ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 3714 373591 56202 2026-10-20T14:53:01Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373591 wikitext text/x-wiki [[File:LocationOceania.png|upright=1.25|thumb|ವಿಶ್ವೊದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಓಷ್ಯಾನಿಯ]] '''ಒಷ್ಯಾನಿಯ''' [[ಭೂಮಿ|ಭೂಮಿದ]] ದಕ್ಷಿಣ ಅರ್ಧವಲಯಡುಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶೊಲ್ದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಂಗಡಣೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶೊನು ಬುಡ್ದು ಈ ವಿಂಗಡಣೆಡ್ ಸೇರುನ ಪ್ರದೇಶೊಲ್ದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಆಂಡಲಾ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್, ನ್ಯೂ ಗಿನಿ ಅಂಚೆನೆ ಮಲಯ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಕೆಲವು ದ್ವೀಪೊಲು ಇಂದೆಟ್ ಸೇರುಂಡು. {{ಎಲ್ಯ}} pzmg15n3byhrqo4pljki8v9nx0h2n8q 0 4216 373598 350175 2026-10-20T14:55:18Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373598 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = {{center|ಜಪಾನ್}} | common_name = ಜಪಾನ್ | native_name = {{center|(ಜಪಾನಿ ಲಿಪಿಟ್: 日本国)<br />(ನಿಹಾನ್ ಕೊಕು/ನಿಪಾನ್ ಕೊಕು)}} | image_flag = Flag of Japan.svg | alt_flag = Centered deep red circle on a white rectangle | image_coat = Imperial Seal of Japan.svg | alt_coat = Golden circle subdivided by golden wedges with rounded outer edges and thin black outlines | symbol_type = [[Imperial Seal of Japan|Imperial Seal]]{{efn|The Government of Japan uses a [[Government Seal of Japan|different seal]].}} | other_symbol = 大日本國璽 (ದೈ ನಿಹಾನ್ ಕೊಕುಜಿ)<br>"National Seal of Greater Japan"[[File:Gyomei kokuji.svg|80px|Seal of the State of Japan]] | other_symbol_type = [[State Seal of Japan|State Seal]]: | national_anthem = {{center|君が代 (ಕಿಮಿಗಾಯೊ)}}<br>{{center|[[File:Kimi ga Yo instrumental.ogg]]}} | image_map = Japan (orthographic projection).svg | alt_map = Projection of Asia with Japan's Area colored green | map_caption = ಭೂಗೋಲೊಡು ಜಪಾನ್ ದೇಸೊದ ನಕ್ಷೆ | capital = [[ಟೋಕಿಯೋ]] | coordinates = {{Coord|35|41|N|139|46|E|type:city}} | largest_city = ರಾಜಧಾನಿ | national_languages = ಜಪಾನಿ ಬಾಸೆ | regional_languages = ಐನು<ref>{{cite news |last1=Lewallen |first1=Ann-Elise |title=Indigenous at last! Ainu Grassroots Organizing and the Indigenous Peoples Summit in Ainu Mosir |url=https://apjjf.org/-ann-elise-lewallen/2971/article.html |work=The Asia Pacific Journal (Japan Focus) |issue=11 |date=November 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023122729/https://apjjf.org/-ann-elise-lewallen/2971/article.html |archivedate= October 23, 2023}}</ref><ref>{{cite journal |last=Martin |first=Kylie |date=2011 |title=Aynu itak: On the Road to Ainu Language Revitalization |journal=Media and Communication Studies |script-journal=ja:メディア·コミュニケーション研究 |volume=60 |pages=57–93 |url=https://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/47031/1/MSC60_005.pdf |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150421225339/https://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/47031/1/MSC60_005.pdf |archivedate=April 21, 2015 }}</ref> |languages_type = ಸ್ಥಲೀಯ ಬಾಸೆ |languages = {{nowrap|ರ್‍ಯುಕ್ಯುವಾನ್ ಬಾಸೆ}}<br/>ಹಚಿಝೊ ಬಾಸೆ |languages_sub = yes | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ<br> ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | leader_title1 = ಚಕ್ರವರ್ತಿ | leader_name1 = ನರುಹಿಟೊ | leader_title2 = ರಧಾನಿ | leader_name2 = ಶಿಗೆರು ಇಶಿಬಾ | legislature = ಸಂಸತ್ | upper_house = ಸಂಗಿನ್ (参議院, Sangiin) | lower_house = ಶುಗಿನ್ ((衆議院, Shūgiin)) | sovereignty_type = ಸ್ಥಾಅನೆ | established_event1 = ಮೆಇಜಿ ಸಂವಿದಾನ | established_date1 = ೨೯ನೇ ನವಂಬರ್, ೧೮೯೦ | established_event2 = ಇತ್ತೆದ ಸಂವಿದಾನ | established_date2 = ೩ನೇ ಮೇ, ೧೯೪೭ | area_km2 = 377,975 | area_footnote = <ref name="area-2019">{{cite web|script-title=ja:令和元年全国都道府県市区町村別面積調 (10月1日時点)|url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO201910-index.html|trans-title=Reiwa 1 nationwide area survey by prefectures and municipalities (as of October 1) |publisher=[[Geospatial Information Authority of Japan]]|language=ja|date=December 26, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200415123703/https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO201910-index.html|archivedate=April 15, 2020|url-status=dead }}</ref> | percent_water = ೧.೪<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|accessdate=October 11, 2020|publisher=OECD|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=March 24, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | area_rank = ೬೨ನೇ<!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | population_census = ೧೨೬,೧೪೬,೦೯೯<ref>{{cite web|url=https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0003445154|title=2020 Population Census: population by sex, age (single years), month of birth and all nationality or Japanese|accessdate=July 7, 2024|publisher=[[Statistics Bureau (Japan)|Statistics Bureau of Japan]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240707224705/https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0003445154|archivedate=July 7, 2024|url-status=live}}</ref> | population_census_rank = | population_census_year = ೨೦೨೦ | population_estimate = ೧೨೩,೯೭೦,೦೦೦<ref>{{Cite web |title=Population estimates by age (five-year groups) and sex |url=https://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.html |accessdate=February 20, 2024 |publisher=Statistics Bureau of Japan |archive-date=April 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180405030144/https://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.html |url-status=live }}</ref> | population_estimate_year = March 1, 2024 | population_estimate_rank = ೧೧ನೇ | population_density_km2 = 330<!-- Per [[WP:CALC]], 125,416,877 / 377,975 = 330.29 --> | population_density_rank = ೪೪ನೇ | GDP_PPP = {{increase}} $೬,೭೨೧ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ<ref name="IMFWEO.JP">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=158,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, April 2024 edition (Japan) |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=April 16, 2024 |access-date=April 16, 2024 |archive-date=May 16, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240516204404/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=158,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_year = ೨೦೨೪ | GDP_PPP_rank = ೪ನೇ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $೫೪,೧೮೪<ref name="IMFWEO.JP" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೩೪ನೇ | GDP_nominal = {{decrease}} $೪,೧೧೦ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ<ref name="IMFWEO.JP" /> | GDP_nominal_year = ೨೦೨೪ | GDP_nominal_rank = ೪ನೇ | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} $೩೩,೧೩೮<ref name="IMFWEO.JP" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೩೦ನೇ | Gini = 33.4<!-- Number only. --> | Gini_year = ೨೦೧೮ | Gini_change = | Gini_ref = <ref>{{cite web|url=https://data.oecd.org/inequality/income-inequality.htm|title=Inequality – Income inequality |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]]|accessdate=July 25, 2021|archive-date=July 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701171540/https://data.oecd.org/inequality/income-inequality.htm|url-status=live}}</ref> | HDI = 0.920<!-- Number only, between 0 and 1. --> | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. --> | HDI_change = decrease<!-- Increase/decrease/steady. --> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{Cite web |date=13 March 2024 |title=Human Development Report 2023/2024 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |archive-date=13 March 2024 |access-date=13 March 2024 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = ೨೪ನೇ | currency = ಯೆನ್ ([[¥]]) | time_zone = [[Japan Standard Time|JST]] | utc_offset = +09:00 | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in Japan|+81]] | cctld = [[.jp]] | official_website = <!----- Do not add www.japan.go.jp – this article is about the country, not the government. -----> | demonym = ಜಪಾನಿಸ್ | today = }} [[File:Map of Japan with highlight on 13 Tokyo prefecture.svg|thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ನಕಾಶೆ (ಪಚ್ಚ ಬಣ್ಣದವು)|alt=ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ನಕಾಶೆ (ಪಚ್ಚ ಬಣ್ಣದವು)]] [[File:Flag of Japan.svg|thumb|ಜಪಾನ್ ಧ್ವಜ]] [[File:Japan-location-cia.png|thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶ]] [[File:Imperial Seal of Japan.svg|thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಸೀಲ್]] [[ಫೈಲ್:Fuji_from_ashigara.jpg|thumb|ಮೌಂಟ್ ಫೂಜಿ ಪರ್ವತದ ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯ]] [[ಫೈಲ್:Hakone_Volcano_3D_2013.jpg|thumb|ಹಕೋನೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಹಾಗೂ ಆಶಿ ಸರೋವರ- ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ]] [[ಫೈಲ್:Hakone_fumarolic_activity_fb.jpg|thumb|ಹಕೋನೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಅನಿಲಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು.]] '''ಜಪಾನ್'''<ref>https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?params=35_41_N_139_46_E_type:country%28377,873%29</ref> [[ಏಷ್ಯಾ]]<ref>https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9C%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8D#cite_ref-imf2_1-1</ref> ಖಂಡೊದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಗತಿಯಾಯಿನ ಒಂಜಿ ದೇಶ<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Japan</ref>. ರಡ್ಡ ನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲೊಡು ಅಮೇರಿಕಾ ಜಪಾನುದ ಹಿರೋಷಿಮಾ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಗಸಾಕಿ ನಗರೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡಿನ ಅಣು ಬಾಂಬುಡುದಾತ್ರಾ ದಿಂಜ ನಾಶವಾಂಡಲಾ ತನ್ನ ಜನಕುಲೆನ ಅದಮ್ಯ ಚೈತನ್ಯದ ಬುಕ್ಕೊ ಇಚ್ಛಾ ಶಕ್ತಿದ ಬಲೊಟು ಬುಲೆದ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಗ್ ಅಂಚನೆ ವ್ಯವಗಹಾರೊಗು ಆಧುನಿಕ ಲೋಕೊಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಈ ದೇಶ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಸಿರಿವಂತ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref>http://www.japan-guide.com/</ref>. (''ನಿಹೊನ್'' ಅತ್ತ್ಂಡ ''ನಿಪ್ಪೊನ್'', ಪನ್ಪುನವು ಈ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತವಾಯಿನ ಪುದರ್ ) [[ಏಷ್ಯಾ]] ಖಂಡದ ಪೂರ್ವದ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮಲೆನ [[ದೇಶ]]. ಉಂದು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ]] ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ ದ್ವೀಪ ( ನಡುಕಂಡೆ) ಲೆನ ಸಮೂಹ. ಈ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಬಾಸೆ ಜಪಾನೀಸ್. ಜಪಾನು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೨.೭೩ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇಶ ಜಗತ್ತುದ ಪತ್ತನೆಯ ಮಲ್ಲ ದೇಶ ಆದುಂಡು. ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಲಾಯಿನ ಹೊಂಶು, ಹೊಕ್ಕಾಯಿದೊ, ಶಿಕೊಕು ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ಯೂಶು ದ್ವೀಪೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಜಪಾನ್ ದೇಶ ಆತ್ಂಡ್. ಜಪಾನ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ೧೦ನೆ ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶ. == ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜ == ಜಪಾನು ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜ ಬಲಬರಿತ ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜಾಯಿನಂಚ ಶುದ್ಧ ಬೊಲ್ದುದ ಆಯತಾಕಾರದ ಧ್ವಜೊಟು ನಡುಟು ಕೆಂಪು ಕುಂಕುಮದಂಚಿನ ಬೊಟ್ಟು. == ಪಣವು- ನಾಣ್ಯ == ಜಪಾನು<ref>http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=50&pr.y=11&sy=2004&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=158&s=NGD</ref> ದೇಶದ ಪಣವುದ ಪುದರು '''ಯೆನ್''' ಪಣುದು. ಇತ್ತೆ ಅಂದಾಜಿ ರೂಪಾಯಿ ೦.೬೦ ಒಂಜಿ ಯೆನ್ ಗ್ ಸಮಾನವಾದುಂಡು. == ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೋ == ಜಪಾನ್ ದೇಶದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಟೋಕಿಯೋ]] ಮಾತೃನಗರ. ಟೋಕಿಯೋ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿದ ದೃಷ್ಟಿಡು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತೀ ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡು ಮೂಜನೆ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಅಂದಾಜಿ ೩.೨ ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರ ಜಗತ್ತುದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಮಾತೃನಗರ ('''ಮೆಟ್ರೋಪೋಲಿಸ್''') ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುಗು ಪಾತ್ರವಾದುಂಡು. ಜಪಾನ್ದ ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲು ''ಯೊಕೊಹಾಮಾ, ಓಸಾಕಾ'', ಕ್ಯೋಟೊ ಬುಕ್ಕೊ ''ನಾಗೋಯಾ'' ಆದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ವಿಶ್ವೊಡು ರಡ್ಡನೆಯ ಅತೀಎಚ್ಚಿನ ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ (''ಗ್ರಾಸ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್''= ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಉಪ್ಪುನ ದೇಶ. ೨೦೦೮ ವರ್ಷದ ಅಂಕಿ ಅಂಶೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಜಪಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೋ ದ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ) ೧.೫ ಟ್ರಿಲ್ಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಲು ಪಂಡ್‌ದ್ತೆರಿಯುಂಡು.(೧ ಟ್ರಿಲ್ಲಿಯನ್ = ೧೦೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ). == ಜಪಾನುದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ == ಜಪಾನ್ ದೇಶೊತ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಸೈಲೂರಿಯನ್ (೪೪೩.೮ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷದ ಪಿರಾವು) ಯುಗತ್ತ ಶಿಲಾ ಸ್ತೋಮೊಲೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದೆರ್. ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮೊಡ್ದ್ ಪೂರ್ವೊಗು ಪೋಯಿನಂಚನೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಯತ ಶಿಲೆಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಪೂರ್ವದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪ್ಲೀಸ್ಟೋಸೀನ್ (೨.೫೮೮ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷೊಡ್ದ್ ಇಂಚಿದ) ಯುಗತ್ತ ಶಿಲಾ ಕುರುಹುಲು ತಿಕ್ಕುವಾ. ೨೩ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾಕ್ ಜಪಾನ್ ದೇಶೊತ ಭೂಭಾಗ ಏಸಿಯಾ ಖಂಡೊಗು ಜೋಡಣೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಕಾಲಕರಿನಂಚೆನೆ ಜಪಾನ್ ದ್ವೀಪ ಸ್ತೋಮೊಲು ಮೂಲಖಂಡೊಡ್ದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ನೆಲೆಯಾತಾ ಪಂಡ್‌ದ್ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಲು ತೀರ್ಮಾನೊಗು ಬೈದೆರ್. ಭೂತೊಗಟೆದ ಫಲಕೊಲು ಚಲನೆ (ಫಲಕ ವಿಬಂಧನ - ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ಸ್) ಯಾಪಿನ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಅನುಸಾರ ಜಪಾನ್ ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಅಡಿತ ಭೂಫಲಕ ಮೂಡಾಯಿಗು ಚಲನೆಯಾದ್ ಇತ್ತೆ ಇತ್ತಿನ ರೂಪೊಗು ಬೈದಾ ಪಂಡ್‌ದ್ತೆರಿಯೊಂದೆರ್. == ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೊಲು- ಭೂಕಂಪೊಲು == ಶಾಂತ (ಫೆಸಿಫಿಕ್) ಮಹಾಸಾಗರದ ಸುತ್ತ ದಿಂಜ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತೊಲು ಅಂಚನೆ ದಿಂಜ ಭೂಕಂಪೊಲು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದಿಪ್ಪುನ ಕುದುರೆ ಲಾಳದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸುಮಾರ್ ೪೦,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಪರಿಧಿ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ '''''ಅಗ್ನಿ ವರ್ತುಲ''''' (=" ರಿಂಗ್ ಆಫ್ ಫೈರ್ ") ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಜಪಾನ್ದ ಭೂಭಾಗ ಈ ಅಗ್ನಿ ವರ್ತುಲದ ಉಲಾಯಿ ಬರ್ಪಿನೆಡ್ದಾವರ, ಜಪಾನುಡು ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತೊಲು ಅಂಚನೆ ಭೂಕಂಪೊಲು ಅದಗದಗ ಆಪಿನ ಉಂಡು. ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಜಪಾನುಡು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೊಲೆನ ಬುಕ್ಕೊ ಭೂಕಂಪೊಲೆನ ವಿಕೋಪದ ಬಾಧೆ ಎಚ್ಚಾದುಂಡು. ಭೀಕರವಾಯಿನ ಭೂಕಂಪೊಲು ಜಪಾನುದ ಸುತ್ತದ ಕಡಲುಡು ಆಂಡಾ ಕಡಲ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದ ಮೀರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಎತ್ತರ ಎತ್ತರದ ಬಲಶಾಲಿ ಸೆರೆಕುಲು ಕಡಲುಡು ಲಕ್ ದ್ ತೀರೊಗು ದರ್ತಿದ್ ಕರೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುವಾ. ಇಂಚಿನ ಭೀಮ ಗಾತ್ರದ ಬಲಶಾಲಿ ಸುಂಟರಗಾಳಿದ ಸೆರೆಕುಲೆಗ್ "'''ಸುನಾಮಿ"''' ಲು ಪಂಡ್‌ದ್ಜಪಾನುಡು ಪಣ್ಪೆರ್. ೨೦೧೧ ಇಸವಿಡ್ ''ಟೊಹೊಕು'' ಪ್ರದೇಶೊನು ಪಂದಾಯಿನ ಭೂಕಂಪದ ಜೋಡಿಯಾದ್ ಒಟ್ಟುಗು ಬತ್ತಿನ ಸುನಾಮಿ ದಿಂಜ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟದ ವಿನಾಶೊಗು ಕಾರಣವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೨೦೦೪ ಇಸವಿದ ''ಚೂಟ್ಸು'' ಪ್ರದೇಶೊದ ಭೂಕಂಪ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬು ೧೯೯೫ ಇಸವಿಡ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಹಾನ್ಶಿನ್ ಭೂಕಂಪೊಲು ಮಸ್ತ್ ವಿನಾಶೊಲೆಗ್ ಕಾರಣಕರ್ತವಾದಿತ್ತಾ. == ಮೌಂಟ್ ಪೂಜಿ == ಜಪಾನುದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೊಲೆಡ್<ref>೫.https://en.wikipedia.org/wiki/Geology_of_Japan</ref> ದಿಂಜ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಆತಿನವು ''ಫೂಜಿ ಪರ್ವತ''. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ '''''ಮೌಂಟ್ ಫೂಜಿ''''' ಇನ್ಪೆರ್. ಜಪಾನೀಸ್ ಬಾಸೆಡ್ '''''ಫೂಜಿಸಾನ್''''' ಇಜಿಂಡ '''''ಫೂಜಿಯಾಮಾ''''' ಇನ್ಪೆರ್. ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರೊಡ್ದ್ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕುಡು ೧೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ''ಹೊಂಶು'' ದ್ವೀಪೊಡು ಈ ಶಂಕುದ ಆಕಾರದ ಭೀಮ ಗಾತ್ರದ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತ ಉಂಡು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದು ೩೭೭೬.೨೪ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ಜಪಾನುದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈ ಪರ್ವತ ಜಪಾನೀಯೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಲಾ ಆದುಂಡು. ಜಪಾನುದ ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್, ಕವಿಕುಲೆಗ್ ನಿರಂತರ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಚನೆ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ೨೦೧೩ ಇಸವಿಡ್ ಉಂದೆನ್ ''ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣೊ''ಲೆನ ಪಟ್ಟಿಗ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಕರಿನ ೧೭೦೭-೦೮ ಇಸವಿಡ್ ಈ ಫೂಜಿ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಲಾವಾರಸ ಉಬ್ಬಿದ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ದಾಖಲೆಲು ಪಣ್ಪಾ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕರಿನ ೩೦೦ ವರ್ಷೊಡು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ತಟಸ್ಥವಾದುಂಡು. ಏಪ ನನೊರ ಜಾಗೃತವಾಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ದುಂಬತ್ತಾ ತೆರಿಯಂದೆ, ಉಂದೆನ್ ಸದ್ಯೊಗು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವೊತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಗ್ ಸೇರಾದೆರ್. == ಹಕೊನೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ == ಮೌಂಟ್ ಫೂಜಿದ ಮೂಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್, ಹೊಂಶು ದ್ವೀಪೊದ ಕಾನಗಾವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು, '''ಹಕೋನೆ''' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತವುಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೩೦೦೦ ವರ್ಷದ ಪಿರಾವುಡು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದಿತ್ತಂ ಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಅದಗ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತದ ಸ್ಪೋಟಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಭೂಮಿದ ಉಲಾಯಿಡ್ದ ಪಿದಾಯಿ ಲಾವಾರಸ ಅಂಚನೆ ಶಿಲೆಕುಲೆನ ತುಂಡುಲು ಸೇರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಒಂಜಿ ಪರ್ವತದ ರೂಪು ಬತ್ತಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ಪರ್ವತದ ಮೇಲ್ದ ಭಾಗೋಡ್ '''ಓವಾಕುಡನಿ''' ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೊಡು ಅಗ್ನಿಜನ್ಯ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್, ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಅನಿಲೊಲು ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಪುಗೆಕುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಈ ಭಾಗೊಡು ಅನೇಕ ಬೆಂದಿರ್ದ ಚಿಲಂಬಿಲು (ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್ದ ಚಿಲುಮೆಲು) ಸಯಿತಾ ಉಲ್ಲಾ. ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತದ ಬಾಯಿದ ತೆಂಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ದಿಂಜ ಸಮಯೊಡ್ದಿಂಚಿ ಬರ್ಸದ ನೀರ್ ಸಂಗ್ರಹವಾದ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪೊರ್ಲುದ ಕೆದು (ಸರೋವರ) ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ "'''ಆಶೀ ಸರೋವರ'''" (ಲೇಕ್) ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರ್. ಕೆಲವೆರ್ '''ಹಕೊನೆ''' ಇಜಿಂಡಾ '''ಆಶಿನೋಕೊ ಸರೋವರ''' ಇಂದ್ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಈ ಸರೊವರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ೭೨೩ ಮೀ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಈ ಸರೋವರ ೪೩.೫ ಮೀಟರ್ ದಾತ್ ಗುಂಡಿ ಉಂಡು. ಓವಾಕುಡನಿ ಬೆಂದಿರ್ ಚಿಲುಮೆಲೆಡ್, ತೆತ್ತಿನ್ ಬೆಯಿಪಾಂಡ ನೀರಡ್ ಇತ್ತಿನ ಗಂಧಕದ ಅಂಶೊಡಾತ್ರ ತೆತ್ತಿದ ಚೋಲಿ ಕಪ್ಪಾಪಿನಿ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ. ಇಂಚಿನ ಕಪ್ಪು ಚೋಲಿದ ತೆತ್ತಿನ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಆಯಸ್ ೭ ವರ್ಷ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ನಂಬಿಕೆ. ಜಪಾನ್ ದೇಶದಕುಲು ಹಕೊನೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಂಚನೆ ಪೊರ್ಲುದ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ್ ಬುಳೆಪಾದೆರ್. ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರೊಡ್ದ್ '''ಶಿಂಕನ್ಸೆನ್''' (=ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್) ಸಹಿತ ಬಗೆ ಬಗೆತ ವಿಲಾಸೀ ರೈಲುಲು, ವಿಶೇಷ ಬಸ್ಸುಲೆನ ಪ್ರಯಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ ದ್ ಹಕೋನೆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪೋದ್ ಬರಿಯರೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸಾದೆರ್. ಅಂಚನೆ ಹಕೋನೆ ಪ್ರದೇಶೊದ ಉಲಾಯಿ ಸುತ್ತಾಟ ಮಲ್ಪರೆ, ವಿಶೇಷ ಬಸ್ಸುಲು, ಸ್ಟೀಲ್ದ ಬಲ್ಲ್ ಲೆಡ್ ನೇಲೊಂದು ಪೋಪಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಗೂಡುಲೆನ ಮಾರ್ಗ( ''ರೋಪ್ ವೇ''), ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತೊದ ಕೊಡಿಡ್ದ್ ಕಂತ ತಿರ್ತ್ ಜಪ್ಪರೆ ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಬಲ್ ಕಾರುಲು, ಆಶಿ ಸರೋವರದ ಉಲಾಯಿ ತಿರುಗರೆ ವಿಲಾಸೀ ನೌಕೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಅಂಚನೆ ಉಂದೆನ್ ಮಾತಾ ಒಂಜಿ ಟಿಕೇಟ್ ಮಲ್ತಂಡ ಪೂರಾ ಪ್ರದೇಶೊನು ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ವಾಹನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪಿನ ಸಂಯೋಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲಾ ಉಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] qoa53hml83hs5pli63zyppijydbjubz 373601 373598 2026-10-20T14:55:46Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373601 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = {{center|ಜಪಾನ್}} | common_name = ಜಪಾನ್ | native_name = {{center|(ಜಪಾನಿ ಲಿಪಿಟ್: 日本国)<br />(ನಿಹಾನ್ ಕೊಕು/ನಿಪಾನ್ ಕೊಕು)}} | image_flag = Flag of Japan.svg | alt_flag = Centered deep red circle on a white rectangle | image_coat = Imperial Seal of Japan.svg | alt_coat = Golden circle subdivided by golden wedges with rounded outer edges and thin black outlines | symbol_type = [[Imperial Seal of Japan|Imperial Seal]]{{efn|The Government of Japan uses a [[Government Seal of Japan|different seal]].}} | other_symbol = 大日本國璽 (ದೈ ನಿಹಾನ್ ಕೊಕುಜಿ)<br>"National Seal of Greater Japan"[[File:Gyomei kokuji.svg|80px|Seal of the State of Japan]] | other_symbol_type = [[State Seal of Japan|State Seal]]: | national_anthem = {{center|君が代 (ಕಿಮಿಗಾಯೊ)}}<br>{{center|[[File:Kimi ga Yo instrumental.ogg]]}} | image_map = Japan (orthographic projection).svg | alt_map = Projection of Asia with Japan's Area colored green | map_caption = ಭೂಗೋಲೊಡು ಜಪಾನ್ ದೇಸೊದ ನಕ್ಷೆ | capital = [[ಟೋಕಿಯೋ]] | coordinates = {{Coord|35|41|N|139|46|E|type:city}} | largest_city = ರಾಜಧಾನಿ | national_languages = ಜಪಾನಿ ಬಾಸೆ | regional_languages = ಐನು<ref>{{cite news |last1=Lewallen |first1=Ann-Elise |title=Indigenous at last! Ainu Grassroots Organizing and the Indigenous Peoples Summit in Ainu Mosir |url=https://apjjf.org/-ann-elise-lewallen/2971/article.html |work=The Asia Pacific Journal (Japan Focus) |issue=11 |date=November 1, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023122729/https://apjjf.org/-ann-elise-lewallen/2971/article.html |archivedate= October 23, 2023}}</ref><ref>{{cite journal |last=Martin |first=Kylie |date=2011 |title=Aynu itak: On the Road to Ainu Language Revitalization |journal=Media and Communication Studies |script-journal=ja:メディア·コミュニケーション研究 |volume=60 |pages=57–93 |url=https://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/47031/1/MSC60_005.pdf |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150421225339/https://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/47031/1/MSC60_005.pdf |archivedate=April 21, 2015 }}</ref> |languages_type = ಸ್ಥಲೀಯ ಬಾಸೆ |languages = {{nowrap|ರ್‍ಯುಕ್ಯುವಾನ್ ಬಾಸೆ}}<br/>ಹಚಿಝೊ ಬಾಸೆ |languages_sub = yes | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ<br> ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | leader_title1 = ಚಕ್ರವರ್ತಿ | leader_name1 = ನರುಹಿಟೊ | leader_title2 = ರಧಾನಿ | leader_name2 = ಶಿಗೆರು ಇಶಿಬಾ | legislature = ಸಂಸತ್ | upper_house = ಸಂಗಿನ್ (参議院, Sangiin) | lower_house = ಶುಗಿನ್ ((衆議院, Shūgiin)) | sovereignty_type = ಸ್ಥಾಅನೆ | established_event1 = ಮೆಇಜಿ ಸಂವಿದಾನ | established_date1 = ೨೯ನೇ ನವಂಬರ್, ೧೮೯೦ | established_event2 = ಇತ್ತೆದ ಸಂವಿದಾನ | established_date2 = ೩ನೇ ಮೇ, ೧೯೪೭ | area_km2 = 377,975 | area_footnote = <ref name="area-2019">{{cite web|script-title=ja:令和元年全国都道府県市区町村別面積調 (10月1日時点)|url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO201910-index.html|trans-title=Reiwa 1 nationwide area survey by prefectures and municipalities (as of October 1) |publisher=[[Geospatial Information Authority of Japan]]|language=ja|date=December 26, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200415123703/https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO201910-index.html|archivedate=April 15, 2020|url-status=dead }}</ref> | percent_water = ೧.೪<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|accessdate=October 11, 2020|publisher=OECD|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=March 24, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | area_rank = ೬೨ನೇ<!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | population_census = ೧೨೬,೧೪೬,೦೯೯<ref>{{cite web|url=https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0003445154|title=2020 Population Census: population by sex, age (single years), month of birth and all nationality or Japanese|accessdate=July 7, 2024|publisher=[[Statistics Bureau (Japan)|Statistics Bureau of Japan]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240707224705/https://www.e-stat.go.jp/en/dbview?sid=0003445154|archivedate=July 7, 2024|url-status=live}}</ref> | population_census_rank = | population_census_year = ೨೦೨೦ | population_estimate = ೧೨೩,೯೭೦,೦೦೦<ref>{{Cite web |title=Population estimates by age (five-year groups) and sex |url=https://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.html |accessdate=February 20, 2024 |publisher=Statistics Bureau of Japan |archive-date=April 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180405030144/https://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.html |url-status=live }}</ref> | population_estimate_year = March 1, 2024 | population_estimate_rank = ೧೧ನೇ | population_density_km2 = 330<!-- Per [[WP:CALC]], 125,416,877 / 377,975 = 330.29 --> | population_density_rank = ೪೪ನೇ | GDP_PPP = {{increase}} $೬,೭೨೧ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ<ref name="IMFWEO.JP">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=158,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, April 2024 edition (Japan) |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=April 16, 2024 |access-date=April 16, 2024 |archive-date=May 16, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240516204404/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=158,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_year = ೨೦೨೪ | GDP_PPP_rank = ೪ನೇ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $೫೪,೧೮೪<ref name="IMFWEO.JP" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೩೪ನೇ | GDP_nominal = {{decrease}} $೪,೧೧೦ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ<ref name="IMFWEO.JP" /> | GDP_nominal_year = ೨೦೨೪ | GDP_nominal_rank = ೪ನೇ | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} $೩೩,೧೩೮<ref name="IMFWEO.JP" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೩೦ನೇ | Gini = 33.4<!-- Number only. --> | Gini_year = ೨೦೧೮ | Gini_change = | Gini_ref = <ref>{{cite web|url=https://data.oecd.org/inequality/income-inequality.htm|title=Inequality – Income inequality |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]]|accessdate=July 25, 2021|archive-date=July 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701171540/https://data.oecd.org/inequality/income-inequality.htm|url-status=live}}</ref> | HDI = 0.920<!-- Number only, between 0 and 1. --> | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. --> | HDI_change = decrease<!