ ೧೮ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ನಡತಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊನು ಅಮ್ಮೆರೆನ ದಿನೊಗು ಸಮರ್ಪಿಸಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Vyshyvanka_Day#cite_note-18</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== 1ey2v041hblk4vr97lk40h86yx02pel 0 28095 366410 2026-08-22T13:03:26Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|... 366410 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ | native_name = Золоті ворота | native_name_lang = uk | image = Golden Gate Kyiv.jpg | caption = ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರೊದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ರೂಪ | type = ಕೋಟೆದ್ವಾರ | location = ವೊಲೊದಿಮಿರ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ, ಕೀವ್, ಉಕ್ರೇನ್ | coordinates = {{coord|50|26|56|N|30|30|48|E|type:landmark|display=title}} | construction_start_date = 1017 | completion_date = 1024 | owner = ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | current_tenants = ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ }} '''ಕೀವ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ದ ದ್ವಾರ'''ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಆದುಂಡು. ಉಂದು 11ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಕೀವನ್ ರಸ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ ನಗರೊನು ರಕ್ಷಿಸುನ ಕೋಟೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="wiki">{{cite web |title=Golden Gate, Kyiv |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನೊದ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕೀವ್‌ದ ಮಹಾರಾಜೆ '''ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್''' (Yaroslav the Wise) ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ 1017–1024ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಾದೆರ್. ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide">{{cite web |title=The Golden Gate |url=https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota |website=Kyiv City Guide |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಮೂಲಡ್ '''ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿದಿನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು. ಬಾಕಿದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರೊಲು ಲಾಡ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಝಿಡಿವ್ಸ್ಕಿ ದ್ವಾರೊಲು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಉಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಡ್ದ್ ಕೋಟೆಗೋಡೆ ಇತ್ತೆದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊದಡೆ ಮುಟ್ಟ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ನಗರೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಕಡೆಕ್ ತಿರುಗುದು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪಿರಾಕ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ '''ಬ್ಲಾಹೊವಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್''' (ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್) ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ಬಣ್ಣದ ಗುಮ್ಮಟೊಲು ನಗರೊದ ಪಿದಾಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದೂರೊಡ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜುನ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದ್ವಾರೊನು '''ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ''' ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name="wiki"/> ದ್ವಾರೊದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಸುಮಾರು 12 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 6 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು ಐನೂದು ವರ್ಷೊಲೆಗ್ ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ವಿಜಯದ್ವಾರ ಆದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಲಾ ಬಳಕೆಯಾತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ದ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮಾದರಿ ಅಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1240ಡ್ ಬಟು ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗೋಲ್ ಪಡೆ ಕೀವ್ದ ಮಿತ್ತು ದಾಳಿ ಮಲ್ಪಿನ ಸಮಯೊಡ್ ದ್ವಾರೊನು ಭಾಗಶಃ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ಪಿರಾಕ್ ಅವೆತೋ ಶತಮಾನೊಲೆಗ್ ಉಂದು ನಗರೊದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾರಂಭೊಲೆಗ್ ಗಳಿಸಾಯೇರ್. 18ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಉಂದು ಬೊಕ್ಕ ನಿಧಾನವಾದ್ ಅವಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಬತ್ತುಂಡು.<ref name="wiki"/> 1832ಡ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂಜೀನಿಯಸ್ ದ ನಿರ್ದೇಶನೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಗರ್ತುದು ದೆತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="wiki"/> 1970ರ ದಶಕೊಡ್ ಅವಶೇಷೊದ ಕೈತಲ್ ಒಂಜಿ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೀವ್ ಕುರಿತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> 1982ಡ್ ಕೀವ್ ನಗರೊದ 1500ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವೊದ ಸಂದರ್ಭೊಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರೊಲು ಒರಿಪಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಈ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊದ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ಲೆಡ್ ಚರ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ'''ದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1982ಡ್ ಮೂಲ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊದಿಂತ್ ಅವಶೇಷೊದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. 1983ಡ್ ಅಲ್ಪ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್.<ref name="sofia">{{cite web |title=Золоті ворота |url=https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ |website=National Reserve "Sophia of Kyiv" |access-date=22 August 2026}}</ref> 1989ಡ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಕೀವ್ ಮೆಟ್ರೋದ '''ಝೊಲೊಟಿ ವೊರೋಟಾ''' ನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. 1997ಡ್ ಯಾರೊಸ್ಲಾವ್ ದ ವೈಸ್‌ದ ಕಂಚುದ ಪ್ರತಿಮೆ ದ್ವಾರೊದ ಕೈತಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name="wiki"/> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮೂಲ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಖ್ಯ ಗೋಡೆದ ಭಾಗೊಲು ಒರಿದು ಇತ್ತುಂಡು. ಅವು ಸುಮಾರು 24 ಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ 13 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತುಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಲು ಕಲ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕ ರೋಮನ್ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಮಿಶ್ರಣಂದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ದ್ವಾರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ರಡ್ಡ್ ಆಳವಾಯಿನ ಕಂದಕೊ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ ಹೊಂದುದಿನ ಯುದ್ಧ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> ಇತ್ತೆದ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮೂಲ ದ್ವಾರೊದ ರೂಪೊನು ಆಧಾರ ಮಲ್ಪುದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆತ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡು ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮೂಲ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ದ್ವಾರೊದ ಮಿತ್ತುದ ಚರ್ಚ್ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಮೇಲ್ಭಾಗೊಡು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಇತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲು ಪನ್ಪುಂಡು. ಈ ಚರ್ಚ್‌ನು ನಗರೊದ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾತುಂಡು. ಅಲ್ಪ ಜನೊಕುಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಪಂದ್ ಬಳಕೆ ಆತುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಚರ್ಚ್ ಮೂಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ನಾಲ್ ಕಂಬೊಲು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟೊದ ದೇವಾಲಯೊದ ರೂಪೊಡ್ ಉಂಡು. ಮುಂಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಾಚೀನ ರುಸ್ ಕಾಲೊದ ಕಟ್ಟಡೊಲೆಡ್ ಬಳಸಾಯಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾದರಿಲೆನ್ ಅನುಸರಿಸಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಚರ್ಚ್‌ದ ನೆಲಕ್ ಮೊಸಾಯಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಕೀವ್‌ದ ಸೇಂಟ್ ಸೋಫಿಯಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ದ ಪ್ರಾಚೀನ ನೆಲೊದ ವಿನ್ಯಾಸೊದ ಆಧಾರಡ್ ಮಲ್ಪಾದೆರ್.<ref name="wiki"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ಸುತ್ತಲುದ ಚೌಕ 19ನೇ ಶತಮಾನೊದ ರಡ್ಡನೇ ಅರ್ಧೊಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆತುಂಡು. 20 ಮಾರ್ಚ್ 1972ಡ್ ಕೀವ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿದ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 363ದ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್.<ref name="wiki"/> ಉಂದ್ ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಚೌಕ ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೀವ್ಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ದ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆ ಆದುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮೂಲ 11ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಉಲಯಿ ಭಾಗೊಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು.<ref name="sofia"/> ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡ್ ಪುರಾತನ ಕೀವ್, ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರೊದ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತು ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾವುಂಡು. ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಗೊಡ್ದು ಕೀವ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ದೃಶ್ಯ ತೋಜುನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು.<ref name="sofia"/> == ಮಹತ್ವ == ಬಂಗಾರ್ ದ್ವಾರ ಕೀವ್‌ದ ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಇತಿಹಾಸೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತ ಆದುಂಡು. ಕೀವನ್ ರಸ್ ಕಾಲೊಡ್ ಉಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ, ಸೈನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದುದುಂಡು.<ref name="wiki"/> ಉಂದು ಕೀವ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref name="kyivguide"/> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://guide.kyivcity.gov.ua/en/places/zoloti-vorota The Golden Gate – Kyiv City Guide] * [https://sofiia-kyivska.ua/museum/2/ Golden Gate – National Reserve "Sophia of Kyiv"] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gate,_Kyiv Golden Gate, Kyiv – English Wikipedia] [[Category:ಕೀವ್]] [[Category:ಉಕ್ರೇನ್]] [[Category:ಕೋಟೆೊಲು]] [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊಲು]] [[Category:ಕೀವನ್ ರಸ್]] 70blkz5j28yj1mpsrt6qgcs93ll019n 0 28096 366411 2026-08-22T13:28:13Z Sannidhishetty 9770 ಹೊಸ ಪುಟ: ='''ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'''= ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ನ ಪುದರ್ ಡ್, ಪೂರ್ತಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಪಶ್ಚಿ... 366411 wikitext text/x-wiki ='''ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'''= ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ನ ಪುದರ್ ಡ್, ಪೂರ್ತಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ನಗರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣೊಗು ಪ್ರಮುಖ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು 1875ಡ್ ಫ್ರಾನ್ಜ್-ಜೋಸೆಫ್ಸ್-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕ್ಜೆರ್ನೊವಿಟ್ಜ್ ಪಂಡ್ದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್, ಅಪಗ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ (ಜೆರ್ನೋವಿಟ್ಜ್) ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೇರಿದ ಸಿಸ್ಲೀಥಾನಿಯನ್ ಕಿರೀಟದ ಭೂಮಿ ಆಯಿನ ಡಚಿ ಆಫ್ ಬುಕೊವಿನಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತೆ. ಇನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬುಕೊವಿನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಾಲ್ಮೇಷಿಯನ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ಸ್ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ನಿವಾಸೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದು 2011 ಡ್ದ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಆದುಂಡು. ==ಚರಿತ್ರೆ== ೧೭೭೫ಡ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಬುಕೊವಿನಾದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪಡೆಯೊಂಡು, ಉಂದು ೧೭೮೬ಡ್ದ್ ಗಲಿಸಿಯಾದ ಒಳಗೆ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಪಂಡ್ದ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜೋಸೆಫ್ II ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಕಮ್ಮಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತಿನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಜರ್ಮನ್ ವಸಾಹತುಗಾರೆರ್ ನೆಲೆಯಾಯೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಸ್ವಾಬಿಯಾದಕುಲು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಆಡಳಿತೊದೊಟ್ಟುಗು ಅಕುಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಗುಂಪುನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೆಟ್, ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಸೆವಾಡ್ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯನ್ ಸೇರ್ದ್ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆದ ಶಿಕ್ಷಣೊದ ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಉದಿತ್ ಬತ್ತೆರ್. ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡು ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪದವಿದಾರೆರ್ ಬುಕೊವಿನಾನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋವೊಡಾಂಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ===ಫ್ರಾನ್ಜ್-ಜೋಸೆಫ್ಸ್-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ=== [[File:The first Committee for the Construction of the Metropolitan Complex of Czernowitz.png|thumb|left|ಕ್ಜೆರ್ನೊವಿಟ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸುರುತ ಸಮಿತಿ: ಯುಡೊಕ್ಸಿಯು ಹರ್ಮುಜಾಚಿ, ಟಿಯೋಫಿಲ್ ಬೆಂಡೆಲಾ, ಜೋಸೆಫ್ ಹ್ಲಾವ್ಕಾ ಈ ಫೋಟೋಡ್ ತೋಜುಂಡು]] [[File:Чернівці.jpg|thumb|ಆರ್ಕಿಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ನಿವಾಸ, ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ೧೯೦೦]] ೧೮೬೬ಡ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪ್ರುಷ್ಯಾದ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಡು ಸೋತುದು ಜರ್ಮನ್ ಒಕ್ಕೂಟೊನು ಮುಗಿತ್ಂಡ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೮೭೧ಡ್ ಜರ್ಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಹ್ಯಾಬ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜೋಸೆಫ್ I ತನ್ನ ಪೂರ್ವ ಕಿರೀಟದ ಭೂಮಿಲೆನ್ ತನ್ನ ಗಮನೊಗು ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಜರ್ಮನೋಫೋನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಯೋಜನೆಲು 1872ಡ್ ಜರ್ಮನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ವಿಲಿಯಂ I ನ ಪುದರ್ ಡ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಸ್ಥಾಪನೆನ್ ಮಾದರಿ ಮಲ್ತ್ ದ್, ಸ್ವಾಧೀನ ಆಯಿನ ಅಲ್ಸಾಸ್-ಲೋರೆನ್ ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಲ್ವಿವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 1871ಡ್ ಪೋಲಿಷ್ ಭಾಷೆನ್ ಬೋಧನಾ ಭಾಷೆ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜನಾಂಗೀಯವಾದ್ ರೊಮೇನಿಯನ್<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-3</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-4</ref> ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಉದಾರವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಟೊಮಾಶ್ಚುಕ್ (1840-1889) ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಬುಕೊವಿನಾ ಸಮಿತಿ, ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಸದಸ್ಯೆ, ಬಹುಭಾಷಿಕ ಸಿನೋಜರ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಜರ್ಮನ್ ಕಾಲೇಜಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕರೆ ಕೊರ್ತುಂಡು, ಸುಮಾರ್ 4040 ಮೈಲ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ "ವಿಯೆನ್ನಾದ ಮಿತ್ತ್". ೧೮೭೪ಡ್ ಅಕುಲು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವೆ ಕಾರ್ಲ್ ವಾನ್ ಸ್ಟ್ರೆಮೇರ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಅರ್ಜಿನ್ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್, ಅರೆನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜೋಸೆಫ್ ಅಂತಿಮವಾದ್ ಒಂಜಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಶ್ಚಯ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ರಡ್ಡ್ ಸದನೊಲು ೧೮೭೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೩ ಬೊಕ್ಕ ೨೦ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಒಂಜಿ ಕಾಲೇಜಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸವುನ ಬೇತೆ ನಗರೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟ್ರೈಸ್ಟೆರೊಮ್, ಬೊರೊಮ್, ಲ್ಯುಬ್ಲಿಯಾನಾ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಾಲ್ಜ್ಬರ್ಗ್, ಯಶಸ್ವಿ ಆಯಿಜಿ. ಬುಕೊವಿನಾ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವೊಗು ಸೇರ್ದಿನ ನೂದು ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ, ಫ್ರಾನ್ಜ್-ಜೋಸೆಫ್ಸ್-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿನ್ 4 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1875 (ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಪುದರ್ ದಿನ) ಕ್ಜೆರ್ನೋವಿಟ್ಜ್ ಹೈಯರ್ ಥಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ದ ಆಧಾರೊಡ್ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಟೊಮಾಶ್ಚುಕ್ ನ್ ಅಯಿತ ಸುರುತ ರೆಕ್ಟರ್ ಆದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್, ಗೋಥಿಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾರೊಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾದ್ ನಿವಾಸದ ಒಟ್ಟುಗು, 19ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಇತಿಹಾಸವಾದಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ವಿನ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಯೋಜನೆದ ಒಂಜಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಒಳಗೆ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತುನ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸವುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-5</ref> [[File:Резиденція митрополитів Буковини і Далмації 1.jpg|thumb|left|270px| ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನೋಟ]] ಮೂಲತಃ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಮೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯೊಗು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟುಗು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆನ್ ಕಲ್ಪಾವುನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬುಕೊವಿನಾ ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನಕುಲು ಅತ್ತ್, ಬೊಕ್ಕ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿದ ಕೆಲವು ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆದ ಬೋಧನೆಡ್ದ್ ದೂರ ಆವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-StraussPT196197-6</ref> ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವೊಡು ಅತ್ತಂದೆ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಎಲ್ಲಿಲಾ ಪ್ರಗತಿ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನೊ ಆದ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಡ್ ಸೂಚನೆನ್ ತೂಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಅಪಗ ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುನ ಭಾಷೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮೂಜಿ ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್: ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ (ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ), ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನೊನು ಮುಂದುವರಿಸೆರೆ, ಬುಕೊವಿನಾ ಪದವೀಧರೆರ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಲ್ವಿವ್ ಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಕ್ರಾಕೋವ್ ಡ್ ಜಾಗಿಯೆಲೋನಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಪೋವೊಡಾಪುಂಡು. ಬೋಧನೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆ ಜರ್ಮನ್ ಆಂಡಲಾ, ರೊಮೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ರುಥೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕತ್ವೊಲೆನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯೊಡು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಯೆಹೂದಿ ಬೊಕ್ಕ ಜರ್ಮನ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಲು, ಆಂಡ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಮೇನಿಯನ್ ಲು ಸುಮಾರ್ ೨೦%-೨೫% ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತೆರ್. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ, ನಗರೊಡು 40 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜರ್ಮನ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್, ರೊಮೇನಿಯನ್, ಪೋಲಿಷ್, ಜೂಯಿಶ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಫ್ರಾಟರ್ನಿಟಿಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಅಯಿತ ಭಾಷಾ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. ಸುರುತ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊಡು, ಪೂರ್ವ ಫ್ರಂಟ್ ಡ್ ಕ್ಜೆರ್ನೊವಿಟ್ಜ್ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ರಷ್ಯಾದ ಸೈನ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಯುದ್ಧದ ದೃಶ್ಯ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಮಸ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಪಶ್ಚಿಮೊಡು ಸಾಲ್ಜ್ಬರ್ಗ್ ಗ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆಲು ಯುಜೆನ್ ಎರ್ಲಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಸೆಫ್ ಶುಂಪೇಟರ್ ನಂಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆರೆನ ಪ್ರತಿಭಟನೆನ್ ಎದುರಿಸೊಂಡು. ಜೂನ್ ೧೯೧೮ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ರಷ್ಯಾದೊಟ್ಟುಗು ಬ್ರೆಸ್ಟ್-ಲಿಟೊವ್ಸ್ಕ್ ಒಪ್ಪಂದೊದ ನಂತರ ಬೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಪುನರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ===ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಾ ರೆಗೆಲೆ ಕ್ಯಾರೊಲ್ ಐ=== [[File:Constantin Isopescu-Grecul 1930s.jpg|thumb|Constantin Isopescu-Grecul|ಪ್ರೊ. ಡಾ. ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಐಸೊಪೆಸ್ಕು-ಗ್ರೆಕುಲ್, ೧೯೩೩ ಸೆರ್ನೌಸಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೆಕ್ಟರ್ ನ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಧರಿತೊಂದು]] ೧೯೧೮ಡ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೇರಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ಬುಕೊವಿನಾ ರೊಮೇನಿಯಾ ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಾ ರೆಗೆಲೆ ಕ್ಯಾರೊಲ್ ಐ ಡಿನ್ ಸೆರ್ನೌಟಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ೧೯೧೯ ಡ್ದ್ ೧೯೪೦ ಮುಟ್ಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಮಸ್ತ್ ರೋಮನೈಸ್ ಮಲ್ತೆರ್; ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ವಿಭಾಗೊನು ರದ್ದು ಮಲ್ತೆರ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರೆನ್ ಕೆಲಸೊಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೂಚನೆಲೆನ್ ಪೂರ್ತಿ ರೊಮೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೩೩ಡ್, ೩,೨೪೭ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಡ್, ೨,೧೧೭ ರೊಮೇನಿಯನ್ ಲು, ೬೭೯ ಯೆಹೂದಿಲು, ೧೯೯ ಜರ್ಮನ್ ಲು, ೧೫೫ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲು (೧೯೨೦ಡ್ ೧೬೭೧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಡ್ ೨೩೯ ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), ೫೭ ಪೋಲೆಂಡ್ ಲು, ೨೬ ರಷ್ಯನ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ೪ ಜನ ಬೇತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯೆರ್ ಇತ್ತೆರ್. ಐಯಾನ್ ನಿಸ್ಟೋರ್, ಒರಿ ಪ್ರಮುಖ ರೊಮೇನಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೇಟರ್ ರೊಮೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆದ ಅತ್ಯಂತ ಧ್ವನಿ ಪ್ರತಿಪಾದಕೆರ್, ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷೊಗು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೆಕ್ಟರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ===ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ=== ೧೯೪೦ಡ್ ಉತ್ತರ ಬುಕೊವಿನಾದ ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದ್, ಉತ್ತರ ಬುಕೊವಿನಾದ ಪ್ರದೇಶ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಪೊಸ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಸಿನೊಡ್ ಹಾಲ್ ದ ಮೂಲ ಕೆತ್ತನೆದ ಮರತ ಚಾವಣಿ ಬೆಂಕಿಗ್ ಕಳೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ 1950 ದಶಕೊಡು ಮಾತ್ರ ಅಯಿನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-7</ref> ಮೂಲ ನಮೂನೆಲೆನ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಡ್ದ್ ಆಮದು ಮಲ್ತಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಣ್ಣ-ಮೆರುಗುದ ಛಾವಣಿದ ಅಂಚುಲೆನ್ ಬಳಸದ್ ಛಾವಣಿನ್ ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ಸ್ ನ ನಿವಾಸ ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಯಿನ ಗುಂಪುದ ಕಾರ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆ ಅಯಿತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆನ್ ಅನಗತ್ಯವಾದ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಜಿ. ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಮಸ್ತ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುನರ್ಸಂಘಟಿಸಯೆರ್, ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿದ ಬೇತೆ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪೊಸ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಬಳಕೆಗ್ ನಿಗದಿ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೬-೧೯೭೭ಡ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ೧೦,೦೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ ಶಿಕ್ಷಕೆರ್, ೨೬ ತಜ್ಞೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನೊದ ವೈದ್ಯೆರ್, ಸುಮಾರ್ ೨೯೦ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲು ಇತ್ತೆರ್. ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಬೋಧನೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗೊನು ರದ್ದು ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೯೬ಡ್ ಪುನಃ ತೆರೆಯೆರ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ರೊಮೇನಿಯನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಡಳಿತದ ಕಡೆತ ವರ್ಷ ೧೯೯೧-೯೨ಡ್, ರೊಮೇನಿಯನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ೪.೪೪% ಮಾತ್ರ (೯,೭೬೯ಡ್ ೪೩೪) ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-8</ref> ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಲೆಡ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಭಜನೆ ಉಂಡು: ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ 465 (77.1%), ರಷ್ಯನ್ 102 (16.9%), ಮೊಲ್ಡೊವನ್ 9 (1.4%) ಬೊಕ್ಕ ರೊಮೇನಿಯನ್ 7 (1.1%), ಬೆಲಾರಸ್ 6 (0.9%). ===ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ=== [[File:Чернівецький національний університет імені Юрія Федьковича.JPG|thumb|ಬುಕೊವಿನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಾಲ್ಮೇಷಿಯನ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ಸ್ ನ ನಿವಾಸ]] ೧೯೮೯ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ಅಯಿತ ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ ಡ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಂಡು, ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಬರವುದಕುಲು, ಕವಿ, ಅನುವಾದಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞೆ ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ನ ಪುದರ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನವೋದಯದ ಘೋಷಕೆರ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪತನೊದ ನಂತರ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಶೋಧನೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಂತೊಗು ಪ್ರವೇಶಿಸೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ಡ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಲೆನ ಸಂಘಟನೆ "ಫಿ ಬೀಟಾ ಡೆಲ್ಟಾ"<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-9</ref> ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಸುರುತ ಹೆಜ್ಜೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧, ೨೦೦೦ಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರೆನ ಆದೇಶೊಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಕೊರ್ತೆರ್<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-10</ref>. ಜನವರಿ ೧೫, ೨೦೦೯ಡ್ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್ ಡ್ ನಡತಿನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಂಘದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಅಧಿವೇಶನದ ತೀರ್ಮಾನೊಡು, ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಂಘೊಡು ಪೂರ್ಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸದಸ್ಯತ್ವೊನು ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-12</ref> ಜೂನ್ ೨೯, ೨೦೧೧ಡ್, ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿದ ೩೫ನೇ ಅಧಿವೇಶನೊಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡೊನು - ಬುಕೊವಿನಾ ಬೊಕ್ಕ ಡಾಲ್ಮೇಷಿಯಾದ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ನ ದುಂಬುದ ನಿವಾಸೊನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾವೊಡು ಪಂದ್ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-12</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-13</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪, ೨೦೧೫ಡ್, ಸ್ಥಾಪನೆದ ೧೪೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನೊಟು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸುರುತ ರೆಕ್ಟರ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿದ ಉಪ, ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ಕೊಸ್ಟ್ಯಾಂಟಿನ್ ಟೊಮಾಶ್ಚುಕ್ ನ ಗೌರವ ನಾಗರಿಕೆರ್ನ ಸ್ಮಾರಕೊನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-15</ref> ೨೦೧೬ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಚಿವೆರೆನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಕೊವಿನಾ ರಾಜ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-16</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ ಡ್ದ್, ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊದ ರೆಕ್ಟರ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಪೆಟ್ರಿಶಿನ್ ರೋಮನ್ ಇವಾನೊವಿಚ್, ಭೌತ ಬೊಕ್ಕ ಗಣಿತ ವಿಜ್ಞಾನೊಡು ಪಿಎಚ್ ಡಿ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-17</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ ಡ್ದ್, ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಕೋಪಸ್ ಸೈಂಟೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಮೂಜಿನೆ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು, ಉಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಲೆನ ಪ್ರಕಟಣೆಲೆನ ದಾಖಲೆಲೆನ್, ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆನ ಉಲ್ಲೇಖೊದ ಅಂಕಿಅಂಶೊಲೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chernivtsi_University#cite_note-18</ref> ==ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊಲು== [[File:Чернівці , Коцюбинського, 2 8742.jpg|thumb|ಥ್ರೀ ಹೈರಾರ್ಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಯೂರಿ ಫೆಡ್ಕೊವಿಚ್ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಒಟ್ಟು 105 ಘಟಕೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ 17 ಕಟ್ಟಡೊಲು ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 110,800 ಚದರ ಮೀಟರ್, 66 ಚದರ ಮೀಟರ್ ತರಬೇತಿ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಗುಂಪು, ಬುಕೊವಿನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಾಲ್ಮೇಷಿಯನ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ಸ್ ನ ನಿವಾಸ, ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಚೆರ್ನಿವ್ಟ್ಸಿ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನ್ ನಡಪಾವುಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ಸಾವಿರೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಸಾಲೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಆರ್ಬೊರೆಟಮ್ ಉಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== 9tyzfoqnj41f88lcd1p09jo6w31g9d2 0 28097 366412 2026-08-22T14:14:40Z Sannidhishetty 9770 ಹೊಸ ಪುಟ: ='''ಉಮಾನ್'''= {{Infobox settlement | official_name = ಉಮಾನ್ | native_name = ಉಮಾನ್ | other_name = | settlement_type = ನಗರ | image_caption = | image_flag = Flag_of_Uman,_Ukraine.svg | image_shield = Coat of arms of Uman, Ukraine.svg | mapsize = 250px | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = ಉಕ್ರೇನ್ | subdivision_type1 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_name1 = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಪ್ರದೇಶ | subdivi... 366412 wikitext text/x-wiki ='''ಉಮಾನ್'''= {{Infobox settlement | official_name = ಉಮಾನ್ | native_name = ಉಮಾನ್ | other_name = | settlement_type = ನಗರ | image_caption = | image_flag = Flag_of_Uman,_Ukraine.svg | image_shield = Coat of arms of Uman, Ukraine.svg | mapsize = 250px | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = ಉಕ್ರೇನ್ | subdivision_type1 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_name1 = ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಪ್ರದೇಶ | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = ಉಮಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆ | image_skyline = {{Multiple image |perrow = 2/2/1 |border = infobox |total_width = 270 | image1 = Sofiyivsky Park.jpg{{!}}ಸೋಫಿಯಿವ್ಕಾ ಉದ್ಯಾನ | caption1 = ಸೋಫಿಯಿವ್ಕಾ ಉದ್ಯಾನ | image2 = P1260211 Міська управа.jpg{{!}}ಪಾವ್ಲೊ ತಿಚಿನಾ ಉಮಾನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | caption2 = ಪಾವ್ಲೊ ತಿಚಿನಾ ಉಮಾನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | image3 = 6.6. Рожевий павільйон («Софіївка») P1260528.jpg{{!}}ಗುಲಾಬಿ ಮಂಟಪ | caption3 = ಗುಲಾಬಿ ಮಂಟಪ | image4 = 71-108-0021 Uman DSC 2727.jpg{{!}}ಸ್ಥಳೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ | caption4 = ಸ್ಥಳೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ | image5 = Костел Коломенська Умань.jpg{{!}}ಮೇರಿಯ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣದ ಚರ್ಚ್ | caption5 = ಮೇರಿಯ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣದ ಚರ್ಚ್ }} | established_title = ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖ | established_date = ೧೬೧೬ | established_title1 = ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಗಳು | established_date1 = ೧೭೬೦ | leader_title = ಮೇಯರ್ | leader_name = ಇರಿನಾ ಪ್ಲೆಟ್ನಿಯೊವಾ | coordinates = {{coord|48|45|0|N|30|13|0|E|region:UA|display=it}} | postal_code_type = ಅಂಚೆ ಕೋಡ್ | postal_code = ೨೦೩೦೦ | website = https://uman-rada.gov.ua/ | footnotes = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 11 | mapframe-point = none | mapframe-wikidata = yes | subdivision_type3 = ಹ್ರೊಮಾಡಾ | subdivision_name3 = ಉಮಾನ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾ | code1_name = ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೋಡಿಫೈಯರ್ | code1_info = UA71060210010010251 }} ಉಮಾನ್ ಪಂಡ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಮಧ್ಯ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಗರ. ಉಂದು ವಿನ್ನಿಟ್ಸಿಯಾದ ಪೂರ್ವೊಡು ಉಂಡು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಪೊಡೊಲಿಯಾದ ಪೂರ್ವೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಈ ನಗರ ಉಮಾಂಕಾ ನದಿತ ತೀರೊಡು ಉಂಡು. ಉಮಾನ್ ಉಮಾನ್ ರೈಯನ್ (ಜಿಲ್ಲೆ) ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಉಮಾನ್ ಅರ್ಬನ್ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-admreform_2020_uman-3</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ೮೧,೫೨೫ (೨೦೨೨ ಅಂದಾಜಿ).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-ua2022estimate-1</ref> ಉಕ್ರೇನಿಯೆರೆನ ನಡುಟು, ಉಮಾನ್ ತಾರಸ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊನ ಸುದೀರ್ಘ ಕಬಿತೆ ಹೈದಮಾಕಿ ("ದಿ ಹೈಡಮಾಕ್ಸ್", ೧೮೪೧) ಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-4</ref> ಈ ನಗರೊ ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ಹಸಿಡಿಕ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಯಾತ್ರಾ ತಾಣ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಡೆಂಡ್ರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸೋಫಿಯಿವ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಗಾರ್ಡನಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಒಳಗೊಂಡ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಸಂಶೋಧನೆದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ==ಚರಿತ್ರೆ== ===ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತ=== ಉಮಾನ್ ನ್ ಸುರುಕು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ 1616ಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಪಗ ಉಂದು ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-eou-5</ref>ಉಂದು ಪೋಲಿಷ್-ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ದ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ನಗರ, ಲೆಸ್ಸರ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಬ್ರಾಕ್ಲಾವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ದ ಭಾಗ. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಯಿತ ಪಾತ್ರ ಟಾಟರ್ ದಾಳಿಲೆನ್ ತಡೆಯೆರೆ ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕೋಟೆ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಸಾಕ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಊರುದ ಒಳಗೆ ನಿಲೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೬೪೮ಡ್ ಇವಾನ್ ಹನ್ಝಾ, ಕೊಸಾಕ್ ನಾಯಕ ಬೊಹ್ಡಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿನ ಕರ್ನಲ್, ಧ್ರುವೊಲೆಡ್ದ್ ದೆತೊನುವೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಮಾನ್ ನ್ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೊಸಾಕ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಪರಿವರ್ತಿಸವೆರ್. ಪೋಲೆಂಡ್ 1667ಡ್ ಉಮಾನ್ ನ್ ಪುನರ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಊರುನು ಅಯಿತ ನಿವಾಸಿಲು ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್, ಅಕುಲು ಪೂರ್ವೊಗು ಎಡ-ತೀರದ ಉಕ್ರೇನ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೬೭೦-೧೬೭೪ ಡ್ದ್, ಉಮಾನ್ ಬಲ-ತೀರದ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.[ಉಲ್ಲೇಖ ಅಗತ್ಯ]. ೧೬೭೨ ಡ್ದ್ ೧೬೯೯ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. [[File:Humań 1785 rok.jpg|thumb|left|೧೮ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಉಮಾನ್ ದ ನೋಟ]] ಪೋಲಿಷ್ ಕುಲೀನೆರೆನ ಪೊಟೊಕಿ ಕುಟುಂಬದ ಒಟ್ಟುಗು (೧೭೨೬-೧೮೩೨) ಉಮಾನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವೊಡು ಬುಲೆಯೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬೆಸಿಲಿಯನ್ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ ಶಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಮಾನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು 1734, 1750, ಬೊಕ್ಕ 1768ಡ್ ಹೈದಾಮಕಿ ದಂಗೆಲು ನಡತ್ಂಡ್.ನನೊಂಜಿ ಕಾಲೊಡು, ಕೊಸಾಕ್ ಬಂಡುಕೋರೆರ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ಜಾಲಿಜ್ನಿಯಾಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಗೊಂಟಾ ಪೋಲಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಕೊಲಿಯಿವ್ಶ್ಚಿನಾ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಉಮಾನ್ ನ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್. ಈ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಯೆಹೂದಿಲು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುನಿಯೇಟ್ ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನಡತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-eou-5</ref> ಸುರುತ ದಿನೊಟು ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲು ಪೋಲಿಷ್ ಸೈನ್ಯೊಲೆನ ಶ್ರೇಣಿನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊನು ಸುತ್ತುವರಿನಗ ಬಂಡುಕೋರೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದೆರ್. ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಸಾವಿರಾರು ಜನಕುಲು ರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಉಮಾನ್ ಡ್ ಕೊಸಾಕ್ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಮಾನ್ ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಾಂಡರ್, ಮ್ಲಾಡಾನೋವಿಚ್, ನಗರದ ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ದ್ರೋಹ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲಿಷ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಮಿತ್ತ್ ಕ್ಷಮೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಬದಲು, ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪಿನ ಕೊಸಾಕ್ ಲೆನ್ ಒಳಗ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಮೂಲೊಲು, ಒಂಜಿ ಮೂಲೊಡು<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-6</ref> 2,000 ಸಾವುದ ಅಂದಾಜಿನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಪೋಲಿಷ್ 8ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಶ್ವದಳ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ನ್ 1790ಡ್ ನಗರೊಡು ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-7</ref> ===೧೯ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊಲು=== ====ರಷ್ಯಾದ ಆಡಳಿತ==== [[File:Panorama of Uman -02.jpg|thumb|left|20ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುತ ಪನೋರಮಾ]] ೧೭೯೩ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ರಡ್ಡನೆ ವಿಭಜನೆಡ್, ಉಮಾನ್ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಕೆಲವು ಕುಲೀನೆರೆನ ನಿವಾಸೊಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೯೫ಡ್, ಉಮಾನ್ ವೊಜ್ನೆಸೆನ್ಸ್ಕ್ ಗವರ್ನರೇಟ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊವಿಟ್/ಉಯೆಜ್ಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೭೯೭ಡ್ ಕೀವ್ ಗವರ್ನರೇಟ್ ಡ್ ಆಂಡ್. ೨೦ನೆ ಶತಮಾನೊಗು, ಉಮಾನ್ ರೈಲ್ ಮೂಲಕ ಕೀವ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಡೆಸಾಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೧೮೬೦ಡ್ ೧೦,೧೦೦ ಡ್ದ್ ೧೯೦೦ಡ್ ೨೯,೯೦೦ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೧೪ಡ್ ೫೦,೦೦೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಏರ್ಂಡ್.೧೮೯೭ ರ ರಷ್ಯಾದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩೧,೦೧೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ಉಮಾನ್ ಕಾಮಿಯಾನೆಟ್ಸ್-ಪೊಡಿಲ್ಸ್ಕಿ ನಂತರ ಪೊಡೊಲಿಯಾದ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ====ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆಡಳಿತ==== ಮಾರ್ಚ್ ೬, ೧೯೧೮ಡ್, ಉಮಾನ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ದ ಪೊಸತನೊಡು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಜೆಮ್ಲಿಯಾ ಆಯಿನ ಪೊಬೊಜ್ಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನ ಆಂಡ್, ಉಂದು ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೧೮ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹೆಟ್ಮನ್ ಪಾವ್ಲೊ ಸ್ಕೊರೊಪಾಡ್ಸ್ಕಿ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಪಿರಾಕ್ದ ಗವರ್ನರೇಟ್ ವಿಭಾಗೊಲೆನ್ ಪಿರ ಕನತ್ ದ್ ವಿಸರ್ಜಿಸಯೆರ್. ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಕೀವ್ ಗವರ್ನರೇಟ್ ಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-9</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-10</ref> ====ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಡಳಿತ==== ೧೯೪೧ಡ್, ಉಮಾನ್ ಯುದ್ಧ ಊರುದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ ಜರ್ಮನ್ ಸೈನ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ಂಡ್. ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆನಿಟೊ ಮುಸೊಲಿನಿ 1941ಡ್ ಉಮಾನ್ ಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್. ಉಮಾನ್ ನ್ 1941 ಆಗಸ್ಟ್ 1 ಡ್ದ್ 10 ಮಾರ್ಚ್ 1944 ಮುಟ್ಟ ಜರ್ಮನ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಜರ್ಮನ್ ಲು 1941ಡ್ ಯುದ್ಧ ಕೈದಿಲೆಗ್ AGSSt 16 ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್ ನ್ ನಡಪಾಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1944 ಡ್ದ್ 1944 ಮುಟ್ಟ ಸ್ಟಾಲಾಗ್ POW ಶಿಬಿರೊನು ನಡಪಾಯೆರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೩.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-11</ref> ====ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್==== ೨೦೧೧ಡ್, ನಗರೊಡು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಫಾರ್ಮ್-ಮೆಶಿನರಿ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಲು, ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾನರಿ, ಒಂಜಿ ಬ್ರೂವರಿ, ಒಂಜಿ ವಿಟಮಿನ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಒಂಜಿ ಹೊಲಿಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಒಂಜಿ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮೊಲು ಉಂಡು. ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಉಮಾನ್ ನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ನಗರ ಪಂಡ್ದ್ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಮಾನ್ ರಾಯಾನ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿಜ್ಜಿ ಆಂಡಲಾ ಉಂದು ರಾಯಾನ್ ದ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ. ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ನಾಲ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತಿನ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್, ನಗರೊನು ಉಮಾನ್ ರೈಯನ್ ಗ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-12</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-13</ref> [[File:Uman after Russian missile strike, 2023-04-28 (81).jpg|thumb|ರಷ್ಯಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿದ ನಂತರ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಡ, ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩]] ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ರಷ್ಯಾದ ಆಕ್ರಮಣದ ಪೊರ್ತುಡು, ಉಮಾನ್ 24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಫಿರಂಗಿ ದಾಳಿಡ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಒರಿ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರನ ಸಾವು ಆಂಡ್. ಈ ಘಟನೆನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಡ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-14</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮, ೨೦೨೩ಡ್ ಮತ್ತೊಂಜಿ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡೊಗು ಹೊಡೆಯೊಂಡು, ೬ ಜೋಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಕನಿಷ್ಠ ೨೩ ಜನ ಸೈತ್ ದ್ ಡಜನ್ ಜನ ಗಾಯೊ ಆಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-15</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-ISW_2023-04-28-16</ref> ವಾಯುದಾಳಿನ್ ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯೊದ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಡ್ದ್ ತ್ವರಿತವಾದ್ ಅನುಸರಿಸಯೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಒಂಜಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಉಡಾವಣೆದ ಚಿತ್ರ "ಗುರಿತ ಮಿತ್ತ್ ಸರಿ" ಪನ್ಪಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಉಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-17</ref> ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ== ===ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ=== ೧೮ನೆ ಬೊಕ್ಕ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಮಾನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ೧೯೪೧ಡ್, ಉಮಾನ್ ಯುದ್ಧ ಊರುದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡತ್ಂಡ್, ಅಯಿಟ್ ಜರ್ಮನ್ ಸೈನ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ಂಡ್. ಜರ್ಮನ್ ಲು ಇಡೀ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯೊನು ಗಡಿಪಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಸುಮಾರ್ 17,000 ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ಕೊಲೆ ಮಲ್ತೆರ್,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-Rosh_Hashana-26</ref>ಬೊಕ್ಕ ಯೆಹೂದಿ ಸ್ಮಶಾನೊನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್—1768 ದಂಗೆದ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆನ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ದ ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ಮನ್. ಯುದ್ಧೊದ ಪಿರವು, ಒರಿ ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ಹಸಿದ್ ರೆಬ್ಬೆನ ಸಮಾಧಿನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯೆತ್ ಲು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಂಜಿ ವಸತಿ ಯೋಜನೆ ಆದ್ ಮಲ್ತಿನಗ ಅಯಿನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೯೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಪುಷ್ಕಿನಾ ಬೀದಿಡ್ ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ನ ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ಮನ್ ನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಆಂಡಲಾ ಬುಲೆವೊಂದುಪ್ಪುನ ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆತ್ಂಡ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಯೆಹೂದಿಲು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಊರುಗು ಬರ್ಪಿನ ಯೆಹೂದಿ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುನ ಕೆಲಸೊಡು ತೊಡಗಿನಕುಲು. ೨೦೧೮ಡ್, ಸಮುದಾಯೊಡು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಇಸ್ರೇಲ್ ಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೧೦-೨೦ ಕುಟುಮೊಲು, ಯುವ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜೋಡಿಲೆನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಚಳುವಳಿದೊಟ್ಟುಗು. ನಗರೊಗು ಪೊಸ ಜನಕುಲು ಸ್ಖಿಡ್ನಾ ಬೀದಿದ ಸುತ್ತಲ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್, ಕೆಲವೆರ್ ನೋವಾ ಉಮಾನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಕಡೆಟ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಸಮುದಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆದ ಒಟ್ಟುಗು, ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯಿಡ್ಡಿಶ್ ಭಾಷೆದ ಶಾಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ===ಯೆಹೂದಿ ಸ್ಮಶಾನ=== ಉಮಾನ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿ ಸ್ಮಶಾನ ಸ್ಥಳೀಯ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, 1768 ಹೈಡಮಕ್ ದಂಗೆದ ಬಲಿಪೊಯಿನಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ನ ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ಮನ್, ಒರಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಸಿಡಿಕ್ ನಾಯಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ಹಸಿಡಿಕ್ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ನಾಜಿ ಪಡೆಲು ಈ ಸ್ಮಶಾನೊನು ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು ಈ ಜಾಗೆದ ಮಸ್ತ್ ಭಾಗೊನ್ ವಸತಿ ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೆಗ್ ಪುನರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಲು ನಡತ್ಂಡಲಾ, ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ನ ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ಮನ್ ನ ಸಮಾಧಿನ್ ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ಹಸಿಡಿಕ್ ಸಮುದಾಯೊದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ವಿಶೇಷವಾದ್ ರೆಬ್ ಮಿಚೆಲ್ ಡಾರ್ಫ್ಮನ್ ನ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಪ್ರಯತ್ನೊಲೆಡ್ದ್, ಅಕುಲು ವಿವೇಕದ ಭೇಟಿಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಸಮಯೊಡು ಜಾಗೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಶ್ವಾಸನೆಲೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-27</ref> ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕುಸಿತದ ನಂತರ, ವಸತಿ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ದುಂಬುದ ಸ್ಮಶಾನದ ಮೈದಾನೊಡು ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಂದುವರಿಂಡ್, ಕೆಲವೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಪೂರ್ತಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಗಣನೆ ಇಜ್ಜಿ. ಮುಂದೆದ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ನಿಲ್ಲಿಸಾವುನ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಶಾನೊನು ಗುರುತು ಮಲ್ಪುನ ಅತ್ತಂದೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಕಾನೂನು ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಸವಾಲುಲೆನ್ ಎದುರಿಸೊಂಡುಂಡು. ೧೯೯೪ಡ್, ಒಂಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆದೇಶೊಡು ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ಮನ್ ನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಯೆರ್, ಪೊಸ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪುದರ್ ನ್ 1995ಡ್ ಚೆರ್ಕಾಸಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಂಡಳಿ ಪುನರ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಸ್ಮಶಾನೊನು ಒಂಜಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ಈ ರಕ್ಷಣೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ೧೯೯೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಅಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣೊಲು ಮುಂದುವರಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೨೦೨೪ಡ್, ಉಮಾನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಒಂಜಿ ಯೋಜನೆನ್ ಅಳವಡಿಸೊಂಡು, ಉಂದು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ವಲಯೊನು ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆತ ಮೂಲಕ ಮುಂದೆದ ಅತಿಕ್ರಮಣೊಗು ಸೈಟ್ ದ ದುರ್ಬಲತೆದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತೆ ಉಂಡಾಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-28</ref> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೆಹೂದಿ ಸಂಘಟನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ವಕೀಲೆರೆನ ಗುಂಪುಲು ಈ ಜಾಗೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಭಾಗಶಃ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕರೆ ಕೊರ್ತೆರ್, ಆಂಡ ಜಾರಿ ಮಲ್ಪುನವು ಅಸಂಗತವಾದುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಪೊಸ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಸಮಾಧಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಅಮೇರಿಕ ಸರ್ಕಾರಲಾ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಯು.ಎಸ್. ನಾಗರಿಕೆರೆನ ಪರಂಪರೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಫೆಡರಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಆಯಿನ ಯು.ಎಸ್. ಕಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕದ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಅಬ್ರಾಡ್, ಸ್ಮಶಾನೊದ ಮೈದಾನೊಡು ಒಂಜಿ ಸ್ಮಾರಕೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುನ ಯೋಜನೆನ್ ಅನುಮೋದಿಸಾಯಿನವು, ಉಂದೆನ್ ಮುಂದೆದ ಅಪವಿತ್ರತೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-29</ref> ಹಸಿಡಿಕ್ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರಂಪರೆದ ತಜ್ಞೆರೆನ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ 2022ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಉಮಾನ್ ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಈ ಜಾಗೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಾಯೆರೆ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ಮನ್ ನ ಸಮಾಧಿ ಯಾತ್ರೆ== [[File:Ouman3.JPG|thumb|240px|ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ನ ನಚ್ಮನ್ ನ ಸಮಾಧಿ]] ಪ್ರತಿ ರೋಶ್ ಹಶಾನಾಡ್, ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಸಿನಗಾಗ್ ಡ್ ಯೆಹೂದಿ ಸ್ಮಶಾನೊದ ದುಂಬುದ ಜಾಗೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ದ ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ಮನ್ ನ ಸಮಾಧಿ ಜಾಗೆಗ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ದಶಲಕ್ಷೊಲೆನ ಹಸಿದಿಮ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಜನಕುಲು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-30</ref> ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ಮನ್ ಮೆ'ಉಮಾನ್ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕಡೆತ ಐನ್ ತಿಂಗೊಲುನ್ ಉಮಾನ್ ಡ್ ಕಳೆಯೆರ್,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-31</ref> ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಸಮಾಧಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ವಿನಂತಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ಹಸಿದಿಮ್ ನಂಬುನಂಚ, ಅರೆನ ಸಾವುದ ದುಂಬು ರೋಶ್ ಹಶಾನಾದ ದಿನೊಟು ಅರೆನ ಸಮಾಧಿಡ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬರ್ಪಿನ ಏರೆನಲಾ ಪರವಾದ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ಗಂಭೀರವಾದ್ ವಾಗ್ದಾನ ಮಲ್ತೆರ್, "ಅವು ಪಾಪಿಲೆಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಆವೊಡು"; ಅಂಚಾದ್, ಈ ಸಮಾಧಿಗ್ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುನವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತೀರ್ಪುದ ಮೂಲಕ ಗಾಯ ಆವಂದಿನ ಎಡ್ಡೆ ಅವಕಾಶೊನು ಒದಗಾವುಂಡು, ಯೆಹೂದಿ ನಂಬಿಕೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಮ್ ಕಿಪ್ಪುರ್ ಡ್ ದೇವೆರ್ ಮಾತೆರೆನ್ಲಾ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-32</ref> ರೋಶ್ ಹಶಾನಾ ಯಾತ್ರೆ 1811 ಡ್ದ್ ಸುರು ಆಂಡ್, ಅಪಗ ರೆಬ್ಬೆನ ಮುಖ್ಯ ಶಿಷ್ಯೆ, ಬ್ರೆಸ್ಲೋವ್ ನ ನಾಥನ್, ರೆಬ್ಬೆನ ಸಾವುದ ನಂತರ ರೋಶ್ ಹಶಾನಾಡ್ ಸುರುತ ಅಂಚನೆ ಯಾತ್ರೆನ್ ಆಯೋಜಿಸಯೆರ್. ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆ 19ನೆ ಬೊಕ್ಕ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುಟು ಉಕ್ರೇನ್, ಬೆಲಾರಸ್, ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್ ಡ್ದ್ ನೂದೆಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಹಸಿಡಿಕ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, 1917 ದ ಬೊಲ್ಶೆವಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ರಷ್ಯಾ (ನನೊಂಜಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಒಳಗೆ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್) ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್ ನಡುಟು ಗಡಿನ್ ಮುಚ್ಚುನ ಮುಟ್ಟ. ಒಂಜಿ ಮುಷ್ಟಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ಹಸಿಡಿಕ್ ಯೆಹೂದಿಲು ಗುಪ್ತವಾದ್ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ಮುಂದುವರಿಸಯೆರ್; ಕೆಲವು ಕೆಜಿಬಿಡ್ದ್ ಕಂಡುದು ಸೈಬೀರಿಯಾಗ್ ಗಡಿಪಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಅಕುಲು ಸೈತೆರ್. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ಯಾತ್ರೆ ನಿಂತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೮ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಪುನರಾರಂಭ ಆಂಡ್. ೧೯೬೦ಡ್ದ್ ೧೯೮೯ಡ್ ಶೀತಲ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯೊಗು ಮುಟ್ಟ, ಕೆಲವು ನೂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಸ್ರೇಲಿ ಹಸಿಡಿಕ್ ಯೆಹೂದಿಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ರಮವಾದ್ ರೆಬ್ಬೆ ನಚ್ ನ ಸಮಾಧಿಡ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಮಾನ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್. ೧೯೮೮ಡ್, ಸೋವಿಯೆತ್ ದೇಶೊಲು ೨೫೦ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ರೋಶ್ ಹಶಾನಾ ಗ್ ರೆಬ್ಬೆನ ಸಮಾಧಿಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಅನುಮತಿ ಕೊರ್ತೆರ್. ೧೯೮೯ಡ್, ೧,೦೦೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಹಸಿಡಿಕ್ ಯೆಹೂದಿಲು ಉಮಾನ್ ಡ್ ರೋಶ್ ಹಶಾನಾ ೧೯೮೯ಡ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದೆರ್. ೧೯೯೦ಡ್, ೨,೦೦೦ ಜನ ಹಾಜರಾತಿನಕುಲು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-33</ref> ೨೦೦೮ಡ್, ಹಾಜರಾತಿ ೨೫,೦೦೦ ಪುರುಷೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲು ಮುಟ್ಟ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-34</ref> ೨೦೧೮ಡ್, ೩೦,೦೦೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಯೆಹೂದಿಲು ಉಮಾನ್ ಗ್ ರೋಶ್ ಹಶಾನಾ ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-35</ref> ೨೦೧೦ ದಶಕದ ಮಧ್ಯೊಡು, ಇಸ್ರೇಲ್ ದ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಮುದಾಯೊದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ದ್ ಇಸ್ರೇಲಿಲು, ಅನೇಕ ಮಿಜ್ರಾಹಿ ಜೂಯಿಶ್ ರಬ್ಬಿಲು ಸೇರ್ದ್, ಯಾತ್ರೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಯೆಮೆನೈಟ್ ಯೆಶಿವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲೆಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮಾಜಿ ಇಸ್ರೇಲಿ ಜೈಲು ಕೈದಿಲು, ಬೊಕ್ಕ ಅಮೆರಿಕದ ಹಿಪ್ಪಿಲು ಮುಟ್ಟ ಮಸ್ತ್ ಬಗೆತ ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಮಾಜೊನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವೊಲಿ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-jpost.com-36</ref> 2022ಡ್, ರಷ್ಯಾದ ಉಕ್ರೇನ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ನಂತರ, ಯೆಹೂದಿ ಪೊಸ ವರ್ಷೊಗು ಉಮಾನ್ ಗ್ ಬರ್ಪಿನ ಯಾತ್ರಿಕೆರೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ 10,000 ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅತ್ತ್ಂಡ 2021ಡ್ ಬತ್ತಿನ ಸಂಖ್ಯೆದ ಮೂಜಿ ಭಾಗೊಡ್ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-hromadske20221004-37</ref> ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆನ್ ಉಮಾನ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ಯಮ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Uman#cite_note-slate.com-38</ref> ==ದೃಶ್ಯೊಲು== [[File:Yman 116.jpg|thumb|ಸೋಫಿಯಾಕಾ ಪಾರ್ಕ್ ಒಮಾನ್ ಡ್]] ಉಮಾನ್ ನ ಮೈಲುಗಲ್ಲು ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಾನವನ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಸೋಫಿಯಿವ್ಕಾ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: Софиївка; ಪೋಲಿಷ್: Zofiówka), 1796ಡ್ ಕೌಂಟ್ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಸ್ಜೆಸ್ನಿ ಪೊಟೊಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಪೋಲಿಷ್ ಶ್ರೀಮಂತೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಆರ್ ಅರೆನ ಪತ್ನಿ ಜೋಫಿಯಾ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು ಕೆಲವು ಜಲಪಾತೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಿರಿದಾಯಿನ, ಕಮಾನುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಸೇತುವೆಲು ಉಂಡು, ಅವು ತೋಡುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಂದರೊಲೆನ್ ದಾಂಟುಂಡು. ಪಿರಾಕ್ದ ಕೋಟೆದ ಗುಂಡಿಲು, ಬೆಸಿಲಿಯನ್ ಮಠ (೧೭೬೪), ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ (೧೭೮೦-೧೭೮೨), ಕ್ಲಾಸಿಸಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ಡಾರ್ಮಿಷನ್ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ (೧೮೨೬), ಬೊಕ್ಕ ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಳಿಗೆಲು ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸ್ಮಾರಕೊಲು. ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== byuwzjk7ywarb6976whb38v4c7oc4tb 0 28098 366421 2026-08-22T14:40:25Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿ... 366421 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಕಠಿಣ ಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕುಡ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನೊ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಕೂಡಲೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲವಾಂಡು. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಕಾಂಡೆದ ನಡುಟು ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಂಡ್. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸುರುಕು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾದ್, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಂಡ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅಕಲೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾದ್''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾದ್''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಪಾಡುದಿನೇ ಇಜ್ಜಿ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹು ಮತೊಡು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯೊ]] ಅವ್ವೇ ದಿನೊ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತುಂಡು. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಪಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಂಡೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾದ್ ಮತ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತೊದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲು ''Yes'' ಪಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಾಯಿನ ರಾಜ್ಯೊ ಪಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮಸ್ಕತ್ ಕಡಿಮೆ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನೆಟ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಪೊಸ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992 ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ದ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬತ್ತುಂಡು. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಬೊಕ್ಕ [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತುಂಡು. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅವ್ವೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತೇರ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ಪುನು. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ನನ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುದ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ಕಂತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊದ ಘೋಷಣೆನ್ ಜಾರಿಗೆ ಕಂತ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾದ್ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನು''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು ಈ ದಿನೊತ ದುಂಬು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊಡ್ದ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] lguw8p2ewfxkwwvaysmuecwfrf1h6qx 366422 366421 2026-08-22T14:41:22Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು */ 366422 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2026}} {{Infobox document | name = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | native_name = Акт проголошення незалежності України | native_name_lang = uk | image = Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg | image_size = 280px | caption = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಟೈಪ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಪ್ರತಿ | type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | date_created = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | date_ratified = 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 | location = ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಯರ್ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, ಕೀವ್ | author = [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]] | signatories = [[en:Leonid Kravchuk|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್]] | purpose = ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | wikisource = Act of Declaration of Independence of Ukraine }} '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ಸುಪ್ರೀಂ ಸೋವಿಯೆತ್ (ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ) ಈ ಕಾಯ್ದೆನು 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತುಂಡು. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ ಕುಡ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತುಂಡು. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜನಕುಲು ಈ ಘೋಷಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಜನಮತಗಣನೆದ ಪಿರವುಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಬೇಗೊಡು ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸರ್ಜನೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Declaration of Independence of Ukraine, 1991.jpg|thumb|right|250px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆ]] == ಅಂಗೀಕಾರ == 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ದ್ ಕಠಿಣ ಪಂಥೀಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕರೆರ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊನು ಕುಡ ಸ್ಥಾಪಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ದಂಗೆ ಪ್ರಯತ್ನೊ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಕೂಡಲೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಲವಾಂಡು. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಪಠ್ಯೊನು 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ದ ರಾತ್ರಿ ದ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ದ ಕಾಂಡೆದ ನಡುಟು ಮುಖ್ಯವಾದ್ [[en:Levko Lukianenko|ಲೆವ್ಕೊ ಲುಕ್ಯಾನೆಂಕೊ]], [[en:Serhiy Holovatyi|ಸೆರಿಹಿ ಹೊಲೊವಾತ್ಯಿ]], [[en:Mykhailo Horyn|ಮಿಖಾಯ್ಲೊ ಹೊರಿನ್]], ಇವಾನ್ ಜಾಯೆಟ್ಸ್ ಮತ್‍ತು [[en:Vyacheslav Chornovil|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಚೊರ್ನೊವಿಲ್]] ತಯಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=A reform that ruined the Soviet Union |url=https://ukrainianweek.com/a-reform-that-ruined-the-soviet-union/ |website=The Ukrainian Week |date=10 November 2018 |access-date=22 August 2026}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಸತ್ 11 ಗಂಟೆದ ತುರ್ತು ಅಧಿವೇಶನೊನು ನಡಪಾಂಡ್. ಈ ಅಧಿವೇಶನೊಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ವಿಚಾರೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸುರುಕು ಜನಮತಗಣನೆದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು 321 ಮತ ಪರವಾದ್, 2 ಮತ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ 6 ತಟಸ್ಥ ಮತೊ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಂಡ್. <ref>{{cite web |title=Як Верховна Рада ухвалила проголошення Незалежності |url=https://www.youtube.com/watch?v=example |website=Suspilne |date=24 August 2021 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ 18:00 ಗಂಟೆಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆಗ್ ಮತದಾನ ನಡತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟು 362 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಹಾಜರಿತ್ತೆರ್. ಅಕಲೆನ ಪೈಕಿ '''346 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಪರವಾದ್''', '''1 ಸದಸ್ಯೊ ವಿರುದ್ಧವಾದ್''', '''3 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ತಟಸ್ಥ''' ಮತ ಕೊರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ '''12 ಸದಸ್ಯೆರೆರ್ ಮತ ಪಾಡುದಿನೇ ಇಜ್ಜಿ'''. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದೆನು ಭಾರಿ ಬಹು ಮತೊಡು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> [[File:Verkhovna Rada votes for Independence of Ukraine (remake).png|thumb|right|250px|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಮತದಾನ ಮಲ್ಪುನ ದೃಶ್ಯೊ]] ಅವ್ವೇ ದಿನೊ ಸಂಸತ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ನಿರ್ಣಯೊನು ಮಲ್ತುಂಡು. ಜನಮತಗಣನೆ ನಡಪುನ ಪ್ರಸ್ತಾವೊನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೆರ್ ಇಹೋರ್ ಯುಖ್ನೊವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ದ್ಮಿತ್ರೊ ಪಾವ್ಲಿಚ್ಕೊ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಸಂಸತ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾರ್ಡ್ ರಚನೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲೆನ ಅಧಿಕಾರೊನು ಸಂಸತ್ತುಗ್ ತರ್ಪುನ ವಿಚಾರೊಲೆನೂ ನಿರ್ಣಯ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=Historic vote for independence |url=https://www.ukrweekly.com/old/archive/1991/359107.shtml |website=The Ukrainian Weekly |date=1 September 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Akt nezalezhnosti.jpg|thumb|right|220px|1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ನಡತಿನ ಜನಮತಗಣನೆದ ಮತಪತ್ರೊಡ್ ಮುದ್ರಿಸಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ]] == ಜನಮತಗಣನೆ == 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆನು ದೃಢೀಕರಿಸುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಮತಗಣನೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಮತದಾರೆರೆಗ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆನು ದೃಢೀಕರಿಸೊಡಾ ಪಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಂಡೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಒಟ್ಟು '''92% ಮತದಾರೆರ್''' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ಪರವಾದ್ ಮತ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುಮಾರು '''84% ಮತದಾರೆರ್''' ಮತದಾನೊಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗ್ ಬಹುಮತೊದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನಮತಗಣನೆದ ದಿನೊಡೇ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ನೇರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್. ಆಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಬೆಂಬಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲು ''Yes'' ಪಂದ್ ಮತ ಕೊರೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite web |title=1991 Ukrainian independence referendum |url=https://en.wikipedia.org/wiki/1991_Ukrainian_independence_referendum |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಾಯಿನ ರಾಜ್ಯೊ ಪಂದ್ ಉಳಿಯುನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮಸ್ಕತ್ ಕಡಿಮೆ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ರಷ್ಯಾದ ಪಿರವುಡ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆನೆಟ್ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A History of Ukraine: The Land and Its Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=2010 |pages=722–723 |isbn=978-1-4426-1021-7}}</ref> ಒಂಜಿ ವಾರದ ಪಿರವುಡ್ ಪೊಸ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲಾರಸ್‌ದ ನಾಯಕ [[en:Stanislav Shushkevich|ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಶುಶ್ಕೆವಿಚ್]] ಇರೆನ್‌ದೊಟ್ಟುಗ್ [[en:Belovezh Accords|ಬೆಲೊವೆಝ್ ಒಪ್ಪಂದೊ]]ಗ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಗಿಂಡ್ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{cite book |last1=Saunders |first1=Robert A. |last2=Strukov |first2=Vlad |title=Historical Dictionary of the Russian Federation |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |page=75 |isbn=978-0-8108-5475-8}}</ref> 26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಂಡ್. <ref>{{cite book |last1=Carlisle |first1=Rodney P. |last2=Golson |first2=J. Geoffrey |title=Turning Points – Actual and Alternate Histories: The Reagan Era from the Iran Crisis to Kosovo |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |page=111 |isbn=978-1-85109-885-5}}</ref> 24 ಆಗಸ್ಟ್ ದಿನೊನು 1992 ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ''' ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>{{cite book |title=Ukraine Intelligence & Security Activities and Operations Handbook |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=268 |isbn=978-0-7397-1661-4}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ == [[File:Leonid Kravchuk.jpg|thumb|right|200px|ಲಿಯೊನಿದ್ ಕ್ರಾವ್ಚುಕ್ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೊ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಸಮಯೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ದ ಸಂಸತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತಗಣನೆದ ಬೊಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಶೀಘ್ರೊಡ್ ಬತ್ತುಂಡು. [[en:Poland|ಪೋಲೆಂಡ್]] ಬೊಕ್ಕ [[en:Canada|ಕೆನಡಾ]] 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ಇತ್ತುಂಡು. <ref>{{cite book |last=Solchanyk |first=Roman |title=Ukraine and Russia: The Post-Soviet Transition |publisher=Rowman & Littlefield |year=2001 |page=100 |isbn=978-0-7425-1018-0}}</ref> ಅವ್ವೇ ದಿನ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಫೆಡರೇಟಿವ್ ಸೋಷಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ [[en:Boris Yeltsin|ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ತ್ಸಿನ್]] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತೇರ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{cite news |title=Ex-Communist Wins in Ukraine; Yeltsin Recognizes Independence |url=https://www.nytimes.com/1991/12/03/world/ex-communist-wins-in-ukraine-yeltsin-recognizes-independence.html |work=The New York Times |date=3 December 1991 |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:George H. W. Bush presidential portrait.jpg|thumb|right|200px|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್]] [[en:United States|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ಪುನು. <ref>{{cite web |title=A Guide to the United States' History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Ukraine |url=https://history.state.gov/countries/ukraine |website=Office of the Historian, United States Department of State |access-date=22 August 2026}}</ref> 1991ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು 68 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್. 