-- Increase/decrease/steady. --> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{Cite web |date=13 March 2024 |title=Human Development Report 2023/2024 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |archive-date=13 March 2024 |access-date=13 March 2024 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = ೨೪ನೇ | currency = ಯೆನ್ ([[¥]]) | time_zone = [[Japan Standard Time|JST]] | utc_offset = +09:00 | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in Japan|+81]] | cctld = [[.jp]] | official_website = <!----- Do not add www.japan.go.jp – this article is about the country, not the government. -----> | demonym = ಜಪಾನಿಸ್ | today = }} [[File:Map of Japan with highlight on 13 Tokyo prefecture.svg|thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ನಕಾಶೆ (ಪಚ್ಚ ಬಣ್ಣದವು)|alt=ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ನಕಾಶೆ (ಪಚ್ಚ ಬಣ್ಣದವು)]] [[File:Flag of Japan.svg|thumb|ಜಪಾನ್ ಧ್ವಜ]] [[File:Japan-location-cia.png|thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶ]] [[File:Imperial Seal of Japan.svg|thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಸೀಲ್]] [[ಫೈಲ್:Fuji_from_ashigara.jpg|thumb|ಮೌಂಟ್ ಫೂಜಿ ಪರ್ವತದ ಒಂಜಿ ದೃಶ್ಯ]] [[ಫೈಲ್:Hakone_Volcano_3D_2013.jpg|thumb|ಹಕೋನೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಹಾಗೂ ಆಶಿ ಸರೋವರ- ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ]] [[ಫೈಲ್:Hakone_fumarolic_activity_fb.jpg|thumb|ಹಕೋನೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಅನಿಲಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು.]] '''ಜಪಾನ್'''<ref>https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?params=35_41_N_139_46_E_type:country%28377,873%29</ref> [[ಏಷ್ಯಾ]]<ref>https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9C%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8D#cite_ref-imf2_1-1</ref> ಖಂಡೊದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಗತಿಯಾಯಿನ ಒಂಜಿ ದೇಶ<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Japan</ref>. ರಡ್ಡ ನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲೊಡು ಅಮೇರಿಕಾ ಜಪಾನುದ ಹಿರೋಷಿಮಾ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಗಸಾಕಿ ನಗರೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡಿನ ಅಣು ಬಾಂಬುಡುದಾತ್ರಾ ದಿಂಜ ನಾಶವಾಂಡಲಾ ತನ್ನ ಜನಕುಲೆನ ಅದಮ್ಯ ಚೈತನ್ಯದ ಬುಕ್ಕೊ ಇಚ್ಛಾ ಶಕ್ತಿದ ಬಲೊಟು ಬುಲೆದ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಗ್ ಅಂಚನೆ ವ್ಯವಗಹಾರೊಗು ಆಧುನಿಕ ಲೋಕೊಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಈ ದೇಶ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಸಿರಿವಂತ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.<ref>http://www.japan-guide.com/</ref>. (''ನಿಹೊನ್'' ಅತ್ತ್ಂಡ ''ನಿಪ್ಪೊನ್'', ಪನ್ಪುನವು ಈ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತವಾಯಿನ ಪುದರ್ ) [[ಏಷ್ಯಾ]] ಖಂಡದ ಪೂರ್ವದ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮಲೆನ [[ದೇಶ]]. ಉಂದು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ]] ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ ದ್ವೀಪ ( ನಡುಕಂಡೆ) ಲೆನ ಸಮೂಹ. ಈ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಬಾಸೆ ಜಪಾನೀಸ್. ಜಪಾನು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೨.೭೩ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇಶ ಜಗತ್ತುದ ಪತ್ತನೆಯ ಮಲ್ಲ ದೇಶ ಆದುಂಡು. ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಲಾಯಿನ ಹೊಂಶು, ಹೊಕ್ಕಾಯಿದೊ, ಶಿಕೊಕು ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ಯೂಶು ದ್ವೀಪೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಜಪಾನ್ ದೇಶ ಆತ್ಂಡ್. ಜಪಾನ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ೧೦ನೆ ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶ. == ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜ == ಜಪಾನು ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜ ಬಲಬರಿತ ಚಿತ್ರೊಡು ತೋಜಾಯಿನಂಚ ಶುದ್ಧ ಬೊಲ್ದುದ ಆಯತಾಕಾರದ ಧ್ವಜೊಟು ನಡುಟು ಕೆಂಪು ಕುಂಕುಮದಂಚಿನ ಬೊಟ್ಟು. == ಪಣವು- ನಾಣ್ಯ == ಜಪಾನು<ref>http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=50&pr.y=11&sy=2004&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=158&s=NGD</ref> ದೇಶದ ಪಣವುದ ಪುದರು '''ಯೆನ್''' ಪಣುದು. ಇತ್ತೆ ಅಂದಾಜಿ ರೂಪಾಯಿ ೦.೬೦ ಒಂಜಿ ಯೆನ್ ಗ್ ಸಮಾನವಾದುಂಡು. == ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೋ == ಜಪಾನ್ ದೇಶದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಟೋಕಿಯೋ]] ಮಾತೃನಗರ. ಟೋಕಿಯೋ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿದ ದೃಷ್ಟಿಡು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತೀ ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡು ಮೂಜನೆ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಅಂದಾಜಿ ೩.೨ ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರ ಜಗತ್ತುದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಮಾತೃನಗರ ('''ಮೆಟ್ರೋಪೋಲಿಸ್''') ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದುಗು ಪಾತ್ರವಾದುಂಡು. ಜಪಾನ್ದ ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲು ''ಯೊಕೊಹಾಮಾ, ಓಸಾಕಾ'', ಕ್ಯೋಟೊ ಬುಕ್ಕೊ ''ನಾಗೋಯಾ'' ಆದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ವಿಶ್ವೊಡು ರಡ್ಡನೆಯ ಅತೀಎಚ್ಚಿನ ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ (''ಗ್ರಾಸ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್''= ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಉಪ್ಪುನ ದೇಶ. ೨೦೦೮ ವರ್ಷದ ಅಂಕಿ ಅಂಶೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಜಪಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೋ ದ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ) ೧.೫ ಟ್ರಿಲ್ಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಲು ಪಂಡ್‌ದ್ತೆರಿಯುಂಡು.(೧ ಟ್ರಿಲ್ಲಿಯನ್ = ೧೦೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ). == ಜಪಾನುದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ == ಜಪಾನ್ ದೇಶೊತ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗೊಡ್ ಸೈಲೂರಿಯನ್ (೪೪೩.೮ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷದ ಪಿರಾವು) ಯುಗತ್ತ ಶಿಲಾ ಸ್ತೋಮೊಲೆನ್ ಗುರುತಿಸಾದೆರ್. ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮೊಡ್ದ್ ಪೂರ್ವೊಗು ಪೋಯಿನಂಚನೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಯತ ಶಿಲೆಕುಲು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಪೂರ್ವದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ಪ್ಲೀಸ್ಟೋಸೀನ್ (೨.೫೮೮ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷೊಡ್ದ್ ಇಂಚಿದ) ಯುಗತ್ತ ಶಿಲಾ ಕುರುಹುಲು ತಿಕ್ಕುವಾ. ೨೩ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾಕ್ ಜಪಾನ್ ದೇಶೊತ ಭೂಭಾಗ ಏಸಿಯಾ ಖಂಡೊಗು ಜೋಡಣೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಕಾಲಕರಿನಂಚೆನೆ ಜಪಾನ್ ದ್ವೀಪ ಸ್ತೋಮೊಲು ಮೂಲಖಂಡೊಡ್ದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ್ ನೆಲೆಯಾತಾ ಪಂಡ್‌ದ್ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಲು ತೀರ್ಮಾನೊಗು ಬೈದೆರ್. ಭೂತೊಗಟೆದ ಫಲಕೊಲು ಚಲನೆ (ಫಲಕ ವಿಬಂಧನ - ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ಸ್) ಯಾಪಿನ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಅನುಸಾರ ಜಪಾನ್ ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಅಡಿತ ಭೂಫಲಕ ಮೂಡಾಯಿಗು ಚಲನೆಯಾದ್ ಇತ್ತೆ ಇತ್ತಿನ ರೂಪೊಗು ಬೈದಾ ಪಂಡ್‌ದ್ತೆರಿಯೊಂದೆರ್. == ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೊಲು- ಭೂಕಂಪೊಲು == ಶಾಂತ (ಫೆಸಿಫಿಕ್) ಮಹಾಸಾಗರದ ಸುತ್ತ ದಿಂಜ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತೊಲು ಅಂಚನೆ ದಿಂಜ ಭೂಕಂಪೊಲು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದಿಪ್ಪುನ ಕುದುರೆ ಲಾಳದ ಆಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಸುಮಾರ್ ೪೦,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಪರಿಧಿ ಪ್ರದೇಶೊಗ್ '''''ಅಗ್ನಿ ವರ್ತುಲ''''' (=" ರಿಂಗ್ ಆಫ್ ಫೈರ್ ") ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಜಪಾನ್ದ ಭೂಭಾಗ ಈ ಅಗ್ನಿ ವರ್ತುಲದ ಉಲಾಯಿ ಬರ್ಪಿನೆಡ್ದಾವರ, ಜಪಾನುಡು ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತೊಲು ಅಂಚನೆ ಭೂಕಂಪೊಲು ಅದಗದಗ ಆಪಿನ ಉಂಡು. ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರ ಜಪಾನುಡು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೊಲೆನ ಬುಕ್ಕೊ ಭೂಕಂಪೊಲೆನ ವಿಕೋಪದ ಬಾಧೆ ಎಚ್ಚಾದುಂಡು. ಭೀಕರವಾಯಿನ ಭೂಕಂಪೊಲು ಜಪಾನುದ ಸುತ್ತದ ಕಡಲುಡು ಆಂಡಾ ಕಡಲ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದ ಮೀರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಎತ್ತರ ಎತ್ತರದ ಬಲಶಾಲಿ ಸೆರೆಕುಲು ಕಡಲುಡು ಲಕ್ ದ್ ತೀರೊಗು ದರ್ತಿದ್ ಕರೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ಪುವಾ. ಇಂಚಿನ ಭೀಮ ಗಾತ್ರದ ಬಲಶಾಲಿ ಸುಂಟರಗಾಳಿದ ಸೆರೆಕುಲೆಗ್ "'''ಸುನಾಮಿ"''' ಲು ಪಂಡ್‌ದ್ಜಪಾನುಡು ಪಣ್ಪೆರ್. ೨೦೧೧ ಇಸವಿಡ್ ''ಟೊಹೊಕು'' ಪ್ರದೇಶೊನು ಪಂದಾಯಿನ ಭೂಕಂಪದ ಜೋಡಿಯಾದ್ ಒಟ್ಟುಗು ಬತ್ತಿನ ಸುನಾಮಿ ದಿಂಜ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟದ ವಿನಾಶೊಗು ಕಾರಣವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ೨೦೦೪ ಇಸವಿದ ''ಚೂಟ್ಸು'' ಪ್ರದೇಶೊದ ಭೂಕಂಪ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿಡ್ದ್ ದುಂಬು ೧೯೯೫ ಇಸವಿಡ್ ಆದಿತ್ತಿನ ಹಾನ್ಶಿನ್ ಭೂಕಂಪೊಲು ಮಸ್ತ್ ವಿನಾಶೊಲೆಗ್ ಕಾರಣಕರ್ತವಾದಿತ್ತಾ. == ಮೌಂಟ್ ಪೂಜಿ == ಜಪಾನುದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೊಲೆಡ್<ref>೫.https://en.wikipedia.org/wiki/Geology_of_Japan</ref> ದಿಂಜ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಆತಿನವು ''ಫೂಜಿ ಪರ್ವತ''. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ '''''ಮೌಂಟ್ ಫೂಜಿ''''' ಇನ್ಪೆರ್. ಜಪಾನೀಸ್ ಬಾಸೆಡ್ '''''ಫೂಜಿಸಾನ್''''' ಇಜಿಂಡ '''''ಫೂಜಿಯಾಮಾ''''' ಇನ್ಪೆರ್. ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರೊಡ್ದ್ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕುಡು ೧೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ''ಹೊಂಶು'' ದ್ವೀಪೊಡು ಈ ಶಂಕುದ ಆಕಾರದ ಭೀಮ ಗಾತ್ರದ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತ ಉಂಡು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದು ೩೭೭೬.೨೪ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ಜಪಾನುದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಈ ಪರ್ವತ ಜಪಾನೀಯೆರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಲಾ ಆದುಂಡು. ಜಪಾನುದ ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್, ಕವಿಕುಲೆಗ್ ನಿರಂತರ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಚನೆ ಆದುಂಡು. ಅಂಚನೆ ೨೦೧೩ ಇಸವಿಡ್ ಉಂದೆನ್ ''ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣೊ''ಲೆನ ಪಟ್ಟಿಗ್ ಸೇರಾದೆರ್. ಕರಿನ ೧೭೦೭-೦೮ ಇಸವಿಡ್ ಈ ಫೂಜಿ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಲಾವಾರಸ ಉಬ್ಬಿದ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ದಾಖಲೆಲು ಪಣ್ಪಾ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕರಿನ ೩೦೦ ವರ್ಷೊಡು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ತಟಸ್ಥವಾದುಂಡು. ಏಪ ನನೊರ ಜಾಗೃತವಾಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ದುಂಬತ್ತಾ ತೆರಿಯಂದೆ, ಉಂದೆನ್ ಸದ್ಯೊಗು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವೊತೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಗ್ ಸೇರಾದೆರ್. == ಹಕೊನೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ == ಮೌಂಟ್ ಫೂಜಿದ ಮೂಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್, ಹೊಂಶು ದ್ವೀಪೊದ ಕಾನಗಾವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು, '''ಹಕೋನೆ''' ಪನ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತವುಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೩೦೦೦ ವರ್ಷದ ಪಿರಾವುಡು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದಿತ್ತಂ ಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಅದಗ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತದ ಸ್ಪೋಟಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಭೂಮಿದ ಉಲಾಯಿಡ್ದ ಪಿದಾಯಿ ಲಾವಾರಸ ಅಂಚನೆ ಶಿಲೆಕುಲೆನ ತುಂಡುಲು ಸೇರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಒಂಜಿ ಪರ್ವತದ ರೂಪು ಬತ್ತಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ಪರ್ವತದ ಮೇಲ್ದ ಭಾಗೋಡ್ '''ಓವಾಕುಡನಿ''' ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೊಡು ಅಗ್ನಿಜನ್ಯ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್, ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಅನಿಲೊಲು ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಪುಗೆಕುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಈ ಭಾಗೊಡು ಅನೇಕ ಬೆಂದಿರ್ದ ಚಿಲಂಬಿಲು (ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್ದ ಚಿಲುಮೆಲು) ಸಯಿತಾ ಉಲ್ಲಾ. ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತದ ಬಾಯಿದ ತೆಂಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ದಿಂಜ ಸಮಯೊಡ್ದಿಂಚಿ ಬರ್ಸದ ನೀರ್ ಸಂಗ್ರಹವಾದ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪೊರ್ಲುದ ಕೆದು (ಸರೋವರ) ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ "'''ಆಶೀ ಸರೋವರ'''" (ಲೇಕ್) ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರ್. ಕೆಲವೆರ್ '''ಹಕೊನೆ''' ಇಜಿಂಡಾ '''ಆಶಿನೋಕೊ ಸರೋವರ''' ಇಂದ್ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಈ ಸರೊವರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ೭೨೩ ಮೀ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಈ ಸರೋವರ ೪೩.೫ ಮೀಟರ್ ದಾತ್ ಗುಂಡಿ ಉಂಡು. ಓವಾಕುಡನಿ ಬೆಂದಿರ್ ಚಿಲುಮೆಲೆಡ್, ತೆತ್ತಿನ್ ಬೆಯಿಪಾಂಡ ನೀರಡ್ ಇತ್ತಿನ ಗಂಧಕದ ಅಂಶೊಡಾತ್ರ ತೆತ್ತಿದ ಚೋಲಿ ಕಪ್ಪಾಪಿನಿ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ. ಇಂಚಿನ ಕಪ್ಪು ಚೋಲಿದ ತೆತ್ತಿನ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಆಯಸ್ ೭ ವರ್ಷ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ನಂಬಿಕೆ. ಜಪಾನ್ ದೇಶದಕುಲು ಹಕೊನೆ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊನು ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಂಚನೆ ಪೊರ್ಲುದ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ್ ಬುಳೆಪಾದೆರ್. ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರೊಡ್ದ್ '''ಶಿಂಕನ್ಸೆನ್''' (=ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್) ಸಹಿತ ಬಗೆ ಬಗೆತ ವಿಲಾಸೀ ರೈಲುಲು, ವಿಶೇಷ ಬಸ್ಸುಲೆನ ಪ್ರಯಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತ್ ದ್ ಹಕೋನೆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಪೋದ್ ಬರಿಯರೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸಾದೆರ್. ಅಂಚನೆ ಹಕೋನೆ ಪ್ರದೇಶೊದ ಉಲಾಯಿ ಸುತ್ತಾಟ ಮಲ್ಪರೆ, ವಿಶೇಷ ಬಸ್ಸುಲು, ಸ್ಟೀಲ್ದ ಬಲ್ಲ್ ಲೆಡ್ ನೇಲೊಂದು ಪೋಪಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಗೂಡುಲೆನ ಮಾರ್ಗ( ''ರೋಪ್ ವೇ''), ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತೊದ ಕೊಡಿಡ್ದ್ ಕಂತ ತಿರ್ತ್ ಜಪ್ಪರೆ ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಬಲ್ ಕಾರುಲು, ಆಶಿ ಸರೋವರದ ಉಲಾಯಿ ತಿರುಗರೆ ವಿಲಾಸೀ ನೌಕೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಅಂಚನೆ ಉಂದೆನ್ ಮಾತಾ ಒಂಜಿ ಟಿಕೇಟ್ ಮಲ್ತಂಡ ಪೂರಾ ಪ್ರದೇಶೊನು ವಿವಿಧ ರೀತಿದ ವಾಹನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪಿನ ಸಂಯೋಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲಾ ಉಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 5sx71p5y4fwrxbao2yrrhqgxskn32tr 0 4217 373602 371068 2026-10-20T14:56:33Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373602 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026}} [[File:EU-Germany.svg|thumb|ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊಡು ಜರ್ಮನಿದ ನಕ್ಷೆ]] [[ಯುರೋಪ್]] ಖಂಡೊದ ಕೇಂದ್ರಡುಪ್ಪುನ ಈ ರಾಷ್ಟ ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. {{ಎಲ್ಯ}} r2ml6fwd1i4u9pxaca7unxgwexheco1 373605 373602 2026-10-20T14:58:02Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373605 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026}} [[File:EU-Germany.svg|thumb|ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊಡು ಜರ್ಮನಿದ ನಕ್ಷೆ]] [[ಯುರೋಪ್]] ಖಂಡೊದ ಕೇಂದ್ರಡುಪ್ಪುನ ಈ ರಾಷ್ಟ ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 39kw7xcwdwn76gqkwssxul5e1udgwmh 0 4228 373603 354571 2026-10-20T14:57:48Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373603 wikitext text/x-wiki {{ಎಲ್ಯ}} {{Infobox country | conventional_long_name = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಗಣರಾಜ್ಯ | common_name = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ | image_flag = Flag of Zimbabwe.svg | image_coat = Coat of arms of Zimbabwe.svg | coa_size = 105 | national_motto = "Unity, Freedom, Work"<ref name="BEAVERCT">{{cite journal |url= https://news.google.com/newspapers?id=AFwtAAAAIBAJ&pg=3340,2548451&dq=zimbabwe+unity-freedom-work&hl=en |title=Zimbabwe |journal= The Beaver County Times |date= 13 September 1981 |access-date= 2 November 2011}}</ref><br> (ಏಕತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ದುಡಿಮೆ) | national_anthem = "[[National Anthem of Zimbabwe|Blessed be the land of Zimbabwe]]"<ref name="CIA-WF">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ |title=The World Factbook – Zimbabwe |date=2 December 2021 |publisher=Central Intelligence Agency |accessdate=9 September 2024 |archivedate=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126032849/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ |url-status=dead }}</ref><div style= "padding-top:0.5em;">{{center| }} </div> [[File:National Anthem of Zimbabwe.ogg]] | image_map = Zimbabwe (orthographic projection).svg | map_caption = ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡೊಡು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆದ ನಕ್ಷೆ (ಕಡು ಪಚ್ಚೆ) | capital = ಹರಾರೆ | coordinates = {{Coord|17|49|45|S|31|03|08|E|type:city_region:ZW}} | largest_city = ಹರಾರೆ | official_languages = ೧೬:<ref name="language">{{cite web |publisher=Government of Zimbabwe |via=Kubatana.net |url= http://www.kubatana.net/docs/legisl/constitution_zim_draft_copac_130125.pdf |title=Constitution of Zimbabwe (final draft) |date=January 2013 |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20131002110534/http://www.kubatana.net/docs/legisl/constitution_zim_draft_copac_130125.pdf |archive-date=2 October 2013}}</ref> {{hlist | ಚೆವಾ | ಚಿಬರ್ವೆ | ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | ಕಲಾಂಗ | ಕೊಯ್‌ಸನ್(ಟ್ಜ್ವಾವೊ) | ನಂಬ್ಯಾ | ನ್ಡಾವೊ | ನ್ಬೆಬೆಲೆ | ಶಂಗನಿ | ಶೊನಾ | ಸೊತೊ | ಟೊಂಗಾ | ತ್ಸ್ವಾನಾ | ವೆಂಡಾ | ಕ್ಸೋಸಾ | ಜಿಂಬಾಬ್ವೆದ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆ }} | ethnic_groups = {{unbulleted list | ೯೯.೩೮% ಶೊನಾ ಬುಕ್ಕ ನ್ಡೆಬೆಲೆ | {{nowrap|೦.೨೨% ಬೊಳುದು ಜನೊಕುಲು}} | 0.18% [[Coloured]] | 0.08% ಏಷ್ಯಾದಕುಲು | 0.02% ಬೇತೆ | 0.01% ತೆರಿಯಂದಿನ }} | ethnic_groups_year = ೨೦೧೭<ref name="zimstat.co.zw" /> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |{{Tree list}} * ೮೪.೧% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ** 69.2% ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ** 14.9% ಬೇತೆ {{Tree list/end}} |10.2% ಜಾತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನಕುಲು |4.5% ಸ್ಥಳೀಯೆರ್ |1.2% ಬೇತೆ }} | religion_year = ೨೦೧೭ | religion_ref = <ref name="2017survey">{{cite web |url=https://zimbabwe.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Inter%20Censal%20Demography%20Survey%202017%20Report.pdf |title=Inter Censal Demography Survey 2017 Report |publisher=Zimbabwe National Statistics Agency |date=2017}}</ref> | demonym = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯನ್<br />ಜಿಂಬೊ<ref>{{cite book |chapter-url= https://books.google.com/books?id=VzXJBAAAQBAJ&pg=PA201 |chapter= Developments in English | title=International Association of University Professors of English Conference|date= 31 October 2014 |publisher= Cambridge University Press |via= Google Books|isbn= 9781107038509 }}</ref> (colloquial) | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ | leader_title1 = ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | leader_name1 = ಎಮರ್ಸನ್ ಮ್ನಂಗಾಗ್ವಾ | leader_title2 = ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | leader_name2 = ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೊ ಚಿವಾಂಗ | leader_title3 = ರಡ್ಡನೇ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | leader_name3 = ಕೆಂಬೊ ಮೊಹದಿ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | upper_house = ಸೆನೆಟ್ | lower_house = ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ | sovereignty_type = ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ‌ಡ್ದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಡೆಂಡ್ | established_event1 = ಘೋಷಣೆ | established_date1 = ೧೧ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೫ | established_event2 = ಗಣರಾಜ್ಯ | established_date2 = ೨ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೧೯೭೦ | established_event3 = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ರೊಡೆಶಿಯಾ | established_date3 = ೧ನೇ ಜೂನ್ ೧೯೭೯ | established_event4 = ಘೋಷಣೆ (ಯುಕೆ-ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಒಪ್ಪಂದ) | established_date4 = ೧೮ನೇ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೦ | established_event5 = ಸಂವಿಧಾನ | established_date5 = ೧೫ನೇ ಮೇ ೨೦೧೩ | area_km2 = ೩,೯೦,೭೫೭ | area_rank = ೬೦ನೇ | area_sq_mi = ೧,೫೦,೮೭೧ | percent_water = ೧ | population_estimate = ೧೬,೮೬೮,೪೯೦<ref>{{Cite web|title= Zimbabwe Population Live|url=https://www.worldometers.info/world-population/zimbabwe-population/|access-date=23 October 2023}}</ref> | population_census = ೧೫,೧೭೮,೯೫೭<ref>{{Cite web |title=2022 Population and Housing Census - Preliminary Report - Zimbabwe Data Portal |url=https://zimbabwe.opendataforafrica.org/anjlptc/2022-population-and-housing-census-preliminary-report |access-date=2023-08-09 |website=zimbabwe.opendataforafrica.org}}</ref> | population_estimate_year = ೨೦೨೪ ಜನವರಿ | population_estimate_rank = ೭೩ನೇ | population_census_year = ೨೦೨೨ | population_density_km2 = 39 | population_density_sq_mi = ೫೭ | GDP_PPP = {{increase}} $44.448 billion<ref name="IMFWEO.ZW">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=698,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Zimbabwe) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=15 October 2023}}</ref> | GDP_PPP_rank = ೧೩೧ನೇ | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $2,749<ref name="IMFWEO.ZW" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೧೭೫ | GDP_nominal = {{increase}} $32.424 billion<ref name="IMFWEO.ZW" /> | GDP_nominal_rank = ೧೦೬ನೇ | GDP_nominal_year = ೨೦೨೩ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $2,005<ref name="IMFWEO.ZW" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 149th | Gini = 50.3 <!--number only--> | Gini_year = 2019 | Gini_change = {{increase}}<!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |title= GINI Index |url= http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?page=3 |publisher= World Bank |access-date= 16 June 2021 |archivedate= 9 October 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20111009161918/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?page=3 |url-status= dead }}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.550 <!--number only--> | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/sites/default/files/2023-24_HDR/HDR23-24_Statistical_Annex_HDI_Table.xlsx|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|access-date=22 March 2023|archive-date=19 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240319085123/https://hdr.undp.org/sites/default/files/2023-24_HDR/HDR23-24_Statistical_Annex_HDI_Table.xlsx|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೧೫೯ನೇ | currency = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಗೋಲ್ಡ್ (ZiG)<ref name="https://apnews.com">{{cite web|url=https://apnews.com/article/zimbabwe-new-currency-inflation-us-dollar-06a656260462d9651112e394e125c5e6 |title=Zimbabwe introduces new currency as depreciation and rising inflation stoke economic turmoil |website=[[Associated Press News]] |date=5 April 2024 }}</ref><br />ಯು. ಎಸ್. ಡಾಲರ್ ($) ([[ISO 4217|USD]])<ref name=Reuters.currency>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/africa/zimbabwe-adopts-new-inflation-rate-based-us-dollar-local-currency-2023-03-03/ |title=Zimbabwe adopts new inflation rate based on U.S. dollar, local currency |date=3 March 2023 |access-date=25 March 2023 |work=Reuters |location=Harare}}</ref><br />ದ.ಆಫ್ರಿಕನ್ ರ‍್ಯಾಂಡ್;<ref name=Reuters.currency /> Other currencies{{note|ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಡಾಲರ್ ಅನ್ನು 12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009 ರಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಯುರೋ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್ ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಂಡ್ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ಪುಲಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್, ಚೈನೀಸ್ ಯುವಾನ್, ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಸ್ ಯೆನ್ ಅನ್ನು ಕಾನೂನು ಟೆಂಡರ್‌ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.}} | time_zone = CAT<ref name= TimeZone>{{cite web |url= http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/zimbabwe/time/ |title= Zimbabwe Time |website= Greenwich Mean Time |publisher= Greenwich 2000|access-date= 17 November 2017|url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20110719182003/http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/zimbabwe/time/ |archive-date= 19 July 2011 |df= dmy-all}}</ref> | utc_offset = +೨ | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = +೨೬೩ | cctld =.zw | today = }} [[file:Zimbabwe, relief map.jpg|thumb|upright=1.22|ಜಿಂಬಾಬ್ವೆದ ಭೂಪಟ]] '''ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ''' [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡೊದ ತೆನಕ್ಕಾಯಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆದ ಮಲ್ಲ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ಶೋನಾ ಜನಾಂಗ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ೮೦% ಶೋನಾ ಜನಾಂಗದಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಬಾಕಿದ ೨೦%ದಾತ್ ಜನಾಂಗ ಉತ್ತರ ನ್ಡೆಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಎಲ್ಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಡ್ ೧೬ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆಲು ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಶೋನಾ, ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಡೆಬೆಲೆ ಬಾಸೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುಂಡು. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಅತ್ತಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮುದಾಯ, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಪೂರ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದುಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} k4l45xvw1eo09173qtfztzk5775kxri 373606 373603 2026-10-20T14:58:12Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373606 wikitext text/x-wiki {{ಎಲ್ಯ}} {{Infobox country | conventional_long_name = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಗಣರಾಜ್ಯ | common_name = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ | image_flag = Flag of Zimbabwe.svg | image_coat = Coat of arms of Zimbabwe.svg | coa_size = 105 | national_motto = "Unity, Freedom, Work"<ref name="BEAVERCT">{{cite journal |url= https://news.google.com/newspapers?id=AFwtAAAAIBAJ&pg=3340,2548451&dq=zimbabwe+unity-freedom-work&hl=en |title=Zimbabwe |journal= The Beaver County Times |date= 13 September 1981 |access-date= 2 November 2011}}</ref><br> (ಏಕತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ದುಡಿಮೆ) | national_anthem = "[[National Anthem of Zimbabwe|Blessed be the land of Zimbabwe]]"<ref name="CIA-WF">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ |title=The World Factbook – Zimbabwe |date=2 December 2021 |publisher=Central Intelligence Agency |accessdate=9 September 2024 |archivedate=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126032849/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/ |url-status=dead }}</ref><div style= "padding-top:0.5em;">{{center| }} </div> [[File:National Anthem of Zimbabwe.ogg]] | image_map = Zimbabwe (orthographic projection).svg | map_caption = ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡೊಡು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆದ ನಕ್ಷೆ (ಕಡು ಪಚ್ಚೆ) | capital = ಹರಾರೆ | coordinates = {{Coord|17|49|45|S|31|03|08|E|type:city_region:ZW}} | largest_city = ಹರಾರೆ | official_languages = ೧೬:<ref name="language">{{cite web |publisher=Government of Zimbabwe |via=Kubatana.net |url= http://www.kubatana.net/docs/legisl/constitution_zim_draft_copac_130125.pdf |title=Constitution of Zimbabwe (final draft) |date=January 2013 |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20131002110534/http://www.kubatana.net/docs/legisl/constitution_zim_draft_copac_130125.pdf |archive-date=2 October 2013}}</ref> {{hlist | ಚೆವಾ | ಚಿಬರ್ವೆ | ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | ಕಲಾಂಗ | ಕೊಯ್‌ಸನ್(ಟ್ಜ್ವಾವೊ) | ನಂಬ್ಯಾ | ನ್ಡಾವೊ | ನ್ಬೆಬೆಲೆ | ಶಂಗನಿ | ಶೊನಾ | ಸೊತೊ | ಟೊಂಗಾ | ತ್ಸ್ವಾನಾ | ವೆಂಡಾ | ಕ್ಸೋಸಾ | ಜಿಂಬಾಬ್ವೆದ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆ }} | ethnic_groups = {{unbulleted list | ೯೯.೩೮% ಶೊನಾ ಬುಕ್ಕ ನ್ಡೆಬೆಲೆ | {{nowrap|೦.೨೨% ಬೊಳುದು ಜನೊಕುಲು}} | 0.18% [[Coloured]] | 0.08% ಏಷ್ಯಾದಕುಲು | 0.02% ಬೇತೆ | 0.01% ತೆರಿಯಂದಿನ }} | ethnic_groups_year = ೨೦೧೭<ref name="zimstat.co.zw" /> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |{{Tree list}} * ೮೪.೧% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ** 69.2% ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ** 14.9% ಬೇತೆ {{Tree list/end}} |10.2% ಜಾತಿ ಇಜ್ಜಂದಿನಕುಲು |4.5% ಸ್ಥಳೀಯೆರ್ |1.2% ಬೇತೆ }} | religion_year = ೨೦೧೭ | religion_ref = <ref name="2017survey">{{cite web |url=https://zimbabwe.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Inter%20Censal%20Demography%20Survey%202017%20Report.pdf |title=Inter Censal Demography Survey 2017 Report |publisher=Zimbabwe National Statistics Agency |date=2017}}</ref> | demonym = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯನ್<br />ಜಿಂಬೊ<ref>{{cite book |chapter-url= https://books.google.com/books?id=VzXJBAAAQBAJ&pg=PA201 |chapter= Developments in English | title=International Association of University Professors of English Conference|date= 31 October 2014 |publisher= Cambridge University Press |via= Google Books|isbn= 9781107038509 }}</ref> (colloquial) | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ | leader_title1 = ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | leader_name1 = ಎಮರ್ಸನ್ ಮ್ನಂಗಾಗ್ವಾ | leader_title2 = ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | leader_name2 = ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೊ ಚಿವಾಂಗ | leader_title3 = ರಡ್ಡನೇ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | leader_name3 = ಕೆಂಬೊ ಮೊಹದಿ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | upper_house = ಸೆನೆಟ್ | lower_house = ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ | sovereignty_type = ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ‌ಡ್ದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಡೆಂಡ್ | established_event1 = ಘೋಷಣೆ | established_date1 = ೧೧ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೫ | established_event2 = ಗಣರಾಜ್ಯ | established_date2 = ೨ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೧೯೭೦ | established_event3 = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ರೊಡೆಶಿಯಾ | established_date3 = ೧ನೇ ಜೂನ್ ೧೯೭೯ | established_event4 = ಘೋಷಣೆ (ಯುಕೆ-ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಒಪ್ಪಂದ) | established_date4 = ೧೮ನೇ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೦ | established_event5 = ಸಂವಿಧಾನ | established_date5 = ೧೫ನೇ ಮೇ ೨೦೧೩ | area_km2 = ೩,೯೦,೭೫೭ | area_rank = ೬೦ನೇ | area_sq_mi = ೧,೫೦,೮೭೧ | percent_water = ೧ | population_estimate = ೧೬,೮೬೮,೪೯೦<ref>{{Cite web|title= Zimbabwe Population Live|url=https://www.worldometers.info/world-population/zimbabwe-population/|access-date=23 October 2023}}</ref> | population_census = ೧೫,೧೭೮,೯೫೭<ref>{{Cite web |title=2022 Population and Housing Census - Preliminary Report - Zimbabwe Data Portal |url=https://zimbabwe.opendataforafrica.org/anjlptc/2022-population-and-housing-census-preliminary-report |access-date=2023-08-09 |website=zimbabwe.opendataforafrica.org}}</ref> | population_estimate_year = ೨೦೨೪ ಜನವರಿ | population_estimate_rank = ೭೩ನೇ | population_census_year = ೨೦೨೨ | population_density_km2 = 39 | population_density_sq_mi = ೫೭ | GDP_PPP = {{increase}} $44.448 billion<ref name="IMFWEO.ZW">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=698,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Zimbabwe) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=15 October 2023}}</ref> | GDP_PPP_rank = ೧೩೧ನೇ | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $2,749<ref name="IMFWEO.ZW" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೧೭೫ | GDP_nominal = {{increase}} $32.424 billion<ref name="IMFWEO.ZW" /> | GDP_nominal_rank = ೧೦೬ನೇ | GDP_nominal_year = ೨೦೨೩ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $2,005<ref name="IMFWEO.ZW" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 149th | Gini = 50.3 <!--number only--> | Gini_year = 2019 | Gini_change = {{increase}}<!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |title= GINI Index |url= http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?page=3 |publisher= World Bank |access-date= 16 June 2021 |archivedate= 9 October 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20111009161918/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?page=3 |url-status= dead }}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.550 <!--number only--> | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/sites/default/files/2023-24_HDR/HDR23-24_Statistical_Annex_HDI_Table.xlsx|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|access-date=22 March 2023|archive-date=19 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240319085123/https://hdr.undp.org/sites/default/files/2023-24_HDR/HDR23-24_Statistical_Annex_HDI_Table.xlsx|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೧೫೯ನೇ | currency = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಗೋಲ್ಡ್ (ZiG)<ref name="https://apnews.com">{{cite web|url=https://apnews.com/article/zimbabwe-new-currency-inflation-us-dollar-06a656260462d9651112e394e125c5e6 |title=Zimbabwe introduces new currency as depreciation and rising inflation stoke economic turmoil |website=[[Associated Press News]] |date=5 April 2024 }}</ref><br />ಯು. ಎಸ್. ಡಾಲರ್ ($) ([[ISO 4217|USD]])<ref name=Reuters.currency>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/africa/zimbabwe-adopts-new-inflation-rate-based-us-dollar-local-currency-2023-03-03/ |title=Zimbabwe adopts new inflation rate based on U.S. dollar, local currency |date=3 March 2023 |access-date=25 March 2023 |work=Reuters |location=Harare}}</ref><br />ದ.ಆಫ್ರಿಕನ್ ರ‍್ಯಾಂಡ್;<ref name=Reuters.currency /> Other currencies{{note|ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಡಾಲರ್ ಅನ್ನು 12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009 ರಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಯುರೋ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್ ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಂಡ್ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ಪುಲಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್, ಚೈನೀಸ್ ಯುವಾನ್, ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಸ್ ಯೆನ್ ಅನ್ನು ಕಾನೂನು ಟೆಂಡರ್‌ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.}} | time_zone = CAT<ref name= TimeZone>{{cite web |url= http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/zimbabwe/time/ |title= Zimbabwe Time |website= Greenwich Mean Time |publisher= Greenwich 2000|access-date= 17 November 2017|url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20110719182003/http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/zimbabwe/time/ |archive-date= 19 July 2011 |df= dmy-all}}</ref> | utc_offset = +೨ | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = +೨೬೩ | cctld =.zw | today = }} [[file:Zimbabwe, relief map.jpg|thumb|upright=1.22|ಜಿಂಬಾಬ್ವೆದ ಭೂಪಟ]] '''ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ''' [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡೊದ ತೆನಕ್ಕಾಯಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆದ ಮಲ್ಲ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು ಶೋನಾ ಜನಾಂಗ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ೮೦% ಶೋನಾ ಜನಾಂಗದಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಬಾಕಿದ ೨೦%ದಾತ್ ಜನಾಂಗ ಉತ್ತರ ನ್ಡೆಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಎಲ್ಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಡ್ ೧೬ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆಲು ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಶೋನಾ, ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಡೆಬೆಲೆ ಬಾಸೆಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುಂಡು. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಅತ್ತಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮುದಾಯ, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಪೂರ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದುಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] kvm3wu76zktba7u2nxeywe53tg6g6sm 0 4350 373608 196222 2026-10-20T14:59:40Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373608 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} [[Image:LocationSouthAmerica.png|thumb|upright=1.2|ವಿಶ್ವೊದ ನಕ್ಷೆಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡ]] '''ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ''' [[ಭೂಮಿ|ಭೂಮಿದ]] ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳಡ್ ಪಡ್ಡಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಖಂಡ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} el63gt3fuo4ke6susfrjdfg9z43tltn 373611 373608 2026-10-20T15:00:10Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373611 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಕೊ}} [[Image:LocationSouthAmerica.png|thumb|upright=1.2|ವಿಶ್ವೊದ ನಕ್ಷೆಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡ]] '''ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ''' [[ಭೂಮಿ|ಭೂಮಿದ]] ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳಡ್ ಪಡ್ಡಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಖಂಡ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 8rze7uxz2nl3ptqr1kwv3ro8qmkufsy 0 4351 373609 281418 2026-10-20T14:59:41Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373609 wikitext text/x-wiki [[File:Location South Africa AU Africa.svg|thumb|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಕ್ಷೆ]] '''ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ''' [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡೊದ ಅತ್ಯಂತ ತೆಂಕಯಿದದೇಶ. ಅಯ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸರಿಸುಮಾರ್ ಆಜಿ ಕೋಟಿ. ಈ ದೇಶ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ, ನಮಿಬಿಯಾ, ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ, ಮೋಜಮ್ಬೀಕ್, ಎಸ್ವಟೀನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಲೆಸೋಥೋ ದೇಶೋಲೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗಡಿ ಹಂಚೋನುಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} civcs67tlmplyxrlqmxu2achjtsl43u 373612 373609 2026-10-20T15:00:37Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373612 wikitext text/x-wiki [[File:Location South Africa AU Africa.svg|thumb|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಕ್ಷೆ]] '''ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ''' [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡೊದ ಅತ್ಯಂತ ತೆಂಕಯಿದದೇಶ. ಅಯ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸರಿಸುಮಾರ್ ಆಜಿ ಕೋಟಿ. ಈ ದೇಶ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ, ನಮಿಬಿಯಾ, ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ, ಮೋಜಮ್ಬೀಕ್, ಎಸ್ವಟೀನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಲೆಸೋಥೋ ದೇಶೋಲೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗಡಿ ಹಂಚೋನುಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 8aksw6cmaqj9inpu9cg7d7f7tsadtpa 0 4414 373610 372777 2026-10-20T14:59:58Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373610 wikitext text/x-wiki {{under construction}} {{Infobox ದೇಶ| native_name = नेपाल अधिराज्य <br />''ನೇಪಾಲ್ ಅಧಿರಾಜ್ಯ್'' | conventional_long_name = ನೇಪಾಳ ರಾಜ್ಯ | common_name = ನೇಪಾಳ | image_flag = Flag of Nepal.svg | image_coat =| symbol_type = ಚಿಹ್ನೆ | national_motto = ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]]) जननी जन्मभूमिष्च स्वर्गादपि गरीयसी <br /> ಜನನಿ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು | image_map = Nepal in its region.svg | national_anthem = [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾನ್]] | official_languages = [[ನೇಪಾಳಿ ಬಾಸೆ]] | capital = [[ಕಠ್ಮಂಡು]] | latd = 27|latm=42|latNS=N|longd=85|longm=19|longEW=E | government_type = [[ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರ]] | leader_title1 = [[ನೇಪಾಳದ ಮಹಾರಾಜ|ಮಹಾರಾಜ]]| leader_name1 = [[ಗ್ಯಾನೇಂದ್ರ ಬೀರ್ ಬಿಕ್ರಂ ಶಾ ದೇವ್]]| leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]| leader_name2 = [[ಗಿರಿಜಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಕೊಯ್ರಾಲ]]| largest_city = [[ಕಠ್ಮಂಡು]] | area = ೧೪೭,೧೮೧ | areami²= ೫೬,೮೨೭ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] -->| area_rank = ೯೩ನೇ | area_magnitude = 1 E10 | percent_water = ೨.೮ | population_estimate = ೨೭,೧೩೩,೦೦೦ | population_estimate_year = ೨೦೦೫ | population_estimate_rank = ೪೨ನೇ | population_census = ೨೩,೧೫೧,೪೨೩ | population_census_year = ೨೦೦೨| population_density = ೧೮೪ | population_densitymi² = ೪೭೭ | population_density_rank = ೫೬ನೇ | GDP_PPP_year = ೨೦೦೫ | GDP_PPP = $39.14 billion<!-- IMF --> | GDP_PPP_rank = ೮೭ನೇ | GDP_PPP_per_capita = $1,675| GDP_PPP_per_capita_rank = 153rd | HDI_year = ೨೦೦೩ | HDI = 0.526 | HDI_rank = 136th | HDI_category = {{increase}}<span style="color:#FFCC00;">ಮಧ್ಯಮ</span> | sovereignty_type = [[ನೇಪಾಳದ ಏಕೀಕರಣ|ಏಕೀಕರಣ]] | sovereignty_note = [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧]], [[೧೭೬೮]] | currency = [[ನೇಪಾಳಿ ರುಪಾಯಿ]] | currency_code = NPR | time_zone = [[Nepal Time|NPT]] | utc_offset = +5:45 | time_zone_DST = not observed | utc_offset_DST = +5:45| cctld = [[.np]] | calling_code = 977| footnotes = }} '''ನೇಪಾಳ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರ. [[ಹಿಮಾಲಯ]]ದ ತಪ್ಪಲ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ನೇಪಾಳ ಸುತ್ತಲಾ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಲೆರ್ದ್ ಆವೃತವಾದ್ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳದ ಉತ್ತರೊಗು [[ಟಿಬೆಟ್]] ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿನ ಮಾತ ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆಡ್‌ಲಾ [[ಭಾರತ]] ಉಂಡು. [[ಎವರೆಸ್ಟ್]] ಸೇರ್‌ನಂಚ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉನ್ನತ ೧೦ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ೮ ನೇಪಾಳೊಡೇ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೪೧,೭೦೦ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ ೨.೭ ಕೋಟಿ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಕಠ್ಮಂಡು]]. [[ಫೈಲ್:ChanguNarayan Temple.jpg|thumb|ಚಾಂಗುನಾರಾಯಣ್ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ನೇಪಾಳ [[ಭಾರತ]]ದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಭಾರತದ ಭಾಗನೇ ಆದ್‌ಇತ್ತ್ಂಡ್. ವಿಸಾ ಇಜ್ಯಾಂತೆ ನೇಪಾಳಗ್ ಪೊವೊಲಿ. ನೇಪಾಳದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡು. ಅವುಲುಪ್ಪುನ ಪಶುಪತಿನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರೀ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು. ಮುಲ್ತ ಪರ ಶಿವಲಿಂಗೊನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೪೯ಡು ಬಂಗಾಳದ ಸುಲ್ತಾನನ ದಾಳಿದ ಪೊರ್ತುಗು ಭಿನ್ನ ಆಯಿನೆಕ್ಕ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೬೦ಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಐಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಕುಲು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪುನ ಕಟ್ಟ್ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೦೦ಡ್ದ್ ೧೩೨೪ ಮುಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ರಾಜೆರ್ನಕುಲು ಆಳಿಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Nepal (orthographic projection).svg|thumb|ನೇಪಾಳ]] [[ಫೈಲ್:Map of Nepal (Political and Administrative).jpg|thumb]] == ಇತಿಹಾಸೊ == ಕ್ರಿ.ಪೂ.೬ ಬುಕ್ಕೊ ೫ನನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಶಾಕ್ಯ]]ರೆನ ಆಡಳಿತಗ್ ಒಳಪಟ್ಟ್‌ದ್‍ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಶಾಕ್ಯ ರಾಜಕುಮಾರೆರೆಡ್‌ ಒರಿ ಆಯಿನ [[ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಗೌತಮ]]ೆ ಐಹಿಕ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವ್ಯಾಮೋಹೊಲೆನ್‍ ಬುಡುದು ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನೊನು ಹೊಂದ್‌ದ್ ದುಂಬುಗು [[ಬುದ್ಧ]] ಪಂದ್‌ ಪನ್ಪವೊಂಡೆ. ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೫೦ರ ಸಮಯೊಗು ಈ ಪ್ರದೇಶ ಉತ್ತರಭಾರತದ [[ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಅಂಗವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ತರುವಾಯ [[ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟ]]ೆರ್, [[ಲಿಚ್ಛವಿ]] ಸಾಮ್ರಾಟೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ಚಾಲುಕ್ಯ]]ೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಿತ್ತ್ ಹತೋಟಿ ಸಾಧಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಲಾದ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್‌ ಪೋಂಡ್. ೧೭೬೫ಟ್ ಪೃಥ್ವಿನಾರಾಯಣ ಶಹ ಪನ್ಪುನ [[ಗೂರ್ಖಾ]] ಅರಸೆ ನೇಪಾಳೊನು ಒಂಜಿಗೂಡಿಸಾಯೆ. ಭಾರತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಗು ಒಳಗ್ ಆಯಿನ ನೇಪಾಳ ತನ್ನ [[ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ]]ನ್ ಒರಿಪಾವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಗ್ಲೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಯುದ್ಧೊಡು ನೇಪಾಳ ಸೋಲ್ಂತ್ತ್ಂಡಲಾ, ತನ್ನ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]ೊನು ಒರಿಪಾಯರೆಬೋಡಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಧಿ ಮಲ್ತೊಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಕಾರ ನೇಪಾಳ ಆಣಿ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಆಯಿನ [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]], [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] ಭಾಗೊಲೆನ್‌ ಆಂಗ್ಲೆರೆಗ್ ಬುಡ್‌ದ್ ಕೊರ್ಂಡ್. ಅಲ್ಪರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಚಿಪ ಮುಟ್ಟಲಾ ನೇಪಾಳ [[ಅರಸೊತ್ತಿಗೆ]] ಆದೇ ಒರಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿಪ್ಪದ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ [[ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆ]]ಗಾದ್ ಹೋರಾಟ ತೀವ್ರ ಆದ್ [[ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಾಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್. ಅರಸೆರೆನ ಅಧಿಕಾರರೊಲೆನ್ ಬಹುಮಟ್ಟ್‌ಗ್ ಮೊಟಕು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೧ಟ್ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಕ್ತ [[ಚುನಾವಣೆ]]ಲು ನಡತ್ತ್ಂಡ್. == ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣ == ನೇಪಾಳ ಸುಮಾರ್ ೮೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ ೨೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಗೆಲದ ಪಟ್ಟಿದಂಚನೇ ತೋಜುಂಡು. ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ್ ದೇಶೊನು ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ, ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಪ್ರದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ತರಾಯ್ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪಂದ್‍ ವಿಂಗಡಿಸವೊಲಿ. ಭಾರತದ ಗಡಿಕ್ಕ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶ [[ಗಂಗಾ ಬಯಲು|ಗಂಗಾ ಬಯಲ್‌ದ]] ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಭಾಗೊಗು [[ಕೋಸಿ]], [[ನಾರಾಯಣಿ]] ([[ಗಂಡಕಿ]]) ಬುಕ್ಕೊ ಕರ್ನಾಲಿ ಸುದೆಕುಲು ನೀರುಣಿಸವುಂಡು. ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಠ್ಮಂಡು ಕಣಿವೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನವಸತಿ ಈ ಜಾಗೆಡೇ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಹಾಭಾರತ ಲೇಖ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ಶಿವಾಲಿಕ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ]]ಲು ಉಂಡು. ಈ ಶ್ರೇಣಿಲು ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದವು ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸರಾಸರಿ ೧೦೦೦ರ್ದ್ ೪೦೦೦ ಮೀ. ಮುಟ್ಟ ಎತ್ತರ ಇತ್‌ನವು ಆದ್ ಉಂಡು. ಹಿಮಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಪಂಚೊಡೇ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾದ್ ಉಂಡು. [[ಎವರೆಸ್ಟ್]], [[ಕಾಂಚನ್ ಜುಂಗಾ]], [[ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ]], [[ಮಕಾಲು]], [[ಧವಳಗಿರಿ]] ಸೇರ್‌ನಂಚ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರೊಲು ಈ ವಿಭಾಗೊಡು ಉಂಡು. [[ಅರಣ್ಯನಾಶ]] ದೇಶದ ಮಾತ ಕಡೆ ಅವಿರತವಾದ್ ಸಾಗ್‌ದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಉಂದು ಪ್ರಕೃತಿದ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮೊನು ಬೀರೊಂದು ಉಂಡು. == ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ == ನೇಪಾಳ ಕೃಷಿಪ್ರಧಾನ ದೇಶ. ದೇಶದ ೭೬% ಜನಕುಲು ಜೀವನೊಗಾದ್ ವ್ಯವಸಾಯೊನೇ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. [[ಬಾರ್]], [[ಗೋಧಿ]], [[ಕರ್ಂಬು]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಸೆಣಬು]] ಮುಖ್ಯ ಬುಲೆಕುಲು. ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುನೆಕ್‌ ಸೀಮಿತ. [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ. ನೇಪಾಳದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಪರ್ವತಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಆದ್ [[ಮಾರ್ಗ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ರೈಲ್‌ಮಾರ್ಗ]]ಲೆನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಠಿಣ ಬುಕ್ಕೊ ಅತಿ ವೆಚ್ಚನ್‌ ಉಂಡು ಮಲ್ಪುನವು ಆದ್‌ ಉಂಡು. ೨೦೦೩ತಲೆಕ್ಕ ದೇಶೊಡು ಒಟ್ಟು ೮೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಕೇವಲ ೫೯ ಕಿ.ಮೀ. ರೈಲ್‌ಮಾರ್ಗ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗಿಲ್ಲ. [[ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯು ಬಹಳ ಕೆಳಸ್ತರದ್ದಾಗಿದೆ. [[ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ವು ದೇಶದ ಜನತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಲ್ಲ. ನೇಪಾಳವು ಹೊರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕಾ, ಜಪಾನ್, ಇಂಗ್ಲಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಪ್ರಮುಖ ದಾನಿಗಳು. [[ಫೈಲ್:Durbarnuwkot.jpg|thumb|ದರ್ಬರ್ನುವ್ಕೋಟ್]] == ಒರಿನ ವಿಷಯೊಲು == ನೇಪಾಳವ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ. ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ [[ನೇಪಾಲಿ]]. ಒರಿನಂಚ [[ಮೈಥಿಲಿ]], [[ಭೋಜಪುರಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಅವಧಿ]] ಬಾಸೆಲೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ನೇಪಾಳೊಡು ಪುರುಷೆರ್ [[ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ಮಾನ]] ಮಹಿಳೆಯೆರೆರ್ದ್‌ ಎಚ್ಚ. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊಡು ನೇಪಾಳವೊಂಜೆಟ್ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ತೋಜಿದ್‌ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ನೇಪಾಳ ಟಿಬೆಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತೊನು ಹೋಲುಂಡು. ಉತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಟಿಬೆಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಛಾಪು ತೋಜಿದ್‌ ಬರ್ಪುಂಡು. ಒರಿನಂಚನೇ ಮಾತ ಕಡೆ [[ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ದ ಗಾಢ ಛಾಯೆ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳ ಭಾರತೊನು ಬಹಳವಾದ್ ಅವಲಂಬಿಸ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ರಕ್ಷಣೆ ಉಂದು ಪೂರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಭಾರತೊರ್ದೆ ನೇಪಾಳೊಗು ಒದಗ್‌ದ್ ಉಂಡು. == ಸರ್ಕಾರ == *೪-೮-೨೦೧೬: 4th Aug, 2016 ಮಾವೋವಾದಿ ನಾಯಕೆ ಪ್ರಚಂಡ ಆರ್ ರಡ್ಡನೇ ಸರ್ತಿಗ್ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗದ್ ಬುಧವಾರ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. 595 ಸದಸ್ಯ ಬಲದ ನೇಪಾಳ ಸಂಸತ್‌ಡ್ ಪ್ರಚಂಡ ಅರೆನ ಪರ 363 ಸದಸ್ಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಿರುದ್ಧವಾಗದ್ 210 ಸದಸ್ಯೆರ್ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿಯೆರ್‌. 22 ಸದಸ್ಯೆರ್ ಮತದಾನೊರ್ದು ದೂರ ಒರಿದಿತ್ತೆರ್<ref>{{Cite web |title=ಪ್ರಚಂಡ ನೇಪಾಳದ ನೂತನ ಪ್ರಧಾನಿ |url=http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%87%E0%B2%B6?page=1 |access-date=2021-12-23 |archive-date=2016-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160714165250/http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%87%E0%B2%B6?page=1 |url-status=dead }}</ref> === ನಾಲನೇ ಸರ್ತಿ ಪ್ರಧಾನಿ === * 7 Jun, 2017; * ನೇಪಾಳದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ '''ಶೇರ್‌ ಬಹಾದ್ದೂರ್‌''' ದೇವುಬಾ ಅರ್ ನಾಲನೇ ಸರ್ತಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆತೆರ್‌. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಯುಎಂಎಲ್‌ ಸೇರ್‌ನಂಚ ಓವ್ವೇ ಪಕ್ಷ ತಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿನ್‌ ಕಣಕ್ಕ್ ಜಪ್ಪವೊಂದಿನ ಕಾರಣ, 70 ವರ್ಷದ ಶೇರ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅರ್ ಏಕೈಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. 593 ಸಂಸತ್‌ ಸದಸ್ಯರೆನ ಪೈಕಿ 558 ಜನ ಮತಚಲಾಯಿಸ್‌ದೆರ್. ಶೇರ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅರ್ ಗೆಂದಿಯೆರೆ 297 ಮತಕುಲು ಮಾತ್ರ ಬೋಡಾದ್ ಇತ್‌ನೆ. ಆಂಡ ಆರ್ 388 ಮತ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್‌. 1995–1997, 2001–2002, 2004–2005 ಮುಟ್ಟ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ್ ಇತ್ತ್‌ನ '''ಶೇರ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್''' ಇತ್ತೆ ನೇಪಾಳದ 40ನೇ ಪ್ರಧಾನಿ ಆದ್‌ ಉಲ್ಲೆರ್‌.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/07/497048.html ನಾಲನೇ ಸರ್ತಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಶೇರ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್‌ ದೇವುಬಾ;ಪಿಟಿಐ;7 Jun, 2017]</ref> ಮಾವೋವಾದಿ ನಾಯಕೆ ಪುಷ್ಪಾ ಕಮಲ್ ದಹಾಲ್ ಆರ್ 15 ದಿನೊರ್ದು ದುಂಬು ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರಿಯೆರ್ - ದೀರ್ಘಾವಧಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನೇಪಾಳೊಡು ನಡತ್‌ನೆರ್ದ್ ಬಹದ್ದೂರ್‌ ದೇವುಬಾಗಾದ್ ಪಕ್ಕೊಗು ಉಂತೆರೆ ಒತ್ತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia Sher Bahadur Deuba elected new Nepal PM;Agencies | 7 Jun 2017, 00:28 IST]</ref> === ನೇಪಾಳಡ್ ರಾಜಕೀಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ === * ಭಾರತದ ಅತಿ ಆಯಕಟ್ಟ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶವಾಯಿನ ನೇಪಾಳದ ರಾಜಕಾರಣ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗ್ ಬೂರ್‌ದ್ಂಡ್. ಆಳುನ ಪಕ್ಷದ ಉಲಯಿದ ಲಡಾಯಿರ್ದ್‌ ಸಂಸತ್ತ್‌ದ ತಿರ್ತಿಲ್‌ನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ವಿಸರ್ಜಿಸದೆರ್. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕೆ.ಪಿ.ಶರ್ಮಾ ಒಲಿ ಆರೆನವೇ ಆಯಿನ ನೇಪಾಳ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷೊಲೆನ ಪ್ರತಿಭಟನೆನ್ ಲೆಕ್ಕಿಸವಂದೆ ಇಂಚಿನ ತೀರ್ಮಾನ ದೆರೊಂದೆರ್‌. ಇಂಚಾದ್ ನೇಪಾಳ ಅವಧಿಗ್ ದುಂಬೇ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸವೊಡಾದ್‌ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಹಾಲಿ ಅವಧಿ 2022ತ ನವೆಂಬರ್‌ಗ್ ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡಾಂಡ್‌. ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರದ ಆಯ್ಕೆಗ್ ನನ ಬರ್ಪುನ ಏಪ್ರಿಲ್–ಮೇತ ಪೊರ್ತುಗು ಮತದಾನ ನಡಪೊಡು.<ref>[https://www.prajavani.net/op-ed/analysis/nepal-falls-into-political-turmoil-nyt-789355.html ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ತಳಮಳ;ಭದ್ರ ಶರ್ಮಾ Updated: 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020]</ref> == ನೇಪಾಳ - ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ == <br /><gallery class=center caption="ನೇಪಾಳ - Nepal"> Kathmandu-Basantapur Chowk-00-2007-gje.jpg|Kathmandu Pashupatinath-Tempel-25c-Westzugang-Sonnengott-2014-gje.jpg|Pashupatinath Bhaktapur-Taumadhi Tole-42-Tempelwagen zerlegt-2015-gje.jpg|Bhaktapur Changu Narayan-Skulptur-46-Kali-2013-gje.jpg|Changu Narayan Patan-Cyasilim Devar-06-2007-gje.jpg|Patan Dzongla to Lobuche-09-Pflanze mit Rauhreif-2007-gje.jpg|Himalaya Dingboche to Chhukung-26-Gepflasterte Strasse-2007-gje.jpg|Himalaya Mustang-Ghami to Lo Gekar-79-2015-gje.jpg|Mustang Mustang-Tsarang-Lo Manthang-34-2015-gje.jpg|Mustang Seto Gumba Panorama view.jpg|Seto Gumba Panoramic view Thakuri village near Khartuwa 2013.jpg|View of [[Khartuwa]] village from Thakuri village of Sitalpati, Shankhuwasabha, eastern Nepal. NASA Landsat 7 Nepal.png|NASA Landsat-7 Image of Nepal. Nepal shares its boundaries with India and [[China]] Himalaya sud avion.JPG|The [[Annapurna]] range of the Himalayas. Lake Phoksundo in Dolpo, Nepal.jpg|Lake Phoksundo in Dolpo. Kaligandaki ghasa.jpg|[[Kali Gandaki Gorge]] is one of the deepest gorges on earth. Marsyangdi valley near Pisang (4518299825).jpg|[[Marshyangdi]] Valley&nbsp;– There are many such valleys in the Himalaya created by glacier flows. Everest kalapatthar crop.jpg|[[Mount Everest]], the highest peak on earth, lies on the Nepal-China border Wind erosion Kalopani Nepal.jpg|Wind erosion in Kalopani. Terai nepal.jpg|A field in Terai. Phulchowki Hill.jpg|Phulchowki Hill. </gallery> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ನೇಪಾಳ|*]] [[ವರ್ಗೊ:ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] oeyiatkg0ygvrr7v8uyht06mhvyxw6e 373613 373610 2026-10-20T15:00:45Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373613 wikitext text/x-wiki {{under construction}} {{Infobox ದೇಶ| native_name = नेपाल अधिराज्य <br />''ನೇಪಾಲ್ ಅಧಿರಾಜ್ಯ್'' | conventional_long_name = ನೇಪಾಳ ರಾಜ್ಯ | common_name = ನೇಪಾಳ | image_flag = Flag of Nepal.svg | image_coat =| symbol_type = ಚಿಹ್ನೆ | national_motto = ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]]) जननी जन्मभूमिष्च स्वर्गादपि गरीयसी <br /> ಜನನಿ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು | image_map = Nepal in its region.svg | national_anthem = [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾನ್]] | official_languages = [[ನೇಪಾಳಿ ಬಾಸೆ]] | capital = [[ಕಠ್ಮಂಡು]] | latd = 27|latm=42|latNS=N|longd=85|longm=19|longEW=E | government_type = [[ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರ]] | leader_title1 = [[ನೇಪಾಳದ ಮಹಾರಾಜ|ಮಹಾರಾಜ]]| leader_name1 = [[ಗ್ಯಾನೇಂದ್ರ ಬೀರ್ ಬಿಕ್ರಂ ಶಾ ದೇವ್]]| leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]| leader_name2 = [[ಗಿರಿಜಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಕೊಯ್ರಾಲ]]| largest_city = [[ಕಠ್ಮಂಡು]] | area = ೧೪೭,೧೮೧ | areami²= ೫೬,೮೨೭ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] -->| area_rank = ೯೩ನೇ | area_magnitude = 1 E10 | percent_water = ೨.೮ | population_estimate = ೨೭,೧೩೩,೦೦೦ | population_estimate_year = ೨೦೦೫ | population_estimate_rank = ೪೨ನೇ | population_census = ೨೩,೧೫೧,೪೨೩ | population_census_year = ೨೦೦೨| population_density = ೧೮೪ | population_densitymi² = ೪೭೭ | population_density_rank = ೫೬ನೇ | GDP_PPP_year = ೨೦೦೫ | GDP_PPP = $39.14 billion<!