1992ಡ್ ನನ 64 ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Ukrainian Independence |url=https://web.archive.org/web/20130104074354/http://wnu-ukraine.com/news/politics/?id=1320 |website=Worldwide News Ukraine |date=2012 |access-date=22 August 2026}}</ref> ಜನವರಿ 1992ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಶ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುದ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ಬೇತೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯ ಕೊರೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನು ಅನುಮೋದಿಸಾಯೆರ್. <ref>{{cite web |title=Remarks at the International Conference on Humanitarian Assistance to the Former U.S.S.R. |url=https://www.presidency.ucsb.edu/documents/remarks-the-international-conference-humanitarian-assistance-the-former-ussr |website=The American Presidency Project |date=22 January 1992 |access-date=22 August 2026}}</ref> == ಪಠ್ಯ == {{Quote |text= '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಕಾಯ್ದೆ''' 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ಡ್ ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ದಂಗೆದ ಕಾರಣೊಡು ಉಕ್ರೇನ್‌ನು ಸುತ್ತುವರಿತಿನ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯೊನು ಗಮನೊಡು ಕಂತ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಲೆನ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಂಪರೆನು ಮುಂದುವರಿಸಾದ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಘೋಷಣಾಪತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕ್‌ದ ಆಧಾರೊಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವೊದ ಘೋಷಣೆನ್ ಜಾರಿಗೆ ಕಂತ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಗಂಭೀರವಾದ್ '''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ — ಉಕ್ರೇನ್ — ರಚನೆನು ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನು''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗ್ ಒಳಪಡುಂಡು ಈ ದಿನೊತ ದುಂಬು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂವಿಧಾನ ಬೊಕ್ಕ ಕಾನೂನುಲೆ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾಯ್ದೆನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ಷಣೊಡ್ದ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. — ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ ಆಫ್ ಉಕ್ರೇನ್, 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991 }} ಈ ಪಠ್ಯೊದ ಮೂಲ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ದಾಖಲೆ 24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರ ಆಯಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯ್ದೆ. <ref>{{cite web |title=Act of Declaration of Independence of Ukraine |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 |website=Verkhovna Rada of Ukraine |access-date=22 August 2026}}</ref> [[File:Resolution On the Independence of Ukraine.jpg|thumb|right|220px|24 ಆಗಸ್ಟ್ 1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಘೋಷಿಸಾಯಿನ ಸಂಸತ್ ನಿರ್ಣಯೊದ ದಾಖಲೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು == {{reflist|group=lower-alpha}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲುಲು == * [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/en/1427-12 ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವರ್ಖೋವ್ನಾ ರಾಡಾ — ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ] * [https://en.wikisource.org/wiki/Act_of_Declaration_of_Independence_of_Ukraine Wikisource — Act of Declaration of Independence of Ukraine] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ukraine_Independence_Act Wikimedia Commons — Ukraine Independence Act] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Declaration_of_Independence_of_Ukraine English Wikipedia — Declaration of Independence of Ukraine] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗೊ:1991ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್]] [[ವರ್ಗೊ:1991ದ ದಾಖಲೆಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಸೋವಿಯೆತ್ ಯೂನಿಯನ್‌ದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗೊ:1991ಡ್ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗೊ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು]] rqf8vr27ak1bbns0iulyyure0uv3bbf 10 28099 366424 2025-10-23T20:11:59Z en>Phuzion 0 Updating unknown parameter tracking through [[User:Zackmann08/AddCheckForUnknownParameters.js|AddCheckForUnknownParameters]] using [[Module:check for unknown parameters]] 366424 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{#ifeq:{{lc:{{{embed|}}}}}|yes|yes}} | abovestyle = text-align:center;background-color:#ededed;color:inherit; | above = {{{document_name|{{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}}}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{Image|{{{image|{{{image_name|}}}}}}}}}|size={{{Image size|{{{image_size|}}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{image_alt|}}}}} | caption = {{{caption|{{{image_caption|}}}}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{Image2|{{{image2|{{{image2_name|}}}}}}}}}|size={{{Image2 size|{{{image2_size|}}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | caption2 = {{{caption2|{{{image2_caption|}}}}}} |headerstyle = background: #ededed;color:inherit; | label1 = Original title | data1 = {{#if: {{{title_orig|}}} | {{#if: {{{orig_lang_code|}}} | {{lang|{{{orig_lang_code|}}}|{{{title_orig|}}}}} }} }} | label2 = Created | data2 = {{{date_created|}}} | label3 = Presented | data3 = {{{date_presented|}}} | label4 = [[Ratification|Ratified]] | data4 = {{{date_ratified|}}} | label5 = [[Effective date|Date&nbsp;effective]] | data5 = {{{date_effective|}}} | label6 = {{#if:{{{date_amended|}}}|Amended|[[Revision (writing)|Revised]]}} | data6 = {{{date_amended|{{{date_revised|}}}}}} | label7 = [[Repeal|Repealed]] | data7 = {{{date_repeal|}}} | label8 = Superseded | data8 = {{{date_superseded|}}} | label9 = Location | data9 = {{{location_of_document|}}} | label10 = Commissioned&nbsp;by | data10 = {{{commissioned|}}} | label11 = Author{{pluralize from text|{{{writer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data11 = {{{writer|}}} | label12 = Signatories | data12 = {{{signers|}}} | label13 = Media type | data13 = {{{media_type|}}} | label14 = Subject | data14 = {{{subject|}}} | label15 = Purpose | data15 = {{{purpose|}}} | label16 = Supersedes | data16 = {{{supersedes|}}} | label17 = Superseded by | data17 = {{{superseded_by|}}} |header57 = {{#if:{{{official_website|}}}|Official website}} |data58 = {{#if:{{{official_website|}}}|{{{official_website|}}} }} |header59 = {{#if:{{{wikisource|}}}|Full text}} |data60 = {{#if:{{{wikisource|}}}|[[File:wikisource-logo.svg|16px|link=|alt=]] [[wikisource:{{{wikisource}}}|{{{wikisource}}}]] at [[Wikisource]]}} |header61 = {{#if:{{{wikisource1|}}}|[[File:wikisource-logo.svg|16px|link=|alt=]] [[Wikisource]]}} |data62 = {{#if:{{{wikisource1|}}}| * [[wikisource:{{{wikisource1}}}|{{{wikisource1}}}]] {{#if:{{{wikisource2|}}}|* [[wikisource:{{{wikisource2}}}|{{{wikisource2}}}]]}} {{#if:{{{wikisource3|}}}|* [[wikisource:{{{wikisource3}}}|{{{wikisource3}}}]]}} {{#if:{{{wikisource4|}}}|* [[wikisource:{{{wikisource4}}}|{{{wikisource4}}}]]}} {{#if:{{{wikisource5|}}}|* [[wikisource:{{{wikisource5}}}|{{{wikisource5}}}]]}} }} | |data64 = {{{misc|{{{module|}}}}}} |data65 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} |data66 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} |data67 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} |data68 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} |data69 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox document with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox document]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| caption | caption2 | commissioned | date_amended | date_created | date_effective | date_presented | date_ratified | date_repeal | date_revised | date_superseded | document_name | embed | image | Image | Image size | image_alt | image_caption | image_name | image_size | image2 | Image2 | Image2 size | image2_alt | image2_caption | image2_name | image2_size | location_of_document | media_type | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | name | official_website | orig_lang_code | purpose | signers | subject | superseded_by | supersedes | title_orig | wikisource | wikisource1 | wikisource2 | wikisource3 | wikisource4 | wikisource5 | writer }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 8rvt09vab8ofaudjndyu12snt1amg1f 366425 366424 2026-08-22T15:03:58Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_document]] 366424 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{#ifeq:{{lc:{{{embed|}}}}}|yes|yes}} | abovestyle = text-align:center;background-color:#ededed;color:inherit; | above = {{{document_name|{{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}}}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{Image|{{{image|{{{image_name|}}}}}}}}}|size={{{Image size|{{{image_size|}}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{image_alt|}}}}} | caption = {{{caption|{{{image_caption|}}}}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{Image2|{{{image2|{{{image2_name|}}}}}}}}}|size={{{Image2 size|{{{image2_size|}}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{image2_alt|}}}}} | caption2 = {{{caption2|{{{image2_caption|}}}}}} |headerstyle = background: #ededed;color:inherit; | label1 = Original title | data1 = {{#if: {{{title_orig|}}} | {{#if: {{{orig_lang_code|}}} | {{lang|{{{orig_lang_code|}}}|{{{title_orig|}}}}} }} }} | label2 = Created | data2 = {{{date_created|}}} | label3 = Presented | data3 = {{{date_presented|}}} | label4 = [[Ratification|Ratified]] | data4 = {{{date_ratified|}}} | label5 = [[Effective date|Date&nbsp;effective]] | data5 = {{{date_effective|}}} | label6 = {{#if:{{{date_amended|}}}|Amended|[[Revision (writing)|Revised]]}} | data6 = {{{date_amended|{{{date_revised|}}}}}} | label7 = [[Repeal|Repealed]] | data7 = {{{date_repeal|}}} | label8 = Superseded | data8 = {{{date_superseded|}}} | label9 = Location | data9 = {{{location_of_document|}}} | label10 = Commissioned&nbsp;by | data10 = {{{commissioned|}}} | label11 = Author{{pluralize from text|{{{writer|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data11 = {{{writer|}}} | label12 = Signatories | data12 = {{{signers|}}} | label13 = Media type | data13 = {{{media_type|}}} | label14 = Subject | data14 = {{{subject|}}} | label15 = Purpose | data15 = {{{purpose|}}} | label16 = Supersedes | data16 = {{{supersedes|}}} | label17 = Superseded by | data17 = {{{superseded_by|}}} |header57 = {{#if:{{{official_website|}}}|Official website}} |data58 = {{#if:{{{official_website|}}}|{{{official_website|}}} }} |header59 = {{#if:{{{wikisource|}}}|Full text}} |data60 = {{#if:{{{wikisource|}}}|[[File:wikisource-logo.svg|16px|link=|alt=]] [[wikisource:{{{wikisource}}}|{{{wikisource}}}]] at [[Wikisource]]}} |header61 = {{#if:{{{wikisource1|}}}|[[File:wikisource-logo.svg|16px|link=|alt=]] [[Wikisource]]}} |data62 = {{#if:{{{wikisource1|}}}| * [[wikisource:{{{wikisource1}}}|{{{wikisource1}}}]] {{#if:{{{wikisource2|}}}|* [[wikisource:{{{wikisource2}}}|{{{wikisource2}}}]]}} {{#if:{{{wikisource3|}}}|* [[wikisource:{{{wikisource3}}}|{{{wikisource3}}}]]}} {{#if:{{{wikisource4|}}}|* [[wikisource:{{{wikisource4}}}|{{{wikisource4}}}]]}} {{#if:{{{wikisource5|}}}|* [[wikisource:{{{wikisource5}}}|{{{wikisource5}}}]]}} }} | |data64 = {{{misc|{{{module|}}}}}} |data65 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} |data66 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} |data67 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} |data68 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} |data69 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox document with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox document]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| caption | caption2 | commissioned | date_amended | date_created | date_effective | date_presented | date_ratified | date_repeal | date_revised | date_superseded | document_name | embed | image | Image | Image size | image_alt | image_caption | image_name | image_size | image2 | Image2 | Image2 size | image2_alt | image2_caption | image2_name | image2_size | location_of_document | media_type | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | name | official_website | orig_lang_code | purpose | signers | subject | superseded_by | supersedes | title_orig | wikisource | wikisource1 | wikisource2 | wikisource3 | wikisource4 | wikisource5 | writer }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 8rvt09vab8ofaudjndyu12snt1amg1f 10 28100 366426 2026-01-10T18:42:28Z en>PARAKANYAA 0 366426 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!--Categories where indicated at the bottom of this page, please; interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]])--> {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Check for unknown parameters}} == Usage == {{Parameter names example |_template=Infobox document | document_name | image | image_alt | caption | image2 | image2_alt | caption2 | orig_lang_code = en | title_orig | date_created | date_presented | date_ratified | date_effective | date_amended | date_repeal | date_superseded | location_of_document | commissioned | writer | signers | media_type | subject | purpose | supersedes | superseded_by | official_website | wikisource | wikisource1 | wikisource2 | wikisource3 | wikisource4 | wikisource5 }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox document | document_name = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | image2 = | image2_size = | image2_alt = | caption2 = | orig_lang_code = | title_orig = | date_created = | date_presented = | date_ratified = | date_effective = | date_amended = <!-- alternatively date_revised --> | date_repeal = | date_superseded = | location_of_document = | commissioned = | writer = | signers = | media_type = | subject = | purpose = | supersedes = | superseded_by = | official_website = | wikisource = | wikisource1 = | wikisource2 = | wikisource3 = | wikisource4 = | wikisource5 = }}</syntaxhighlight> ==Parameters== ;Required * document_name &mdash; Name of the document All other parameters are optional. ==Tracking categories== *{{clc|Pages using infobox document with unknown parameters}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!--Categories below here, please; interwikis to Wikidata.--> [[Category:History and events infobox templates|Document]] [[Category:Society and social science infobox templates|Document]] [[Category:Publishing infobox templates|Document]] }}</includeonly> <templatedata> { "params": { "embed": {}, "document_name": {}, "name": {}, "Image": {}, "image_name": {}, "Image size": {}, "image_alt": {}, "caption": {}, "image_caption": {}, "Image2": {}, "image2_name": {}, "Image2 size": {}, "image2_alt": {}, "caption2": {}, "image2_caption": {}, "title_orig": {}, "orig_lang_code": {}, "date_created": {}, "date_presented": {}, "date_ratified": {}, "date_effective": {}, "date_amended": {}, "date_revised": {}, "date_repeal": {}, "date_superseded": {}, "location_of_document": {}, "commissioned": {}, "writer": {}, "signers": {}, "media_type": {}, "subject": {}, "purpose": {}, "supersedes": {}, "superseded_by": {}, "official_website": {}, "wikisource": {}, "wikisource1": {}, "wikisource2": {}, "wikisource3": {}, "wikisource4": {}, "wikisource5": {}, "misc": {}, "module": {}, "misc2": {}, "module2": {}, "misc3": {}, "module3": {}, "misc4": {}, "module4": {}, "misc5": {}, "module5": {}, "misc6": {}, "module6": {} } } </templatedata> kjop8aonhgn5c54afd4rmdw1fsm5cm2 366427 366426 2026-08-22T15:03:59Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_document/doc]] 366426 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!--Categories where indicated at the bottom of this page, please; interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]])--> {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Check for unknown parameters}} == Usage == {{Parameter names example |_template=Infobox document | document_name | image | image_alt | caption | image2 | image2_alt | caption2 | orig_lang_code = en | title_orig | date_created | date_presented | date_ratified | date_effective | date_amended | date_repeal | date_superseded | location_of_document | commissioned | writer | signers | media_type | subject | purpose | supersedes | superseded_by | official_website | wikisource | wikisource1 | wikisource2 | wikisource3 | wikisource4 | wikisource5 }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox document | document_name = | image = | image_size = | image_alt = | caption = | image2 = | image2_size = | image2_alt = | caption2 = | orig_lang_code = | title_orig = | date_created = | date_presented = | date_ratified = | date_effective = | date_amended = <!-- alternatively date_revised --> | date_repeal = | date_superseded = | location_of_document = | commissioned = | writer = | signers = | media_type = | subject = | purpose = | supersedes = | superseded_by = | official_website = | wikisource = | wikisource1 = | wikisource2 = | wikisource3 = | wikisource4 = | wikisource5 = }}</syntaxhighlight> ==Parameters== ;Required * document_name &mdash; Name of the document All other parameters are optional. ==Tracking categories== *{{clc|Pages using infobox document with unknown parameters}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!--Categories below here, please; interwikis to Wikidata.--> [[Category:History and events infobox templates|Document]] [[Category:Society and social science infobox templates|Document]] [[Category:Publishing infobox templates|Document]] }}</includeonly> <templatedata> { "params": { "embed": {}, "document_name": {}, "name": {}, "Image": {}, "image_name": {}, "Image size": {}, "image_alt": {}, "caption": {}, "image_caption": {}, "Image2": {}, "image2_name": {}, "Image2 size": {}, "image2_alt": {}, "caption2": {}, "image2_caption": {}, "title_orig": {}, "orig_lang_code": {}, "date_created": {}, "date_presented": {}, "date_ratified": {}, "date_effective": {}, "date_amended": {}, "date_revised": {}, "date_repeal": {}, "date_superseded": {}, "location_of_document": {}, "commissioned": {}, "writer": {}, "signers": {}, "media_type": {}, "subject": {}, "purpose": {}, "supersedes": {}, "superseded_by": {}, "official_website": {}, "wikisource": {}, "wikisource1": {}, "wikisource2": {}, "wikisource3": {}, "wikisource4": {}, "wikisource5": {}, "misc": {}, "module": {}, "misc2": {}, "module2": {}, "misc3": {}, "module3": {}, "misc4": {}, "module4": {}, "misc5": {}, "module5": {}, "misc6": {}, "module6": {} } } </templatedata> kjop8aonhgn5c54afd4rmdw1fsm5cm2 0 28101 366435 2026-08-22T15:33:17Z Sannidhishetty 9770 ಹೊಸ ಪುಟ: ='''ಝೊವ್ಕ್ವಾ'''= {{Infobox settlement | official_name = ಝೋವ್ಕ್ವಾ | native_name = ಝೋವ್ಕ್ವಾ | other_name = | settlement_type = ನಗರ | image_skyline = Церква святого Лаврентія та Вічева площа, Жовква.jpg | imagesize = 270px | image_caption = ಮುಖ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕ | image_flag = Flag of Zolkva.png | i... 366435 wikitext text/x-wiki ='''ಝೊವ್ಕ್ವಾ'''= {{Infobox settlement | official_name = ಝೋವ್ಕ್ವಾ | native_name = ಝೋವ್ಕ್ವಾ | other_name = | settlement_type = ನಗರ | image_skyline = Церква святого Лаврентія та Вічева площа, Жовква.jpg | imagesize = 270px | image_caption = ಮುಖ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕ | image_flag = Flag of Zolkva.png | image_shield = Zhovkva01.png | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = ಉಕ್ರೇನ್ | subdivision_type1 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_name1 = ಲಿವಿವ್ ಪ್ರದೇಶ | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = ಲಿವಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆ | established_title = ಸ್ಥಾಪನೆ | established_date = ೧೫೯೭ | established_title1 = ಪಟ್ಟಣದ ಹಕ್ಕುಗಳು | established_date1 = ೧೬೦೩ | founder = ಸ್ಟಾನಿಸ್ವಾವ್ ಝೋಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿ | population_as_of = ೨೦೨೨ | population_note = | population_total = ೧೩೮೫೨ | population_footnotes = | population_metro = | population_density_km2 = auto | coordinates = {{coord|50|3|18|N|23|58|36|E|region:UA|display=inline,title}} | elevation_m = | postal_code_type = ಅಂಚೆ ಕೋಡ್ | postal_code = ೮೦೩೦೦—೮೦೩೦೪ | area_code = +೩೮೦ ೩೨೫೨ | blank_info = | blank1_info = ಕ್ರಾಸ್ನಿಕ್, ಪೋಲೆಂಡ್ | blank1_name = ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು | website = | footnotes = | subdivision_type3 = ಹ್ರೊಮಾಡಾ | subdivision_name3 = ಝೋವ್ಕ್ವಾ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾ }} ಝೋವ್ಕ್ವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಲ್ವಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ (ಪ್ರದೇಶ) ಲ್ವಿವ್ ರೈಯನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ನಗರ. ಝೋವ್ಕ್ವಾ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಝೋವ್ಕ್ವಾ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-admreform_2020_zhovkva-2</ref> ಉಂದೆತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ ೧೩,೮೫೨ (೨೦೨೨ ಅಂದಾಜಿ).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-ua2022estimate-3</ref> ==ಚರಿತ್ರೆ== [[File:Kapinos Stanisław Żółkiewski 01.jpg|thumb|left|upright|ಊರುದ ಸ್ಥಾಪಕೆರೆನ ಪ್ರತಿಮೆ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಜೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿ ಸೇಂಟ್. ಲಾರೆನ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಝೋವ್ಕ್ವಾ|ಸೈಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ನ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್]] ವಿನ್ನಿಕಿ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಊರು 1368ಡ್ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಆತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಪಿಯಾಸ್ಟ್ ರಾಜವಂಶೊದ ಅಡಿಟ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-PWN-4</ref> ಈ ಊರುನು 1597ಡ್ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಕೋಟೆದ ಊರು ಆದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಾಂಡರ್ ಲೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಆಯಿನ ಹೆಟ್ಮನ್ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಝೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿನ ಪುದರ್ ಡ್ ಝೂಲ್ಕಿವ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಝೋಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿನ ಗುರು ಜಾನ್ ಝಮೊಯ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಝಮೊಸ್ಕ್ ನಲೆಕನೆ, ಝೂಲ್ಕಿವ್ ನ್ ಒಂಜಿ ಆದರ್ಶ ನವೋದಯ ನಗರ ಯೋಜನೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗೊಲೆನ ಛೇದನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಸ್ಥಳೊಡ್ದ್, ಊರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-iht-5</ref> ೧೬೦೩ಡ್ ರಾಜೆ ಸಿಗಿಸ್ಮಂಡ್ III ವಾಸಾ ಊರುದ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-MR-6</ref> ಸುರುತ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ದ್, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪೋಲೆಂಡ್ ಲು, ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ ಲು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲು ಬೊಕ್ಕ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಮಿಶ್ರಣ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಝೊವ್ಕ್ವಾ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಯೆಹೂದಿ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಅರಿಯಾ ಜುದಾ ಲೀಬ್ ಸಿರ್ಕಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಝೊವ್ಕ್ವಾ ದ ಬೆಟ್ಜಾಲೆಲ್ ಹಲೆವಿ. ೧೬೯೩ಡ್ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಉರಿ ಬೆನ್ ಅಹಾರೊನ್ ಹಾಲೆವಿ ವಿಟ್ಮಂಡ್ ನಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಯೆಹೂದಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಯೆಹೂದಿ ಪ್ರಕಾಶಕೆರ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಮುಟ್ಟ ಝೋವ್ಕ್ವಾಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-7</ref> ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ರಾಜೆ ಜಾನ್ III ಸೊಬಿಯೆಸ್ಕಿನ ರಾಜವಂಶದ ನಿವಾಸ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ, ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಆಂಡ್. ೧೬೭೬ಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ ರಾಜೆ ಲೂಯಿಸ್ XIV, ಜೂಲ್ಕಿವ್ ಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದು ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆಗ್ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮದ ಆದೇಶೊನು ಕೊರ್ತೆರ್. ೧೬೮೩ಡ್ ವಿಯೆನ್ನಾದ ವಿಜಯಶಾಲಿ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಈ ನಗರೊಡು ಆಚರಣೆಲೆನ ತಾಣ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೬೮೪ಡ್ ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆಗ್ ಪೋಪ್ ಇನ್ನೊಸೆಂಟ್ XI ಕಡಪುಡುನ ಪಾಪಲ್ ಉಡುಗೊರೆಲೆನ್ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-MR-6</ref> ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ಊರು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಜೂಲ್ಕಿವ್ ಜೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿ, ಡ್ಯಾನಿಲೋವಿಕ್ಸ್, ಸೊಬಿಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಡ್ಜಿವಿಲ್ ಕುಟುಮೊಲೆನ ಆಸ್ತಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-PWN-4</ref> ಈ ಅವಧಿಡ್, ನಗರೊದ ಬಹುತೇಕ ಮಹತ್ವದ ಗುರುತುಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆಟ್ ಝೋವ್ಕ್ವಾ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಸೈಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು, ಉಂದೆನ್ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಝೋಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಚರ್ಚ್, ಟಿಯೋಫಿಲಾ ಸೊಬಿಸ್ಕಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಕೋಟೆದಂಚಿನ ಮಲ್ಲ ಸಿನಗಾಗ್, ರಾಜೆ ಜಾನ್ ಸೋಬಿಸ್ಕಿ ಸಹ-ಹಣಕಾಸು ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೆನ ಮಗೆಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್: ರಾಜಕುಮಾರ ಜೇಮ್ಸ್ ಲೂಯಿಸ್ ಸೊಬಿಯೆಸ್ಕಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸೈಂಟ್ ಲಾಜರಸ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕುಮಾರ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿ ವ್ಲಾಡಿಸ್ಲಾವ್ ಸೊಬಿಯೆಸ್ಕಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಹೋಲಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್. ೧೭೧೧ಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ II ರಾಕೊಜಿ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿರುದ್ಧ ರಾಕೊಜಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುದ್ಧದ ಪತನೊದ ನಂತರ ಪೋಲೆಂಡ್ ಡ್ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಿನ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕ, ಈ ಊರುಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-8</ref> ===ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಪಿರವುಡು=== [[Image:Karol Auer Rynek w Żółkwi.jpg|thumb|left|೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕೊದ ದೃಶ್ಯೊಡು St. ಲಾರೆನ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಝೋವ್ಕ್ವಾ|ಸೇಂಟ್. ಲಾರೆನ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಕರೆಲ್ ಆಯೆರ್ನ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] ೧೭೭೨ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಸುರುತ ವಿಭಜನೆಡ್ದ್ ೧೯೧೮ ಮುಟ್ಟ, ಈ ಊರು (ಝೂಲ್ಕಿವ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್) ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ (೧೮೦೪ಡ್ದ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ; ೧೮೬೭ಡ್ ರಾಜಿ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್-ಹಂಗೇರಿದ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಭಾಗ) ಗಲಿಸಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಡೊಮೆರಿಯಾ ಕಿರೀಟೊದ ಭೂಮಿಡ್ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ). ಉಂದು 1850 ಮುಟ್ಟ ಗಲಿಸಿಯಾದ ಒಂಜಿ ಕ್ರೀಸ್ ('ವೃತ್ತೊಲು') ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ 1854 ಡ್ದ್ 1865 ಮುಟ್ಟ, ಅಂಚನೆ 63 ಅಲ್ಪಕಾಲೊದ ಬೆಜಿರ್ಕ್ಶಾಪ್ಟ್ಮನ್ಸ್ಚಾಫ್ಟೆನ್ ('ಜಿಲ್ಲಾ ನಾಯಕತ್ವೊಲು'; ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೆಜಿರ್ಕ್(ಇ), 'ಜಿಲ್ಲೆ(ಲು)'), ಪೊಲಿಷ್: пові́т(и), ರೋಮಾನೈಸ್ಡ್: ಪೊವಿಟ್(y)) ೧೮೫೦ ಡ್ದ್ ೧೮೫೩/೫೪ ಮುಟ್ಟ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-9</ref> ೧೮೬೭ಡ್ ಉಂದು ಮತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಗಲಿಸಿಯಾದ (ಆ ಕಾಲೊಡು) ೭೪ ಪೊಸ ಬೆಜಿರ್ಕ್ಶಾಪ್ಟ್ಮನ್ಶಾಫ್ಟೆನ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಾನ ಆಂಡ್,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-23_Jan_1867-10</ref> ಉಂದು ೧೯೧೮ಡ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೇರಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಆಯಿನ ಮುಟ್ಟ ನಡತ್ಂಡ್. ನವೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೧೮ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಪರ ಗಣರಾಜ್ಯೊಡು ಇಡೀ ಝೋವ್ಕ್ವಾ ಪೊವಿಟ್ (ಕೌಂಟಿ) ಸೇರ್ದ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-11</ref> ಜೂನ್ ೧೯೧೯ಡ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಬೊಕ್ಕ ೧೯೨೧ಡ್ ರಿಗಾ ಶಾಂತಿಡ್ ದೃಢಪಡಿಸಾಯಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪೋಲೆಂಡ್ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೇ ೧೯೧೯ಡ್ ಈ ಊರು ಪೋಲಿಷ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಲ್ವೊ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕೌಂಟಿ (ಪೊವಿಯಾಟ್) ಸ್ಥಾನ. ಯುದ್ಧದ ನಡುತ ಕಾಲೊಡು ಪೋಲಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ 6ನೇ ಅಶ್ವದಳ ರೆಜಿಮೆಂಟ್, ಹೆಟ್ಮನ್ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಜೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿನ ಪುದರ್ ಡ್, ಊರುಡು ನಿಲೆಯಾತ್ಂಡ್. ===ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆದ ಕಾಲ=== [[File:Zolkiew Vichevy Kwadrat 08.jpg|thumb|ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊಡು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚೌಕ]] ೧೯೩೯ಡ್, ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಕ್ರಮಣೊದ ನಂತರ, ಝೂಲ್ಕಿವ್, ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಉಳಿಕೆದ ಕ್ರೆಸಿ ವ್ಸ್ಚೋಡ್ನಿನೊಟ್ಟುಗು, ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಆಕ್ರಮಣ ಆಂಡ್. ಸೋವಿಯೆತ್ ದೇಶೊಲು ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ದ ಎದುರುಡು ಇತ್ತಿನ ರಾಜೆ ಜಾನ್ III ಸೊಬಿಯೆಸ್ಕಿನ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು ಇತ್ತಿನ ನಗರದ ಸ್ಥಾಪಕೆ ಹೆಟ್ಮನ್ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಜೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿನ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ ೧೯೪೧ಡ್, ಸೋವಿಯೆತ್ ಲು ೩೪ ಜನೊಕ್ಲೆನ್, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲೆಂಡ್ ಲೆನ್, ಎನ್ ಕೆ ವಿ ಡಿ ಕೈದಿಲೆನ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡೊಲೆನ ಭಾಗವಾದ್, ದುಂಬುದ ಝೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿ ಕೋಟೆಡ್ ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಜೈಲುಡು ಮರಣದಂಡನೆ ಮಲ್ತೆರ್.ಒಂಜಿ ಜರ್ಮನ್ ಯುದ್ಧ ಕೈದಿ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ಜನಕುಲು ಹತ್ಯಾಕಾಂಡೊಡ್ದ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ೧೯೪೧ ಡ್ದ್ ೧೯೪೪ ಮುಟ್ಟ, ಝೋವ್ಕ್ವಾನ್ ಜರ್ಮನಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆಕ್ರಮಣದ ಸುರುಟು, ಯೆಹೂದಿಲು ಸುಮಾರ್ 4500 ಜನ ಇತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಊರುದ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತೆರ್. ನಗರೊದ 100 ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಯೆಹೂದಿಲು ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ೧೯೪೨ಡ್, ಜರ್ಮನ್ ಲು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನ ಸಹಾಯೊಡು, ೩,೨೦೦ ಯೆಹೂದಿಲೆನ್ ಬೆಲ್ಜೆಕ್ ನಿರ್ನಾಮ ಶಿಬಿರೊಗು ಗಡಿಪಾರ್ ಮಲ್ತೆರ್. ನಗರೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಲೆನ ಸಹಾಯೊಡು ಜರ್ಮನ್ ಲು ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಕೊಂದೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಒರಿನಕ್ಲೆನ್ ಜಾನೋವ್ಸ್ಕಾ ಕಾನ್ಸಂಟ್ರೇಷನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಗ್ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-12</ref> ಸಿನಗೊಗ್ ನ್ 1941ಡ್ ನಾಜಿಲು ಸ್ಫೋಟ ಮಲ್ತೆರ್, ಪಿದಯಿದ ಗೋಡೆಲೆನ್ ಮಾತ್ರ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. ೨೦೦೦ಡ್, ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು ವಿಶ್ವ ಸ್ಮಾರಕ ನಿಧಿ ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯೊಡುಪ್ಪುನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-iht-5</ref> ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಎಫ್ ನ ಜೂಯಿಶ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಮೂಲೊಲೆಡ್ದ್ ಬೆಂಬಲೊಡು 2001ಡ್ ಒಂಜಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಅಭಿಯಾನ ಸುರು ಆಂಡ್, ಉಂದು ನಡತೊಂದುಂಡು. ಜುಲೈ ೧೯೪೪ಡ್ದ್, ಉಂದೆನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ದೇಶೊಲು ಮತ್ತೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೫ಡ್ ಉಂದೆನ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಗು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು 1944ಡ್ ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಯುಪಿಎ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯೆತ್ ದೇಶೊಲೆನ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಲೆನ ಕ್ರಮೊಕುಲೆನ ಪರಿಣಾಮವಾದ್, ಬಹುತೇಕ ಮಾತಾ ಪೋಲಿಯೆರ್ 1944-1946ಡ್ ನಗರೊನು ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-13</ref> ೧೯೫೧ಡ್, ರಷ್ಯಾದ ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಏವಿಯೇಟರ್ ಪಿಯೋಟ್ರ್ ನೆಸ್ಟೆರೊವ್ ನ ಪುದರ್ ಡ್ ಊರುಗು ನೆಸ್ಟೆರೊವ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ೧೯೧೪ಡ್ ಝೋವ್ಕ್ವಾ ದ ಸಮೀಪೊಡು ಏವಿಯೇಷನ್ ​​ಇತಿಹಾಸೊಡು ಏರಿಯನ್ ರಾಮಿಂಗ್ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಯೆರ್. [[File:Zhovkva ploshcha Vicheva-3.jpg|thumb|ಪಿರಾಕ್ದ ಊರು]] ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಝೊವ್ಕ್ವಾ ಝೊವ್ಕ್ವಾ ರೈಯನ್ ನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ಡ್ ಈ ರಾಯನ್ ನ್ ರದ್ದು ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ಲ್ವಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರಾಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏಳ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಝೋವ್ಕ್ವಾ ರಾಯನ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊನು ಲ್ವಿವ್ ರಾಯನ್ ಗ್ ಸೇರಾಯೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-14</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-15</ref> ==ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣೊಲು== {{multiple image |align=right |caption_align=center |perrow=2 |total_width=370 |header=ಝೋವ್ಕ್ವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು (ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು) |image1=Żółkiew - Kolegiata pw. św. Wawrzyńca 01.JPG |image2=Жовква 3918.jpg |image3=Dominican monastery in Zhovkva (02).jpg |image4=Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg |image5=Жовква -Ратуша.jpg |image6=Zhovkva Synagogue RB.jpg |image7=46-227-0009 Zhovkva Basilian Monastery RB.jpg |image8=2009K4760 - Жовква (Львівська).jpg |caption1=ಸೈಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್ |caption2=ಝೋವ್ಕ್ವಾ ಕೋಟೆ |caption3=ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಚರ್ಚ್ |caption4=ಪವಿತ್ರ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ |caption5=ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣ |caption6=ಸಿನಗೊಗ್ |caption7=ಬೆಸಿಲಿಯನ್ ಮಠ |caption8=ಥಿಯೋಟೊಕೊಸ್ ಅವರ ಜನನದ ಚರ್ಚ್ }} ಸೈಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ನ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್, 17ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಜೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ಇಟಾಲಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲೆನ ಗುಂಪು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಗುಮ್ಮಟದ ಚರ್ಚ್, ಸೋವಿಯೆತ್ ಆಡಳಿತೊಡು ಒಂಜಿ ಗೋದಾಮು ಆದ್ ಬದಲಾತ್ಂಡ್. ೧೯೯೦ ದಶಕದ ಸುರುಟು ಉಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಚರ್ಚ್ ನ್ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ನಗರದ ಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಜೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿನ ಸರ್ಕೋಫೇಗಸ್ ಉಂಡು. ಝೋವ್ಕ್ವಾ ಊರುದ ಕೇಂದ್ರೊನು ೧೯೯೪ಡ್ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಬೇಲೆ ಇತ್ತೆ ನಡತೊಂದುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-iht-5</ref> ಊರುದ ಅತ್ಯಂತ ಪಿರಾಕ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಕಟ್ಟಡ ಆಯಿನ ಝೋವ್ಕ್ವಾ ಕೋಟೆ, ಹೆಟ್ಮನ್ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಜೂಲ್ಕಿವ್ಸ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜೆ ಜಾನ್ III ಸೊಬಿಯೆಸ್ಕಿನ ದುಂಬುದ ನಿವಾಸ, ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸಭಾಂಗಣೊಗು ಪರಿವರ್ತಿಸವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿ ವ್ಲಾಡಿಸ್ಲಾವ್ ಸೊಬಿಯೆಸ್ಕಿ 1720ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಮರತ ಪವಿತ್ರ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಚರ್ಚ್ ನ್ 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊ ಆದ್ ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮರತ್ತ ಟ್ಸೆರ್ಕ್ವಾಸ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಯೋಜಿತ ತಾಣೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ನವೋದಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕೋಟೆದ ಸಿನಗಾಗ್, 1692 ಬೊಕ್ಕ 1698 ನಡುಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆ ಜಾನ್ III ಸೊಬಿಯೆಸ್ಕಿ ಸಹ-ಹಣಕಾಸು ಕೊರ್ದು, ಈ ಊರುಡು ಉಂಡು. ===ಝೋವ್ಕ್ವಾ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬಸಿಲಿಯನ್ ಮಠ=== ೧೬೮೨ಡ್ ಬಿಷಪ್ ಯೋಸಿಫ್ ಶುಮ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್ಕಿನ ಸಹಾಯೊಡು ಝೋವ್ಕ್ವಾಡ್ ಒಂಜಿ ಬೆಸಿಲಿಯನ್ ಮಠೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೬೯೦ಡ್ ಬೆಂಕಿಡ್ ನಾಶ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ, ರಾಜೆ ಜಾನ್ ಸೊಬಿಯೆಸ್ಕಿನ ಸಹಾಯೊಡು ಮಠೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೭೫೩ಡ್ ಉಂದೆನ್ ಆರ್ಕಿಮ್ಯಾಂಡ್ರಿ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಗು ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕುಮಾರ ರಾಡ್ಜಿವಿಲ್ ಡ್ದ್ ಜಮಿನ್ ಸ್ವಾಧೀನೊಲೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಜಾನ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಆಫ್ ಸುಸಿವಾನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ೧೭೮೩ ಮುಟ್ಟ ಮಠೊಡು ದೀತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-ency-18</ref> ರೋಮ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ 3ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹುತಾತ್ಮ ಸೈಂಟ್ ಪಾರ್ಥೆನಿಯಸ್ ನ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ 1784ಡ್ ಮಠೊಗು ಕನತ್ ದ್ ದೀಯೆರ್. ಅವು ಮಠೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸವುನ ಜೀಸಸ್ ನ ಪವಿತ್ರ ಹೃದಯದ ಚರ್ಚ್ ಡ್ ದೀದ್ ದೀತೆರ್. ಸೈಂಟ್ ಬೇಸಿಲ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ನ ಆದೇಶದ ಸುಧಾರಣೆದ ನಂತರ, ೧೮೯೫ಡ್ ಮಠೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೮೯೭ ಡ್ದ್ ೧೯೪೪ ಮುಟ್ಟ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ೧೯೦೭ಡ್ ಮಠೊನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ಡ್ ಅಯಿತ ಒಳಾಂಗಣೊಲೆನ್ ಯುಲಿಯನ್ ಬುಟ್ಸ್ಮಾನಿಯುಕ್ ಅಲಂಕರಿಸಯೆರ್. ೧೯೪೬ಡ್ ಮಠೊನು ಅಯಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ನಿಲ್ಲಿಸಾದ್ ಬಂದ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲವಂತ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೯೦ಡ್, ಉಂದೆನ್ ಬೆಸಿಲಿಯನ್ ಸನ್ಯಾಸಿಲೆಗ್ ವಾಪಸ್ ಕೊರ್ದು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಗ್ ಅಧೀನ ಮಲ್ತೆರ್. ೨೦೦೩ಡ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನಕುಲು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಐಕಾನೊಸ್ಟಾಸಿಸ್ ನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Zhovkva#cite_note-19</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== 7n95fuoa5syg70rbomuq7bfnmcxoubp 0 28102 366436 2026-08-22T15:37:12Z PrathikRamesh11 10089 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Short description|೧೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೋಟೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ಡ್}} {{Infobox military installation | name = | ensign = | ensign_size = | native_name = Острозький замок | location = [[ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌]] | image = Острог. Замок..jpg | image_alt = Photograph of castle | caption = | image2 = <!--secondary image, major command emblems for ai... 366436 wikitext text/x-wiki {{Short description|೧೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೋಟೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ಡ್}} {{Infobox military installation | name = | ensign = | ensign_size = | native_name = Острозький замок | location = [[ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌]] | image = Острог. Замок..jpg | image_alt = Photograph of castle | caption = | image2 = <!--secondary image, major command emblems for airfields -->}} ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಕೋಟೆ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: Острозький замок, ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: Ostroz'kyi zamok; ಪೋಲಿಷ್: Zamek w Ostrogu) ಉಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಿವ್ನೆ ಓಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ನಗರದ ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು. ೧೪ನೇ, ೧೫ನೇ ಬೊಕ್ಕ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್, ಈ ಕೋಟೆ ಪ್ರಬಲವಾಯಿನ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಮನೆತನದ ಪ್ರಮುಖ ಭದ್ರಕೋಟೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಭಗ್ನಾವಸ್ಥೆಡ್ ಉಂಡು. == ಜಾಗ == ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಕೋಟೆ ಉಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಿವ್ನೆ ಓಬ್ಲಾಸ್ಟ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಪಟ್ಟಣದ ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು. ಈ ಕೋಟೆದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಲು ಉಂಡು: {{Ill|ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಇತಿಹಾಸ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|uk|Острозький краєзнавчий музей}}<ref>https://ostrohcastle.com.ua/krayeznavchyj-muzej/</ref> ಉಪ್ಪುನ ಕಾವಲು ಗೋಪುರ ಬೊಹೊಯಾವ್ಲೆನ್ಸ್ಕಾ ಚರ್ಚ್, ಪೊಸ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೦೫ಡ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ. ಈ ಕೋಟೆ ಒಂತೆ ಎಲ್ಯ ಎತ್ತರೊಡುಪ್ಪುನ ಅಂಡಾಕಾರದ ಜಾಗೆಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂಗೋಳ ಕೋಟೆದ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಭದ್ರ ಮಲ್ಪರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ಂಡ್; ಕೋಟೆದ ತೆಂಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡಾಯಿ ಮೈ ೨೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಬಂಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮೈಟ್ ದುಂಬು ಇತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಕಮರಿದ ಬದಲ್ಗ್ ಕಂದಕಲೆದ ಸಾಲ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ನಗರೊನು ಕೋಟೆರ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಇತಿಹಾಸ == ೧೨೪೧ದ [[ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣರ್ದ್]] ದುಂಬು ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಸುರುತ ಮರತ ಕೋಟೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್‌ದಿತ್ತೆರ್, ಅಂಡ ಆ ಆಕ್ರಮಣದ ಪೊರ್ತುಡು ಅವು ನಾಶ ಆಂಡು. ೧೪ನೇ, ೧೫ನೇ ಬೊಕ್ಕ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್, ಈ ಕೋಟೆ ಪ್ರಬಲವಾಯಿನ [[ಆಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ|ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಮನೆತನದ]] ಪ್ರಮುಖ ಭದ್ರಕೋಟೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೩೮೬ರ್ದ್, ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕೋಟೆನ್ ಕಟ್ಟ್‌ದಿನ [[ಆಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬ|ಆಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬೊಗು]] ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿಲೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಂಡ್.<ref name="Int1">{{cite web |title=Ostroh |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CO%5CS%5COstroh.htm |website=Internet Encyclopaedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=10 September 2023}}</ref> ಈ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ [[ಡ್ಯಾನಿಲೋ ಒಸ್ಟ್ರೋಜ್ಕಿ|ಡ್ಯಾನಿಲೋ ಒಸ್ಟ್ರೋಜ್ಕಿ]] ನಗರದ ಸುಡೋವಿ ಬೆಟ್ಟಡ್ ಕುಡ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಸ್ತ್ ಸೇರ್ಪಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣೊಲು ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಡಲಾ ಈ ಕೋಟೆದ ಸಂಕೀರ್ಣ ತನ್ನ [[ಮಧ್ಯಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು]] ಒರಿತೊಂದುಂಡು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು, [[ರಷ್ಯಾದ ಜನಕುಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟ|ರಷ್ಯಾದ ಜನಕುಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಖೆದ ನಾಯಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ದ ಧರ್ಮಗುರು ಮೈಖೈಲೊ ಟುಚೆಮ್ಸ್ಕಿ ಮೆರೆನ ಮುತುವರ್ಜಿಕೆಡ್ ಈ ಕೋಟೆನ್ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೦೯-೧೯೧೬ಡ್ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ದ ರಾಜಕುಮಾರೆರೆನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ [[ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಹೋದರತ್ವ]] ಒಂಜಿ ಟುಚೆಮ್ಸ್ಕಿನ ನಾಯಕತ್ವಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{Cite book|title=For Faith, Tsar and Kobzar: Little Russian Monarchists and the Ukrainian National Movement|author1=Klymentii I. Fedevych|author2= Klymentii K. Fedevych|date=2017|publisher=[[Krytyka]]|page=165|isbn=9789662789058}}</ref> ರಡ್ಡ್ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ಲಾ ಪದ್ನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ರಡ್ಡನೇ ಅರ್ಧಭಾಗೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಪದ್ನಾಜನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು ಮರಳುಗಲ್ಲುರ್ದು ಕಟ್ಟ್‌ದೆರ್. ಅವು ಮೂಜಿ ಅಂತಸ್ತಿನ ರಚನೆಲಾದಿತ್ತ್‌ದ್, ಅಂಡಾಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆಯತಾಕಾರೊನು ಒಟ್ಟುಸೇರಾಯಿನ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಹೊಂದ್ಂಡ್. ೧೯೮೫ರ್ದ್, ಲುಟ್ಸ್ಕ್ ಗೋಪುರಡ್ ಪುಸ್ತಕದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಒಂಜಿ ಉಂಡು. ಟಾಟರ್ ಗೋಪುರ ಹಾಳಾದ್ ಪೋತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡದ ದೀರ್ಘವೃತ್ತದ ಭಾಗದ ಮಲ್ಲೊಂಜಿ ಪಾಲ್ ನಾಶವಾತ್ಂಡ್. == ಪರಂಪರೆ == ಈ ಕೋಟೆ ಭಗ್ನಾವಸ್ಥೆಡ್ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕಂದಕಡ್ದ್ ಬೇತೆಯಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಕೋಟೆದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು. [[ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಅಕಾಡೆಮಿದ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿನ ೪೦೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪುಗಾದ್, ೧೯೭೮ಡ್ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು ಒಂಜಿ ಸ್ಮಾರಕೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬು ಉಂದೇ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಟ್ಟಡ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ [[ಇವಾನ್ ಫಿಯೊಡೊರೊವ್ (ಮುದ್ರಕ)|ಇವಾನ್ ಫೆಡೊರೊವ್]] "ಅಜ್ಬುಕಾ" (''ವರ್ಣಮಾಲೆ'') ಬೊಕ್ಕ [[ಒಸ್ಟ್ರೋಗ್ ಬೈಬಲ್|ಒಸ್ಟ್ರೋಗ್ ಬೈಬಲ್‌ನ್]] ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ತಿದಿತ್ತೆರ್. hb9oydq7qoxdcbem2iqa8pmtstdcn3v 366437 366436 2026-08-22T15:54:51Z PrathikRamesh11 10089 366437 wikitext text/x-wiki {{Short description|೧೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೋಟೆ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ಡ್}} {{Infobox military installation | name = | ensign = | ensign_size = | native_name = Острозький замок | location = [[ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌]] | image = Острог. Замок..jpg | image_alt = Photograph of castle | caption = | image2 = <!--secondary image, major command emblems for airfields -->}} ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಕೋಟೆ (ಉಕ್ರೇನಿಯನ್: Острозький замок, ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: Ostroz'kyi zamok; ಪೋಲಿಷ್: Zamek w Ostrogu) ಉಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಿವ್ನೆ ಓಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ನಗರದ ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು. ೧೪ನೇ, ೧೫ನೇ ಬೊಕ್ಕ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್, ಈ ಕೋಟೆ ಪ್ರಬಲವಾಯಿನ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಮನೆತನದ ಪ್ರಮುಖ ಭದ್ರಕೋಟೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಭಗ್ನಾವಸ್ಥೆಡ್ ಉಂಡು. == ಜಾಗ == ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಕೋಟೆ ಉಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ರಿವ್ನೆ ಓಬ್ಲಾಸ್ಟ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಪಟ್ಟಣದ ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಆದುಂಡು. ಈ ಕೋಟೆದ ಸಂಕೀರ್ಣೊಡು ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಲು ಉಂಡು: {{Ill|ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಇತಿಹಾಸ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|uk|Острозький краєзнавчий музей}}<ref>https://ostrohcastle.com.ua/krayeznavchyj-muzej/</ref> ಉಪ್ಪುನ ಕಾವಲು ಗೋಪುರ ಬೊಹೊಯಾವ್ಲೆನ್ಸ್ಕಾ ಚರ್ಚ್, ಪೊಸ ಗೋಪುರ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೦೫ಡ್ ಕಟ್ಟ್‌ನ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ. ಈ ಕೋಟೆ ಒಂತೆ ಎಲ್ಯ ಎತ್ತರೊಡುಪ್ಪುನ ಅಂಡಾಕಾರದ ಜಾಗೆಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂಗೋಳ ಕೋಟೆದ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಭದ್ರ ಮಲ್ಪರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ಂಡ್; ಕೋಟೆದ ತೆಂಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡಾಯಿ ಮೈ ೨೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಬಂಡೆದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮೈಟ್ ದುಂಬು ಇತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಕಮರಿದ ಬದಲ್ಗ್ ಕಂದಕಲೆದ ಸಾಲ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ನಗರೊನು ಕೋಟೆರ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಇತಿಹಾಸ == ೧೨೪೧ದ [[ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣರ್ದ್]] ದುಂಬು ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಸುರುತ ಮರತ ಕೋಟೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್‌ದಿತ್ತೆರ್, ಅಂಡ ಆ ಆಕ್ರಮಣದ ಪೊರ್ತುಡು ಅವು ನಾಶ ಆಂಡು. ೧೪ನೇ, ೧೫ನೇ ಬೊಕ್ಕ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್, ಈ ಕೋಟೆ ಪ್ರಬಲವಾಯಿನ [[ಆಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ|ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಮನೆತನದ]] ಪ್ರಮುಖ ಭದ್ರಕೋಟೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೩೮೬ರ್ದ್, ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕೋಟೆನ್ ಕಟ್ಟ್‌ದಿನ [[ಆಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬ|ಆಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿ ಕುಟುಂಬೊಗು]] ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಸ್ಟ್ರೋಗ್ಸ್ಕಿಲೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಂಡ್.<ref name="Int1">{{cite web |title=Ostroh |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CO%5CS%5COstroh.htm |website=Internet Encyclopaedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |access-date=10 September 2023}}</ref> ಈ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಸ್ಥಾಪಕೆರಾಯಿನ [[ಡ್ಯಾನಿಲೋ ಒಸ್ಟ್ರೋಜ್ಕಿ|ಡ್ಯಾನಿಲೋ ಒಸ್ಟ್ರೋಜ್ಕಿ]] ನಗರದ ಸುಡೋವಿ ಬೆಟ್ಟಡ್ ಕುಡ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಅವೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಮಸ್ತ್ ಸೇರ್ಪಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣೊಲು ಆತ್ಂಡ್, ಅಂಡಲಾ ಈ ಕೋಟೆದ ಸಂಕೀರ್ಣ ತನ್ನ [[ಮಧ್ಯಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು]] ಒರಿತೊಂದುಂಡು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು, [[ರಷ್ಯಾದ ಜನಕುಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟ|ರಷ್ಯಾದ ಜನಕುಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಖೆದ ನಾಯಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ದ ಧರ್ಮಗುರು ಮೈಖೈಲೊ ಟುಚೆಮ್ಸ್ಕಿ ಮೆರೆನ ಮುತುವರ್ಜಿಕೆಡ್ ಈ ಕೋಟೆನ್ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೦೯-೧೯೧೬ಡ್ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ದ ರಾಜಕುಮಾರೆರೆನ ಪುದರ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ [[ಆರ್ಥೊಡಾಕ್ಸ್ ಸಹೋದರತ್ವ]] ಒಂಜಿ ಟುಚೆಮ್ಸ್ಕಿನ ನಾಯಕತ್ವಡ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{Cite book|title=For Faith, Tsar and Kobzar: Little Russian Monarchists and the Ukrainian National Movement|author1=Klymentii I. Fedevych|author2= Klymentii K. Fedevych|date=2017|publisher=[[Krytyka]]|page=165|isbn=9789662789058}}</ref> ರಡ್ಡ್ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ಲಾ ಪದ್ನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ರಡ್ಡನೇ ಅರ್ಧಭಾಗೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಪದ್ನಾಜನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು ಮರಳುಗಲ್ಲುರ್ದು ಕಟ್ಟ್‌ದೆರ್. ಅವು ಮೂಜಿ ಅಂತಸ್ತಿನ ರಚನೆಲಾದಿತ್ತ್‌ದ್, ಅಂಡಾಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆಯತಾಕಾರೊನು ಒಟ್ಟುಸೇರಾಯಿನ ವಿನ್ಯಾಸೊನು ಹೊಂದ್ಂಡ್. ೧೯೮೫ರ್ದ್, ಲುಟ್ಸ್ಕ್ ಗೋಪುರಡ್ ಪುಸ್ತಕದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಒಂಜಿ ಉಂಡು. ಟಾಟರ್ ಗೋಪುರ ಹಾಳಾದ್ ಪೋತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡದ ದೀರ್ಘವೃತ್ತದ ಭಾಗದ ಮಲ್ಲೊಂಜಿ ಪಾಲ್ ನಾಶವಾತ್ಂಡ್. == ಪರಂಪರೆ == ಈ ಕೋಟೆ ಭಗ್ನಾವಸ್ಥೆಡ್ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಕಂದಕಡ್ದ್ ಬೇತೆಯಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಕೋಟೆದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು. [[ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಅಕಾಡೆಮಿದ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿನ ೪೦೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪುಗಾದ್, ೧೯೭೮ಡ್ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊಡು ಒಂಜಿ ಸ್ಮಾರಕೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ದುಂಬು ಉಂದೇ ಜಾಗೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಟ್ಟಡ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಅಲ್ಪ [[ಇವಾನ್ ಫಿಯೊಡೊರೊವ್ (ಮುದ್ರಕ)|ಇವಾನ್ ಫೆಡೊರೊವ್]] "ಅಜ್ಬುಕಾ" (''ವರ್ಣಮಾಲೆ'') ಬೊಕ್ಕ [[ಒಸ್ಟ್ರೋಗ್ ಬೈಬಲ್|ಒಸ್ಟ್ರೋಗ್ ಬೈಬಲ್‌ನ್]] ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ತಿದಿತ್ತೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist|30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುಗಾದ್ == * {{cite journal |last1=ಅತಮಾನೆಂಕೊ |first1=ವಿ. |title=Опис Острозької волості 1654 року |journal=ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಆರ್ಕಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ |date=೨೦೦೪ |volume=೮/೯ |pages=೫೦೪{{ndash}}೫೨೮ |url=https://chtyvo.org.ua/authors/Atamanenko_Viktor/Opys_Ostrozkoi_volosti_1654_roku/ |ref=none |trans-title=೧೬೫೪ಡ್ ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ದ ವಿವರಣೆ |language=uk}} * [http://7chudes.in.ua/info/142.htm](http://7chudes.in.ua/info/142.htm)|title=ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್‌ದ ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣ=೧೨ ಮೇ ೨೦೦೮ |work=[[Seven Wonders of Ukraine|ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಏಳ್ ಅದ್ಭುತೊಲು]] * {{cite web|url=http://www.history.univ.kiev.ua/portall/castle.html|title=Ostroh Castle|access-date=2008-05-12|work=[[Kiev University|National Taras Shevchenko University of Kyiv]]|language=uk|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080507072445/http://www.history.univ.kiev.ua/portall/castle.html|archive-date=7 May 2008}} == ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == {{commonscat|Ostroh Castle}} * [http://castles.com.ua/ostrog.html ಒಸ್ಟ್ರೋಹ್] ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೋಟೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಚ್‌ಲೆದ ಜಾಲತಾಣರ್ದ್ (ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಟಿತ) * [http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Ostrozkyj_zamok ''ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಶ್ವಕೋಶ''ರ್ದ್ ಲೇಖನ] oz5f1kf1o20bcwd13pf1go1k4t4qis2 0 28103 366439 2026-08-22T16:08:12Z Sannidhishetty 9770 ಹೊಸ ಪುಟ: ='''ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್'''= {{Infobox settlement | official_name = ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್ | native_name = ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್ | other_name = | settlement_type = ನಗರ | image_skyline = {{Multiple image |perrow = 2/1/2 |border = infobox |total_width = 270 | image1 = Дрогобич - Ратуша-1.jpg | caption1 = ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣ | image2 = Церква святого Юра (Дрогобич) 2.jpg | caption2 =... 366439 wikitext text/x-wiki ='''ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್'''= {{Infobox settlement | official_name = ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್ | native_name = ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್ | other_name = | settlement_type = ನಗರ | image_skyline = {{Multiple image |perrow = 2/1/2 |border = infobox |total_width = 270 | image1 = Дрогобич - Ратуша-1.jpg | caption1 = ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣ | image2 = Церква святого Юра (Дрогобич) 2.jpg | caption2 = ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್ | image3 = Casco histórico de Drogobych.jpg | caption3 = ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರ | image4 = Дрогобич Франка, 32.jpg | caption4 = ಇವಾನಾ ಫ್ರಾಂಕಾ ಬೀದಿ ೩೨ರ ವಸತಿ ಮನೆ | image5 = Вілла Б'янки Дрогобич.jpg | caption5 = ಬಿಯಾಂಕಾ ವಿಲ್ಲಾ }} | imagesize = | image_caption = | image_flag = Flag of Drohobych.svg | image_shield = Coat of Arms of Drohobych (official).svg | image_blank_emblem = Логотип Дрогобича.jpg | blank_emblem_type = ಲಾಂಛನ | nickname = | motto = | image_map = | mapsize = 250px | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್‌ನ ಸ್ಥಳ | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = ಉಕ್ರೇನ್ | subdivision_type1 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_name1 = ಲಿವಿವ್ ಪ್ರದೇಶ | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_name2 = ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಜಿಲ್ಲೆ | established_title = ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖ | established_date = ೧೩೮೭ | cityrights_title = | cityrights_date = | leader_title = ಮೇಯರ್ | leader_name = ತಾರಸ್ ಕುಚ್ಮಾ | coordinates = {{coord|49|21|00|N|23|30|00|E|region:UA|display=inline,title}} | website = | footnotes = | subdivision_type3 = ಹ್ರೊಮಾಡಾ | subdivision_name3 = ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾ | mapframe = yes | mapframe-zoom = 11 | mapframe-wikidata = yes }} ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಪನ್ಪಿನವು ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಲ್ವಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನಗರ. ಉಂದು ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ರೈಯನ್ ನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಹ್ರೊಮಾಡಾಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆಯಿನ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ನಗರ ಹ್ರೊಮಾಡಾದ ಆಡಳಿತೊನು ಆತಿಥ್ಯ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-admreform_2020_drohobych-2</ref> ೧೯೩೯-೧೯೪೧ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೪-೧೯೫೯ಡ್ ಉಂದು ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ನ್ ಪನ್ನೆರಡನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕೊನೊಟು ಕೀವನ್ ರಸ್' ಬೊಕ್ಕ ರಸ್'ದ ಪಶ್ಚಿಮೊಡುಪ್ಪುನ ಜಮಿನ್ಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರಿಗೆ ಗಂಟು ಆದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸ್ಥಳೀಯ ರುಥೆನಿಯನ್ ರಾಜವಂಶದ ಅಳಿವಿನ ಬುಕ್ಕೊ 1349ಡ್ ಗಲಿಸಿಯಾ-ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾ ರಾಜ್ಯೊನು ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್ಪಾದ್, ಪದಿನೈನ್ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಈ ನಗರೊ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ಉಪ್ಪು ಕೆಲಸೊಲೆನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಂಡ್. ಪೋಲಿಷ್-ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ದ ಸುರುತ ವಿಭಜನೆದ ನಂತರ 1772ಡ್ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಯೆರ್. ಒಂಜೊಂಜಿ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಂದು ಯುರೋಪ್ ದ ಮಲ್ಲ ಎಣ್ಣೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್, ಉಂದು ಅಯಿತ ತ್ವರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಪುನರುತ್ಥಾನ, ಯುದ್ಧದ ನಡುಟು ಪೋಲೆಂಡ್ ಡ್ ಉಂದು ಲೋವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕೌಂಟಿದ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪರಿಣಾಮವಾದ್, ಈ ನಗರೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಗೊಗು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್, ಉಂದು ೧೯೯೧ಡ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್ ಆಂಡ್. ಎಲಿಸಬೆತ್ ಬರ್ಗ್ನರ್, ಯೂರಿ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ (ಕೋಟೆರ್ಮಾಕ್), ಇವಾನ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರೂನೋ ಶುಲ್ಜ್ ನಂಚಿನ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಪುಟ್ಟು ಊರು ಈ ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನಗರೊಡು ಕೆಲವು ಎಣ್ಣೆ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರೊಲು ಉಂಡು. ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಉಪ್ಪು ಕಾರ್ಖಾನೆಲು ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪಿರಾಕ್ದವು ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ನ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 73,682 (2022 ಅಂದಾಜಿ)<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-ua2022estimate-3</ref>, ಉಂದು ಲ್ವಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ನಗರ ಆದುಂಡು. ==ಚರಿತ್ರೆ== ಅಯಿತ ಬಗ್ಗೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಲೆಕ್ಕೊಲು ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುನಗ, ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಬಹುಶಃ ಕೀವನ್ ರಸ್ ನ ಕಾಲೊಡು ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇತ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ದಂತಕಥೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಪ್ಪು ವ್ಯಾಪಾರಿಲೆನ ಬೈಚ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ವಸಾಹತು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಬೈಚ್ ನ್ ಕ್ಯುಮಾನಿಯನ್ ದಾಳಿಡ್ ನಾಶ ಮಲ್ತಿನಗ, ಬದುಕುಳಿಯಿನಕುಲು ವಸಾಹತುನ್ ಅಯಿತ ಇತ್ತೆದ ಪುದರ್ಡ್ ಸಮೀಪದ ಜಾಗೆಡ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್, ಅರ್ಥಾತ್ ರಡ್ಡನೆ ಬೈಚ್. ಕೀವನ್ ರಸ್ ನ ಕಾಲೊಡು, ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ದ ಎದುರುಡು ತುಸ್ತಾನ್ ಕೋಟೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಈ ದಂತಕಥೆನ್ ಸಂದೇಹೊಡು ಗ್ರಹಿಸವೆರ್, ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಪಂಡ ಡೊರೊಗೊಬುಜ್ ಪನ್ಪಿನ ಪೋಲಿಷ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜಾವೆರ್, ಉಂದು ಕೀವನ್ ರಸ್ ಡ್ ಮೂಜಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಗ್ ಅನ್ವಯಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಸ್ಥಳನಾಮ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-histDroNet-4</ref> ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ದ ಮಾರ್ಟಿನ್ (ಅತ್ತ್ಂಡ ಮಾರ್ಸಿನ್) ಪನ್ಪಿನ ಒರಿನ ಸಂಬಂಧೊಡು 1387ಡ್ ಲ್ವಿವ್ ನ ಪುರಸಭೆ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ಈ ನಗರೊನು ಸುರುಕು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ವೃತ್ತಾಂತಕಾರೆನ ಮಾತಾ ರುಥೇನಿಯನ್ ನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ, ದೂರದ ಬೊಕ್ಕ ಸಮೀಪದ ನಗರೊಲು<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-VoskrChron-5</ref> ವೊಸ್ಕ್ರೆಸೆನ್ಸ್ಕಿ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಡ್ (ದಿನಾಂಕ ೧೩೭೭-೮೨) ವೊಲ್ಮಿನಿಯಾದ ಇತರ ನಗರೊಲೆಡ್ ಡ್ರುಗಬ್ець (ಡ್ರುಹಾಬೆಟ್ಸ್') ನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಅವು ಒಂಜೇ ಸಮಯೊಡು ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ Холм (Kholvі), Веъов (Лиಕ್ವಿ). ೧೩೯೨ಡ್ ಪೋಲಿಷ್ ರಾಜೆ ವ್ಲಾಡಿಸ್ಲಾವ್ II ಪಿರಾಕ್ದ ರುಥೇನಿಯನ್ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ಅಡಿಪಾಯೊಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಸುರುತ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪುರಸಭೆ ಚರ್ಚ್ (ಪೋಲಿಷ್: Kosciół farny) ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ತೆರ್. ಪೋಲಿಷ್-ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಡ್, ಈ ನಗರೊ ಮಲ್ಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಟಾರೊಸ್ಟ್ವೊದ (ರುಥೇನಿಯನ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ಒಳಗೆ ಕೌಂಟಿ) ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ 15ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಕೆಲವು ಕಾಲೊಡು ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಬರ್ಗ್ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಪಡೆಯೆರ್ (ಮೂಲೊಲು ನಿಖರ ವರ್ಷೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು, ಕೆಲವು 1422 ಅತ್ತಂದೆ 1460,ಅತ್ತಂದೆ 1496<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-EncUkr-6</ref> ನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಆಂಡ 1506ಡ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ದಿ ಜಾಗಿಲೋನಿಯನ್ ರಾಜೆರ್ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ದೃಢಪಡಿಸಯೆರ್). ಉಪ್ಪುದ ಉದ್ಯಮ ಹದಿನಾಲ್ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಪದಿನಾಜಿನೆ ಶತಮಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಏಳನೇ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ದ್, ಒಂಜಿ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸೋದರತ್ವ ನಗರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೬೪೮ಡ್, ಖ್ಮೆಲ್ನಿಟ್ಸ್ಕಿ ದಂಗೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಕೊಸಾಕ್ ಲು ನಗರೊನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಲೆಂಡ್ ಲೆನ ಬಹುತೇಕ ಜನೊಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಯೆಹೂದಿಲು ಕೊಲೆಯಾಯೆರ್, ಕೆಲವೆರ್ ದಾಳಿಡ್ ದೆತೊಂದಿಜ್ಜಿನ ಬೆಲ್ ಟವರ್ ಡ್ ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ೧೭೭೨ಡ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ವಿಭಜನೆ ಈ ನಗರೊನು ಹ್ಯಾಬ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವೊಗು ಕೊರ್ತುಂಡು. ೧೯ನೆ ಶತಮಾನೊಡು, ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಹತ್ವದ ಎಣ್ಣೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ್ ಕಂಡು ಕನತ್ ದ್, ಈ ನಗರೊನು ಎಣ್ಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಉದ್ಯಮೊಲೆನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪಿರವು, ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಲ್ಪಾವಧಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನಪರ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ (ZUNR) ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಪೋಲಿಷ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ZUNR ನ್ ರಡ್ಡನೆ ಪೋಲಿಷ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊ ಸ್ವಾಧೀನೊಗು ದೆತೊನುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ 1919ಡ್ ಲೋವ್ ವೊಯಿವೊಡೆಶಿಪ್ ದ ಭಾಗವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. 1928ಡ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಪ್ಪುನ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಖಾಸಗಿ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯಂ (ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾದ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ) ನಗರೊದ ಮಧ್ಯೊಡು ತೆರೆಯೊಂಡು. ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ ೪೦,೦೦೦ ಗ್ ಏರ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಪೊಲ್ಮಿನ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಅಯಿತ ಎಣ್ಣೆ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಲ್ಲ ಒಂಜಿ ಆಂಡ್, ೮೦೦ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಕೆಲಸ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಮರತ ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಲೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂದರ್ಶಕೆರ್ ಅಲ್ಪ ಬತ್ತೆರ್, ಅವುಲು ಸೈಂಟ್ ಯೂರ್ ಚರ್ಚ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ರಡ್ಡನೆ ಪೋಲಿಷ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊಡು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನವು, 1691 ಡ್ದ್ ಫ್ರೆಸ್ಕೊಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್. ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ (ತೂಲೆ: ಜುನಾಕ್ ಡ್ರೊಹೊಬಿಕ್ಜ್). ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೩೯ಡ್, ಜರ್ಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೋವಿಯೆತ್ ಪೋಲೆಂಡ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಕ್ಕ ರಿಬ್ಬೆಂಟ್ರಾಪ್-ಮೊಲೊಟೊವ್ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಗರೊನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಗ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ಆಕ್ರಮಣೊದ ನಂತರ ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ನಗರೊನು ಅಯಿತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಸೇರಾವೊಡು ಪಂದ್ ಬಯಕೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-:0-7</ref> ಸೋವಿಯೆತ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್, ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ (ಪ್ರದೇಶ) ದ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್. ಅಯಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಲಿಷ್ ಬಾಯ್ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ವೈಟ್ ಕೊರಿಯರ್ಸ್ ಸಂಘಟನೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದು ೧೯೩೯ ದ ಕಡೆಟ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೪೦ ದ ಸುರುಟು ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಗಡಿನ್ ದಾಂಟೊಂದು ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡ್ದ್ ನೂದು ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಹಂಗೇರಿಗ್ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಜುಲೈ ೧೯೪೧ದ ಸುರುಟು, ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ನ್ ನಾಜಿ ಆಕ್ರಮಣದ ಸುರುತ ವಾರೊಡು, ಈ ನಗರೊನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಯುದ್ಧೊಗು ದುಂಬು ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಡ್ ಸುಮಾರ್ 15,000 ಜನೊಕ್ಲೆನ ಒಂಜಿ ಮಹತ್ವದ ಯೆಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 40%. ಜರ್ಮನ್ ಲು ನಗರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತಿನ ತಕ್ಷಣನೇ, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಲು ಒಂಜಿ ಪೊಗ್ರೊಮ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಉಂದು ಮೂಜಿ ದಿನೊಕುಲು ನಡತ್ಂಡ್, ವೆಹ್ರ್ಮಾಚ್ಟ್ ನ ಬೆಂಬಲೊಡು. ೧೯೪೨ಡ್ ಕೆಲವು ಆಯ್ಕೆಲು, ಗಡಿಪಾರುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಬೀದಿಡ್ ಕೊಲೆಲು ನಡತ್ಂಡ್, ಮತ್ತೆ ಜರ್ಮನ್ ಸೈನಿಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ನೇತೃತ್ವೊಡು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೨ಡ್, ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಘೆಟ್ಟೊನು ಸುಮಾರ್ ೧೦,೦೦೦ ಕೈದಿಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅವುಲು ನೆರೆಕರೆತ ಸ್ಥಳೀಯತೆಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಯೆಹೂದಿಲುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜೂನ್ ೧೯೪೩ಡ್, ಜರ್ಮನ್ ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ಸೈನಿಕೆರ್ ಘೆಟ್ಟೊನು ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಡ್ದ್ 800 ಯೆಹೂದಿಲು ಮಾತ್ರ ಬದುಕುದು ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-Israel_Gutman_u._1995-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-HolUSSR-9</ref> ೧೯೪೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೬ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ಜರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮುಗಿಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಂಪು ಸೈನ್ಯ ನಗರೊಗು ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಯುದ್ಧೊಗು ದುಂಬು ಮಸ್ತ್ ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಒರಿ ಇತ್ತೆದ ನಿವಾಸಿ 1945 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತನ್ನ ಊರುಗು ಜೀವನ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬತ್ತಿನ ರಡ್ಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆಡ್ ಒರಿಯೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-10</ref> ಯುದ್ಧೊದ ಪಿರವು, 1959ಡ್ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ನ್ ಲ್ವಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಗ್ ಸೇರಾವುನ ಮುಟ್ಟ ಈ ನಗರ ಒಂಜಿ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಉಂತುಂಡು. ಸೋವಿಯೆತ್ ಕಾಲೊಡು, ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ ಆಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ಎಣ್ಣೆ-ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ಯಂತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮರತ್ತ ಕೆಲಸ, ಆಹಾರ ಬೊಕ್ಕ ಲೈಟ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೨೦ ಮುಟ್ಟ, ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ನ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ನಗರ ಪಂಡ್ದ್ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಪುರಸಭೆಗ್ ಸೇರ್ದಿನವು ಆಂಡ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ರೈಯನ್ ಗ್ ಸೇರ್ದಿನವು ಅತ್ತ್, ಅಯಿನ್ ರೈಯನ್ ದ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ. ಲ್ವಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ರೈಯನ್ ಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಏಳ್ ಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಲ್ತಿನ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆದ ಭಾಗವಾದ್, ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಪುರಸಭೆನ್ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ರೈಯನ್ ಗ್ ವಿಲೀನ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-11</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-12</ref> ==ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ== ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸಬ್ಕಾರ್ಪೇಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಟೈಸ್ಮೆನಿಟ್ಸಿಯಾ ನದಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು. ಈ ನಗರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ 300-400 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮೈದಾನೊಡು ಉಂಡು. ಸ್ಕೋಲೆ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿದ ಪಿದಯಿದ ಭಾಗ 900 ಮೀಟರ್ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಎತ್ತರೊಡು ಟೈಸ್ಮೆನಿಟ್ಸಿಯಾ ಕಣಿವೆನ್ ಸ್ಟ್ರೈ ಕಣಿವೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-ency-13</ref> ==ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್== [[File:Відгалуження колії на завод - panoramio.jpg|thumb|200px|ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಎಣ್ಣೆ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರ]] ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್-ಬೊರಿಸ್ಲಾವ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ, ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪಿರಾಕ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಎಣ್ಣೆ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಎಣ್ಣೆ, ಒಜೊಕೆರೈಟ್, ಉಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲೆಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಎಣ್ಣೆದ ಶೋಷಣೆ 1850 ದಶಕೊಡು ಸುರು ಆಂಡ್. ೧೯೦೯ಡ್ ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಎಣ್ಣೆ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. WW2 ಗ್ ದುಂಬು ಈ ಉದ್ಯಮ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಅಯಿತ ರೀತಿದ ಮಲ್ಲ ಉದ್ಯಮೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ವಾರ್ಷಿಕವಾದ್ 30,000 ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಎಣ್ಣೆದ ಸಿಸ್ಟರ್ನ್ ಲೆನ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಬೊರಿಸ್ಲಾವ್ ಡ್ದ್ ಪೈಪ್ ಲೈನ್ ಡ್ದ್ ಎಣ್ಣೆನ್ ಸರಬರಾಜು ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ದಶಾವಾಡ್ದ್ ಅನಿಲ ಸರಬರಾಜುನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ನಗರೊಡು ಮರತ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಿರಾಮಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲುಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Drohobych#cite_note-ency-13</ref> ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಡ್ ಇತ್ತೆ ಉಪ್ಪುನ ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಉಪ್ಪು ಕಾರ್ಖಾನೆಲು, ಎಣ್ಣೆ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರೊಲು, ರಾಸಾಯನಿಕೊಲು, ಯಂತ್ರೊಲು, ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರ, ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಉಪ್ಪುದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಂಡು ಅಂಚಾದ್ ಉಪ್ಪು ನಗರೊದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿಹ್ನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಅಯಿತ ಚಿಹ್ನೆಡ್ ತೋಜಾವೆರ್. ==ದೃಶ್ಯೊಲು== <gallery widths="180" heights="135"> File:Drohobych - church.jpg|ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್, ೧೬ನೇ–೧೭ನೇ ಶತಮಾನಗಳು File:Дрогобыч. Церковь Воздвижения Честного Креста..jpg|ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಚರ್ಚ್, ೧೬೧೩–೧೬೬೧ File:Костел Вознесіння Господнього, вул.Т.Шевченка,1, м.Дрогобич.JPG|ಇಟ್ಟಿಗೆ ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸೈಂಟ್ ಬಾರ್ಥೊಲೊಮ್ಯೂ ಚರ್ಚ್ (೧೪ನೇ–೧೬ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) ಮತ್ತು ಅದರ ಗಂಟೆ ಗೋಪುರ File:Дрогобич - Ратуша-1.jpg|ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣ File:Drohobych2.JPG|ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ಬೆಸಿಲಿಯನ್ ಮಠ, ೧೮೨೫–೧೮೨೮ File:Pohribets.jpg|ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡ File:Drohobycz ulica stryjska 2008.jpg|ಮಾಜೆಪಾ ಬೀದಿ File:4 Osmomysla Street, Drohobych (1).jpg|ಒಸ್ಮೊಮಿಸ್ಲಾ ಬೀದಿ File:Палац з парком 2.jpg|ರೇಮಂಡ್ ಯಾರೋಶ್ ಅವರ ವಿಲ್ಲಾ File:Палац з парком м. Дрогобич.JPG|ಬಿಯಾಂಕಾ ವಿಲ್ಲಾ File:Дрогобыч. Фрагмент центра города..jpg|ಶೆವ್ಸ್ಕಾ ಬೀದಿ File:46-106-5003 Drohobych Park RB 18.jpg|ನಗರ ಉದ್ಯಾನ, ೧೯ನೇ ಶತಮಾನ File:Drohobych Synagogue2018.jpg|೧೯೧೮ರವರೆಗೆ, ಗಾಯನ ಮಂದಿರ ಸಿನಗೊಗ್ ಗ್ಯಾಲಿಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಲೊಡೊಮೇರಿಯಾದ ಕೇಂದ್ರ ಸಿನಗೊಗ್ ಆಗಿತ್ತು File:Церква Пресвятої Трійці в Дрогобичі.jpg|ಪವಿತ್ರ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ File:Дрогобыч. Перекрёсток..jpg|ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡ File:Вул. Солоний Ставок, 27, Комплекс споруд Дрогобицького солеварного заводу, 02113.jpg|ದ್ರೊಹೊಬಿಚ್ ಉಪ್ಪಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಹಳೆಯ ಗಣಿ, ೧೮೭೫ </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖೊಲು== bvy4suafzf0cr0yz9pfbm1qpk5sici7 10 28104 366444 2025-09-04T21:24:12Z en>Primefac 0 this should not have happened, the subst message from the template got subst'd 366444 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>uw-block |demospace={{{demospace|<noinclude>user talk</noinclude>}}} |for={{{for|}}} |reason={{{reason|}}} |page={{{page|}}} |indef=yes |anon={{{anon|}}} |notalk={{{notalk|}}} |sig={{{sig|}}} |hiddentext=no}}<!-- Template:uw-blockindef --><noinclude> {{Block notice|banners={{Twinkle standard installation}}}}{{sandbox other|| <!-- Categories go below this line; interwikis go to Wikidata --> [[Category:User indefinitely blocked templates|{{PAGENAME}}]] }}</noinclude> lj6xjstvup3k7he8gkeh6ji2yacyi54 366445 366444 2026-08-22T16:57:27Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-blockindef]] 366444 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>uw-block |demospace={{{demospace|<noinclude>user talk</noinclude>}}} |for={{{for|}}} |reason={{{reason|}}} |page={{{page|}}} |indef=yes |anon={{{anon|}}} |notalk={{{notalk|}}} |sig={{{sig|}}} |hiddentext=no}}<!-- Template:uw-blockindef --><noinclude> {{Block notice|banners={{Twinkle standard installation}}}}{{sandbox other|| <!-- Categories go below this line; interwikis go to Wikidata --> [[Category:User indefinitely blocked templates|{{PAGENAME}}]] }}</noinclude> lj6xjstvup3k7he8gkeh6ji2yacyi54 10 28105 366446 2026-05-15T19:10:48Z en>Awesome Aasim 0 reword message because the message can appear to be an assumption of bad faith 366446 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />uw-block |demospace={{{demospace|<noinclude>user talk</noinclude>}}} |time={{{time|}}} |for={{{for|because}}} |reason={{{reason|your recent edits appear to be [[Wikipedia:Disruptive editing|disruptive]]}}} |guidance=Please note that this is not necessarily an assessment of faith or character, and we welcome [[WP:AGF|good faith edits]] that are also constructive and in line with [[WP:Policies and guidelines|our policies]]. |page={{{page|}}} |sig={{{sig|}}} |anon={{{anon|}}} |notalk={{{notalk|}}} |indef={{{indef|}}} |hiddentext=no}}<!-- Template:uw-disruptblock --><noinclude> {{Block notice|temp or indef=yes|banners={{Twinkle standard installation}}}} </noinclude> 3gqeza1ohupql8dj67py4aghnm56apj 366447 366446 2026-08-22T16:58:33Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-disruptblock]] 366446 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />uw-block |demospace={{{demospace|<noinclude>user talk</noinclude>}}} |time={{{time|}}} |for={{{for|because}}} |reason={{{reason|your recent edits appear to be [[Wikipedia:Disruptive editing|disruptive]]}}} |guidance=Please note that this is not necessarily an assessment of faith or character, and we welcome [[WP:AGF|good faith edits]] that are also constructive and in line with [[WP:Policies and guidelines|our policies]]. |page={{{page|}}} |sig={{{sig|}}} |anon={{{anon|}}} |notalk={{{notalk|}}} |indef={{{indef|}}} |hiddentext=no}}<!-- Template:uw-disruptblock --><noinclude> {{Block notice|temp or indef=yes|banners={{Twinkle standard installation}}}} </noinclude> 3gqeza1ohupql8dj67py4aghnm56apj 10 28106 366448 2020-08-19T22:00:58Z en>Cryptic 0 let demospace pass through, so it can actually be used 366448 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>uw-block |demospace={{{demospace|<noinclude>user talk</noinclude>}}} |for=because |reason=it appears that you are {{{reason|[[Wikipedia:Here to build an encyclopedia#Clearly not being here to build an encyclopedia|not here to build an encyclopedia]]}}} |page={{{page|}}} |indef=yes |notalk={{{notalk|}}} |sig={{{sig|}}} |hiddentext=no}}<!-- Template:Uw-nothereblock --><noinclude> {{Block notice|banners={{Twinkle standard installation}}}} [[Category:User indefinitely blocked templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude> olxxc87f75jtk8hay39fd6nftjaii8z 366449 366448 2026-08-22T17:03:08Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-nothereblock]] 366448 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>uw-block |demospace={{{demospace|<noinclude>user talk</noinclude>}}} |for=because |reason=it appears that you are {{{reason|[[Wikipedia:Here to build an encyclopedia#Clearly not being here to build an encyclopedia|not here to build an encyclopedia]]}}} |page={{{page|}}} |indef=yes |notalk={{{notalk|}}} |sig={{{sig|}}} |hiddentext=no}}<!-- Template:Uw-nothereblock --><noinclude> {{Block notice|banners={{Twinkle standard installation}}}} [[Category:User indefinitely blocked templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude> olxxc87f75jtk8hay39fd6nftjaii8z 10 28107 366451 2026-05-11T00:17:02Z en>Pppery 0 Protected "[[Template:Unblock/preload]]" ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 366451 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Unblock|reason={{subst:trim| <!-- Please place the reason why you should be unblocked below this line. --> $1 <!-- Stop editing here. Click "Publish changes" to complete your appeal. --> }} ~~</includeonly><includeonly>~~}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> hzmq48veq7ywfhlsphyhpq8gtrhcvi8 366452 366451 2026-08-22T17:18:40Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Unblock/preload]] 366451 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Unblock|reason={{subst:trim| <!-- Please place the reason why you should be unblocked below this line. --> $1 <!-- Stop editing here. Click "Publish changes" to complete your appeal. --> }} ~~</includeonly><includeonly>~~}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> hzmq48veq7ywfhlsphyhpq8gtrhcvi8 10 28108 366453 2026-05-07T18:06:11Z en>Awesome Aasim 0 366453 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{preloaded template}} Preload template used in [[Help:I have been blocked]], [[Wikipedia:Appealing a block]], [[Wikipedia:Guide to appealing blocks]], [[Wikipedia:Unblock wizard]], and in {{tl|uw-block}} messages. <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line --> [[Category:Unblock preloads]] }}</includeonly> 890lxjunboei6nnyev0ri0yh5d94o4j 366454 366453 2026-08-22T17:18:41Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Unblock/preload/doc]] 366453 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{preloaded template}} Preload template used in [[Help:I have been blocked]], [[Wikipedia:Appealing a block]], [[Wikipedia:Guide to appealing blocks]], [[Wikipedia:Unblock wizard]], and in {{tl|uw-block}} messages. <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line --> [[Category:Unblock preloads]] }}</includeonly> 890lxjunboei6nnyev0ri0yh5d94o4j 10 28109 366456 2025-12-08T07:30:35Z en>Whyiseverythingalreadyused 0 {{never substitute}} 366456 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{high-use}} {{Never substitute}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> === Usage === If you have reviewed an unblock request, replace <code><nowiki>{{unblock | </nowiki>''reason for request''<nowiki>}}</nowiki></code> with one of the following: *<code><nowiki>{{unblock reviewed | 1=</nowiki>''reason for request'' | decline=''reason for declining <nowiki>~~~~</nowiki>''<nowiki>}}</nowiki></code> *<code><nowiki>{{unblock reviewed | 1=</nowiki>''reason for request'' | accept=''reason for accepting <nowiki>~~~~</nowiki>''<nowiki>}}</nowiki></code> === See also === *{{tl|unblock}} *{{tl|unblock on hold}} *For convenience: {{tl|unblocked}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS HERE, THANKS --> [[Category:User block templates]] [[Category:Unblock process]] }}</includeonly> fmvcu6052vxpp4cnbredbjxztoa6u3b 366457 366456 2026-08-22T17:21:41Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Unblock_reviewed/doc]] 366456 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{high-use}} {{Never substitute}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> === Usage === If you have reviewed an unblock request, replace <code><nowiki>{{unblock | </nowiki>''reason for request''<nowiki>}}</nowiki></code> with one of the following: *<code><nowiki>{{unblock reviewed | 1=</nowiki>''reason for request'' | decline=''reason for declining <nowiki>~~~~</nowiki>''<nowiki>}}</nowiki></code> *<code><nowiki>{{unblock reviewed | 1=</nowiki>''reason for request'' | accept=''reason for accepting <nowiki>~~~~</nowiki>''<nowiki>}}</nowiki></code> === See also === *{{tl|unblock}} *{{tl|unblock on hold}} *For convenience: {{tl|unblocked}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- CATEGORIES AND INTERWIKIS HERE, THANKS --> [[Category:User block templates]] [[Category:Unblock process]] }}</includeonly> fmvcu6052vxpp4cnbredbjxztoa6u3b 10 28110 366459 2026-05-28T12:36:49Z en>QEDK 0 QEDK moved page [[Template:Blocked talk-revoked-notice]] to [[Template:Uw-talkrevokednotice]]: Align naming with other user warning templates 366459 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Uw-talkrevokednotice]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} 85pd8eve5ehjpkni7x3ptvf2242rpvr 366460 366459 2026-08-22T17:22:31Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Blocked_talk-revoked-notice]] 366459 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Uw-talkrevokednotice]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} 85pd8eve5ehjpkni7x3ptvf2242rpvr 10 28111 366463 2026-05-28T12:36:49Z en>QEDK 0 QEDK moved page [[Template:Blocked talk-revoked-notice]] to [[Template:Uw-talkrevokednotice]]: Align naming with other user warning templates 366463 wikitext text/x-wiki <div class="user-block blocked-talk-revoked" style="background:var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5); color: inherit; border:1px solid #886644; padding:0.5em; margin:0.5em auto; min-height: 40px"> [[File:Stop hand nuvola.svg|left|45px|link=|alt=Stop hand]] '''Your ability to edit this talk page has been revoked because an [[Wikipedia:Administrators|administrator]] has identified your talk page edits as inappropriate and/or disruptive.''' <span class="plainlinks" style="font-size:88%;">([{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:Log|type=block&page=User:{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} block log] • [{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:BlockList|action=search&ip={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} active blocks] • [{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:GlobalBlockList|ip={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} global blocks] • [[Special:Contributions/{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAME}}|contribs]]<span class="sysop-show"> • [[Special:DeletedContributions/{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAME}}|deleted contribs]]</span> • [{{fullurl:Special:AbuseLog|wpSearchUser={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} abuse filter log] • [{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:Log|type=newusers&user={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} creation log]<span class="sysop-show"> • [[Special:Block/{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAME}}|change block settings/unblock]]</span><span class="checkuser-show"> • [{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:CheckUser|user={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}&reason={{{{{|safesubst:}}}urlencode:[[{{{{{|safesubst:}}}FULLPAGENAME}}]], unblock request}}}} checkuser] ([{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:CheckUserLog|cuSearchType=target&cuSearch={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} log])</span>) </span> {{clear}} ---- If you think there are good reasons for being unblocked, you should read the [[Wikipedia:Guide to appealing blocks|guide to appealing blocks]], then contact administrators by submitting a request to the [[Wikipedia:Unblock Ticket Request System|Unblock Ticket Request System]]. {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{priorutrs|}}}|no||<br><small>Please note that there could be appeals to the Unblock Ticket Request System that have been declined, leading to the posting of this notice.</small>}}<p>{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{extra|}}}|</p><p>{{{extra}}}|}}{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{sig|}}}|&nbsp;<includeonly>~~</includeonly>~~}}</p></div><!-- Template:Blocked talk-revoked-notice --><noinclude> {{documentation}} </noinclude> te1hid61zld7osj61twldaazkway4ok 366464 366463 2026-08-22T17:22:51Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-talkrevokednotice]] 366463 wikitext text/x-wiki <div class="user-block blocked-talk-revoked" style="background:var(--background-color-destructive-subtle, #ffe9e5); color: inherit; border:1px solid #886644; padding:0.5em; margin:0.5em auto; min-height: 40px"> [[File:Stop hand nuvola.svg|left|45px|link=|alt=Stop hand]] '''Your ability to edit this talk page has been revoked because an [[Wikipedia:Administrators|administrator]] has identified your talk page edits as inappropriate and/or disruptive.''' <span class="plainlinks" style="font-size:88%;">([{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:Log|type=block&page=User:{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} block log] • [{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:BlockList|action=search&ip={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} active blocks] • [{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:GlobalBlockList|ip={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} global blocks] • [[Special:Contributions/{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAME}}|contribs]]<span class="sysop-show"> • [[Special:DeletedContributions/{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAME}}|deleted contribs]]</span> • [{{fullurl:Special:AbuseLog|wpSearchUser={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} abuse filter log] • [{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:Log|type=newusers&user={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} creation log]<span class="sysop-show"> • [[Special:Block/{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAME}}|change block settings/unblock]]</span><span class="checkuser-show"> • [{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:CheckUser|user={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}&reason={{{{{|safesubst:}}}urlencode:[[{{{{{|safesubst:}}}FULLPAGENAME}}]], unblock request}}}} checkuser] ([{{{{{|safesubst:}}}fullurl:Special:CheckUserLog|cuSearchType=target&cuSearch={{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAMEE}}}} log])</span>) </span> {{clear}} ---- If you think there are good reasons for being unblocked, you should read the [[Wikipedia:Guide to appealing blocks|guide to appealing blocks]], then contact administrators by submitting a request to the [[Wikipedia:Unblock Ticket Request System|Unblock Ticket Request System]]. {{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{priorutrs|}}}|no||<br><small>Please note that there could be appeals to the Unblock Ticket Request System that have been declined, leading to the posting of this notice.</small>}}<p>{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{extra|}}}|</p><p>{{{extra}}}|}}{{{{{|safesubst:}}}#if:{{{sig|}}}|&nbsp;<includeonly>~~</includeonly>~~}}</p></div><!-- Template:Blocked talk-revoked-notice --><noinclude> {{documentation}} </noinclude> te1hid61zld7osj61twldaazkway4ok 10 28112 366465 2026-05-28T12:38:04Z en>QEDK 0 fix docs 366465 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> {{subst only|auto=yes}}{{Twinkle standard installation}} == Usage == *'''{{para|extra}}''' can be used to specify more information in a new paragraph which will appear at the bottom of the template. *:<code><nowiki>{{subst:uw-talkrevokednotice|extra=I have removed access based on your continual posting of an unblock template without attempting to answer the questions asked.}}</nowiki></code> *'''{{para|sig}}''' can be used to add a signature inside the box *:<code><nowiki>{{subst:uw-talkrevokednotice|sig=yes}}</nowiki></code> *'''{{para|priorutrs|no}}''' can be used to remove the small text regarding there being UTRS appeals *:<code><nowiki>{{subst:uw-talkrevokednotice|utrs=no}}</nowiki></code> == Notes == {{Find substed templates notice}} {{Block templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:User talk header templates|{{PAGENAME}}]] [[Category:User block templates|{{PAGENAME}}]] [[Category:Unblock process]] }}</includeonly> 9ycdcibm0dh8dplcs7j874rssfe6fk7 366466 366465 2026-08-22T17:22:52Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-talkrevokednotice/doc]] 366465 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> {{subst only|auto=yes}}{{Twinkle standard installation}} == Usage == *'''{{para|extra}}''' can be used to specify more information in a new paragraph which will appear at the bottom of the template. *:<code><nowiki>{{subst:uw-talkrevokednotice|extra=I have removed access based on your continual posting of an unblock template without attempting to answer the questions asked.}}</nowiki></code> *'''{{para|sig}}''' can be used to add a signature inside the box *:<code><nowiki>{{subst:uw-talkrevokednotice|sig=yes}}</nowiki></code> *'''{{para|priorutrs|no}}''' can be used to remove the small text regarding there being UTRS appeals *:<code><nowiki>{{subst:uw-talkrevokednotice|utrs=no}}</nowiki></code> == Notes == {{Find substed templates notice}} {{Block templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:User talk header templates|{{PAGENAME}}]] [[Category:User block templates|{{PAGENAME}}]] [[Category:Unblock process]] }}</includeonly> 9ycdcibm0dh8dplcs7j874rssfe6fk7 10 28113 366469 2025-09-04T21:24:12Z en>Primefac 0 this should not have happened, the subst message from the template got subst'd 366469 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>uw-block |demospace={{{demospace|<noinclude>user talk</noinclude>}}} |time={{{time|}}} |for={{{for|}}} |reason={{{reason|persistently adding [[Help:Introduction to referencing with Wiki Markup/1|unsourced or poorly sourced content]]}}} |indef={{{indef|}}} |anon={{{anon|}}} |notalk={{{notalk|}}} |sig={{{sig|}}} |page={{{page|}}} |hiddentext=no}}<!-- Template:uw-ucblock --><noinclude> {{Block notice|temp or indef=yes|banners={{Twinkle standard installation}} |category=[[Category:User block templates|{{PAGENAME}}]] }} </noinclude> o2c4stv7f1m7tay708k7209se9uptu6 366470 366469 2026-08-22T17:38:50Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Uw-ucblock]] 366469 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>uw-block |demospace={{{demospace|<noinclude>user talk</noinclude>}}} |time={{{time|}}} |for={{{for|}}} |reason={{{reason|persistently adding [[Help:Introduction to referencing with Wiki Markup/1|unsourced or poorly sourced content]]}}} |indef={{{indef|}}} |anon={{{anon|}}} |notalk={{{notalk|}}} |sig={{{sig|}}} |page={{{page|}}} |hiddentext=no}}<!-- Template:uw-ucblock --><noinclude> {{Block notice|temp or indef=yes|banners={{Twinkle standard installation}} |category=[[Category:User block templates|{{PAGENAME}}]] }} </noinclude> o2c4stv7f1m7tay708k7209se9uptu6 0 28114 366474 2026-08-22T17:52:39Z Pragathi. BH 6361 "[[:en:Special:Redirect/revision/1363432683|Baturyn Fortress Citadel]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 366474 wikitext text/x-wiki '''ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ''' ( Ukrainian ) ಪಂಡ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ,ಉಂದು “ಹೆಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್” (Hetman’s Capital) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಿಟಾಡೆಲ್ನ್ **ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ)**ಆದ್ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಟುರೆನ್ ನ ಇತಿಹಾಸ, ಕೋಟೆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಚನೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಓಪನ್-ಏರ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಉಂದು, ಉಂದೆನ್ ಐತ ಮೂಲ ಜಾಗೆಡೇ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> == ಚರಿತ್ರೆ == ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ ಪಂಡ ಬಟುರಿನ್ ನಗರೊದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು 17-18ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಮೂಜಿನೇ ಭಾಗೊಡು ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ. ಈ ಕೋಟೆ ಪೋಲಿಷ್ ಔಟ್ಪೋಸ್ಟ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ 1669-1708ಡ್ <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> – ಹೆಟ್ಮನ್ಸ್ ಡೆಮಿಯನ್ ಇಹ್ನಾಟೊವಿಚ್, ಇವಾನ್ ಸಮೊಯಿಲೊವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾನ ಮೊಕ್ಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> ೧೯೯೬ಡ್ದ್ ಕೋಟೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಡತಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಕಾರ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಪಿರರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬಟುರಿನ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಪುನರುತ್ಪಾದನೆದ ಉದ್ದೇಶ. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊನ ಉಪಕ್ರಮೊಡು 2008ಡ್ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆನ್ ಪಿರರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> ನಿರ್ಮಿಸಾಯಿನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಮೂಲ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿಖರವಾಯಿನ ಪ್ರತಿರೂಪೊಲು ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಜಿ . ಬದಲಾದ್, ಅವು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುತ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪೊನು ಪುನರ್‌ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 2020 ಡ್ದ್ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ವಸ್ತುಲೆನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಫಿಕೇಶನ್ ಯೋಜನೆನ್ ಪೂರ್ತಿ ಜಾರಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. == ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ == ಬಟುರಿನ್ ನ ನಾಶೊಗು ಕಾರಣವಾಯಿನ ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆಲೆನ ಸರಪಳಿ 1700ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಆ ಸಮಯೊಡು ಮಸ್ಕೋ ರಾಜ್ಯೊದ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಒಂಜಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯೊಗು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ತ್ಸಾರ್ ಗ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಯುದ್ಧೊಡು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಯುದ್ಧದ ಸುರುತ ದಿನೊಡ್ದ್, ಕೊಸಾಕ್ ಲು ಮಾತಾ ಮುಖಾಂತರೊಡು ಯುದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ನಷ್ಟೊನು ಅನುಭವಿಸಯೆರ್. ಆರ್ಥಿಕತೆ ತ್ವರಿತವಾದ್ ಕುಸಿತ ಆಂಡ್; ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು ದುರಂತೊಡು ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿನವು, ಬೊಕ್ಕ ಯುದ್ಧ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬನ್ನಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪಿರಲಾ ಹದಗೆಟ್ಟ್ಂಡ್. ೧೭೦೮ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ಹೆಟ್ಮನ್ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಾಜೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ XII ನೊಟ್ಟುಗು ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಧೈರ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್, ರಷ್ಯಾದ ಜಾರ್ ಪೀಟರ್ I ರಾಜಧಾನಿನ್ ಬಟುರಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಪೀಟರ್ I ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮೆನ್ಶಿಕೊವ್ ಗ್ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆನ್ ಸೆರೆಪತ್ತಿಯೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುರುಟು, 20,000 ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮಾಸ್ಕೋ ಸೈನ್ಯ ಕೋಟೆದ ನಗರೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿಫಲವಾಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ರಹಸ್ಯ ಸಾದಿಡೆ ನುಗ್ಗಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇನೆ ಕೋಟೆನ್ ವಶಮಲ್ಪುನೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಂಡ್. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್ ೧೩ (೨) ತಾರೀಕ್ ಗ್ ೧೭೦೮ ನವೆಂಬರ್ ಸುರುಟು ಬಟುರಿನ್ ಡ್ ೧೩ ರ್ದ್ ೧೫ ಸಾವಿರ ಜನ ಸೈನಿಕೆರ್, ನಾಗರಿಕೆರ್ (ಬಹುತೇಕ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲು) ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ನಗರೊನು ಲೂಟಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅಕುಲು ದೆತೊನುನ ಮಾತ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದೆತೊನೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ಗೆಂದಿನಕುಲು ಬಟುರಿನ್ ಗ್, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲದ ಊರುಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೊಲೆಗ್ ತೂ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಬಟುರಿನ್ ದ ಬಿರುಗಾಳಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಮುಖ್ಯ ಯುದ್ಧ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಸತ್ಯೊನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತ. ದುಂಬುದ ನಿಜವಾಯಿನ ಘಟನೆಲು ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಮೌನವಾದ್ ಉಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಪಾತೆರೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೦೪ಡ್, ಬಟುರಿನ್ ಡ್ ಸೈತಿನ ಸಾವಿರ ಗಟ್ಟಲೆ ಜನೊಕ್ಲೆನ ನೆಂಪುಗಾತ್ರ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಡ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಶಿಲುಬೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಲ್ಲ್ ದ ಶಿಲುಬೆದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ - ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಕಂಚಿದ ಶಿಲುಬೆ - ಶಿಲುಬೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಬಟುರಿನ್, ಶಿಲುಬೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್ ನ ಸಂಕೇತ. ೧೭೦೮ಡ್ ಬಟುರಿನ್ ದುರಂತೊದ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆನ ಸ್ಮಾರಕೊದ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಶಿಶುನೊಟ್ಟುಗು ದೇವೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಐಕಾನ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಬಟುರಿನ್ ನ ವೀರ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ. ಮೂಲೊನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನ ಸಮಾಧಿಡ್ ತೂಯೆರ್ - ಬಟುರಿನ್ ದುರಂತೊದ ಬರಿಟೆ. ಸ್ಮಾರಕೊದ ಲೇಖಕೆರ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಅನಾಟೊಲಿ ಹೈಡಮಕ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಲ್ಪಿ ಮೈಕೋಲಾ ಒಬೆಜಿಯುಕ್. == ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> ಫೈಲ್:Батуринская_Цитадель.JPG|alt=The main travel tower| ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯಾಣ ಗೋಪುರ ಫೈಲ್:Baturyn_-_Fortress_wall.JPG|alt=Defensive wall and south tower| ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗೋಡೆ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಪುರ ಫೈಲ್:Охоронний_рів_навколо_цитаделі.jpg|alt=Defensive moat with fortified slopes| ಕೋಟೆದ ಇಳಿಜಾರುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಂದಕ ಫೈಲ್:Батуринська_цитадель_з_зовні.jpg|alt=Fortifications| ಕೋಟೆಲು ಫೈಲ್:На_території_Батуринської_фортеці_Панорама.jpg|alt=Buildings in the Citadel| ಕೋಟೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಫೈಲ್:Пушки_на_території_цитаделі.jpg|alt=Cossack guns| ಕೊಸಾಕ್ ಬಂದೂಕುಲು </gallery> == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಬಟುರಿನ್ ದ ಚೀಲ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]] [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] bfbj45gypfg2z1z4gu83y0m30ppp3kl 366476 366474 2026-08-22T17:55:13Z Pragathi. BH 6361 366476 wikitext text/x-wiki '''ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ''' ( Ukrainian ) ಪಂಡ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ,ಉಂದು “ಹೆಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್” (Hetman’s Capital) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಿಟಾಡೆಲ್ನ್ **ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ)**ಆದ್ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಟುರೆನ್ ನ ಇತಿಹಾಸ, ಕೋಟೆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಚನೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾದುಂಡು<ref>https://www.kyivpost.com/post/20093</ref>. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಓಪನ್-ಏರ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಉಂದು, ಉಂದೆನ್ ಐತ ಮೂಲ ಜಾಗೆಡೇ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> == ಚರಿತ್ರೆ == ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ ಪಂಡ ಬಟುರಿನ್ ನಗರೊದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು 17-18ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಮೂಜಿನೇ ಭಾಗೊಡು ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ. ಈ ಕೋಟೆ ಪೋಲಿಷ್ ಔಟ್ಪೋಸ್ಟ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ 1669-1708ಡ್ <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> – ಹೆಟ್ಮನ್ಸ್ ಡೆಮಿಯನ್ ಇಹ್ನಾಟೊವಿಚ್, ಇವಾನ್ ಸಮೊಯಿಲೊವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾನ ಮೊಕ್ಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> ೧೯೯೬ಡ್ದ್ ಕೋಟೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಡತಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಕಾರ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಪಿರರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬಟುರಿನ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಪುನರುತ್ಪಾದನೆದ ಉದ್ದೇಶ. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊನ ಉಪಕ್ರಮೊಡು 2008ಡ್ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆನ್ ಪಿರರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> ನಿರ್ಮಿಸಾಯಿನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಮೂಲ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿಖರವಾಯಿನ ಪ್ರತಿರೂಪೊಲು ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಜಿ . ಬದಲಾದ್, ಅವು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುತ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪೊನು ಪುನರ್‌ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 2020 ಡ್ದ್ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ವಸ್ತುಲೆನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಫಿಕೇಶನ್ ಯೋಜನೆನ್ ಪೂರ್ತಿ ಜಾರಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. == ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ == ಬಟುರಿನ್ ನ ನಾಶೊಗು ಕಾರಣವಾಯಿನ ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆಲೆನ ಸರಪಳಿ 1700ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಆ ಸಮಯೊಡು ಮಸ್ಕೋ ರಾಜ್ಯೊದ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಒಂಜಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯೊಗು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ತ್ಸಾರ್ ಗ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಯುದ್ಧೊಡು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಯುದ್ಧದ ಸುರುತ ದಿನೊಡ್ದ್, ಕೊಸಾಕ್ ಲು ಮಾತಾ ಮುಖಾಂತರೊಡು ಯುದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ನಷ್ಟೊನು ಅನುಭವಿಸಯೆರ್. ಆರ್ಥಿಕತೆ ತ್ವರಿತವಾದ್ ಕುಸಿತ ಆಂಡ್; ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು ದುರಂತೊಡು ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿನವು, ಬೊಕ್ಕ ಯುದ್ಧ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬನ್ನಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪಿರಲಾ ಹದಗೆಟ್ಟ್ಂಡ್. ೧೭೦೮ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ಹೆಟ್ಮನ್ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಾಜೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ XII ನೊಟ್ಟುಗು ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಧೈರ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್, ರಷ್ಯಾದ ಜಾರ್ ಪೀಟರ್ I ರಾಜಧಾನಿನ್ ಬಟುರಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಪೀಟರ್ I ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮೆನ್ಶಿಕೊವ್ ಗ್ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆನ್ ಸೆರೆಪತ್ತಿಯೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುರುಟು, 20,000 ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮಾಸ್ಕೋ ಸೈನ್ಯ ಕೋಟೆದ ನಗರೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿಫಲವಾಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ರಹಸ್ಯ ಸಾದಿಡೆ ನುಗ್ಗಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇನೆ ಕೋಟೆನ್ ವಶಮಲ್ಪುನೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಂಡ್. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್ ೧೩ (೨) ತಾರೀಕ್ ಗ್ ೧೭೦೮ ನವೆಂಬರ್ ಸುರುಟು ಬಟುರಿನ್ ಡ್ ೧೩ ರ್ದ್ ೧೫ ಸಾವಿರ ಜನ ಸೈನಿಕೆರ್, ನಾಗರಿಕೆರ್ (ಬಹುತೇಕ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲು) ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ನಗರೊನು ಲೂಟಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅಕುಲು ದೆತೊನುನ ಮಾತ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದೆತೊನೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ಗೆಂದಿನಕುಲು ಬಟುರಿನ್ ಗ್, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲದ ಊರುಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೊಲೆಗ್ ತೂ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಬಟುರಿನ್ ದ ಬಿರುಗಾಳಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಮುಖ್ಯ ಯುದ್ಧ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಸತ್ಯೊನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತ. ದುಂಬುದ ನಿಜವಾಯಿನ ಘಟನೆಲು ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಮೌನವಾದ್ ಉಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಪಾತೆರೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೦೪ಡ್, ಬಟುರಿನ್ ಡ್ ಸೈತಿನ ಸಾವಿರ ಗಟ್ಟಲೆ ಜನೊಕ್ಲೆನ ನೆಂಪುಗಾತ್ರ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಡ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಶಿಲುಬೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಲ್ಲ್ ದ ಶಿಲುಬೆದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ - ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಕಂಚಿದ ಶಿಲುಬೆ - ಶಿಲುಬೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಬಟುರಿನ್, ಶಿಲುಬೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್ ನ ಸಂಕೇತ. ೧೭೦೮ಡ್ ಬಟುರಿನ್ ದುರಂತೊದ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆನ ಸ್ಮಾರಕೊದ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಶಿಶುನೊಟ್ಟುಗು ದೇವೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಐಕಾನ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಬಟುರಿನ್ ನ ವೀರ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ. ಮೂಲೊನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನ ಸಮಾಧಿಡ್ ತೂಯೆರ್ - ಬಟುರಿನ್ ದುರಂತೊದ ಬರಿಟೆ. ಸ್ಮಾರಕೊದ ಲೇಖಕೆರ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಅನಾಟೊಲಿ ಹೈಡಮಕ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಲ್ಪಿ ಮೈಕೋಲಾ ಒಬೆಜಿಯುಕ್. == ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> ಫೈಲ್:Батуринская_Цитадель.JPG|alt=The main travel tower| ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯಾಣ ಗೋಪುರ ಫೈಲ್:Baturyn_-_Fortress_wall.JPG|alt=Defensive wall and south tower| ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗೋಡೆ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಪುರ ಫೈಲ್:Охоронний_рів_навколо_цитаделі.jpg|alt=Defensive moat with fortified slopes| ಕೋಟೆದ ಇಳಿಜಾರುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಂದಕ ಫೈಲ್:Батуринська_цитадель_з_зовні.jpg|alt=Fortifications| ಕೋಟೆಲು ಫೈಲ್:На_території_Батуринської_фортеці_Панорама.jpg|alt=Buildings in the Citadel| ಕೋಟೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಫೈಲ್:Пушки_на_території_цитаделі.jpg|alt=Cossack guns| ಕೊಸಾಕ್ ಬಂದೂಕುಲು </gallery> == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಬಟುರಿನ್ ದ ಚೀಲ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]] [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] fjf13di1uqgv1pd8nfl8h7iq7lro19s 366482 366476 2026-08-22T18:12:05Z Pragathi. BH 6361 366482 wikitext text/x-wiki '''ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ''' ( Ukrainian ) ಪಂಡ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ,ಉಂದು “ಹೆಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್” (Hetman’s Capital) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಿಟಾಡೆಲ್ನ್ **ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ)**ಆದ್ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಟುರೆನ್ ನ ಇತಿಹಾಸ, ಕೋಟೆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಚನೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾದುಂಡು<ref>https://www.kyivpost.com/post/20093</ref>. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಓಪನ್-ಏರ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಉಂದು, ಉಂದೆನ್ ಐತ ಮೂಲ ಜಾಗೆಡೇ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> == ಚರಿತ್ರೆ == ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ ಪಂಡ ಬಟುರಿನ್ ನಗರೊದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು 17-18ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಮೂಜಿನೇ ಭಾಗೊಡು ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ. ಈ ಕೋಟೆ ಪೋಲಿಷ್ ಔಟ್ಪೋಸ್ಟ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ 1669-1708ಡ್ <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> – ಹೆಟ್ಮನ್ಸ್ ಡೆಮಿಯನ್ ಇಹ್ನಾಟೊವಿಚ್, ಇವಾನ್ ಸಮೊಯಿಲೊವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾನ ಮೊಕ್ಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> ೧೯೯೬ಡ್ದ್ ಕೋಟೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಡತಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಕಾರ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಪಿರರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬಟುರಿನ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಪುನರುತ್ಪಾದನೆದ ಉದ್ದೇಶ. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊನ ಉಪಕ್ರಮೊಡು 2008ಡ್ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆನ್ ಪಿರರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> ನಿರ್ಮಿಸಾಯಿನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಮೂಲ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿಖರವಾಯಿನ ಪ್ರತಿರೂಪೊಲು ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಜಿ . ಬದಲಾದ್, ಅವು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುತ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪೊನು ಪುನರ್‌ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 2020 ಡ್ದ್ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ವಸ್ತುಲೆನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಫಿಕೇಶನ್ ಯೋಜನೆನ್ ಪೂರ್ತಿ ಜಾರಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. == ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ == ಬಟುರಿನ್ ನ ನಾಶೊಗು ಕಾರಣವಾಯಿನ ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆಲೆನ ಸರಪಳಿ 1700ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಆ ಸಮಯೊಡು ಮಸ್ಕೋ ರಾಜ್ಯೊದ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಒಂಜಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯೊಗು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ತ್ಸಾರ್ ಗ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಯುದ್ಧೊಡು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಯುದ್ಧದ ಸುರುತ ದಿನೊಡ್ದ್, ಕೊಸಾಕ್ ಲು ಮಾತಾ ಮುಖಾಂತರೊಡು ಯುದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ನಷ್ಟೊನು ಅನುಭವಿಸಯೆರ್. ಆರ್ಥಿಕತೆ ತ್ವರಿತವಾದ್ ಕುಸಿತ ಆಂಡ್; ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು ದುರಂತೊಡು ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿನವು, ಬೊಕ್ಕ ಯುದ್ಧ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬನ್ನಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪಿರಲಾ ಹದಗೆಟ್ಟ್ಂಡ್. ೧೭೦೮ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ಹೆಟ್ಮನ್ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಾಜೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ XII ನೊಟ್ಟುಗು ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಧೈರ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್, ರಷ್ಯಾದ ಜಾರ್ ಪೀಟರ್ I ರಾಜಧಾನಿನ್ ಬಟುರಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಪೀಟರ್ I ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮೆನ್ಶಿಕೊವ್ ಗ್ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆನ್ ಸೆರೆಪತ್ತಿಯೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುರುಟು, 20,000 ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮಾಸ್ಕೋ ಸೈನ್ಯ ಕೋಟೆದ ನಗರೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿಫಲವಾಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ರಹಸ್ಯ ಸಾದಿಡೆ ನುಗ್ಗಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇನೆ ಕೋಟೆನ್ ವಶಮಲ್ಪುನೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಂಡ್. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್ ೧೩ (೨) ತಾರೀಕ್ ಗ್ ೧೭೦೮ ನವೆಂಬರ್ ಸುರುಟು ಬಟುರಿನ್ ಡ್ ೧೩ ರ್ದ್ ೧೫ ಸಾವಿರ ಜನ ಸೈನಿಕೆರ್, ನಾಗರಿಕೆರ್ (ಬಹುತೇಕ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲು) ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ನಗರೊನು ಲೂಟಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅಕುಲು ದೆತೊನುನ ಮಾತ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದೆತೊನೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ಗೆಂದಿನಕುಲು ಬಟುರಿನ್ ಗ್, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲದ ಊರುಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೊಲೆಗ್ ತೂ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಬಟುರಿನ್ ದ ಬಿರುಗಾಳಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಮುಖ್ಯ ಯುದ್ಧ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಸತ್ಯೊನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತ. ದುಂಬುದ ನಿಜವಾಯಿನ ಘಟನೆಲು ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಮೌನವಾದ್ ಉಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಪಾತೆರೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೦೪ಡ್, ಬಟುರಿನ್ ಡ್ ಸೈತಿನ ಸಾವಿರ ಗಟ್ಟಲೆ ಜನೊಕ್ಲೆನ ನೆಂಪುಗಾತ್ರ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಡ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಶಿಲುಬೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಲ್ಲ್ ದ ಶಿಲುಬೆದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ - ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಕಂಚಿದ ಶಿಲುಬೆ - ಶಿಲುಬೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಬಟುರಿನ್, ಶಿಲುಬೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್ ನ ಸಂಕೇತ. ೧೭೦೮ಡ್ ಬಟುರಿನ್ ದುರಂತೊದ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆನ ಸ್ಮಾರಕೊದ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಶಿಶುನೊಟ್ಟುಗು ದೇವೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಐಕಾನ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಬಟುರಿನ್ ನ ವೀರ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ. ಮೂಲೊನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲೆಡ್<ref>https://www.ualberta.ca/en/canadian-institute-of-ukrainian-studies/media-library/centres-and-programs/pjc/baturyn-project/2015.pdf</ref> ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನ ಸಮಾಧಿಡ್ ತೂಯೆರ್ - ಬಟುರಿನ್ ದುರಂತೊದ ಬರಿಟೆ. ಸ್ಮಾರಕೊದ ಲೇಖಕೆರ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಅನಾಟೊಲಿ ಹೈಡಮಕ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಲ್ಪಿ ಮೈಕೋಲಾ ಒಬೆಜಿಯುಕ್. == ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> ಫೈಲ್:Батуринская_Цитадель.JPG|alt=The main travel tower| ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯಾಣ ಗೋಪುರ ಫೈಲ್:Baturyn_-_Fortress_wall.JPG|alt=Defensive wall and south tower| ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗೋಡೆ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಪುರ ಫೈಲ್:Охоронний_рів_навколо_цитаделі.jpg|alt=Defensive moat with fortified slopes| ಕೋಟೆದ ಇಳಿಜಾರುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಂದಕ ಫೈಲ್:Батуринська_цитадель_з_зовні.jpg|alt=Fortifications| ಕೋಟೆಲು ಫೈಲ್:На_території_Батуринської_фортеці_Панорама.jpg|alt=Buildings in the Citadel| ಕೋಟೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಫೈಲ್:Пушки_на_території_цитаделі.jpg|alt=Cossack guns| ಕೊಸಾಕ್ ಬಂದೂಕುಲು </gallery> == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಬಟುರಿನ್ ದ ಚೀಲ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]] [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] m8w7jcd49xb3sfgae6ixunnzytqpctb 366483 366482 2026-08-22T18:14:28Z Pragathi. BH 6361 366483 wikitext text/x-wiki '''ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ''' ( Ukrainian ) ಪಂಡ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ,ಉಂದು “ಹೆಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್” <ref>https://www.ualberta.ca/en/canadian-institute-of-ukrainian-studies/media-library/centres-and-programs/pjc/baturyn-project/booklet-11-bat-01-11.pdf</ref>(Hetman’s Capital) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾದುಂಡು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಿಟಾಡೆಲ್ನ್ **ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ)**ಆದ್ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಟುರೆನ್ ನ ಇತಿಹಾಸ, ಕೋಟೆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ದ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಚನೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವಾದುಂಡು<ref>https://www.kyivpost.com/post/20093</ref>. ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಓಪನ್-ಏರ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಉಂದು, ಉಂದೆನ್ ಐತ ಮೂಲ ಜಾಗೆಡೇ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> == ಚರಿತ್ರೆ == ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ ಪಂಡ ಬಟುರಿನ್ ನಗರೊದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಉಂದು 17-18ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಹೆಟ್ಮನ್ ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಮೂಜಿನೇ ಭಾಗೊಡು ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ. ಈ ಕೋಟೆ ಪೋಲಿಷ್ ಔಟ್ಪೋಸ್ಟ್ ಆದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ 1669-1708ಡ್ <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> – ಹೆಟ್ಮನ್ಸ್ ಡೆಮಿಯನ್ ಇಹ್ನಾಟೊವಿಚ್, ಇವಾನ್ ಸಮೊಯಿಲೊವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾನ ಮೊಕ್ಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> ೧೯೯೬ಡ್ದ್ ಕೋಟೆದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಡತಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಕಾರ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಪಿರರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಬಟುರಿನ್ ನಗರೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನು ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಪುನರುತ್ಪಾದನೆದ ಉದ್ದೇಶ. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊನ ಉಪಕ್ರಮೊಡು 2008ಡ್ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆನ್ ಪಿರರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=The territory of the “Citadel of Baturyn Fortress” – Гетьманська столиця EN|url=https://baturin-capital.gov.ua/en/museum/%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D1%8F-%D1%86%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97-%D1%84%D0%BE/|accessdate=2024-10-16|language=en-US}}</ref> ನಿರ್ಮಿಸಾಯಿನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು ಮೂಲ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನಿಖರವಾಯಿನ ಪ್ರತಿರೂಪೊಲು ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಜಿ . ಬದಲಾದ್, ಅವು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುತ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪೊನು ಪುನರ್‌ಸೃಷ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 2020 ಡ್ದ್ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ವಸ್ತುಲೆನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಫಿಕೇಶನ್ ಯೋಜನೆನ್ ಪೂರ್ತಿ ಜಾರಿ ಮಲ್ತ್ಜೆರ್. == ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಕೀರ್ಣ == ಬಟುರಿನ್ ನ ನಾಶೊಗು ಕಾರಣವಾಯಿನ ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆಲೆನ ಸರಪಳಿ 1700ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. ಆ ಸಮಯೊಡು ಮಸ್ಕೋ ರಾಜ್ಯೊದ ನೇತೃತ್ವೊಡು ಒಂಜಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯೊಗು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೊಸಾಕ್ ಲು ತ್ಸಾರ್ ಗ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಯುದ್ಧೊಡು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಯುದ್ಧದ ಸುರುತ ದಿನೊಡ್ದ್, ಕೊಸಾಕ್ ಲು ಮಾತಾ ಮುಖಾಂತರೊಡು ಯುದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ನಷ್ಟೊನು ಅನುಭವಿಸಯೆರ್. ಆರ್ಥಿಕತೆ ತ್ವರಿತವಾದ್ ಕುಸಿತ ಆಂಡ್; ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು ದುರಂತೊಡು ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿನವು, ಬೊಕ್ಕ ಯುದ್ಧ ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬನ್ನಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪಿರಲಾ ಹದಗೆಟ್ಟ್ಂಡ್. ೧೭೦೮ ಶರತ್ಕಾಲೊಡು, ಹೆಟ್ಮನ್ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಾಜೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ XII ನೊಟ್ಟುಗು ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಧೈರ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್, ರಷ್ಯಾದ ಜಾರ್ ಪೀಟರ್ I ರಾಜಧಾನಿನ್ ಬಟುರಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ತಾರೀಕ್ ಗ್, ಪೀಟರ್ I ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮೆನ್ಶಿಕೊವ್ ಗ್ ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆನ್ ಸೆರೆಪತ್ತಿಯೆರೆ ಆದೇಶ ಕೊರ್ಯೆರ್. ಸುರುಟು, 20,000 ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮಾಸ್ಕೋ ಸೈನ್ಯ ಕೋಟೆದ ನಗರೊನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿಫಲವಾಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ರಹಸ್ಯ ಸಾದಿಡೆ ನುಗ್ಗಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಮಾತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇನೆ ಕೋಟೆನ್ ವಶಮಲ್ಪುನೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಂಡ್. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರೆನ ಪ್ರಕಾರ, ನವೆಂಬರ್ ೧೩ (೨) ತಾರೀಕ್ ಗ್ ೧೭೦೮ ನವೆಂಬರ್ ಸುರುಟು ಬಟುರಿನ್ ಡ್ ೧೩ ರ್ದ್ ೧೫ ಸಾವಿರ ಜನ ಸೈನಿಕೆರ್, ನಾಗರಿಕೆರ್ (ಬಹುತೇಕ ಪೊಣ್ಣುಲು ಬೊಕ್ಕ ಜೋಕುಲು) ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್. ನಗರೊನು ಲೂಟಿ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅಕುಲು ದೆತೊನುನ ಮಾತ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದೆತೊನೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ಗೆಂದಿನಕುಲು ಬಟುರಿನ್ ಗ್, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲದ ಊರುಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೊಲೆಗ್ ತೂ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಬಟುರಿನ್ ದ ಬಿರುಗಾಳಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಮುಖ್ಯ ಯುದ್ಧ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆಡ್ ನಡತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಸತ್ಯೊನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲು ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ತ. ದುಂಬುದ ನಿಜವಾಯಿನ ಘಟನೆಲು ಸುಮಾರ್ ಮೂಜಿ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಮೌನವಾದ್ ಉಂಡು. ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶದ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ್ ಪಾತೆರೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಬರೆಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦, ೨೦೦೪ಡ್, ಬಟುರಿನ್ ಡ್ ಸೈತಿನ ಸಾವಿರ ಗಟ್ಟಲೆ ಜನೊಕ್ಲೆನ ನೆಂಪುಗಾತ್ರ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ದ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಡ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಶಿಲುಬೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಲ್ಲ್ ದ ಶಿಲುಬೆದ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್ - ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಕಂಚಿದ ಶಿಲುಬೆ - ಶಿಲುಬೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಬಟುರಿನ್, ಶಿಲುಬೆಗ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಉಕ್ರೇನ್ ನ ಸಂಕೇತ. ೧೭೦೮ಡ್ ಬಟುರಿನ್ ದುರಂತೊದ ಬಲಿಪೊಯಿನಕ್ಲೆನ ಸ್ಮಾರಕೊದ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಶಿಶುನೊಟ್ಟುಗು ದೇವೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಐಕಾನ್ ಉಂಡು, ಉಂದು ಬಟುರಿನ್ ನ ವೀರ ರಕ್ಷಣೆದ ಸಂಕೇತ. ಮೂಲೊನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನೊಲೆಡ್<ref>https://www.ualberta.ca/en/canadian-institute-of-ukrainian-studies/media-library/centres-and-programs/pjc/baturyn-project/2015.pdf</ref> ಒಂಜಿ ಪೊಣ್ಣನ ಸಮಾಧಿಡ್ ತೂಯೆರ್ - ಬಟುರಿನ್ ದುರಂತೊದ ಬರಿಟೆ. ಸ್ಮಾರಕೊದ ಲೇಖಕೆರ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಅನಾಟೊಲಿ ಹೈಡಮಕ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಲ್ಪಿ ಮೈಕೋಲಾ ಒಬೆಜಿಯುಕ್. == ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> ಫೈಲ್:Батуринская_Цитадель.JPG|alt=The main travel tower| ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯಾಣ ಗೋಪುರ ಫೈಲ್:Baturyn_-_Fortress_wall.JPG|alt=Defensive wall and south tower| ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗೋಡೆ ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಪುರ ಫೈಲ್:Охоронний_рів_навколо_цитаделі.jpg|alt=Defensive moat with fortified slopes| ಕೋಟೆದ ಇಳಿಜಾರುಲೆನೊಟ್ಟುಗು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಂದಕ ಫೈಲ್:Батуринська_цитадель_з_зовні.jpg|alt=Fortifications| ಕೋಟೆಲು ಫೈಲ್:На_території_Батуринської_фортеці_Панорама.jpg|alt=Buildings in the Citadel| ಕೋಟೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಫೈಲ್:Пушки_на_території_цитаделі.jpg|alt=Cossack guns| ಕೊಸಾಕ್ ಬಂದೂಕುಲು </gallery> == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಬಟುರಿನ್ ದ ಚೀಲ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]] [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] mx8sbr26486szu500ymxq9mfgndy59e 0 28115 366481 2026-08-22T17:59:12Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್... 366481 wikitext text/x-wiki '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಮಾ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊ. ಸುಮಾರು 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದೊ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲೊ ಉಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು. ಇಂಚ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ಗಡಿತ ಉಲಯಿ ಉಂಡು.<ref name="IEU">{{cite encyclopedia |last=Zhukovsky |first=Arkadii |title=Khortytsia Island |encyclopedia=Internet Encyclopedia of Ukraine |publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies |url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ವಿಶೇಷೊಗು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು, ಮಹತ್ವೊದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಾದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯೊಲು ಪ್ರಾಣಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಲು ಲಾ ಉಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದು ಕಲ್ಲುಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ದ್ವೀಪೊ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಒತ್ತೊತ್ತ್ ಮುಳುಗುನ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಭೂಗೋಳ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಾನ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ನಿಪ್ರೊ ತುದೆಟ್ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳತ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ದ್ವೀಪೊ ಆದುಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉದ್ದೊ 12.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲೊ 2.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ಸುಮಾರು 23.5–23.6 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು.<ref name="Reserve">{{cite web |title=Національний заповідник "Хортиця" |trans-title=National Reserve "Khortytsia" |publisher=Ministry of Culture of Ukraine |url=https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya |language=uk |access-date=22 August 2026 }}</ref> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಸುಮಾರು 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ದುಂಬುದ ಗ್ರಾನೈಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಭಾಗೊಡು ಎತ್ತರೊದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 56 ಮೀಟರ್ ಆದುಂಡು. ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆತ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ತೋಜುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ತಗ್ಗು ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> 1930ರ ದಶಕೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದು ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಜಲಪಾತೊಲೆ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟುದುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಇತ್ತಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೊ ಪ್ರದೇಶೊ 1950ರ ದಶಕೊಡ್ದು 2023ರ ಪರ್ಂತ ಕಖೋವ್ಕಾ ಜಲಾಶಯೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ಡ್ದ್ ಮುರ್ಕುದುಂಡು.<ref name="EnglishWiki">{{cite web |title=Khortytsia |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khortytsia |website=Wikipedia |access-date=22 August 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಪಾತೆರ್ದ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪುದರ್ ಬತ್ತಿನ ಮೂಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಲೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುದರ್ ಪುರಾತನ ಸ್ಲಾವಿಕ್ ದೇವತೆ ಖೋರ್ಸ್ನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತು ಉಪ್ಪೊಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಐನ್ ಸಾವಿರ ವರ್ಷೊಡ್ದಿಂಚಿ ಮಾನವ ವಾಸೊ ಇತ್ತುಂಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅಯಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆಡು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಾಸೊದ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಕಿಥಿಯನ್ ಕಾಲೊದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕೋಟೆದ ಅವಶೇಷೊಲೆ ಸಿಕ್ಕುಂಡು. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾದ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟಿಹ್ ದ್ವೀಪೊ 1927ರ ವರ್ಷೊಡು ಉತ್ಖನನ ಮಲ್ಪುನಗ ಸ್ರೆಡ್ನಿ ಸ್ಟೊಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು.<ref name="EnglishWiki"/> ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರ ಕಾಲೊಡು ಬರೆತಿನ De Administrando Imperio ಗ್ರಂಥೊಡು ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ VII ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆನ ತಿರ್ತುದ ಭಾಗೊಡು ಇಪ್ಪುನ "ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪೊ"ದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊ ರುಸ್ ಜನೊಲೆಗ್ ಮಹತ್ವೊದ ಮಾರ್ಗೊ ಆದ್ ಉಂಡು; ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಸಮಯೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಗ್ ಅವು ಸುಲಭ ಗುರಿ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 972ರ ವರ್ಷೊಡು ಕೀವನ್ ರುಸ್ ರಾಜಕುಮಾರ ಸ್ವ್ಯಾಟೊಸ್ಲಾವ್ I ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲಪಾತೊಲೆ ದಾಟುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಡು ಪೆಚೆನೆಗ್ ಜನೊಲೆನ ದಾಳಿಡ್ ತೀರ್ ಪೋಯೆರ್.<ref name="IEU"/> Primary Chronicleಡು 1103ರ ವರ್ಷೊದ ಘಟನೆದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಪುದರ್ ನೇರವಾದ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಆತುಂಡು. ಸ್ವ್ಯಾಟೊಪೊಲ್ಕ್ II ಬೊಕ್ಕ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮೊನೊಮಾಖ್ ಪೋಲೊವ್ಸಿ ಜನೊಲೆನ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆದ ಸಮಯೊಡು ಸೈನ್ಯೊ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಕೈತಲ್ ತಂಗುದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref name="PrimaryChronicle">{{cite book |last=Cross |first=Samuel Hazzard |author2=Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor |title=The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text |publisher=The Mediaeval Academy of America |location=Cambridge, Massachusetts |year=1953 |pages=200–201 }}</ref> === ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊ === ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ಲೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಮಹತ್ವೊದ ಸ್ಥಾನೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1550ರ ದಶಕೊಡು ವೊಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ಮಿತ್ರೊ ವ್ಯಶ್ನೆವೆತ್ಸ್ಕಿ (ಬೈದಾ) ಎಲ್ಯಾ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರ್. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸಿಚ್‌ಲೆನ ಪಾತೆರ್ದ ರೂಪೊಲೆಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತೊ ಆದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾವುಂಡು.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆನ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು. 16ನೇ ಬೊಕ್ಕ 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಕೊಸಾಕ್‌ಲೆ ಟಾಟರ್, ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಶಕ್ತಿಲೆನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧೊಲೆಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರ್. 1648ರ ವರ್ಷೊಡು ಬೊಹ್ದಾನ್ ಖ್ಮೆಲ್ನಿತ್ಸ್ಕಿ ನೇತೃತ್ವೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನ್ಯೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref name="IEU"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊ ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಕುಡಾ ಮಹತ್ವೊ ಪಡೆದುಂಡು. 1775ತ ವರ್ಷೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ನಾಶ ಆದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ್ವೀಪೊದ ಕೊಸಾಕ್ ಮಹತ್ವೊ ಕಡಿಮೆ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> 1737ರ ವರ್ಷೊಡು ರಷ್ಯಾ-ಟರ್ಕಿ ಯುದ್ಧೊದ ಸಮಯೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತೆಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="IEU"/> === ಆಧುನಿಕ ಕಾಲೊ === 1789ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ಜನೊಲೆನ್ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನೆಲೆಸಲೆಗ್ ಆಹ್ವಾನ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಅವುಲು ದ್ವೀಪೊದ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಡ್ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಮರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ತೆರ್. 