-- IMF --> | GDP_PPP_rank = ೮೭ನೇ | GDP_PPP_per_capita = $1,675| GDP_PPP_per_capita_rank = 153rd | HDI_year = ೨೦೦೩ | HDI = 0.526 | HDI_rank = 136th | HDI_category = {{increase}}<span style="color:#FFCC00;">ಮಧ್ಯಮ</span> | sovereignty_type = [[ನೇಪಾಳದ ಏಕೀಕರಣ|ಏಕೀಕರಣ]] | sovereignty_note = [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧]], [[೧೭೬೮]] | currency = [[ನೇಪಾಳಿ ರುಪಾಯಿ]] | currency_code = NPR | time_zone = [[Nepal Time|NPT]] | utc_offset = +5:45 | time_zone_DST = not observed | utc_offset_DST = +5:45| cctld = [[.np]] | calling_code = 977| footnotes = }} '''ನೇಪಾಳ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರ. [[ಹಿಮಾಲಯ]]ದ ತಪ್ಪಲ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ನೇಪಾಳ ಸುತ್ತಲಾ ಭೂಪ್ರದೇಶೊಲೆರ್ದ್ ಆವೃತವಾದ್ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳದ ಉತ್ತರೊಗು [[ಟಿಬೆಟ್]] ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿನ ಮಾತ ದಿಕ್ಕ್‌ಲೆಡ್‌ಲಾ [[ಭಾರತ]] ಉಂಡು. [[ಎವರೆಸ್ಟ್]] ಸೇರ್‌ನಂಚ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉನ್ನತ ೧೦ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಲೆನ ಪೈಕಿ ೮ ನೇಪಾಳೊಡೇ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೪೧,೭೦೦ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರ್ ೨.೭ ಕೋಟಿ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಕಠ್ಮಂಡು]]. [[ಫೈಲ್:ChanguNarayan Temple.jpg|thumb|ಚಾಂಗುನಾರಾಯಣ್ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ನೇಪಾಳ [[ಭಾರತ]]ದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಭಾರತದ ಭಾಗನೇ ಆದ್‌ಇತ್ತ್ಂಡ್. ವಿಸಾ ಇಜ್ಯಾಂತೆ ನೇಪಾಳಗ್ ಪೊವೊಲಿ. ನೇಪಾಳದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡು. ಅವುಲುಪ್ಪುನ ಪಶುಪತಿನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರೀ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು. ಮುಲ್ತ ಪರ ಶಿವಲಿಂಗೊನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೪೯ಡು ಬಂಗಾಳದ ಸುಲ್ತಾನನ ದಾಳಿದ ಪೊರ್ತುಗು ಭಿನ್ನ ಆಯಿನೆಕ್ಕ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೬೦ಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಐಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಕುಲು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪುನ ಕಟ್ಟ್ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೦೦ಡ್ದ್ ೧೩೨೪ ಮುಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ರಾಜೆರ್ನಕುಲು ಆಳಿಯೆರ್. [[ಫೈಲ್:Nepal (orthographic projection).svg|thumb|ನೇಪಾಳ]] [[ಫೈಲ್:Map of Nepal (Political and Administrative).jpg|thumb]] == ಇತಿಹಾಸೊ == ಕ್ರಿ.ಪೂ.೬ ಬುಕ್ಕೊ ೫ನನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ಪ್ರದೇಶೊ [[ಶಾಕ್ಯ]]ರೆನ ಆಡಳಿತಗ್ ಒಳಪಟ್ಟ್‌ದ್‍ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಶಾಕ್ಯ ರಾಜಕುಮಾರೆರೆಡ್‌ ಒರಿ ಆಯಿನ [[ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಗೌತಮ]]ೆ ಐಹಿಕ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವ್ಯಾಮೋಹೊಲೆನ್‍ ಬುಡುದು ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನೊನು ಹೊಂದ್‌ದ್ ದುಂಬುಗು [[ಬುದ್ಧ]] ಪಂದ್‌ ಪನ್ಪವೊಂಡೆ. ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೫೦ರ ಸಮಯೊಗು ಈ ಪ್ರದೇಶ ಉತ್ತರಭಾರತದ [[ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಅಂಗವಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ತರುವಾಯ [[ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟ]]ೆರ್, [[ಲಿಚ್ಛವಿ]] ಸಾಮ್ರಾಟೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ಚಾಲುಕ್ಯ]]ೆರ್ ಈ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮಿತ್ತ್ ಹತೋಟಿ ಸಾಧಿಸಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಲಾದ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್‌ ಪೋಂಡ್. ೧೭೬೫ಟ್ ಪೃಥ್ವಿನಾರಾಯಣ ಶಹ ಪನ್ಪುನ [[ಗೂರ್ಖಾ]] ಅರಸೆ ನೇಪಾಳೊನು ಒಂಜಿಗೂಡಿಸಾಯೆ. ಭಾರತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತೊಗು ಒಳಗ್ ಆಯಿನ ನೇಪಾಳ ತನ್ನ [[ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ]]ನ್ ಒರಿಪಾವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಗ್ಲೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ನಡತಿನ ಒಂಜಿ ಯುದ್ಧೊಡು ನೇಪಾಳ ಸೋಲ್ಂತ್ತ್ಂಡಲಾ, ತನ್ನ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]ೊನು ಒರಿಪಾಯರೆಬೋಡಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಧಿ ಮಲ್ತೊಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಕಾರ ನೇಪಾಳ ಆಣಿ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಆಯಿನ [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]], [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] ಭಾಗೊಲೆನ್‌ ಆಂಗ್ಲೆರೆಗ್ ಬುಡ್‌ದ್ ಕೊರ್ಂಡ್. ಅಲ್ಪರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಚಿಪ ಮುಟ್ಟಲಾ ನೇಪಾಳ [[ಅರಸೊತ್ತಿಗೆ]] ಆದೇ ಒರಿದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿಪ್ಪದ ದಿನೊಕುಲೆಡ್ [[ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆ]]ಗಾದ್ ಹೋರಾಟ ತೀವ್ರ ಆದ್ [[ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಾಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಯೆರ್. ಅರಸೆರೆನ ಅಧಿಕಾರರೊಲೆನ್ ಬಹುಮಟ್ಟ್‌ಗ್ ಮೊಟಕು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೯೧ಟ್ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಬುಕ್ಕೊ ಮುಕ್ತ [[ಚುನಾವಣೆ]]ಲು ನಡತ್ತ್ಂಡ್. == ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣ == ನೇಪಾಳ ಸುಮಾರ್ ೮೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ ೨೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಗೆಲದ ಪಟ್ಟಿದಂಚನೇ ತೋಜುಂಡು. ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ್ ದೇಶೊನು ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ, ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಪ್ರದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ತರಾಯ್ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಪಂದ್‍ ವಿಂಗಡಿಸವೊಲಿ. ಭಾರತದ ಗಡಿಕ್ಕ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಶ [[ಗಂಗಾ ಬಯಲು|ಗಂಗಾ ಬಯಲ್‌ದ]] ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಭಾಗೊಗು [[ಕೋಸಿ]], [[ನಾರಾಯಣಿ]] ([[ಗಂಡಕಿ]]) ಬುಕ್ಕೊ ಕರ್ನಾಲಿ ಸುದೆಕುಲು ನೀರುಣಿಸವುಂಡು. ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡೆಲೆನ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಠ್ಮಂಡು ಕಣಿವೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನವಸತಿ ಈ ಜಾಗೆಡೇ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಮಹಾಭಾರತ ಲೇಖ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ಶಿವಾಲಿಕ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ]]ಲು ಉಂಡು. ಈ ಶ್ರೇಣಿಲು ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದವು ಆದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಸರಾಸರಿ ೧೦೦೦ರ್ದ್ ೪೦೦೦ ಮೀ. ಮುಟ್ಟ ಎತ್ತರ ಇತ್‌ನವು ಆದ್ ಉಂಡು. ಹಿಮಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಪಂಚೊಡೇ ಅತಿ ಎಚ್ಚ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾದ್ ಉಂಡು. [[ಎವರೆಸ್ಟ್]], [[ಕಾಂಚನ್ ಜುಂಗಾ]], [[ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ]], [[ಮಕಾಲು]], [[ಧವಳಗಿರಿ]] ಸೇರ್‌ನಂಚ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರೊಲು ಈ ವಿಭಾಗೊಡು ಉಂಡು. [[ಅರಣ್ಯನಾಶ]] ದೇಶದ ಮಾತ ಕಡೆ ಅವಿರತವಾದ್ ಸಾಗ್‌ದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಉಂದು ಪ್ರಕೃತಿದ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮೊನು ಬೀರೊಂದು ಉಂಡು. == ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ == ನೇಪಾಳ ಕೃಷಿಪ್ರಧಾನ ದೇಶ. ದೇಶದ ೭೬% ಜನಕುಲು ಜೀವನೊಗಾದ್ ವ್ಯವಸಾಯೊನೇ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. [[ಬಾರ್]], [[ಗೋಧಿ]], [[ಕರ್ಂಬು]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಸೆಣಬು]] ಮುಖ್ಯ ಬುಲೆಕುಲು. ಕೈಗಾರಿಕೆಲು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನೊಲೆನ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುನೆಕ್‌ ಸೀಮಿತ. [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ. ನೇಪಾಳದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಪರ್ವತಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಆದ್ [[ಮಾರ್ಗ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ರೈಲ್‌ಮಾರ್ಗ]]ಲೆನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಠಿಣ ಬುಕ್ಕೊ ಅತಿ ವೆಚ್ಚನ್‌ ಉಂಡು ಮಲ್ಪುನವು ಆದ್‌ ಉಂಡು. ೨೦೦೩ತಲೆಕ್ಕ ದೇಶೊಡು ಒಟ್ಟು ೮೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಕೇವಲ ೫೯ ಕಿ.ಮೀ. ರೈಲ್‌ಮಾರ್ಗ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗಿಲ್ಲ. [[ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯು ಬಹಳ ಕೆಳಸ್ತರದ್ದಾಗಿದೆ. [[ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ವು ದೇಶದ ಜನತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಲ್ಲ. ನೇಪಾಳವು ಹೊರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕಾ, ಜಪಾನ್, ಇಂಗ್ಲಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಪ್ರಮುಖ ದಾನಿಗಳು. [[ಫೈಲ್:Durbarnuwkot.jpg|thumb|ದರ್ಬರ್ನುವ್ಕೋಟ್]] == ಒರಿನ ವಿಷಯೊಲು == ನೇಪಾಳವ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ. ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ [[ನೇಪಾಲಿ]]. ಒರಿನಂಚ [[ಮೈಥಿಲಿ]], [[ಭೋಜಪುರಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಅವಧಿ]] ಬಾಸೆಲೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ನೇಪಾಳೊಡು ಪುರುಷೆರ್ [[ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ಮಾನ]] ಮಹಿಳೆಯೆರೆರ್ದ್‌ ಎಚ್ಚ. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚೊಡು ನೇಪಾಳವೊಂಜೆಟ್ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ತೋಜಿದ್‌ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ನೇಪಾಳ ಟಿಬೆಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತೊನು ಹೋಲುಂಡು. ಉತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಟಿಬೆಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಛಾಪು ತೋಜಿದ್‌ ಬರ್ಪುಂಡು. ಒರಿನಂಚನೇ ಮಾತ ಕಡೆ [[ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ದ ಗಾಢ ಛಾಯೆ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳ ಭಾರತೊನು ಬಹಳವಾದ್ ಅವಲಂಬಿಸ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ರಕ್ಷಣೆ ಉಂದು ಪೂರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಭಾರತೊರ್ದೆ ನೇಪಾಳೊಗು ಒದಗ್‌ದ್ ಉಂಡು. == ಸರ್ಕಾರ == *೪-೮-೨೦೧೬: 4th Aug, 2016 ಮಾವೋವಾದಿ ನಾಯಕೆ ಪ್ರಚಂಡ ಆರ್ ರಡ್ಡನೇ ಸರ್ತಿಗ್ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗದ್ ಬುಧವಾರ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. 595 ಸದಸ್ಯ ಬಲದ ನೇಪಾಳ ಸಂಸತ್‌ಡ್ ಪ್ರಚಂಡ ಅರೆನ ಪರ 363 ಸದಸ್ಯೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಿರುದ್ಧವಾಗದ್ 210 ಸದಸ್ಯೆರ್ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿಯೆರ್‌. 22 ಸದಸ್ಯೆರ್ ಮತದಾನೊರ್ದು ದೂರ ಒರಿದಿತ್ತೆರ್<ref>{{Cite web |title=ಪ್ರಚಂಡ ನೇಪಾಳದ ನೂತನ ಪ್ರಧಾನಿ |url=http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%87%E0%B2%B6?page=1 |access-date=2021-12-23 |archive-date=2016-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160714165250/http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%87%E0%B2%B6?page=1 |url-status=dead }}</ref> === ನಾಲನೇ ಸರ್ತಿ ಪ್ರಧಾನಿ === * 7 Jun, 2017; * ನೇಪಾಳದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ '''ಶೇರ್‌ ಬಹಾದ್ದೂರ್‌''' ದೇವುಬಾ ಅರ್ ನಾಲನೇ ಸರ್ತಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆತೆರ್‌. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಯುಎಂಎಲ್‌ ಸೇರ್‌ನಂಚ ಓವ್ವೇ ಪಕ್ಷ ತಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿನ್‌ ಕಣಕ್ಕ್ ಜಪ್ಪವೊಂದಿನ ಕಾರಣ, 70 ವರ್ಷದ ಶೇರ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅರ್ ಏಕೈಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. 593 ಸಂಸತ್‌ ಸದಸ್ಯರೆನ ಪೈಕಿ 558 ಜನ ಮತಚಲಾಯಿಸ್‌ದೆರ್. ಶೇರ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅರ್ ಗೆಂದಿಯೆರೆ 297 ಮತಕುಲು ಮಾತ್ರ ಬೋಡಾದ್ ಇತ್‌ನೆ. ಆಂಡ ಆರ್ 388 ಮತ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್‌. 1995–1997, 2001–2002, 2004–2005 ಮುಟ್ಟ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ್ ಇತ್ತ್‌ನ '''ಶೇರ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್''' ಇತ್ತೆ ನೇಪಾಳದ 40ನೇ ಪ್ರಧಾನಿ ಆದ್‌ ಉಲ್ಲೆರ್‌.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/07/497048.html ನಾಲನೇ ಸರ್ತಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಶೇರ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್‌ ದೇವುಬಾ;ಪಿಟಿಐ;7 Jun, 2017]</ref> ಮಾವೋವಾದಿ ನಾಯಕೆ ಪುಷ್ಪಾ ಕಮಲ್ ದಹಾಲ್ ಆರ್ 15 ದಿನೊರ್ದು ದುಂಬು ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊರಿಯೆರ್ - ದೀರ್ಘಾವಧಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನೇಪಾಳೊಡು ನಡತ್‌ನೆರ್ದ್ ಬಹದ್ದೂರ್‌ ದೇವುಬಾಗಾದ್ ಪಕ್ಕೊಗು ಉಂತೆರೆ ಒತ್ತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia Sher Bahadur Deuba elected new Nepal PM;Agencies | 7 Jun 2017, 00:28 IST]</ref> === ನೇಪಾಳಡ್ ರಾಜಕೀಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ === * ಭಾರತದ ಅತಿ ಆಯಕಟ್ಟ್‌ದ ಭೂಪ್ರದೇಶವಾಯಿನ ನೇಪಾಳದ ರಾಜಕಾರಣ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗ್ ಬೂರ್‌ದ್ಂಡ್. ಆಳುನ ಪಕ್ಷದ ಉಲಯಿದ ಲಡಾಯಿರ್ದ್‌ ಸಂಸತ್ತ್‌ದ ತಿರ್ತಿಲ್‌ನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ವಿಸರ್ಜಿಸದೆರ್. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕೆ.ಪಿ.ಶರ್ಮಾ ಒಲಿ ಆರೆನವೇ ಆಯಿನ ನೇಪಾಳ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷೊಲೆನ ಪ್ರತಿಭಟನೆನ್ ಲೆಕ್ಕಿಸವಂದೆ ಇಂಚಿನ ತೀರ್ಮಾನ ದೆರೊಂದೆರ್‌. ಇಂಚಾದ್ ನೇಪಾಳ ಅವಧಿಗ್ ದುಂಬೇ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸವೊಡಾದ್‌ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಹಾಲಿ ಅವಧಿ 2022ತ ನವೆಂಬರ್‌ಗ್ ಪೂರ್ಣ ಆವೊಡಾಂಡ್‌. ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರದ ಆಯ್ಕೆಗ್ ನನ ಬರ್ಪುನ ಏಪ್ರಿಲ್–ಮೇತ ಪೊರ್ತುಗು ಮತದಾನ ನಡಪೊಡು.<ref>[https://www.prajavani.net/op-ed/analysis/nepal-falls-into-political-turmoil-nyt-789355.html ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ತಳಮಳ;ಭದ್ರ ಶರ್ಮಾ Updated: 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020]</ref> == ನೇಪಾಳ - ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ == <br /><gallery class=center caption="ನೇಪಾಳ - Nepal"> Kathmandu-Basantapur Chowk-00-2007-gje.jpg|Kathmandu Pashupatinath-Tempel-25c-Westzugang-Sonnengott-2014-gje.jpg|Pashupatinath Bhaktapur-Taumadhi Tole-42-Tempelwagen zerlegt-2015-gje.jpg|Bhaktapur Changu Narayan-Skulptur-46-Kali-2013-gje.jpg|Changu Narayan Patan-Cyasilim Devar-06-2007-gje.jpg|Patan Dzongla to Lobuche-09-Pflanze mit Rauhreif-2007-gje.jpg|Himalaya Dingboche to Chhukung-26-Gepflasterte Strasse-2007-gje.jpg|Himalaya Mustang-Ghami to Lo Gekar-79-2015-gje.jpg|Mustang Mustang-Tsarang-Lo Manthang-34-2015-gje.jpg|Mustang Seto Gumba Panorama view.jpg|Seto Gumba Panoramic view Thakuri village near Khartuwa 2013.jpg|View of [[Khartuwa]] village from Thakuri village of Sitalpati, Shankhuwasabha, eastern Nepal. NASA Landsat 7 Nepal.png|NASA Landsat-7 Image of Nepal. Nepal shares its boundaries with India and [[China]] Himalaya sud avion.JPG|The [[Annapurna]] range of the Himalayas. Lake Phoksundo in Dolpo, Nepal.jpg|Lake Phoksundo in Dolpo. Kaligandaki ghasa.jpg|[[Kali Gandaki Gorge]] is one of the deepest gorges on earth. Marsyangdi valley near Pisang (4518299825).jpg|[[Marshyangdi]] Valley&nbsp;– There are many such valleys in the Himalaya created by glacier flows. Everest kalapatthar crop.jpg|[[Mount Everest]], the highest peak on earth, lies on the Nepal-China border Wind erosion Kalopani Nepal.jpg|Wind erosion in Kalopani. Terai nepal.jpg|A field in Terai. Phulchowki Hill.jpg|Phulchowki Hill. </gallery> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ನೇಪಾಳ|*]] [[ವರ್ಗೊ:ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] svydchhot2cu7w1elm38nh4sv4dlzi2 0 4418 373618 196092 2026-10-20T15:06:07Z Mahaveer Indra 1023 Template editing 373618 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | native_name = ''Aotearoa'' <small>(ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆಡ್)</small> | common_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | image_flag = Flag of New Zealand.svg | alt_flag = Blue field with the Union Flag in the top right corner, and four red stars with white borders to the right. | image_coat = Coat of arms of New Zealand.svg | alt_coat = A quartered shield, flanked by two figures, topped with a crown. | image_map = NZL_orthographic NaturalEarth.svg | alt_map = A map of the hemisphere centred on New Zealand, using an orthographic projection. | map_caption = ಬೂಗೋಲೊಡು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ದೇಸೊದ ನಕ್ಷೆ.<br> ಸುತ್ತ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. | map_width = 250px | other_symbol = "God Defend New Zealand"<br />(ದೇವೆರ್ ನಮ ದೇಸೊನು ಕಾಪಡ್)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:New Zealand national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</div><br /><!-- DO NOT REMOVE "GOD SAVE THE KING" -->"God Save the King"{{refn|1="God Save the King" is one of New Zealand's two national anthems.<ref>{{cite web |url=http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |title=Protocol for using New Zealand's National Anthems |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=17 February 2008 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511022303/http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |url-status=dead }}</ref>|group=n}}<!-- DO NOT add a media file without discussing on the talk page first --> | other_symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ: | capital = ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ | coordinates = {{Coord|41|18|S|174|47|E|type:city_region:NZ}} | largest_city = ಆಕ್ಲಂಡ್ | official_languages = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |ಇಂಗ್ಲಿಷ್{{refn|1=English is a {{lang|la|de facto}} official language due to its widespread use.<ref>{{cite report |title=International Covenant on Civil and Political Rights Fifth Periodic Report of the Government of New Zealand |date=21 December 2007 |publisher=New Zealand Government |page=89 |quote=In addition to the Māori language, New Zealand Sign Language is also an official language of New Zealand. The New Zealand Sign Language Act 2006 permits the use of NZSL in legal proceedings, facilitates competency standards for its interpretation and guides government departments in its promotion and use. English, the medium for teaching and learning in most schools, is a ''[[de facto]]'' official language by virtue of its widespread use. For these reasons, these three languages have special mention in the New Zealand Curriculum. |url=http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |archive-date=24 January 2015 |access-date=18 November 2015 |archivedate=24 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf }}</ref>|group=n}} |ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆ |ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆ }} | ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |67.8% ಯುರೋಪಿಯನ್ |17.8% ಮಾವೊರಿ ಜನೊಕುಲು |17.3% ಏಷ್ಯನ್ |8.9% ಫೆಸಿಫಿಕ್ |1.9% ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು |1.1% ಬೇತೆ{{refn|1=Ethnicity figures add to more than 100% as people could choose more than one ethnic group in the census. |name="ethnicity"|group=n}} }} | ethnic_groups_year = ೨೦೨೩ | ethnic_groups_ref = <ref name="Census2023PopCounts" /> | religion_year = ೨೦೧೮ | religion_ref = <ref name="QUICKSTATS">{{cite web |title=Quick stats about religion for New Zealand (2018 Census) |publisher=[[Statistics New Zealand]] |access-date=14 November 2023 |url= https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20231114051053/https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |archive-date=14 November 2023 |at=Source: Stats NZ and licensed by Stats NZ for reuse under the Creative Commons Attribution 4.0 International licence.}}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |48.2% ಜಾತಿ ನಂಬಂದಿನಕ್ಲು |37.3% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್{{refn|Including the Māori-based [[Rātana]] and [[Ringatū]] churches|group=n|}} |2.7% ಹಿಂದೂ |5.1% ಬೇತೆ |6.7% ಪಣಂದಿನಕ್ಲು }} | demonym = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡರ್ |ಕಿವಿಸ್ (colloquial)}} | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | leader_title1 = ಮೊನಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ | leader_name1 = ೩ನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ | leader_title2 = ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ | leader_name2 = ಸಿಂಡಿ ಕೀರೊ | leader_title3 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name3 = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲಕ್ಸನ್ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | sovereignty_type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಂಡ್ | sovereignty_note = ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ‌ಡ್ದ್ | established_event1 = ವೈತಂಗಿ ಒಪ್ಪಂದ<ref>{{cite web |title=Treaty of Waitangi |url=https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |website=mch.govt.nz |publisher=Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage |access-date=22 June 2023 |archive-date=22 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622103149/https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |url-status=dead }}</ref> | established_date1 = ೬ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೪೦ | established_event2 = ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು | established_date2 = ೭ನೇ ಮೇ ೧೮೫೬ | established_event3 = ಪ್ರಭುತ್ವ | established_date3 = ೨೬ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೦೭ | established_event4 = ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ದತ್ತು ಕಾಯಿದೆದ ಶಾಸನ | established_date4 = ೨೫ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೭ | established_event5 = ಸಂವಿಧಾನದ ಶಾಸನ ೧೯೮೬ | established_date5 = ೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೮೭ | area_rank = ೭೫ನೇ | area_km2 = 268,021<ref>{{cite web |title=New Zealand country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |website=BBC News |access-date=20 November 2023 |date=20 November 2023 |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205085451/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |url-status=live }}</ref> | area_sq_mi = 103,483<!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | percent_water = ೧.೬%{{refn|1=The proportion of New Zealand's area (excluding estuaries) covered by rivers, lakes and ponds, based on figures from the New Zealand Land Cover Database,<ref>{{cite web |url=http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |title=The New Zealand Land Cover Database |work=New Zealand Land Cover Database 2 |publisher=[[Ministry for the Environment (New Zealand)|Ministry for the Environment]] |date=1 July 2009 |access-date=26 April 2011 |archive-date=14 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314113106/http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |url-status=dead }}</ref> is (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216)=1.6%. If estuarine open water, mangroves, and herbaceous saline vegetation are included, the figure is 2.2%.|group=n}} | population_estimate = {{increase neutral}} {{formatnum:{{data New Zealand|poptoday}}}}<ref name="populationestimate">{{cite web|url=https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|title=Population clock|publisher=[[Statistics New Zealand]]|access-date=15 May 2021|archive-date=19 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221119125714/https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|url-status=live}} The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.</ref> | population_estimate_year = {{currentmonth}} {{currentyear}} | population_estimate_rank = ೧೨೦ನೇ | population_census = ೪,೯೯೩,೯೨೩<ref name="Census2023PopCounts" /> | population_census_year = ೨೦೨೩ | population_density_km2 = 19.5 | population_density_sq_mi = 50.5 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = ೧೬೭ನೆ | GDP_PPP = {{increase}} $279.183 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (NZ) |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=10 October 2023 |access-date=12 October 2023 |archive-date=19 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000713/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_rank = ೬೩ನೆ | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $53,809 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೩೨ನೆ | GDP_nominal = {{increase}} $249.415 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_rank = ೫೧ನೆ | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $48,071 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೨೩ನೆ | Gini_year = 2022 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini = 30.0<!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite book|url=https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|title=Household income and housing-cost statistics: Year ended June 2022|language=en|publisher=[[Statistics New Zealand]]|date=23 March 2023|access-date=22 September 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007015016/https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.939<!--number only--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|page=288|access-date=13 March 2024|archive-date=13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೧೬ನೆ | currency = ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡಾಲರ್ ($) | currency_code = NZD | iso3166code = NZ | time_zone = [[Time in New Zealand|NZST]]{{refn|1=The Chatham Islands have a [[Chatham Standard Time Zone|separate time zone]], 45 minutes ahead of the rest of New Zealand.|group=n}} | utc_offset = +೧೨ | time_zone_DST = [[Time in New Zealand|NZDT]]{{refn|Clocks are advanced by an hour from the last Sunday in September until the first Sunday in April.<ref>{{cite web |title=New Zealand Daylight Time Order 2007 (SR 2007/185) |url=http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |publisher=[[Parliamentary Counsel Office (New Zealand)|New Zealand Parliamentary Counsel Office]] |access-date=6 March 2017 |date=6 July 2007 |archive-date=7 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307050021/http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |url-status=live }}</ref> Daylight saving time is also observed in the Chatham Islands, 45 minutes ahead of NZDT. |group=n}} | utc_offset_DST = +೧೩ | date_format = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}}<ref>There is no official all-numeric date format for New Zealand, but government recommendations generally follow [[date and time notation in Australia|Australian date and time notation]]. See {{citation |title=The Govt.nz style guide |date=22 July 2020 |publisher=New Zealand Government |url=https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |access-date=9 July 2021 |archive-date=25 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725154210/https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |url-status=live }}.</ref> | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in New Zealand|+64]] | cctld = [[.nz]] }} '''ನ್ಯೂ ಜಿಲೆಂಡ್''' ತೆನ್ಕಾಯಿ ಭೂಗೋಡು ಇಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ. '''[[:kn:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]''' ನೈರುತ್ಯೊ [[:kn:ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ|ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರೊ]]ದ ಒಂದು ದೀಪೊ ಸಮೂಹೊ ದೇಸೊ<ref>https://www.britannica.com/place/New-Zealand</ref>. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ಯೊ ಆದ್ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ತೆ ಇಕ-ಅ-ಮೌಇ ಮತ್ತು ತೆನ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ಟೆ ವೈಪೊನಮು [[:en:Waipounamu|Waipounamu]] ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ದೀಪೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರ್‌ದುಂಡು. [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯೊ]]ದ ಆಗ್ನೇಯೊಗು [[:kn:ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ|ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಂಚಿ ೨೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ದ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿಗ್ ನೆರೆಕರೆತ ದೇಸೊಲಾಯಿನ [[:kn:ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ|ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ]], [[:kn:ಫಿಜಿ|ಫಿಜಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:kn:ಟೋಂಗಾ|ಟೋಂಗಾ]]. ಉಂದು ನರಮಾನಿಲು ನಿಲೆಯಾಪುನ ಕಡೇತ ನೆಲ ಜಾಗೆ. ತನ್ನೊ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆದ ಸಮಯೊಡು ಈ ದೇಸೊಡು ಪ್ರಾಣಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಸ್ಯೊ ಜೀವನೊದ ಒಂಜಿ ವಿಸಿಸ್ಟೊ ಜೀವೊ ವಿದೊಲೆನ್ ಹೆಚ್ಚಿ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್. ದೇಸೊದ ಮಸ್ತ್ ಲಕ್ಷಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೂಂಚಿ ಆಯಿನ ಗುಡ್ಡೆಲ್ ಪರ್ವತೊಲು, ತೆನ್ಕಾಯಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್, ನೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟೊಲೆನ ಚಲನೆಡ್ದ್ ನೆಲತ ಮಿತ್ತಬಾಗೊ ಉಬ್ಬಿಯರ ಕಾರಣೊ ಆತಂಡ್. [[:kn:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ರಾಜದಾನಿ. ಅಂಚನೆ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ಡೇ ದಿಂಜ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ನಗರೊ. ಉಂದು [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ದೇಸೊದ ಕೈತಲ್‌ದ ದೇಸೊ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು]] 3g8vpmahp0knpmy6y7mc5bfebqhcwva 373619 373618 2026-10-20T15:08:29Z Mahaveer Indra 1023 template editing 373619 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | native_name = ''Aotearoa'' <small>(ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆಡ್)</small> | common_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | image_flag = Flag of New Zealand.svg | alt_flag = Blue field with the Union Flag in the top right corner, and four red stars with white borders to the right. | image_coat = Coat of arms of New Zealand.svg | alt_coat = A quartered shield, flanked by two figures, topped with a crown. | image_map = NZL_orthographic NaturalEarth.svg | alt_map = A map of the hemisphere centred on New Zealand, using an orthographic projection. | map_caption = ಬೂಗೋಲೊಡು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ದೇಸೊದ ನಕ್ಷೆ.<br> ಸುತ್ತ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. | map_width = 250px | other_symbol = "God Defend New Zealand"<br />(ದೇವೆರ್ ನಮ ದೇಸೊನು ಕಾಪಡ್)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:New Zealand national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</div><br /><!-- DO NOT REMOVE "GOD SAVE THE KING" -->"God Save the King"{{refn|1="God Save the King" is one of New Zealand's two national anthems.<ref>{{cite web |url=http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |title=Protocol for using New Zealand's National Anthems |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=17 February 2008 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511022303/http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |url-status=dead }}</ref>|group=n}}<!-- DO NOT add a media file without discussing on the talk page first --> | other_symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ: | capital = ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ | coordinates = {{Coord|41|18|S|174|47|E|type:city_region:NZ}} | largest_city = ಆಕ್ಲಂಡ್ | official_languages = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |ಇಂಗ್ಲಿಷ್{{refn|1=English is a {{lang|la|de facto}} official language due to its widespread use.<ref>{{cite report |title=International Covenant on Civil and Political Rights Fifth Periodic Report of the Government of New Zealand |date=21 December 2007 |publisher=New Zealand Government |page=89 |quote=In addition to the Māori language, New Zealand Sign Language is also an official language of New Zealand. The New Zealand Sign Language Act 2006 permits the use of NZSL in legal proceedings, facilitates competency standards for its interpretation and guides government departments in its promotion and use. English, the medium for teaching and learning in most schools, is a ''[[de facto]]'' official language by virtue of its widespread use. For these reasons, these three languages have special mention in the New Zealand Curriculum. |url=http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |archive-date=24 January 2015 |access-date=18 November 2015 |archivedate=24 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf }}</ref>|group=n}} |ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆ |ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆ }} | ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |67.8% ಯುರೋಪಿಯನ್ |17.8% ಮಾವೊರಿ ಜನೊಕುಲು |17.3% ಏಷ್ಯನ್ |8.9% ಫೆಸಿಫಿಕ್ |1.9% ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ <br>ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು |1.1% ಬೇತೆ{{refn|1=Ethnicity figures add to more than 100% as people could choose more than one ethnic group in the census. |name="ethnicity"|group=n}} }} | ethnic_groups_year = ೨೦೨೩ | ethnic_groups_ref = <ref name="Census2023PopCounts" /> | religion_year = ೨೦೧೮ | religion_ref = <ref name="QUICKSTATS">{{cite web |title=Quick stats about religion for New Zealand (2018 Census) |publisher=[[Statistics New Zealand]] |access-date=14 November 2023 |url= https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20231114051053/https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |archive-date=14 November 2023 |at=Source: Stats NZ and licensed by Stats NZ for reuse under the Creative Commons Attribution 4.0 International licence.}}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |48.2% ಜಾತಿ ನಂಬಂದಿನಕ್ಲು |37.3% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್{{refn|Including the Māori-based [[Rātana]] and [[Ringatū]] churches|group=n|}} |2.7% ಹಿಂದೂ |5.1% ಬೇತೆ |6.7% ಪಣಂದಿನಕ್ಲು }} | demonym = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡರ್ |ಕಿವಿಸ್ (colloquial)}} | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | leader_title1 = ಮೊನಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ | leader_name1 = ೩ನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ | leader_title2 = ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ | leader_name2 = ಸಿಂಡಿ ಕೀರೊ | leader_title3 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name3 = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲಕ್ಸನ್ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | sovereignty_type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಂಡ್ | sovereignty_note = ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ‌ಡ್ದ್ | established_event1 = ವೈತಂಗಿ ಒಪ್ಪಂದ<ref>{{cite web |title=Treaty of Waitangi |url=https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |website=mch.govt.nz |publisher=Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage |access-date=22 June 2023 |archive-date=22 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622103149/https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |url-status=dead }}</ref> | established_date1 = ೬ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೪೦ | established_event2 = ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು | established_date2 = ೭ನೇ ಮೇ ೧೮೫೬ | established_event3 = ಪ್ರಭುತ್ವ | established_date3 = ೨೬ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೦೭ | established_event4 = ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ದತ್ತು ಕಾಯಿದೆದ ಶಾಸನ | established_date4 = ೨೫ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೭ | established_event5 = ಸಂವಿಧಾನದ ಶಾಸನ ೧೯೮೬ | established_date5 = ೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೮೭ | area_rank = ೭೫ನೇ | area_km2 = 268,021<ref>{{cite web |title=New Zealand country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |website=BBC News |access-date=20 November 2023 |date=20 November 2023 |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205085451/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |url-status=live }}</ref> | area_sq_mi = 103,483<!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | percent_water = ೧.೬%{{refn|1=The proportion of New Zealand's area (excluding estuaries) covered by rivers, lakes and ponds, based on figures from the New Zealand Land Cover Database,<ref>{{cite web |url=http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |title=The New Zealand Land Cover Database |work=New Zealand Land Cover Database 2 |publisher=[[Ministry for the Environment (New Zealand)|Ministry for the Environment]] |date=1 July 2009 |access-date=26 April 2011 |archive-date=14 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314113106/http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |url-status=dead }}</ref> is (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216)=1.6%. If estuarine open water, mangroves, and herbaceous saline vegetation are included, the figure is 2.2%.|group=n}} | population_estimate = {{increase neutral}} {{formatnum:{{data New Zealand|poptoday}}}}<ref name="populationestimate">{{cite web|url=https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|title=Population clock|publisher=[[Statistics New Zealand]]|access-date=15 May 2021|archive-date=19 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221119125714/https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|url-status=live}} The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.</ref> | population_estimate_year = {{currentmonth}} {{currentyear}} | population_estimate_rank = ೧೨೦ನೇ | population_census = ೪,೯೯೩,೯೨೩<ref name="Census2023PopCounts" /> | population_census_year = ೨೦೨೩ | population_density_km2 = 19.5 | population_density_sq_mi = 50.5 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = ೧೬೭ನೆ | GDP_PPP = {{increase}} $279.183 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (NZ) |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=10 October 2023 |access-date=12 October 2023 |archive-date=19 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000713/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_rank = ೬೩ನೆ | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $53,809 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೩೨ನೆ | GDP_nominal = {{increase}} $249.415 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_rank = ೫೧ನೆ | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $48,071 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೨೩ನೆ | Gini_year = 2022 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini = 30.0<!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite book|url=https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|title=Household income and housing-cost statistics: Year ended June 2022|language=en|publisher=[[Statistics New Zealand]]|date=23 March 2023|access-date=22 September 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007015016/https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.939<!--number only--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|page=288|access-date=13 March 2024|archive-date=13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೧೬ನೆ | currency = ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡಾಲರ್ ($) | currency_code = NZD | iso3166code = NZ | time_zone = [[Time in New Zealand|NZST]]{{refn|1=The Chatham Islands have a [[Chatham Standard Time Zone|separate time zone]], 45 minutes ahead of the rest of New Zealand.|group=n}} | utc_offset = +೧೨ | time_zone_DST = [[Time in New Zealand|NZDT]]{{refn|Clocks are advanced by an hour from the last Sunday in September until the first Sunday in April.<ref>{{cite web |title=New Zealand Daylight Time Order 2007 (SR 2007/185) |url=http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |publisher=[[Parliamentary Counsel Office (New Zealand)|New Zealand Parliamentary Counsel Office]] |access-date=6 March 2017 |date=6 July 2007 |archive-date=7 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307050021/http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |url-status=live }}</ref> Daylight saving time is also observed in the Chatham Islands, 45 minutes ahead of NZDT. |group=n}} | utc_offset_DST = +೧೩ | date_format = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}}<ref>There is no official all-numeric date format for New Zealand, but government recommendations generally follow [[date and time notation in Australia|Australian date and time notation]]. See {{citation |title=The Govt.nz style guide |date=22 July 2020 |publisher=New Zealand Government |url=https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |access-date=9 July 2021 |archive-date=25 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725154210/https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |url-status=live }}.</ref> | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in New Zealand|+64]] | cctld = [[.nz]] }} '''ನ್ಯೂ ಜಿಲೆಂಡ್''' ತೆನ್ಕಾಯಿ ಭೂಗೋಡು ಇಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ. '''[[:kn:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]''' ನೈರುತ್ಯೊ [[:kn:ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ|ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರೊ]]ದ ಒಂದು ದೀಪೊ ಸಮೂಹೊ ದೇಸೊ<ref>https://www.britannica.com/place/New-Zealand</ref>. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ಯೊ ಆದ್ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ತೆ ಇಕ-ಅ-ಮೌಇ ಮತ್ತು ತೆನ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ಟೆ ವೈಪೊನಮು [[:en:Waipounamu|Waipounamu]] ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ದೀಪೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರ್‌ದುಂಡು. [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯೊ]]ದ ಆಗ್ನೇಯೊಗು [[:kn:ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ|ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಂಚಿ ೨೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ದ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿಗ್ ನೆರೆಕರೆತ ದೇಸೊಲಾಯಿನ [[:kn:ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ|ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ]], [[:kn:ಫಿಜಿ|ಫಿಜಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:kn:ಟೋಂಗಾ|ಟೋಂಗಾ]]. ಉಂದು ನರಮಾನಿಲು ನಿಲೆಯಾಪುನ ಕಡೇತ ನೆಲ ಜಾಗೆ. ತನ್ನೊ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆದ ಸಮಯೊಡು ಈ ದೇಸೊಡು ಪ್ರಾಣಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಸ್ಯೊ ಜೀವನೊದ ಒಂಜಿ ವಿಸಿಸ್ಟೊ ಜೀವೊ ವಿದೊಲೆನ್ ಹೆಚ್ಚಿ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್. ದೇಸೊದ ಮಸ್ತ್ ಲಕ್ಷಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೂಂಚಿ ಆಯಿನ ಗುಡ್ಡೆಲ್ ಪರ್ವತೊಲು, ತೆನ್ಕಾಯಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್, ನೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟೊಲೆನ ಚಲನೆಡ್ದ್ ನೆಲತ ಮಿತ್ತಬಾಗೊ ಉಬ್ಬಿಯರ ಕಾರಣೊ ಆತಂಡ್. [[:kn:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ರಾಜದಾನಿ. ಅಂಚನೆ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ಡೇ ದಿಂಜ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ನಗರೊ. ಉಂದು [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ದೇಸೊದ ಕೈತಲ್‌ದ ದೇಸೊ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು]] dyfq70i9gmdbfu1188kwuo45qd6lbev 373620 373619 2026-10-20T15:09:12Z Mahaveer Indra 1023 /* ಉಲ್ಲೇಕೊಲು */ 373620 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | native_name = ''Aotearoa'' <small>(ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆಡ್)</small> | common_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | image_flag = Flag of New Zealand.svg | alt_flag = Blue field with the Union Flag in the top right corner, and four red stars with white borders to the right. | image_coat = Coat of arms of New Zealand.svg | alt_coat = A quartered shield, flanked by two figures, topped with a crown. | image_map = NZL_orthographic NaturalEarth.svg | alt_map = A map of the hemisphere centred on New Zealand, using an orthographic projection. | map_caption = ಬೂಗೋಲೊಡು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ದೇಸೊದ ನಕ್ಷೆ.<br> ಸುತ್ತ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. | map_width = 250px | other_symbol = "God Defend New Zealand"<br />(ದೇವೆರ್ ನಮ ದೇಸೊನು ಕಾಪಡ್)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:New Zealand national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</div><br /><!-- DO NOT REMOVE "GOD SAVE THE KING" -->"God Save the King"{{refn|1="God Save the King" is one of New Zealand's two national anthems.<ref>{{cite web |url=http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |title=Protocol for using New Zealand's National Anthems |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=17 February 2008 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511022303/http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |url-status=dead }}</ref>|group=n}}<!-- DO NOT add a media file without discussing on the talk page first --> | other_symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ: | capital = ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ | coordinates = {{Coord|41|18|S|174|47|E|type:city_region:NZ}} | largest_city = ಆಕ್ಲಂಡ್ | official_languages = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |ಇಂಗ್ಲಿಷ್{{refn|1=English is a {{lang|la|de facto}} official language due to its widespread use.<ref>{{cite report |title=International Covenant on Civil and Political Rights Fifth Periodic Report of the Government of New Zealand |date=21 December 2007 |publisher=New Zealand Government |page=89 |quote=In addition to the Māori language, New Zealand Sign Language is also an official language of New Zealand. The New Zealand Sign Language Act 2006 permits the use of NZSL in legal proceedings, facilitates competency standards for its interpretation and guides government departments in its promotion and use. English, the medium for teaching and learning in most schools, is a ''[[de facto]]'' official language by virtue of its widespread use. For these reasons, these three languages have special mention in the New Zealand Curriculum. |url=http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |archive-date=24 January 2015 |access-date=18 November 2015 |archivedate=24 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf }}</ref>|group=n}} |ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆ |ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆ }} | ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |67.8% ಯುರೋಪಿಯನ್ |17.8% ಮಾವೊರಿ ಜನೊಕುಲು |17.3% ಏಷ್ಯನ್ |8.9% ಫೆಸಿಫಿಕ್ |1.9% ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ <br>ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು |1.1% ಬೇತೆ{{refn|1=Ethnicity figures add to more than 100% as people could choose more than one ethnic group in the census. |name="ethnicity"|group=n}} }} | ethnic_groups_year = ೨೦೨೩ | ethnic_groups_ref = <ref name="Census2023PopCounts" /> | religion_year = ೨೦೧೮ | religion_ref = <ref name="QUICKSTATS">{{cite web |title=Quick stats about religion for New Zealand (2018 Census) |publisher=[[Statistics New Zealand]] |access-date=14 November 2023 |url= https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20231114051053/https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |archive-date=14 November 2023 |at=Source: Stats NZ and licensed by Stats NZ for reuse under the Creative Commons Attribution 4.0 International licence.}}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |48.2% ಜಾತಿ ನಂಬಂದಿನಕ್ಲು |37.3% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್{{refn|Including the Māori-based [[Rātana]] and [[Ringatū]] churches|group=n|}} |2.7% ಹಿಂದೂ |5.1% ಬೇತೆ |6.7% ಪಣಂದಿನಕ್ಲು }} | demonym = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡರ್ |ಕಿವಿಸ್ (colloquial)}} | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | leader_title1 = ಮೊನಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ | leader_name1 = ೩ನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ | leader_title2 = ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ | leader_name2 = ಸಿಂಡಿ ಕೀರೊ | leader_title3 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name3 = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲಕ್ಸನ್ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | sovereignty_type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಂಡ್ | sovereignty_note = ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ‌ಡ್ದ್ | established_event1 = ವೈತಂಗಿ ಒಪ್ಪಂದ<ref>{{cite web |title=Treaty of Waitangi |url=https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |website=mch.govt.nz |publisher=Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage |access-date=22 June 2023 |archive-date=22 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622103149/https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |url-status=dead }}</ref> | established_date1 = ೬ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೪೦ | established_event2 = ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು | established_date2 = ೭ನೇ ಮೇ ೧೮೫೬ | established_event3 = ಪ್ರಭುತ್ವ | established_date3 = ೨೬ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೦೭ | established_event4 = ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ದತ್ತು ಕಾಯಿದೆದ ಶಾಸನ | established_date4 = ೨೫ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೭ | established_event5 = ಸಂವಿಧಾನದ ಶಾಸನ ೧೯೮೬ | established_date5 = ೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೮೭ | area_rank = ೭೫ನೇ | area_km2 = 268,021<ref>{{cite web |title=New Zealand country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |website=BBC News |access-date=20 November 2023 |date=20 November 2023 |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205085451/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |url-status=live }}</ref> | area_sq_mi = 103,483<!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | percent_water = ೧.೬%{{refn|1=The proportion of New Zealand's area (excluding estuaries) covered by rivers, lakes and ponds, based on figures from the New Zealand Land Cover Database,<ref>{{cite web |url=http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |title=The New Zealand Land Cover Database |work=New Zealand Land Cover Database 2 |publisher=[[Ministry for the Environment (New Zealand)|Ministry for the Environment]] |date=1 July 2009 |access-date=26 April 2011 |archive-date=14 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314113106/http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |url-status=dead }}</ref> is (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216)=1.6%. If estuarine open water, mangroves, and herbaceous saline vegetation are included, the figure is 2.2%.|group=n}} | population_estimate = {{increase neutral}} {{formatnum:{{data New Zealand|poptoday}}}}<ref name="populationestimate">{{cite web|url=https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|title=Population clock|publisher=[[Statistics New Zealand]]|access-date=15 May 2021|archive-date=19 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221119125714/https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|url-status=live}} The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.</ref> | population_estimate_year = {{currentmonth}} {{currentyear}} | population_estimate_rank = ೧೨೦ನೇ | population_census = ೪,೯೯೩,೯೨೩<ref name="Census2023PopCounts" /> | population_census_year = ೨೦೨೩ | population_density_km2 = 19.5 | population_density_sq_mi = 50.5 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = ೧೬೭ನೆ | GDP_PPP = {{increase}} $279.183 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (NZ) |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=10 October 2023 |access-date=12 October 2023 |archive-date=19 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000713/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_rank = ೬೩ನೆ | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $53,809 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೩೨ನೆ | GDP_nominal = {{increase}} $249.415 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_rank = ೫೧ನೆ | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $48,071 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೨೩ನೆ | Gini_year = 2022 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini = 30.0<!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite book|url=https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|title=Household income and housing-cost statistics: Year ended June 2022|language=en|publisher=[[Statistics New Zealand]]|date=23 March 2023|access-date=22 September 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007015016/https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.939<!--number only--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|page=288|access-date=13 March 2024|archive-date=13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೧೬ನೆ | currency = ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡಾಲರ್ ($) | currency_code = NZD | iso3166code = NZ | time_zone = [[Time in New Zealand|NZST]]{{refn|1=The Chatham Islands have a [[Chatham Standard Time Zone|separate time zone]], 45 minutes ahead of the rest of New Zealand.|group=n}} | utc_offset = +೧೨ | time_zone_DST = [[Time in New Zealand|NZDT]]{{refn|Clocks are advanced by an hour from the last Sunday in September until the first Sunday in April.<ref>{{cite web |title=New Zealand Daylight Time Order 2007 (SR 2007/185) |url=http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |publisher=[[Parliamentary Counsel Office (New Zealand)|New Zealand Parliamentary Counsel Office]] |access-date=6 March 2017 |date=6 July 2007 |archive-date=7 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307050021/http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |url-status=live }}</ref> Daylight saving time is also observed in the Chatham Islands, 45 minutes ahead of NZDT. |group=n}} | utc_offset_DST = +೧೩ | date_format = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}}<ref>There is no official all-numeric date format for New Zealand, but government recommendations generally follow [[date and time notation in Australia|Australian date and time notation]]. See {{citation |title=The Govt.nz style guide |date=22 July 2020 |publisher=New Zealand Government |url=https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |access-date=9 July 2021 |archive-date=25 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725154210/https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |url-status=live }}.</ref> | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in New Zealand|+64]] | cctld = [[.nz]] }} '''ನ್ಯೂ ಜಿಲೆಂಡ್''' ತೆನ್ಕಾಯಿ ಭೂಗೋಡು ಇಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ. '''[[:kn:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]''' ನೈರುತ್ಯೊ [[:kn:ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ|ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರೊ]]ದ ಒಂದು ದೀಪೊ ಸಮೂಹೊ ದೇಸೊ<ref>https://www.britannica.com/place/New-Zealand</ref>. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ಯೊ ಆದ್ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ತೆ ಇಕ-ಅ-ಮೌಇ ಮತ್ತು ತೆನ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ಟೆ ವೈಪೊನಮು [[:en:Waipounamu|Waipounamu]] ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ದೀಪೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರ್‌ದುಂಡು. [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯೊ]]ದ ಆಗ್ನೇಯೊಗು [[:kn:ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ|ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಂಚಿ ೨೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ದ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿಗ್ ನೆರೆಕರೆತ ದೇಸೊಲಾಯಿನ [[:kn:ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ|ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ]], [[:kn:ಫಿಜಿ|ಫಿಜಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:kn:ಟೋಂಗಾ|ಟೋಂಗಾ]]. ಉಂದು ನರಮಾನಿಲು ನಿಲೆಯಾಪುನ ಕಡೇತ ನೆಲ ಜಾಗೆ. ತನ್ನೊ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆದ ಸಮಯೊಡು ಈ ದೇಸೊಡು ಪ್ರಾಣಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಸ್ಯೊ ಜೀವನೊದ ಒಂಜಿ ವಿಸಿಸ್ಟೊ ಜೀವೊ ವಿದೊಲೆನ್ ಹೆಚ್ಚಿ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್. ದೇಸೊದ ಮಸ್ತ್ ಲಕ್ಷಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೂಂಚಿ ಆಯಿನ ಗುಡ್ಡೆಲ್ ಪರ್ವತೊಲು, ತೆನ್ಕಾಯಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್, ನೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟೊಲೆನ ಚಲನೆಡ್ದ್ ನೆಲತ ಮಿತ್ತಬಾಗೊ ಉಬ್ಬಿಯರ ಕಾರಣೊ ಆತಂಡ್. [[:kn:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ರಾಜದಾನಿ. ಅಂಚನೆ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ಡೇ ದಿಂಜ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ನಗರೊ. ಉಂದು [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ದೇಸೊದ ಕೈತಲ್‌ದ ದೇಸೊ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು]] hwdfjaxi7pd4y6y9if5trgeenj95cy9 373621 373620 2026-10-20T15:09:34Z Mahaveer Indra 1023 373621 wikitext text/x-wiki {{ಎಲ್ಯ}} {{Infobox country | conventional_long_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | native_name = ''Aotearoa'' <small>(ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆಡ್)</small> | common_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | image_flag = Flag of New Zealand.svg | alt_flag = Blue field with the Union Flag in the top right corner, and four red stars with white borders to the right. | image_coat = Coat of arms of New Zealand.svg | alt_coat = A quartered shield, flanked by two figures, topped with a crown. | image_map = NZL_orthographic NaturalEarth.svg | alt_map = A map of the hemisphere centred on New Zealand, using an orthographic projection. | map_caption = ಬೂಗೋಲೊಡು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ದೇಸೊದ ನಕ್ಷೆ.