1916ರ ವರ್ಷೊಡು ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ ವಸಾಹತು ನಿವಾಸಿಲೆ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ಸ್ಕ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name="EnglishWiki"/> 1965ರ ವರ್ಷೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊನ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಆದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ದೆರ್. 1974ರ ವರ್ಷೊಡು ದ್ನಿಪ್ರೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊ, ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊಲಾ ಸೇರುದುಂಡು. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರಿಯೆರ್.<ref name="Reserve"/> == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ == '''ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ''' ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. 1993ರ ವರ್ಷೊಡು ಉಂದೆಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಕ್ಕುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಇತ್ತೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊದ ಜೊತೆಯಾದ್ ಬೈದಾ ದ್ವೀಪೊ, ತ್ರಿ ಸ್ಟೋಗಿ, ದುಬೊವಿ, ರೊಸ್ತೆಬಿನ್ ಬೇತೆ ಪೂರಾ ಪಕ್ಕೊದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಬೊಕ್ಕ ದ್ನಿಪ್ರೊದ ಬಲ ದಂಡೆದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲುಲಾ ಸೇರುದು ಇತ್ತುಂಡು.ಕಾಮಿಯಾನ್ಸ್ಕಾ ಸಿಚ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗೊ ಆದುಂಡು.<ref name="Reserve"/> ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ ದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ಉಂಡು. 2007ರ ವರ್ಷೊಡು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣೊ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣ ಆತುಂಡು.<ref name="IEU"/> == ಪ್ರಕೃತಿ == ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ದ್ವೀಪೊಡು ಓಕ್ ಕಾಡ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡ್, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಟೆಪ್ಪ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶೊ ಆದುಂಡು; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಡು ಪ್ರವಾಹೊಡ್ದ್ ನೀರ್‌ ಉಂತುದು ಮುರ್ಕುನ ಜಲಭೂಮಿ ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲೆ ಉಂಡು.<ref name="Reserve"/> ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊಡು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾನಿಟಾಯ್ಡ್ ಶಿಲೆಲು ಉಂಡು. ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದ್ವೀಪೊದ ಭೂಗರ್ಭೊದ ವರ್ಷ ಸರಿ ಸುಮಾರ್ 3 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಪಿರ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="Reserve"/> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್ * ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಸಿಚ್ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿ * ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ * ದ್ನಿಪ್ರೊ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Zhukovsky, Arkadii. "Khortytsia Island". ''Internet Encyclopedia of Ukraine''. Canadian Institute of Ukrainian Studies, University of Alberta. * Mytsyk, Yu. A.; Vortman, D. Ya. "Хортиця". ''Encyclopedia of the History of Ukraine''. Institute of History of Ukraine, National Academy of Sciences of Ukraine. 2013. * Kostenko, L.; Yukhymovych, L. ''Хортиця: Фотобуклет''. Kyiv: Mystetsvo, 1979. * Cross, Samuel Hazzard; Sherbowitz-Wetzor, Olgerd P. ''The Russian Primary Chronicle, Laurentian Text''. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://ostriv.org/ ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ — ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://museum.mincult.gov.ua/museums/natsionalnyy-zapovidnyk-khortytsya ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ — ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ] * [https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CH%5CKhortytsiaIsland.htm Internet Encyclopedia of Ukraine — Khortytsia Island] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Khortytsia ಖೋರ್ತ್ಯಿತ್ಸ್ಯಾ — Wikimedia Commons] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ದ್ನಿಪ್ರೊ ನದಿದ ದ್ವೀಪೊಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳೊಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜಪೊರಿಝ್ಝ್ಯಾ ಕೊಸಾಕ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆ]] ed6517ibowhnkvx4aew9574hyu2l0yl 0 28116 366498 2026-08-22T19:09:34Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫ... 366498 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್}} {{Infobox protected area | name = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | alt_name = Карпатський біосферний заповідник | image = Carpathian Biosphere Reserve.jpg | image_caption = ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine | map_alt = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | map_caption = ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸ್ಥಾನ | location = {{flag|Ukraine}} [[ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] | nearest_city = ರಾಖಿವ್ | coordinates = {{coord|48|08|N|23|49|E|region:UA_type:landmark|display=inline,title}} | area = 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | elevation = 180–2061 ಮೀ | established = 1968 | designated = 1992 | world_heritage_site = 2007 | iucn_category = Ia | website = https://kbz.in.ua/en }} '''ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್. ಉಂದು 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದು, 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲೆನ ವಿಶ್ವ ಜಾಲೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊ, ಉಝ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರಾದ್, ಯುನೆಸ್ಕೊದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಉಂದು '''Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe''' ತಾಣೊದ ಭಾಗ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO Man and the Biosphere Programme|access-date=15 August 2026}}</ref> ರಿಸರ್ವ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಒಟ್ಟು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡುದುಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಮಲ್ಲ ಭಾಗೊ ಪುರಾತನ ಪ್ರಕೃತಿದ ಕಾಡುಲೆನ್ದ್ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದುಂಡು. ಉಹೊಲ್ಕಾ–ಶಿರೋಕೊಲುಝಾನ್ಸ್ಕಿ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 21,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಡ್ದುಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರದೇಶೊ ಡ್ ಪರಡುದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾದ್ ಈ ರಿಸರ್ವ್ ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ರಾಖಿವ್, ತ್ಯಾಚಿವ್, ಖುಸ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೆರೆಹಿವ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಉಂಡು<ref>.{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ದ ಬೋರ್ಜಾವ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಯಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಡ್ ರಕ್ಷಣೆಡುಂಡ.ಬೊಕ್ಕ ರಿಸರ್ವ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್ದ ಕೈತಲ್ಡ್ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve, Ukraine|url=https://en.unesco.org/mab/|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ರಿಸರ್ವ್ 1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. 1983ಡ್ ಇನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆದ್ ಪುನರ್‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಒಳಗಾತುಂಡು. 1992ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೊದ World Network of Biosphere Reserves‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. 2007ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> 2010ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಕ್ಟರ್ ಯಾನುಕೊವಿಚ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿಸ್ತರಿಸೊಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಆದೇಶೊ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ವಿರೋಧ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಾವರೆ ಬೋಡಾಪಿನ ನಿಧಿ ಕೊರತೆದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅವೆತೋ ವರ್ಷ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ್ ಪೂರ್ಣ ಆತುಜಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲು, ವಿಶೇಷಾದ್ ಪಶು ಮೇಯಿಸಾರೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಜೀರ್ ಪಂತಿ ಕಟಾವು ಮಲ್ಪೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಲು ಸಿಕ್ಕುಜಿ ಪಂದ್ ಪೋಡಿಗೆನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮನ್ಪುವೆರ್.<ref>{{cite web|title=Розширення меж Карпатського біосферного заповідника досі не узаконено|url=https://images.zakarpattya.net.ua/|publisher=Закарпаття онлайн|date=2 November 2010|access-date=15 August 2026}}</ref> 2025ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಾವುನ ಪ್ರಯತ್ನೊದ ಭಾಗವಾದ್, ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 19,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಲೆನ್ ವಾಡ್, ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶೊ ಸುಮಾರು 65,828 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=16% of the State Forestry Agency's forests already have protected status|url=https://ecopolitic.com.ua/|publisher=Ecopolitic|date=9 June 2026|access-date=15 August 2026}} </ref> === ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವೀಯ ಪಾತ್ರ === 2022 ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ ಶುರು ಆಯಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಪಶ್ಚಿಮ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಮಾನವೀಯ ಸಹಾಯೊದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಂದುಂಡು. ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಅವೆತೋ ಜನಕುಲೆಗ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊರ್ತುಂಡು. Frankfurt Zoological Society (FZS) ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಔಷಧಿ, ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಬ ಕುಂಟುಲು, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಹಾರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತುದೆರ್. FZS ಇತ್ತೆಲಾ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾರ್ಯೊಲೆಗ್ ಉಪಕರಣೊ, ವಾಹನೊ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯ ಕೊರೊಂದುಂಡು. ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ Spatial Monitoring and Reporting Tool (SMART) ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಗಳಿಸಾರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ದೆರ್.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}} </ref> == ಪ್ರದೇಶೊದ ವಿಭಾಗ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ವಲಯೊಲೆಗ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು. ಅಯಿಟ್ ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (A), ಬಫರ್ ವಲಯ (B), ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (D) ಬೊಕ್ಕ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಲಯ (C) ಸೇರ್ದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}}</ref> ಈ ವಲಯೊಲೆಡ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲೆನ ಬಳಕೆಗ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಿಯಮೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟು ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಮತೋಲನೊ ಸಾಧಿಸೊರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು. == ಸಂಯೋಜನೆ == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಡ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್‌ಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್‌ಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://ukraine.fzs.org/en/|publisher=Frankfurt Zoological Society|access-date=15 August 2026}}</ref> * '''ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 16,375 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಉಂದು ಚೋರ್ನೊಹೊರಾ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಬೆಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ದ ಎತ್ತರೆತ್ತಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. * '''ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 6,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 600–1,883 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು 3,031 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಉಂಡು. * '''ಮರ್ಮರೋಷ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 8,990 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ರಾಖಿವ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ 750–1,940 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಕುಝಿಯ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 4,925 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಶಾಖೆಲೆಡ್ 350–1,409 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಉಂಡು. * '''ಉಹೊಲ್ಕಾ ಬೊಕ್ಕ ಶಿರೋಕಾ ಲುಝಾಂಕಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – 15,580 ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಕ್ರಾಸ್ನಾ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಂಚಿಲ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ದಕ್ಷಿಣ ಇಳಿಜಾರೊಡ್ ಉಂಡು. ಯುರೋಪ್‌ದ ಮಾ ಮಲ್ಪ್ರಾಲ ಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್‌ದ ಮಾಸಿಫ್ ಉಂಡು. * '''"ದೊಲಿನಾ ನಾರ್ತ್ಸಿಸಿವ್" ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾಸಿಫ್''' – "ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ಹೂಲೆನ ಕಣಿವೆ" 180–200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ ಖುಸ್ಟ್–ಸೊಲೊಟ್ವಿನಾ ಕಣಿವೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಉಂಡು. * '''"ಚೋರ್ನಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 823 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆತಿನಿ. ಓಕ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್–ಓಕ್, ಓಕ್–ಬೀಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೀಚ್–ಓಕ್ ಕಾಡ್‌ಲೆನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಇ ಆಯಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂದೆರ್. 1997ಡ್ ಉಂದು ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. * '''"ಯುಲಿವ್ಸ್ಕಾ ಹೊೋರಾ" ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಝಕಾಜ್ನಿಕ್''' – 176 ಹೆಕ್ಟೇರ್. 1974ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನಿ ಬೊಕ್ಕ 1997ಡ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್‌ಡ್ ಅತೀ ಬೆಚ್ಚೊದ ಹವಾಮಾನ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.ಉಂದು ಬಾಲ್ಕನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಬರ್ಪುನ ಉಷ್ಣಪ್ರಿಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ್ ಸಂರಕ್ಷಿಸುಂಡು. == ಸಸ್ಯಜೀವಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿಲು == ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 262 ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜಾತಿ, 392 ಕಲ್ಲುಹಸಿರು ಜಾತಿ, 440 ಪಾಚಿ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ 1,353 ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಸೇರ್ದು ಒಟ್ಟು 3,022 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲಾತುಂಡು. ಪಾಚಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊಡ್ 465 ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ 197 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು ಶಿಲೀಂಧ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಸೇರಿಸಾದ್, ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಬೊಕ್ಕ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರಾಣಿಜೀವಿ ವೈವಿಧ್ಯೊಡ್ 66 ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿ, 195 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿ, 9 ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ, 14 ಉಭಯಚರ ಜಾತಿ, 29 ಮೀನು ಜಾತಿ, ಒಂಜಿ ಸೈಕ್ಲೋಸ್ಟೋಮ್ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರು 15,000 ಅಕಶೇರುಕ ಜಾತಿಲು ಸೇರ್ದು. 248 ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Red Book, ಯುರೋಪಿಯನ್ Red Lists ಮತ್ತ್ International Red Book‌ಡ್ ಪಟ್ಟಿ ಆತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> ರಿಸರ್ವ್‌ಡ್ ತೋಳ, ಲಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತ್ ಕಂದು ಕರಡಿ ದಾಂತಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್‌ಡ್ ಯುರೋಪ್‌ದ ಎಲೆಬೀಳುವ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ಕಂಡುಬರ್ಪುನ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ಮರಕುಟಿಗ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ಕಂಡುಬರ್ಪುಂಡು. ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ್ ಬರ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ , ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬರ್ಡ್ ಏರಿಯಾ (IBA) ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸಲಾತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://datazone.birdlife.org/site/factsheet/carpathian-biosphere-reserve|publisher=BirdLife International|access-date=15 August 2026}}</ref> == ಅಪಾಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ವಿವಾದ === ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್ ಮಾಸಿಫ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಾರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಹೂಡಿಕೆದಾರೊಲೆನ ನಡುತ ವಿವಾದೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} </ref> ಯೋಜನೆಡ್ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಜಿ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್‌ಲೆನ್ — ಸ್ವಿಡೊವೆಟ್ಸ್, ಬಿಸ್ಟ್ರಿತ್ಸಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಟರ್ಬಾಟ್ — ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೊಲೆನ ಉದ್ದೇಶ ಉಂಡು. ಇ ಯೋಜನೆಗ್ 58,000 ಜನಕುಲೆಗ್ ಆತಿಥ್ಯ ಕೊರ್ರೆಗ್ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಸುಮಾರು 2,800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊ ಪರಿಣಾಮವಾದ್ ಒಳಪಾಡು ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು; ಇತ್ತೆ 1,270 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮುಟ್ಟ ಉನ್ನತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}}</ref> ಯೋಜನೆದ ವಿರೋಧಿಲೆಡ್ Swiss foundation Bruno Manser Fonds (BMF) ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ದ Free Svydovets Group ಸೇರ್ದಂಡು. ಈ ಯೋಜನೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಒರಿದಿನ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿನ್ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಹಾನಿ ಮಲ್ಪುಂಡು, ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಉಂಡು ಮನ್ಪುಂಡು, ನೀರ್ ಸರಬರಾಜ್‌ಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನೊಗ್ ಅಪಾಯ ಆಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಲ್ಪ ಪಾತೆರಕತೆ ಆತುಂಡು. 2023 ಮಾರ್ಚ್‌ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಲೆನ್ "Free Svydovets" ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭೂದೃಶ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಾಯೆರ್. ಈ ಅರ್ಜಿಗ್ 25,000ಡ್ದ್ ಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ಉಕ್ರೇನ್ ಜನಕುಲೆನ ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಜಿ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತುಂಡು.<ref>{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}}</ref> ಯೋಜನೆದ ಬೆಂಬಲಿಗೊಲು ಇತ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹೂಡಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗೊಲು ಹೆಚ್ಚಾಪುಂಡು ಪಂದ್ ಪಾತೆರಕತೆ ನಡದುಂಡು. === ಅಕ್ರಮ ಕಾಡು ನಾಶ=== ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ದಾಂತೇ, ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಕ್ರಮ ಕಾಡ್ ನಾಶೊದ ಅಪಾಯೊನ್ ಎದುರಿಸೊಂದುಂಡು. ನಡಪುನ ಯುದ್ಧೊದ ಕಾರಣೊಡು ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ನನ ಆತು ಗಂಭೀರ ಆಂಡ್. ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಕಾಡ್‌ಲೆಡ್ ನಾಶಕಾರಿ ಕಾಡ್ ನಾಶ ನಡೆಯೊಂದು ಉಂಡು. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಕೀ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯೊಲೂ ಕಾಡ್ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=The Great Carpathian Land Grab|url=https://efile.fara.gov/|publisher=Bruno Manser Fonds|date=May 2024|access-date=15 August 2026}} </ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ == ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ಜೀವನೋಪಾಯೊಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುದುಂಡು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಬಳಕೆದಾರೊಲು,ಬೇತೆ ಜನಕುಲು ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಡ್, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಡ್ "ಪೊಲೊನಿನಾ" ಪನ್ಪೆರ್, ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಪೆತ್ತ ಬೊಕ್ಕ ಕುರಿ ಸಾಕಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ಉಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲೊ ಆವೊಂದು ಉಂಡು. ಮೇಯಿಸೊಲೆಗ್ ಇಪ್ಪುನ ಹಕ್ಕು ಬೊಕ್ಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಲೆಗ್ ಖಾತರಿ ಪ್ರವೇಶೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅತೀ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ಪೂರಾ ಅಲ್ಪನೇ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊ ಅಟಿಲುಗು ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣೊಗ್ ಕಾಡ್ದ ಮರದ ಮಿತ್ತೇ ಅವಲಂಬಿತರಾದುಲ್ಲೆರ್. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಕಾರಣೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಕುಲೆಡ್ ಮಸ್ಜತ್ ಜನಕುಲು ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಲ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣೊದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್‌ದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಮಾರಾಟೊ ದಾಂತಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಮೂಲೊಡೇ ದಿನ ದೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref>{{cite web|title=Carpathian Biosphere Reserve|url=https://www.unesco.org/en/mab/carpathian|publisher=UNESCO|access-date=15 August 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [https://kbz.in.ua/en ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [https://www.unesco.org/en/mab/carpathian ಯುನೆಸ್ಕೊ — Carpathian Biosphere Reserve] * [https://cbr.nature.org.ua/new_u.htm ರಿಸರ್ವ್‌ದ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಜಕಾರ್ಪಾತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:1968ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಯಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಕಾರ್ಪಾತಿಯನ್ ಪರ್ವತ]] [[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಡ್‌ಲು]] 57yn39mf24n4m9zrjkt8exukko03psj 0 28117 366499 2026-08-22T19:29:37Z Hariprasad Shetty10 6127 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1362944646|Uholka-Shyrokyi Luh primeval beech forest]]" 366499 wikitext text/x-wiki , '''ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ''' , ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಟ್ರಾಂಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು 8800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಡ್. <ref>{{Cite book |last= |first= |title=Urwälder im Zentrum Europas. Ein Naturführer durch das Karpaten-Biosphärenreservat in der Ukraine. |publisher=Haupt: Bern, Stuttgart, Wien |year=2003 |isbn=3-258-06695-7 |editor-last=Brändli |editor-first=Urs-Beat |edition= |location=Swiss Federal Research Institute WSL, Birmensdorf; Carpathian Biosphere Reserve CBR, Rakhiv |pages=192 |language=German |editor-last2=Dowhanytsch |editor-first2=Jaroslaw}}</ref> ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್ ಒರಿಪಾವರೆ ಗಾತ್ರ ಈ ಕಾಡ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೧೯೯೨ಡ್, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತು ಮಂತೆರ್ ಕುಡೊರ, ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ (೨೦೦೭ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೧ಡ್) ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲು <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|last=|first=|date=|website=|accessdate=}}</ref> ಲಾ ಸೇರಾಯೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ತಾಣ ಲಾ ಆದು ಒರಿದುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|title=Kooperation in der Waldforschung zwischen der WSL und der Ukraine|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000041/https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|archivedate=2017-12-15}}</ref> ೨೦೦೧ಡ್, ಸ್ವಿಸ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ೧೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೦೦ x ೫೦೦ ಮೀ) ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್ ಆದಿಮ ಕಾಡುದ ಪೂರ್ತಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊದ ದಾಖಲೆನ್ ದಾಖಲೆ ಮಂತ್ ದೀಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite book |last= |first= |title=Inventory of the Largest Primeval Beech Forest in Europe. A Swiss-Ukrainian Scientific Adventure |publisher=Birmensdorf, Swiss Federal Research Institute WSL; L’viv, Ukrainian National Forestry University; Rakhiv, Carpathian Biosphere Reserve |year=2013 |isbn=978-3-905621-53-2 |editor-last=Commarmot |editor-first=B. |location= |pages=69 |editor-last2=Brändli |editor-first2=U.-B. |editor-last3=Hamor |editor-first3=F. |editor-last4=Lavnyy |editor-first4=V.}}</ref> ದಾದಾ ಆಂಡಲಾ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ 2019ಡ್ ಸರ್ವೆ ದಾಸ್ತಾನುನ್ ಯೋಜಿಸಾದೆರ್. 4yt5na80z6fk5gtjy0xqji2u28tjes3 366500 366499 2026-08-22T19:30:26Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366500 wikitext text/x-wiki , '''ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ''' , ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಟ್ರಾಂಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು 8800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಡ್. <ref>{{Cite book |last= |first= |title=Urwälder im Zentrum Europas. Ein Naturführer durch das Karpaten-Biosphärenreservat in der Ukraine. |publisher=Haupt: Bern, Stuttgart, Wien |year=2003 |isbn=3-258-06695-7 |editor-last=Brändli |editor-first=Urs-Beat |edition= |location=Swiss Federal Research Institute WSL, Birmensdorf; Carpathian Biosphere Reserve CBR, Rakhiv |pages=192 |language=German |editor-last2=Dowhanytsch |editor-first2=Jaroslaw}}</ref> ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್ ಒರಿಪಾವರೆ ಗಾತ್ರ ಈ ಕಾಡ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೧೯೯೨ಡ್, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತು ಮಂತೆರ್ ಕುಡೊರ, ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ (೨೦೦೭ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೧ಡ್) ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲು <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|last=|first=|date=|website=|accessdate=}}</ref> ಲಾ ಸೇರಾಯೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ತಾಣ ಲಾ ಆದು ಒರಿದುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|title=Kooperation in der Waldforschung zwischen der WSL und der Ukraine|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000041/https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|archivedate=2017-12-15}}</ref> ೨೦೦೧ಡ್, ಸ್ವಿಸ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ೧೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೦೦ x ೫೦೦ ಮೀ) ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್ ಆದಿಮ ಕಾಡುದ ಪೂರ್ತಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊದ ದಾಖಲೆನ್ ದಾಖಲೆ ಮಂತ್ ದೀಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite book |last= |first= |title=Inventory of the Largest Primeval Beech Forest in Europe. A Swiss-Ukrainian Scientific Adventure |publisher=Birmensdorf, Swiss Federal Research Institute WSL; L’viv, Ukrainian National Forestry University; Rakhiv, Carpathian Biosphere Reserve |year=2013 |isbn=978-3-905621-53-2 |editor-last=Commarmot |editor-first=B. |location= |pages=69 |editor-last2=Brändli |editor-first2=U.-B. |editor-last3=Hamor |editor-first3=F. |editor-last4=Lavnyy |editor-first4=V.}}</ref> ದಾದಾ ಆಂಡಲಾ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ 2019ಡ್ ಸರ್ವೆ ದಾಸ್ತಾನುನ್ ಯೋಜಿಸಾದೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== k26ayoddo8zlaybfxdaxr1x43o2ele3 366501 366500 2026-08-22T19:32:45Z Hariprasad Shetty10 6127 366501 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Primeval beech forest ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ | alt_name = | iucn_category = | image = Mala Uholka Urwald 3 DSC 2664.jpg | image_size = 300px | image_alt = | image_caption = Primeval beech forest in Mala Uholka | image_map = Uholka-Shyrokyi Luh Massif 141414.jpg | map_size = 300px | map_alt = | map_caption = | pushpin_relief = | pushpin_label = | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_mark_size = | location = {{UKR}}<br/>[[Zakarpattia Oblast]],<br/>[[Tiachiv Raion]] | nearest_city = | coordinates = {{coords|48|18|22|N|23|41|46|E|}} | coords_ref = | area_ha = | designation = | authorized = | created = | designated = | established = | visitation_num = | visitation_year = | visitation_ref = | governing_body = | administrator = | operator = | owner = [[Carpathian Biosphere Reserve]] | world_heritage_site = 2007 | website = | child = | module = }} '''ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ''' , ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಟ್ರಾಂಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು 8800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಡ್. <ref>{{Cite book |last= |first= |title=Urwälder im Zentrum Europas. Ein Naturführer durch das Karpaten-Biosphärenreservat in der Ukraine. |publisher=Haupt: Bern, Stuttgart, Wien |year=2003 |isbn=3-258-06695-7 |editor-last=Brändli |editor-first=Urs-Beat |edition= |location=Swiss Federal Research Institute WSL, Birmensdorf; Carpathian Biosphere Reserve CBR, Rakhiv |pages=192 |language=German |editor-last2=Dowhanytsch |editor-first2=Jaroslaw}}</ref> ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್ ಒರಿಪಾವರೆ ಗಾತ್ರ ಈ ಕಾಡ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೧೯೯೨ಡ್, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತು ಮಂತೆರ್ ಕುಡೊರ, ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ (೨೦೦೭ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೧ಡ್) ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲು <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|last=|first=|date=|website=|accessdate=}}</ref> ಲಾ ಸೇರಾಯೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ತಾಣ ಲಾ ಆದು ಒರಿದುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|title=Kooperation in der Waldforschung zwischen der WSL und der Ukraine|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000041/https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|archivedate=2017-12-15}}</ref> ೨೦೦೧ಡ್, ಸ್ವಿಸ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ೧೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೦೦ x ೫೦೦ ಮೀ) ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್ ಆದಿಮ ಕಾಡುದ ಪೂರ್ತಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊದ ದಾಖಲೆನ್ ದಾಖಲೆ ಮಂತ್ ದೀಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite book |last= |first= |title=Inventory of the Largest Primeval Beech Forest in Europe. A Swiss-Ukrainian Scientific Adventure |publisher=Birmensdorf, Swiss Federal Research Institute WSL; L’viv, Ukrainian National Forestry University; Rakhiv, Carpathian Biosphere Reserve |year=2013 |isbn=978-3-905621-53-2 |editor-last=Commarmot |editor-first=B. |location= |pages=69 |editor-last2=Brändli |editor-first2=U.-B. |editor-last3=Hamor |editor-first3=F. |editor-last4=Lavnyy |editor-first4=V.}}</ref> ದಾದಾ ಆಂಡಲಾ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ 2019ಡ್ ಸರ್ವೆ ದಾಸ್ತಾನುನ್ ಯೋಜಿಸಾದೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== p6lthv74zn2did3zhbzodxbjm6t8ds8 366502 366501 2026-08-22T19:35:53Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366502 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ | alt_name = | iucn_category = | image = Mala Uholka Urwald 3 DSC 2664.jpg | image_size = 300px | image_alt = | image_caption = ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ | image_map = Uholka-Shyrokyi Luh Massif 141414.jpg | map_size = 300px | map_alt = | map_caption = | pushpin_relief = | pushpin_label = | pushpin_label_position = | pushpin_mark = | pushpin_mark_size = | location = {{UKR}}<br/>[[ಜಕಾರ್ಪತ್ತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]]<br/>[[ಟಿಯಾಚಿವ್ ರಾಯನ್]] | nearest_city = | coordinates = {{coords|48|18|22|N|23|41|46|E|}} | coords_ref = | area_ha = | designation = | authorized = | created = | designated = | established = | visitation_num = | visitation_year = | visitation_ref = | governing_body = | administrator = | operator = | owner = [[ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್]] | world_heritage_site = 2007 | website = | child = | module = }} '''ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ''' , ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಟ್ರಾಂಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು 8800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಡ್. <ref>{{Cite book |last= |first= |title=Urwälder im Zentrum Europas. Ein Naturführer durch das Karpaten-Biosphärenreservat in der Ukraine. |publisher=Haupt: Bern, Stuttgart, Wien |year=2003 |isbn=3-258-06695-7 |editor-last=Brändli |editor-first=Urs-Beat |edition= |location=Swiss Federal Research Institute WSL, Birmensdorf; Carpathian Biosphere Reserve CBR, Rakhiv |pages=192 |language=German |editor-last2=Dowhanytsch |editor-first2=Jaroslaw}}</ref> ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್ ಒರಿಪಾವರೆ ಗಾತ್ರ ಈ ಕಾಡ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೧೯೯೨ಡ್, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತು ಮಂತೆರ್ ಕುಡೊರ, ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ (೨೦೦೭ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೧ಡ್) ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲು <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|last=|first=|date=|website=|accessdate=}}</ref> ಲಾ ಸೇರಾಯೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ತಾಣ ಲಾ ಆದು ಒರಿದುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|title=Kooperation in der Waldforschung zwischen der WSL und der Ukraine|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000041/https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|archivedate=2017-12-15}}</ref> ೨೦೦೧ಡ್, ಸ್ವಿಸ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ೧೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೦೦ x ೫೦೦ ಮೀ) ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್ ಆದಿಮ ಕಾಡುದ ಪೂರ್ತಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊದ ದಾಖಲೆನ್ ದಾಖಲೆ ಮಂತ್ ದೀಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite book |last= |first= |title=Inventory of the Largest Primeval Beech Forest in Europe. A Swiss-Ukrainian Scientific Adventure |publisher=Birmensdorf, Swiss Federal Research Institute WSL; L’viv, Ukrainian National Forestry University; Rakhiv, Carpathian Biosphere Reserve |year=2013 |isbn=978-3-905621-53-2 |editor-last=Commarmot |editor-first=B. |location= |pages=69 |editor-last2=Brändli |editor-first2=U.-B. |editor-last3=Hamor |editor-first3=F. |editor-last4=Lavnyy |editor-first4=V.}}</ref> ದಾದಾ ಆಂಡಲಾ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ 2019ಡ್ ಸರ್ವೆ ದಾಸ್ತಾನುನ್ ಯೋಜಿಸಾದೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== jzr6r196z9fzv5yrxvmghontofu19pq 366503 366502 2026-08-22T19:37:49Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366503 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ | image = Mala Uholka Urwald 3 DSC 2664.jpg | image_size = 300px | image_caption = ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ | image_map = Uholka-Shyrokyi Luh Massif 141414.jpg | map_size = 300px | location = [[ಉಕ್ರೇನ್]]<br/>ಜಕಾರ್ಪತ್ತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್,<br/>ಟಿಯಾಚಿವ್ ರಾಯನ್ | coordinates = {{coord|48|18|22|N|23|41|46|E|display=inline,title}} | owner = [[ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್]] | world_heritage_site = 2007 }} '''ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ''' , ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಟ್ರಾಂಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು 8800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಡ್. <ref>{{Cite book |last= |first= |title=Urwälder im Zentrum Europas. Ein Naturführer durch das Karpaten-Biosphärenreservat in der Ukraine. |publisher=Haupt: Bern, Stuttgart, Wien |year=2003 |isbn=3-258-06695-7 |editor-last=Brändli |editor-first=Urs-Beat |edition= |location=Swiss Federal Research Institute WSL, Birmensdorf; Carpathian Biosphere Reserve CBR, Rakhiv |pages=192 |language=German |editor-last2=Dowhanytsch |editor-first2=Jaroslaw}}</ref> ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್ ಒರಿಪಾವರೆ ಗಾತ್ರ ಈ ಕಾಡ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೧೯೯೨ಡ್, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತು ಮಂತೆರ್ ಕುಡೊರ, ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ (೨೦೦೭ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೧ಡ್) ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲು <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|last=|first=|date=|website=|accessdate=}}</ref> ಲಾ ಸೇರಾಯೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ತಾಣ ಲಾ ಆದು ಒರಿದುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|title=Kooperation in der Waldforschung zwischen der WSL und der Ukraine|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000041/https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|archivedate=2017-12-15}}</ref> ೨೦೦೧ಡ್, ಸ್ವಿಸ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ೧೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೦೦ x ೫೦೦ ಮೀ) ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್ ಆದಿಮ ಕಾಡುದ ಪೂರ್ತಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊದ ದಾಖಲೆನ್ ದಾಖಲೆ ಮಂತ್ ದೀಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite book |last= |first= |title=Inventory of the Largest Primeval Beech Forest in Europe. A Swiss-Ukrainian Scientific Adventure |publisher=Birmensdorf, Swiss Federal Research Institute WSL; L’viv, Ukrainian National Forestry University; Rakhiv, Carpathian Biosphere Reserve |year=2013 |isbn=978-3-905621-53-2 |editor-last=Commarmot |editor-first=B. |location= |pages=69 |editor-last2=Brändli |editor-first2=U.-B. |editor-last3=Hamor |editor-first3=F. |editor-last4=Lavnyy |editor-first4=V.}}</ref> ದಾದಾ ಆಂಡಲಾ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ 2019ಡ್ ಸರ್ವೆ ದಾಸ್ತಾನುನ್ ಯೋಜಿಸಾದೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== hjivgphabn8tx3z6nz9xfvvlrk1a5c9 366504 366503 2026-08-22T19:39:33Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366504 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="font-size:125%; background:#cee0f2; padding:5px;" | ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Mala Uholka Urwald 3 DSC 2664.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:3px;" | ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Uholka-Shyrokyi Luh Massif 141414.jpg|300px]] |- ! ಸ್ಥಳ | [[ಉಕ್ರೇನ್]]<br />ಜಕಾರ್ಪತ್ತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್<br />ಟಿಯಾಚಿವ್ ರಾಯನ್ | | | | | | | | | | | ---------------------------------------------------------- | -- | -- | -- | - | -- | -- | -- | - | ---------------------- | | ! ನಿರ್ದೇಶಾಂಕೊ | | | | | | | | | | | {{coord | 48 | 18 | 22 | N | 23 | 41 | 46 | E | display=inline,title}} | | - | | | | | | | | | | | ! ಮಾಲೀಕ | | | | | | | | | | | ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | | | | | | | | | | | - | | | | | | | | | | | ! ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣ | | | | | | | | | | | 2007 | | | | | | | | | | | } | | | | | | | | | | '''ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ''' , ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಟ್ರಾಂಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು 8800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಡ್. <ref>{{Cite book |last= |first= |title=Urwälder im Zentrum Europas. Ein Naturführer durch das Karpaten-Biosphärenreservat in der Ukraine. |publisher=Haupt: Bern, Stuttgart, Wien |year=2003 |isbn=3-258-06695-7 |editor-last=Brändli |editor-first=Urs-Beat |edition= |location=Swiss Federal Research Institute WSL, Birmensdorf; Carpathian Biosphere Reserve CBR, Rakhiv |pages=192 |language=German |editor-last2=Dowhanytsch |editor-first2=Jaroslaw}}</ref> ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್ ಒರಿಪಾವರೆ ಗಾತ್ರ ಈ ಕಾಡ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೧೯೯೨ಡ್, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತು ಮಂತೆರ್ ಕುಡೊರ, ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ (೨೦೦೭ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೧ಡ್) ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲು <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|last=|first=|date=|website=|accessdate=}}</ref> ಲಾ ಸೇರಾಯೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ತಾಣ ಲಾ ಆದು ಒರಿದುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|title=Kooperation in der Waldforschung zwischen der WSL und der Ukraine|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000041/https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|archivedate=2017-12-15}}</ref> ೨೦೦೧ಡ್, ಸ್ವಿಸ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ೧೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೦೦ x ೫೦೦ ಮೀ) ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್ ಆದಿಮ ಕಾಡುದ ಪೂರ್ತಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊದ ದಾಖಲೆನ್ ದಾಖಲೆ ಮಂತ್ ದೀಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite book |last= |first= |title=Inventory of the Largest Primeval Beech Forest in Europe. A Swiss-Ukrainian Scientific Adventure |publisher=Birmensdorf, Swiss Federal Research Institute WSL; L’viv, Ukrainian National Forestry University; Rakhiv, Carpathian Biosphere Reserve |year=2013 |isbn=978-3-905621-53-2 |editor-last=Commarmot |editor-first=B. |location= |pages=69 |editor-last2=Brändli |editor-first2=U.-B. |editor-last3=Hamor |editor-first3=F. |editor-last4=Lavnyy |editor-first4=V.}}</ref> ದಾದಾ ಆಂಡಲಾ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ 2019ಡ್ ಸರ್ವೆ ದಾಸ್ತಾನುನ್ ಯೋಜಿಸಾದೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== p89dm3wpf2j69rn1jbdud14aecq5lkj 366505 366504 2026-08-22T19:40:43Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366505 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="font-size:125%; background:#cee0f2; padding:5px;" | ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Mala Uholka Urwald 3 DSC 2664.jpg|300px]] |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:3px;" | ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:Uholka-Shyrokyi Luh Massif 141414.jpg|300px]] |- ! ಸ್ಥಳ | [[ಉಕ್ರೇನ್]]<br />ಜಕಾರ್ಪತ್ತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್<br />ಟಿಯಾಚಿವ್ ರಾಯನ್ | | | | | | | | | | | ---------------------------------------------------------- | -- | -- | -- | - | -- | -- | -- | - | ---------------------- | | ! ನಿರ್ದೇಶಾಂಕೊ | | | | | | | | | | | {{coord | 48 | 18 | 22 | N | 23 | 41 | 46 | E | display=inline,title}} | | - | | | | | | | | | | | ! ಮಾಲೀಕ | | | | | | | | | | | ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | | | | | | | | | | | - | | | | | | | | | | | ! ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣ | | | | | | | | | | | 2007 | | | | | | | | | | | } | | | | | | | | | | }} '''ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ''' , ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಟ್ರಾಂಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು 8800 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ದ ಬರಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾಡ್. <ref>{{Cite book |last= |first= |title=Urwälder im Zentrum Europas. Ein Naturführer durch das Karpaten-Biosphärenreservat in der Ukraine. |publisher=Haupt: Bern, Stuttgart, Wien |year=2003 |isbn=3-258-06695-7 |editor-last=Brändli |editor-first=Urs-Beat |edition= |location=Swiss Federal Research Institute WSL, Birmensdorf; Carpathian Biosphere Reserve CBR, Rakhiv |pages=192 |language=German |editor-last2=Dowhanytsch |editor-first2=Jaroslaw}}</ref> ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್ ಒರಿಪಾವರೆ ಗಾತ್ರ ಈ ಕಾಡ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೧೯೯೨ಡ್, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತು ಮಂತೆರ್ ಕುಡೊರ, ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರಾಕ್ ದ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ (೨೦೦೭ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೧ಡ್) ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲು <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|last=|first=|date=|website=|accessdate=}}</ref> ಲಾ ಸೇರಾಯೆರ್.ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡು ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ತಾಣ ಲಾ ಆದು ಒರಿದುಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|title=Kooperation in der Waldforschung zwischen der WSL und der Ukraine|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000041/https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html|archivedate=2017-12-15}}</ref> ೨೦೦೧ಡ್, ಸ್ವಿಸ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ೧೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೦೦ x ೫೦೦ ಮೀ) ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್ ಆದಿಮ ಕಾಡುದ ಪೂರ್ತಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊದ ದಾಖಲೆನ್ ದಾಖಲೆ ಮಂತ್ ದೀಯೆರ್. <ref name=":0">{{Cite book |last= |first= |title=Inventory of the Largest Primeval Beech Forest in Europe. A Swiss-Ukrainian Scientific Adventure |publisher=Birmensdorf, Swiss Federal Research Institute WSL; L’viv, Ukrainian National Forestry University; Rakhiv, Carpathian Biosphere Reserve |year=2013 |isbn=978-3-905621-53-2 |editor-last=Commarmot |editor-first=B. |location= |pages=69 |editor-last2=Brändli |editor-first2=U.-B. |editor-last3=Hamor |editor-first3=F. |editor-last4=Lavnyy |editor-first4=V.}}</ref> ದಾದಾ ಆಂಡಲಾ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ 2019ಡ್ ಸರ್ವೆ ದಾಸ್ತಾನುನ್ ಯೋಜಿಸಾದೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== lvxm6jzpctri9sqk7imslw9j4ruxtt6 366506 366505 2026-08-22T19:46:45Z Hariprasad Shetty10 6127 366506 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ | image = Mala Uholka Urwald 3 DSC 2664.jpg | image_size = 300px | image_caption = ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆದಿ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ | image_map = Uholka-Shyrokyi Luh Massif 141414.jpg | map_size = 300px | location = ಉಕ್ರೇನ್<br />ಜಕಾರ್ಪತ್ತ್ಯ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್<br />ಟಿಯಾಚಿವ್ ರಾಯನ್ | coordinates = {{coord|48|18|22|N|23|41|46|E|display=inline,title}} | owner = ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ | world_heritage_site = 2007 }} '''ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್''' ಉಂದು ಉಕ್ರೇನ್‌ದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ. ಉಂದು ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್‌ಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ೮೮೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಜಗತ್ತ್‌ದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. <ref>{{Cite book |title=Urwälder im Zentrum Europas. Ein Naturführer durch das Karpaten-Biosphärenreservat in der Ukraine. |publisher=Haupt: Bern, Stuttgart, Wien |year=2003 |isbn=3-258-06695-7 |editor-last=Brändli |editor-first=Urs-Beat |location=Swiss Federal Research Institute WSL, Birmensdorf; Carpathian Biosphere Reserve CBR, Rakhiv |pages=192 |language=German |editor-last2=Dowhanytsch |editor-first2=Jaroslaw }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ೧೯೨೦ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಡ್ ಒರಿಪಾವರೆ ಗಾತ್ರ ಈ ಕಾಡ್‌ದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೧೯೯೨ಡ್, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತು ಮಂತೆರ್. ಆಮೇಲೆ ಯುರೋಪ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಲಾ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ೨೦೦೭ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೧ಡ್ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್‌ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೊಕ್ಕ ಆದಿಮ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆನ್ ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಡು ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. <ref>{{Cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777 |title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe |website=UNESCO World Heritage Centre |accessdate= }}</ref> ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡ್ ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ, ಉಹೋಲ್ಕಾ-ಶೈರೋಕಿ ಲುಹ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ತಾಣ ಲಾ ಆದು ಒರಿದುಂಡು. <ref>{{Cite web |url=https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html |title=Kooperation in der Waldforschung zwischen der WSL und der Ukraine |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171215000041/https://www.wsl.ch/de/wald/biodiversitaet-naturschutz-urwald/naturwaldreservate/waldforschung-ukraine.html |archivedate=2017-12-15 }}</ref> == ಸಂಶೋಧನೆ == ೨೦೦೧ಡ್, ಸ್ವಿಸ್-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಮಾಲಾ ಉಹೋಲ್ಕಾಡ್ ೧೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ (೨೦೦ × ೫೦೦ ಮೀ) ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾದರಿ ಕಥಾವಸ್ತುನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ೨೦೧೦ಡ್ ಆದಿಮ ಕಾಡುದ ಪೂರ್ತಿ ಅಂಕಿಅಂಶೊದ ದಾಖಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name=":0">{{Cite book |title=Inventory of the Largest Primeval Beech Forest in Europe. A Swiss-Ukrainian Scientific Adventure |publisher=Birmensdorf, Swiss Federal Research Institute WSL; L’viv, Ukrainian National Forestry University; Rakhiv, Carpathian Biosphere Reserve |year=2013 |isbn=978-3-905621-53-2 |editor-last=Commarmot |editor-first=B. |pages=69 |editor-last2=Brändli |editor-first2=U.-B. |editor-last3=Hamor |editor-first3=F. |editor-last4=Lavnyy |editor-first4=V. }}</ref> ೨೦೧೯ಡ್ ಕಾಡ್‌ದ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸರ್ವೆ ಬೊಕ್ಕ ದಾಸ್ತಾನುನ್ ಯೋಜಿಸಾದೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == <references /> qttq5wktejupjjs5mozunk2x3wz6ipx 0 28118 366507 2026-08-22T20:15:59Z Hariprasad Shetty10 6127 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1362945418|Uzh National Nature Park]]" 366507 wikitext text/x-wiki '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 8k21ioku1atp20j9synfmz5aliknimp 366508 366507 2026-08-22T20:20:01Z Hariprasad Shetty10 6127 /* */ 366508 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. nzdibtu5tdp8zf2elk9cw20qs508nwo 366509 366508 2026-08-22T20:31:00Z Hariprasad Shetty10 6127 366509 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1y7g0h5inz8s729wjg14imlu7gkqpsp 366520 366509 2026-08-23T01:51:29Z Hariprasad Shetty10 6127 366520 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== 1908ಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶ [[Austria-Hungary|ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗ ಆಂಡ ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲಡ್, [[Stuzhychanka River|ಸ್ಟುಝಿಚಾಂಕಾ ನದಿ]]ದ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯನ್ ರಕ್ಷಿಸೆರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|331.8|ha|mi2}} ಇತ್ತ್. ಅದೆ ಸಮಯಡ್ [[Uzh|ಉಝ್ ನದಿ]]ದ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ {{convert|14.9|ha|mi2}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ತಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1919ದಿಂಚಿ 1938 ವರೇಗ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ [[Czechoslovakia|ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ]]ದ ಭಾಗ ಆಂಡಿತ್ತ್, ಆಂಡ ಈ ಎರಡೂ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್. [[Yavirnyk Mountain|ಯಾವಿರ್ನಿಕ್ ಪರ್ವತ]]ಡ್ ಇನ್ನೊಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. [[World War II|ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದ ಪಿರಾವು ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಡ್ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣದಿಂಚಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣಡ್ ಮರಕಡಿಯುವ ಕಾರ್ಯ ಶುರು ಆತ್.<ref name="redbook">{{cite web|url=http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|title=Ужанский национальный природный парк|publisher=Красная книга - Заповедники стран мира|language=ru|access-date=20 March 2017|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018094407/http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|url-status=dead}}</ref> 1974ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲಡ್ '''ಸ್ಟುಝಿಟ್ಸಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|2542|ha|mi2}} ಇತ್ತ್. 1995ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೆ ಏರಿಸಾಯೆರ್. 1999ಡ್ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ ಆತ್.<ref name="pzfu"/><ref>{{cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Uzhansky NNP/General Information/History of creation|access-date=12 March 2017|archive-date=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|url-status=dead}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ಈ ಉದ್ಯಾನ [[Uzh|ಉಝ್]] ನದಿ ಮತ್ ಅದರ ಉಪನದಿಗೊಲೆನ ಕಣಿವೆಲೆಡ್, ಅತ್ತಂದೆ [[San (river)|ಸಾನ್ ನದಿ]]ದ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇದು [[Carpathian Mountains|ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉದ್ಯಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶ [[Kinchyk Bukovskyi Mountain|ಕಿಂಚಿಕ್ ಬುಖೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತ]], ಇದರ ಎತ್ತರ {{convert|1251|m|ft}} ಉಂಡು. ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನಡ್ ನಾಲ್ಕು ಎತ್ತರ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಇವುಡ್ [[beech]] ಕಾಡು, [[alder]] ಕಾಡು ಮತ್ {{convert|1100|m|ft}}ದ ಮೇಲ್ದ ಎತ್ತರಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವದ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸುಮಾರು {{convert|900|mm|in}} ಇಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲಡ್ ತಾಪಮಾನ ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕ್ ಇಳಿವುದ್ದು, ಅದ್ದೆ ಕಾರಣ ಪರ್ವತೊಲು ಹಿಮದಿಂಚಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ 1,500ಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗೊಲು ದಾಖಲೆ ಆಂಡ್ ಉಂಡು. [[vascular plant|ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ]] ಜಾತಿಗೊಲೆಡ್ ಸುಮಾರು 22 ಜಾತಿಗೊಲು ಸ್ಥಳೀಯ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಜಾತಿಗೊಲು. [[Orchidaceae|ಆರ್ಕಿಡ್]]ದ 23 ಜಾತಿಗೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಒಟ್ಟಾರೆ 52 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗೊಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ ಕಾಣಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗೊಲೆಡ್ [[red deer|ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ]], [[roe deer|ರೋ ಜಿಂಕೆ]], [[wild boar|ಕಾಡು ಹಂದಿ]], [[red fox|ಕೆಂಪು ನರಿ]] ಮತ್ [[badger|ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್]] ಸೇರಿಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಲ್ಲಿ 114 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗೊಲು ದಾಖಲೆ ಆಂಡ್ ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ [[Lemkos|ಲೆಮ್ಕೊ]] ಜನಾಂಗದ ಜನರು ವಾಸ ಮಲ್ತುದೆರ್ ಮತ್ ಅವೆರೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗುಂಡು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 17ನೇ ಮತ್ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆರು ಮರದ ಚರ್ಚುಗೊಲು ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿಪ್ಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ 17 ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗೊಲು (ಟ್ರೇಲ್‌ಗೊಲು) ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{Protected areas of Ukraine|state=expanded}} {{authority control}} [[Category:Protected areas of Zakarpattia Oblast]] [[Category:National parks of Ukraine]] [[Category:Protected areas established in 1999]] [[Category:Primeval Beech Forests in Europe]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] 54vyu1rl2l3bevuxze7kwuwpxbofj7a 366521 366520 2026-08-23T01:55:00Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಇತಿಹಾಸ */ 366521 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== 1908ಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲೊಡ್, Stuzhychanka ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯನ್ ರಕ್ಷಿಸರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|331.8|ha|mi2}} ಉಂಡು. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡ್ ಉಝ್ ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ {{convert|14.9|ha|mi2}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1919ದಿಂಚಿ 1938 ವರೇಗ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ [[Czechoslovakia|ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ]]ದ ಭಾಗ ಆಂಡಿತ್ತ್, ಆಂಡ ಈ ಎರಡೂ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್. [[Yavirnyk Mountain|ಯಾವಿರ್ನಿಕ್ ಪರ್ವತ]]ಡ್ ಇನ್ನೊಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. [[World War II|ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದ ಪಿರಾವು ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಡ್ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣದಿಂಚಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣಡ್ ಮರಕಡಿಯುವ ಕಾರ್ಯ ಶುರು ಆತ್.<ref name="redbook">{{cite web|url=http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|title=Ужанский национальный природный парк|publisher=Красная книга - Заповедники стран мира|language=ru|access-date=20 March 2017|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018094407/http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|url-status=dead}}</ref> 1974ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲಡ್ '''ಸ್ಟುಝಿಟ್ಸಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|2542|ha|mi2}} ಇತ್ತ್. 1995ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೆ ಏರಿಸಾಯೆರ್. 1999ಡ್ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ ಆತ್.<ref name="pzfu"/><ref>{{cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Uzhansky NNP/General Information/History of creation|access-date=12 March 2017|archive-date=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|url-status=dead}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ಈ ಉದ್ಯಾನ [[Uzh|ಉಝ್]] ನದಿ ಮತ್ ಅದರ ಉಪನದಿಗೊಲೆನ ಕಣಿವೆಲೆಡ್, ಅತ್ತಂದೆ [[San (river)|ಸಾನ್ ನದಿ]]ದ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇದು [[Carpathian Mountains|ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉದ್ಯಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶ [[Kinchyk Bukovskyi Mountain|ಕಿಂಚಿಕ್ ಬುಖೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತ]], ಇದರ ಎತ್ತರ {{convert|1251|m|ft}} ಉಂಡು. ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನಡ್ ನಾಲ್ಕು ಎತ್ತರ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಇವುಡ್ [[beech]] ಕಾಡು, [[alder]] ಕಾಡು ಮತ್ {{convert|1100|m|ft}}ದ ಮೇಲ್ದ ಎತ್ತರಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವದ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸುಮಾರು {{convert|900|mm|in}} ಇಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲಡ್ ತಾಪಮಾನ ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕ್ ಇಳಿವುದ್ದು, ಅದ್ದೆ ಕಾರಣ ಪರ್ವತೊಲು ಹಿಮದಿಂಚಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ 1,500ಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗೊಲು ದಾಖಲೆ ಆಂಡ್ ಉಂಡು. [[vascular plant|ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ]] ಜಾತಿಗೊಲೆಡ್ ಸುಮಾರು 22 ಜಾತಿಗೊಲು ಸ್ಥಳೀಯ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಜಾತಿಗೊಲು. [[Orchidaceae|ಆರ್ಕಿಡ್]]ದ 23 ಜಾತಿಗೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಒಟ್ಟಾರೆ 52 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗೊಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ ಕಾಣಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗೊಲೆಡ್ [[red deer|ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ]], [[roe deer|ರೋ ಜಿಂಕೆ]], [[wild boar|ಕಾಡು ಹಂದಿ]], [[red fox|ಕೆಂಪು ನರಿ]] ಮತ್ [[badger|ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್]] ಸೇರಿಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಲ್ಲಿ 114 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗೊಲು ದಾಖಲೆ ಆಂಡ್ ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ [[Lemkos|ಲೆಮ್ಕೊ]] ಜನಾಂಗದ ಜನರು ವಾಸ ಮಲ್ತುದೆರ್ ಮತ್ ಅವೆರೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗುಂಡು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 17ನೇ ಮತ್ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆರು ಮರದ ಚರ್ಚುಗೊಲು ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿಪ್ಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ 17 ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗೊಲು (ಟ್ರೇಲ್‌ಗೊಲು) ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{Protected areas of Ukraine|state=expanded}} {{authority control}} [[Category:Protected areas of Zakarpattia Oblast]] [[Category:National parks of Ukraine]] [[Category:Protected areas established in 1999]] [[Category:Primeval Beech Forests in Europe]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] d3zqms5k4ll24aoqlxmkb2mr12whabo 366522 366521 2026-08-23T01:59:32Z Hariprasad Shetty10 6127 366522 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== 1908ಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲೊಡ್, Stuzhychanka ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯನ್ ರಕ್ಷಿಸರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|331.8|ha|mi2}} ಉಂಡು. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡ್ ಉಝ್ ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ {{convert|14.9|ha|mi2}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1919ದಿಂಚಿ 1938 ಮುಟ್ಟ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತುಂಡು, ಆಂಡಾ ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಗಣನೀಯವಾದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ಯಾವಿರ್ನಿಕ್ ಪರ್ವತೊಡ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊದ ಪಿರಾವು ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಡ್ ತೂವರೆ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಮರ ಕಡ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲು ಪೂರಾ ಶುರು ಆಂಡ್.<ref name="redbook">{{cite web|url=http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|title=Ужанский национальный природный парк|publisher=Красная книга - Заповедники стран мира|language=ru|access-date=20 March 2017|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018094407/http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|url-status=dead}}</ref> 1974ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲೊಡ್ '''ಸ್ಟುಝಿಟ್ಸಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|2542|ha|mi2}} ಆದುಂಡು. 1995ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾದ್ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗ್ ಏರಿಸಾಯೆರ್. 1999ಡ್ ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಆದುಂಡು.<ref name="pzfu"/><ref>{{cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Uzhansky NNP/General Information/History of creation|access-date=12 March 2017|archive-date=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|url-status=dead}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ಈ ಉದ್ಯಾನ [[Uzh|ಉಝ್]] ನದಿ ಮತ್ ಅದರ ಉಪನದಿಗೊಲೆನ ಕಣಿವೆಲೆಡ್, ಅತ್ತಂದೆ [[San (river)|ಸಾನ್ ನದಿ]]ದ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇದು [[Carpathian Mountains|ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉದ್ಯಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶ [[Kinchyk Bukovskyi Mountain|ಕಿಂಚಿಕ್ ಬುಖೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತ]], ಇದರ ಎತ್ತರ {{convert|1251|m|ft}} ಉಂಡು. ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನಡ್ ನಾಲ್ಕು ಎತ್ತರ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಇವುಡ್ [[beech]] ಕಾಡು, [[alder]] ಕಾಡು ಮತ್ {{convert|1100|m|ft}}ದ ಮೇಲ್ದ ಎತ್ತರಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರಿಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವದ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸುಮಾರು {{convert|900|mm|in}} ಇಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲಡ್ ತಾಪಮಾನ ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕ್ ಇಳಿವುದ್ದು, ಅದ್ದೆ ಕಾರಣ ಪರ್ವತೊಲು ಹಿಮದಿಂಚಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ 1,500ಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗೊಲು ದಾಖಲೆ ಆಂಡ್ ಉಂಡು. [[vascular plant|ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ]] ಜಾತಿಗೊಲೆಡ್ ಸುಮಾರು 22 ಜಾತಿಗೊಲು ಸ್ಥಳೀಯ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಜಾತಿಗೊಲು. [[Orchidaceae|ಆರ್ಕಿಡ್]]ದ 23 ಜಾತಿಗೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಒಟ್ಟಾರೆ 52 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗೊಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ ಕಾಣಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗೊಲೆಡ್ [[red deer|ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ]], [[roe deer|ರೋ ಜಿಂಕೆ]], [[wild boar|ಕಾಡು ಹಂದಿ]], [[red fox|ಕೆಂಪು ನರಿ]] ಮತ್ [[badger|ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್]] ಸೇರಿಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಲ್ಲಿ 114 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗೊಲು ದಾಖಲೆ ಆಂಡ್ ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ [[Lemkos|ಲೆಮ್ಕೊ]] ಜನಾಂಗದ ಜನರು ವಾಸ ಮಲ್ತುದೆರ್ ಮತ್ ಅವೆರೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗುಂಡು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 17ನೇ ಮತ್ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆರು ಮರದ ಚರ್ಚುಗೊಲು ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿಪ್ಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ 17 ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗೊಲು (ಟ್ರೇಲ್‌ಗೊಲು) ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{Protected areas of Ukraine|state=expanded}} {{authority control}} [[Category:Protected areas of Zakarpattia Oblast]] [[Category:National parks of Ukraine]] [[Category:Protected areas established in 1999]] [[Category:Primeval Beech Forests in Europe]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] kdwpmfgnfofhyn6dgke1p26cj59ocow 366523 366522 2026-08-23T02:05:12Z Hariprasad Shetty10 6127 366523 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== 1908ಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲೊಡ್, Stuzhychanka ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯನ್ ರಕ್ಷಿಸರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|331.8|ha|mi2}} ಉಂಡು. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡ್ ಉಝ್ ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ {{convert|14.9|ha|mi2}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1919ದಿಂಚಿ 1938 ಮುಟ್ಟ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತುಂಡು, ಆಂಡಾ ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಗಣನೀಯವಾದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ಯಾವಿರ್ನಿಕ್ ಪರ್ವತೊಡ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊದ ಪಿರಾವು ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಡ್ ತೂವರೆ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಮರ ಕಡ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲು ಪೂರಾ ಶುರು ಆಂಡ್.<ref name="redbook">{{cite web|url=http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|title=Ужанский национальный природный парк|publisher=Красная книга - Заповедники стран мира|language=ru|access-date=20 March 2017|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018094407/http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|url-status=dead}}</ref> 1974ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲೊಡ್ '''ಸ್ಟುಝಿಟ್ಸಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|2542|ha|mi2}} ಆದುಂಡು. 1995ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾದ್ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗ್ ಏರಿಸಾಯೆರ್. 1999ಡ್ ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಆದುಂಡು.<ref name="pzfu"/><ref>{{cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Uzhansky NNP/General Information/History of creation|access-date=12 March 2017|archive-date=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|url-status=dead}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ಈ ಉದ್ಯಾನ ಉಝ್ ತುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿತ ಉಪತುದೆಕುಲೆನ ಕಣಿವೆಲೆಡ್, ಅತ್ತಂದೆ ಸಾನ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ಲಾ ಪರಡುದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನದ ಮಲ್ಲ ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶ ಕಿಂಚಿಕ್ ಬುಖೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತ, ಉಂದೆತ ಎತ್ತರೊ {{convert|1251|m|ft}} ಉಂಡು. ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನಡ್ ನಾಲ್ ಎತ್ತರೊದ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಬೀಚ್ ಕಾಡು,ಆಲ್ಡರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ {{convert|1100|m|ft}}ದ ಮೇಲ್ದ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದು ಉಂಡು. ಮುಲ್ತ ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವೊದ. ವಾರ್ಷಿಕ ಬರ್ಸ ಸುಮಾರು {{convert|900|mm|in}} ಇಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲೊಡು ತಾಪಮಾನ ಸೊನ್ನೆಡ್ದೂಲಾ ತಿರ್ತ್ ಜಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿತ ಕಾರಣೊ ಪರ್ವತೊಲು ಹಿಮೊಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ 1,500ಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗೊಲು ದಾಖಲೆ ಆಂಡ್ ಉಂಡು. [[vascular plant|ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ]] ಜಾತಿಗೊಲೆಡ್ ಸುಮಾರು 22 ಜಾತಿಗೊಲು ಸ್ಥಳೀಯ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಜಾತಿಗೊಲು. [[Orchidaceae|ಆರ್ಕಿಡ್]]ದ 23 ಜಾತಿಗೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್ ಒಟ್ಟಾರೆ 52 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗೊಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಡ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ ಕಾಣಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗೊಲೆಡ್ [[red deer|ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ]], [[roe deer|ರೋ ಜಿಂಕೆ]], [[wild boar|ಕಾಡು ಹಂದಿ]], [[red fox|ಕೆಂಪು ನರಿ]] ಮತ್ [[badger|ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್]] ಸೇರಿಂಡ್ ಉಂಡು. ಇಲ್ಲಿ 114 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗೊಲು ದಾಖಲೆ ಆಂಡ್ ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ [[Lemkos|ಲೆಮ್ಕೊ]] ಜನಾಂಗದ ಜನರು ವಾಸ ಮಲ್ತುದೆರ್ ಮತ್ ಅವೆರೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗುಂಡು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 17ನೇ ಮತ್ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆರು ಮರದ ಚರ್ಚುಗೊಲು ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿಪ್ಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ 17 ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗೊಲು (ಟ್ರೇಲ್‌ಗೊಲು) ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{Protected areas of Ukraine|state=expanded}} {{authority control}} [[Category:Protected areas of Zakarpattia Oblast]] [[Category:National parks of Ukraine]] [[Category:Protected areas established in 1999]] [[Category:Primeval Beech Forests in Europe]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] 78h20vs0wimdxl3jvoq6g232qbmhv8n 366524 366523 2026-08-23T02:08:49Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ */ 366524 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== 1908ಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲೊಡ್, Stuzhychanka ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯನ್ ರಕ್ಷಿಸರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|331.8|ha|mi2}} ಉಂಡು. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡ್ ಉಝ್ ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ {{convert|14.9|ha|mi2}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1919ದಿಂಚಿ 1938 ಮುಟ್ಟ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತುಂಡು, ಆಂಡಾ ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಗಣನೀಯವಾದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ಯಾವಿರ್ನಿಕ್ ಪರ್ವತೊಡ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊದ ಪಿರಾವು ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಡ್ ತೂವರೆ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಮರ ಕಡ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲು ಪೂರಾ ಶುರು ಆಂಡ್.<ref name="redbook">{{cite web|url=http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|title=Ужанский национальный природный парк|publisher=Красная книга - Заповедники стран мира|language=ru|access-date=20 March 2017|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018094407/http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|url-status=dead}}</ref> 1974ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲೊಡ್ '''ಸ್ಟುಝಿಟ್ಸಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|2542|ha|mi2}} ಆದುಂಡು. 1995ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾದ್ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗ್ ಏರಿಸಾಯೆರ್. 1999ಡ್ ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಆದುಂಡು.<ref name="pzfu"/><ref>{{cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Uzhansky NNP/General Information/History of creation|access-date=12 March 2017|archive-date=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|url-status=dead}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ಈ ಉದ್ಯಾನ ಉಝ್ ತುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿತ ಉಪತುದೆಕುಲೆನ ಕಣಿವೆಲೆಡ್, ಅತ್ತಂದೆ ಸಾನ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ಲಾ ಪರಡುದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನದ ಮಲ್ಲ ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶ ಕಿಂಚಿಕ್ ಬುಖೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತ, ಉಂದೆತ ಎತ್ತರೊ {{convert|1251|m|ft}} ಉಂಡು. ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನಡ್ ನಾಲ್ ಎತ್ತರೊದ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಬೀಚ್ ಕಾಡು,ಆಲ್ಡರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ {{convert|1100|m|ft}}ದ ಮೇಲ್ದ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದು ಉಂಡು. ಮುಲ್ತ ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವೊದ. ವಾರ್ಷಿಕ ಬರ್ಸ ಸುಮಾರು {{convert|900|mm|in}} ಇಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲೊಡು ತಾಪಮಾನ ಸೊನ್ನೆಡ್ದೂಲಾ ತಿರ್ತ್ ಜಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿತ ಕಾರಣೊ ಪರ್ವತೊಲು ಹಿಮೊಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ 1,500ಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲೆ ಆದ್ ಉಂಡು. ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆಡ್ ಸುಮಾರು 22 ಜಾತಿಲು ಸ್ಥಳೀಯ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಜಾತಿಲು. ಆರ್ಕೀಡ್ದ 23 ಜಾತಿಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಅಲ್ಪ ಒಟ್ಟಾರೆ 52 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಡೆಯೊಂದುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ ತೋಜುನ ಮಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಲೆಡ್ [[ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ]], [[ರೋ ಜಿಂಕೆ]], [[ಕಾಡ್ ಪಂಜಿ]], ಕೆಂಪು ಕುದ್ಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್ ಲಾ ಸೇರುದುಂಡು.ಮುಲ್ಪ 114 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲೆ ಆದ್ ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ [[Lemkos|ಲೆಮ್ಕೊ]] ಜನಾಂಗದ ಜನರು ವಾಸ ಮಲ್ತುದೆರ್ ಮತ್ ಅವೆರೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗುಂಡು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 17ನೇ ಮತ್ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆರು ಮರದ ಚರ್ಚುಗೊಲು ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿಪ್ಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ 17 ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗೊಲು (ಟ್ರೇಲ್‌ಗೊಲು) ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{Protected areas of Ukraine|state=expanded}} {{authority control}} [[Category:Protected areas of Zakarpattia Oblast]] [[Category:National parks of Ukraine]] [[Category:Protected areas established in 1999]] [[Category:Primeval Beech Forests in Europe]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] 42cb2gpn07leguo8d56ukwfamw9ug4h 366525 366524 2026-08-23T02:09:15Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ */ 366525 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== 1908ಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲೊಡ್, Stuzhychanka ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯನ್ ರಕ್ಷಿಸರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|331.8|ha|mi2}} ಉಂಡು. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡ್ ಉಝ್ ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ {{convert|14.9|ha|mi2}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1919ದಿಂಚಿ 1938 ಮುಟ್ಟ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತುಂಡು, ಆಂಡಾ ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಗಣನೀಯವಾದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ಯಾವಿರ್ನಿಕ್ ಪರ್ವತೊಡ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊದ ಪಿರಾವು ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಡ್ ತೂವರೆ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಮರ ಕಡ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲು ಪೂರಾ ಶುರು ಆಂಡ್.<ref name="redbook">{{cite web|url=http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|title=Ужанский национальный природный парк|publisher=Красная книга - Заповедники стран мира|language=ru|access-date=20 March 2017|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018094407/http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|url-status=dead}}</ref> 1974ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲೊಡ್ '''ಸ್ಟುಝಿಟ್ಸಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|2542|ha|mi2}} ಆದುಂಡು. 1995ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾದ್ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗ್ ಏರಿಸಾಯೆರ್. 1999ಡ್ ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಆದುಂಡು.<ref name="pzfu"/><ref>{{cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Uzhansky NNP/General Information/History of creation|access-date=12 March 2017|archive-date=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|url-status=dead}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ಈ ಉದ್ಯಾನ ಉಝ್ ತುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿತ ಉಪತುದೆಕುಲೆನ ಕಣಿವೆಲೆಡ್, ಅತ್ತಂದೆ ಸಾನ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ಲಾ ಪರಡುದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನದ ಮಲ್ಲ ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶ ಕಿಂಚಿಕ್ ಬುಖೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತ, ಉಂದೆತ ಎತ್ತರೊ {{convert|1251|m|ft}} ಉಂಡು. ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನಡ್ ನಾಲ್ ಎತ್ತರೊದ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಬೀಚ್ ಕಾಡು,ಆಲ್ಡರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ {{convert|1100|m|ft}}ದ ಮೇಲ್ದ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದು ಉಂಡು. ಮುಲ್ತ ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವೊದ. ವಾರ್ಷಿಕ ಬರ್ಸ ಸುಮಾರು {{convert|900|mm|in}} ಇಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲೊಡು ತಾಪಮಾನ ಸೊನ್ನೆಡ್ದೂಲಾ ತಿರ್ತ್ ಜಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿತ ಕಾರಣೊ ಪರ್ವತೊಲು ಹಿಮೊಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ 1,500ಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲೆ ಆದ್ ಉಂಡು. ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆಡ್ ಸುಮಾರು 22 ಜಾತಿಲು ಸ್ಥಳೀಯ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಜಾತಿಲು. ಆರ್ಕೀಡ್ದ 23 ಜಾತಿಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಅಲ್ಪ ಒಟ್ಟಾರೆ 52 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಡೆಯೊಂದುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ ತೋಜುನ ಮಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಲೆಡ್ ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ, ರೋ ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡ್ ಪಂಜಿ, ಕೆಂಪು ಕುದ್ಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್ ಲಾ ಸೇರುದುಂಡು.ಮುಲ್ಪ 114 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲೆ ಆದ್ ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ [[Lemkos|ಲೆಮ್ಕೊ]] ಜನಾಂಗದ ಜನರು ವಾಸ ಮಲ್ತುದೆರ್ ಮತ್ ಅವೆರೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗುಂಡು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 17ನೇ ಮತ್ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆರು ಮರದ ಚರ್ಚುಗೊಲು ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿಪ್ಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಭಾಗಡ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ 17 ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗೊಲು (ಟ್ರೇಲ್‌ಗೊಲು) ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{Protected areas of Ukraine|state=expanded}} {{authority control}} [[Category:Protected areas of Zakarpattia Oblast]] [[Category:National parks of Ukraine]] [[Category:Protected areas established in 1999]] [[Category:Primeval Beech Forests in Europe]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] hd3dmxz6qqvgq4htz0es4q5u9cwthhi 366526 366525 2026-08-23T02:12:07Z Hariprasad Shetty10 6127 366526 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== 1908ಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲೊಡ್, Stuzhychanka ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯನ್ ರಕ್ಷಿಸರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|331.8|ha|mi2}} ಉಂಡು. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡ್ ಉಝ್ ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ {{convert|14.9|ha|mi2}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1919ದಿಂಚಿ 1938 ಮುಟ್ಟ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತುಂಡು, ಆಂಡಾ ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಗಣನೀಯವಾದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ಯಾವಿರ್ನಿಕ್ ಪರ್ವತೊಡ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊದ ಪಿರಾವು ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಡ್ ತೂವರೆ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಮರ ಕಡ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲು ಪೂರಾ ಶುರು ಆಂಡ್.<ref name="redbook">{{cite web|url=http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|title=Ужанский национальный природный парк|publisher=Красная книга - Заповедники стран мира|language=ru|access-date=20 March 2017|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018094407/http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|url-status=dead}}</ref> 1974ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲೊಡ್ '''ಸ್ಟುಝಿಟ್ಸಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|2542|ha|mi2}} ಆದುಂಡು. 1995ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾದ್ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗ್ ಏರಿಸಾಯೆರ್. 1999ಡ್ ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಆದುಂಡು.<ref name="pzfu"/><ref>{{cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Uzhansky NNP/General Information/History of creation|access-date=12 March 2017|archive-date=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|url-status=dead}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ಈ ಉದ್ಯಾನ ಉಝ್ ತುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿತ ಉಪತುದೆಕುಲೆನ ಕಣಿವೆಲೆಡ್, ಅತ್ತಂದೆ ಸಾನ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ಲಾ ಪರಡುದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನದ ಮಲ್ಲ ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶ ಕಿಂಚಿಕ್ ಬುಖೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತ, ಉಂದೆತ ಎತ್ತರೊ {{convert|1251|m|ft}} ಉಂಡು. ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನಡ್ ನಾಲ್ ಎತ್ತರೊದ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಬೀಚ್ ಕಾಡು,ಆಲ್ಡರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ {{convert|1100|m|ft}}ದ ಮೇಲ್ದ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದು ಉಂಡು. ಮುಲ್ತ ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವೊದ. ವಾರ್ಷಿಕ ಬರ್ಸ ಸುಮಾರು {{convert|900|mm|in}} ಇಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲೊಡು ತಾಪಮಾನ ಸೊನ್ನೆಡ್ದೂಲಾ ತಿರ್ತ್ ಜಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿತ ಕಾರಣೊ ಪರ್ವತೊಲು ಹಿಮೊಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ 1,500ಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲೆ ಆದ್ ಉಂಡು. ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆಡ್ ಸುಮಾರು 22 ಜಾತಿಲು ಸ್ಥಳೀಯ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಜಾತಿಲು. ಆರ್ಕೀಡ್ದ 23 ಜಾತಿಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಅಲ್ಪ ಒಟ್ಟಾರೆ 52 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಡೆಯೊಂದುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ ತೋಜುನ ಮಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಲೆಡ್ ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ, ರೋ ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡ್ ಪಂಜಿ, ಕೆಂಪು ಕುದ್ಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್ ಲಾ ಸೇರುದುಂಡು.ಮುಲ್ಪ 114 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲೆ ಆದ್ ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಲೆಮ್ಕೊ ಜನಾಂಗೊದ ಜನಕುಲು ವಾಸ ಮಲ್ತುದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಮುಲ್ಪ ಬಲವಾದುಂಡು. ವಿಶೇಷವಾದ್, 17ನೇ ಬೊಕ್ಕ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆಜಿ ಮರೊದ ಚರ್ಚುಲು ಉದ್ಯಾನದ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡ್ ನನಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಉದ್ಯಾನದ ಉರಿಯಿಂದ ಭಾಗೊಡ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ 17 ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆದ ಮಾರ್ಗೊಲು (ಟ್ರೇಲ್‌ಗೊಲು) ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{Protected areas of Ukraine|state=expanded}} {{authority control}} [[Category:Protected areas of Zakarpattia Oblast]] [[Category:National parks of Ukraine]] [[Category:Protected areas established in 1999]] [[Category:Primeval Beech Forests in Europe]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] 5n4ci2gudyzzovu8gu5arjkybbui5yo 366527 366526 2026-08-23T02:13:21Z Hariprasad Shetty10 6127 366527 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ}} {{Infobox protected area | name = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ | native_name = Ужанський національний природний парк | native_name_lang = uk | image = Uzhanskyi NPP.jpg | image_caption = ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ದೃಶ್ಯ | map = Ukraine Zakarpattia Oblast#Ukraine | map_caption = ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಡ್ ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನದ್ ಸ್ಥಾನ | coordinates = {{coord|49|01|24|N|22|36|00|E|region:UA_type|display=inline,title}} | location = [[ಝಕಾರ್ಪಾಟ್ಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] | nearest_city = ವೆಲಿಕಿ ಬೆರೆಜ್ನಿ | area = 39,159.3 ಹೆಕ್ಟೇರ್ | established = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 1999 | governing_body = ಉಕ್ರೇನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ | iucn_category = II }} '''ಉಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ''' ( {{langx|uk|Ужанський національний природний парк|Uzhanskyi natsionalnyi pryrodnyi park}} ) ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಜಕಾರ್ಪಟಿಯಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ ಉಜ್ಹೊರೊಡ್ ರಾಯನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಪೋಲೆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|39159.3|ha|mi2}} . <ref name="pzfu">{{Cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Ужанський НПП|publisher=Природно-заповідний фонд України|language=uk|accessdate=12 March 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html}}</ref> ೨೦೦೭ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ತಾಣೊದ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಯುರೋಪ್ ದ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುಲೆದ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133/multiple=1&unique_number=1777|title=Primeval Beech Forests of the Carpathians and the Ancient Beech Forests of Germany|publisher=[[UNESCO]]|accessdate=20 March 2017}}</ref> ಉಂದು ಪೂರ್ವ ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದುಲಾ ಉಂಡು. ಕಾರ್ಪೇಥಿಯನ್ಸ್ ದ ಪುರಾತನ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಅಂಚೆನೇ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಈ ಉದ್ಯಾನವನೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== 1908ಡ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಪ್ರದೇಶ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ಕಾಲೊಡ್, ಸ್ಟುಝಿಚಾಂಕಾ ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ ಬೀಚ್ ಕಾಡುದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯನ್ ರಕ್ಷಿಸರೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|331.8|ha|mi2}} ಉಂಡು. ಅವ್ವೇ ಸಮಯೊಡ್ ಉಝ್ ತುದೆತ ಮೆಲ್ದ ಕಣಿವೆಡ್ {{convert|14.9|ha|mi2}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಒಂಜಿ ಕಾಡು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1919ದಿಂಚಿ 1938 ಮುಟ್ಟ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾರ್ಪಾಥಿಯಾ ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾದ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತುಂಡು, ಆಂಡಾ ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಗಣನೀಯವಾದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ತೆರ್.ಯಾವಿರ್ನಿಕ್ ಪರ್ವತೊಡ್ ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊದ ಪಿರಾವು ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಡ್ ತೂವರೆ ಆವಂದೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಮರ ಕಡ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲು ಪೂರಾ ಶುರು ಆಂಡ್.<ref name="redbook">{{cite web|url=http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|title=Ужанский национальный природный парк|publisher=Красная книга - Заповедники стран мира|language=ru|access-date=20 March 2017|archive-date=18 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171018094407/http://www.krasnayakniga.ru/uzhanskii-natsionalnyi-prirodnyi-park|url-status=dead}}</ref> 1974ಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ಕಾಲೊಡ್ '''ಸ್ಟುಝಿಟ್ಸಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಭೂದೃಶ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ'''ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆತ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|2542|ha|mi2}} ಆದುಂಡು. 1995ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾದ್ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗ್ ಏರಿಸಾಯೆರ್. 1999ಡ್ ಉಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಆದುಂಡು.<ref name="pzfu"/><ref>{{cite web|url=http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|title=Uzhansky NNP/General Information/History of creation|access-date=12 March 2017|archive-date=18 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170218210248/http://pzf.menr.gov.ua/%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D0%BD%D0%BF%D0%BF.html|url-status=dead}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ಈ ಉದ್ಯಾನ ಉಝ್ ತುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿತ ಉಪತುದೆಕುಲೆನ ಕಣಿವೆಲೆಡ್, ಅತ್ತಂದೆ ಸಾನ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ಲಾ ಪರಡುದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಉಂಡು. ಉದ್ಯಾನದ ಮಲ್ಲ ಎತ್ತರೊದ ಪ್ರದೇಶ ಕಿಂಚಿಕ್ ಬುಖೋವ್ಸ್ಕಿ ಪರ್ವತ, ಉಂದೆತ ಎತ್ತರೊ {{convert|1251|m|ft}} ಉಂಡು. ಉಝ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನಡ್ ನಾಲ್ ಎತ್ತರೊದ ವಲಯೊಲು ಉಂಡು. ಬೀಚ್ ಕಾಡು,ಆಲ್ಡರ್ ಕಾಡ್ ಬೊಕ್ಕ {{convert|1100|m|ft}}ದ ಮೇಲ್ದ ಎತ್ತರೊಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದು ಉಂಡು. ಮುಲ್ತ ಹವಾಮಾನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಸ್ವಭಾವೊದ. ವಾರ್ಷಿಕ ಬರ್ಸ ಸುಮಾರು {{convert|900|mm|in}} ಇಪ್ಪುಂಡು. ಚಳಿಗಾಲೊಡು ತಾಪಮಾನ ಸೊನ್ನೆಡ್ದೂಲಾ ತಿರ್ತ್ ಜಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿತ ಕಾರಣೊ ಪರ್ವತೊಲು ಹಿಮೊಡು ಮುಚ್ಚಿದ್ ಪೋಪುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ 1,500ಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲೆ ಆದ್ ಉಂಡು. ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆಡ್ ಸುಮಾರು 22 ಜಾತಿಲು ಸ್ಥಳೀಯ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಜಾತಿಲು. ಆರ್ಕೀಡ್ದ 23 ಜಾತಿಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡುದುಂಡು ಅಲ್ಪ ಒಟ್ಟಾರೆ 52 ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಡೆಯೊಂದುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಈ ಉದ್ಯಾನಡ್ ತೋಜುನ ಮಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಲೆಡ್ ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ, ರೋ ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡ್ ಪಂಜಿ, ಕೆಂಪು ಕುದ್ಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ಯಾಡ್ಜರ್ ಲಾ ಸೇರುದುಂಡು.ಮುಲ್ಪ 114 ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಲು ದಾಖಲೆ ಆದ್ ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ== ಈ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಲೆಮ್ಕೊ ಜನಾಂಗೊದ ಜನಕುಲು ವಾಸ ಮಲ್ತುದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪ್ರಭಾವ ಮುಲ್ಪ ಬಲವಾದುಂಡು. ವಿಶೇಷವಾದ್, 17ನೇ ಬೊಕ್ಕ 18ನೇ ಶತಮಾನೊಲೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಆಜಿ ಮರೊದ ಚರ್ಚುಲು ಉದ್ಯಾನದ ಉಲಯಿದ ಭಾಗೊಡ್ ನನಲಾ ಒರಿದುಂಡು.<ref name="pzfu"/> ಉದ್ಯಾನದ ಉರಿಯಿಂದ ಭಾಗೊಡ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರೆಗ್ 17 ಗುರುತಿಸಾಯಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆದ ಮಾರ್ಗೊಲು (ಟ್ರೇಲ್‌ಗೊಲು) ಉಂಡು.<ref name="pzfu"/> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{Protected areas of Ukraine|state=expanded}} {{authority control}} [[Category:Protected areas of Zakarpattia Oblast]] [[Category:National parks of Ukraine]] [[Category:Protected areas established in 1999]] [[Category:Primeval Beech Forests in Europe]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] tjrj6aoqlwn8oqtn34oejjge2ysmb92 10 28119 366510 2026-07-14T01:43:38Z en>Hike395 0 restore default and max width on map 366510 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{infobox |bodyclass = vcard |subheaderstyle = font-size: 100%; |child = {{{child|}}} |aboveclass = fn org |above = {{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |subheader1 = {{{alt_name|}}} |subheader2 = {{IUCN banner|{{{iucn_category|}}}|{{{iucn_ref|}}}}} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo|}}}|upright={{{logo_upright|}}}|alt={{{logo_alt|}}}}} | caption1 = {{{logo_caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|maxsize=300px|sizedefault=284px|alt={{{image_alt|}}}}} | caption2 = {{{image_caption|}}} | image3 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_relief = {{if empty|{{{pushpin_relief|}}}|1}} | default_width = 284 | max_width = 300 }} | image4 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{map_size|}}}|maxsize=300px|sizedefault=284px|alt={{{map_alt|}}}}} | caption4 = {{{map_caption|}}} | image5 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{{child|}}}|no|yes}} | mapframe-marker = natural | mapframe-type = {{if empty|{{{geohack-type|}}}|landmark}} | mapframe-area_mi2 = {{{area_sqmi|}}} | mapframe-area_km2 = {{{area_km2|}}} | mapframe-area_ha = {{{area_ha|}}} | mapframe-area_acre = {{{area_acre|}}} | mapframe-length_km = {{{length_km|}}} | mapframe-length_mi = {{{length_mi|}}} | mapframe-width_km = {{{width_km|}}} | mapframe-width_mi = {{{width_mi|}}} | mapframe-wikidata = yes | mapframe-stroke-color = #008000 | mapframe-stroke-width = 1 | mapframe-shape-fill = #5CE65C | mapframe-marker-color = #62AB22 | mapframe-frame-width = 284 | mapframe-frame-height = 208 | mapframe-caption = Interactive map of {{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | label1 = Location | data1 = {{{location|}}} | label2 = {{#if:{{{nearest_city|}}}|Nearest&nbsp;city | {{#if:{{{nearest_town|}}}|Nearest&nbsp;town }}}} | data2 = {{if empty|{{{nearest_city|}}}|{{{nearest_town|}}}}} | label3 = Coordinates | data3 = {{#if:{{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates|}}}|type:{{if empty|{{{geohack-type|}}}|landmark}}|<!-- -->{{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}{{{area_acre|}}}{{{area_ha|}}}<!-- -->{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}|<!--- -->dim:{{Infobox dim|length_km={{{length_km|}}}|length_mi={{{length_mi|}}}|<!-- -->width_km={{{width_km|}}}|width_mi={{{width_mi|}}}|<!-- -->area_km2={{{area_km2|}}}|area_mi2={{{area_sqmi|}}}|<!-- -->area_ha={{{area_ha|}}}|area_acre={{{area_acre|}}} }} }}<!-- -->}}{{{coords_ref|}}}|}} | label4 = Length | data4 = {{#if:{{{length|}}}|{{{length}}}|{{#if:{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{length_km|}}}|km|{{{length_mi|}}}|mi}} }} }} | label5 = Width | data5 = {{#if:{{{width|}}}|{{{width}}}|{{#if:{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{width_km|}}}|km|{{{width_mi|}}}|mi}} }} }} | label6 = Area | data6 = {{#switch: 1 | {{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}|1|0}} = {{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sqmi|}}}|sqmi}}{{{area_ref|}}} | {{#expr: {{formatnum:{{{area_acre|}}}|R}} > 988}} = {{convinfobox|{{{area_acre}}}|acres||km2}}{{{area_ref|}}} | {{#expr: {{formatnum:{{{area_ha|}}}|R}} > 1036}} = {{convinfobox|{{{area_ha}}}|ha||sqmi}}{{{area_ref|}}} | {{#if:{{{area_ha|}}}{{{area_acre|}}}|1|0}} = {{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre}}{{{area_ref|}}} | {{#if:{{{area|}}}|1|0}} = {{{area|}}}{{{area_ref|}}} }} | label7 = {{#if:{{{elevation_avg|}}}|Average elevation|Elevation}} | data7 = {{if empty|{{{elevation_avg|}}}|{{{elevation|}}}}} | label8 = Max. elevation | data8 = {{{elevation_max|}}} | label9 = Min. elevation | data9 = {{{elevation_min|}}} | label10 = Dimensions | data10 = {{{dimensions|}}} | label11 = Designation | data11 = {{{designation|}}} | label12 = Authorized | data12 = {{{authorized|}}} | label13 = Created | data13 = {{{created|}}} | label14 = Established | data14 = {{{established|}}} | label15 = Designated | data15 = {{{designated|}}} | label16 = Disestablished | data16 = {{{disestablished|}}} | label17 = Named for | data17 = {{{named_for|}}} | label18 = Visitors | data18 = {{#if:{{{visitation_num|}}}|{{{visitation_num|}}}<!-- -->{{#if:{{{visitation_year|}}}|{{sp}}(in&nbsp;{{{visitation_year|}}}) }}<!-- -->{{#if:{{{visitation_ref|}}}|{{{visitation_ref|}}}}} }} | label19 = Governing&nbsp;body | data19 = {{{governing_body|}}} | label20 = Operator | data20 = {{{operator|}}} | label21 = Owner | data21 = {{{owner|}}} | label22 = Administrator | data22 = {{{administrator|}}} | label23 = World&nbsp;Heritage site | data23 = {{{world_heritage_site|}}} | label24 = Website | data24 = {{{website|}}} | data25 = {{{module|}}} | data26 = {{{module2|}}} }}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox protected area with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox protected area]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| administrator | alt_name | area | area_acre | area_ha | area_km2 | area_ref | area_sqmi | authorized | child | coordinates | coords_ref | created | designated | designation | dimensions | disestablished | elevation | elevation_avg | elevation_max | elevation_min | established | geohack-type | governing_body | image | image_alt | image_caption | image_map | image_size | iucn_category | iucn_ref | length | length_km | length_mi | location | logo | logo_alt | logo_caption | logo_upright | map_alt | map_caption | map_size | module | module2 | name | named_for | nearest_city | nearest_town | operator | owner | visitation_num | visitation_ref | visitation_year | website | width | width_km | width_mi | world_heritage_site }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox protected area]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox protected area with conflicting parameters}} | nearest_city; nearest_town | elevation_avg; elevation }}<noinclude> {{documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> ggrbv89cpt28x5so21ajwol2zfwqp7f 366511 366510 2026-08-23T00:40:28Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_protected_area]] 366510 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{infobox |bodyclass = vcard |subheaderstyle = font-size: 100%; |child = {{{child|}}} |aboveclass = fn org |above = {{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} |subheader1 = {{{alt_name|}}} |subheader2 = {{IUCN banner|{{{iucn_category|}}}|{{{iucn_ref|}}}}} | image1 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo|}}}|upright={{{logo_upright|}}}|alt={{{logo_alt|}}}}} | caption1 = {{{logo_caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|maxsize=300px|sizedefault=284px|alt={{{image_alt|}}}}} | caption2 = {{{image_caption|}}} | image3 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map | pushpin_relief = {{if empty|{{{pushpin_relief|}}}|1}} | default_width = 284 | max_width = 300 }} | image4 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}}|size={{{map_size|}}}|maxsize=300px|sizedefault=284px|alt={{{map_alt|}}}}} | caption4 = {{{map_caption|}}} | image5 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{{child|}}}|no|yes}} | mapframe-marker = natural | mapframe-type = {{if empty|{{{geohack-type|}}}|landmark}} | mapframe-area_mi2 = {{{area_sqmi|}}} | mapframe-area_km2 = {{{area_km2|}}} | mapframe-area_ha = {{{area_ha|}}} | mapframe-area_acre = {{{area_acre|}}} | mapframe-length_km = {{{length_km|}}} | mapframe-length_mi = {{{length_mi|}}} | mapframe-width_km = {{{width_km|}}} | mapframe-width_mi = {{{width_mi|}}} | mapframe-wikidata = yes | mapframe-stroke-color = #008000 | mapframe-stroke-width = 1 | mapframe-shape-fill = #5CE65C | mapframe-marker-color = #62AB22 | mapframe-frame-width = 284 | mapframe-frame-height = 208 | mapframe-caption = Interactive map of {{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | label1 = Location | data1 = {{{location|}}} | label2 = {{#if:{{{nearest_city|}}}|Nearest&nbsp;city | {{#if:{{{nearest_town|}}}|Nearest&nbsp;town }}}} | data2 = {{if empty|{{{nearest_city|}}}|{{{nearest_town|}}}}} | label3 = Coordinates | data3 = {{#if:{{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates|}}}|type:{{if empty|{{{geohack-type|}}}|landmark}}|<!-- -->{{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}{{{area_acre|}}}{{{area_ha|}}}<!-- -->{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}|<!--- -->dim:{{Infobox dim|length_km={{{length_km|}}}|length_mi={{{length_mi|}}}|<!-- -->width_km={{{width_km|}}}|width_mi={{{width_mi|}}}|<!-- -->area_km2={{{area_km2|}}}|area_mi2={{{area_sqmi|}}}|<!-- -->area_ha={{{area_ha|}}}|area_acre={{{area_acre|}}} }} }}<!-- -->}}{{{coords_ref|}}}|}} | label4 = Length | data4 = {{#if:{{{length|}}}|{{{length}}}|{{#if:{{{length_km|}}}{{{length_mi|}}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{length_km|}}}|km|{{{length_mi|}}}|mi}} }} }} | label5 = Width | data5 = {{#if:{{{width|}}}|{{{width}}}|{{#if:{{{width_km|}}}{{{width_mi|}}}|<!-- -->{{convinfobox|{{{width_km|}}}|km|{{{width_mi|}}}|mi}} }} }} | label6 = Area | data6 = {{#switch: 1 | {{#if:{{{area_km2|}}}{{{area_sqmi|}}}|1|0}} = {{convinfobox|{{{area_km2|}}}|km2|{{{area_sqmi|}}}|sqmi}}{{{area_ref|}}} | {{#expr: {{formatnum:{{{area_acre|}}}|R}} > 988}} = {{convinfobox|{{{area_acre}}}|acres||km2}}{{{area_ref|}}} | {{#expr: {{formatnum:{{{area_ha|}}}|R}} > 1036}} = {{convinfobox|{{{area_ha}}}|ha||sqmi}}{{{area_ref|}}} | {{#if:{{{area_ha|}}}{{{area_acre|}}}|1|0}} = {{convinfobox|{{{area_ha|}}}|ha|{{{area_acre|}}}|acre}}{{{area_ref|}}} | {{#if:{{{area|}}}|1|0}} = {{{area|}}}{{{area_ref|}}} }} | label7 = {{#if:{{{elevation_avg|}}}|Average elevation|Elevation}} | data7 = {{if empty|{{{elevation_avg|}}}|{{{elevation|}}}}} | label8 = Max. elevation | data8 = {{{elevation_max|}}} | label9 = Min. elevation | data9 = {{{elevation_min|}}} | label10 = Dimensions | data10 = {{{dimensions|}}} | label11 = Designation | data11 = {{{designation|}}} | label12 = Authorized | data12 = {{{authorized|}}} | label13 = Created | data13 = {{{created|}}} | label14 = Established | data14 = {{{established|}}} | label15 = Designated | data15 = {{{designated|}}} | label16 = Disestablished | data16 = {{{disestablished|}}} | label17 = Named for | data17 = {{{named_for|}}} | label18 = Visitors | data18 = {{#if:{{{visitation_num|}}}|{{{visitation_num|}}}<!-- -->{{#if:{{{visitation_year|}}}|{{sp}}(in&nbsp;{{{visitation_year|}}}) }}<!-- -->{{#if:{{{visitation_ref|}}}|{{{visitation_ref|}}}}} }} | label19 = Governing&nbsp;body | data19 = {{{governing_body|}}} | label20 = Operator | data20 = {{{operator|}}} | label21 = Owner | data21 = {{{owner|}}} | label22 = Administrator | data22 = {{{administrator|}}} | label23 = World&nbsp;Heritage site | data23 = {{{world_heritage_site|}}} | label24 = Website | data24 = {{{website|}}} | data25 = {{{module|}}} | data26 = {{{module2|}}} }}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox protected area with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox protected area]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| administrator | alt_name | area | area_acre | area_ha | area_km2 | area_ref | area_sqmi | authorized | child | coordinates | coords_ref | created | designated | designation | dimensions | disestablished | elevation | elevation_avg | elevation_max | elevation_min | established | geohack-type | governing_body | image | image_alt | image_caption | image_map | image_size | iucn_category | iucn_ref | length | length_km | length_mi | location | logo | logo_alt | logo_caption | logo_upright | map_alt | map_caption | map_size | module | module2 | name | named_for | nearest_city | nearest_town | operator | owner | visitation_num | visitation_ref | visitation_year | website | width | width_km | width_mi | world_heritage_site }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox protected area]] | cat = {{main other|Category:Pages using infobox protected area with conflicting parameters}} | nearest_city; nearest_town | elevation_avg; elevation }}<noinclude> {{documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> ggrbv89cpt28x5so21ajwol2zfwqp7f 10 28120 366512 2026-05-03T16:14:22Z en>Zackmann08 0 Adding missing category per request from [[user:Arcahaeoindris]] 366512 wikitext text/x-wiki {{#if: {{{1|}}} | {{#switch: {{uc:{{{1|}}}}} | IA = <div style="background-color: #E7AF97;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> Ia ([[strict nature reserve]]){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category Ia]]}} | IB = <div style="background-color: #DACAA5;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> Ib ([[wilderness area]]){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category Ib]]}} | II = <div style="background-color: #CDE5B2;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> II ([[national park]]){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category II]]}} | III = <div style="background-color: #BFFFBF;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> III ([[natural monument|natural monument or feature]]){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category III]]}} | IV = <div style="background-color: #B2E5CD;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> IV (habitat/species management area){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category IV]]}} | V = <div style="background-color: #A5CADA;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> V (protected landscape/seascape){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category V]]}} | VI = <div style="background-color: #A8BDEC;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> VI (protected area with sustainable use of natural resources){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category VI]]}} | #default = <div style="color: #C80815; font-weight: bold;">An unknown <!-- -->[[IUCN protected area categories|IUCN category]] was entered.{{main other|[[Category:Pages using IUCN banner with invalid value]]}}</div> }} }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> 8tq5inn2kgb5m7yjvqm5st4uleuzeie 366513 366512 2026-08-23T00:40:30Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:IUCN_banner]] 366512 wikitext text/x-wiki {{#if: {{{1|}}} | {{#switch: {{uc:{{{1|}}}}} | IA = <div style="background-color: #E7AF97;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> Ia ([[strict nature reserve]]){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category Ia]]}} | IB = <div style="background-color: #DACAA5;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> Ib ([[wilderness area]]){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category Ib]]}} | II = <div style="background-color: #CDE5B2;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> II ([[national park]]){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category II]]}} | III = <div style="background-color: #BFFFBF;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> III ([[natural monument|natural monument or feature]]){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category III]]}} | IV = <div style="background-color: #B2E5CD;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> IV (habitat/species management area){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category IV]]}} | V = <div style="background-color: #A5CADA;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> V (protected landscape/seascape){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category V]]}} | VI = <div style="background-color: #A8BDEC;color:inherit;">[[IUCN protected area categories|IUCN category]]<!-- --> VI (protected area with sustainable use of natural resources){{{2|}}}</div>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Category:IUCN Category VI]]}} | #default = <div style="color: #C80815; font-weight: bold;">An unknown <!-- -->[[IUCN protected area categories|IUCN category]] was entered.{{main other|[[Category:Pages using IUCN banner with invalid value]]}}</div> }} }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> 8tq5inn2kgb5m7yjvqm5st4uleuzeie 828 28121 366514 2021-02-09T22:54:36Z en>Izno 0 per tper 366514 Scribunto text/plain return { name = 'Alberta', x = '50 + 796 * 0.5 * ln( ( 1 + cos($1*(pi/180))*sin(($2+115)*(pi/180)) ) / ( 1 - cos($1*(pi/180))*sin(($2+115)*(pi/180)) ) )', y = '516.2 - 489*(atan(tan($1*(pi/180))/cos(($2+115)*(pi/180)))+0)', image = 'Alberta County Point Locator.svg', image1 = 'Canada Alberta relief location map - transverse mercator proj.svg' } nfd5ba0murd0ve13dxmlwln92orbe1d 366515 366514 2026-08-23T00:40:30Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Location_map/data/Canada_Alberta]] 366514 Scribunto text/plain return { name = 'Alberta', x = '50 + 796 * 0.5 * ln( ( 1 + cos($1*(pi/180))*sin(($2+115)*(pi/180)) ) / ( 1 - cos($1*(pi/180))*sin(($2+115)*(pi/180)) ) )', y = '516.2 - 489*(atan(tan($1*(pi/180))/cos(($2+115)*(pi/180)))+0)', image = 'Alberta County Point Locator.svg', image1 = 'Canada Alberta relief location map - transverse mercator proj.svg' } nfd5ba0murd0ve13dxmlwln92orbe1d 10 28122 366516 2026-07-05T02:16:19Z en>Zackmann08 0 /* Examples */ cleaning up 366516 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!--Categories where indicated at the bottom of this page, please; interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]])--> {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||{{High-use}}}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Coordinates|Module:Check for unknown parameters|Module:Wikidata|Module:Infobox mapframe}} This template can be used to generate an infobox for a protected area. It is part of the [[Wikipedia:WikiProject Protected areas|Protected areas WikiProject]]. == Usage == The "basic usage" templates includes selected parameters which can be used to form a completely functional infobox. The "full usage" template includes all of the extra parameters which may be added. Either can be pasted into a new article. See [[#Examples|below]] for working examples. {{Parameter names example | name | alt_name | iucn_category | logo | logo_caption | logo_upright | logo_alt | image | image_size | image_alt | image_caption | pushpin_map=Earth | pushpin_caption | coordinates={{coord|0|0|type:landmark|display=inline}} | coords_ref | location | nearest_city | nearest_town | length | width | area | area_ref | elevation = {{{elevation}}} ''or''<br>{{{elevation_avg}}}, {{{elevation_min}}}, {{{elevation_max}}} | dimensions | designation | authorized | created | established | designated | disestablished | named_for | visitation_num | visitation_year | visitation_ref | governing_body | administrator | operator | owner | world_heritage_site | website | module | module2 }} {| ! Basic usage ! Full usage |- style="vertical-align:top;" |<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = | alt_name = | iucn_category = | iucn_ref = | logo = | logo_alt = | logo_upright = | logo_caption = | image = | image_size = | image_alt = | image_caption = | map = <!-- or | map_image = --> | map_width = | map_alt = | map_caption = | relief = | label = | label_position = | mark = | marker_size = | mapframe = <!-- "yes" to show an interactive map --> | location = | nearest_city = | coordinates = | coords_ref = | area_ha = | designation = | authorized = | created = | designated = | established = | disestablished = | visitation_num = | visitation_year = | visitation_ref = | governing_body = | administrator = | operator = | owner = | world_heritage_site = | website = | module = }}</syntaxhighlight> |<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area |name = |alt_name = |iucn_category = |iucn_ref = |logo = |logo_alt = |logo_upright = |logo_caption = |image = |image_size = |image_alt = |image_caption = |map = <!-- or |map_image = --> |map_width = |map_alt = |map_caption = |AlternativeMap = |relief = |label = |label_position = |mark = |marker_size = |mapframe = <!-- "yes" to show an interactive map --> |location = |nearest_city = <!-- Do not use both --> |nearest_town = <!-- Do not use both --> |coordinates = |coords_ref = |length = |length_mi = |length_km = |width = |width_mi = |width_km = |area = |area_ha = |area_acre = |area_km2 = |area_sqmi = |area_ref = |elevation = |elevation_avg = |elevation_min = |elevation_max = |dimensions = |designation = |authorized = |created = |designated = |established = |disestablished = |named_for = |visitation_num = |visitation_year = |visitation_ref = |governing_body = |administrator = |operator = |owner = |world_heritage_site = |website = |url = |child = |module = |module2 = }}</syntaxhighlight> |} {{clear}} == Parameter descriptions == This table describes all parameters which can be used in building infoboxes. Only the <code>name</code> parameter must be assigned a value. {| class="wikitable" style="width: 97%;" ! style="width: 14%" | Field name || Description |- | <code>name</code> || Required. The official name of the protected area. It will be displayed at the top of the infobox. In most cases this should be the same as the article name less any disambiguation. For example if the article title is [[Mount Washington (New Hampshire)]] then <code>name=Mount Washington</code>. |- | <code>alt_name</code> || If there is a common English name for the area use for the <code>name</code> parameter. This parameter can be used to display the name in the local language or for an alternate English name if it is commonly used. If you would like to italicize the text use wiki markup. |- | <code>iucn_category</code> || Strongly recommended. The [[World Commission on Protected Areas#IUCN Categories of Protected Area|IUCN]] category associated with the protected area. Valid values are Ia, Ib, II, III, IV, V, or VI. See [[#IUCN Categories|IUCN Categories]]. |- | <code>iucn_ref</code> || A reference for the iucn_category. |- | <code>logo</code> || The logo of the area. |- | <code>logo_upright</code> || The upright value of the logo. |- | <code>logo_alt</code> || The logo alt text. See [[WP:ALT]]. |- | <code>logo_caption</code> || The caption that will appear below the logo. |- | <code>image</code> || The name of an image file to be displayed. No special formatting is needed. |- | <code>image_size</code> || Can be used to change the display width the image. The default and maximum value is 284px. Images with a horizontal orientation (landscape mode) will generally display well at the default setting. An image with vertical orientation (portrait mode) may need to be adjusted to 180px or 220px. For example <code>image_size=200</code> and not <code>image_size=200px</code>. |- | <code>image_alt</code> || Alt text for the image, for visually impaired readers. See [[WP:ALT]]. |- | <code>image_caption</code> || The caption which will appear below the image if one is required. |- | <code>map</code> || The name of the [[Template:location map|location map]] to be displayed. See [[#Map display methods|Map display methods]]. To use a static image, use {{para|map_image}} |- | <code>map_image</code> || The file name of a static map image to be displayed. To use a [[Template:location map|location map]], use {{para|map}}. |- | <code>map_width</code> || Width to display the map image in pixels. The default and maximum is 284, but usually the map should be much smaller. For example: <code>map_width=200</code> (not <code>map_width=200px</code>). If a [[Template:Location map|location map]] template is used the map size might be scaled automatically if no width is specified. |- | <code>map_alt</code> || Alternative text for the map image, see [[WP:ALT]]. |- | <code>map_caption</code> || Text to be displayed below the map image, if required. |- | <code>AlternativeMap</code> || Use an alternative map for the location map, where available. For additional information, see [[Template:Location map#AlternativeMap parameter]]. |- | <code>relief</code> || When the geographical coordinates method is used (see [[#Map display methods|Map display methods]]), any non-blank value (<code>yes</code>, <code>1</code>, etc.) will cause the template to display a [[relief mapping (computer graphics)|relief map]] image, where available. For additional information, see [[Template:Location map#Relief parameter]]. |- | <code>label</code> || A text message that will be displayed next to the marker. Works with <code>label_position</code> below. |- | <code>label_position</code> || Specifies the position of a label with respect to the marker. This is not functional when using the XY method for map display. It must be assigned a value or no label will not display. Valid values are <code>left</code>, <code>right</code>, <code>top</code> and <code>bottom</code>. See <code>label</code> above. |- | <code>mark</code> || The image to use for the marker. The default is [[:File:Red pog.svg|Red pog.svg]], unless <code>map=us locator blank.svg</code> in which case the default is [[:File:Green pog.svg|Green pog.svg]]. See [[Template:Location map]] for more information. |- | <code>marker_size</code> || The display width of the marker image in pixels. The default value is 8. |- | <code>mapframe</code> || Add a {{tl|infobox mapframe}} map. See the documentation below in [[#Mapframe maps]] for more details on usage. |- | <code>location</code> || The location of the protected area. Don't be too precise. County, state and country are good in the USA. If the area is within a city specify the city, state and country. If the area is in multiple counties just list the state and country. For areas in other countries adjust accordingly. |- | <code>nearest_city</code><br /><code>nearest_town</code> || Recommended if the area is not within a city or town. It could be a city with a major airport or a large gateway town where supplies and lodging are available. Use the most appropriate parameter. |- | <code>coordinates</code><br /><code>coords</code> || For the {{tl|coord}} template. The parameters {{para|format|dms}} and {{para|display|inline,title}} are recommended. Its coordinates can be used with the location map. (Unless a value for <code>type:</code> is provided, the template will automatically use <code>type:landmark</code>, or something that is set as <code>geohack-type</code>. See the {{tl|Coord}} page for more info.) |- | <code>coords_ref</code> || Can be used with either coordinate display method above. Strongly recommended. Specify a citation for the coordinates using {{nowrap| <code><nowiki><ref>...</ref></nowiki></code>}} tags. |- | <code>geohack-type</code> || Set the geohack type parameter for use with coordinates and mapframes. Defaults to 'landmark'. See [[Template:Coord#type:T]] for more information. |- | <code>length</code> || Length of protected area, e.g., length of a trail. The {{tl|Convert}} template should be used. |- | <code>length_km</code><br /><code>length_mi</code> || Length of protected area, with automatic conversion to metric/imperial units. |- | <code>width</code> || Width of protected area. Can be used with {{para|length}} to describe rough shape. The {{tl|Convert}} template should be used. |- | <code>width_km</code><br /><code>width_mi</code> || Width of protected area, with automatic conversion to metric/imperial units. |- | <code>area</code> || Area of the protected area. Usually in acres or square miles for US locations and hectares or square kilometres elsewhere. The {{tl|Convert}} template should be used. Very small areas might be specified in square feet, square yards or square metres. |- | <code>area_km2</code><br /><code>area_sqmi</code><br /><code>area_acre</code><br /><code>area_ha</code> || Area of the protected area, with automatic conversion to metric/imperial units. Preferred to using bare {{para|area}} |- | <code>area_ref</code> || Reference to reliable source for area value. |- | <code>elevation</code> || Elevation of the protected area. |- | <code>dimensions</code> || Dimensions of the protected area. |- | <code>designation</code> || The legal protection offered to the park. |- | <code>authorized</code><br /><code>created</code><br /><code>designated</code><br /><code>established</code> || The date the protected area was created. See [[#Alternate parameters|below]]. Use {{tl|Start date}}. For example, for Yosemite National Park, use <nowiki>{{Start date|1890|10|1}}</nowiki>. |- | <code>disestablished</code> || The date when the area became no longer protected, if any. |- | <code>named_for</code> || |- | <code>visitation_num</code> || The number of visitors in a recent year if known. |- | <code>visitation_year</code> || The year during which the number of visitors was counted. |- | <code>visitation_ref</code> || Used with the visitation parameters above. Highly recommended. Specify the a citation for the visitation data using {{nowrap| <code><nowiki><ref>...</ref></nowiki></code>}} tags. |- | <code>governing_body</code><br /><code>administrator</code><br /><code>operator</code><br /><code>owner</code> || The agency or organization which controls or owns the protected area. See [[#Alternate parameters|below]]. |- | <code>world_heritage_site</code> || The year the protected area was designated a [[World Heritage Site]]. Few areas have this designation. If the article uses {{tl|Infobox World Heritage Site}} then this parameter should not be used. |- | <code>website</code> || The official website using either {{tl|Url}} or {{tl|Official website}} |- | <code>child</code> || Set to "yes" if this infobox is embedded inside another infobox. |- | <code>module</code> || Another infobox to place within this infobox. It will show up at the bottom. It needs to have its "embed" or "child" parameter set to 1 or yes, as appropriate. |- | <code>module2</code> || A second embedded infobox. |} === IUCN Categories === Depending on the value of the <code>iucn_category</code> parameter, one of the following banners will be displayed below the name. Valid values are Ia, Ib, II, III, IV, V and VI. For more information read the [[IUCN protected area categories]] article. If you cannot find the correct code in a [[WP:SOURCE|reliable source]], leave blank. {| style="border:1px solid gray; width:300px; font-size: 90%; text-align: center; line-height: 1.5;" |- | {{IUCN banner|Ia}} |- | {{IUCN banner|Ib}} |- | {{IUCN banner|II}} |- | {{IUCN banner|III}} |- | {{IUCN banner|IV}} |- | {{IUCN banner|V}} |- | {{IUCN banner|VI}} |} === Pushpin map === {{Location map/doc/infobox parameters | pushpin_relief = 1 }} ===Mapframe maps=== {{Infobox mapframe/doc/parameters | onByDefault = yes, unless any of these parameters are present: {{para|map}}, {{para|image_map}}, {{para|map_image}}, {{para|child}} | mapframe-marker = natural | mapframe-zoom = Determined based on any of the parameters: {{para|geohack-type}}, {{para|area_sqmi}}, {{para|area_km2}}, {{para|area_ha}}, {{para|area_acre}}, {{para|length_km}}, {{para|length_mi}}, {{para|width_km}}, {{para|width_mi}}. Can be manually set by {{para|mapframe-zoom}}. | mapframe-type = {{para|geohack-type}} or landmark | mapframe-area_mi2 = {{para|area_sqmi}} | mapframe-area_km2 = {{para|area_km2}} | mapframe-area_ha = {{para|area_ha}} | mapframe-area_acre = {{para|area_acre}} | mapframe-length_km = {{para|length_km}} | mapframe-length_mi = {{para|length_mi}} | mapframe-width_km = {{para|width_km}} | mapframe-width_mi = {{para|width_mi}} | mapframe-stroke-color = #008000 | mapframe-shape-fill = #5CE65C | mapframe-marker-color = #62AB22 | mapframe-frame-width = 284 | mapframe-frame-height = 208 }} == Examples == === With map only === {{Infobox protected area | name = Ku-ring-gai Chase National Park | iucn_category = II | pushpin_map = Australia | pushpin_relief = yes | location = [[New South Wales]], Australia | nearest_city = [[Sydney]] | coordinates = {{coord|33|39|3.6|S|151|12|3.6|E|region:AU| display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | area_km2 = 154 | established = {{start date|1967|10|1}} | visitation_num = 2 million | visitation_year = 2001 | governing_body = [[NSW National Parks & Wildlife Service]] }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = Ku-ring-gai Chase National Park | iucn_category = II | pushpin_map = Australia | pushpin_relief = yes | location = [[New South Wales]], Australia | nearest_city = [[Sydney]] | coordinates = {{coord|33|39|3.6|S|151|12|3.6|E|region:AU|display=inline}} | area_km2 = 154 | established = {{start date|1967|10|1}} | visitation_num = 2 million | visitation_year = 2001 | governing_body = [[NSW National Parks & Wildlife Service]] }} </syntaxhighlight> {{clear}} === With imagegraph + default mapframe === {{Infobox protected area | name = Yosemite National Park | iucn_category = II | image = Tunnel View, Yosemite Valley, Yosemite NP - Diliff.jpg | image_alt = Mountain valley with sheer cliff on its left side, and a waterfall cascading into its right, with a clear blue sky above and many green trees below | image_caption = Yosemite Valley from Tunnel View | location = [[California]], United States | nearest_city = [[Mariposa, California|Mariposa]] | pushpin_mapframe-zoom = 6 | coordinates={{coord|37|43|44|N|119|35|54|W|display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | area_acre = 761266 | established = {{start date|1890|10|1}} | visitation_num = 3,280,911 | visitation_year = 2004 | governing_body = [[National Park Service]] | world_heritage_site = 1984 | website = {{url|http://www.nps.gov/yose/}} | qid = Q180402<!-- only explicitly listed in this code example, in the article it's implicit --> }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = Yosemite National Park | iucn_category = II | image = Tunnel View, Yosemite Valley, Yosemite NP - Diliff.jpg | image_alt = Mountain valley with sheer cliff on its left side, and a waterfall cascading into its right, with a clear blue sky above and many green trees below | image_caption = Yosemite Valley from Tunnel View | location = [[California]], United States | nearest_city = [[Mariposa, California|Mariposa]] | mapframe-zoom = 6 | coordinates={{coord|37|43|44|N|119|35|54|W|display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | area_acre = 761266 | established = {{start date|1890|10|1}} | visitation_num = 3,280,911 | visitation_year = 2004 | governing_body = [[National Park Service]] | world_heritage_site = 1984 | website = {{url|http://www.nps.gov/yose/}} }} </syntaxhighlight> {{clear}} === With default mapframe only === {{Infobox protected area | name = Harz National Park | alt_name = ''Nationalparkverwaltung Harz'' | iucn_category = II | location = [[Lower Saxony]] and [[Saxony-Anhalt]], Germany | nearest_city = | coordinates = {{coord|51|47|00|N|10|34|00|E|region:DE_type:landmark|display=inline}} | area_ha = 8900 | established = 1990, 1994, 2006 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = Nationalparkverwaltung Harz | qid = Q702540<!