<br> ಸುತ್ತ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. | map_width = 250px | other_symbol = "God Defend New Zealand"<br />(ದೇವೆರ್ ನಮ ದೇಸೊನು ಕಾಪಡ್)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:New Zealand national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</div><br /><!-- DO NOT REMOVE "GOD SAVE THE KING" -->"God Save the King"{{refn|1="God Save the King" is one of New Zealand's two national anthems.<ref>{{cite web |url=http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |title=Protocol for using New Zealand's National Anthems |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=17 February 2008 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511022303/http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |url-status=dead }}</ref>|group=n}}<!-- DO NOT add a media file without discussing on the talk page first --> | other_symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ: | capital = ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ | coordinates = {{Coord|41|18|S|174|47|E|type:city_region:NZ}} | largest_city = ಆಕ್ಲಂಡ್ | official_languages = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |ಇಂಗ್ಲಿಷ್{{refn|1=English is a {{lang|la|de facto}} official language due to its widespread use.<ref>{{cite report |title=International Covenant on Civil and Political Rights Fifth Periodic Report of the Government of New Zealand |date=21 December 2007 |publisher=New Zealand Government |page=89 |quote=In addition to the Māori language, New Zealand Sign Language is also an official language of New Zealand. The New Zealand Sign Language Act 2006 permits the use of NZSL in legal proceedings, facilitates competency standards for its interpretation and guides government departments in its promotion and use. English, the medium for teaching and learning in most schools, is a ''[[de facto]]'' official language by virtue of its widespread use. For these reasons, these three languages have special mention in the New Zealand Curriculum. |url=http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |archive-date=24 January 2015 |access-date=18 November 2015 |archivedate=24 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf }}</ref>|group=n}} |ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆ |ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆ }} | ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |67.8% ಯುರೋಪಿಯನ್ |17.8% ಮಾವೊರಿ ಜನೊಕುಲು |17.3% ಏಷ್ಯನ್ |8.9% ಫೆಸಿಫಿಕ್ |1.9% ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ <br>ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು |1.1% ಬೇತೆ{{refn|1=Ethnicity figures add to more than 100% as people could choose more than one ethnic group in the census. |name="ethnicity"|group=n}} }} | ethnic_groups_year = ೨೦೨೩ | ethnic_groups_ref = <ref name="Census2023PopCounts" /> | religion_year = ೨೦೧೮ | religion_ref = <ref name="QUICKSTATS">{{cite web |title=Quick stats about religion for New Zealand (2018 Census) |publisher=[[Statistics New Zealand]] |access-date=14 November 2023 |url= https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20231114051053/https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |archive-date=14 November 2023 |at=Source: Stats NZ and licensed by Stats NZ for reuse under the Creative Commons Attribution 4.0 International licence.}}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |48.2% ಜಾತಿ ನಂಬಂದಿನಕ್ಲು |37.3% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್{{refn|Including the Māori-based [[Rātana]] and [[Ringatū]] churches|group=n|}} |2.7% ಹಿಂದೂ |5.1% ಬೇತೆ |6.7% ಪಣಂದಿನಕ್ಲು }} | demonym = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡರ್ |ಕಿವಿಸ್ (colloquial)}} | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | leader_title1 = ಮೊನಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ | leader_name1 = ೩ನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ | leader_title2 = ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ | leader_name2 = ಸಿಂಡಿ ಕೀರೊ | leader_title3 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name3 = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲಕ್ಸನ್ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | sovereignty_type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಂಡ್ | sovereignty_note = ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ‌ಡ್ದ್ | established_event1 = ವೈತಂಗಿ ಒಪ್ಪಂದ<ref>{{cite web |title=Treaty of Waitangi |url=https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |website=mch.govt.nz |publisher=Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage |access-date=22 June 2023 |archive-date=22 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622103149/https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |url-status=dead }}</ref> | established_date1 = ೬ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೪೦ | established_event2 = ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು | established_date2 = ೭ನೇ ಮೇ ೧೮೫೬ | established_event3 = ಪ್ರಭುತ್ವ | established_date3 = ೨೬ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೦೭ | established_event4 = ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ದತ್ತು ಕಾಯಿದೆದ ಶಾಸನ | established_date4 = ೨೫ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೭ | established_event5 = ಸಂವಿಧಾನದ ಶಾಸನ ೧೯೮೬ | established_date5 = ೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೮೭ | area_rank = ೭೫ನೇ | area_km2 = 268,021<ref>{{cite web |title=New Zealand country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |website=BBC News |access-date=20 November 2023 |date=20 November 2023 |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205085451/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |url-status=live }}</ref> | area_sq_mi = 103,483<!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | percent_water = ೧.೬%{{refn|1=The proportion of New Zealand's area (excluding estuaries) covered by rivers, lakes and ponds, based on figures from the New Zealand Land Cover Database,<ref>{{cite web |url=http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |title=The New Zealand Land Cover Database |work=New Zealand Land Cover Database 2 |publisher=[[Ministry for the Environment (New Zealand)|Ministry for the Environment]] |date=1 July 2009 |access-date=26 April 2011 |archive-date=14 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314113106/http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |url-status=dead }}</ref> is (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216)=1.6%. If estuarine open water, mangroves, and herbaceous saline vegetation are included, the figure is 2.2%.|group=n}} | population_estimate = {{increase neutral}} {{formatnum:{{data New Zealand|poptoday}}}}<ref name="populationestimate">{{cite web|url=https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|title=Population clock|publisher=[[Statistics New Zealand]]|access-date=15 May 2021|archive-date=19 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221119125714/https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|url-status=live}} The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.</ref> | population_estimate_year = {{currentmonth}} {{currentyear}} | population_estimate_rank = ೧೨೦ನೇ | population_census = ೪,೯೯೩,೯೨೩<ref name="Census2023PopCounts" /> | population_census_year = ೨೦೨೩ | population_density_km2 = 19.5 | population_density_sq_mi = 50.5 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = ೧೬೭ನೆ | GDP_PPP = {{increase}} $279.183 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (NZ) |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=10 October 2023 |access-date=12 October 2023 |archive-date=19 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000713/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_rank = ೬೩ನೆ | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $53,809 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೩೨ನೆ | GDP_nominal = {{increase}} $249.415 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_rank = ೫೧ನೆ | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $48,071 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೨೩ನೆ | Gini_year = 2022 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini = 30.0<!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite book|url=https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|title=Household income and housing-cost statistics: Year ended June 2022|language=en|publisher=[[Statistics New Zealand]]|date=23 March 2023|access-date=22 September 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007015016/https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.939<!--number only--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|page=288|access-date=13 March 2024|archive-date=13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೧೬ನೆ | currency = ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡಾಲರ್ ($) | currency_code = NZD | iso3166code = NZ | time_zone = [[Time in New Zealand|NZST]]{{refn|1=The Chatham Islands have a [[Chatham Standard Time Zone|separate time zone]], 45 minutes ahead of the rest of New Zealand.|group=n}} | utc_offset = +೧೨ | time_zone_DST = [[Time in New Zealand|NZDT]]{{refn|Clocks are advanced by an hour from the last Sunday in September until the first Sunday in April.<ref>{{cite web |title=New Zealand Daylight Time Order 2007 (SR 2007/185) |url=http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |publisher=[[Parliamentary Counsel Office (New Zealand)|New Zealand Parliamentary Counsel Office]] |access-date=6 March 2017 |date=6 July 2007 |archive-date=7 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307050021/http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |url-status=live }}</ref> Daylight saving time is also observed in the Chatham Islands, 45 minutes ahead of NZDT. |group=n}} | utc_offset_DST = +೧೩ | date_format = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}}<ref>There is no official all-numeric date format for New Zealand, but government recommendations generally follow [[date and time notation in Australia|Australian date and time notation]]. See {{citation |title=The Govt.nz style guide |date=22 July 2020 |publisher=New Zealand Government |url=https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |access-date=9 July 2021 |archive-date=25 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725154210/https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |url-status=live }}.</ref> | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in New Zealand|+64]] | cctld = [[.nz]] }} '''ನ್ಯೂ ಜಿಲೆಂಡ್''' ತೆನ್ಕಾಯಿ ಭೂಗೋಡು ಇಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ. '''[[:kn:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]''' ನೈರುತ್ಯೊ [[:kn:ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ|ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರೊ]]ದ ಒಂದು ದೀಪೊ ಸಮೂಹೊ ದೇಸೊ<ref>https://www.britannica.com/place/New-Zealand</ref>. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ಯೊ ಆದ್ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ತೆ ಇಕ-ಅ-ಮೌಇ ಮತ್ತು ತೆನ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ಟೆ ವೈಪೊನಮು [[:en:Waipounamu|Waipounamu]] ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ದೀಪೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರ್‌ದುಂಡು. [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯೊ]]ದ ಆಗ್ನೇಯೊಗು [[:kn:ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ|ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಂಚಿ ೨೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ದ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿಗ್ ನೆರೆಕರೆತ ದೇಸೊಲಾಯಿನ [[:kn:ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ|ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ]], [[:kn:ಫಿಜಿ|ಫಿಜಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:kn:ಟೋಂಗಾ|ಟೋಂಗಾ]]. ಉಂದು ನರಮಾನಿಲು ನಿಲೆಯಾಪುನ ಕಡೇತ ನೆಲ ಜಾಗೆ. ತನ್ನೊ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆದ ಸಮಯೊಡು ಈ ದೇಸೊಡು ಪ್ರಾಣಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಸ್ಯೊ ಜೀವನೊದ ಒಂಜಿ ವಿಸಿಸ್ಟೊ ಜೀವೊ ವಿದೊಲೆನ್ ಹೆಚ್ಚಿ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್. ದೇಸೊದ ಮಸ್ತ್ ಲಕ್ಷಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೂಂಚಿ ಆಯಿನ ಗುಡ್ಡೆಲ್ ಪರ್ವತೊಲು, ತೆನ್ಕಾಯಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್, ನೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟೊಲೆನ ಚಲನೆಡ್ದ್ ನೆಲತ ಮಿತ್ತಬಾಗೊ ಉಬ್ಬಿಯರ ಕಾರಣೊ ಆತಂಡ್. [[:kn:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ರಾಜದಾನಿ. ಅಂಚನೆ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ಡೇ ದಿಂಜ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ನಗರೊ. ಉಂದು [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ದೇಸೊದ ಕೈತಲ್‌ದ ದೇಸೊ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಶೊಲು]] nthfz5d8bvnoytf5mr8e9jehi21hym0 373622 373621 2026-10-20T15:09:56Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373622 wikitext text/x-wiki {{ಎಲ್ಯ}} {{Infobox country | conventional_long_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | native_name = ''Aotearoa'' <small>(ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆಡ್)</small> | common_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | image_flag = Flag of New Zealand.svg | alt_flag = Blue field with the Union Flag in the top right corner, and four red stars with white borders to the right. | image_coat = Coat of arms of New Zealand.svg | alt_coat = A quartered shield, flanked by two figures, topped with a crown. | image_map = NZL_orthographic NaturalEarth.svg | alt_map = A map of the hemisphere centred on New Zealand, using an orthographic projection. | map_caption = ಬೂಗೋಲೊಡು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ದೇಸೊದ ನಕ್ಷೆ.<br> ಸುತ್ತ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. | map_width = 250px | other_symbol = "God Defend New Zealand"<br />(ದೇವೆರ್ ನಮ ದೇಸೊನು ಕಾಪಡ್)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:New Zealand national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</div><br /><!-- DO NOT REMOVE "GOD SAVE THE KING" -->"God Save the King"{{refn|1="God Save the King" is one of New Zealand's two national anthems.<ref>{{cite web |url=http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |title=Protocol for using New Zealand's National Anthems |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=17 February 2008 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511022303/http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |url-status=dead }}</ref>|group=n}}<!-- DO NOT add a media file without discussing on the talk page first --> | other_symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ: | capital = ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ | coordinates = {{Coord|41|18|S|174|47|E|type:city_region:NZ}} | largest_city = ಆಕ್ಲಂಡ್ | official_languages = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |ಇಂಗ್ಲಿಷ್{{refn|1=English is a {{lang|la|de facto}} official language due to its widespread use.<ref>{{cite report |title=International Covenant on Civil and Political Rights Fifth Periodic Report of the Government of New Zealand |date=21 December 2007 |publisher=New Zealand Government |page=89 |quote=In addition to the Māori language, New Zealand Sign Language is also an official language of New Zealand. The New Zealand Sign Language Act 2006 permits the use of NZSL in legal proceedings, facilitates competency standards for its interpretation and guides government departments in its promotion and use. English, the medium for teaching and learning in most schools, is a ''[[de facto]]'' official language by virtue of its widespread use. For these reasons, these three languages have special mention in the New Zealand Curriculum. |url=http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |archive-date=24 January 2015 |access-date=18 November 2015 |archivedate=24 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf }}</ref>|group=n}} |ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆ |ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆ }} | ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |67.8% ಯುರೋಪಿಯನ್ |17.8% ಮಾವೊರಿ ಜನೊಕುಲು |17.3% ಏಷ್ಯನ್ |8.9% ಫೆಸಿಫಿಕ್ |1.9% ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ <br>ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು |1.1% ಬೇತೆ{{refn|1=Ethnicity figures add to more than 100% as people could choose more than one ethnic group in the census. |name="ethnicity"|group=n}} }} | ethnic_groups_year = ೨೦೨೩ | ethnic_groups_ref = <ref name="Census2023PopCounts" /> | religion_year = ೨೦೧೮ | religion_ref = <ref name="QUICKSTATS">{{cite web |title=Quick stats about religion for New Zealand (2018 Census) |publisher=[[Statistics New Zealand]] |access-date=14 November 2023 |url= https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20231114051053/https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |archive-date=14 November 2023 |at=Source: Stats NZ and licensed by Stats NZ for reuse under the Creative Commons Attribution 4.0 International licence.}}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |48.2% ಜಾತಿ ನಂಬಂದಿನಕ್ಲು |37.3% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್{{refn|Including the Māori-based [[Rātana]] and [[Ringatū]] churches|group=n|}} |2.7% ಹಿಂದೂ |5.1% ಬೇತೆ |6.7% ಪಣಂದಿನಕ್ಲು }} | demonym = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡರ್ |ಕಿವಿಸ್ (colloquial)}} | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | leader_title1 = ಮೊನಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ | leader_name1 = ೩ನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ | leader_title2 = ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ | leader_name2 = ಸಿಂಡಿ ಕೀರೊ | leader_title3 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name3 = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲಕ್ಸನ್ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | sovereignty_type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಂಡ್ | sovereignty_note = ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ‌ಡ್ದ್ | established_event1 = ವೈತಂಗಿ ಒಪ್ಪಂದ<ref>{{cite web |title=Treaty of Waitangi |url=https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |website=mch.govt.nz |publisher=Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage |access-date=22 June 2023 |archive-date=22 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622103149/https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |url-status=dead }}</ref> | established_date1 = ೬ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೪೦ | established_event2 = ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು | established_date2 = ೭ನೇ ಮೇ ೧೮೫೬ | established_event3 = ಪ್ರಭುತ್ವ | established_date3 = ೨೬ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೦೭ | established_event4 = ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ದತ್ತು ಕಾಯಿದೆದ ಶಾಸನ | established_date4 = ೨೫ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೭ | established_event5 = ಸಂವಿಧಾನದ ಶಾಸನ ೧೯೮೬ | established_date5 = ೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೮೭ | area_rank = ೭೫ನೇ | area_km2 = 268,021<ref>{{cite web |title=New Zealand country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |website=BBC News |access-date=20 November 2023 |date=20 November 2023 |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205085451/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |url-status=live }}</ref> | area_sq_mi = 103,483<!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | percent_water = ೧.೬%{{refn|1=The proportion of New Zealand's area (excluding estuaries) covered by rivers, lakes and ponds, based on figures from the New Zealand Land Cover Database,<ref>{{cite web |url=http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |title=The New Zealand Land Cover Database |work=New Zealand Land Cover Database 2 |publisher=[[Ministry for the Environment (New Zealand)|Ministry for the Environment]] |date=1 July 2009 |access-date=26 April 2011 |archive-date=14 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314113106/http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |url-status=dead }}</ref> is (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216)=1.6%. If estuarine open water, mangroves, and herbaceous saline vegetation are included, the figure is 2.2%.|group=n}} | population_estimate = {{increase neutral}} {{formatnum:{{data New Zealand|poptoday}}}}<ref name="populationestimate">{{cite web|url=https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|title=Population clock|publisher=[[Statistics New Zealand]]|access-date=15 May 2021|archive-date=19 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221119125714/https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|url-status=live}} The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.</ref> | population_estimate_year = {{currentmonth}} {{currentyear}} | population_estimate_rank = ೧೨೦ನೇ | population_census = ೪,೯೯೩,೯೨೩<ref name="Census2023PopCounts" /> | population_census_year = ೨೦೨೩ | population_density_km2 = 19.5 | population_density_sq_mi = 50.5 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = ೧೬೭ನೆ | GDP_PPP = {{increase}} $279.183 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (NZ) |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=10 October 2023 |access-date=12 October 2023 |archive-date=19 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000713/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_rank = ೬೩ನೆ | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $53,809 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೩೨ನೆ | GDP_nominal = {{increase}} $249.415 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_rank = ೫೧ನೆ | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $48,071 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೨೩ನೆ | Gini_year = 2022 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini = 30.0<!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite book|url=https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|title=Household income and housing-cost statistics: Year ended June 2022|language=en|publisher=[[Statistics New Zealand]]|date=23 March 2023|access-date=22 September 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007015016/https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.939<!--number only--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|page=288|access-date=13 March 2024|archive-date=13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೧೬ನೆ | currency = ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡಾಲರ್ ($) | currency_code = NZD | iso3166code = NZ | time_zone = [[Time in New Zealand|NZST]]{{refn|1=The Chatham Islands have a [[Chatham Standard Time Zone|separate time zone]], 45 minutes ahead of the rest of New Zealand.|group=n}} | utc_offset = +೧೨ | time_zone_DST = [[Time in New Zealand|NZDT]]{{refn|Clocks are advanced by an hour from the last Sunday in September until the first Sunday in April.<ref>{{cite web |title=New Zealand Daylight Time Order 2007 (SR 2007/185) |url=http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |publisher=[[Parliamentary Counsel Office (New Zealand)|New Zealand Parliamentary Counsel Office]] |access-date=6 March 2017 |date=6 July 2007 |archive-date=7 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307050021/http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |url-status=live }}</ref> Daylight saving time is also observed in the Chatham Islands, 45 minutes ahead of NZDT. |group=n}} | utc_offset_DST = +೧೩ | date_format = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}}<ref>There is no official all-numeric date format for New Zealand, but government recommendations generally follow [[date and time notation in Australia|Australian date and time notation]]. See {{citation |title=The Govt.nz style guide |date=22 July 2020 |publisher=New Zealand Government |url=https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |access-date=9 July 2021 |archive-date=25 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725154210/https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |url-status=live }}.</ref> | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in New Zealand|+64]] | cctld = [[.nz]] }} '''ನ್ಯೂ ಜಿಲೆಂಡ್''' ತೆನ್ಕಾಯಿ ಭೂಗೋಡು ಇಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ. '''[[:kn:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]''' ನೈರುತ್ಯೊ [[:kn:ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ|ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರೊ]]ದ ಒಂದು ದೀಪೊ ಸಮೂಹೊ ದೇಸೊ<ref>https://www.britannica.com/place/New-Zealand</ref>. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ಯೊ ಆದ್ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ತೆ ಇಕ-ಅ-ಮೌಇ ಮತ್ತು ತೆನ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ಟೆ ವೈಪೊನಮು [[:en:Waipounamu|Waipounamu]] ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ದೀಪೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರ್‌ದುಂಡು. [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯೊ]]ದ ಆಗ್ನೇಯೊಗು [[:kn:ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ|ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಂಚಿ ೨೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ದ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿಗ್ ನೆರೆಕರೆತ ದೇಸೊಲಾಯಿನ [[:kn:ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ|ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ]], [[:kn:ಫಿಜಿ|ಫಿಜಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:kn:ಟೋಂಗಾ|ಟೋಂಗಾ]]. ಉಂದು ನರಮಾನಿಲು ನಿಲೆಯಾಪುನ ಕಡೇತ ನೆಲ ಜಾಗೆ. ತನ್ನೊ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆದ ಸಮಯೊಡು ಈ ದೇಸೊಡು ಪ್ರಾಣಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಸ್ಯೊ ಜೀವನೊದ ಒಂಜಿ ವಿಸಿಸ್ಟೊ ಜೀವೊ ವಿದೊಲೆನ್ ಹೆಚ್ಚಿ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್. ದೇಸೊದ ಮಸ್ತ್ ಲಕ್ಷಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೂಂಚಿ ಆಯಿನ ಗುಡ್ಡೆಲ್ ಪರ್ವತೊಲು, ತೆನ್ಕಾಯಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್, ನೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟೊಲೆನ ಚಲನೆಡ್ದ್ ನೆಲತ ಮಿತ್ತಬಾಗೊ ಉಬ್ಬಿಯರ ಕಾರಣೊ ಆತಂಡ್. [[:kn:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ರಾಜದಾನಿ. ಅಂಚನೆ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ಡೇ ದಿಂಜ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ನಗರೊ. ಉಂದು [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ದೇಸೊದ ಕೈತಲ್‌ದ ದೇಸೊ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} 91yledk288cqr3nubzy27x8d71g62mr 373623 373622 2026-10-20T15:10:31Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373623 wikitext text/x-wiki {{ಎಲ್ಯ}} {{Infobox country | conventional_long_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | native_name = ''Aotearoa'' <small>(ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆಡ್)</small> | common_name = ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ | image_flag = Flag of New Zealand.svg | alt_flag = Blue field with the Union Flag in the top right corner, and four red stars with white borders to the right. | image_coat = Coat of arms of New Zealand.svg | alt_coat = A quartered shield, flanked by two figures, topped with a crown. | image_map = NZL_orthographic NaturalEarth.svg | alt_map = A map of the hemisphere centred on New Zealand, using an orthographic projection. | map_caption = ಬೂಗೋಲೊಡು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ದೇಸೊದ ನಕ್ಷೆ.<br> ಸುತ್ತ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. | map_width = 250px | other_symbol = "God Defend New Zealand"<br />(ದೇವೆರ್ ನಮ ದೇಸೊನು ಕಾಪಡ್)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:New Zealand national anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</div><br /><!-- DO NOT REMOVE "GOD SAVE THE KING" -->"God Save the King"{{refn|1="God Save the King" is one of New Zealand's two national anthems.<ref>{{cite web |url=http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |title=Protocol for using New Zealand's National Anthems |publisher=[[Ministry for Culture and Heritage]] |access-date=17 February 2008 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511022303/http://www.mch.govt.nz/nz-identity-heritage/national-anthems/protocols |url-status=dead }}</ref>|group=n}}<!-- DO NOT add a media file without discussing on the talk page first --> | other_symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ: | capital = ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ | coordinates = {{Coord|41|18|S|174|47|E|type:city_region:NZ}} | largest_city = ಆಕ್ಲಂಡ್ | official_languages = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |ಇಂಗ್ಲಿಷ್{{refn|1=English is a {{lang|la|de facto}} official language due to its widespread use.<ref>{{cite report |title=International Covenant on Civil and Political Rights Fifth Periodic Report of the Government of New Zealand |date=21 December 2007 |publisher=New Zealand Government |page=89 |quote=In addition to the Māori language, New Zealand Sign Language is also an official language of New Zealand. The New Zealand Sign Language Act 2006 permits the use of NZSL in legal proceedings, facilitates competency standards for its interpretation and guides government departments in its promotion and use. English, the medium for teaching and learning in most schools, is a ''[[de facto]]'' official language by virtue of its widespread use. For these reasons, these three languages have special mention in the New Zealand Curriculum. |url=http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |archive-date=24 January 2015 |access-date=18 November 2015 |archivedate=24 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf }}</ref>|group=n}} |ಮಾವೊರಿ ಬಾಸೆ |ನ್ಯೂ ಝಿಲೆಂಡ್ ಸಂಕೇತ ಬಾಸೆ }} | ethnic_groups = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |67.8% ಯುರೋಪಿಯನ್ |17.8% ಮಾವೊರಿ ಜನೊಕುಲು |17.3% ಏಷ್ಯನ್ |8.9% ಫೆಸಿಫಿಕ್ |1.9% ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ <br>ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲು |1.1% ಬೇತೆ{{refn|1=Ethnicity figures add to more than 100% as people could choose more than one ethnic group in the census. |name="ethnicity"|group=n}} }} | ethnic_groups_year = ೨೦೨೩ | ethnic_groups_ref = <ref name="Census2023PopCounts" /> | religion_year = ೨೦೧೮ | religion_ref = <ref name="QUICKSTATS">{{cite web |title=Quick stats about religion for New Zealand (2018 Census) |publisher=[[Statistics New Zealand]] |access-date=14 November 2023 |url= https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20231114051053/https://www.stats.govt.nz/tools/2018-census-place-summaries/new-zealand#religion |archive-date=14 November 2023 |at=Source: Stats NZ and licensed by Stats NZ for reuse under the Creative Commons Attribution 4.0 International licence.}}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |48.2% ಜಾತಿ ನಂಬಂದಿನಕ್ಲು |37.3% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್{{refn|Including the Māori-based [[Rātana]] and [[Ringatū]] churches|group=n|}} |2.7% ಹಿಂದೂ |5.1% ಬೇತೆ |6.7% ಪಣಂದಿನಕ್ಲು }} | demonym = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡರ್ |ಕಿವಿಸ್ (colloquial)}} | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | leader_title1 = ಮೊನಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ | leader_name1 = ೩ನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ | leader_title2 = ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ | leader_name2 = ಸಿಂಡಿ ಕೀರೊ | leader_title3 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name3 = ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲಕ್ಸನ್ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | sovereignty_type = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಂಡ್ | sovereignty_note = ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ‌ಡ್ದ್ | established_event1 = ವೈತಂಗಿ ಒಪ್ಪಂದ<ref>{{cite web |title=Treaty of Waitangi |url=https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |website=mch.govt.nz |publisher=Manatū Taonga Ministry for Culture and Heritage |access-date=22 June 2023 |archive-date=22 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622103149/https://mch.govt.nz/treatyofwaitangi |url-status=dead }}</ref> | established_date1 = ೬ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೪೦ | established_event2 = ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು | established_date2 = ೭ನೇ ಮೇ ೧೮೫೬ | established_event3 = ಪ್ರಭುತ್ವ | established_date3 = ೨೬ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೦೭ | established_event4 = ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ದತ್ತು ಕಾಯಿದೆದ ಶಾಸನ | established_date4 = ೨೫ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೭ | established_event5 = ಸಂವಿಧಾನದ ಶಾಸನ ೧೯೮೬ | established_date5 = ೧ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೮೭ | area_rank = ೭೫ನೇ | area_km2 = 268,021<ref>{{cite web |title=New Zealand country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |website=BBC News |access-date=20 November 2023 |date=20 November 2023 |archive-date=5 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205085451/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15357770 |url-status=live }}</ref> | area_sq_mi = 103,483<!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | percent_water = ೧.೬%{{refn|1=The proportion of New Zealand's area (excluding estuaries) covered by rivers, lakes and ponds, based on figures from the New Zealand Land Cover Database,<ref>{{cite web |url=http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |title=The New Zealand Land Cover Database |work=New Zealand Land Cover Database 2 |publisher=[[Ministry for the Environment (New Zealand)|Ministry for the Environment]] |date=1 July 2009 |access-date=26 April 2011 |archive-date=14 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314113106/http://www.mfe.govt.nz/issues/land/land-cover-dbase/index.html |url-status=dead }}</ref> is (357526 + 81936) / (26821559 – 92499–26033 – 19216)=1.6%. If estuarine open water, mangroves, and herbaceous saline vegetation are included, the figure is 2.2%.|group=n}} | population_estimate = {{increase neutral}} {{formatnum:{{data New Zealand|poptoday}}}}<ref name="populationestimate">{{cite web|url=https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|title=Population clock|publisher=[[Statistics New Zealand]]|access-date=15 May 2021|archive-date=19 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221119125714/https://www.stats.govt.nz/tools/population-clock|url-status=live}} The population estimate shown is automatically calculated daily at 00:00 UTC and is based on data obtained from the population clock on the date shown in the citation.</ref> | population_estimate_year = {{currentmonth}} {{currentyear}} | population_estimate_rank = ೧೨೦ನೇ | population_census = ೪,೯೯೩,೯೨೩<ref name="Census2023PopCounts" /> | population_census_year = ೨೦೨೩ | population_density_km2 = 19.5 | population_density_sq_mi = 50.5 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = ೧೬೭ನೆ | GDP_PPP = {{increase}} $279.183 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (NZ) |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=10 October 2023 |access-date=12 October 2023 |archive-date=19 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019000713/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=196,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_rank = ೬೩ನೆ | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $53,809 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೩೨ನೆ | GDP_nominal = {{increase}} $249.415 billion [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_rank = ೫೧ನೆ | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $48,071 [USD]<ref name="IMFWEO.NZ" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೨೩ನೆ | Gini_year = 2022 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini = 30.0<!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite book|url=https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|title=Household income and housing-cost statistics: Year ended June 2022|language=en|publisher=[[Statistics New Zealand]]|date=23 March 2023|access-date=22 September 2023|archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007015016/https://www.stats.govt.nz/information-releases/household-income-and-housing-cost-statistics-year-ended-june-2022/|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2022<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.939<!--number only--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|page=288|access-date=13 March 2024|archive-date=13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೧೬ನೆ | currency = ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡಾಲರ್ ($) | currency_code = NZD | iso3166code = NZ | time_zone = [[Time in New Zealand|NZST]]{{refn|1=The Chatham Islands have a [[Chatham Standard Time Zone|separate time zone]], 45 minutes ahead of the rest of New Zealand.|group=n}} | utc_offset = +೧೨ | time_zone_DST = [[Time in New Zealand|NZDT]]{{refn|Clocks are advanced by an hour from the last Sunday in September until the first Sunday in April.<ref>{{cite web |title=New Zealand Daylight Time Order 2007 (SR 2007/185) |url=http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |publisher=[[Parliamentary Counsel Office (New Zealand)|New Zealand Parliamentary Counsel Office]] |access-date=6 March 2017 |date=6 July 2007 |archive-date=7 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307050021/http://www.legislation.govt.nz/regulation/public/2007/0185/latest/whole.html |url-status=live }}</ref> Daylight saving time is also observed in the Chatham Islands, 45 minutes ahead of NZDT. |group=n}} | utc_offset_DST = +೧೩ | date_format = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}}<ref>There is no official all-numeric date format for New Zealand, but government recommendations generally follow [[date and time notation in Australia|Australian date and time notation]]. See {{citation |title=The Govt.nz style guide |date=22 July 2020 |publisher=New Zealand Government |url=https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |access-date=9 July 2021 |archive-date=25 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725154210/https://www.digital.govt.nz/standards-and-guidance/design-and-ux/content-design-guidance/numbers/ |url-status=live }}.</ref> | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in New Zealand|+64]] | cctld = [[.nz]] }} '''ನ್ಯೂ ಜಿಲೆಂಡ್''' ತೆನ್ಕಾಯಿ ಭೂಗೋಡು ಇಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ. '''[[:kn:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]''' ನೈರುತ್ಯೊ [[:kn:ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ|ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರೊ]]ದ ಒಂದು ದೀಪೊ ಸಮೂಹೊ ದೇಸೊ<ref>https://www.britannica.com/place/New-Zealand</ref>. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಕ್ಯೊ ಆದ್ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ತೆ ಇಕ-ಅ-ಮೌಇ ಮತ್ತು ತೆನ್ಕಾಯಿ ದೀಪೊ ಅತ್ತಂಡ ಟೆ ವೈಪೊನಮು [[:en:Waipounamu|Waipounamu]] ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ದೀಪೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರ್‌ದುಂಡು. [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯೊ]]ದ ಆಗ್ನೇಯೊಗು [[:kn:ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ|ಟಾಸ್ಮನ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಂಚಿ ೨೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ದ ಬಡೆಕ್ಕಾಯಿಗ್ ನೆರೆಕರೆತ ದೇಸೊಲಾಯಿನ [[:kn:ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ|ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯ]], [[:kn:ಫಿಜಿ|ಫಿಜಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:kn:ಟೋಂಗಾ|ಟೋಂಗಾ]]. ಉಂದು ನರಮಾನಿಲು ನಿಲೆಯಾಪುನ ಕಡೇತ ನೆಲ ಜಾಗೆ. ತನ್ನೊ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆದ ಸಮಯೊಡು ಈ ದೇಸೊಡು ಪ್ರಾಣಿ, ಶಿಲೀಂಧ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಸ್ಯೊ ಜೀವನೊದ ಒಂಜಿ ವಿಸಿಸ್ಟೊ ಜೀವೊ ವಿದೊಲೆನ್ ಹೆಚ್ಚಿ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್. ದೇಸೊದ ಮಸ್ತ್ ಲಕ್ಷಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ದೂಂಚಿ ಆಯಿನ ಗುಡ್ಡೆಲ್ ಪರ್ವತೊಲು, ತೆನ್ಕಾಯಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್, ನೆಲ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟೊಲೆನ ಚಲನೆಡ್ದ್ ನೆಲತ ಮಿತ್ತಬಾಗೊ ಉಬ್ಬಿಯರ ಕಾರಣೊ ಆತಂಡ್. [[:kn:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ರಾಜದಾನಿ. ಅಂಚನೆ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ಡೇ ದಿಂಜ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪುನ ನಗರೊ. ಉಂದು [[:kn:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ದೇಸೊದ ಕೈತಲ್‌ದ ದೇಸೊ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 0m74doq1y40qbxyg6h0sv6nq8csbese 0 4459 373595 373443 2026-10-20T14:54:39Z ChiK 1136 373595 wikitext text/x-wiki [[File:ಪಿಲಿತ ವೇಷ.jpg|thumb|ಪಿಲಿತ ವೇಷದ ಮಂಡೆ]][[File:Tiger dance Mangalore.jpg|thumb|ಪಿಲಿನಲಿಕೆ ]] '''ಪಿಲಿತವೇಷ''' (ಪಿಲಿ ಗೊಬ್ಬು) [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡು]] ದ ಭಾರಿ ಪೊರ್ಲು ದ ಬುಕ್ಕೊ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಗೊಬ್ಬು.<ref>http://kannada.readoo.in/2016/08/ವಿಟ್ಲಪಿಂಡಿ-ಪೊಡವಿಗೊಡೆಯನ</ref> [[ಮಾರ್ನೆಮಿ]], ಚೌತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೊಸರು ಕುಡಿಕೆದ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆದ ಗೊಬ್ಬುನು ತೂವೊಲಿ. ಪಿಲಿತ ವೇಷದ ತಾಸೆ ಮಾರ್ಣೆಮಿದಪಾಗ ಸಾದಿಡ್ ಮಾಂತ ಕೇಣೊಂದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. == ಪಿಲಿನಲಿಕೆತ ಪಿರನಿಲೆ == ಪಿಲಿವೇಷನ್ ಪರಕೆಪಂಡ್ದ್ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಪೆರ್ಚಾದ್ ಜೋಕುಳೆಗ್ ಕಾಯಿಲೆ ಬನ್ನಗ ದೇವೆರೆಟ ಪ್ರಾರ್ಥಿತ್‌ದ್ ಮಾರ್ನೆಮಿಗ್(ನವರಾತ್ರಿ)ಗ್ ಪಿಲಿವೇಶ ಪಾಡ್ಪವೆರ್. ಅವ್ ಅತ್ತಾಂದೆ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗೊದ ಜನೊಕುಳು ಮಾರ್ನೆಮಿ, ಅಷ್ಟಮಿತ‌ ಕುದಿಟ್ಟ್ (ಅವಧಿಟ್) ವೇಶ ಪಾಡ್ದ್ ಒಂತೆ ಪಣವು ಸಂಪೊಲಿಪ್ಪುವೆರ್. ದುಂಬುತ ಕಾಲೊಟ್ ಒಂಜಿ ವಟಾರೊತ ಜವೆನೆರ್ ಒಂಜಾದ್ ವೇಷ ಪಾಡೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. == ಪಿಲಿಗುಬ್ಬುದ ಬಗೆಕುಲು == ಪಿಲಿ ವೇಷ (ಪಿಲಿಯೇಸ ) ಉಡುಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಶಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಛಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮೂಲು ವೇಸ ದ ವಿಧಾನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು. ಪಿಲಿತ ಕಚ್ಛೆ, ಚಡ್ಡಿ, ಮೈತ ರಂಗದ ಬಗೆಕುಲು, ಗೊಬ್ಬುನ ರೀತಿ, ತಾಸೆದ ಪೆಟ್ಟ್ ಪೂರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಡು. ಪಿಲಿತ ಮೈಟ್ಟ್ ಮಂಜಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೊಲ್ದುದ ರಂಗ್ ಉಡುಪಿದ ಬರಿತಟ್ ಹೆಚ್ಛಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿತ ಮೇಲ್ಗ್ ಪಟ್ಟೆ, ಚಿಟ್ಟೆ, ಮಾತಾ ಬರೆಪೆರ್. ಇಂಚಿನ ಬಣ್ನದ ಮಿತ್ತ್, ಪಿಲಿತ ಮೋನೆ, ಬೇತೆ ಚಿತ್ರಲುಲಾ ಕುಡ್ಲಡ್ ಬರೆಪೆರ್. ಕಪ್ಪು, ಪಚ್ಚೆ ರಂಗ್ ದ ಪಿಲಿಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲ. ಉಡುಪಿಡ್ ವೇಷಧಾರಿ ಆಯೆನ ಚಡ್ಡಿದ ಮಿತ್ತ್ ಹನುಮಾನ್ ಕಚ್ಛೆ ಪಾಡುವೆರ್.ಆಂಡ ಕುದ್ಲಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ದ 'V' ಅಕ್ಶರದ ಕಾಚಾ ಪಾಡುವೆರ್. ತರೆಕ್ ಕುರಿತ ರೋಮಡು ಮಲ್ತಿನ ರಂಗ್ ಪಾಡಿನ ಪೊರ್ಲುದ ಟೊಪ್ಪಿ ಪಾಡುವೆರ್. ಇಡೀ ಮೈಕ್ ರಂಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಅತಾಂದ ರಡ್ಡ್ ದಿನ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ಕೈತ ರಟ್ಟೆಗ್ ಲಿಂಬೆ ಪುಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ನವಿಲ್ದ ಗರಿನ್ ಕಟ್ಟುನ ಕ್ರಮೊಲಾ ಕುಡ್ಲಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ವೇಷಧಾರಿಗ್ ತೂಪುನಕುಲೆನ ದ್ರಿಸ್ಟಿ ತಾಗಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಕಟ್ಟುನ ಕ್ರಮ. ಅಂಚನೆ ಬೇತೆ ಊರುಡುಲಾ ಪಿಲಿವೇಶ ಉಂಡು. ಕೇರಳ, ಓರಿಸ್ಸಾಡುಲಾ ಈ ಕಲೆ ಉಂಡು. ಆನುಲು ಮಾತ್ರೆ ಗೊಬ್ಬುನ ಕಲೆಟ್ಟ್ ಇತ್ತೆ ಪೊನ್ನುಲುಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪೆರ್.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/karnataka/2017/nov/12/roaring-success-1698989.html</ref> [[File:Tiger-dance-1.jpg|thumb|ಪಿಲಿವೇಷದ ಗೊಬ್ಬು]] == ಪಿಲಿ ಗೊಬ್ಬುದ ಕಲಾವಿದೆರ್== ಪಿಲಿಗೊಬ್ಬುದ ಕಲಾವಿದೆರೆಗ್ ಬಾರೀ ಮರ್ಯಾದೆ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲದ ಬಜಿಲಿಕೇರಿದ ಕ್ರಷ್ನಪ್ಪ ಪನ್ಪುನಾರ್ ೯೫ ವರ್ಸ ಗು ದುಂಬು ಪಿಲಿತ ತಂಡ ಕಟ್ಟ್ದೆರ್. ಆರೆನ ಮಗೆ ಕಮಾಲಾಕ್ಶ ಪನ್ಪುನಾರೆನ ಇಲ್ಲದ ಮಾತಾ ಜನ ಪಿಲಿತ ವೇಷಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಪೆರ್. ಅಂಚನೆ ಉಡುಪಿದ ಅಶೊಕ್ ರಾಜ್ ಕಾಡೆಬೆಟ್ತು ಆರೆನ ಕುಟುಂಬಲಾ. ಕದ್ರಿದ ಗಂಗಾಧರ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕರಿನ ೫೦ ವರ್ಸೊಡು ವೇಷ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಂಚನೆ ತಾಸೆಡ್ ಕಾರ್ಕಳದ ಆಣ್ಣೀಯಣ್ನ, ಡೋಲುಡು ಜನಾರ್ಧನ ಜೋಗಿಲು ಪುದರ್ ಪಡೆತೆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ ಪಾಂಡೆಶ್ವರ ಪಿಲಿ ಗೊಬ್ಬುದ ಗುರು ಆದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆತೆರ್. == ಪಿಲಿವೇಷಡ್ ಅಯಿನ ಬದಲಾವಣೆಲು == ಶತಮಾನ ದ ಇತಿಹಾಸ ಇತ್ತಿನ ಈ ಕಲೆಟ್ ಬಾರೀ ಬದಲಾವನೆ ಆತ್ಂಡ್. 'ಪಿಲಿಗೊಬ್ಬು' ಪೋದು 'ಪಿಲಿನಲಿಕೆ' ಆತ್ಂಡ್. 'ರಂಗ್' ಪೋದು 'ಬಣ್ಣ' ಆತ್ಂಡ್. ಪಿಲಿಗಒಬ್ಬುದ ಜಾಗೆಗ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಕಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಚರ್ಮದ ಡೊಲು, ತಾಸೆ ಪೋದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಫೈಬರ್ದ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ಪೋದು ಗೊಬ್ಬುನ ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ ಕೆಲವೇ ಇಲ್ಲಲ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಶುರು ಆತಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಬೇತೆ ಜನ ಪಿಲಿಗೊಬ್ಬುದ ಸ್ಪರ್ದೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/tiger-dance-competition-pilinalike-7-to-be-held-in-mangaluru-on-tuesday/article65966660.ece</ref>. ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಇನಾಮುದ ದುಡ್ಡುಲಾ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೌಲೊದ ಗೊಬ್ಬು ಮಾಯ ಆದ್ ಸಿನಿಮಾದ ಡಾನ್ಸ್ ಬರೊಂದುಂಡು. ಪಿಲಿ ವೇಷನು ಇಂಚಿಪ್ಪ ಸಿನಿಮಾಡ್ ತೋಜಾದೆರ್. ಪಿಲಿಪರ್ಬ, ಪಿಲಿನಲಿಕೆ ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಲೆಗ್ ಸಿನಿಮಾ ಕಾಲವಿದೆರ್ಲಾ ಬರ್ಪೆರ್. == ಫೋಟೋಕುಲು == [[File:Hulivesha Video 01.webm|thumb|ಪಿಲಿ ಏಸ ವಿಡಿಯೊ]] <gallery> Huli Vesha 10.jpg|ಒಡಿಪುತ ಪಿಲಿ ಏಸ Tiger dance Mangalore.jpg|ಕುಡ್ಲತ ಪಿಲಿ ಏಸ File:Hulivesha Barke (2).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ ಏಸ ಪಾಡುನಾ File:Hulivesha Barke (5).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ ಏಸ ಪಾಡುನಾ File:Hulivesha Barke (8).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ ಏಸ ಪಾಡುನಾ File:Hulivesha Barke (12).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ ಅಪ್ಪೆ ಪಿಲಿ File:Hulivesha Barke (17).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ File:Hulivesha Barke (18).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ File:Hulivesha Barke (20).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ File:Hulivesha Barke (27).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡಿನ ಬಾಲೆ File:Hulivesha Barke (24).jpg|ಪಿಲಿ ಏಸ ಪಾಡಿನ ಬಾಲೆ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿ == [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್]] pk8qkkrw82og7085dles90bw0fq6q6r 0 4533 373614 368394 2026-10-20T15:02:07Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373614 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಗಣತಂತ್ರ | common_name = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ | native_name = গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ<br /> ( ಗೋಣೊಪ್ರೊಜತೊಂತ್ರಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ್) | image_flag = Flag of Bangladesh.svg | image_coat = National emblem of Bangladesh.svg | symbol_type = ಲಾಂಛನ | other_symbol = {{unbulleted list |[[File:Government Seal of Bangladesh.svg|100px|Seal of the Government of Bangladesh]]}} | other_symbol_type = ಅಧೀಕೃತ ಮುದ್ರೆ | national_anthem = {{lang|bn|আমার সোনার বাংলা}} (ಬಂಗಾಲಿ ಬಾಸೆಡ್)<br />ಅಮರ್ ಸೋನಾರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Amar Sonar Bangla instrumental by US Navy Band.oga|center]]</div> | image_map = File:Bangladesh (orthographic projection).svg | capital = [[ಢಾಕಾ]] | coordinates = {{Coord|23|45|50|N|90|23|20|E|type:city_region:BD|display=inline}} | largest_city = ರಾಜಧಾನಿ | languages_type = ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ<br />{{nowrap|{{nobold|ಬುಕ್ಕ ಬೇತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸೆಲು}}}} | languages = ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಸೆ<ref name="bdlaws.minlaw.gov.bd">{{cite web |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-details-367.html |title=The Constitution of the People's Republic of Bangladesh |website=[[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]] |access-date=1 February 2017 |archive-date=10 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110101626/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-details-367.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-705.html |script-title=bn:বাংলা ভাষা প্রচলন আইন, ১৯৮৭ |author=<!--Not stated--> |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]] |trans-title=Bengali Language Implementation Act, 1987 |language=bn |access-date=7 January 2024 |archive-date=7 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107175804/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-705.html |url-status=live }}</ref> | languages2_type = ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲು | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |91.04% ಇಸ್ಲಾಂ (ಅಧೀಕೃತ)|7.94% ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊ |0.60% ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೊ |0.30% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದರ್ಮೊ|0.12% ಬೇತೆ}} | religion_year = 2022 | languages2 = ಇಂಗ್ಲಿಷ್<ref>{{cite journal |id={{ERIC|EJ1249887}} |last1=Ara |first1=Rowshon |title=A Foreign Language or the Second Language: The Future of English in Bangladesh |journal=International Journal of Language Education |date=March 2020 |volume=4 |issue=1 |pages=81–95 |doi=10.26858/ijole.v4i2.10458 |doi-broken-date=9 January 2026 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Islam |first1=Mohammad Nurul |last2=Hashim |first2=Azirah |title=Historical Evolution of English in Bangladesh |journal=Journal of Language Teaching and Research |date=2019 |volume=10 |issue=2 |page=247 |doi=10.17507/jltr.1002.05 }}</ref> | ethnic_groups = 99% ಬಂಗಾಳಿ<!--Do not modify to "Bengalis". The name of the ethnic group is "Bengali" and the people who belong to Bengali ethnicity are called "Bengalis".--> {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;font-size:100%;<!--font-size 100% to prevent line break for [show]/[hide] link--> | title = 1% ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲು | hlist = on | ಛಕ್ಮಾ | ಗಾರೋ | ಖಾಸಿ | ಕುಮಿ | ಮೈತೆಯಿ | ಮರ್ಮಾ | ಮಿಝೋ | ರಖಿನೆ | ಮ್ರು | ಸಂತಾಲ್ | ತಂಛಾಗ್ಯಾ | ತ್ರಿಪುರದಕ್ಲು | ಬಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯಾ }} | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web |title=Ethnic population in 2022 census |url=https://sid.portal.gov.bd/sites/default/files/files/sid.portal.gov.bd/publications/01ad1ffe_cfef_4811_af97_594b6c64d7c3/PHC_Preliminary_Report_(English)_August_2022.pdf |accessdate=2026-02-08 |archivedate=2024-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240708004426/https://sid.portal.gov.bd/sites/default/files/files/sid.portal.gov.bd/publications/01ad1ffe_cfef_4811_af97_594b6c64d7c3/PHC_Preliminary_Report_(English)_August_2022.pdf |url-status=dead }}</ref> | ethnic_groups_year = 2022 | religion_ref = <ref name="census"/> | demonym = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೀ | government_type = [[Unitary parliamentary republic]] under an [[Yunus ministry|interim government]] | leader_title1 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ | leader_name1 = ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಹಬುದ್ದಿನ್ | leader_title2 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name2 = | leader_title3 = [[Chief Adviser of Bangladesh|Chief Adviser]] | leader_name3 = ಮುಹಮ್ಮದ್ ಯುನುಸ್ | leader_title4 = [[Chief Justice of Bangladesh|Chief Justice]] | leader_name4 = ಝುಬಯೆರ್ ರೆಹ್ಮಾನ್ ಚೌಧರಿ | legislature = ಜಾತೀಯ ಸಂಸದ್<br />(ಅಮಾನತ್ ಆತ್ಂಡ್) | sovereignty_note = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಂಡ್ | sovereignty_type = ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಡ್ದು | established_event1 = ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳ | established_date1 = 15 August 1947 | established_event2 = ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | established_date2 = 14 October 1955 | established_event3 = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | established_date3 = 26 March 1971 | established_event4 = ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಉಂದುಮಲ್ತಿನ | established_date4 = 10 April 1971 | established_event5 = ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ದೊಡು ಪಾಕ್‌ದ ಎದುರು ಗೆಂದಿನ | established_date5 = 16 December 1971 | established_event6 = ಇತ್ತೆದ ಸಂವಿದಾನೊ | established_date6 = 16 December 1972 | area_km2 = 148,460<ref>{{cite web|title=Bangladesh country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12650940|website=[[BBC News]] |date=4 March 2011 |access-date=18 February 2025}}</ref> | area_rank = 92nd | area_sq_mi = 57320 | area_label2 = Land area | area_data2 = 130,170&nbsp;km²<ref name="cia">{{Cite CIA World Factbook|country=Bangladesh|access-date=13 November 2021|year=2021}}</ref> | area_label3 = Water area | area_data3 = 18,290&nbsp;km²<ref name="cia"/> | percent_water = 6.4 | population_estimate = 173,562,364<ref name="unpop">{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=BD|title=Population, total – Bangladesh|publisher=[[World Bank]]|access-date=4 April 2025}}</ref> | population_census = 169,828,911<ref name="populationcensus2022">{{cite web |title=Population and Housing Census 2022: Post Enumeration Check (PEC) Adjusted Population |url=http://bbs.portal.gov.bd/sites/default/files/files/bbs.portal.gov.bd/page/b343a8b4_956b_45ca_872f_4cf9b2f1a6e0/2023-04-18-08-42-4f13d316f798b9e5fd3a4c61eae4bfef.pdf |date=18 April 2023 |website=[[Bangladesh Bureau of Statistics]] |access-date=30 May 2023 |archive-date=30 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530205648/http://bbs.portal.gov.bd/sites/default/files/files/bbs.portal.gov.bd/page/b343a8b4_956b_45ca_872f_4cf9b2f1a6e0/2023-04-18-08-42-4f13d316f798b9e5fd3a4c61eae4bfef.pdf |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Report: 68% Bangladeshis live in villages |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/332419/report-68%25-bangladeshis-live-in-villages |work=[[Dhaka Tribune]] |date=28 November 2023 |access-date=6 February 2024 |archive-date=6 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206021005/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/332419/report-68%25-bangladeshis-live-in-villages |url-status=live }}</ref> | population_estimate_year = 2024 | population_estimate_rank = 8th | population_census_year = 2022 | population_census_rank = 8th | population_density_km2 = 1,165 | population_density_sq_mi = 3,020 | population_density_rank = 13th | GDP_PPP = {{increase}} $1.780 trillion<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database , October 2025: Edition (Bangladesh) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |website=www.imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]].14 October 2025. |access-date=3 November 2025 |language=en}}</ref> | GDP_PPP_year = 2025 | GDP_PPP_rank = 26th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,260<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2025: Edition (Bangladesh) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |website=www.imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=3 November 2025 |language=en}}</ref> | GDP_PPP_per_capita_rank = 125th | GDP_nominal = {{increase}} $475.010 billion<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2025: Edition (Bangladesh) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |website=www.imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]].14 October 2025. |access-date=3 November 2025 |language=en}}</ref> | GDP_nominal_year = 2025 | GDP_nominal_rank = 34th | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $2,730<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2025: Edition (Bangladesh) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |website=www.imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=3 November 2025 |language=en}}</ref> | GDP_nominal_per_capita_rank = 146th | Gini = 33.4 <!