-- only explicitly listed in the code here, at the [[Harz National Park]] it's implicit --> }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = Harz National Park | alt_name = ''Nationalparkverwaltung Harz'' | iucn_category = II | location = [[Lower Saxony]] and [[Saxony-Anhalt]], Germany | nearest_city = | coordinates = {{coord|51|47|00|N|10|34|00|E|region:DE_type:landmark|display=inline}} | area_ha = 8900 | established = 1990, 1994, 2006 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = Nationalparkverwaltung Harz }} </syntaxhighlight> {{clear}} === With imagegraph and map === {{Infobox protected area | name = Dry Island Buffalo Jump Provincial Park | image = Dry Island Provincial Park2.jpg | image_alt = A green valley with a river and a road running somewhat parallel to the river | image_caption = Panoramic view | image_size = 260 | iucn_category = III | pushpin_map = Canada Alberta | pushpin_relief = yes | location = [[Alberta]], Canada | nearest_city = [[Three Hills, Alberta|Three Hills]] | coordinates = {{coord|51|56|10|N|112|57|41|W| display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | coords_ref = | area_km2 = 34.5 | established = {{start date|1970|12|15}} | governing_body = [[Alberta Tourism, Parks and Recreation]] }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = Dry Island Buffalo Jump Provincial Park | image = Dry Island Provincial Park2.jpg | image_alt = A green valley with a river and a road running somewhat parallel to the river | image_caption = Panoramic view | image_size = 260 | iucn_category = III | pushpin_map = Canada Alberta | pushpin_relief = yes | location = [[Alberta]], Canada | nearest_city = [[Three Hills, Alberta|Three Hills]] | coordinates = {{coord|51|56|10|N|112|57|41|W| display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | coords_ref = | area_km2 = 34.5 | established = {{start date|1970|12|15}} | governing_body = [[Alberta Tourism, Parks and Recreation]] }} </syntaxhighlight> {{clear}} == Map display methods == Any image of a map showing the location of the protected area can be used. === Display a marker on a map using a template and geographic coordinates === A marker can be superimposed on a map using one of a set of special map templates. To display a marker, the geographic coordinates must be specified using the {{tl|Coord}} template inside the {{para|coordinates}} parameter. See the documentation for {{tl|Location map}}. The parameters for this template map to a subset of the parameters used by {{tlf|Location map}}. A map template can be found using these sources: :[[Template:Location map/List|List of templates]] – Many of the listed items are redirects and a few templates may not function as expected. :[[:Category:Location map templates]] - templates sorted by category. :[[Special:WhatLinksHere/Template:Location map/Info]] – a search that might help. :[[Special:PrefixIndex/Module:Location map/data/]] – another search that might help. :[[Special:Prefixindex/Template:Location map]] – another search that might help. All of the names begin with the words "Location map" followed by the area covered. The value you need to specify is the area name. The map template for Canada is [[Module:Location map/data/Canada|Location map/data/Canada]]. In this case specify {{para|map|Canada}}. {{Infobox protected area | name = Four Corners, Canada | map = Canada | map_caption = Example using geographic coordinates | coordinates = {{coord|60|N|102|W|}} }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox protected area | name = Four Corners, Canada | map = Canada | map_caption = Example using geographic coordinates | coordinates = {{coord|60|N|102|W|}} }}</syntaxhighlight> The {{tl|Coord}} template has a parameter {{para|display|inline,title}} which can be added to make the coordinates display at the top of the page as well. ==TemplateData== {{collapse top|[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]] documentation used by [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] and other tools}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "params": { "name": { "label": "Name", "type": "string", "required": true, "description": "Name of protected area" }, "alt_name": { "label": "Alternative Name", "type": "string", "required": false, "description": "Common name for the protected area" }, "iucn_category": { "label": "IUCN Category", "type": "string", "required": false, "description": "IUCN Category associated with the protected area " }, "image": { "label": "image", "type": "wiki-page-name", "required": false, "description": "Image for the protected area" }, "image_size": { "label": "image Width", "type": "number", "required": false, "description": "Width of the image given by image" }, "image_alt": { "label": "image Alternative Text", "type": "string", "required": false, "description": "Alternative text to be displayed if image doesn't appear for any reason" }, "image_caption": { "label": "image Caption", "type": "string", "required": false, "description": "Caption for the image" }, "map": { "label": "Map", "type": "wiki-page-name", "required": false, "description": "Location map for the protected area" }, "map_image": { "label": "Map image", "type": "wiki-page-name", "required": false, "description": "Map image for the protected area" }, "map_alt": { "label": "Map Alternative Text", "type": "string", "required": false, "description": "Alternative text to display if the map doesn't display for whatever reasons" }, "map_caption": { "label": "Map Caption", "type": "string", "required": false, "description": "Caption for the map" }, "map_width": { "label": "Map Width", "type": "number", "required": false, "description": "Width of the map" }, "relief": { "label": "Relief", "type": "string", "required": false, "description": "When the geographical coordinates method is used, any non-blank value will cause the template to display a relief map image" }, "location": { "label": "Location", "type": "string", "required": false, "description": "Location of the protected area" }, "nearest_city": { "label": "Nearest city or town", "aliases": [ "nearest_town" ], "type": "string", "required": false, "description": "Nearest city from the protected area" }, "coordinates": { "label": "Coordinates", "type": "string", "required": false, "description": "When this option is used the type, region, scale, source, format and display parameters are not functional but this data can be entered in the {{Coord}} template." }, "coords_ref": { "label": "Coordinates Reference", "type": "string", "required": false, "description": "Can be used with either coordinate display method above" }, "length": { "label": "Length", "type": "number", "required": false, "description": "Length of protected area" }, "width": { "label": "Width", "type": "number", "required": false, "description": "Width of protected area" }, "area": { "label": "Area", "type": "number", "required": false, "description": "Area covered by protected area" }, "established": { "label": "Established", "aliases": [ "authorized", "created", "designated" ], "type": "line", "required": false, "description": "The date on which the protected area was established, authorized, created, or designated" }, "disestablished": { "label": "Disestablished", "type": "line", "required": false, "description": "The date on which the protected area became no longer protected" }, "visitation_num": { "label": "Visitation Number", "type": "line", "required": false, "description": "Number of visitors in a recent year" }, "visitation_year": { "label": "Visitation Year", "type": "line", "required": false, "description": "The year in which visitors were counted" }, "visitation_ref": { "label": "Visitation Reference", "type": "string", "required": false, "description": "Reference of visitation data in <ref > </ref>" }, "governing_body": { "label": "Governing Body", "aliases": [ "administrator", "operator", "owner" ], "type": "string", "required": false, "description": "The agency or organization which controls or owns the protected area" }, "world_heritage_site": { "label": "World Heritage Site", "type": "line", "required": false, "description": "The year the protected area was designated a World Heritage Site" }, "website": { "label": "Website", "type": "string", "required": false, "description": "The official website." }, "child": { "label": "Child", "type": "string", "required": false, "description": "Yes if infobox is embedded inside another infobox" }, "module": { "label": "Module", "type": "string", "required": false, "description": "Another infobox to place within this infobox" }, "module2": { "label": "Module 2", "type": "string", "required": false, "description": "Another infobox to place within this infobox" }, "elevation": {}, "elevation_avg": {}, "elevation_min": {}, "elevation_max": {}, "logo": { "label": "Logo", "description": "The logo of the protected area", "type": "wiki-file-name" }, "logo_alt": { "label": "Logo alt", "description": "The alt text for the logo", "type": "string" }, "logo_upright": { "label": "Logo upright", "description": "The upright value for the logo", "example": "1.2", "type": "number" }, "logo_caption": { "label": "Logo caption", "description": "The caption that goes beneath the logo", "type": "string" }, "mapframe": { "label": "Show mapframe map", "description": "Specify yes or no to show or hide the map, overriding the default", "example": "yes", "type": "string", "default": "no", "suggested": true }, "mapframe-caption": { "label": "Mapframe caption", "description": "Caption for the map. If mapframe-geomask is set, then the default is \"Location in <<geomask's label>>\"", "type": "string" }, "mapframe-custom": { "label": "Custom mapframe", "description": "Use a custom map instead of the automatic mapframe. Specify either a {{maplink}} template, or another template that generates a mapframe map, or an image name. If used, other mapframe parameters will be ignored.", "type": "wiki-template-name" }, "mapframe-id": { "aliases": [ "id", "qid" ], "label": "Mapframe Wikidata item", "description": "Id (Q-number) of Wikidata item to use.", "type": "string", "default": "(item for current page)" }, "mapframe-coordinates": { "aliases": [ "mapframe-coord", "coordinates", "coord" ], "label": "Mapframe coordinates ", "description": "Coordinates to use, instead of any on Wikidata. Use the {{Coord}} template.", "example": "{{Coord|12.34|N|56.78|E}}", "type": "wiki-template-name", "default": "(coordinates from Wikidata)" }, "mapframe-wikidata": { "label": "Mapframe shapes from Wikidata", "description": "et to yes to show shape/line features from the wikidata item, if any, when coordinates are specified by parameter", "example": "yes", "type": "string" }, "mapframe-shape": { "label": "Mapframe shape feature", "description": "Override display of mapframe shape feature. Turn off by setting to \"none\". Use an inverse shape (geomask) instead of a regular shape by setting to \"inverse\"", "type": "string" }, "mapframe-point": { "label": "Mapframe point feature", "description": "Override display of mapframe point feature. Turn off display of point feature by setting to \"none\". Force point marker to be displayed by setting to \"on\"", "type": "string" }, "mapframe-geomask": { "label": "Mapframe geomask", "description": "Wikidata item to use as a geomask (everything outside the boundary is shaded darker). Can either be a specific Wikidata item (Q-number), or a property that specifies the item to use (e.g. P17 for country, or P131 for located in the administrative territorial entity)", "example": "Q100", "type": "wiki-page-name" }, "mapframe-switcher": { "label": "Mapframe switcher", "description": "Set to \"auto\" or \"geomasks\" or \"zooms\" to enable Template:Switcher-style switching between multiple mapframes. IF SET TO auto – switch geomasks found in location (P276) and located in the administrative territorial entity (P131) statements on the page's Wikidata item, searching recursively. E.g. an item's city, that city's state, and that state's country. IF SET TO geomasks – switch between the geomasks specified as a comma-separated list of Wikidata items (Q-numbers) in the mapframe-geomask parameter. IF SET TO zooms – switch between \"zoomed in\"/\"zoomed midway\"/\"zoomed out\", where \"zoomed in\" is the default zoom (with a minimum of 3), \"zoomed out\" is 1, and \"zoomed midway\" is the average.", "type": "string" }, "mapframe-frame-width": { "aliases": [ "mapframe-width" ], "label": "Mapframe width", "description": "Frame width in pixels", "type": "number", "default": "270" }, "mapframe-frame-height": { "aliases": [ "mapframe-height" ], "label": "Mapframe height", "description": "Frame height in pixels", "type": "number", "default": "200" }, "mapframe-shape-fill": { "label": "Mapframe shape fill", "description": "Color used to fill shape features", "type": "string", "default": "#606060" }, "mapframe-shape-fill-opacity": { "label": "Mapframe shape fill opacity", "description": "Opacity level of shape fill, a number between 0 and 1", "type": "number", "default": "0.5" }, "mapframe-stroke-color": { "aliases": [ "mapframe-stroke-colour" ], "label": "Mapframe stroke color", "description": "Color of line features, and outlines of shape features", "type": "string", "default": "#ff0000" }, "mapframe-stroke-width": { "label": "Mapframe stroke width", "description": "Width of line features, and outlines of shape features", "type": "number", "default": "5" }, "mapframe-marker": { "label": "Mapframe marker", "description": "Marker symbol to use for coordinates; see [[mw:Help:Extension:Kartographer/Icons]] for options", "example": "museum", "type": "string" }, "mapframe-marker-color": { "aliases": [ "mapframe-marker-colour" ], "label": "Mapframe marker color", "description": "Background color for the marker", "type": "string", "default": "#5E74F3" }, "mapframe-geomask-stroke-color": { "aliases": [ "mapframe-geomask-stroke-colour" ], "label": "Mapframe geomask stroke color", "description": "Color of outline of geomask shape", "type": "string", "default": "#555555" }, "mapframe-geomask-stroke-width": { "label": "Mapframe geomask stroke width", "description": "Width of outline of geomask shape", "type": "number", "default": "2" }, "mapframe-geomask-fill": { "label": "Mapframe geomask fill", "description": "Color used to fill outside geomask features", "type": "string", "default": "#606060" }, "mapframe-geomask-fill-opacity": { "label": "Mapframe geomask fill opacity", "description": "Opacity level of fill outside geomask features, a number between 0 and 1", "type": "number", "default": "0.5" }, "mapframe-zoom": { "label": "Mapframe zoom", "description": "Set the zoom level, from \"1\" to \"18\", to used if the zoom level cannot be determined automatically from object length or area", "example": "12", "type": "number", "default": "10" }, "mapframe-length_km": { "label": "Mapframe length (km)", "description": "Object length in kilometres, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-length_mi": { "label": "Mapframe length (mi)", "description": "Object length in miles, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-area_km2": { "label": "Mapframe area (km^2)", "description": "Object arean square kilometres, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-area_mi2": { "label": "Mapframe area (mi^2)", "description": "Object area in square miles, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-frame-coordinates": { "aliases": [ "mapframe-frame-coord" ], "label": "Mapframe frame coordinates", "description": "Alternate latitude and longitude coordinates for initial placement of map, using {{coord}}", "example": "{{Coord|12.35|N|56.71|E}}", "type": "wiki-template-name" }, "mapframe-line": {}, "iucn_ref": {}, "map_size": {}, "mapsize": {}, "AlternativeMap": {}, "label": {}, "label_position": {}, "mark": {}, "marker_size": {}, "image_map": {}, "geohack-type": {}, "area_sqmi": {}, "area_km2": {}, "area_ha": {}, "area_acre": {}, "length_km": {}, "length_mi": {}, "width_km": {}, "width_mi": {}, "area_ref": {}, "dimensions": {}, "designation": {}, "named_for": {}, "module": {} }, "format": "block", "paramOrder": [ "name", "alt_name", "iucn_category", "logo", "logo_alt", "logo_upright", "logo_caption", "image", "image_size", "image_alt", "image_caption", "map", "map_image", "map_alt", "map_caption", "map_width", "relief", "mapframe", "mapframe-caption", "mapframe-custom", "mapframe-id", "mapframe-coordinates", "mapframe-wikidata", "mapframe-point", "mapframe-shape", "mapframe-frame-width", "mapframe-frame-height", "mapframe-shape-fill", "mapframe-shape-fill-opacity", "mapframe-stroke-color", "mapframe-stroke-width", "mapframe-marker", "mapframe-marker-color", "mapframe-geomask", "mapframe-geomask-stroke-color", "mapframe-geomask-stroke-width", "mapframe-geomask-fill", "mapframe-geomask-fill-opacity", "mapframe-zoom", "mapframe-length_km", "mapframe-length_mi", "mapframe-area_km2", "mapframe-area_mi2", "mapframe-frame-coordinates", "mapframe-switcher", "mapframe-line", "location", "nearest_city", "coordinates", "coords_ref", "length", "width", "area", "established", "disestablished", "visitation_num", "visitation_year", "visitation_ref", "governing_body", "world_heritage_site", "website", "child", "module", "module2", "elevation", "elevation_avg", "elevation_min", "elevation_max", "iucn_ref", "map_size", "mapsize", "AlternativeMap", "label", "label_position", "mark", "marker_size", "image_map", "geohack-type", "area_sqmi", "area_km2", "area_ha", "area_acre", "length_km", "length_mi", "width_km", "width_mi", "area_ref", "dimensions", "designation", "named_for" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} == Microformat == The articles created using this template include an hCard microformat. For more information read [[:Template:UF-hcard-place|this]]. == Tracking categories == {{Infobox tracking cats}} == See also == * {{tl|Infobox park}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!--Categories below this line, please; interwikis at Wikidata--> [[Category:IUCN Protected Area infobox templates|Protected Area]] [[Category:Place infobox templates|Protected Area]] [[Category:Protected areas templates]] [[Category:Embeddable templates]] [[Category:Templates that add a tracking category]] }}</includeonly> qvstr0gmve03500hi8irtz06gm8q00j 366517 366516 2026-08-23T00:40:31Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_protected_area/doc]] 366516 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!--Categories where indicated at the bottom of this page, please; interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]])--> {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||{{High-use}}}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Coordinates|Module:Check for unknown parameters|Module:Wikidata|Module:Infobox mapframe}} This template can be used to generate an infobox for a protected area. It is part of the [[Wikipedia:WikiProject Protected areas|Protected areas WikiProject]]. == Usage == The "basic usage" templates includes selected parameters which can be used to form a completely functional infobox. The "full usage" template includes all of the extra parameters which may be added. Either can be pasted into a new article. See [[#Examples|below]] for working examples. {{Parameter names example | name | alt_name | iucn_category | logo | logo_caption | logo_upright | logo_alt | image | image_size | image_alt | image_caption | pushpin_map=Earth | pushpin_caption | coordinates={{coord|0|0|type:landmark|display=inline}} | coords_ref | location | nearest_city | nearest_town | length | width | area | area_ref | elevation = {{{elevation}}} ''or''<br>{{{elevation_avg}}}, {{{elevation_min}}}, {{{elevation_max}}} | dimensions | designation | authorized | created | established | designated | disestablished | named_for | visitation_num | visitation_year | visitation_ref | governing_body | administrator | operator | owner | world_heritage_site | website | module | module2 }} {| ! Basic usage ! Full usage |- style="vertical-align:top;" |<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = | alt_name = | iucn_category = | iucn_ref = | logo = | logo_alt = | logo_upright = | logo_caption = | image = | image_size = | image_alt = | image_caption = | map = <!-- or | map_image = --> | map_width = | map_alt = | map_caption = | relief = | label = | label_position = | mark = | marker_size = | mapframe = <!-- "yes" to show an interactive map --> | location = | nearest_city = | coordinates = | coords_ref = | area_ha = | designation = | authorized = | created = | designated = | established = | disestablished = | visitation_num = | visitation_year = | visitation_ref = | governing_body = | administrator = | operator = | owner = | world_heritage_site = | website = | module = }}</syntaxhighlight> |<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area |name = |alt_name = |iucn_category = |iucn_ref = |logo = |logo_alt = |logo_upright = |logo_caption = |image = |image_size = |image_alt = |image_caption = |map = <!-- or |map_image = --> |map_width = |map_alt = |map_caption = |AlternativeMap = |relief = |label = |label_position = |mark = |marker_size = |mapframe = <!-- "yes" to show an interactive map --> |location = |nearest_city = <!-- Do not use both --> |nearest_town = <!-- Do not use both --> |coordinates = |coords_ref = |length = |length_mi = |length_km = |width = |width_mi = |width_km = |area = |area_ha = |area_acre = |area_km2 = |area_sqmi = |area_ref = |elevation = |elevation_avg = |elevation_min = |elevation_max = |dimensions = |designation = |authorized = |created = |designated = |established = |disestablished = |named_for = |visitation_num = |visitation_year = |visitation_ref = |governing_body = |administrator = |operator = |owner = |world_heritage_site = |website = |url = |child = |module = |module2 = }}</syntaxhighlight> |} {{clear}} == Parameter descriptions == This table describes all parameters which can be used in building infoboxes. Only the <code>name</code> parameter must be assigned a value. {| class="wikitable" style="width: 97%;" ! style="width: 14%" | Field name || Description |- | <code>name</code> || Required. The official name of the protected area. It will be displayed at the top of the infobox. In most cases this should be the same as the article name less any disambiguation. For example if the article title is [[Mount Washington (New Hampshire)]] then <code>name=Mount Washington</code>. |- | <code>alt_name</code> || If there is a common English name for the area use for the <code>name</code> parameter. This parameter can be used to display the name in the local language or for an alternate English name if it is commonly used. If you would like to italicize the text use wiki markup. |- | <code>iucn_category</code> || Strongly recommended. The [[World Commission on Protected Areas#IUCN Categories of Protected Area|IUCN]] category associated with the protected area. Valid values are Ia, Ib, II, III, IV, V, or VI. See [[#IUCN Categories|IUCN Categories]]. |- | <code>iucn_ref</code> || A reference for the iucn_category. |- | <code>logo</code> || The logo of the area. |- | <code>logo_upright</code> || The upright value of the logo. |- | <code>logo_alt</code> || The logo alt text. See [[WP:ALT]]. |- | <code>logo_caption</code> || The caption that will appear below the logo. |- | <code>image</code> || The name of an image file to be displayed. No special formatting is needed. |- | <code>image_size</code> || Can be used to change the display width the image. The default and maximum value is 284px. Images with a horizontal orientation (landscape mode) will generally display well at the default setting. An image with vertical orientation (portrait mode) may need to be adjusted to 180px or 220px. For example <code>image_size=200</code> and not <code>image_size=200px</code>. |- | <code>image_alt</code> || Alt text for the image, for visually impaired readers. See [[WP:ALT]]. |- | <code>image_caption</code> || The caption which will appear below the image if one is required. |- | <code>map</code> || The name of the [[Template:location map|location map]] to be displayed. See [[#Map display methods|Map display methods]]. To use a static image, use {{para|map_image}} |- | <code>map_image</code> || The file name of a static map image to be displayed. To use a [[Template:location map|location map]], use {{para|map}}. |- | <code>map_width</code> || Width to display the map image in pixels. The default and maximum is 284, but usually the map should be much smaller. For example: <code>map_width=200</code> (not <code>map_width=200px</code>). If a [[Template:Location map|location map]] template is used the map size might be scaled automatically if no width is specified. |- | <code>map_alt</code> || Alternative text for the map image, see [[WP:ALT]]. |- | <code>map_caption</code> || Text to be displayed below the map image, if required. |- | <code>AlternativeMap</code> || Use an alternative map for the location map, where available. For additional information, see [[Template:Location map#AlternativeMap parameter]]. |- | <code>relief</code> || When the geographical coordinates method is used (see [[#Map display methods|Map display methods]]), any non-blank value (<code>yes</code>, <code>1</code>, etc.) will cause the template to display a [[relief mapping (computer graphics)|relief map]] image, where available. For additional information, see [[Template:Location map#Relief parameter]]. |- | <code>label</code> || A text message that will be displayed next to the marker. Works with <code>label_position</code> below. |- | <code>label_position</code> || Specifies the position of a label with respect to the marker. This is not functional when using the XY method for map display. It must be assigned a value or no label will not display. Valid values are <code>left</code>, <code>right</code>, <code>top</code> and <code>bottom</code>. See <code>label</code> above. |- | <code>mark</code> || The image to use for the marker. The default is [[:File:Red pog.svg|Red pog.svg]], unless <code>map=us locator blank.svg</code> in which case the default is [[:File:Green pog.svg|Green pog.svg]]. See [[Template:Location map]] for more information. |- | <code>marker_size</code> || The display width of the marker image in pixels. The default value is 8. |- | <code>mapframe</code> || Add a {{tl|infobox mapframe}} map. See the documentation below in [[#Mapframe maps]] for more details on usage. |- | <code>location</code> || The location of the protected area. Don't be too precise. County, state and country are good in the USA. If the area is within a city specify the city, state and country. If the area is in multiple counties just list the state and country. For areas in other countries adjust accordingly. |- | <code>nearest_city</code><br /><code>nearest_town</code> || Recommended if the area is not within a city or town. It could be a city with a major airport or a large gateway town where supplies and lodging are available. Use the most appropriate parameter. |- | <code>coordinates</code><br /><code>coords</code> || For the {{tl|coord}} template. The parameters {{para|format|dms}} and {{para|display|inline,title}} are recommended. Its coordinates can be used with the location map. (Unless a value for <code>type:</code> is provided, the template will automatically use <code>type:landmark</code>, or something that is set as <code>geohack-type</code>. See the {{tl|Coord}} page for more info.) |- | <code>coords_ref</code> || Can be used with either coordinate display method above. Strongly recommended. Specify a citation for the coordinates using {{nowrap| <code><nowiki><ref>...</ref></nowiki></code>}} tags. |- | <code>geohack-type</code> || Set the geohack type parameter for use with coordinates and mapframes. Defaults to 'landmark'. See [[Template:Coord#type:T]] for more information. |- | <code>length</code> || Length of protected area, e.g., length of a trail. The {{tl|Convert}} template should be used. |- | <code>length_km</code><br /><code>length_mi</code> || Length of protected area, with automatic conversion to metric/imperial units. |- | <code>width</code> || Width of protected area. Can be used with {{para|length}} to describe rough shape. The {{tl|Convert}} template should be used. |- | <code>width_km</code><br /><code>width_mi</code> || Width of protected area, with automatic conversion to metric/imperial units. |- | <code>area</code> || Area of the protected area. Usually in acres or square miles for US locations and hectares or square kilometres elsewhere. The {{tl|Convert}} template should be used. Very small areas might be specified in square feet, square yards or square metres. |- | <code>area_km2</code><br /><code>area_sqmi</code><br /><code>area_acre</code><br /><code>area_ha</code> || Area of the protected area, with automatic conversion to metric/imperial units. Preferred to using bare {{para|area}} |- | <code>area_ref</code> || Reference to reliable source for area value. |- | <code>elevation</code> || Elevation of the protected area. |- | <code>dimensions</code> || Dimensions of the protected area. |- | <code>designation</code> || The legal protection offered to the park. |- | <code>authorized</code><br /><code>created</code><br /><code>designated</code><br /><code>established</code> || The date the protected area was created. See [[#Alternate parameters|below]]. Use {{tl|Start date}}. For example, for Yosemite National Park, use <nowiki>{{Start date|1890|10|1}}</nowiki>. |- | <code>disestablished</code> || The date when the area became no longer protected, if any. |- | <code>named_for</code> || |- | <code>visitation_num</code> || The number of visitors in a recent year if known. |- | <code>visitation_year</code> || The year during which the number of visitors was counted. |- | <code>visitation_ref</code> || Used with the visitation parameters above. Highly recommended. Specify the a citation for the visitation data using {{nowrap| <code><nowiki><ref>...</ref></nowiki></code>}} tags. |- | <code>governing_body</code><br /><code>administrator</code><br /><code>operator</code><br /><code>owner</code> || The agency or organization which controls or owns the protected area. See [[#Alternate parameters|below]]. |- | <code>world_heritage_site</code> || The year the protected area was designated a [[World Heritage Site]]. Few areas have this designation. If the article uses {{tl|Infobox World Heritage Site}} then this parameter should not be used. |- | <code>website</code> || The official website using either {{tl|Url}} or {{tl|Official website}} |- | <code>child</code> || Set to "yes" if this infobox is embedded inside another infobox. |- | <code>module</code> || Another infobox to place within this infobox. It will show up at the bottom. It needs to have its "embed" or "child" parameter set to 1 or yes, as appropriate. |- | <code>module2</code> || A second embedded infobox. |} === IUCN Categories === Depending on the value of the <code>iucn_category</code> parameter, one of the following banners will be displayed below the name. Valid values are Ia, Ib, II, III, IV, V and VI. For more information read the [[IUCN protected area categories]] article. If you cannot find the correct code in a [[WP:SOURCE|reliable source]], leave blank. {| style="border:1px solid gray; width:300px; font-size: 90%; text-align: center; line-height: 1.5;" |- | {{IUCN banner|Ia}} |- | {{IUCN banner|Ib}} |- | {{IUCN banner|II}} |- | {{IUCN banner|III}} |- | {{IUCN banner|IV}} |- | {{IUCN banner|V}} |- | {{IUCN banner|VI}} |} === Pushpin map === {{Location map/doc/infobox parameters | pushpin_relief = 1 }} ===Mapframe maps=== {{Infobox mapframe/doc/parameters | onByDefault = yes, unless any of these parameters are present: {{para|map}}, {{para|image_map}}, {{para|map_image}}, {{para|child}} | mapframe-marker = natural | mapframe-zoom = Determined based on any of the parameters: {{para|geohack-type}}, {{para|area_sqmi}}, {{para|area_km2}}, {{para|area_ha}}, {{para|area_acre}}, {{para|length_km}}, {{para|length_mi}}, {{para|width_km}}, {{para|width_mi}}. Can be manually set by {{para|mapframe-zoom}}. | mapframe-type = {{para|geohack-type}} or landmark | mapframe-area_mi2 = {{para|area_sqmi}} | mapframe-area_km2 = {{para|area_km2}} | mapframe-area_ha = {{para|area_ha}} | mapframe-area_acre = {{para|area_acre}} | mapframe-length_km = {{para|length_km}} | mapframe-length_mi = {{para|length_mi}} | mapframe-width_km = {{para|width_km}} | mapframe-width_mi = {{para|width_mi}} | mapframe-stroke-color = #008000 | mapframe-shape-fill = #5CE65C | mapframe-marker-color = #62AB22 | mapframe-frame-width = 284 | mapframe-frame-height = 208 }} == Examples == === With map only === {{Infobox protected area | name = Ku-ring-gai Chase National Park | iucn_category = II | pushpin_map = Australia | pushpin_relief = yes | location = [[New South Wales]], Australia | nearest_city = [[Sydney]] | coordinates = {{coord|33|39|3.6|S|151|12|3.6|E|region:AU| display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | area_km2 = 154 | established = {{start date|1967|10|1}} | visitation_num = 2 million | visitation_year = 2001 | governing_body = [[NSW National Parks & Wildlife Service]] }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = Ku-ring-gai Chase National Park | iucn_category = II | pushpin_map = Australia | pushpin_relief = yes | location = [[New South Wales]], Australia | nearest_city = [[Sydney]] | coordinates = {{coord|33|39|3.6|S|151|12|3.6|E|region:AU|display=inline}} | area_km2 = 154 | established = {{start date|1967|10|1}} | visitation_num = 2 million | visitation_year = 2001 | governing_body = [[NSW National Parks & Wildlife Service]] }} </syntaxhighlight> {{clear}} === With imagegraph + default mapframe === {{Infobox protected area | name = Yosemite National Park | iucn_category = II | image = Tunnel View, Yosemite Valley, Yosemite NP - Diliff.jpg | image_alt = Mountain valley with sheer cliff on its left side, and a waterfall cascading into its right, with a clear blue sky above and many green trees below | image_caption = Yosemite Valley from Tunnel View | location = [[California]], United States | nearest_city = [[Mariposa, California|Mariposa]] | pushpin_mapframe-zoom = 6 | coordinates={{coord|37|43|44|N|119|35|54|W|display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | area_acre = 761266 | established = {{start date|1890|10|1}} | visitation_num = 3,280,911 | visitation_year = 2004 | governing_body = [[National Park Service]] | world_heritage_site = 1984 | website = {{url|http://www.nps.gov/yose/}} | qid = Q180402<!-- only explicitly listed in this code example, in the article it's implicit --> }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = Yosemite National Park | iucn_category = II | image = Tunnel View, Yosemite Valley, Yosemite NP - Diliff.jpg | image_alt = Mountain valley with sheer cliff on its left side, and a waterfall cascading into its right, with a clear blue sky above and many green trees below | image_caption = Yosemite Valley from Tunnel View | location = [[California]], United States | nearest_city = [[Mariposa, California|Mariposa]] | mapframe-zoom = 6 | coordinates={{coord|37|43|44|N|119|35|54|W|display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | area_acre = 761266 | established = {{start date|1890|10|1}} | visitation_num = 3,280,911 | visitation_year = 2004 | governing_body = [[National Park Service]] | world_heritage_site = 1984 | website = {{url|http://www.nps.gov/yose/}} }} </syntaxhighlight> {{clear}} === With default mapframe only === {{Infobox protected area | name = Harz National Park | alt_name = ''Nationalparkverwaltung Harz'' | iucn_category = II | location = [[Lower Saxony]] and [[Saxony-Anhalt]], Germany | nearest_city = | coordinates = {{coord|51|47|00|N|10|34|00|E|region:DE_type:landmark|display=inline}} | area_ha = 8900 | established = 1990, 1994, 2006 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = Nationalparkverwaltung Harz | qid = Q702540<!-- only explicitly listed in the code here, at the [[Harz National Park]] it's implicit --> }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = Harz National Park | alt_name = ''Nationalparkverwaltung Harz'' | iucn_category = II | location = [[Lower Saxony]] and [[Saxony-Anhalt]], Germany | nearest_city = | coordinates = {{coord|51|47|00|N|10|34|00|E|region:DE_type:landmark|display=inline}} | area_ha = 8900 | established = 1990, 1994, 2006 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = Nationalparkverwaltung Harz }} </syntaxhighlight> {{clear}} === With imagegraph and map === {{Infobox protected area | name = Dry Island Buffalo Jump Provincial Park | image = Dry Island Provincial Park2.jpg | image_alt = A green valley with a river and a road running somewhat parallel to the river | image_caption = Panoramic view | image_size = 260 | iucn_category = III | pushpin_map = Canada Alberta | pushpin_relief = yes | location = [[Alberta]], Canada | nearest_city = [[Three Hills, Alberta|Three Hills]] | coordinates = {{coord|51|56|10|N|112|57|41|W| display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | coords_ref = | area_km2 = 34.5 | established = {{start date|1970|12|15}} | governing_body = [[Alberta Tourism, Parks and Recreation]] }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox protected area | name = Dry Island Buffalo Jump Provincial Park | image = Dry Island Provincial Park2.jpg | image_alt = A green valley with a river and a road running somewhat parallel to the river | image_caption = Panoramic view | image_size = 260 | iucn_category = III | pushpin_map = Canada Alberta | pushpin_relief = yes | location = [[Alberta]], Canada | nearest_city = [[Three Hills, Alberta|Three Hills]] | coordinates = {{coord|51|56|10|N|112|57|41|W| display = inline <!-- for documentation page only - not general practice -->}} | coords_ref = | area_km2 = 34.5 | established = {{start date|1970|12|15}} | governing_body = [[Alberta Tourism, Parks and Recreation]] }} </syntaxhighlight> {{clear}} == Map display methods == Any image of a map showing the location of the protected area can be used. === Display a marker on a map using a template and geographic coordinates === A marker can be superimposed on a map using one of a set of special map templates. To display a marker, the geographic coordinates must be specified using the {{tl|Coord}} template inside the {{para|coordinates}} parameter. See the documentation for {{tl|Location map}}. The parameters for this template map to a subset of the parameters used by {{tlf|Location map}}. A map template can be found using these sources: :[[Template:Location map/List|List of templates]] – Many of the listed items are redirects and a few templates may not function as expected. :[[:Category:Location map templates]] - templates sorted by category. :[[Special:WhatLinksHere/Template:Location map/Info]] – a search that might help. :[[Special:PrefixIndex/Module:Location map/data/]] – another search that might help. :[[Special:Prefixindex/Template:Location map]] – another search that might help. All of the names begin with the words "Location map" followed by the area covered. The value you need to specify is the area name. The map template for Canada is [[Module:Location map/data/Canada|Location map/data/Canada]]. In this case specify {{para|map|Canada}}. {{Infobox protected area | name = Four Corners, Canada | map = Canada | map_caption = Example using geographic coordinates | coordinates = {{coord|60|N|102|W|}} }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox protected area | name = Four Corners, Canada | map = Canada | map_caption = Example using geographic coordinates | coordinates = {{coord|60|N|102|W|}} }}</syntaxhighlight> The {{tl|Coord}} template has a parameter {{para|display|inline,title}} which can be added to make the coordinates display at the top of the page as well. ==TemplateData== {{collapse top|[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]] documentation used by [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] and other tools}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "params": { "name": { "label": "Name", "type": "string", "required": true, "description": "Name of protected area" }, "alt_name": { "label": "Alternative Name", "type": "string", "required": false, "description": "Common name for the protected area" }, "iucn_category": { "label": "IUCN Category", "type": "string", "required": false, "description": "IUCN Category associated with the protected area " }, "image": { "label": "image", "type": "wiki-page-name", "required": false, "description": "Image for the protected area" }, "image_size": { "label": "image Width", "type": "number", "required": false, "description": "Width of the image given by image" }, "image_alt": { "label": "image Alternative Text", "type": "string", "required": false, "description": "Alternative text to be displayed if image doesn't appear for any reason" }, "image_caption": { "label": "image Caption", "type": "string", "required": false, "description": "Caption for the image" }, "map": { "label": "Map", "type": "wiki-page-name", "required": false, "description": "Location map for the protected area" }, "map_image": { "label": "Map image", "type": "wiki-page-name", "required": false, "description": "Map image for the protected area" }, "map_alt": { "label": "Map Alternative Text", "type": "string", "required": false, "description": "Alternative text to display if the map doesn't display for whatever reasons" }, "map_caption": { "label": "Map Caption", "type": "string", "required": false, "description": "Caption for the map" }, "map_width": { "label": "Map Width", "type": "number", "required": false, "description": "Width of the map" }, "relief": { "label": "Relief", "type": "string", "required": false, "description": "When the geographical coordinates method is used, any non-blank value will cause the template to display a relief map image" }, "location": { "label": "Location", "type": "string", "required": false, "description": "Location of the protected area" }, "nearest_city": { "label": "Nearest city or town", "aliases": [ "nearest_town" ], "type": "string", "required": false, "description": "Nearest city from the protected area" }, "coordinates": { "label": "Coordinates", "type": "string", "required": false, "description": "When this option is used the type, region, scale, source, format and display parameters are not functional but this data can be entered in the {{Coord}} template." }, "coords_ref": { "label": "Coordinates Reference", "type": "string", "required": false, "description": "Can be used with either coordinate display method above" }, "length": { "label": "Length", "type": "number", "required": false, "description": "Length of protected area" }, "width": { "label": "Width", "type": "number", "required": false, "description": "Width of protected area" }, "area": { "label": "Area", "type": "number", "required": false, "description": "Area covered by protected area" }, "established": { "label": "Established", "aliases": [ "authorized", "created", "designated" ], "type": "line", "required": false, "description": "The date on which the protected area was established, authorized, created, or designated" }, "disestablished": { "label": "Disestablished", "type": "line", "required": false, "description": "The date on which the protected area became no longer protected" }, "visitation_num": { "label": "Visitation Number", "type": "line", "required": false, "description": "Number of visitors in a recent year" }, "visitation_year": { "label": "Visitation Year", "type": "line", "required": false, "description": "The year in which visitors were counted" }, "visitation_ref": { "label": "Visitation Reference", "type": "string", "required": false, "description": "Reference of visitation data in <ref > </ref>" }, "governing_body": { "label": "Governing Body", "aliases": [ "administrator", "operator", "owner" ], "type": "string", "required": false, "description": "The agency or organization which controls or owns the protected area" }, "world_heritage_site": { "label": "World Heritage Site", "type": "line", "required": false, "description": "The year the protected area was designated a World Heritage Site" }, "website": { "label": "Website", "type": "string", "required": false, "description": "The official website." }, "child": { "label": "Child", "type": "string", "required": false, "description": "Yes if infobox is embedded inside another infobox" }, "module": { "label": "Module", "type": "string", "required": false, "description": "Another infobox to place within this infobox" }, "module2": { "label": "Module 2", "type": "string", "required": false, "description": "Another infobox to place within this infobox" }, "elevation": {}, "elevation_avg": {}, "elevation_min": {}, "elevation_max": {}, "logo": { "label": "Logo", "description": "The logo of the protected area", "type": "wiki-file-name" }, "logo_alt": { "label": "Logo alt", "description": "The alt text for the logo", "type": "string" }, "logo_upright": { "label": "Logo upright", "description": "The upright value for the logo", "example": "1.2", "type": "number" }, "logo_caption": { "label": "Logo caption", "description": "The caption that goes beneath the logo", "type": "string" }, "mapframe": { "label": "Show mapframe map", "description": "Specify yes or no to show or hide the map, overriding the default", "example": "yes", "type": "string", "default": "no", "suggested": true }, "mapframe-caption": { "label": "Mapframe caption", "description": "Caption for the map. If mapframe-geomask is set, then the default is \"Location in <<geomask's label>>\"", "type": "string" }, "mapframe-custom": { "label": "Custom mapframe", "description": "Use a custom map instead of the automatic mapframe. Specify either a {{maplink}} template, or another template that generates a mapframe map, or an image name. If used, other mapframe parameters will be ignored.", "type": "wiki-template-name" }, "mapframe-id": { "aliases": [ "id", "qid" ], "label": "Mapframe Wikidata item", "description": "Id (Q-number) of Wikidata item to use.", "type": "string", "default": "(item for current page)" }, "mapframe-coordinates": { "aliases": [ "mapframe-coord", "coordinates", "coord" ], "label": "Mapframe coordinates ", "description": "Coordinates to use, instead of any on Wikidata. Use the {{Coord}} template.", "example": "{{Coord|12.34|N|56.78|E}}", "type": "wiki-template-name", "default": "(coordinates from Wikidata)" }, "mapframe-wikidata": { "label": "Mapframe shapes from Wikidata", "description": "et to yes to show shape/line features from the wikidata item, if any, when coordinates are specified by parameter", "example": "yes", "type": "string" }, "mapframe-shape": { "label": "Mapframe shape feature", "description": "Override display of mapframe shape feature. Turn off by setting to \"none\". Use an inverse shape (geomask) instead of a regular shape by setting to \"inverse\"", "type": "string" }, "mapframe-point": { "label": "Mapframe point feature", "description": "Override display of mapframe point feature. Turn off display of point feature by setting to \"none\". Force point marker to be displayed by setting to \"on\"", "type": "string" }, "mapframe-geomask": { "label": "Mapframe geomask", "description": "Wikidata item to use as a geomask (everything outside the boundary is shaded darker). Can either be a specific Wikidata item (Q-number), or a property that specifies the item to use (e.g. P17 for country, or P131 for located in the administrative territorial entity)", "example": "Q100", "type": "wiki-page-name" }, "mapframe-switcher": { "label": "Mapframe switcher", "description": "Set to \"auto\" or \"geomasks\" or \"zooms\" to enable Template:Switcher-style switching between multiple mapframes. IF SET TO auto – switch geomasks found in location (P276) and located in the administrative territorial entity (P131) statements on the page's Wikidata item, searching recursively. E.g. an item's city, that city's state, and that state's country. IF SET TO geomasks – switch between the geomasks specified as a comma-separated list of Wikidata items (Q-numbers) in the mapframe-geomask parameter. IF SET TO zooms – switch between \"zoomed in\"/\"zoomed midway\"/\"zoomed out\", where \"zoomed in\" is the default zoom (with a minimum of 3), \"zoomed out\" is 1, and \"zoomed midway\" is the average.", "type": "string" }, "mapframe-frame-width": { "aliases": [ "mapframe-width" ], "label": "Mapframe width", "description": "Frame width in pixels", "type": "number", "default": "270" }, "mapframe-frame-height": { "aliases": [ "mapframe-height" ], "label": "Mapframe height", "description": "Frame height in pixels", "type": "number", "default": "200" }, "mapframe-shape-fill": { "label": "Mapframe shape fill", "description": "Color used to fill shape features", "type": "string", "default": "#606060" }, "mapframe-shape-fill-opacity": { "label": "Mapframe shape fill opacity", "description": "Opacity level of shape fill, a number between 0 and 1", "type": "number", "default": "0.5" }, "mapframe-stroke-color": { "aliases": [ "mapframe-stroke-colour" ], "label": "Mapframe stroke color", "description": "Color of line features, and outlines of shape features", "type": "string", "default": "#ff0000" }, "mapframe-stroke-width": { "label": "Mapframe stroke width", "description": "Width of line features, and outlines of shape features", "type": "number", "default": "5" }, "mapframe-marker": { "label": "Mapframe marker", "description": "Marker symbol to use for coordinates; see [[mw:Help:Extension:Kartographer/Icons]] for options", "example": "museum", "type": "string" }, "mapframe-marker-color": { "aliases": [ "mapframe-marker-colour" ], "label": "Mapframe marker color", "description": "Background color for the marker", "type": "string", "default": "#5E74F3" }, "mapframe-geomask-stroke-color": { "aliases": [ "mapframe-geomask-stroke-colour" ], "label": "Mapframe geomask stroke color", "description": "Color of outline of geomask shape", "type": "string", "default": "#555555" }, "mapframe-geomask-stroke-width": { "label": "Mapframe geomask stroke width", "description": "Width of outline of geomask shape", "type": "number", "default": "2" }, "mapframe-geomask-fill": { "label": "Mapframe geomask fill", "description": "Color used to fill outside geomask features", "type": "string", "default": "#606060" }, "mapframe-geomask-fill-opacity": { "label": "Mapframe geomask fill opacity", "description": "Opacity level of fill outside geomask features, a number between 0 and 1", "type": "number", "default": "0.5" }, "mapframe-zoom": { "label": "Mapframe zoom", "description": "Set the zoom level, from \"1\" to \"18\", to used if the zoom level cannot be determined automatically from object length or area", "example": "12", "type": "number", "default": "10" }, "mapframe-length_km": { "label": "Mapframe length (km)", "description": "Object length in kilometres, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-length_mi": { "label": "Mapframe length (mi)", "description": "Object length in miles, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-area_km2": { "label": "Mapframe area (km^2)", "description": "Object arean square kilometres, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-area_mi2": { "label": "Mapframe area (mi^2)", "description": "Object area in square miles, for automatically determining zoom level. ONLY use ONE of the available parameters for length or area", "type": "number" }, "mapframe-frame-coordinates": { "aliases": [ "mapframe-frame-coord" ], "label": "Mapframe frame coordinates", "description": "Alternate latitude and longitude coordinates for initial placement of map, using {{coord}}", "example": "{{Coord|12.35|N|56.71|E}}", "type": "wiki-template-name" }, "mapframe-line": {}, "iucn_ref": {}, "map_size": {}, "mapsize": {}, "AlternativeMap": {}, "label": {}, "label_position": {}, "mark": {}, "marker_size": {}, "image_map": {}, "geohack-type": {}, "area_sqmi": {}, "area_km2": {}, "area_ha": {}, "area_acre": {}, "length_km": {}, "length_mi": {}, "width_km": {}, "width_mi": {}, "area_ref": {}, "dimensions": {}, "designation": {}, "named_for": {}, "module": {} }, "format": "block", "paramOrder": [ "name", "alt_name", "iucn_category", "logo", "logo_alt", "logo_upright", "logo_caption", "image", "image_size", "image_alt", "image_caption", "map", "map_image", "map_alt", "map_caption", "map_width", "relief", "mapframe", "mapframe-caption", "mapframe-custom", "mapframe-id", "mapframe-coordinates", "mapframe-wikidata", "mapframe-point", "mapframe-shape", "mapframe-frame-width", "mapframe-frame-height", "mapframe-shape-fill", "mapframe-shape-fill-opacity", "mapframe-stroke-color", "mapframe-stroke-width", "mapframe-marker", "mapframe-marker-color", "mapframe-geomask", "mapframe-geomask-stroke-color", "mapframe-geomask-stroke-width", "mapframe-geomask-fill", "mapframe-geomask-fill-opacity", "mapframe-zoom", "mapframe-length_km", "mapframe-length_mi", "mapframe-area_km2", "mapframe-area_mi2", "mapframe-frame-coordinates", "mapframe-switcher", "mapframe-line", "location", "nearest_city", "coordinates", "coords_ref", "length", "width", "area", "established", "disestablished", "visitation_num", "visitation_year", "visitation_ref", "governing_body", "world_heritage_site", "website", "child", "module", "module2", "elevation", "elevation_avg", "elevation_min", "elevation_max", "iucn_ref", "map_size", "mapsize", "AlternativeMap", "label", "label_position", "mark", "marker_size", "image_map", "geohack-type", "area_sqmi", "area_km2", "area_ha", "area_acre", "length_km", "length_mi", "width_km", "width_mi", "area_ref", "dimensions", "designation", "named_for" ] } </templatedata> {{collapse bottom}} == Microformat == The articles created using this template include an hCard microformat. For more information read [[:Template:UF-hcard-place|this]]. == Tracking categories == {{Infobox tracking cats}} == See also == * {{tl|Infobox park}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!--Categories below this line, please; interwikis at Wikidata--> [[Category:IUCN Protected Area infobox templates|Protected Area]] [[Category:Place infobox templates|Protected Area]] [[Category:Protected areas templates]] [[Category:Embeddable templates]] [[Category:Templates that add a tracking category]] }}</includeonly> qvstr0gmve03500hi8irtz06gm8q00j 0 28123 366528 2026-08-23T03:01:38Z Ashwini Rai K 9755 "[[:en:Special:Redirect/revision/1360206752|Derzhprom]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 366528 wikitext text/x-wiki  {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Panorama_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_01_(43963740521).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಪನೋರಮಾ.]] [[File:Facade_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_03_(30095271458).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮುಖಭಾಗ.]] ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ರಾಬರ್ಟ್ ಬೈರನ್ ನ ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು] * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ಕಟ್ಟಡದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ] (in Russian) * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ನೋಟ] * [http://englishrussia.com/?p=2952 ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಲುಫ್ಟ್ವಾಫೆ ಪೈಲಟ್ ಲೆನ ಫೋಟೋಲು, ಕೆಲವು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು] * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್/ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ, ಜಾರ್ಜ್ ಡೆಡೊಯಾರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು], ಕೆನಡಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ( [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&img_filter=1 ಡಿಜಿಟಲೈಸ್ಡ್ ಐಟಂಲು] ) [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] nyugyhmzcecf6o2ydt5zd21k6nloo1v 366529 366528 2026-08-23T03:03:42Z Ashwini Rai K 9755 /* ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು */ 366529 wikitext text/x-wiki  {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Panorama_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_01_(43963740521).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಪನೋರಮಾ.]] [[File:Facade_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_03_(30095271458).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮುಖಭಾಗ.]] ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ರಾಬರ್ಟ್ ಬೈರನ್ ನ ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು] * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ಕಟ್ಟಡದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ] (in Russian) * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ನೋಟ] * [http://englishrussia.com/?p=2952 ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಲುಫ್ಟ್ವಾಫೆ ಪೈಲಟ್ ಲೆನ ಫೋಟೋಲು, ಕೆಲವು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು] * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್/ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ, ಜಾರ್ಜ್ ಡೆಡೊಯಾರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು], ಕೆನಡಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] 2hmu8gkblxnwul2k2djmtmls1bv0ypf 366530 366529 2026-08-23T03:04:24Z Ashwini Rai K 9755 /* ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು */ 366530 wikitext text/x-wiki  {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Panorama_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_01_(43963740521).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಪನೋರಮಾ.]] [[File:Facade_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_03_(30095271458).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮುಖಭಾಗ.]] ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ರಾಬರ್ಟ್ ಬೈರನ್ ನ ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು] * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ಕಟ್ಟಡದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ] (in Russian) * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ನೋಟ] * [http://englishrussia.com/?p=2952 ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಲುಫ್ಟ್ವಾಫೆ ಪೈಲಟ್ ಲೆನ ಫೋಟೋಲು, ಕೆಲವು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು] * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್/ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ, ಜಾರ್ಜ್ ಡೆಡೊಯಾರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು], ಕೆನಡಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ( [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&img_filter=1 ಡಿಜಿಟಲೈಸ್ಡ್ ಐಟಂಲು] ) eutt04stmybbitk1htkcswqb9n2ft62 366531 366530 2026-08-23T03:05:13Z Ashwini Rai K 9755 /* ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು */ 366531 wikitext text/x-wiki  {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Panorama_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_01_(43963740521).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಪನೋರಮಾ.]] [[File:Facade_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_03_(30095271458).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮುಖಭಾಗ.]] ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] 9ck656kechr7jylgd6274u58kpd58tk 366532 366531 2026-08-23T03:05:37Z Ashwini Rai K 9755 /* ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು */ 366532 wikitext text/x-wiki  {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Panorama_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_01_(43963740521).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಪನೋರಮಾ.]] [[File:Facade_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_03_(30095271458).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮುಖಭಾಗ.]] ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ರಾಬರ್ಟ್ ಬೈರನ್ ನ ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು] * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ಕಟ್ಟಡದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ] (in Russian) * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ನೋಟ] * [http://englishrussia.com/?p=2952 ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಲುಫ್ಟ್ವಾಫೆ ಪೈಲಟ್ ಲೆನ ಫೋಟೋಲು, ಕೆಲವು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು] * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್/ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ, ಜಾರ್ಜ್ ಡೆಡೊಯಾರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು], ಕೆನಡಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ( [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&img_filter=1 ಡಿಜಿಟಲೈಸ್ಡ್ ಐಟಂಲು] ) [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] fib778sxcbcqcgmz2rog9cwy57np1qs 366533 366532 2026-08-23T03:10:31Z Ashwini Rai K 9755 366533 wikitext text/x-wiki  {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. '''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ''' ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು<ref>https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html</ref> ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ<refhttps://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/</ref> ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://www.rusnauka.com/9._EISN_2007/Stroitelstvo/21548.doc.htm</ref> ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆದ ಬಗ್ಗೆ ತಿರ್ತ್ ಕೊರ್ನವು ಪೂರ ಉಂಡು ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ.<ref>https://www.wikiwand.com/en/Derzhprom</ref> == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Panorama_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_01_(43963740521).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಪನೋರಮಾ.]] [[File:Facade_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_03_(30095271458).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮುಖಭಾಗ.]] ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ರಾಬರ್ಟ್ ಬೈರನ್ ನ ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು] * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ಕಟ್ಟಡದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ] (in Russian) * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ನೋಟ] * [http://englishrussia.com/?p=2952 ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಲುಫ್ಟ್ವಾಫೆ ಪೈಲಟ್ ಲೆನ ಫೋಟೋಲು, ಕೆಲವು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು] * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್/ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ, ಜಾರ್ಜ್ ಡೆಡೊಯಾರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು], ಕೆನಡಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ( [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&img_filter=1 ಡಿಜಿಟಲೈಸ್ಡ್ ಐಟಂಲು] ) [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] ibrfvh9qy259715kiz9gluxcbh48l3o 366534 366533 2026-08-23T03:11:42Z Ashwini Rai K 9755 366534 wikitext text/x-wiki  {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. '''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ''' ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು<ref>https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html</ref> ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ<ref>https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/</ref> ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://www.rusnauka.com/9._EISN_2007/Stroitelstvo/21548.doc.htm</ref> ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆದ ಬಗ್ಗೆ ತಿರ್ತ್ ಕೊರ್ನವು ಪೂರ ಉಂಡು ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ.<ref>https://www.wikiwand.com/en/Derzhprom</ref> == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == [[File:Panorama_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_01_(43963740521).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಪನೋರಮಾ.]] [[File:Facade_of_Derzhprom_Building_-_Kharkiv_(Kharkov)_-_Ukraine_-_03_(30095271458).jpg|thumb| 2018ಡ್ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊದ ಮುಖಭಾಗ.]] ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ರಾಬರ್ಟ್ ಬೈರನ್ ನ ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು] * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ಕಟ್ಟಡದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ] (in Russian) * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ನೋಟ] * [http://englishrussia.com/?p=2952 ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಲುಫ್ಟ್ವಾಫೆ ಪೈಲಟ್ ಲೆನ ಫೋಟೋಲು, ಕೆಲವು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು] * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್/ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ, ಜಾರ್ಜ್ ಡೆಡೊಯಾರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು], ಕೆನಡಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ( [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&img_filter=1 ಡಿಜಿಟಲೈಸ್ಡ್ ಐಟಂಲು] ) [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] jdu3myhwdruflmr7jmg68b4s5rgmq9s 366535 366534 2026-08-23T03:12:20Z Ashwini Rai K 9755 /* ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ */ 366535 wikitext text/x-wiki  {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. '''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ''' ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು<ref>https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html</ref> ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ<ref>https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/</ref> ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://www.rusnauka.com/9._EISN_2007/Stroitelstvo/21548.doc.htm</ref> ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆದ ಬಗ್ಗೆ ತಿರ್ತ್ ಕೊರ್ನವು ಪೂರ ಉಂಡು ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ.<ref>https://www.wikiwand.com/en/Derzhprom</ref> == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ರಾಬರ್ಟ್ ಬೈರನ್ ನ ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು] * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ಕಟ್ಟಡದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ] (in Russian) * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ನೋಟ] * [http://englishrussia.com/?p=2952 ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಲುಫ್ಟ್ವಾಫೆ ಪೈಲಟ್ ಲೆನ ಫೋಟೋಲು, ಕೆಲವು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು] * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್/ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ, ಜಾರ್ಜ್ ಡೆಡೊಯಾರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು], ಕೆನಡಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ( [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&img_filter=1 ಡಿಜಿಟಲೈಸ್ಡ್ ಐಟಂಲು] ) [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] em1xqq0wcinfi0u6edentmq32wkjtzd 366571 366535 2026-08-23T07:12:54Z ChiK 1136 Added {{[[Template:AI-generated|AI-generated]]}} tag 366571 wikitext text/x-wiki {{AI-generated|date=ಆಗೋಸ್ಟು ೨೦೨೬}} {{Reflist}} '''ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Ukrainian ) ಅತ್ತ್ಂಡ '''ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್''' ( Russian ) ಕಟ್ಟಡ ಪಂಡ ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ . ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ ಶೈಲಿಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಉಂದು 1928ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಸುರುತ ಆಧುನಿಕ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ <ref>{{Cite web|title=The First Soviet Skyscraper|url=http://travel.uaportal.com/news/52616.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070807173634/http://travel.uaportal.com:80/news/52616.html|archivedate=7 August 2007}}</ref> ಉಂದೆತ ಪುದರ್ ರಡ್ಡ್ ಪದೊಕುಲೆನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಒಟ್ಟುಗು ತೂಂಡ, ''ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ'' ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡ್ ಈ ರಚನೆನ್ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ತ್ಂಡ ಉದ್ಯಮದ ಅರಮನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. '''ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ''' ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ 20ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಅರ್ಧೊದ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊನು<ref>https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html</ref> ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ವಿವಿಧ ರಚನೆಲೆಡ್ ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಒಂಜಿ ಅನನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನೊ ಆದ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು, ಉಂದು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ<ref>https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/</ref> ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ತಂದೆ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ದುಂಬೇ ಉಂಡು. <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (The State Industry Building)|accessdate=30 April 2026|publisher=World Heritage Centre}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮, ೨೦೨೪ಡ್, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ್ ರಷ್ಯಾ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಆಂಡ್. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು "ಸಂವಹನ ಲೀಪ್" ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು, ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>https://www.rusnauka.com/9._EISN_2007/Stroitelstvo/21548.doc.htm</ref> ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆದ ಬಗ್ಗೆ ತಿರ್ತ್ ಕೊರ್ನವು ಪೂರ ಉಂಡು ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕ – "ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ", ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ.<ref>https://www.wikiwand.com/en/Derzhprom</ref> == ಚರಿತ್ರೆ == [[ಫೈಲ್:Palace_of_industry.jpg|left|thumb| ೧೯೨೦ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಫೈಲ್:Gosprom_to_Build_1925.jpg|left|thumb| ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ (ಸುಮಾರ್ ೧೯೨೫).]] "ಸುರುತ ಸೋವಿಯೆತ್ ಗಗನಚುಂಬಿ" ದ ಅದ್ಭುತ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೨೮ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. <ref name="GUE">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]]|url=https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|accessdate=30 April 2026|last=Vechersky|first=Victor|date=5 April 2022|authorlink=Victor Vechersky|language=uk|trans_title=Derzhprom in Kharkiv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241116165022/https://vue.gov.ua/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%83_%D0%A5%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96|archivedate=16 November 2024}}</ref> ಖಾರ್ಕಿವ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಒಂಜಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಲು ಸೆರ್ಗೆ ಸೆರಾಫಿಮೊವ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾವೆಟ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಲ್ಗರ್ ಮೂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="EHU">{{Cite encyclopedia|year=2021|encyclopedia=[[Encyclopedia of History of Ukraine]]|publisher=[[Naukova Dumka]]|location=Kyiv|url=http://www.history.org.ua/?termin=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|accessdate=30 April 2026|last=Shvydenko|first=O. O.|editor-last=Smoliy|editor-first=Valeriy|editor-link=Valeriy Smoliy|volume=1 (supplementary)|language=uk|trans_title=DERZHPROM, the Building of State Industry|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250604023430/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=derzhprom_budynok_derzhavnoji_promyslovosti|archivedate=4 June 2025}}</ref> ೧೯೨೮ಡ್ ಮುಗಿನಗ ಉಂದು ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ್ ಒಂಜಿ ರಚನೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೩೦ ದಶಕೊಗು ಮುಟ್ಟ ಅಯಿನ್ ಮೀರ್ದ್ ಪೋಯಿಜಿ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದುಡು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸವೊಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಸಮರೂಪತೆಡ್ ಉಂದೆತ ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಉಂಡು. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2026)">ಉಲ್ಲೇಖ ಬೋಡು</span>]]'' &#x5D;</sup> ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ದ ಬಳಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಓವರ್ಹೆಡ್ ವಾಕ್ವೇಸ್ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧೊಡುಪ್ಪುನ ಗೋಪುರೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಡೊನು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನವಾದ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|last=ua_archi|date=13 November 2009|title=Госпром|url=https://ua-archi.livejournal.com/517.html|accessdate=19 April 2021|website=Україна. Архітектура. Історія.}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ಕಚೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕೊಠಡಿಲು ಏರ್ ಕಂಡಿಷನಿಂಗ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಲೈಟಿಂಗ್, ಬೊಕ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಲೆನಂಚಿನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಈ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಸುರುತ ಕಸದ ಚುಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್. <ref name="EHU" /> ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ರೆನರ್ ಬನ್ಹ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ''ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ ಇನ್ ದ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಏಜ್'' ಡ್ ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 1920 ದಶಕೊದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಧನೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್, ಉಂದು ಡೆಸ್ಸಾವು ಬೌಹಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ರೊಟ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಡ್ ವ್ಯಾನ್ ನೆಲ್ಲೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗ್ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆ ಆಪುಂಡು. ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಈ ರಚನೆಗ್ ಏತ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಉಂದು ಬದುಕುದು ಉಪ್ಪೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್,  ಆಂಡಲಾ ಸ್ಫೋಟೊಲೆಡ್ದ್ ಒಳ್ಗ್ ಹಾನಿ ಆತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=8 November 2024|trans_title=Derzhprom—the most famous Constructivist building and a symbol of Kharkiv, which was damaged twice by Russian aerial bombing|url=https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414112548/https://suspilne.media/culture/867919-derzprom-najvidomisa-konstruktivistska-budivla-ta-simvol-harkova-so-bula-uskodzena-rosijskou-raketou/|archivedate=14 April 2026|accessdate=30 April 2026|website=[[Suspilne Kultura]]|language=uk}}</ref> ೧೯೨೬ ವಸಂತ ಋತುಡು, ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ಮುಚ್ಚೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. ಅಪಗ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಪಾವ್ಲೋ ರೊಟ್ಟರ್ಟ್, ಮಾಸ್ಕೋಗ್ ಪೋಯೆರ್, ಅಲ್ಪ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಡ್ಜೆರ್ಜಿನ್ಸ್ಕಿಡ್ದ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬೆಂಬಲೊನು ಕಂಡುಕೊನೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಂಡ್. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ಡ್, ಆರ್ ಒಂಜಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡೊನು ಕಟ್ಟೆರೆ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೬ಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಧಾರೊಡ್ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್. <ref>{{Cite book |last=Shuvalova |first=E.A. |title=Conference Materials |last2=Nuriddinov |first2=K.K. |last3=Hovakimyan |first3=S.S. |date=2019 |publisher=LJournal |chapter=Waste wood-based building materials |doi=10.18411/sr-10-06-2019-25 |chapter-url=http://dx.doi.org/10.18411/sr-10-06-2019-25}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸಂಕೀರ್ಣೊನು ಡ್ಜಿಗಾ ವರ್ಟೋವ್ ನ ''ಥ್ರೀ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಲೆನಿನ್'' ಬೊಕ್ಕ ಸೆರ್ಗೆ ಐಸೆನ್ಸ್ಟೈನ್ ನ ''ದಿ ಜನರಲ್ ಲೈನ್'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಆಧುನಿಕತೆದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. 1934ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿನ್ ಕೀವ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಸ್ಟಾಲಿನಿಸ್ಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೊದ ಪರವಾದ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವಿಸಂ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಖಂಡನೆ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಡೊದ ಗಮನಾರ್ಹತೆ ಮರೆಮಾಚಿಂಡ್. ಖಾರ್ಕಿವ್ ರಾಜಧಾನಿ ಆನಗ ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಡ್ ಪಿಪಲ್ಸ್ ಕಮಿಷರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೫೦ ದಶಕೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಅಯಿತ ಒಂಜಿ ಗೋಪುರೊನು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರೊ ಆದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಛಾವಣಿಡ್ ಒಂಜಿ ಟಿವಿ ರಿಲೇ ಗೋಪುರೊನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. <ref name="GUE" /> ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು 2017ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್ <ref name="bomb2">{{Cite web|date=2024-10-30|title=Kharkiv’s historic Derzhprom skyscraper becomes latest victim of Russian bombardments|url=https://kyivindependent.com/kharkivs-historic-skyscraper-becomes-the-latest-victim-of-russias-bombardments/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Elsa Court|language=en}}</ref> <ref name="bomb">{{Cite web|date=2024-10-29|title=UPDATED: Russia’s attack on Kharkiv injures 9, damages historic landmark|url=https://kyivindependent.com/russia-strikes-center-of-kharkiv-with-aerial-glide-bombs-injuring-at-least-5-people/|accessdate=2024-10-29|website=The Kyiv Independent|last=Kateryna Hodunova|last2=Olena Goncharova|language=en}}</ref> ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವರ್ಧಿತ ರಕ್ಷಣೆಡ್ ದೀಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Attack_on_Derzhprom,_28_October_2024_(40).jpg|thumb| ೨೦೨೪ಡ್ ಮುಷ್ಕರ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ]] ರುಸ್ಸೊ-ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಗ್ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ಗ್ ರಷ್ಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಾಂಬ್ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಯೆರ್, ಉಂದು FAB-500 ಮಾದರಿ ಪಂಡ್ದ್ ನಂಬುನವು, <ref name="bomb2" /> ಮಸ್ತ್ ಹಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಜನ ಗಾಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. <ref>{{Cite web|date=2024-10-28|title=Навіть Гітлер не зруйнував: у Харкові "приліт" по будівлі Держпрому (фото, відео)|url=https://tsn.ua/ukrayina/u-harkovi-prilit-po-budivli-derzhpromu-socmerezhi-foto-2689140.html|accessdate=2024-10-28|website=ТСН.ua|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/29/ukraine-war-briefing-bomb-derzhprom-historic-landmark-kharkiv|title=Ukraine war briefing: Bomb shatters historic landmark in Kharkiv|last=Murray|first=Warren|date=2024-10-29|work=The Guardian|access-date=2024-10-29|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> <ref name="bomb" /> ಫಲಿತಾಂಶವಾದ್, ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಮೇಯರ್ ಇಹೋರ್ ತೆರೆಖೊವ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಬ್ಯೂರೋ ಫ್ರೀಡಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ ನ್ (ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಸೇರ್ದ್) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|last=Koloniei|first=Dmytro|date=4 November 2024|title=|trans_title=UNESCO will help restore the building of Derzhprom in Kharkiv|url=https://infocity.kharkiv.ua/obshchestvo/iunesko-dopomozhe-vidnovyty-budivliu-derzhpromu-u-kharkovi/|accessdate=6 November 2024|website=Infocity}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಪಂಡ ಖಾರ್ಕಿವ್ ಒಂಜಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆಧುನಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರೊದ ಸಂಕೇತ. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова и символ стиля|url=https://galinaaksyenova.livejournal.com/10275.html|accessdate=19 April 2021|website=galinaaksyenova.livejournal.com}}</ref> ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಚನಾತ್ಮಕತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನವು, ಅಯಿತ ರೂಪೊಲು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದುಂಡು. <ref>{{Cite web|title=Госпром – символ Харькова. Есть ли у него будущее|url=https://vecherniy.kharkov.ua/news/26020/|accessdate=19 April 2021|website=vecherniy.kharkov.ua}}</ref> ಈ ಇಲ್ಲ್ ಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸೌಂದರ್ಯೊದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಉಂಡು; ಅಯಿತ ನಿರ್ಮಾಣೊನು ''"ಸಂವಹನ ಲೀಪ್"'' ಗ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ೧೯೨೦ ದಶಕೊಡು ಇಂಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒಂಜಿ ನವೀನತೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು: * ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್ – ಉಕ್ರೇನ್ ಡ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆದ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ಜಾಗೆ. * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ – ಒಂಜಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿದ್ಯಮಾನೊದ ರೂಪೊಡು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಕಲ್ಪನೆನ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಲ್ಪುನವು. * ಸಾಮಾಜಿಕ – ಪೊಸ ಖಾರ್ಕಿವ್ ನ ಒಂಜಿ ಅಗಲವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೇಂದ್ರ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾದ್ ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು, ರಜೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನಂಚಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಘಟನೆಲೆನ ಜಾಗೆ. * ಸಾಂಕೇತಿಕ – ''"ಸಂಘಟಿತ ಲೋಕ"'', ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಯುಗೊದ ಬೊಕ್ಕ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣೊದ ಸಂಕೇತ. * ಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ – ನಗರದ ಜಾಗತೀಯ ರಚನೆಡ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು; ಚೌಕ ಬೊಕ್ಕ ನಗರೊದ ಗಡಿ ಗುರುತು (ಚೌಕದ ಮಟ್ಟೊಡು). * ಸಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ – ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಯೋಜನೆಲೆಗ್ ಕಾರಣವಾಪುನ ಲ್ಯಾಕೋನಿಕ್ ರೂಪೊಲು; ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸಂಕೇತೊಡು ಸೇರ್ಪಡೆ. == ಅಂಚನೆ ತೂಲೆ == * ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚೌಕ (ಖಾರ್ಕಿವ್) == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್ ಲು == * [http://www.artandarchitecture.org.uk/search/results.html?object_id=%2265e45e1597e2c1c05ddbae896ddd921ec67b0875%22&display=Palace+of+Industry ರಾಬರ್ಟ್ ಬೈರನ್ ನ ೧೯೩೦ ದಶಕದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು] * [http://www.kharkov.ua/culture/2b.html ಕಟ್ಟಡದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ] (in Russian) * [https://web.archive.org/web/20080204034754/http://news.webshots.com/photo/2255496620089413999ycXTEE ಯುದ್ಧದ ಸಮಯೊಡು ನೋಟ] * [http://englishrussia.com/?p=2952 ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಲುಫ್ಟ್ವಾಫೆ ಪೈಲಟ್ ಲೆನ ಫೋಟೋಲು, ಕೆಲವು ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು] * [https://www.panoramio.com/photo/2534222 ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡದ ಫೋಟೋ] * [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D ಡೆರ್ಜ್ಪ್ರೊಮ್/ಗೊಸ್ಪ್ರೊಮ್ ಕಟ್ಟಡ, ಜಾರ್ಜ್ ಡೆಡೊಯಾರ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕೊರ್ಮೆನ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ ಲು], ಕೆನಡಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ( [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Gosprom&img_filter=1 ಡಿಜಿಟಲೈಸ್ಡ್ ಐಟಂಲು] ) [[ವರ್ಗೊ:ಪರಿಶೀಲಿಸಂದಿನ ಅನುವಾದೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಪುಟೊಕುಲು]] e87p50sizqj1sq70g3hwas8kr7yy4jv 0 28124 366542 2026-08-23T04:57:51Z PrathikRamesh11 10089 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರ-ರಾಜ್ಯ}} {{other uses}} {{Infobox historic site |name = ಟೈರಾಸ್ |native_name = Τύρας |native_name_lang = grc |other_name = |image = Tyras4.jpg |alt = |caption = ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕೋಟೆ|ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ... 366542 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರ-ರಾಜ್ಯ}} {{other uses}} {{Infobox historic site |name = ಟೈರಾಸ್ |native_name = Τύρας |native_name_lang = grc |other_name = |image = Tyras4.jpg |alt = |caption = [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕೋಟೆ|ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕೋಟೆದ]] ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಗೋಡೆಲೆದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಟೈರಾಸ್‌ದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು. {{coord|46|12|3|N|30|21|6|E|display=inline,title}} |location = [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ]], [[ಒಡೆಸಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] |region = |type = ವಸಾಹತು |part_of = |length = |width = |area = |height = |builder = [[ಮಿಲೆಟಸ್|ಮಿಲೆಟಸ್‌ರ್ದ್]] ಬೈದಿನ ವಲಸಿಗೇರ್ |material = |built = ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬೦೦ |abandoned = ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯೊಗು |epochs = [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್]]ರ್ದ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ಮುಟ್ಟ |cultures = [[ಗ್ರೀಕೆರ್|ಗ್ರೀಕ್]], [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್|ರೋಮನ್]] |dependency_of = |occupants = |events = |excavations = |archaeologists = |condition = ಭಗ್ನಾವಶೇಷ |owner = ಸಾರ್ವಜನಿಕ |management = |public_access = ಅಂದ್ |website = |notes = |embedded={{Infobox historic site |embed = yes }} }} '''ಟೈರಾಸ್''' ({{langx|grc|Τύρας}}) ಉಂದು [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ]] ಬಡಗಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್]] ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನೆಕ್ಕ್ '''ಟೈರಾನ್''' (Τύραν) ಪಂದ್ಲಾ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.<ref name="Stephanus of Byzantium">[https://archive.org/details/STEPHANUSBYZANTIUSVonByzanzMargaretheBillerbeckPYPSILON.PU/page/354/mode/2up Stephanus of Byzantium, Ethnica, p.354-355, 227]</ref>[[ಸ್ಟೀಫನಸ್ ಆಫ್ ಬೈಜಾಂಟಿಯಮ್]] ಉಂದೆನ್ ದುಂಬು ಓಫಿಯುಸ್ಸಾ (Ὀφιοῦσσα) ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref name="Stephanus of Byzantium"/> ಉಂದೆನ್ [[ಮಿಲೆಟಸ್]]‌ರ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಲಸಿಗೇರ್, ಬಹುಶಃ ಸುಮಾರ್ [[600 BC|600 ಕ್ರಿ.ಪೂ.]]ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಗರೊ ಇತ್ತೆ [[ಡ್ನಿಸ್ಟರ್]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ [[Dniester|ಟೈರಾಸ್ ಸುದೆ]]ತ ಅಳಿವೆರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 10 km ದೂರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ್‍ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ನ್ [[ಟೈರಾಗೆಟೆ]] ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಟೈರಾಸ್‌ದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು ಇತ್ತೆ [[ಉಕ್ರೇನ್]]ದ [[ಒಡೆಸಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]]ದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಯಿನ [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ]]ಡ್ ಉಂಡು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸುರುತ ಕಾಲೊಡು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇತ್ತಿನ ಟೈರಾಸ್, [[ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನ]]ಡು ತನ್ನ ನಾಣ್ಯೊಲೆಡ್ ಪುದರ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜನಕುಲೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 50 ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಡು [[ಗೆಟೇ]] ಜನೊಕುಲೆರ್ದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್. [[AD 56|56 ಕ್ರಿ.ಶ.]]ಡ್, [[Nero|ನೀರೋನ]] ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಟ್ [[Roman Empire|ರೋಮನ್ನೆರ್]] ಉಂದೆನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಉಂದು [[Lower Moesia|ಲೋವರ್ ಮೊಯೆಸಿಯಾ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. [[Domitian|ಡೊಮಿಟಿಯನ್]]ರ್ದ್ [[Alexander Severus|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್]]ಮುಟ್ಟದ [[emperor|ಚಕ್ರವರ್ತಿಲೆನ]] ತರೆತ (ಮುಖ) ಚಿತ್ರೊಲು ಉಪ್ಪುನ ನೆತ್ತ ನಾಣ್ಯೊಲೆದ ಒಂಜಿ ಸರಣಿಯೇ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} ವಾಸ್ತವೊಡು, ನಗರೊಡು ಸ್ವಾಯತ್ತವಾದ್ ನಾಣ್ಯೊಲೆನ್ ಟಂಕಿಸವುನ ಕಾರ್ಯೊ ಕೆಲವು ವಿರಾಮೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು [[Domitian|ಡೊಮಿಟಿಯನ್]] ([[AD 81|81 ಕ್ರಿ.ಶ.]]) ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಕಾಲೊರ್ದು [[Severus Alexander|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್]] ([[235|235 ಕ್ರಿ.ಶ.]]) ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಂತ್ಯೊಮುಟ್ಟ ದುಂಬುವರಿಂಡ್. ಈ ಕಾಲದ ಟೈರಾಸ್‌ದ ನಾಣ್ಯೊಲು ತಾಮ್ರದವಾದಿತ್ತ್‌ದ್, ಅವೆಟ್ [[Roman Empire|ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗಾದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆರೆನ ಚಿತ್ರೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಟೈರಾಸ್‌ಡ್ ರೋಮನ್ ನೌಕಾಪಡೆತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಘಟಕವಾಯಿನ, [[Classis Flavia Moesica|ಕ್ಲಾಸಿಸ್ ಫ್ಲಾವಿಯಾ ಮೊಯೆಸಿಕಾ]]ನ್ ನಿಯೋಜನೆ ಮಲ್ದಿತ್ತೆರ್. [[201 CE|ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧]]ಡ್, [[Septimius Severus|ಸೆಪ್ಟಿಮಿಯಸ್ ಸೆವೆರಸ್]] ಬೊಕ್ಕ [[Caracalla|ಕಾರಕಲ್ಲಾ]] ನಗರದ ನಿವಾಸಿಲೆಗ್ ಸುಂಕ-ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರೊಡು ತೊಡಗೊನ್ನುನ ಹಕ್ಕೊನು ಕೊರಿಯೆರ್. <ref name=":2">{{Cite book |last=Bertolazzi |first=Riccardo |title=The Eastern Roman Empire under the Severans: Old Connections, new Beginnings? |publisher=[[Vandenhoeck & Ruprecht]] |year=2024 |isbn=978-3-647-30251-5 |editor-last=Hoffmann-Salz |editor-first=Julia |pages=243 |chapter=The Severan Augustae as Mistresses of the World |editor-last2=Heil |editor-first2=Matthäus |editor-last3=Wienholz |editor-first3=Holger}}</ref> ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್‌ನ ಕಾಲರ್ದ್ ಕೂಡ್ಲೆ, ಉಂದು [[Goths|ಗಾತ್]] ಜನೊಕುಲೆರ್ದ್ ಪಾಕ್ಷಿಕವಾದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್, ಆಂಡ ಪುರಾತತ್ವ ಶೋಧನೆಲೆದ ಪ್ರಕಾರ [[Theodosius I|ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ I]]ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಟ್ [[4th century|೪ನೇ ಶತಮಾನದ]] ಅಂತ್ಯೊಮುಟ್ಟ ರೋಮನ್ನೆರ್ ಅಲ್ಪನೇ ಒರಿದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ, [[barbarian|ಅನಾಗರಿಕ]] ದಾಳಿಲೆರ್ದ್ ನಾಶವಾಯಿನ ಈ ನಗರೊಗು, [[Eastern Roman Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ಲೆ]] ''ಮೌರೊಕಾಸ್ಟ್ರೋನ್'', "ಕಪ್ಪು ಕೋಟೆ" ಪಂದ್ ಪೊಸ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ನೆತ್ತ ಆಡಳಿತ ಐನ್ [[archon|ಆರ್ಕಾನ್‌ಲೆನ]], ಒಂಜಿ [[senate|ಸೆನೆಟ್]], ಜನಪ್ರಿಯ ಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿನ ಕೈಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ನಾಣ್ಯೊಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಚಿತ್ರೊಲು ಗೋಧಿ, ವೈನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೀನ್‌ದ ವ್ಯಾಪಾರೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಇಪ್ಪುನ ಕೆಲವು [[inscriptions|ಶಾಸನೊಲು]]ಲಾ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ವ್ಯಾಪಾರೊಗೇ ಸಂಬಂಧಿಸಾದ್ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} ಈ ಜಾಗೆದ ಮಿತ್ತ್ [[Republic of Genoa|ಜೆನೋಯಿಸ್]] ಜನಕುಲು ''ಮೌರೊಕಾಸ್ಟ್ರೋ'' (ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಕರ್‌ಮನ್/ಸೆಟಾಟಿಯಾ ಆಲ್ಬಾ) ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೋಟೆ ಇಪ್ಪುನೈರ್ದಾವರ, ಈ ನಗರದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} [[File:Greek colonies of the Northern Euxine Sea (Black Sea).svg|center|500x500px|Tyras and the other Greek colonies along the north coast of the Black Sea, 8th to 3rd century BC]] ==ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ== *[[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರೊಲೆದ ಪಟ್ಟಿ]] p14l3f97vb22lnhuz0w0rj6z142n3ga 366568 366542 2026-08-23T07:02:52Z ChiK 1136 /* ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ */ 366568 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರ-ರಾಜ್ಯ}} {{other uses}} {{Infobox historic site |name = ಟೈರಾಸ್ |native_name = Τύρας |native_name_lang = grc |other_name = |image = Tyras4.jpg |alt = |caption = [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕೋಟೆ|ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕೋಟೆದ]] ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಗೋಡೆಲೆದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಟೈರಾಸ್‌ದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು. {{coord|46|12|3|N|30|21|6|E|display=inline,title}} |location = [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ]], [[ಒಡೆಸಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] |region = |type = ವಸಾಹತು |part_of = |length = |width = |area = |height = |builder = [[ಮಿಲೆಟಸ್|ಮಿಲೆಟಸ್‌ರ್ದ್]] ಬೈದಿನ ವಲಸಿಗೇರ್ |material = |built = ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬೦೦ |abandoned = ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯೊಗು |epochs = [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್]]ರ್ದ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ಮುಟ್ಟ |cultures = [[ಗ್ರೀಕೆರ್|ಗ್ರೀಕ್]], [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್|ರೋಮನ್]] |dependency_of = |occupants = |events = |excavations = |archaeologists = |condition = ಭಗ್ನಾವಶೇಷ |owner = ಸಾರ್ವಜನಿಕ |management = |public_access = ಅಂದ್ |website = |notes = |embedded={{Infobox historic site |embed = yes }} }} '''ಟೈರಾಸ್''' ({{langx|grc|Τύρας}}) ಉಂದು [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ]] ಬಡಗಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್]] ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನೆಕ್ಕ್ '''ಟೈರಾನ್''' (Τύραν) ಪಂದ್ಲಾ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.<ref name="Stephanus of Byzantium">[https://archive.org/details/STEPHANUSBYZANTIUSVonByzanzMargaretheBillerbeckPYPSILON.PU/page/354/mode/2up Stephanus of Byzantium, Ethnica, p.354-355, 227]</ref>[[ಸ್ಟೀಫನಸ್ ಆಫ್ ಬೈಜಾಂಟಿಯಮ್]] ಉಂದೆನ್ ದುಂಬು ಓಫಿಯುಸ್ಸಾ (Ὀφιοῦσσα) ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref name="Stephanus of Byzantium"/> ಉಂದೆನ್ [[ಮಿಲೆಟಸ್]]‌ರ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಲಸಿಗೇರ್, ಬಹುಶಃ ಸುಮಾರ್ [[600 BC|600 ಕ್ರಿ.ಪೂ.]]ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಗರೊ ಇತ್ತೆ [[ಡ್ನಿಸ್ಟರ್]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ [[Dniester|ಟೈರಾಸ್ ಸುದೆ]]ತ ಅಳಿವೆರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 10 km ದೂರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ್‍ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ನ್ [[ಟೈರಾಗೆಟೆ]] ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಟೈರಾಸ್‌ದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು ಇತ್ತೆ [[ಉಕ್ರೇನ್]]ದ [[ಒಡೆಸಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]]ದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಯಿನ [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ]]ಡ್ ಉಂಡು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸುರುತ ಕಾಲೊಡು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇತ್ತಿನ ಟೈರಾಸ್, [[ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನ]]ಡು ತನ್ನ ನಾಣ್ಯೊಲೆಡ್ ಪುದರ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜನಕುಲೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 50 ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಡು [[ಗೆಟೇ]] ಜನೊಕುಲೆರ್ದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್. [[AD 56|56 ಕ್ರಿ.ಶ.]]ಡ್, [[Nero|ನೀರೋನ]] ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಟ್ [[Roman Empire|ರೋಮನ್ನೆರ್]] ಉಂದೆನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಉಂದು [[Lower Moesia|ಲೋವರ್ ಮೊಯೆಸಿಯಾ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. [[Domitian|ಡೊಮಿಟಿಯನ್]]ರ್ದ್ [[Alexander Severus|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್]]ಮುಟ್ಟದ [[emperor|ಚಕ್ರವರ್ತಿಲೆನ]] ತರೆತ (ಮುಖ) ಚಿತ್ರೊಲು ಉಪ್ಪುನ ನೆತ್ತ ನಾಣ್ಯೊಲೆದ ಒಂಜಿ ಸರಣಿಯೇ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} ವಾಸ್ತವೊಡು, ನಗರೊಡು ಸ್ವಾಯತ್ತವಾದ್ ನಾಣ್ಯೊಲೆನ್ ಟಂಕಿಸವುನ ಕಾರ್ಯೊ ಕೆಲವು ವಿರಾಮೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು [[Domitian|ಡೊಮಿಟಿಯನ್]] ([[AD 81|81 ಕ್ರಿ.ಶ.]]) ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಕಾಲೊರ್ದು [[Severus Alexander|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್]] ([[235|235 ಕ್ರಿ.ಶ.]]) ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಂತ್ಯೊಮುಟ್ಟ ದುಂಬುವರಿಂಡ್. ಈ ಕಾಲದ ಟೈರಾಸ್‌ದ ನಾಣ್ಯೊಲು ತಾಮ್ರದವಾದಿತ್ತ್‌ದ್, ಅವೆಟ್ [[Roman Empire|ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗಾದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆರೆನ ಚಿತ್ರೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಟೈರಾಸ್‌ಡ್ ರೋಮನ್ ನೌಕಾಪಡೆತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಘಟಕವಾಯಿನ, [[Classis Flavia Moesica|ಕ್ಲಾಸಿಸ್ ಫ್ಲಾವಿಯಾ ಮೊಯೆಸಿಕಾ]]ನ್ ನಿಯೋಜನೆ ಮಲ್ದಿತ್ತೆರ್. [[201 CE|ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧]]ಡ್, [[Septimius Severus|ಸೆಪ್ಟಿಮಿಯಸ್ ಸೆವೆರಸ್]] ಬೊಕ್ಕ [[Caracalla|ಕಾರಕಲ್ಲಾ]] ನಗರದ ನಿವಾಸಿಲೆಗ್ ಸುಂಕ-ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರೊಡು ತೊಡಗೊನ್ನುನ ಹಕ್ಕೊನು ಕೊರಿಯೆರ್. <ref name=":2">{{Cite book |last=Bertolazzi |first=Riccardo |title=The Eastern Roman Empire under the Severans: Old Connections, new Beginnings? |publisher=[[Vandenhoeck & Ruprecht]] |year=2024 |isbn=978-3-647-30251-5 |editor-last=Hoffmann-Salz |editor-first=Julia |pages=243 |chapter=The Severan Augustae as Mistresses of the World |editor-last2=Heil |editor-first2=Matthäus |editor-last3=Wienholz |editor-first3=Holger}}</ref> ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್‌ನ ಕಾಲರ್ದ್ ಕೂಡ್ಲೆ, ಉಂದು [[Goths|ಗಾತ್]] ಜನೊಕುಲೆರ್ದ್ ಪಾಕ್ಷಿಕವಾದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್, ಆಂಡ ಪುರಾತತ್ವ ಶೋಧನೆಲೆದ ಪ್ರಕಾರ [[Theodosius I|ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ I]]ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಟ್ [[4th century|೪ನೇ ಶತಮಾನದ]] ಅಂತ್ಯೊಮುಟ್ಟ ರೋಮನ್ನೆರ್ ಅಲ್ಪನೇ ಒರಿದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ, [[barbarian|ಅನಾಗರಿಕ]] ದಾಳಿಲೆರ್ದ್ ನಾಶವಾಯಿನ ಈ ನಗರೊಗು, [[Eastern Roman Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ಲೆ]] ''ಮೌರೊಕಾಸ್ಟ್ರೋನ್'', "ಕಪ್ಪು ಕೋಟೆ" ಪಂದ್ ಪೊಸ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ನೆತ್ತ ಆಡಳಿತ ಐನ್ [[archon|ಆರ್ಕಾನ್‌ಲೆನ]], ಒಂಜಿ [[senate|ಸೆನೆಟ್]], ಜನಪ್ರಿಯ ಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿನ ಕೈಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ನಾಣ್ಯೊಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಚಿತ್ರೊಲು ಗೋಧಿ, ವೈನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೀನ್‌ದ ವ್ಯಾಪಾರೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಇಪ್ಪುನ ಕೆಲವು [[inscriptions|ಶಾಸನೊಲು]]ಲಾ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ವ್ಯಾಪಾರೊಗೇ ಸಂಬಂಧಿಸಾದ್ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} ಈ ಜಾಗೆದ ಮಿತ್ತ್ [[Republic of Genoa|ಜೆನೋಯಿಸ್]] ಜನಕುಲು ''ಮೌರೊಕಾಸ್ಟ್ರೋ'' (ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಕರ್‌ಮನ್/ಸೆಟಾಟಿಯಾ ಆಲ್ಬಾ) ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೋಟೆ ಇಪ್ಪುನೈರ್ದಾವರ, ಈ ನಗರದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} [[File:Greek colonies of the Northern Euxine Sea (Black Sea).svg|center|500x500px|Tyras and the other Greek colonies along the north coast of the Black Sea, 8th to 3rd century BC]] ==ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ== *[[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರೊಲೆದ ಪಟ್ಟಿ]] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} 5e9tjpd3w0xr0cnu0dd31m3b8nlzs39 366569 366568 2026-08-23T07:03:23Z ChiK 1136 366569 wikitext text/x-wiki {{Short description|ಉಕ್ರೇನ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರ-ರಾಜ್ಯ}} {{Infobox historic site |name = ಟೈರಾಸ್ |native_name = Τύρας |native_name_lang = grc |other_name = |image = Tyras4.jpg |alt = |caption = [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕೋಟೆ|ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ ಕೋಟೆದ]] ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಗೋಡೆಲೆದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಟೈರಾಸ್‌ದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು. {{coord|46|12|3|N|30|21|6|E|display=inline,title}} |location = [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ]], [[ಒಡೆಸಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]] |region = |type = ವಸಾಹತು |part_of = |length = |width = |area = |height = |builder = [[ಮಿಲೆಟಸ್|ಮಿಲೆಟಸ್‌ರ್ದ್]] ಬೈದಿನ ವಲಸಿಗೇರ್ |material = |built = ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬೦೦ |abandoned = ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯೊಗು |epochs = [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್]]ರ್ದ್ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ಮುಟ್ಟ |cultures = [[ಗ್ರೀಕೆರ್|ಗ್ರೀಕ್]], [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್|ರೋಮನ್]] |dependency_of = |occupants = |events = |excavations = |archaeologists = |condition = ಭಗ್ನಾವಶೇಷ |owner = ಸಾರ್ವಜನಿಕ |management = |public_access = ಅಂದ್ |website = |notes = |embedded={{Infobox historic site |embed = yes }} }} '''ಟೈರಾಸ್''' ({{langx|grc|Τύρας}}) ಉಂದು [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ]] ಬಡಗಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್]] ನಗರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನೆಕ್ಕ್ '''ಟೈರಾನ್''' (Τύραν) ಪಂದ್ಲಾ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.<ref name="Stephanus of Byzantium">[https://archive.org/details/STEPHANUSBYZANTIUSVonByzanzMargaretheBillerbeckPYPSILON.PU/page/354/mode/2up Stephanus of Byzantium, Ethnica, p.354-355, 227]</ref>[[ಸ್ಟೀಫನಸ್ ಆಫ್ ಬೈಜಾಂಟಿಯಮ್]] ಉಂದೆನ್ ದುಂಬು ಓಫಿಯುಸ್ಸಾ (Ὀφιοῦσσα) ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ವರದಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref name="Stephanus of Byzantium"/> ಉಂದೆನ್ [[ಮಿಲೆಟಸ್]]‌ರ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಲಸಿಗೇರ್, ಬಹುಶಃ ಸುಮಾರ್ [[600 BC|600 ಕ್ರಿ.ಪೂ.]]ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ನಗರೊ ಇತ್ತೆ [[ಡ್ನಿಸ್ಟರ್]] ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ [[Dniester|ಟೈರಾಸ್ ಸುದೆ]]ತ ಅಳಿವೆರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 10 km ದೂರೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ್‍ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ನ್ [[ಟೈರಾಗೆಟೆ]] ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಟೈರಾಸ್‌ದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು ಇತ್ತೆ [[ಉಕ್ರೇನ್]]ದ [[ಒಡೆಸಾ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]]ದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಯಿನ [[ಬಿಲ್ಹೊರೊಡ್-ಡ್ನಿಸ್ಟ್ರೋವ್ಸ್ಕಿ]]ಡ್ ಉಂಡು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸುರುತ ಕಾಲೊಡು ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇತ್ತಿನ ಟೈರಾಸ್, [[ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನ]]ಡು ತನ್ನ ನಾಣ್ಯೊಲೆಡ್ ಪುದರ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುನ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜನಕುಲೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 50 ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಡು [[ಗೆಟೇ]] ಜನೊಕುಲೆರ್ದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್. [[AD 56|56 ಕ್ರಿ.ಶ.]]ಡ್, [[Nero|ನೀರೋನ]] ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಟ್ [[Roman Empire|ರೋಮನ್ನೆರ್]] ಉಂದೆನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಉಂದು [[Lower Moesia|ಲೋವರ್ ಮೊಯೆಸಿಯಾ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆಂಡ್. [[Domitian|ಡೊಮಿಟಿಯನ್]]ರ್ದ್ [[Alexander Severus|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್]]ಮುಟ್ಟದ [[emperor|ಚಕ್ರವರ್ತಿಲೆನ]] ತರೆತ (ಮುಖ) ಚಿತ್ರೊಲು ಉಪ್ಪುನ ನೆತ್ತ ನಾಣ್ಯೊಲೆದ ಒಂಜಿ ಸರಣಿಯೇ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} ವಾಸ್ತವೊಡು, ನಗರೊಡು ಸ್ವಾಯತ್ತವಾದ್ ನಾಣ್ಯೊಲೆನ್ ಟಂಕಿಸವುನ ಕಾರ್ಯೊ ಕೆಲವು ವಿರಾಮೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು [[Domitian|ಡೊಮಿಟಿಯನ್]] ([[AD 81|81 ಕ್ರಿ.ಶ.]]) ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಕಾಲೊರ್ದು [[Severus Alexander|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್]] ([[235|235 ಕ್ರಿ.ಶ.]]) ಚಕ್ರವರ್ತಿನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಂತ್ಯೊಮುಟ್ಟ ದುಂಬುವರಿಂಡ್. ಈ ಕಾಲದ ಟೈರಾಸ್‌ದ ನಾಣ್ಯೊಲು ತಾಮ್ರದವಾದಿತ್ತ್‌ದ್, ಅವೆಟ್ [[Roman Empire|ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗಾದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯೆರೆನ ಚಿತ್ರೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಟೈರಾಸ್‌ಡ್ ರೋಮನ್ ನೌಕಾಪಡೆತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಘಟಕವಾಯಿನ, [[Classis Flavia Moesica|ಕ್ಲಾಸಿಸ್ ಫ್ಲಾವಿಯಾ ಮೊಯೆಸಿಕಾ]]ನ್ ನಿಯೋಜನೆ ಮಲ್ದಿತ್ತೆರ್. [[201 CE|ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧]]ಡ್, [[Septimius Severus|ಸೆಪ್ಟಿಮಿಯಸ್ ಸೆವೆರಸ್]] ಬೊಕ್ಕ [[Caracalla|ಕಾರಕಲ್ಲಾ]] ನಗರದ ನಿವಾಸಿಲೆಗ್ ಸುಂಕ-ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರೊಡು ತೊಡಗೊನ್ನುನ ಹಕ್ಕೊನು ಕೊರಿಯೆರ್. <ref name=":2">{{Cite book |last=Bertolazzi |first=Riccardo |title=The Eastern Roman Empire under the Severans: Old Connections, new Beginnings? |publisher=[[Vandenhoeck & Ruprecht]] |year=2024 |isbn=978-3-647-30251-5 |editor-last=Hoffmann-Salz |editor-first=Julia |pages=243 |chapter=The Severan Augustae as Mistresses of the World |editor-last2=Heil |editor-first2=Matthäus |editor-last3=Wienholz |editor-first3=Holger}}</ref> ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೆವೆರಸ್‌ನ ಕಾಲರ್ದ್ ಕೂಡ್ಲೆ, ಉಂದು [[Goths|ಗಾತ್]] ಜನೊಕುಲೆರ್ದ್ ಪಾಕ್ಷಿಕವಾದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್, ಆಂಡ ಪುರಾತತ್ವ ಶೋಧನೆಲೆದ ಪ್ರಕಾರ [[Theodosius I|ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ I]]ನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಟ್ [[4th century|೪ನೇ ಶತಮಾನದ]] ಅಂತ್ಯೊಮುಟ್ಟ ರೋಮನ್ನೆರ್ ಅಲ್ಪನೇ ಒರಿದಿತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ, [[barbarian|ಅನಾಗರಿಕ]] ದಾಳಿಲೆರ್ದ್ ನಾಶವಾಯಿನ ಈ ನಗರೊಗು, [[Eastern Roman Empire|ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ಲೆ]] ''ಮೌರೊಕಾಸ್ಟ್ರೋನ್'', "ಕಪ್ಪು ಕೋಟೆ" ಪಂದ್ ಪೊಸ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ನೆತ್ತ ಆಡಳಿತ ಐನ್ [[archon|ಆರ್ಕಾನ್‌ಲೆನ]], ಒಂಜಿ [[senate|ಸೆನೆಟ್]], ಜನಪ್ರಿಯ ಸಭೆ ಬೊಕ್ಕ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿನ ಕೈಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ನಾಣ್ಯೊಲೆದ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಚಿತ್ರೊಲು ಗೋಧಿ, ವೈನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೀನ್‌ದ ವ್ಯಾಪಾರೊನು ಸೂಚಿಸವುಂಡು. ಇಪ್ಪುನ ಕೆಲವು [[inscriptions|ಶಾಸನೊಲು]]ಲಾ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ವ್ಯಾಪಾರೊಗೇ ಸಂಬಂಧಿಸಾದ್ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} ಈ ಜಾಗೆದ ಮಿತ್ತ್ [[Republic of Genoa|ಜೆನೋಯಿಸ್]] ಜನಕುಲು ''ಮೌರೊಕಾಸ್ಟ್ರೋ'' (ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಕರ್‌ಮನ್/ಸೆಟಾಟಿಯಾ ಆಲ್ಬಾ) ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೋಟೆ ಇಪ್ಪುನೈರ್ದಾವರ, ಈ ನಗರದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು.{{sfn|Minns|1911}} [[File:Greek colonies of the Northern Euxine Sea (Black Sea).svg|center|500x500px|Tyras and the other Greek colonies along the north coast of the Black Sea, 8th to 3rd century BC]] ==ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ== *[[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಗರೊಲೆದ ಪಟ್ಟಿ]] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} biqwafk6f20farichapb9enenqk4et7 2 28125 366557 2026-08-23T06:21:45Z Vishwanatha Badikana 38 ಪೊಸ ಲೇಕನೊದ ತಯಾರಿ 366557 wikitext text/x-wiki ಶಶಿರಾಜ್ ಕಾವೂರು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾಪುದಾರ್. ಇತ್ತೆ ಕುಡ್ಲ್ ವೃತ್ತಿಡ್ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾದ್, ಪ್ರವೃತ್ತಿಡ್ ಬರವುಗಾರೆರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ವಕೀಲ ಬೇಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಡ್ ಸಿನಿಮಾ ಪದ್ಯ ಬರೆಪುನೆ, ನಾಟಕ ಬರೆಪುನೆ, ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪುನೆ ಇಂಚ ಚಿರ ಪರಿಚಿತೆರ್.<ref>{{cite web |last1=Bharat |first1=E. T. V. |title=ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಿಳಿದ ಕಾಂತಾರ ಗೀತ ರಚನೆಕಾರ: 'ವಾದಿರಾಜ ವಾಲಗ ಮಂಡಳಿ'ಯಲ್ಲಿ ಕಾಂತಾರ ಕಲಾವಿದರು |url=https://www.etvbharat.com/kn/entertainment/kantara-lyricist-turns-to-film-direction-kantara-artists-in-vadiraja-valaga-mandali-karnataka-news-kas25112501448 |website=ETV Bharat News |language=kn |date=25 November 2025}}</ref> ಕನ್ನಡ ತುಳು ಸಿನೆಮೊಲೆಗ್ ಪದ್ಯೊ ಬರೆಪುನ ಶಶಿರಾಜ್ ಕಾವೂರು ಬರೆಯಿನ ಕಾಂತಾರ-1 ವರಾಹ ರೂಪಂ, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲಾ ಶಿವನೇ ಭಕ್ತಿ ದಾರಿಯು ಸಿನಿಮೊದ ಪದ್ಯೊಗು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊ == <references /> 2ru71wt26pjub9sqq3k84hzi347862t 0 28126 366560 2026-08-23T06:31:38Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆ... 366560 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ | native_name = {{lang|grc|Χερσόνησος}}<br />Херсонес | alternate_name = Chersonese, Chersonesos, Cherson, Korsun | image = St Volodymyr's Cathedral, Chersonesus.jpg | caption = ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ವಿಶಾಲ ಪುರಾತತ್ವ ಅಗೆಯುವ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಮೇಲೆ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ | map_type = Ukraine | coordinates = {{coord|44|36|42|N|33|29|36|E|display=inline,title}} | type = ವಸಾಹತು | epochs = ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗ್ರೀಸ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ವರಗೆ | cultures = ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್, ಹೂಣ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ | location = ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್, ಕ್ರೈಮಿಯಾ | region = ಟೌರಿಕಾ | part_of = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | built = ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನ | built_by = ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು | abandoned = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 | area = 30 ha | excavation_date = 1827 | management = ಟೌರಿಕ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ }} '''ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್'' ಮಧ್ಯಯುಗೊದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ '''ಖೆರ್ಸೊನ್''' ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗೊಡ್ ಸುಮಾರು 2,500 ವರ್ಷೊದ ದುಂಬು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು. ಬಿಥೀನಿಯಾದ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ವಸಾಹತುಗಾರೊಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ದೇರ್. ಈ ಪುರಾತನ ನಗರ ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ದ ಪಿರ ವಲಯೊಡ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರೊಡ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಗು ''ಖೆರ್ಸೊನೆಸ್'' ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಡ್ ''Chersonesos'' ಪದೊದ ಅರ್ಥ '''ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ''' ಪಂದ್. 2013ಡ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನ್ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಗ್ರೀಕ್ ವಸಾಹತು === ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್‌ದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊದ ತೀರೊಡ್ದ್ ಹೆರಾಕ್ಲಿಯಾ ಪಾಂಟಿಕಾದ ಡೋರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕೊಲು ನೈಋತ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಬಂದರು ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಆಳ ನೀರ್ ದ ಎಡ್ಡೆ ಬಂದರುಗೊಲು ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ನೌಕಾಯಾನೊಗು ಮಹತ್ವೊದ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಲೊದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಚುನಾಯಿತ ''ಆರ್ಕೊನ್''ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಿ'' ಪಂಡಿನ ಮಂಡಳಿದ ಮುಖಾಂತರ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಗೊರ ಆಂಡ್. ಆಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಕಟ್ಟಲೆ ಆಡಳಿತೊಡ್ದ್ ಅಧಿಕಾರ ಆರ್ಕೊನ್‌ಲೆನ ಕೈಡ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆದ್ ಪೊಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಮಧ್ಯಭಾಗೊದ ಮುಟ್ಟ ಉಂದು ಎಲ್ಯಾ ನಗೊರ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ವಾಯುವ್ಯ ಕ್ರೈಮಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶೊಗು ವಿಸ್ತರಣೆ ಆಂಡ್. ಕೆರ್ಕಿನಿಟಿಡಾ ವಸಾಹತುನು ತನ್ನ ಅಧೀನೊಡ್ ಸೇರಾವೊಂದು ಮಸ್ತ್ ಕೋಟೆಬದ್ಧ ರಚನೆಲು ಕಟ್ಟುದೆರ್. ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸಿಥಿಯನ್ನೆರು ಬೊಕ್ಕ ಟೌರಿ ಜನಕುಲೆಡ್ದು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತುದು ಬೈದಿನ ಈ ನಗರ, ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 110ರ ಕಾಲೊಡ್ ಮಿಥ್ರಿಡೇಟೀಸ್ VII ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಡಯೊಫ್ಯಾಂಟಸ್‌ದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಬೊಸ್ಪೋರನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀನೊಗು ಬತ್ತೊಂಡು. ಆಯಿತ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ರೋಮ್ ದ ಪ್ರಭಾವೊಗ್ ಒಳಾಗಾಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 1ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೊಭಾಗೊಡ್ದ್ 370ರ ದಶೊಕದ ಮುಟ್ಟ ಮುಲ್ಪ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿ ಲಾ ಇತ್ತುಂಡು.ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಗರ ಹೂಣರೆಡ್ದು ವಶ ಆಂಡ್.<ref>One or more of the preceding sentences incorporates text from a publication now in the public domain: {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> === ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲ === ಮಧ್ಯೊಯುಗೊದ ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. 581ಡ್ ಗೊಕ್ತುರ್ಕ್‌ಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆನ್ ನಗರ ಎದುರಿಸಾಂಡ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಆಡಳಿತ ಮಲ್ಪ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ನಗೊರ ರಕ್ಷಣೆಗೊಸ್ಕರ ಎಲ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಿಕ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಇತ್ತುಂಡಲಾ, ನಗರೊಕು ಒಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಇತ್ತುಂಡು. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಕ್ಕ್ ಈ ನಗೊರ ರಡ್ಡ್ ಕಾರಣಗೊಸ್ಕರ ಮಹತ್ವೊಡ್ ಉಂಡು: ಉತ್ತರ ಭಾಗೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆನ್ ಗಮನಿಸುನ ಕೇಂದ್ರವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಲೆನ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಲ್ಪುನ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಮಹತ್ವೊಗು ಬತ್ತುಂಡು. ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ I, ಪೋಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ I ಬೊಕ್ಕ ಪದಚ್ಯುತ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನಿಯನ್ II ಈ ನಗರೊದುಲಯಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು.<ref>{{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |title=Chersonese |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |volume=6 |edition=11th |year=1911 |page=86}}</ref> 833ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಥಿಯೊಫಿಲಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲುದ ಪ್ರದೇಶೊಗುಲಾ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಕನರೆ ಪೆಟ್ರೋನಾಸ್ ಕಾಮಟೆರೋಸ್ನ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್. ಸುಮಾರು 980ರ ದಶಕೊಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಕೀವನ್ ರುಸ್ದ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಮಹಾನ್ ನ ವಶ ಬತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ವರದಿ ಉಂಡು. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ 988ಡ್ ದೀಕ್ಷೆನ್ ಪಡೆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಕೀವನ್ ರುಸ್‌ನ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣೊಗು ಉಂದು ತಾದಿ ತೋಜಾಪಾಂಡ್. 1299ಡ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೋರ್ಡ್ದ ನೊಗೈ ಖಾನ್‌ದ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯೊಲು ನಗರೊನ್ ಲೂಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಮೂಲಗೊಲು ಅಕೇರಿಗ್ 1396ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ತ್ ಇತ್ತೇರ್; ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಬೊಕ್ಕೊದ ದಶಕಗೊ ಡ್ದು ಈ ಜಾಗೊನ್ ತ್ಯಜಿಸಾವೇರ್. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸ == ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ಅವೇತೋ ಶತಮಾನೊಲು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ ಇತ್ತುಂಡು. ಉಂದು ಸುರುಕು ಬಿಷಪ್ ಪೀಠವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊ ಪಡೆಂಡು. 1475ಡ್ ಟರ್ಕಿನಕಲೆನ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ನಗರ ನಾಶವಾಂಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಜುದು ಪೊಂಡು.<ref>Raymond Janin, ''Chersonnèse'', in ''Dictionnaire d'Histoire et de Géographie ecclésiastiques'', vol. XII, Paris, 1953.</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಡ್ ಸಂತ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಲ್ಪಡುನ ಜಾಗೊದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತುದೆರ್. == ಅವಶೇಷೊಲು == === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ === ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ಅವಶೇಷೊಲು ಇತ್ತಿನ ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ ನಗರೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಹೊರವಲಯೊಡ್ ಉಂಡು. 1827ಡ್ದ್ ರಷ್ಯನ್ ಸರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪುರಾತತ್ವ ಗರ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತುಂಡು. ಇತ್ತೆ ಉಂದು ಪುರಾತತ್ವ ಉದ್ಯಾನವನವಾದ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ತಾಣವಾದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಗ್ರೀಕ್, ರೋಮನ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊನು ತೋಜಾವುಂಡು. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 3.5–4 ಮೀಟರ್ ಅಗೆಲ ಬೊಕ್ಕ 8–10 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊ ಉಂಡು. ಈ ಗೋಡೆಗೊಲ್ಡ್ ಎತ್ತರೊದ ಕಾವಲು ಗೋಪುರೊಲು ಕೂಡ ಇತ್ತುಂಡು. ಗೋಡೆಲು ಸುಮಾರು 30 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶನ್ ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=City |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಗೊಲ್ಡ್ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವಾಲಯೊಲು ಸೇರುದುಂಡು. 14ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಜಾಗೊಗು ಶಾಶ್ವತ ವಾಸ ಉಪ್ಪಂದಿನ ಕಾರಣೊ, ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾಲೊದ ನಗರ ಜೀವನನ್ ಅರ್ಥ ಮಂತೊನರೆ ಉಂದು ಮಹತ್ವೊದ ತಾಣವಾದುಂಡು. ನಗರೊದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡ್ದ್ ಇತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೆನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ''ಚೋರಾ'' ಪಂದ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪುರಾತನ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಪೂಂಟೂನ ಯಂತ್ರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರೊಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. === 1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ === '''1935ರ ಬಸಿಲಿಕಾ''' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ಡ್ ಅಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸಿಲಿಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ಇದು 1935ಡ್ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು.<ref>{{cite web |title=Chersonesus |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> ಇತಿಹಾಸಕಾರೊಲೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಂದು ಕ್ರಿ.ಶ. 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ ದುಂಬುದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಟ್ಟಡೊದ ಜಾಗೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆತುಂಡು. ಈ ಬಸಿಲಿಕಾದ ಚಿತ್ರ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ ಬೇತೆನೇ ಗಳಿಸಾದುಲ್ಲೆರ್ === ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತುಗೊಲು === ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಜತೆಗ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಡ್ ಸುಮಾರು 200,000 ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪುರಾತನೊ ವಸ್ತುಲು ಉಂಡು. ಅವೆಟ್ 5,000ಡ್ದೂಲಾ ಜಾಸ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಪ್ರದರ್ಶನೊಡ್ ದೀತೆರ್. ಅವೆಟ್:<ref>{{cite web |title=Chersonesos Museum |publisher=National Preserve of Tauric Chersonesos |url=http://www.chersonesos.org/}}</ref> * ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಾಗರಿಕೊಲೆನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪುರಾತನೊ ಶಾಸನೊಲು * ನಾಣ್ಯೊಲೆನ ಸಂಗ್ರಹ * ಕಪ್ಪು-ಬೊಲ್ದು ಕಲ್ಲು ಬೊಕ್ಕ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಲೆಡ ಮಂದಿನ ಮೊಸಾಯಿಕುಲು * ಪುರಾತನ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಲು * ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷೊಲು, ರಿಲೀಫ್‌ಗೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರೊಲೆನ ಭಾಗೊಲು == ಇತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಯನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ == 1992ಡ್ದ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಟಿನ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗೊಲು ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. 2013ಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಪುರಾತನ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ''ಚೋರಾ'' ಪ್ರದೇಶನ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್ ನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಆಜಿ ಪುರಾತನ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸೇರುದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ತಾಣೊನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯೊದ ಮಹತ್ವೊದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತನ ಸಮಾಜೊಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿನ್ ಸಂಘಟಿಸಿನ ರೀತಿ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾದ್ ಗುರುತಿಸಾದುಂಡು. == ಸಮಸ್ಯೆಲು ಬೊಕ್ಕ ವಿವಾದೊಲು == ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣೊದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಒತ್ತಡ ಬೊಕ್ಕ ಕರಾವಳಿ ಸವೆತ ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಲ್ತೊಂದುಂಡು. 2010ಡ್ ''Global Heritage Fund'' ಖೆರ್ಸೊನೆಸುಸ್‌ನ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಒತ್ತಡೊಡ್ದು ಅಪಾಯೊದ ಸ್ಥಿತಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರಾಯೆರ್. 2014ಡ್ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ, ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲೆನ್ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಿನೇನ್ ಗುರುತಿಸಾವುನು ಪನ್ಪಿನ ನಿಲುವು ತೆರಿಪಾದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora |url=https://whc.unesco.org/en/list/1411 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> == ಉಂದೆನೂಲಾ ತೂಲೆ == * ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣೊಲು * ಸೆವಾಸ್ತೋಪೊಲ್ * ಕ್ರೈಮಿಯಾ * ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು== * [https://whc.unesco.org/en/list/1411 UNESCO – Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Chersonesus Chersonesus – English Wikipedia] [[Category:Ancient Greek archaeological sites in Ukraine]] [[Category:History of Crimea]] [[Category:World Heritage Sites in Ukraine]] [[Category:Sevastopol]] l1h7k95u4rfdfdnlxiwhh8ho8sbouet 0 28128 366564 2026-08-23T06:55:30Z Bharathesha Alasandemajalu 37 ಹೊಸ ಪುಟ: ವೆರ್ಟೆಬಾ ಮಾಟೆ ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: Печера Вертеба) ಯುಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಟೆರ್ನೋಪಿಲ್ ಪನ್ಪಿ ರಾಜ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಟೆ. ಉಂದು ಸುದೆತ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೊಡೋಲಿಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ ಉ... 366564 wikitext text/x-wiki ವೆರ್ಟೆಬಾ ಮಾಟೆ ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: Печера Вертеба) ಯುಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಟೆರ್ನೋಪಿಲ್ ಪನ್ಪಿ ರಾಜ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಟೆ. ಉಂದು ಸುದೆತ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೊಡೋಲಿಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮಾಟೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಇತಿಯಾಸೊ ಪ್ರಾಕಾರೊ ನರಮಾನಿಲು ಬದ್‌ಕ್‌ನ ಗುರ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಮಾಟೆ ಅದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Show Caves of Ukraine: Verteba Pestera |url=https://www.showcaves.com/english/ua/showcaves/Verteba.html |website=Show Caves of the World |language=en}}</ref> ==ಇತಿಯಾಸೊ== ತಾಂಬ್ರೊ ಯುಗೊಟು ಯುರೋಪ್‌ದ ಕುಕುಟೆನಿ-ಟ್ರಿಪಿಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಜನೊಕುಲು ಈ ಮಾಟೆಡ್ ಬದುಕೊಂತು ಇತ್ತೆರ್. ಇತಿಯಾಸೊ ಸಂಸೋದಕೆರ್ ನಾಡ್ನಗ ಈ ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಸಾರೊತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಸೊತ್ತ್‌‌ಲು ತಿಕ್ಕ್‌ದೊ.<ref>{{cite journal |last1=Kadrow |first1=Sławomir |last2=Pokutta |first2=Dalia |title=The Verteba Cave: A Subterranean Sanctuary of the Cucuteni-Trypillia Culture in Western Ukraine |journal=Journal of Neolithic Archaeology |date=12 July 2016 |pages=1–21 |doi=10.12766/jna.2016.1 |url=https://www.researchgate.net/publication/305209798_The_Verteba_Cave_A_Subterranean_Sanctuary_of_the_Cucuteni-Trypillia_Culture_in_Western_Ukraine}}</ref> *[[ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನ|ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನೊಲು]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬಿಸಲೆ|ಕರ-ಬಿಸಲೆಲು]] *ಸೇಡಿಮಣ್ಣ್‌ಡ್ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಂಬೆಲು *ಮೃಗಲೆನ ಎಲುಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೋಂಟೆಗ್ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಆತ್ಯಾರ್‌ಲ್ *ಬೊಡುಂದೆ ಕೆರ್ತಿನ ನರಮಾನಿಲೆನ ಮಂಡೆಬುರುಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಎಲುತ ತುಂಡುಲು<ref>{{cite news |last1=Schmidt |first1=Ryan W. |last2=Wakabayashi |first2=Ken |last3=Waku |first3=Daisuke |last4=Gakuhari |first4=Takashi |last5=Koganebuchi |first5=Kae |last6=Ogawa |first6=Motoyuki |last7=Karsten |first7=Jordan K. |last8=Sokhatsky |first8=Mykhailo |last9=Oota |first9=Hiroki |title=Analysis of ancient human mitochondrial DNA from Verteba Cave, Ukraine: insights into the Late Neolithic-Chalcolithic Cucuteni–Tripolye culture |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/ase/128/1/128_200205/_article |work=Anthropological Science |date=2020 |pages=1–10 |doi=10.1537/ase.200205}}</ref> ===ರಡ್ಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ=== ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೨ ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೩ ಮುಟ್ಟ, ನಾಜಿಲೆನ ಕೆರ್ಪಾಟಿಗೆಟ್ ಬಚಾವ್ ಆವರೆ ಬಿಲ್ಚೆ-ಜೊಲೊಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊರೊಲಿವ್ಕಾ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಊರುದ ೨೮ ಯಹೂದಿ ಜನಕುಲು ಈ ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಅಡೆಂಗ್‌‌‌ತ್ ಕುಲ್ಲೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜರ್ಮನ್‌ದ ಮಿಲಿಟ್ರಿತಕುಲು ಈ ಮಾಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತಿನಗ, ಅಕುಲು 'ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಸ್ ಗ್ರೊಟ್ಟೊ' ಪನ್ಪಿನ ನನೊಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮಾಟೆಗ್ ಬಲಿತ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷ ಕಾಲ ನೆಲತ ಅಡಿಟ್ ಬದ್ಕ್‌ದ್, ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುನೆ ಮುಟ್ಟ ಅಕುಲು ಜೀವ ಒರಿಪಾವೊಂಡೆರ್. ==ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊ== ಈ ಮಾಟೆನ್ ೨೦೦೪ಡ್ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ತೂವರೆ ಬುಡುದು ಕೊರ್ಯೆರ್. ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಒಂಜಿ ಇಸೇಸವಾಯಿನ ಸೊತ್ತುಲೆನಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ) ಉಂಡು. ಕರಿನ ೨೦೦ ವೊರ್ಸೊಲೆಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕುಕುಟೆನಿ-ಟ್ರಿಪಿಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪೂರಾ ಅಪರೂಪದ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ತೂಯರಗ್ ದೀತೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಯುಕ್ರೇನ್]] pi4impebdwv1pay5f8gc3m19o8c0bac 366565 366564 2026-08-23T06:58:12Z Bharathesha Alasandemajalu 37 366565 wikitext text/x-wiki '''ವೆರ್ಟೆಬಾ ಮಾಟೆ''' ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: Печера Вертеба) ಯುಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಟೆರ್ನೋಪಿಲ್ ಪನ್ಪಿ ರಾಜ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಟೆ. ಉಂದು ಸುದೆತ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೊಡೋಲಿಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮಾಟೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಇತಿಯಾಸೊ ಪ್ರಾಕಾರೊ ನರಮಾನಿಲು ಬದ್‌ಕ್‌ನ ಗುರ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಮಾಟೆ ಅದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Show Caves of Ukraine: Verteba Pestera |url=https://www.showcaves.com/english/ua/showcaves/Verteba.html |website=Show Caves of the World |language=en}}</ref> ==ಇತಿಯಾಸೊ== ತಾಂಬ್ರೊ ಯುಗೊಟು ಯುರೋಪ್‌ದ ಕುಕುಟೆನಿ-ಟ್ರಿಪಿಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಜನೊಕುಲು ಈ ಮಾಟೆಡ್ ಬದುಕೊಂತು ಇತ್ತೆರ್. ಇತಿಯಾಸೊ ಸಂಸೋದಕೆರ್ ನಾಡ್ನಗ ಈ ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಸಾರೊತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಸೊತ್ತ್‌‌ಲು ತಿಕ್ಕ್‌ದೊ.<ref>{{cite journal |last1=Kadrow |first1=Sławomir |last2=Pokutta |first2=Dalia |title=The Verteba Cave: A Subterranean Sanctuary of the Cucuteni-Trypillia Culture in Western Ukraine |journal=Journal of Neolithic Archaeology |date=12 July 2016 |pages=1–21 |doi=10.12766/jna.2016.1 |url=https://www.researchgate.net/publication/305209798_The_Verteba_Cave_A_Subterranean_Sanctuary_of_the_Cucuteni-Trypillia_Culture_in_Western_Ukraine}}</ref> *[[ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನ|ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನೊಲು]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬಿಸಲೆ|ಕರ-ಬಿಸಲೆಲು]] *ಸೇಡಿಮಣ್ಣ್‌ಡ್ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಂಬೆಲು *ಮೃಗಲೆನ ಎಲುಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೋಂಟೆಗ್ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಆತ್ಯಾರ್‌ಲ್ *ಬೊಡುಂದೆ ಕೆರ್ತಿನ ನರಮಾನಿಲೆನ ಮಂಡೆಬುರುಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಎಲುತ ತುಂಡುಲು<ref>{{cite news |last1=Schmidt |first1=Ryan W. |last2=Wakabayashi |first2=Ken |last3=Waku |first3=Daisuke |last4=Gakuhari |first4=Takashi |last5=Koganebuchi |first5=Kae |last6=Ogawa |first6=Motoyuki |last7=Karsten |first7=Jordan K. |last8=Sokhatsky |first8=Mykhailo |last9=Oota |first9=Hiroki |title=Analysis of ancient human mitochondrial DNA from Verteba Cave, Ukraine: insights into the Late Neolithic-Chalcolithic Cucuteni–Tripolye culture |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/ase/128/1/128_200205/_article |work=Anthropological Science |date=2020 |pages=1–10 |doi=10.1537/ase.200205}}</ref> ===ರಡ್ಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ=== ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೨ ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೩ ಮುಟ್ಟ, ನಾಜಿಲೆನ ಕೆರ್ಪಾಟಿಗೆಟ್ ಬಚಾವ್ ಆವರೆ ಬಿಲ್ಚೆ-ಜೊಲೊಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊರೊಲಿವ್ಕಾ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಊರುದ ೨೮ ಯಹೂದಿ ಜನಕುಲು ಈ ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಅಡೆಂಗ್‌‌‌ತ್ ಕುಲ್ಲೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜರ್ಮನ್‌ದ ಮಿಲಿಟ್ರಿತಕುಲು ಈ ಮಾಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತಿನಗ, ಅಕುಲು 'ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಸ್ ಗ್ರೊಟ್ಟೊ' ಪನ್ಪಿನ ನನೊಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮಾಟೆಗ್ ಬಲಿತ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷ ಕಾಲ ನೆಲತ ಅಡಿಟ್ ಬದ್ಕ್‌ದ್, ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುನೆ ಮುಟ್ಟ ಅಕುಲು ಜೀವ ಒರಿಪಾವೊಂಡೆರ್. ==ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊ== ಈ ಮಾಟೆನ್ ೨೦೦೪ಡ್ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ತೂವರೆ ಬುಡುದು ಕೊರ್ಯೆರ್. ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಒಂಜಿ ಇಸೇಸವಾಯಿನ ಸೊತ್ತುಲೆನಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ) ಉಂಡು. ಕರಿನ ೨೦೦ ವೊರ್ಸೊಲೆಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕುಕುಟೆನಿ-ಟ್ರಿಪಿಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪೂರಾ ಅಪರೂಪದ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ತೂಯರಗ್ ದೀತೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಯುಕ್ರೇನ್]] g2m3wqnp084wzx92hbcezmco4v67ec4 366566 366565 2026-08-23T07:00:35Z Bharathesha Alasandemajalu 37 366566 wikitext text/x-wiki '''ವೆರ್ಟೆಬಾ ಮಾಟೆ''' ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: Печера Вертеба) ಯುಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಟೆರ್ನೋಪಿಲ್ ಪನ್ಪಿ ರಾಜ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಟೆ. ಉಂದು ಸುದೆತ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೊಡೋಲಿಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮಾಟೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಇತಿಯಾಸೊ ಪ್ರಾಕಾರೊ ನರಮಾನಿಲು ಬದ್‌ಕ್‌ನ ಗುರ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಮಾಟೆ ಅದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Show Caves of Ukraine: Verteba Pestera |url=https://www.showcaves.com/english/ua/showcaves/Verteba.html |website=Show Caves of the World |language=en}}</ref> [[File:Печера «Вертеба» 1.jpg|thumb|ವೆರ್ಟೆಬಾ ಮಾಟೆ]] ==ಇತಿಯಾಸೊ== ತಾಂಬ್ರೊ ಯುಗೊಟು ಯುರೋಪ್‌ದ ಕುಕುಟೆನಿ-ಟ್ರಿಪಿಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಜನೊಕುಲು ಈ ಮಾಟೆಡ್ ಬದುಕೊಂತು ಇತ್ತೆರ್. ಇತಿಯಾಸೊ ಸಂಸೋದಕೆರ್ ನಾಡ್ನಗ ಈ ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಸಾರೊತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಸೊತ್ತ್‌‌ಲು ತಿಕ್ಕ್‌ದೊ.<ref>{{cite journal |last1=Kadrow |first1=Sławomir |last2=Pokutta |first2=Dalia |title=The Verteba Cave: A Subterranean Sanctuary of the Cucuteni-Trypillia Culture in Western Ukraine |journal=Journal of Neolithic Archaeology |date=12 July 2016 |pages=1–21 |doi=10.12766/jna.2016.1 |url=https://www.researchgate.net/publication/305209798_The_Verteba_Cave_A_Subterranean_Sanctuary_of_the_Cucuteni-Trypillia_Culture_in_Western_Ukraine}}</ref> *[[ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನ|ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನೊಲು]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬಿಸಲೆ|ಕರ-ಬಿಸಲೆಲು]] *ಸೇಡಿಮಣ್ಣ್‌ಡ್ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಂಬೆಲು *ಮೃಗಲೆನ ಎಲುಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೋಂಟೆಗ್ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಆತ್ಯಾರ್‌ಲ್ *ಬೊಡುಂದೆ ಕೆರ್ತಿನ ನರಮಾನಿಲೆನ ಮಂಡೆಬುರುಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಎಲುತ ತುಂಡುಲು<ref>{{cite news |last1=Schmidt |first1=Ryan W. |last2=Wakabayashi |first2=Ken |last3=Waku |first3=Daisuke |last4=Gakuhari |first4=Takashi |last5=Koganebuchi |first5=Kae |last6=Ogawa |first6=Motoyuki |last7=Karsten |first7=Jordan K. |last8=Sokhatsky |first8=Mykhailo |last9=Oota |first9=Hiroki |title=Analysis of ancient human mitochondrial DNA from Verteba Cave, Ukraine: insights into the Late Neolithic-Chalcolithic Cucuteni–Tripolye culture |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/ase/128/1/128_200205/_article |work=Anthropological Science |date=2020 |pages=1–10 |doi=10.1537/ase.200205}}</ref> ===ರಡ್ಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ=== ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೨ ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೩ ಮುಟ್ಟ, ನಾಜಿಲೆನ ಕೆರ್ಪಾಟಿಗೆಟ್ ಬಚಾವ್ ಆವರೆ ಬಿಲ್ಚೆ-ಜೊಲೊಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊರೊಲಿವ್ಕಾ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಊರುದ ೨೮ ಯಹೂದಿ ಜನಕುಲು ಈ ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಅಡೆಂಗ್‌‌‌ತ್ ಕುಲ್ಲೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜರ್ಮನ್‌ದ ಮಿಲಿಟ್ರಿತಕುಲು ಈ ಮಾಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತಿನಗ, ಅಕುಲು 'ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಸ್ ಗ್ರೊಟ್ಟೊ' ಪನ್ಪಿನ ನನೊಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮಾಟೆಗ್ ಬಲಿತ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷ ಕಾಲ ನೆಲತ ಅಡಿಟ್ ಬದ್ಕ್‌ದ್, ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುನೆ ಮುಟ್ಟ ಅಕುಲು ಜೀವ ಒರಿಪಾವೊಂಡೆರ್. ==ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊ== ಈ ಮಾಟೆನ್ ೨೦೦೪ಡ್ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ತೂವರೆ ಬುಡುದು ಕೊರ್ಯೆರ್. ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಒಂಜಿ ಇಸೇಸವಾಯಿನ ಸೊತ್ತುಲೆನಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ) ಉಂಡು. ಕರಿನ ೨೦೦ ವೊರ್ಸೊಲೆಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕುಕುಟೆನಿ-ಟ್ರಿಪಿಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪೂರಾ ಅಪರೂಪದ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ತೂಯರಗ್ ದೀತೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಯುಕ್ರೇನ್]] stej6mz1emnxbpogwntz2ujbd03mhum 366567 366566 2026-08-23T07:02:10Z Bharathesha Alasandemajalu 37 366567 wikitext text/x-wiki '''ವೆರ್ಟೆಬಾ ಮಾಟೆ''' ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: Печера Вертеба) ಯುಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಟೆರ್ನೋಪಿಲ್ ಪನ್ಪಿ ರಾಜ್ಯೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಟೆ. ಉಂದು [[ಸುದೆ|ಸುದೆತ]] ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಪೊಡೋಲಿಯನ್ ಪನ್ಪಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಡ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮಾಟೆಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಇತಿಯಾಸೊ ಪ್ರಾಕಾರೊ ನರಮಾನಿಲು ಬದ್‌ಕ್‌ನ ಗುರ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಮಾಟೆ ಅದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Show Caves of Ukraine: Verteba Pestera |url=https://www.showcaves.com/english/ua/showcaves/Verteba.html |website=Show Caves of the World |language=en}}</ref> [[File:Печера «Вертеба» 1.jpg|thumb|ವೆರ್ಟೆಬಾ ಮಾಟೆ]] ==ಇತಿಯಾಸೊ== ತಾಂಬ್ರೊ ಯುಗೊಟು ಯುರೋಪ್‌ದ ಕುಕುಟೆನಿ-ಟ್ರಿಪಿಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಜನೊಕುಲು ಈ ಮಾಟೆಡ್ ಬದುಕೊಂತು ಇತ್ತೆರ್. ಇತಿಯಾಸೊ ಸಂಸೋದಕೆರ್ ನಾಡ್ನಗ ಈ ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಸಾರೊತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಸೊತ್ತ್‌‌ಲು ತಿಕ್ಕ್‌ದೊ.<ref>{{cite journal |last1=Kadrow |first1=Sławomir |last2=Pokutta |first2=Dalia |title=The Verteba Cave: A Subterranean Sanctuary of the Cucuteni-Trypillia Culture in Western Ukraine |journal=Journal of Neolithic Archaeology |date=12 July 2016 |pages=1–21 |doi=10.12766/jna.2016.1 |url=https://www.researchgate.net/publication/305209798_The_Verteba_Cave_A_Subterranean_Sanctuary_of_the_Cucuteni-Trypillia_Culture_in_Western_Ukraine}}</ref> *[[ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನ|ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನೊಲು]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬಿಸಲೆ|ಕರ-ಬಿಸಲೆಲು]] *ಸೇಡಿಮಣ್ಣ್‌ಡ್ದ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಂಬೆಲು *ಮೃಗಲೆನ ಎಲುಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೋಂಟೆಗ್ ಗಲಸೊಂದಿತ್ತಿನ ಆತ್ಯಾರ್‌ಲ್ *ಬೊಡುಂದೆ ಕೆರ್ತಿನ ನರಮಾನಿಲೆನ ಮಂಡೆಬುರುಡೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಎಲುತ ತುಂಡುಲು<ref>{{cite news |last1=Schmidt |first1=Ryan W. |last2=Wakabayashi |first2=Ken |last3=Waku |first3=Daisuke |last4=Gakuhari |first4=Takashi |last5=Koganebuchi |first5=Kae |last6=Ogawa |first6=Motoyuki |last7=Karsten |first7=Jordan K. |last8=Sokhatsky |first8=Mykhailo |last9=Oota |first9=Hiroki |title=Analysis of ancient human mitochondrial DNA from Verteba Cave, Ukraine: insights into the Late Neolithic-Chalcolithic Cucuteni–Tripolye culture |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/ase/128/1/128_200205/_article |work=Anthropological Science |date=2020 |pages=1–10 |doi=10.1537/ase.200205}}</ref> ===ರಡ್ಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ=== ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೨ ಡ್ದ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೩ ಮುಟ್ಟ, ನಾಜಿಲೆನ ಕೆರ್ಪಾಟಿಗೆಟ್ ಬಚಾವ್ ಆವರೆ ಬಿಲ್ಚೆ-ಜೊಲೊಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊರೊಲಿವ್ಕಾ ಪನ್ಪಿ ರಡ್ಡ್ ಊರುದ ೨೮ ಯಹೂದಿ ಜನಕುಲು ಈ ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಅಡೆಂಗ್‌‌‌ತ್ ಕುಲ್ಲೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಜರ್ಮನ್‌ದ ಮಿಲಿಟ್ರಿತಕುಲು ಈ ಮಾಟೆದ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತಿನಗ, ಅಕುಲು 'ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಸ್ ಗ್ರೊಟ್ಟೊ' ಪನ್ಪಿನ ನನೊಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮಾಟೆಗ್ ಬಲಿತ್‌ದ್ ಪೋಯೆರ್. ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷ ಕಾಲ ನೆಲತ ಅಡಿಟ್ ಬದ್ಕ್‌ದ್, ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುನೆ ಮುಟ್ಟ ಅಕುಲು ಜೀವ ಒರಿಪಾವೊಂಡೆರ್. ==ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊ== ಈ ಮಾಟೆನ್ ೨೦೦೪ಡ್ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ತೂವರೆ ಬುಡುದು ಕೊರ್ಯೆರ್. ಮಾಟೆದ ಉಲಯಿ ಒಂಜಿ ಇಸೇಸವಾಯಿನ ಸೊತ್ತುಲೆನಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಮ್ಯೂಸಿಯಂ) ಉಂಡು. ಕರಿನ ೨೦೦ ವೊರ್ಸೊಲೆಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕುಕುಟೆನಿ-ಟ್ರಿಪಿಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಪೂರಾ ಅಪರೂಪದ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಮುಲ್ಪ ತೂಯರಗ್ ದೀತೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಯುಕ್ರೇನ್]] adeo0lfn56k4uwibxf9wh8r0y7wvint 0 28129 366575 2026-08-23T07:43:49Z Mahaveer Indra 1023 ಪೊಸ ಬರವು 366575 wikitext text/x-wiki '''ಲಡಾಖ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ಒಂಜಿ [[ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು|ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ]].<ref name=ladakh-britannica-current>{{citation |chapter=Ladakh |title=Encyclopaedia Britannica |date=1 March 2021 |publisher=Encyclopædia Britannica |chapter-url=https://www.britannica.com/place/Ladakh |access-date=2 April 2022 |quote=Ladakh, large area of the northern and eastern Kashmir region, northwestern Indian subcontinent. Administratively, Ladakh is divided between Pakistan (northwest), as part of Gilgit-Baltistan, and India (southeast), as part of Ladakh union territory (until October 31, 2019, part of Jammu and Kashmir state); in addition, China administers portions of northeastern Ladakh. |archive-date=7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407153837/https://www.britannica.com/place/Ladakh |url-status=live }}</ref> ಇಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ [[ಲೇಹ್]]. ಅತ್ತಂದೆ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್‌]]ಲಾ ಜೋಡಿ ರಾಜದಾನಿ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಲಡಾಖ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಲಡಾಖ್‌ದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ [[ಟಿಬೆಟ್]], ತೆಂಕಾಯಿಡ್ [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಬುಕ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ ಗಿಲ್ಗಿಟ್-ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಕಾರಕೋರಂ ಪಾಸ್‌ದ ಅಂಚಿಡ್ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ದ ನೈರುತ್ಯ ಮೂಲೆ ಗಡಿಯಾದುಂಡು. ಲಡಾಖ್ ಬಡೆಕಾಯಿದ ಕಾರಕೋರಂ ಶ್ರೇಣಿದ ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಡ್ದ್ ತೆಂಕಾಯಿದ ಹಿಮಾಲಯ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಜನವಸತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ಮೈದಾನೊ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಡಾಯಿದ ಅಕೇರಿನ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಲಡಾಖ್‌ದ ಬಾಗೊ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಉಂದು ೧೯೬೨ಡ್ದ್ ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಉಂಡು. ಲಡಾಖ್‌ದ ಮಾಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಲೇಹ್. ಲಡಾಖ್‌ಡ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅವು- ಚಾಂಗ್‌ತಾಂಗ್, ದ್ರಾಸ್, ಕಾರ್ಗಿಲ್, ಲೇಹ್, ನುಬ್ರಾ, ಶಾಮ್ ಬುಕ್ಕ ಝನ್ಸ್ಕಾರ್. ಲೇಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಿಂಧು, ಶ್ಯೋಕ್ ಬುಕ್ಕ ನುಬ್ರಾ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸುರು, ದ್ರಾಸ್ ಬುಕ್ಕ ಝಾನ್ಸ್ಕರ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಎಚ್ಚ ಜನಕುಲು ಈ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಸೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಕೈತಲ್ದ ಪರ್ವತದ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಪಶುಪಾಲಕ ಜನಾಂಗವಾಯಿನ ಚಾಂಗ್‌ಪಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಕುಲು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ==ಪುದರ್== ==ಇತಿಹಾಸೊ== ==ಹವಾಗುಣೊ== ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ== ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ==ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} mhnhpvitp3xblrxmbelf1epi7lwl492 366578 366575 2026-08-23T07:52:33Z Mahaveer Indra 1023 366578 wikitext text/x-wiki '''ಲಡಾಖ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ಒಂಜಿ [[ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು|ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ]].<ref name=ladakh-britannica-current>{{citation |chapter=Ladakh |title=Encyclopaedia Britannica |date=1 March 2021 |publisher=Encyclopædia Britannica |chapter-url=https://www.britannica.com/place/Ladakh |access-date=2 April 2022 |quote=Ladakh, large area of the northern and eastern Kashmir region, northwestern Indian subcontinent. Administratively, Ladakh is divided between Pakistan (northwest), as part of Gilgit-Baltistan, and India (southeast), as part of Ladakh union territory (until October 31, 2019, part of Jammu and Kashmir state); in addition, China administers portions of northeastern Ladakh. |archive-date=7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407153837/https://www.britannica.com/place/Ladakh |url-status=live }}</ref> ಇಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ [[ಲೇಹ್]]. ಅತ್ತಂದೆ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್‌]]ಲಾ ಜೋಡಿ ರಾಜದಾನಿ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಲಡಾಖ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಲಡಾಖ್‌ದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ [[ಟಿಬೆಟ್]],<ref>{{cite website|title=China [cartographic material]|url=https://digitallibrary.un.org/record/136381|publisher=UN|date=November 1986|access-date=2026-01-31|work=UN. Geospatial Information Section}}</ref> ತೆಂಕಾಯಿಡ್ [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಬುಕ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ ಗಿಲ್ಗಿಟ್-ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಕಾರಕೋರಂ ಪಾಸ್‌ದ ಅಂಚಿಡ್ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ದ ನೈರುತ್ಯ ಮೂಲೆ ಗಡಿಯಾದುಂಡು.<ref>{{harvp|Jina, Ladakh|1996}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/south_asia/03/kashmir_future/html |title=In Depth – Kashmir Flashpoint, Kashmir options. Maps showing the options and pitfalls of possible solutions |work=[[BBC News]] |date=19 May 2011 |access-date=16 April 2013 |archive-date=29 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129190211/http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/south_asia/2002/kashmir_flashpoint/default.stm |url-status=live }}</ref> ಲಡಾಖ್ ಬಡೆಕಾಯಿದ ಕಾರಕೋರಂ ಶ್ರೇಣಿದ ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಡ್ದ್ ತೆಂಕಾಯಿದ ಹಿಮಾಲಯ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಜನವಸತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ಮೈದಾನೊ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಡಾಯಿದ ಅಕೇರಿನ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಲಡಾಖ್‌ದ ಬಾಗೊ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಉಂದು ೧೯೬೨ಡ್ದಿಂಚಿ ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಉಂಡು.<ref name="Columbia Gazetteer">{{cite book |title=The Columbia Gazetteer of the World |publisher=[[Columbia University Press]] |year=2008 |isbn=978-0-231-14554-1 |editor=[[Saul B. Cohen]] |edition=2nd |volume=1 |location=[[New York City|New York]] |page=52 |chapter=Aksai Chin |lccn=2008009181 |oclc=212893637 |chapter-url=https://archive.org/details/columbiagazettee0000unse_l7h3/page/52}} "divided between India and CHINA"</ref> ಲಡಾಖ್‌ದ ಮಾಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಲೇಹ್. ಲಡಾಖ್‌ಡ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅವು- ಚಾಂಗ್‌ತಾಂಗ್, ದ್ರಾಸ್, ಕಾರ್ಗಿಲ್, ಲೇಹ್, ನುಬ್ರಾ, ಶಾಮ್ ಬುಕ್ಕ ಝನ್ಸ್ಕಾರ್. ಲೇಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಿಂಧು, ಶ್ಯೋಕ್ ಬುಕ್ಕ ನುಬ್ರಾ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸುರು, ದ್ರಾಸ್ ಬುಕ್ಕ ಝಾನ್ಸ್ಕರ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಎಚ್ಚ ಜನಕುಲು ಈ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಸೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಕೈತಲ್ದ ಪರ್ವತದ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಪಶುಪಾಲಕ ಜನಾಂಗವಾಯಿನ ಚಾಂಗ್‌ಪಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಕುಲು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಟಿಬೆಟ್ ಲಡಾಖ್‌ಗ್ ಕೈತಲ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ, ಲಡಾಖ್‌ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಚಾರ ವಿಚಾರೊಲೆಡ್ ಟಿಬೆಟ್‌ದ ಪ್ರಬಾವ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು.<ref name="culturetib">{{cite news |last1=Pile |first1=Tim |title=Ladakh: the good, bad and ugly sides to India's 'Little Tibet', high in the Himalayas |url=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3020805/ladakh-good-bad-and-ugly-sides-indias-little-tibet |newspaper=South Chinan Morning Post |date=1 August 2019 |id={{ProQuest|2267352786}} |access-date=17 June 2020 |archive-date=18 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618131904/https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3020805/ladakh-good-bad-and-ugly-sides-indias-little-tibet |url-status=live }}</ref> ಅತ್ತಂದೆ ಲಡಾಖ್ ಒಂಜಿ ಆಯಕಟ್ಟ್‌ದ ಜಾಗೆ ಆಯಿನೇಡ್ದಾವರ ನಮ ದೇಸೊದ ಸೇನೆ ಮುಲ್ಪ ತನ್ನ ನಿಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಂಡು. ==ಪುದರ್== ==ಇತಿಹಾಸೊ== ==ಹವಾಗುಣೊ== ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ== ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ==ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} 6qsluja8d4gjmyuo5s9e4zfawn5sarr 366579 366578 2026-08-23T07:54:26Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 366579 wikitext text/x-wiki '''ಲಡಾಖ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ಒಂಜಿ [[ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು|ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ]].<ref name=ladakh-britannica-current>{{citation |chapter=Ladakh |title=Encyclopaedia Britannica |date=1 March 2021 |publisher=Encyclopædia Britannica |chapter-url=https://www.britannica.com/place/Ladakh |access-date=2 April 2022 |quote=Ladakh, large area of the northern and eastern Kashmir region, northwestern Indian subcontinent. Administratively, Ladakh is divided between Pakistan (northwest), as part of Gilgit-Baltistan, and India (southeast), as part of Ladakh union territory (until October 31, 2019, part of Jammu and Kashmir state); in addition, China administers portions of northeastern Ladakh. |archive-date=7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407153837/https://www.britannica.com/place/Ladakh |url-status=live }}</ref> ಇಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ [[ಲೇಹ್]]. ಅತ್ತಂದೆ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್‌]]ಲಾ ಜೋಡಿ ರಾಜದಾನಿ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಲಡಾಖ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಲಡಾಖ್‌ದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ [[ಟಿಬೆಟ್]],<ref>{{cite website|title=China [cartographic material]|url=https://digitallibrary.un.org/record/136381|publisher=UN|date=November 1986|access-date=2026-01-31|work=UN. Geospatial Information Section}}</ref> ತೆಂಕಾಯಿಡ್ [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಬುಕ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ ಗಿಲ್ಗಿಟ್-ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಕಾರಕೋರಂ ಪಾಸ್‌ದ ಅಂಚಿಡ್ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ದ ನೈರುತ್ಯ ಮೂಲೆ ಗಡಿಯಾದುಂಡು.<ref>{{harvp|Jina, Ladakh|1996}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/south_asia/03/kashmir_future/html |title=In Depth – Kashmir Flashpoint, Kashmir options. Maps showing the options and pitfalls of possible solutions |work=[[BBC News]] |date=19 May 2011 |access-date=16 April 2013 |archive-date=29 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129190211/http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/south_asia/2002/kashmir_flashpoint/default.stm |url-status=live }}</ref> ಲಡಾಖ್ ಬಡೆಕಾಯಿದ ಕಾರಕೋರಂ ಶ್ರೇಣಿದ ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಡ್ದ್ ತೆಂಕಾಯಿದ ಹಿಮಾಲಯ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಜನವಸತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ಮೈದಾನೊ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಡಾಯಿದ ಅಕೇರಿನ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಲಡಾಖ್‌ದ ಬಾಗೊ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಉಂದು ೧೯೬೨ಡ್ದಿಂಚಿ ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಉಂಡು.<ref name="Columbia Gazetteer">{{cite book |title=The Columbia Gazetteer of the World |publisher=[[Columbia University Press]] |year=2008 |isbn=978-0-231-14554-1 |editor=[[Saul B. Cohen]] |edition=2nd |volume=1 |location=[[New York City|New York]] |page=52 |chapter=Aksai Chin |lccn=2008009181 |oclc=212893637 |chapter-url=https://archive.org/details/columbiagazettee0000unse_l7h3/page/52}} "divided between India and CHINA"</ref> ಲಡಾಖ್‌ದ ಮಾಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಲೇಹ್. ಲಡಾಖ್‌ಡ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅವು- ಚಾಂಗ್‌ತಾಂಗ್, ದ್ರಾಸ್, ಕಾರ್ಗಿಲ್, ಲೇಹ್, ನುಬ್ರಾ, ಶಾಮ್ ಬುಕ್ಕ ಝನ್ಸ್ಕಾರ್. ಲೇಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಿಂಧು, ಶ್ಯೋಕ್ ಬುಕ್ಕ ನುಬ್ರಾ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸುರು, ದ್ರಾಸ್ ಬುಕ್ಕ ಝಾನ್ಸ್ಕರ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಎಚ್ಚ ಜನಕುಲು ಈ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಸೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಕೈತಲ್ದ ಪರ್ವತದ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಪಶುಪಾಲಕ ಜನಾಂಗವಾಯಿನ ಚಾಂಗ್‌ಪಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಕುಲು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಟಿಬೆಟ್ ಲಡಾಖ್‌ಗ್ ಕೈತಲ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ, ಲಡಾಖ್‌ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಚಾರ ವಿಚಾರೊಲೆಡ್ ಟಿಬೆಟ್‌ದ ಪ್ರಬಾವ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು.<ref name="culturetib">{{cite news |last1=Pile |first1=Tim |title=Ladakh: the good, bad and ugly sides to India's 'Little Tibet', high in the Himalayas |url=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3020805/ladakh-good-bad-and-ugly-sides-indias-little-tibet |newspaper=South Chinan Morning Post |date=1 August 2019 |id={{ProQuest|2267352786}} |access-date=17 June 2020 |archive-date=18 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618131904/https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3020805/ladakh-good-bad-and-ugly-sides-indias-little-tibet |url-status=live }}</ref> ಅತ್ತಂದೆ ಲಡಾಖ್ ಒಂಜಿ ಆಯಕಟ್ಟ್‌ದ ಜಾಗೆ ಆಯಿನೇಡ್ದಾವರ ನಮ ದೇಸೊದ ಸೇನೆ ಮುಲ್ಪ ತನ್ನ ನಿಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಂಡು. ==ಪುದರ್== ==ಇತಿಹಾಸೊ== ==ಹವಾಗುಣೊ== ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೊ== ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ==ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 234jh0zxq31r292kfta9ro0tcrarq6q 366592 366579 2026-08-23T09:04:32Z ChiK 1136 366592 wikitext text/x-wiki '''ಲಡಾಖ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ಒಂಜಿ [[ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು|ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ]].<ref name=ladakh-britannica-current>{{citation |chapter=Ladakh |title=Encyclopaedia Britannica |date=1 March 2021 |publisher=Encyclopædia Britannica |chapter-url=https://www.britannica.com/place/Ladakh |access-date=2 April 2022 |quote=Ladakh, large area of the northern and eastern Kashmir region, northwestern Indian subcontinent. Administratively, Ladakh is divided between Pakistan (northwest), as part of Gilgit-Baltistan, and India (southeast), as part of Ladakh union territory (until October 31, 2019, part of Jammu and Kashmir state); in addition, China administers portions of northeastern Ladakh. |archive-date=7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407153837/https://www.britannica.com/place/Ladakh |url-status=live }}</ref> ಇಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ [[ಲೇಹ್]]. ಅತ್ತಂದೆ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್‌]]ಲಾ ಜೋಡಿ ರಾಜದಾನಿ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಲಡಾಖ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಲಡಾಖ್‌ದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ [[ಟಿಬೆಟ್]],<ref>{{cite website|title=China [cartographic material]|url=https://digitallibrary.un.org/record/136381|publisher=UN|date=November 1986|access-date=2026-01-31|work=UN. Geospatial Information Section}}</ref> ತೆಂಕಾಯಿಡ್ [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಬುಕ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ ಗಿಲ್ಗಿಟ್-ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಕಾರಕೋರಂ ಪಾಸ್‌ದ ಅಂಚಿಡ್ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ದ ನೈರುತ್ಯ ಮೂಲೆ ಗಡಿಯಾದುಂಡು.<ref>{{harvp|Jina, Ladakh|1996}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/south_asia/03/kashmir_future/html |title=In Depth – Kashmir Flashpoint, Kashmir options. Maps showing the options and pitfalls of possible solutions |work=[[BBC News]] |date=19 May 2011 |access-date=16 April 2013 |archive-date=29 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129190211/http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/south_asia/2002/kashmir_flashpoint/default.stm |url-status=live }}</ref> ಲಡಾಖ್ ಬಡೆಕಾಯಿದ ಕಾರಕೋರಂ ಶ್ರೇಣಿದ ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಡ್ದ್ ತೆಂಕಾಯಿದ ಹಿಮಾಲಯ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಜನವಸತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ಮೈದಾನೊ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಡಾಯಿದ ಅಕೇರಿನ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಲಡಾಖ್‌ದ ಬಾಗೊ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಉಂದು ೧೯೬೨ಡ್ದಿಂಚಿ ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಉಂಡು.<ref name="Columbia Gazetteer">{{cite book |title=The Columbia Gazetteer of the World |publisher=[[Columbia University Press]] |year=2008 |isbn=978-0-231-14554-1 |editor=[[Saul B. Cohen]] |edition=2nd |volume=1 |location=[[New York City|New York]] |page=52 |chapter=Aksai Chin |lccn=2008009181 |oclc=212893637 |chapter-url=https://archive.org/details/columbiagazettee0000unse_l7h3/page/52}} "divided between India and CHINA"</ref> ಲಡಾಖ್‌ದ ಮಾಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಲೇಹ್. ಲಡಾಖ್‌ಡ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅವು- ಚಾಂಗ್‌ತಾಂಗ್, ದ್ರಾಸ್, ಕಾರ್ಗಿಲ್, ಲೇಹ್, ನುಬ್ರಾ, ಶಾಮ್ ಬುಕ್ಕ ಝನ್ಸ್ಕಾರ್. ಲೇಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಿಂಧು, ಶ್ಯೋಕ್ ಬುಕ್ಕ ನುಬ್ರಾ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸುರು, ದ್ರಾಸ್ ಬುಕ್ಕ ಝಾನ್ಸ್ಕರ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಎಚ್ಚ ಜನಕುಲು ಈ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಸೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಕೈತಲ್ದ ಪರ್ವತದ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಪಶುಪಾಲಕ ಜನಾಂಗವಾಯಿನ ಚಾಂಗ್‌ಪಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಕುಲು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಟಿಬೆಟ್ ಲಡಾಖ್‌ಗ್ ಕೈತಲ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ, ಲಡಾಖ್‌ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಚಾರ ವಿಚಾರೊಲೆಡ್ ಟಿಬೆಟ್‌ದ ಪ್ರಬಾವ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು.<ref name="culturetib">{{cite news |last1=Pile |first1=Tim |title=Ladakh: the good, bad and ugly sides to India's 'Little Tibet', high in the Himalayas |url=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3020805/ladakh-good-bad-and-ugly-sides-indias-little-tibet |newspaper=South Chinan Morning Post |date=1 August 2019 |id={{ProQuest|2267352786}} |access-date=17 June 2020 |archive-date=18 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618131904/https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3020805/ladakh-good-bad-and-ugly-sides-indias-little-tibet |url-status=live }}</ref> ಅತ್ತಂದೆ ಲಡಾಖ್ ಒಂಜಿ ಆಯಕಟ್ಟ್‌ದ ಜಾಗೆ ಆಯಿನೇಡ್ದಾವರ ನಮ ದೇಸೊದ ಸೇನೆ ಮುಲ್ಪ ತನ್ನ ನಿಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{stub}}} [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 7szxgs4i8fghsa2ckku2laifw0jzt6m 366593 366592 2026-08-23T09:04:45Z ChiK 1136 366593 wikitext text/x-wiki '''ಲಡಾಖ್''' ನಮ ದೇಸೊದ ಒಂಜಿ [[ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು|ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ]].<ref name=ladakh-britannica-current>{{citation |chapter=Ladakh |title=Encyclopaedia Britannica |date=1 March 2021 |publisher=Encyclopædia Britannica |chapter-url=https://www.britannica.com/place/Ladakh |access-date=2 April 2022 |quote=Ladakh, large area of the northern and eastern Kashmir region, northwestern Indian subcontinent. Administratively, Ladakh is divided between Pakistan (northwest), as part of Gilgit-Baltistan, and India (southeast), as part of Ladakh union territory (until October 31, 2019, part of Jammu and Kashmir state); in addition, China administers portions of northeastern Ladakh. |archive-date=7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407153837/https://www.britannica.com/place/Ladakh |url-status=live }}</ref> ಇಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ [[ಲೇಹ್]]. ಅತ್ತಂದೆ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್‌]]ಲಾ ಜೋಡಿ ರಾಜದಾನಿ ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಲಡಾಖ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಡಾಯಿ ಬಾಗೊಡು ಉಂಡು. ಲಡಾಖ್‌ದ ಮೂಡಾಯಿಡ್ [[ಟಿಬೆಟ್]],<ref>{{cite website|title=China [cartographic material]|url=https://digitallibrary.un.org/record/136381|publisher=UN|date=November 1986|access-date=2026-01-31|work=UN. Geospatial Information Section}}</ref> ತೆಂಕಾಯಿಡ್ [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ [[ಜಮ್ಮು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ)|ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಬುಕ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಡಳಿತೊಡುಪ್ಪುನ ಗಿಲ್ಗಿಟ್-ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ್, ಅಂಚನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಕಾರಕೋರಂ ಪಾಸ್‌ದ ಅಂಚಿಡ್ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ದ ನೈರುತ್ಯ ಮೂಲೆ ಗಡಿಯಾದುಂಡು.<ref>{{harvp|Jina, Ladakh|1996}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/south_asia/03/kashmir_future/html |title=In Depth – Kashmir Flashpoint, Kashmir options. Maps showing the options and pitfalls of possible solutions |work=[[BBC News]] |date=19 May 2011 |access-date=16 April 2013 |archive-date=29 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129190211/http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/south_asia/2002/kashmir_flashpoint/default.stm |url-status=live }}</ref> ಲಡಾಖ್ ಬಡೆಕಾಯಿದ ಕಾರಕೋರಂ ಶ್ರೇಣಿದ ಸಿಯಾಚಿನ್ ಹಿಮನದಿಡ್ದ್ ತೆಂಕಾಯಿದ ಹಿಮಾಲಯ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಜನವಸತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಅಕ್ಸಾಯ್ ಚಿನ್ ಮೈದಾನೊ ಇಪ್ಪುನ ಮೂಡಾಯಿದ ಅಕೇರಿನ್, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಲಡಾಖ್‌ದ ಬಾಗೊ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಉಂದು ೧೯೬೨ಡ್ದಿಂಚಿ ಚೀನಾದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಉಂಡು.<ref name="Columbia Gazetteer">{{cite book |title=The Columbia Gazetteer of the World |publisher=[[Columbia University Press]] |year=2008 |isbn=978-0-231-14554-1 |editor=[[Saul B. Cohen]] |edition=2nd |volume=1 |location=[[New York City|New York]] |page=52 |chapter=Aksai Chin |lccn=2008009181 |oclc=212893637 |chapter-url=https://archive.org/details/columbiagazettee0000unse_l7h3/page/52}} "divided between India and CHINA"</ref> ಲಡಾಖ್‌ದ ಮಾಮಲ್ಲ ಪೇಂಟೆ ಲೇಹ್. ಲಡಾಖ್‌ಡ್ ಒಟ್ಟು ೭ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅವು- ಚಾಂಗ್‌ತಾಂಗ್, ದ್ರಾಸ್, ಕಾರ್ಗಿಲ್, ಲೇಹ್, ನುಬ್ರಾ, ಶಾಮ್ ಬುಕ್ಕ ಝನ್ಸ್ಕಾರ್. ಲೇಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸಿಂಧು, ಶ್ಯೋಕ್ ಬುಕ್ಕ ನುಬ್ರಾ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಸುರು, ದ್ರಾಸ್ ಬುಕ್ಕ ಝಾನ್ಸ್ಕರ್ ತುದೆತ ಕಣಿವೆಲು ಉಲ್ಲ. ಎಚ್ಚ ಜನಕುಲು ಈ ತುದೆತ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಸೊಡು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಕೈತಲ್ದ ಪರ್ವತದ ಮುದೆಲ್‌ಡ್ ಪಶುಪಾಲಕ ಜನಾಂಗವಾಯಿನ ಚಾಂಗ್‌ಪಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಕುಲು ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಟಿಬೆಟ್ ಲಡಾಖ್‌ಗ್ ಕೈತಲ್ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ, ಲಡಾಖ್‌ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಚಾರ ವಿಚಾರೊಲೆಡ್ ಟಿಬೆಟ್‌ದ ಪ್ರಬಾವ ಮಸ್ತ್ ಉಂಡು.<ref name="culturetib">{{cite news |last1=Pile |first1=Tim |title=Ladakh: the good, bad and ugly sides to India's 'Little Tibet', high in the Himalayas |url=https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3020805/ladakh-good-bad-and-ugly-sides-indias-little-tibet |newspaper=South Chinan Morning Post |date=1 August 2019 |id={{ProQuest|2267352786}} |access-date=17 June 2020 |archive-date=18 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618131904/https://www.scmp.com/magazines/post-magazine/travel/article/3020805/ladakh-good-bad-and-ugly-sides-indias-little-tibet |url-status=live }}</ref> ಅತ್ತಂದೆ ಲಡಾಖ್ ಒಂಜಿ ಆಯಕಟ್ಟ್‌ದ ಜಾಗೆ ಆಯಿನೇಡ್ದಾವರ ನಮ ದೇಸೊದ ಸೇನೆ ಮುಲ್ಪ ತನ್ನ ನಿಲೆನ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಉಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} {{stub}} [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಲು]] 2l1yvcbuyrjlan2veyy380v3p6axu51 0 28130 366577 2026-08-23T07:51:28Z Shreelatha.Halemane 6351 ಹೊಸ ಪುಟ: ==ಜೆನೋಯೀಸ್ ಕೋಟೆ, ಸುಡಾಕ್== [[File:Genoese fortress tower.jpg|thumb|Genoese fortress tower]] ಜೆನೋಯಿಸ್ ಕೋಟೆ ( ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ : Геноуезька фортеця ; ರಷ್ಯನ್ : Геноэзская крепость ; ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ತಾತಾರ್ : Ceneviz cadesi ; ಇಟಾಲಿಯನ್ : fortezza genovese ) ಅತ್ತ್ಂಡ ಸುಡಕ್ ಕೋಟೆ ಕ್ರ... 366577 wikitext text/x-wiki ==ಜೆನೋಯೀಸ್ ಕೋಟೆ, ಸುಡಾಕ್== [[File:Genoese fortress tower.jpg|thumb|Genoese fortress tower]] ಜೆನೋಯಿಸ್ ಕೋಟೆ ( ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ : Геноуезька фортеця ; ರಷ್ಯನ್ : Геноэзская крепость ; ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ತಾತಾರ್ : Ceneviz cadesi ; ಇಟಾಲಿಯನ್ : fortezza genovese ) ಅತ್ತ್ಂಡ ಸುಡಕ್ ಕೋಟೆ ಕ್ರಿಮಿಯದ ಸುಡಾಕ್ ನಗರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆ. 13ನೆ ಬೊಕ್ಕ 15ನೆ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟು ಜೆನೋಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂದೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೋಟೆದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರ್ ೨೭.೯ ಹೆಕ್ಟೇರ್. ಸುಡಕ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸುರುತ ಕೋಟೆಲೆನ್ ರೋಮನ್ ಲು 3ನೆ-4ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಬೊಸ್ಪೊರನ್ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೌಗ್ಡಯಾ (ಸುಡಕ್) ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಯಿತ ಸ್ವಂತ ಕೋಟೆಲುಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೩ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸೌಗ್ಡೈಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜೆನೋಯಿಸ್ ಜನಾಂಗದಕುಲು ನೆಲೆಯಾಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೩ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಉತ್ತರಾರ್ಧೊಡ್ದ್ ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಮುಟ್ಟ, ನಗರೊದ ಕೇಂದ್ರೊದ ಸುತ್ತ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://web.archive.org/web/20240320130224/https://st-sophia.org.ua/uk/muzeyi/sudatska-fortetsya/sudatska-fortetsya/</ref> [[File:Генуезька фортеця. Панорама.jpg|thumb|Генуезька фортеця. Панорама]] ೧೪ನೆ ಶತಮಾನೊದ ಸುರುತ ಭಾಗೊಡು ಮಂಗೋಲುಲು ಈ ನಗರೊನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಫಲವಾದ್, ಮೂಲ ಜೆನೋಯಿಸ್ ಕೋಟೆಲು ನಾಶ ಆಯೆರ್. ಖಾನ್ ಬೆರ್ಡಿ ಬೇಗ್ ನ ಮರಣೊದ ನಂತರ, ಜೆನೋಯಿಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊ ಸೌಗ್ಡೈಯೊನು ಮರ್ಯಾದಿಡ್ ದೆತೊನುಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಆ ಊರುಗು ಸೊಲ್ದಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ನನೊಂಜಿ ಪೊಸ ಕೋಟೆನ್ ಊರುದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಜೆನೋಯಿಸ್ ಬರೆತಿನ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ದ್ ಕೋಟೆದ ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಕಾಲೊದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯ ಉಂಡು. ೧೪೭೫ಡ್ ಸುಡಕ್ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೭೭೧ಡ್, ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಲು ಸುಡಾಕ್ ನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತೆರ್ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೋಟೆದ ಮಹತ್ವ ಬೊಕ್ಕ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಮೌಲ್ಯ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್. ಫಲವಾದ್, ಜೆನೋಯಿಸ್ ಕಾಲೊದ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ ತೆರಿಪಾಯೆರ್. ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ದೆತೊನುನ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಲೆನ್ ಪೊಸ ಕಟ್ಟಡೊಲೆನ ನಿರ್ಮಾಣೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://ekhnuir.karazin.ua/items/c9b2044a-9298-46de-9946-ae14b039f8d9</ref> ೧೯೨೫ಡ್ ಜೆನೋ ಕೋಟೆದ ಆವರಣೊಡು ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೨೬ಡ್, ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊನು ಮಾಸ್ಕೋ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/</ref> ೧೯೫೮ಡ್, ಕ್ರಿಮಿಯಾನ್ [[ಉಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನಿ]]ಯನ್ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಕೋಟೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ "ಸೋಫಿಯಾ ಆಫ್ ಕೀವ್". ೧೯೫೯ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋಟೆದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಬೇಲೆ ನಡತೊಂದುಂಡು. ಜೆನೋಯಿಸ್ ಕೋಟೆನ್ "ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಏಳು ಅದ್ಭುತೊಲೆನ" ಪಟ್ಟಿಗ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತೆರ್. ೨೦೦೭ಡ್, ಈ ಕೋಟೆನ್ ಟೆಂಟೇಟಿವ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೈಟ್ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ೨೦೧೦ಡ್, ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ/ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆಟ್ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರೊಲೆನ ಕರೆಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಜೆನೋಯಿಸ್ ಕೋಟೆಲುಲಾ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ===ರಚನೆ== [[File:Консульский замок со смотровой площадки 2.jpg|thumb|Консульский замок со смотровой площадки 2]] ಜೆನೋಯಿಸ್ ಕೋಟೆನ್ ಒಂಜಿ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕೋಟೆ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊಗು ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರೊಡು ಒಂಜಿ ಕಂದಕೊಗು ಎದುರು ಉಂಡು. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗೊಗು ಪಾಡ್ದೆರ್: ತಿರ್ತದ ಶ್ರೇಣಿ ಮಿತ್ತ್ದ ಶ್ರೇಣಿ ==ತಿರ್ತದ ಶ್ರೇಣಿ== ತಿರ್ತದ ಕೋಟೆದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊನ್ ಆವರಿಸವುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರ್ 6–8 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಬೊಕ್ಕ 1.5–2 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಉಂಡು. ಈ ಭಾಗೊಡು ಸುಮಾರ್ 15 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊದ 14 ಗೋಪುರೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ ಉಂಡು. ==ಮಿತ್ತ್ ದ ಮಟ್ಟ== ಮಿತ್ತ ಮಟ್ಟೊ ಕೋಟೆದ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಕಡಲ್ದ ಬರಿಟ್ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಕಾನ್ಸುಲ್ ನ ಕೋಟೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಗೋಪುರೊಲು ಉಂಡು. ಮಿತ್ತ್ ದ ಮಟ್ಟೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ಗೋಪುರೊಲು: [[File:Дозорна башта (Киз-Куле)!.JPG|thumb|Дозорна башта (Киз-Куле)!]] ವಾಚ್ ಟವರ್ ಮೂಲೆದ ಗೋಪುರ ಜಾರ್ಜ್ ನ ಗೋಪುರ ==ನಗರ== ಜೆನೋಯಿಸ್ ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಸ್ತ್ ಕಟ್ಟಡೊಲು ಉಂಡು. ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆನ ಪಿದಯಿಲಾ ಮಸ್ತ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಚನೆಲು ಬೊಕ್ಕ ಅವಶೇಷೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಅವುಲು ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು: ಶೇಖರಣಾ ಕಟ್ಟಡೊಲು ನೀರ್ದ ಸಿಸ್ಟರ್ನ್ ಪಡಿಶಾಹ್ ಕಾಮಿ ಮಸೀದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಟ್ವೆಲ್ವ್ ಅಪೊಸ್ತಲ್ಸ್ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನ ಬ್ಯಾರೆಕ್ ಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು [[ವರ್ಗ:Event:Heritage Across Borders]] 38rgsl423h9ia7xyiuvdzcc9285b1w0 0 28131 366580 2026-08-23T08:12:17Z Bharathesha Alasandemajalu 37 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ತಾರಾಸ್ ಗುಡ್ಡೆ''' ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: ''Тарасова гора'', ''ತಾರಾಸೋವಾ ಗೋರಾ'') ಅತ್ತಂಡ ಚೆರ್ನೆಚಾ ಹೋರಾ (''Чернеча гора'', ಅರ್ತೊ: ಸನ್ಯಾಸಿನ ಗುಡ್ಡೆ) ಯುಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾನಿವ್ ಪೇಂಟೆದ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ... 366580 wikitext text/x-wiki '''ತಾರಾಸ್ ಗುಡ್ಡೆ''' ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: ''Тарасова гора'', ''ತಾರಾಸೋವಾ ಗೋರಾ'') ಅತ್ತಂಡ ಚೆರ್ನೆಚಾ ಹೋರಾ (''Чернеча гора'', ಅರ್ತೊ: ಸನ್ಯಾಸಿನ ಗುಡ್ಡೆ) ಯುಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾನಿವ್ ಪೇಂಟೆದ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುಡ್ಡೆ. ಮುಲ್ಪ ಪುಗಾರ್ತೆತಾ ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕವಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾವಿದೆ ಆಯಿನ ತಾರಾಸ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ಪುಣನ್ ೧೮೬೧ಡ್ದ್ ಮಣ್ಣ್ ಮಲ್ತ್ ದೀತೆರ್. ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ಸುರುತ ಗುಪ್ಪೆತ ಜಾಗೆ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ದ ಸ್ಮೋಲೆನ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್; ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪುನಾನ್ ಡ್ನಿಪರ್ [[ಸುದೆ|ಸುದೆತ]] ಬರಿಕ್ ದಿಡಿಯೆರ್.<ref>{{cite web |title=What to visit in Cherkasy region: Taras Shevchenko’s spots, Europe’s largest Buddhist temple, and Cossack glory |url=https://rubryka.com/en/article/where-to-go-cherkasy-region/ |website=Rubryka |language=en |date=5 September 2020}}</ref> == ಇಸೇಸೊ == ೧೯೧೪ಡ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ನೂದನೆ ಪುಟ್ಟುವರ್ಸಾಂತಿಗೆತ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಸಮಾಧಿಗ್ ಜನಕುಲು ಬರ್ಪಿನೆನ್ ಉಂತಾಯರ ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರ ಜೆಂಡಾರ್ಮ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ಕಡಪುಡ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Tara Hill Walking Trail ,panoramic views of the coastline - Visit Wexford |url=https://www.visitwexford.ie/directory/tara-hill-walking-trail/}}</ref><ref>{{cite web |title=Hill of Tara {{!}} Heritage Ireland |url=https://heritageireland.ie/places-to-visit/hill-of-tara/ |website=Hill of Tara {{!}} Heritage Ireland |language=en}}</ref> ೧೯೨೩ಡ್ದ್ ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಕಾನಿವ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಆಂಡ್. ೧೯೨೬ಡ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಪುದರ್‌ತ ವಿಿಸೇಸೊ ಕಾನಿವ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ-ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೮ಡ್ ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್ [[ಬಾಸೆ]], ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಯಾಸದ ಮಿತ್ತ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆನ್ ವಿರೊದಿಸಾಯರಾಗಾತ್ ಒಲೆಕ್ಸಾ ಹಿರ್ನಿಕ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ತಾರಾಸ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್‌ ಸೂ ಪೊತ್ತಾವೋಂತು ಸೈತೆರ್. ಉಂದು ೧೯೧೮ಡ್ ಯುಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿನ ೬೦ನೇ ಗೌಜಿತಾನಿ ನಡತ್ಂಡ್. == ತೂಪಿನ ಜಾಗೆ == ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಕವಿನ ಪುದರ್‌ಟ್‌ ಇಪ್ಪುನಾ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಸೇರ್ದುಂಡು. ದೇಸೊ ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊನ ಅಬಿಮಾನೊಟು ಈ ಜಾಗೆನ್‌ ತೂಯಾರ ಬರ್ಪೆರ್. ತಾರಾಸ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ನೆನೆಪುಗು ಮುಲ್ಪ ತಾರಾಸ್ ಚರ್ಚ್ ಪನ್ಪಿನ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ವನಾ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} so4lj8mxvzb4xh9jwfgf7ro4huf2pe8 366582 366580 2026-08-23T08:15:43Z Bharathesha Alasandemajalu 37 added [[Category:ಯುಕ್ರೇನ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 366582 wikitext text/x-wiki '''ತಾರಾಸ್ ಗುಡ್ಡೆ''' ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: ''Тарасова гора'', ''ತಾರಾಸೋವಾ ಗೋರಾ'') ಅತ್ತಂಡ ಚೆರ್ನೆಚಾ ಹೋರಾ (''Чернеча гора'', ಅರ್ತೊ: ಸನ್ಯಾಸಿನ ಗುಡ್ಡೆ) ಯುಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾನಿವ್ ಪೇಂಟೆದ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುಡ್ಡೆ. ಮುಲ್ಪ ಪುಗಾರ್ತೆತಾ ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕವಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾವಿದೆ ಆಯಿನ ತಾರಾಸ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ಪುಣನ್ ೧೮೬೧ಡ್ದ್ ಮಣ್ಣ್ ಮಲ್ತ್ ದೀತೆರ್. ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ಸುರುತ ಗುಪ್ಪೆತ ಜಾಗೆ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ದ ಸ್ಮೋಲೆನ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್; ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪುನಾನ್ ಡ್ನಿಪರ್ [[ಸುದೆ|ಸುದೆತ]] ಬರಿಕ್ ದಿಡಿಯೆರ್.<ref>{{cite web |title=What to visit in Cherkasy region: Taras Shevchenko’s spots, Europe’s largest Buddhist temple, and Cossack glory |url=https://rubryka.com/en/article/where-to-go-cherkasy-region/ |website=Rubryka |language=en |date=5 September 2020}}</ref> == ಇಸೇಸೊ == ೧೯೧೪ಡ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ನೂದನೆ ಪುಟ್ಟುವರ್ಸಾಂತಿಗೆತ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಸಮಾಧಿಗ್ ಜನಕುಲು ಬರ್ಪಿನೆನ್ ಉಂತಾಯರ ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರ ಜೆಂಡಾರ್ಮ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ಕಡಪುಡ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Tara Hill Walking Trail ,panoramic views of the coastline - Visit Wexford |url=https://www.visitwexford.ie/directory/tara-hill-walking-trail/}}</ref><ref>{{cite web |title=Hill of Tara {{!}} Heritage Ireland |url=https://heritageireland.ie/places-to-visit/hill-of-tara/ |website=Hill of Tara {{!}} Heritage Ireland |language=en}}</ref> ೧೯೨೩ಡ್ದ್ ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಕಾನಿವ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಆಂಡ್. ೧೯೨೬ಡ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಪುದರ್‌ತ ವಿಿಸೇಸೊ ಕಾನಿವ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ-ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೮ಡ್ ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್ [[ಬಾಸೆ]], ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಯಾಸದ ಮಿತ್ತ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆನ್ ವಿರೊದಿಸಾಯರಾಗಾತ್ ಒಲೆಕ್ಸಾ ಹಿರ್ನಿಕ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ತಾರಾಸ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್‌ ಸೂ ಪೊತ್ತಾವೋಂತು ಸೈತೆರ್. ಉಂದು ೧೯೧೮ಡ್ ಯುಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿನ ೬೦ನೇ ಗೌಜಿತಾನಿ ನಡತ್ಂಡ್. == ತೂಪಿನ ಜಾಗೆ == ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಕವಿನ ಪುದರ್‌ಟ್‌ ಇಪ್ಪುನಾ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಸೇರ್ದುಂಡು. ದೇಸೊ ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊನ ಅಬಿಮಾನೊಟು ಈ ಜಾಗೆನ್‌ ತೂಯಾರ ಬರ್ಪೆರ್. ತಾರಾಸ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ನೆನೆಪುಗು ಮುಲ್ಪ ತಾರಾಸ್ ಚರ್ಚ್ ಪನ್ಪಿನ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ವನಾ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಯುಕ್ರೇನ್]] tgwdmdw9u3ojybofflfmuoas4gj9eat 366583 366582 2026-08-23T08:18:30Z Bharathesha Alasandemajalu 37 366583 wikitext text/x-wiki '''ತಾರಾಸ್ ಗುಡ್ಡೆ''' ([https://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainian_language ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್]: ''Тарасова гора'', ''ತಾರಾಸೋವಾ ಗೋರಾ'') ಅತ್ತಂಡ ಚೆರ್ನೆಚಾ ಹೋರಾ (''Чернеча гора'', ಅರ್ತೊ: ಸನ್ಯಾಸಿನ ಗುಡ್ಡೆ) ಯುಕ್ರೇನ್‌ದ ಕಾನಿವ್ ಪೇಂಟೆದ ಕೈತಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುಡ್ಡೆ. ಮುಲ್ಪ ಪುಗಾರ್ತೆತಾ ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕವಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಾವಿದೆ ಆಯಿನ ತಾರಾಸ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ಪುಣನ್ ೧೮೬೧ಡ್ದ್ ಮಣ್ಣ್ ಮಲ್ತ್ ದೀತೆರ್. ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ಸುರುತ ಗುಪ್ಪೆತ ಜಾಗೆ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ದ ಸ್ಮೋಲೆನ್ಸ್ಕಿ ಸ್ಮಶಾನೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್; ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪುನಾನ್ ಡ್ನಿಪರ್ [[ಸುದೆ|ಸುದೆತ]] ಬರಿಕ್ ದಿಡಿಯೆರ್.<ref>{{cite web |title=What to visit in Cherkasy region: Taras Shevchenko’s spots, Europe’s largest Buddhist temple, and Cossack glory |url=https://rubryka.com/en/article/where-to-go-cherkasy-region/ |website=Rubryka |language=en |date=5 September 2020}}</ref> [[File:Могила поета Т. Г. Шевченка та пам’ятник Т.Г.Шевченку 22.jpg|thumb|ತಾರಾಸ್ ಗುಡ್ಡೆ]] == ಇಸೇಸೊ == ೧೯೧೪ಡ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ನೂದನೆ ಪುಟ್ಟುವರ್ಸಾಂತಿಗೆತ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಸಮಾಧಿಗ್ ಜನಕುಲು ಬರ್ಪಿನೆನ್ ಉಂತಾಯರ ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರ ಜೆಂಡಾರ್ಮ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ್ ಕಡಪುಡ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Tara Hill Walking Trail ,panoramic views of the coastline - Visit Wexford |url=https://www.visitwexford.ie/directory/tara-hill-walking-trail/}}</ref><ref>{{cite web |title=Hill of Tara {{!}} Heritage Ireland |url=https://heritageireland.ie/places-to-visit/hill-of-tara/ |website=Hill of Tara {{!}} Heritage Ireland |language=en}}</ref> ೧೯೨೩ಡ್ದ್ ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಕಾನಿವ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಆಂಡ್. ೧೯೨೬ಡ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಪುದರ್‌ತ ವಿಿಸೇಸೊ ಕಾನಿವ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ-ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೭೮ಡ್ ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್ [[ಬಾಸೆ]], ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಯಾಸದ ಮಿತ್ತ್ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆನ್ ವಿರೊದಿಸಾಯರಾಗಾತ್ ಒಲೆಕ್ಸಾ ಹಿರ್ನಿಕ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ತಾರಾಸ್ ಗುಡ್ಡೆದ ಮಿತ್ತ್‌ ಸೂ ಪೊತ್ತಾವೋಂತು ಸೈತೆರ್. ಉಂದು ೧೯೧೮ಡ್ ಯುಕ್ರೇನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿನ ೬೦ನೇ ಗೌಜಿತಾನಿ ನಡತ್ಂಡ್. == ತೂಪಿನ ಜಾಗೆ == ಈ ಗುಡ್ಡೆ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಕವಿನ ಪುದರ್‌ಟ್‌ ಇಪ್ಪುನಾ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಸೇರ್ದುಂಡು. ದೇಸೊ ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊನ ಅಬಿಮಾನೊಟು ಈ ಜಾಗೆನ್‌ ತೂಯಾರ ಬರ್ಪೆರ್. ತಾರಾಸ್ ಶೆವ್ಚೆಂಕೊ ಮೆರೆನ ನೆನೆಪುಗು ಮುಲ್ಪ ತಾರಾಸ್ ಚರ್ಚ್ ಪನ್ಪಿನ ಚರ್ಚ್ ಕಟ್ವನಾ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಯುಕ್ರೇನ್]] p4kmgwq5gyedr24z1hw1vvg7l3fosts 14 28132 366581 2026-08-23T08:15:26Z Bharathesha Alasandemajalu 37 ಹೊಸ ಪುಟ: ಯುಕ್ರೇನ್ ಮುಡಾಯಿ ಯುರೋಪ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಸೊ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ರಷ್ಯಾನ್ ಬುಡ್ಂಡ ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊಡೇ ಮಾಮಲ್ಲ ರಡ್ಡನೇ ದೇಸೊ. ಉಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ (Kyiv). 366581 wikitext text/x-wiki ಯುಕ್ರೇನ್ ಮುಡಾಯಿ ಯುರೋಪ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಸೊ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ರಷ್ಯಾನ್ ಬುಡ್ಂಡ ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊಡೇ ಮಾಮಲ್ಲ ರಡ್ಡನೇ ದೇಸೊ. ಉಂದೆತ ರಾಜಧಾನಿ ಕೀವ್ (Kyiv). 238xh0bkny3tzqstvx6wz51telgrlz0 0 28133 366588 2026-08-23T08:48:41Z Bharathesha Alasandemajalu 37 Bharathesha Alasandemajalu, ಪುಟೊ [[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ]] ನ್ [[ಹೈದರಾಬಾದ್]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: correction 366588 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಹೈದರಾಬಾದ್]] 6qo6uuwrua3jgm5l64ig8abmpeu4j8f 10 28134 366590 2008-07-20T14:19:10Z en>CBDunkerson 0 Protected Template:Cite website: Redirect to heavily used template [edit=sysop:move=sysop] 366590 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Cite web]] et16bsmeox39ljqljfvw67nlcfw5m3p 366591 366590 2026-08-23T09:01:36Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Cite_website]] 366590 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Cite web]] et16bsmeox39ljqljfvw67nlcfw5m3p 10 28135 366595 2026-07-30T14:38:36Z en>W.andrea 0 More helpful hovertext: "This entry is missing data". No need to delink. Minor code readability improvements. 366595 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B= {{Category handler |main={{Fix/category |cat-date=Category:Data missing |cat=[[Category:All articles with lists with data missing]] |date={{{date|}}} }} |subpage=no }}<span style="white-space:nowrap;font-size:85%;">&#91;<i>[[Wikipedia:Cleanup|<span title="This entry is missing data.{{#if:{{{date|}}}|&#32;({{{date}}})}}">{{#ifeq:{{{1|}}}|?|?|data missing}}</span>]]</i>&#93;</span> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> t7ug1vgrxhvtsj1ez9g71y01lycgz0j 366596 366595 2026-08-23T09:30:40Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Data_missing]] 366595 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B= {{Category handler |main={{Fix/category |cat-date=Category:Data missing |cat=[[Category:All articles with lists with data missing]] |date={{{date|}}} }} |subpage=no }}<span style="white-space:nowrap;font-size:85%;">&#91;<i>[[Wikipedia:Cleanup|<span title="This entry is missing data.{{#if:{{{date|}}}|&#32;({{{date}}})}}">{{#ifeq:{{{1|}}}|?|?|data missing}}</span>]]</i>&#93;</span> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> t7ug1vgrxhvtsj1ez9g71y01lycgz0j 10 28136 366599 2026-08-02T16:07:55Z en>W.andrea 0 /* Parameters */ wait, why is this using the *formal* param syntax? It should use the calling param syntax. 366599 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{Template shortcut|dm}} This template is used in a list or table to indicate specific items that are missing. == Usage == {{tlp|Data missing|2=date={{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} Pages using this template are included in [[:Category:Data missing]]. === Parameters === * {{para|1|?}} Shorten the template text down to "?", which is useful in very tight spaces such as tables and charts. * {{para|date}} The month and year the tag was added. == Examples == {| ! Code ! &nbsp; ! Result |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>George's father: {{Data missing}}</syntaxhighlight> | &nbsp; | George's father: {{Data missing}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>George's mother: {{Data missing|?}}</syntaxhighlight> | &nbsp; | George's mother: {{Data missing|?}} |- style="vertical-align:top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext"> {| class=wikitable ! Relations !! Names !! Dates |- | Self || George || {{Data missing}} |- | Father || {{Data missing}} || 1903–1975 |- | Mother || {{Data missing|?}} || 1905–1978 |}</syntaxhighlight> | &nbsp; | {| class=wikitable ! Relations !! Names !! Dates |- | Self || George || {{Data missing}} |- | Father || {{Data missing}} || 1903–1975 |- | Mother || {{Data missing|?}} || 1905–1978 |} |} == TemplateData == {{TemplateData header}} <templatedata> { "description": "Use this inline template indicate that a statement may be outdated and in need of updating or removal.", "params": { "1": { "label": "Replace with '?'", "description": "Replace the template text with a question mark ('?') for size constraints", "type": "string", "autovalue": "?" }, "date": { "label": "Month and year", "description": "Month and year of tagging; e.g., 'January 2013', but not 'jan13'", "type": "string", "autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}", "example": "January 2013", "suggested": true } } } </templatedata> ==Tracking categories== * {{clc|All articles with lists with data missing}} {{Inline cleanup tags}} <includeonly>{{sandbox other|| [[Category:List cleanup templates]] [[Category:Inline cleanup templates]] }}</includeonly> pbjpq19g8ysi9iwkdb24aytqra2m8as 366600 366599 2026-08-23T09:30:42Z ChiK 1136 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Data_missing/doc]] 366599 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{Template shortcut|dm}} This template is used in a list or table to indicate specific items that are missing. == Usage == {{tlp|Data missing|2=date={{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}} Pages using this template are included in [[:Category:Data missing]]. === Parameters === * {{para|1|?}} Shorten the template text down to "?", which is useful in very tight spaces such as tables and charts. * {{para|date}} The month and year the tag was added. == Examples == {| ! Code ! &nbsp; ! Result |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>George's father: {{Data missing}}</syntaxhighlight> | &nbsp; | George's father: {{Data missing}} |- | <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>George's mother: {{Data missing|?}}</syntaxhighlight> | &nbsp; | George's mother: {{Data missing|?}} |- style="vertical-align:top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext"> {| class=wikitable ! Relations !! Names !! Dates |- | Self || George || {{Data missing}} |- | Father || {{Data missing}} || 1903–1975 |- | Mother || {{Data missing|?}} || 1905–1978 |}</syntaxhighlight> | &nbsp; | {| class=wikitable ! Relations !! Names !! Dates |- | Self || George || {{Data missing}} |- | Father || {{Data missing}} || 1903–1975 |- | Mother || {{Data missing|?}} || 1905–1978 |} |} == TemplateData == {{TemplateData header}} <templatedata> { "description": "Use this inline template indicate that a statement may be outdated and in need of updating or removal.", "params": { "1": { "label": "Replace with '?'", "description": "Replace the template text with a question mark ('?') for size constraints", "type": "string", "autovalue": "?" }, "date": { "label": "Month and year", "description": "Month and year of tagging; e.g., 'January 2013', but not 'jan13'", "type": "string", "autovalue": "{{subst:CURRENTMONTHNAME}} {{subst:CURRENTYEAR}}", "example": "January 2013", "suggested": true } } } </templatedata> ==Tracking categories== * {{clc|All articles with lists with data missing}} {{Inline cleanup tags}} <includeonly>{{sandbox other|| [[Category:List cleanup templates]] [[Category:Inline cleanup templates]] }}</includeonly> pbjpq19g8ysi9iwkdb24aytqra2m8as 0 28137 366601 2026-08-23T09:37:37Z Pragathi. BH 6361 "[[:en:Special:Redirect/revision/1363432689|Baturyn Museum of Archeology]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 366601 wikitext text/x-wiki '''ಬಟುರಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ''' ( Ukrainian ) ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು " ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ " ದ ಒಂಜಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ . == ಕಟ್ಟೋಣ == ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬಟುರೆನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಹತ್ವೊದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸ್ಮಾರಕವಾಯಿನ ಉಂದು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಶಾಲೆದ (1904) ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಲ್ಲಾಯಿನೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡೊ ಹೆಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕಿರಿಲೊ ರಜುಮೊವ್ಸ್ಕಿಯ ಸಮಾಧಿ ಆದುಪ್ಪುನ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಚರ್ಚ್ನ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಕಟ್ಟ್ ದೆರ್.ನೆನ್ ಒರಿ ಅಜ್ಞಾತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತಿನ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಆಕಾರೊಡು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಮಹಡಿ, ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆಡ್ದ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್-ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಶುವಿಹಾರೊದ ರೂಪೊಡು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೨೦೦೫ಡ್, ರಿಸರ್ವ್ “ ಹೆಟ್ಮನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ” ದ ಸಮತೋಲನೊಡು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸ್ಮಾರಕೊನು 2005-2008ಡ್ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=Музей археології Батурина|url=https://baturin-capital.gov.ua/museum/музей-археології-батурина/|accessdate=2023-08-02|website=Гетьманська столиця|language=uk}}</ref> == ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇತಿಹಾಸ == ಜನವರಿ ೨೨, ೨೦೦೯ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ಏಕೀಕರಣದ ದಿನೊಟು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ವಿಕ್ಟರ್ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ್ ಓಪನ್ ಮಲ್ತೆರ್. == ಪ್ರದರ್ಶನ == [[ಫೈಲ್:Воскресенська_школа_-Батурин_6.jpg|alt=|thumb|260x260px| ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪ್ರದರ್ಶನ.]] [[ಫೈಲ್:Воскресенська_школа_-Батурин_5.jpg|alt=|thumb|259x259px| ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಕೊಸಾಕ್ ಲೆನ ಕಲಾಕೃತಿಲು.]] ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡು ಬಟುರೆನ್ಡ್ ಮುರುಕು ಜನೊಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಕಾಲೊರ್ದು 1708ತ ನವೆಂಬರ್ 2 (13)ತಾನಿ ನಗರೊ ನಾಶ ಆಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟದ ಇತಿಯಾಸೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ಮೂಜಿ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ದಿಕ್ಕುಲು ಉಂಡು: “ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್”, “ಕೊಸಾಕ್ ಯುಗೊತ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್”, “ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ – ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ”. “ಪ್ರಾಚೀನ ಬಟುರಿನ್” ಪನ್ಪಿನ ಸಭಾಂಗಣೊಡು 10 ಸಾವಿರ ವರ್ಸೊದ ಪಿರಾಕ್ ದ ಮ್ಯಾಮೊತ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪಿರಾಕ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗುಲೆನ ಎಲುಕುಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗ್ ದೀತೆರ್. ನವಶಿಲಾಯುಗೊತ ಕಾಲೊದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಸಾಧನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೀವಾನ್ ರಸ್ ನ ಕಾಲೊದ ಆಭರಣೊಲೆನ ಮಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹೊನುಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗ್ ದೀತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=Baturyn|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CB%5CA%5CBaturyn.htm|accessdate=2023-08-02|website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref> “ ಕೊಸಾಕ್ ಯುಗದ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್” ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ನ ಇತಿಹಾಸೊದ ಲಿಥುವೇನಿಯನ್-ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊಗು ಮೀಸಲಾತ್ ಉಂಡು, ಉಂದು 14ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 1669 ಮುಟ್ಟ ನಡತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿನಕುಲು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ಂ ನ ವಸ್ತುಲು, ಕೊಸಾಕ್‌ದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಲು, ಆ ಕಾಲದ ದಾಖಲೆದ ಪ್ರತಿಕುಲು ಅಂಚನೆ ನಕ್ಷೆಗ್ಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದು ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊದ ಬಟರೆನ್ದ ಇತಿಯಾಸೊನು ಸಮಗ್ರವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. [[ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ|ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ]] ಕೋಟೆದ ಕಂದಕೊದ ಉತ್ಖನನೊದ ಪೊರ್ತುಡು 300 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್ ದ 300 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್ ದ ಮರತ ಕಡ್ಡಿಲು, ಬೊಳ್ಳಿದ ಒಂಜಿ ನೈಟ್ಸ್ ಬೆಲ್ಟ್, 1622 ಡ್ದ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಥಾಲರ್, ಕೊಸಾಕ್ ಬೂಟ್ಸುಲು, ಬಂಡಾಯದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮರತ ಕಡ್ಡಿಲು ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಲಾಕೃತಿಲು. “ಬಟುರಿನ್ – ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ” ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲೊಡು ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ಕಾಲೊಗು ಸಮರ್ಪಿಸವೊಂದುಂಡು. ೧೬೬೯ ಡ್ದ್ ೧೭೦೮ ಮುಟ್ಟ ಈ ನಗರೊಡು ಜಾಪೊರಿಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ - ಡೆಮ್ಯಾನ್ ಇಗ್ನಾಟೊವಿಚ್, ಇವಾನ್ ಸಮೊಯಿಲೋವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ . ಉಂದು ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬಟುರೆನ್ ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ, **1708 ನವೆಂಬರ್ 13 (2)**ತಾನಿ ಒ. ಮೆನ್ಶಿಕೋವ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆರ್ದ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್. 1708ತ ದುರಂತೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾದ್,ಬಾಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಇಪ್ಪುನ ದೇವಮಾತೆನ ಪೊತ್ತುನ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕದ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್, ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಲೇಪನದ ಗುರುತುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರತಿಮೆನ್ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಡೇತ ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಕಲಾವಿದೆರ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್ ಪಂದು ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪುರಾತತ್ವ ಉತ್ಖನನದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಉಂದು ತರೆತಬುರ್ಡೆ ಪೊಲಿದಿತ್ತ್ ನಾ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದು ಪೊಂಜೊವುನ ಸಮಾಧಿಡ್ ಪತ್ತೆ ಆಂಡ್. ದುರಂತೊದ ವಾಕ್ಪಟು ಸಾಕ್ಷಿಲು ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ನಿಲೆಯಾತಿನ ಒಂಜಿ ಗಾರೆದ ಫಿರಂಗಿದ ತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಗಂಟೆದ ತುಂಡು. ಆಂಡ್ರಿ ಇವಾಕ್ನೆಂಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಕೋಲಾ ಡಾಂಚೆಂಕೊನ ಯುಗೊನು ಚಿತ್ರಿಸವುನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಖನನೊಡು ಪೊಸ ಕಲಾಕೃತಿಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವುನ ಫಲಿತಾಂಶೊಲು ಬರ್ಪುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ತರಗತಿಲೆನ್ ಆಯೋಜಿಸವುಂಡು. == ಲೆಕ್ಚರರ್ == * ಸೈಯೆಂಕೊ ಎನ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಬಟುರಿನ್. ಚೆರ್ನಿಗೊವ್, ೨೦೧೩. ಪಿ. ೧೧ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]] 1tazge7hergexjc0s2yihfprqufp5ye 366604 366601 2026-08-23T10:39:38Z Pragathi. BH 6361 366604 wikitext text/x-wiki '''ಬಟುರಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ''' ( Ukrainian ) ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು " ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ " ದ ಒಂಜಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ . == ಕಟ್ಟಡ == ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬಟುರೆನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಹತ್ವೊದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸ್ಮಾರಕವಾಯಿನ ಉಂದು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಶಾಲೆದ (1904) ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಲ್ಲಾಯಿನೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡೊ ಹೆಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕಿರಿಲೊ ರಜುಮೊವ್ಸ್ಕಿಯ ಸಮಾಧಿ ಆದುಪ್ಪುನ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಚರ್ಚ್ನ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಕಟ್ಟ್ ದೆರ್.ನೆನ್ ಒರಿ ಅಜ್ಞಾತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತಿನ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಆಕಾರೊಡು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಮಹಡಿ, ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆಡ್ದ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್-ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಶುವಿಹಾರೊದ ರೂಪೊಡು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೨೦೦೫ಡ್, ರಿಸರ್ವ್ “ ಹೆಟ್ಮನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ” ದ ಸಮತೋಲನೊಡು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸ್ಮಾರಕೊನು 2005-2008ಡ್ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=Музей археології Батурина|url=https://baturin-capital.gov.ua/museum/музей-археології-батурина/|accessdate=2023-08-02|website=Гетьманська столиця|language=uk}}</ref> == ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇತಿಹಾಸ == ಜನವರಿ ೨೨, ೨೦೦೯ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ಏಕೀಕರಣದ ದಿನೊಟು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ವಿಕ್ಟರ್ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ್ ಓಪನ್ ಮಲ್ತೆರ್. == ಪ್ರದರ್ಶನ == [[ಫೈಲ್:Воскресенська_школа_-Батурин_6.jpg|alt=|thumb|260x260px| ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪ್ರದರ್ಶನ.]] [[ಫೈಲ್:Воскресенська_школа_-Батурин_5.jpg|alt=|thumb|259x259px| ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಕೊಸಾಕ್ ಲೆನ ಕಲಾಕೃತಿಲು.]] ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡು ಬಟುರೆನ್ಡ್ ಮುರುಕು ಜನೊಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಕಾಲೊರ್ದು 1708ತ ನವೆಂಬರ್ 2 (13)ತಾನಿ ನಗರೊ ನಾಶ ಆಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟದ ಇತಿಯಾಸೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ಮೂಜಿ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ದಿಕ್ಕುಲು ಉಂಡು: “ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್”, “ಕೊಸಾಕ್ ಯುಗೊತ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್”, “ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ – ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ”. “ಪ್ರಾಚೀನ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]]” ಪನ್ಪಿನ ಸಭಾಂಗಣೊಡು 10 ಸಾವಿರ ವರ್ಸೊದ ಪಿರಾಕ್ ದ ಮ್ಯಾಮೊತ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪಿರಾಕ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗುಲೆನ ಎಲುಕುಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗ್ ದೀತೆರ್. ನವಶಿಲಾಯುಗೊತ ಕಾಲೊದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಸಾಧನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೀವಾನ್ ರಸ್ ನ ಕಾಲೊದ ಆಭರಣೊಲೆನ ಮಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹೊನುಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗ್ ದೀತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=Baturyn|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CB%5CA%5CBaturyn.htm|accessdate=2023-08-02|website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref> “ ಕೊಸಾಕ್ ಯುಗದ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್” ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ನ ಇತಿಹಾಸೊದ ಲಿಥುವೇನಿಯನ್-ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊಗು ಮೀಸಲಾತ್ ಉಂಡು, ಉಂದು 14ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 1669 ಮುಟ್ಟ ನಡತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿನಕುಲು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ಂ ನ ವಸ್ತುಲು, ಕೊಸಾಕ್‌ದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಲು, ಆ ಕಾಲದ ದಾಖಲೆದ ಪ್ರತಿಕುಲು ಅಂಚನೆ ನಕ್ಷೆಗ್ಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದು ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊದ ಬಟರೆನ್ದ ಇತಿಯಾಸೊನು ಸಮಗ್ರವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. [[ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ|ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ]] ಕೋಟೆದ ಕಂದಕೊದ ಉತ್ಖನನೊದ ಪೊರ್ತುಡು 300 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್ ದ 300 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್ ದ ಮರತ ಕಡ್ಡಿಲು, ಬೊಳ್ಳಿದ ಒಂಜಿ ನೈಟ್ಸ್ ಬೆಲ್ಟ್, 1622 ಡ್ದ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಥಾಲರ್, ಕೊಸಾಕ್ ಬೂಟ್ಸುಲು, ಬಂಡಾಯದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮರತ ಕಡ್ಡಿಲು ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಲಾಕೃತಿಲು. “ಬಟುರಿನ್ – ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ” ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲೊಡು ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ಕಾಲೊಗು ಸಮರ್ಪಿಸವೊಂದುಂಡು. ೧೬೬೯ ಡ್ದ್ ೧೭೦೮ ಮುಟ್ಟ ಈ ನಗರೊಡು ಜಾಪೊರಿಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ - ಡೆಮ್ಯಾನ್ ಇಗ್ನಾಟೊವಿಚ್, ಇವಾನ್ ಸಮೊಯಿಲೋವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ . ಉಂದು ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬಟುರೆನ್ ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ, **1708 ನವೆಂಬರ್ 13 (2)**ತಾನಿ ಒ. ಮೆನ್ಶಿಕೋವ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆರ್ದ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್. 1708ತ ದುರಂತೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾದ್,ಬಾಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಇಪ್ಪುನ ದೇವಮಾತೆನ ಪೊತ್ತುನ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕದ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್, ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಲೇಪನದ ಗುರುತುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರತಿಮೆನ್ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಡೇತ ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಕಲಾವಿದೆರ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್ ಪಂದು ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪುರಾತತ್ವ ಉತ್ಖನನದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಉಂದು ತರೆತಬುರ್ಡೆ ಪೊಲಿದಿತ್ತ್ ನಾ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದು ಪೊಂಜೊವುನ ಸಮಾಧಿಡ್ ಪತ್ತೆ ಆಂಡ್. ದುರಂತೊದ ವಾಕ್ಪಟು ಸಾಕ್ಷಿಲು ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ನಿಲೆಯಾತಿನ ಒಂಜಿ ಗಾರೆದ ಫಿರಂಗಿದ ತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಗಂಟೆದ ತುಂಡು. ಆಂಡ್ರಿ ಇವಾಕ್ನೆಂಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಕೋಲಾ ಡಾಂಚೆಂಕೊನ ಯುಗೊನು ಚಿತ್ರಿಸವುನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಖನನೊಡು ಪೊಸ ಕಲಾಕೃತಿಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವುನ ಫಲಿತಾಂಶೊಲು ಬರ್ಪುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ತರಗತಿಲೆನ್ ಆಯೋಜಿಸವುಂಡು. == ಲೆಕ್ಚರರ್ == * ಸೈಯೆಂಕೊ ಎನ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಬಟುರಿನ್. ಚೆರ್ನಿಗೊವ್, ೨೦೧೩. ಪಿ. ೧೧ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]] 6funawnlufcfd4c6bbnpo387jbe32zd 366605 366604 2026-08-23T10:41:47Z Pragathi. BH 6361 366605 wikitext text/x-wiki '''ಬಟುರಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ''' ( Ukrainian ) ಉಕ್ರೇನ್ ದ ಚೆರ್ನಿಹಿವ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ದ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೀಸಲು " ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ " ದ ಒಂಜಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ . == ಕಟ್ಟಡ == ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬಟುರೆನ್‌ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಹತ್ವೊದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸ್ಮಾರಕವಾಯಿನ ಉಂದು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಶಾಲೆದ (1904) ಕಟ್ಟಡೊಡು ಉಲ್ಲಾಯಿನೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡೊ ಹೆಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕಿರಿಲೊ ರಜುಮೊವ್ಸ್ಕಿಯ ಸಮಾಧಿ ಆದುಪ್ಪುನ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಚರ್ಚ್ನ ಸಂಕೀರ್ಣೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಕಟ್ಟ್ ದೆರ್.ನೆನ್ ಒರಿ ಅಜ್ಞಾತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತಿನ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಆಕಾರೊಡು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಉಂಡು, ಒಂಜಿ ಮಹಡಿ, ಬೊಕ್ಕ ಇಟ್ಟಿಗೆಡ್ದ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ಈ ಕಟ್ಟಡೊನು ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್-ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಶಾಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಶುವಿಹಾರೊದ ರೂಪೊಡು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ೨೦೦೫ಡ್, ರಿಸರ್ವ್ “ ಹೆಟ್ಮನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ” ದ ಸಮತೋಲನೊಡು ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಈ ಸ್ಮಾರಕೊನು 2005-2008ಡ್ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=Музей археології Батурина|url=https://baturin-capital.gov.ua/museum/музей-археології-батурина/|accessdate=2023-08-02|website=Гетьманська столиця|language=uk}}</ref> == ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಇತಿಹಾಸ == ಜನವರಿ ೨೨, ೨೦೦೯ಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ಏಕೀಕರಣದ ದಿನೊಟು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ವಿಕ್ಟರ್ ಯುಶ್ಚೆಂಕೊ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ್ ಓಪನ್ ಮಲ್ತೆರ್. == ಪ್ರದರ್ಶನ == [[ಫೈಲ್:Воскресенська_школа_-Батурин_6.jpg|alt=|thumb|260x260px| ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪ್ರದರ್ಶನ.]] [[ಫೈಲ್:Воскресенська_школа_-Батурин_5.jpg|alt=|thumb|259x259px| ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಕೊಸಾಕ್ ಲೆನ ಕಲಾಕೃತಿಲು.]] ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡು ಬಟುರೆನ್ಡ್ ಮುರುಕು ಜನೊಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತಿನ ಕಾಲೊರ್ದು 1708ತ ನವೆಂಬರ್ 2 (13)ತಾನಿ ನಗರೊ ನಾಶ ಆಪುನಾಡೆ ಮುಟ್ಟದ ಇತಿಯಾಸೊನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ಮೂಜಿ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ದಿಕ್ಕುಲು ಉಂಡು: “ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್”, “ಕೊಸಾಕ್ ಯುಗೊತ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್”, “ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ – ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ”. “ಪ್ರಾಚೀನ [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]]” ಪನ್ಪಿನ ಸಭಾಂಗಣೊಡು 10 ಸಾವಿರ ವರ್ಸೊದ ಪಿರಾಕ್ ದ ಮ್ಯಾಮೊತ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಪಿರಾಕ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗುಲೆನ ಎಲುಕುಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗ್ ದೀತೆರ್. ನವಶಿಲಾಯುಗೊತ ಕಾಲೊದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಸಾಧನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಕೀವಾನ್ ರಸ್ ನ ಕಾಲೊದ ಆಭರಣೊಲೆನ ಮಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹೊನುಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗ್ ದೀತೆರ್. <ref>{{Cite web|title=Baturyn|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CB%5CA%5CBaturyn.htm|accessdate=2023-08-02|website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref> “ ಕೊಸಾಕ್ ಯುಗದ ಬ್ಯಾಟುರಿನ್” ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ನ ಇತಿಹಾಸೊದ ಲಿಥುವೇನಿಯನ್-ಪೋಲಿಷ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊಗು ಮೀಸಲಾತ್ ಉಂಡು, ಉಂದು 14ನೆ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 1669 ಮುಟ್ಟ ನಡತ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನೊಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿನಕುಲು ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್ಂ ನ ವಸ್ತುಲು, ಕೊಸಾಕ್‌ದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಲು ಬೊಕ್ಕ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಲು, ಆ ಕಾಲದ ದಾಖಲೆದ ಪ್ರತಿಕುಲು ಅಂಚನೆ ನಕ್ಷೆಗ್ಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದು ಕೊಸಾಕ್ ಕಾಲೊದ ಬಟರೆನ್ದ ಇತಿಯಾಸೊನು ಸಮಗ್ರವಾದ್ ತೆರಿಪಾವುಂಡು. [[ಬಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ ಕೋಟೆ|ಬ್ಯಾಟುರಿನ್ ಕೋಟೆದ]] ಕೋಟೆದ ಕಂದಕೊದ ಉತ್ಖನನೊದ ಪೊರ್ತುಡು 300 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್ ದ 300 ವರ್ಸೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪಿರಾಕ್ ದ ಮರತ ಕಡ್ಡಿಲು, ಬೊಳ್ಳಿದ ಒಂಜಿ ನೈಟ್ಸ್ ಬೆಲ್ಟ್, 1622 ಡ್ದ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಥಾಲರ್, ಕೊಸಾಕ್ ಬೂಟ್ಸುಲು, ಬಂಡಾಯದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೊಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮರತ ಕಡ್ಡಿಲು ಅನನ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಲಾಕೃತಿಲು. “ಬಟುರಿನ್ – ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ” ಪನ್ಪಿನ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು [[ಬಾತುರಿನ್|ಬಟುರಿನ್]] ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲೊಡು ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ಕಾಲೊಗು ಸಮರ್ಪಿಸವೊಂದುಂಡು. ೧೬೬೯ ಡ್ದ್ ೧೭೦೮ ಮುಟ್ಟ ಈ ನಗರೊಡು ಜಾಪೊರಿಜಿಯನ್ ಹೋಸ್ಟ್ ನ ಹೆಟ್ಮನ್ ನ ನಿವಾಸ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ - ಡೆಮ್ಯಾನ್ ಇಗ್ನಾಟೊವಿಚ್, ಇವಾನ್ ಸಮೊಯಿಲೋವಿಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇವಾನ್ ಮಜೆಪಾ . ಉಂದು ಹೆಟ್ಮನೇಟ್ ದ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಬಟುರೆನ್ ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿದ ಹಂತೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ, **1708 ನವೆಂಬರ್ 13 (2)**ತಾನಿ ಒ. ಮೆನ್ಶಿಕೋವ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆರ್ದ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ನಾಶ ಆಂಡ್. 1708ತ ದುರಂತೊದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾದ್,ಬಾಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಇಪ್ಪುನ ದೇವಮಾತೆನ ಪೊತ್ತುನ ಪ್ರತಿಮೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಾದೆರ್. ಉಂದೆನ್ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕದ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ತ್ದೆರ್, ಐತ ಮಿತ್ತ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಲೇಪನದ ಗುರುತುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Baturyn_Museum_of_Archeology#cite_note-3</ref> ಈ ಪ್ರತಿಮೆನ್ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಡೇತ ಕೀವ್ ಪೆಚೆರ್ಸ್ಕ್ ಲಾವ್ರಾದ ಕಲಾವಿದೆರ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿತ್ತೆರ್ ಪಂದು ತೆರಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪುರಾತತ್ವ ಉತ್ಖನನದ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಉಂದು ತರೆತಬುರ್ಡೆ ಪೊಲಿದಿತ್ತ್ ನಾ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದು ಪೊಂಜೊವುನ ಸಮಾಧಿಡ್ ಪತ್ತೆ ಆಂಡ್. ದುರಂತೊದ ವಾಕ್ಪಟು ಸಾಕ್ಷಿಲು ಕೋಟೆದ ಗೋಡೆಲೆಡ್ ನಿಲೆಯಾತಿನ ಒಂಜಿ ಗಾರೆದ ಫಿರಂಗಿದ ತುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚ್ ಗಂಟೆದ ತುಂಡು. ಆಂಡ್ರಿ ಇವಾಕ್ನೆಂಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಕೋಲಾ ಡಾಂಚೆಂಕೊನ ಯುಗೊನು ಚಿತ್ರಿಸವುನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಲಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಖನನೊಡು ಪೊಸ ಕಲಾಕೃತಿಲೆನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸವುನ ಫಲಿತಾಂಶೊಲು ಬರ್ಪುಂಡು. ಮ್ಯೂಸಿಯಂದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ತರಗತಿಲೆನ್ ಆಯೋಜಿಸವುಂಡು. == ಲೆಕ್ಚರರ್ == * ಸೈಯೆಂಕೊ ಎನ್. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಬಟುರಿನ್. ಚೆರ್ನಿಗೊವ್, ೨೦೧೩. ಪಿ. ೧೧ == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:Articles with short description]] bk2hy4g4z9sj9p0h5s7sc0gsn81yhex