--number only--> | Gini_year = 2025 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |title=Gini inequality index – Bangladesh |url=https://www.theglobaleconomy.com/Bangladesh/gini_inequality_index |website= |access-date=31 January 2025}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.685 <!--number only--> | HDI_year = 2023 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref>{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = {{ordinal|130}} | currency = [[Bangladeshi taka|Taka]] ({{lang|bn|[[৳]]}}) | currency_code = BDT | time_zone = [[Bangladesh Standard Time|BST]] | utc_offset = +6 | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in Bangladesh|+880]] | cctld = {{ubl|[[.bd]]|{{lang|bn|[[.bangla|.বাংলা]]}}}} | area_magnitude = | footnote = | today = }} '''ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶ''' ನಮನ ದೇಶದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್‌ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ದೇಶ. ದುಂಬು ಉಂದು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ದೇಶೊದೊಟ್ಟುಗು ನಮ್ಮ ದೇಸೊರ್ದು ಬೇತೆ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೧ನೆಯ ಇಸವಿಡ್ ಉಂದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಸೊ ಆಂಡ್. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶ. ವಿಶ್ವೊಡು ಮಸ್ತ್ ಎಚ್ಚ ಜನಮಾನಿ ಉಪ್ಪುನ ಎಣ್ಮಣೇ ದೇಶ ಆದ್ ಉಂಡು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಭಾರತ ದೇಶ, ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿ ಕಡಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೂರಾ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶ ಸುತ್ತುಲ ಉಂಡು == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] g75ry73fhglssqqipwyuv93nxfb09d3 373616 373614 2026-10-20T15:03:29Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373616 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಗಣತಂತ್ರ | common_name = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ | native_name = গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ<br /> ( ಗೋಣೊಪ್ರೊಜತೊಂತ್ರಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ್) | image_flag = Flag of Bangladesh.svg | image_coat = National emblem of Bangladesh.svg | symbol_type = ಲಾಂಛನ | other_symbol = {{unbulleted list |[[File:Government Seal of Bangladesh.svg|100px|Seal of the Government of Bangladesh]]}} | other_symbol_type = ಅಧೀಕೃತ ಮುದ್ರೆ | national_anthem = {{lang|bn|আমার সোনার বাংলা}} (ಬಂಗಾಲಿ ಬಾಸೆಡ್)<br />ಅಮರ್ ಸೋನಾರ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Amar Sonar Bangla instrumental by US Navy Band.oga|center]]</div> | image_map = File:Bangladesh (orthographic projection).svg | capital = [[ಢಾಕಾ]] | coordinates = {{Coord|23|45|50|N|90|23|20|E|type:city_region:BD|display=inline}} | largest_city = ರಾಜಧಾನಿ | languages_type = ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ<br />{{nowrap|{{nobold|ಬುಕ್ಕ ಬೇತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸೆಲು}}}} | languages = ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಸೆ<ref name="bdlaws.minlaw.gov.bd">{{cite web |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-details-367.html |title=The Constitution of the People's Republic of Bangladesh |website=[[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]] |access-date=1 February 2017 |archive-date=10 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110101626/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-details-367.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-705.html |script-title=bn:বাংলা ভাষা প্রচলন আইন, ১৯৮৭ |author=<!--Not stated--> |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]] |trans-title=Bengali Language Implementation Act, 1987 |language=bn |access-date=7 January 2024 |archive-date=7 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107175804/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-705.html |url-status=live }}</ref> | languages2_type = ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲು | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |91.04% ಇಸ್ಲಾಂ (ಅಧೀಕೃತ)|7.94% ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊ |0.60% ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೊ |0.30% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದರ್ಮೊ|0.12% ಬೇತೆ}} | religion_year = 2022 | languages2 = ಇಂಗ್ಲಿಷ್<ref>{{cite journal |id={{ERIC|EJ1249887}} |last1=Ara |first1=Rowshon |title=A Foreign Language or the Second Language: The Future of English in Bangladesh |journal=International Journal of Language Education |date=March 2020 |volume=4 |issue=1 |pages=81–95 |doi=10.26858/ijole.v4i2.10458 |doi-broken-date=9 January 2026 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Islam |first1=Mohammad Nurul |last2=Hashim |first2=Azirah |title=Historical Evolution of English in Bangladesh |journal=Journal of Language Teaching and Research |date=2019 |volume=10 |issue=2 |page=247 |doi=10.17507/jltr.1002.05 }}</ref> | ethnic_groups = 99% ಬಂಗಾಳಿ<!--Do not modify to "Bengalis". The name of the ethnic group is "Bengali" and the people who belong to Bengali ethnicity are called "Bengalis".--> {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;font-size:100%;<!--font-size 100% to prevent line break for [show]/[hide] link--> | title = 1% ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲು | hlist = on | ಛಕ್ಮಾ | ಗಾರೋ | ಖಾಸಿ | ಕುಮಿ | ಮೈತೆಯಿ | ಮರ್ಮಾ | ಮಿಝೋ | ರಖಿನೆ | ಮ್ರು | ಸಂತಾಲ್ | ತಂಛಾಗ್ಯಾ | ತ್ರಿಪುರದಕ್ಲು | ಬಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯಾ }} | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web |title=Ethnic population in 2022 census |url=https://sid.portal.gov.bd/sites/default/files/files/sid.portal.gov.bd/publications/01ad1ffe_cfef_4811_af97_594b6c64d7c3/PHC_Preliminary_Report_(English)_August_2022.pdf |accessdate=2026-02-08 |archivedate=2024-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240708004426/https://sid.portal.gov.bd/sites/default/files/files/sid.portal.gov.bd/publications/01ad1ffe_cfef_4811_af97_594b6c64d7c3/PHC_Preliminary_Report_(English)_August_2022.pdf |url-status=dead }}</ref> | ethnic_groups_year = 2022 | religion_ref = <ref name="census"/> | demonym = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೀ | government_type = [[Unitary parliamentary republic]] under an [[Yunus ministry|interim government]] | leader_title1 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ | leader_name1 = ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಹಬುದ್ದಿನ್ | leader_title2 = ಪ್ರಧಾನಿ | leader_name2 = | leader_title3 = [[Chief Adviser of Bangladesh|Chief Adviser]] | leader_name3 = ಮುಹಮ್ಮದ್ ಯುನುಸ್ | leader_title4 = [[Chief Justice of Bangladesh|Chief Justice]] | leader_name4 = ಝುಬಯೆರ್ ರೆಹ್ಮಾನ್ ಚೌಧರಿ | legislature = ಜಾತೀಯ ಸಂಸದ್<br />(ಅಮಾನತ್ ಆತ್ಂಡ್) | sovereignty_note = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಂಡ್ | sovereignty_type = ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಡ್ದು | established_event1 = ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳ | established_date1 = 15 August 1947 | established_event2 = ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | established_date2 = 14 October 1955 | established_event3 = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ | established_date3 = 26 March 1971 | established_event4 = ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಉಂದುಮಲ್ತಿನ | established_date4 = 10 April 1971 | established_event5 = ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ದೊಡು ಪಾಕ್‌ದ ಎದುರು ಗೆಂದಿನ | established_date5 = 16 December 1971 | established_event6 = ಇತ್ತೆದ ಸಂವಿದಾನೊ | established_date6 = 16 December 1972 | area_km2 = 148,460<ref>{{cite web|title=Bangladesh country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12650940|website=[[BBC News]] |date=4 March 2011 |access-date=18 February 2025}}</ref> | area_rank = 92nd | area_sq_mi = 57320 | area_label2 = Land area | area_data2 = 130,170&nbsp;km²<ref name="cia">{{Cite CIA World Factbook|country=Bangladesh|access-date=13 November 2021|year=2021}}</ref> | area_label3 = Water area | area_data3 = 18,290&nbsp;km²<ref name="cia"/> | percent_water = 6.4 | population_estimate = 173,562,364<ref name="unpop">{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?locations=BD|title=Population, total – Bangladesh|publisher=[[World Bank]]|access-date=4 April 2025}}</ref> | population_census = 169,828,911<ref name="populationcensus2022">{{cite web |title=Population and Housing Census 2022: Post Enumeration Check (PEC) Adjusted Population |url=http://bbs.portal.gov.bd/sites/default/files/files/bbs.portal.gov.bd/page/b343a8b4_956b_45ca_872f_4cf9b2f1a6e0/2023-04-18-08-42-4f13d316f798b9e5fd3a4c61eae4bfef.pdf |date=18 April 2023 |website=[[Bangladesh Bureau of Statistics]] |access-date=30 May 2023 |archive-date=30 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530205648/http://bbs.portal.gov.bd/sites/default/files/files/bbs.portal.gov.bd/page/b343a8b4_956b_45ca_872f_4cf9b2f1a6e0/2023-04-18-08-42-4f13d316f798b9e5fd3a4c61eae4bfef.pdf |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Report: 68% Bangladeshis live in villages |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/332419/report-68%25-bangladeshis-live-in-villages |work=[[Dhaka Tribune]] |date=28 November 2023 |access-date=6 February 2024 |archive-date=6 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206021005/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/332419/report-68%25-bangladeshis-live-in-villages |url-status=live }}</ref> | population_estimate_year = 2024 | population_estimate_rank = 8th | population_census_year = 2022 | population_census_rank = 8th | population_density_km2 = 1,165 | population_density_sq_mi = 3,020 | population_density_rank = 13th | GDP_PPP = {{increase}} $1.780 trillion<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database , October 2025: Edition (Bangladesh) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |website=www.imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]].14 October 2025. |access-date=3 November 2025 |language=en}}</ref> | GDP_PPP_year = 2025 | GDP_PPP_rank = 26th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $10,260<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2025: Edition (Bangladesh) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |website=www.imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=3 November 2025 |language=en}}</ref> | GDP_PPP_per_capita_rank = 125th | GDP_nominal = {{increase}} $475.010 billion<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2025: Edition (Bangladesh) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |website=www.imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]].14 October 2025. |access-date=3 November 2025 |language=en}}</ref> | GDP_nominal_year = 2025 | GDP_nominal_rank = 34th | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $2,730<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, October 2025: Edition (Bangladesh) |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |website=www.imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |access-date=3 November 2025 |language=en}}</ref> | GDP_nominal_per_capita_rank = 146th | Gini = 33.4 <!--number only--> | Gini_year = 2025 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |title=Gini inequality index – Bangladesh |url=https://www.theglobaleconomy.com/Bangladesh/gini_inequality_index |website= |access-date=31 January 2025}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.685 <!--number only--> | HDI_year = 2023 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref>{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = {{ordinal|130}} | currency = [[Bangladeshi taka|Taka]] ({{lang|bn|[[৳]]}}) | currency_code = BDT | time_zone = [[Bangladesh Standard Time|BST]] | utc_offset = +6 | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in Bangladesh|+880]] | cctld = {{ubl|[[.bd]]|{{lang|bn|[[.bangla|.বাংলা]]}}}} | area_magnitude = | footnote = | today = }} '''ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶ''' ನಮನ ದೇಶದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್‌ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ದೇಶ. ದುಂಬು ಉಂದು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ದೇಶೊದೊಟ್ಟುಗು ನಮ್ಮ ದೇಸೊರ್ದು ಬೇತೆ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೧ನೆಯ ಇಸವಿಡ್ ಉಂದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಸೊ ಆಂಡ್. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶ. ವಿಶ್ವೊಡು ಮಸ್ತ್ ಎಚ್ಚ ಜನಮಾನಿ ಉಪ್ಪುನ ಎಣ್ಮಣೇ ದೇಶ ಆದ್ ಉಂಡು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಭಾರತ ದೇಶ, ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿ ಕಡಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೂರಾ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶ ಸುತ್ತುಲ ಉಂಡು == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 1kcvvokqmwga0s5f7fg9awy8ls625lq 0 4598 373615 372355 2026-10-20T15:02:19Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373615 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ | common_name = ಭಾರತ | image_flag = Flag of India.svg | alt_flag = Horizontal tricolour flag (deep saffron, white, and green). In the center of the white is a navy blue wheel with ೨೪ spokes. | image_coat = Emblem of India.svg{{!}}class=skin-invert | symbol_width = 75px | alt_coat = Three lions facing left, right,and toward viewer, atop a frieze containing a galloping horse, a ೨೪-spoke wheel, and an elephant. Underneath is a motto "सत्यमेव जयते". | symbol_type = [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ]] | national_motto = "[[ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ]]" {{small|([[ಸಂಸ್ಕೃತ]])}}<br /> "ಸತ್ಯನೇ ಗೆಂದುನು <ref>{{Cite web|url=http://india.gov.in/knowindia/state_emblem.php|title=State Emblem - National Symbols - Know India: National Portal of India|website=www.india.gov.in}}</ref></small> | image_map = India (orthographic projection).svg | alt_map = Image of globe centered on India, with India highlighted. | map_caption = {{small|ಆಜಾದ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಸೊ ಬುಕ್ಕ ಚೀನಾ <br>ಆಕ್ರಮಿಸಾದಿನ ಪ್ರದೇಸೊಲು ಹದ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡ್ ಉಂಡು.}} | map_width = 220px | national_anthem = ''[[ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ|ಜನ ಗಣ ಮನ]]''<small><ref>{{Cite web |url=http://india.gov.in/knowindia/national_anthem.php |title=National Anthem - National Symbols - Know India: National Portal of India |accessdate=2025-10-13 |website=india.gov.in |language=hi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928112905/http://india.gov.in/knowindia/national_anthem.php |archivedate=2011-09-28 |url-status=live }}http://india.gov.in/knowindia/national_anthem.php</ref><ref name="india.gov.in">{{cite web |url=https://india.gov.in/india-glance/national-symbols |title=National Symbols &#124; National Portal of India |publisher=India.gov.in |quote=The National Anthem of India Jana Gana Mana, composed originally in Bengali by Rabindranath Tagore, was adopted in its Hindi version by the Constituent Assembly as the National Anthem of India on 24 January 1950. |accessdate=1 March 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170204121208/https://india.gov.in/india-glance/national-symbols |archivedate=4 February 2017 }}</ref><ref name="tatsama">{{cite news |url=https://www.news18.com/news/india/national-anthem-of-india-a-brief-on-jana-gana-mana-498576.html |title=National anthem of India: a brief on 'Jana Gana Mana' |accessdate=7 June 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190417194530/https://www.news18.com/news/india/national-anthem-of-india-a-brief-on-jana-gana-mana-498576.html |archivedate=17 April 2019 |publisher=[[News18 India|News18]]}}</ref><br />"ಈ ಮಾತ ಜನತ ಮನಸ್ ದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ"{{lower|0.2em|{{sfn|Wolpert|2003|p=1}}<ref name="india.gov.in" />}}<br /> <div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Jana Gana Mana instrumental.ogg]]}}</div> | other_symbol_type = <span class="plainlinks">ರಾಷ್ಟ್ರಗಾನ<ref>http://parliamentofindia.nic.in/ls/debates/vol12p1.htm</ref> | other_symbol = ''[[ವಂದೇ ಮಾತರಂ]]'' ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]])<small><br />ಅಪ್ಪೆ, ಯಾನ್ ನಿಕ್ಕ್ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆ</small><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://india.gov.in/knowindia/national_song.php |access-date=2020-04-19 |archive-date=2008-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323163528/http://india.gov.in/knowindia/national_song.php |url-status=dead }}</ref><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Vande Mataram on Mohan Veena.ogg]]</div> | official_languages = {{hlist| [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ]]| [[ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆ|ಇಂಗ್ಲಿಸ್]]}} | regional_languages = {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;color: inherit; text-align:left; |title = ರಾಜ್ಯವಾರು ಬುಕ್ಕ {{nowrap|[[ಎನ್ಮನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದ]]ದ ಬಾಸೆಲು}}<ref name="langoff">{{Cite web |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India (July 2012 to June 2013) |url=https://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/https://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=8 July 2016 |access-date=26 December 2014 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, [[Ministry of Minority Affairs]], [[Government of India]]}}</ref> |1= ಎನ್ಮನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಾಸೆಲು {{hlist | [[ಅಸ್ಸಾಮೀ ಬಾಸೆ|ಅಸ್ಸಾಮಿ]] | [[ಬೆಂಗಾಲಿ ಬಾಸೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ]] | [[ಬೋರೊ ಬಾಸೆ|ಬೊರೊ]] | [[ಡೋಗ್ರಿ ಬಾಸೆ|ಡೋಗ್ರಿ]] | [[ಗುಜರಾತಿ ಬಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ]] | [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ]] | [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ]] | [[ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಬಾಸೆ|ಕಾಶ್ಮೀರಿ]] | [[ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆ|ಕೊಂಕಣಿ]] | [[ಮೈಥಿಲಿ ಬಾಸೆ|ಮೈಥಿಲಿ]] | [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ]] | [[ಮೈತಿ ಬಾಸೆ|ಮಣಿಪುರಿ]] | [[ಮರಾಠಿ ಬಾಸೆ|ಮರಾಠಿ]] | [[ನೇಪಾಳಿ ಬಾಸೆ|ನೇಪಾಳಿ]] | [[ಒಡಿಯಾ ಬಾಸೆ|ಒಡಿಯಾ]] | [[ಪಂಜಾಬಿ ಬಾಸೆ|ಪಂಜಾಬಿ]] | [[ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ]] | [[ಸಂತಾಲಿ ಬಾಸೆ|ಸಂತಾಲಿ]] | [[ಸಿಂಧಿ ಬಾಸೆ|ಸಿಂಧಿ]] | [[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]] | [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]] | [[ಉರ್ದು ಬಾಸೆ]] }} |2= ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ {{efn|ಎನ್ಮನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಬಾಸೆಲು ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಆದಿಪ್ಪಂದ್. ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಎನ್ಮನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿಪ್ಪರಲಾ ಯಾವು. ಉದಾರ್ಮೆಗ್, ಸಿಂದಿ ಬಾಸೆ ಎನ್ಮನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಅತ್ತ್.}} {{hlist | [[ಕೊಕ್ಬೊರೊಕ್ ಬಾಸೆ|ಕೊಕ್ಬೊರೊಕ್]] | [[ಲೆಪ್ಚಾ ಬಾಸೆ|ಲೆಪ್ಚಾ]] | [[ಮಿಝೋ ಬಾಸೆ|ಮಿಝೋ]] | [[ಸಿಕ್ಕಿಮಿ ಬಾಸೆ|ಸಿಕ್ಕಿಮಿ]] | all the 8th scheduled languages (except [[Sindhi language|Sindhi]], [[Kashmiri language|Kashmiri]] and [[Dogri language|Dogri]]{{efn|[[Kashmiri language|Kashmiri]] and [[Dogri language]] are the official languages of [[Jammu and Kashmir (union territory)|Jammu and Kashmir]] which is currently a [[union territory]] and no longer the [[Jammu and Kashmir (state)|former state]].}}) }} }} | languages_type = ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಸೆಲು | languages = 447 ಬಾಸೆಲು | capital = [[ನವದೆಹಲಿ]] | coordinates = {{Coord|28|36|50|N|77|12|30|E|type:city_region:IN}} | largest_city = [[ಮುಂಬೈ]] | religion_year = ೨೦೧೧ | religion = {{ubl | 79.8% [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] | 14.2% [[ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮ]] | 2.3% [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]] | 1.7% [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]] | 0.7% [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] | 0.4% [[ಜೈನ ಧರ್ಮ]] | 0.23% ಸಂಯೋಜಿತವಲ್ಲದ | 0.65% ''ಬೇತೆ'' <ref name="Census2011religion" /> }} | demonym = ಭಾರತೀಯ | membership = {{bulleted list|[[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]|[[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ]]|[[ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಂಘಟನೆ]]|[[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ|ಸಾರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆ]] |[[Shanghai Cooperation Organisation]]| [[G4 nations]]|[[Group of Five]] |[[G8+5]] [[G20|ಜಿ೨೦]] |[[ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]]}} | government_type = [[ಸಂಯುಕ್ತ]] [[ಗಣತಂತ್ರ]]<br />[[ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ]]<ref>http://india.gov.in/knowindia/india_at_a_glance.php</ref> | leader_title1 = [[ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] | leader_name1 = {{#statements:P35|from-Q668}} | leader_title2 = [[ಭಾರತೊದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] | leader_name2 = ಜಗದೀಪ್ ಧನ್‌ಕರ್ | leader_title3 = [[ಭಾರತೊದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ]] | leader_name3 = {{#statements:P6|from-Q668}} | leader_title4 = [[ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು|ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರ್]] | leader_name4 = | legislature = [[ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು|ಸಂಸತ್ತ್]] | upper_house = [[ರಾಜ್ಯಸಭೆ]] | lower_house = [[ಲೋಕಸಭೆ]]| | area_km2 = 32,87,263 | area_sq_mi = 1,269,210<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | area_rank = ೭ನೇ | percent_water = ೯.೫೬ | population_estimate = ೧,೩೨೪,೧೭೧,೩೫೪ | population_estimate_year = ೨೦೧೬ | population_estimate_rank = ೨ನೆ | population_census = ೧,೨೧೦,೮೫೪,೯೭೭<ref>{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/popu1.aspx |title=Census of India : India at a glance / Population |accessdate=2025-10-13 |website=censusindia.gov.in |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220324142758/https://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/popu1.aspx |archivedate=2022-03-24 |url-status=live }}http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/popu1.aspx</ref> | population_census_year = ೨೦೧೧ | population_census_rank = ೨ನೆ | population_density_km2 = 427.1 | population_density_rank = ೩೧ನೇ | GDP_PPP_year = ೨೦೧೮ | GDP_PPP = {{increase}} $೧೦.೩೮೫ ಟ್ರಿಲಿಯನ್<ref>{{Cite web|url=https://www.imf.org/external/error.htm?URL=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/%e0%b3%a8%e0%b3%a6%e0%b3%a6%e0%b3%ad/%e0%b3%a6%e0%b3%a7/weodata/weorept.aspx|title=International Monetary Fund|website=www.imf.org}}</ref> | GDP_PPP_rank = ೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $೭,೭೮೩ | GDP_PPP_per_capita_rank = ೧೧೬ | GDP_nominal = {{increase}} $೨.೮೪೮ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | GDP_nominal_rank = ೬ | GDP_nominal_year = ೨೦೧೮ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $೨,೧೩೪ | GDP_nominal_per_capita_rank = ೧೩೩ | HDI_year = ೨೦೨೨ | HDI_change = increase | HDI = 0.685 | HDI_rank = ೧೩೪ನೇ | Gini = 25.5 <!--number only--> | Gini_year = 2021 | Gini_change = | Gini_ref = <ref>{{Cite web |title=Gini index (World Bank estimate) – India |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=IN |publisher=[[World Bank]]}}</ref> | sovereignty_type = [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]‌ಡ್ದ್ | sovereignty_note = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿನ | established_event1 = ಘೋಷಿಸಾಯಿನ | established_date1 = ೧೫ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ | established_event೨ = [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] ಆಯಿನ | established_date೨ = ೨೬ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೫೦ | currency = [[ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿ]] ({{₹}}) | currency_code = ಐಎನ್‌ಆರ್ (INR) | time_zone = [[ಭಾರತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಾನ|ಐಎಸ್‌ಟಿ]] | utc_offset = +5:30 | time_zone_DST = ಈಜ್ಜಿ | utc_offset_DST = +5:30 | cctld = [[.in]] | calling_code = +91 | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | footnotes = {{Collapsible list|state=uncollapsed|title='''Non-numbered Footnotes:'''|'''*''' ''Bharat Ganarajya'', that is, the Republic of India in [[Hindi]], written in the ''[[Devanāgarī]]'' script. See also [[Official names of India|other official names]]|'''‡''' This is the figure as per the [[United Nations]] though the Indian government lists the total area as ೩,೨೮೭,೨೬೦ square kilometres.<ref>http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/India.pdf</ref>}} }} '''ಭಾರತ''', ಅಧಿಕೃತವಾದ್ '''ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ''' ಜಗತ್ತ್‌ದ ೭ನೆ ಮಲ್ಲ ದೇಸೊ. ಜಗತ್ತ್‌ದ [[ಭೂಮಿ]]ದ ೨.೪ ಪಾಲ್ ಭಾರತೊ ಉಂಡು. ಈ ಭೂಮಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಇತಿಹಾಸೊ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಭಾರತೊಡು ೨೦೧೧ತ ಜನಗಣತಿತ ಪ್ರಕಾರೊ<ref>{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.html |title=Request Rejected |accessdate=2025-10-13 |website=www.censusindia.gov.in |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240721132802/https://censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.html |archivedate=2024-07-21 |url-status=live }}http://www.censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.html</ref> 1,293,057,000 (2016) ಕೋಟಿ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 17.5% ಭಾಗೊ ಅಪುಂಡು. ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ೨೯ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡು. ೭ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಉಂಡು. ಭಾರತೊನ್ '''ಹಿಂದುಸ್ಥಾನ''' ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೊದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ. ದೆಹಲಿಡ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ವೊಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯೊ ಉಂಡು. ಭಾರತೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ, ಆಚಾರ, ವಿಚಾರೊಲು ಇತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ಮಾತ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮೊದಕುಲು ಒಂಜಾದ್ ಉಲ್ಲೇರ್. == ಭಾರತೊ ಪುದರ್ ಉಂಡಾಯಿನೆ == *ಭಾರತೊ ಪನ್ಪುನವು "ಭರತವರ್ಷ" ಪುದರ್‌ದ ಮೂಲೊಡಡ್ದು ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಪುರಾನೊದ ನಿಲೆಟ್ ಈ ಪುದರ್ ಭಾರತೊಂದು ಸೂಚಿತ ಆತ್ಂಡ್. ಋಷಭದೇವನ ಮಗೆ ಭರತ ಚಕ್ರವರ್ತಿಡ್ದ್ ಅತ್ತಂಡ ಮಹಾರಾಜೆ ದುಸ್ಯಂತನ ಮಗೆ ಆಯಿನ ಭರತ ಮಹಾರಾಜನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *"[[:kn:ಇಂಡಿಯಾ|ಇಂಡಿಯಾ]]" ಎನ್ಪಿ ಪುದರ್ [[:kn:ಸಿಂಧೂ ನದಿ|ಸಿಂಧೂ]] ಸುದೆತ ಪರ್ಷಿಯನ್ ರೂಪಾಂತರೊ "ಇಂಡಸ್" ಪನ್ಪುನೆಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ನೆ. ಭಾರತೊನು ನಿರ್ದೇಸಿಸಯರೆ ಉಪಯೋಗಿಸವುನ ಬೇತೆ ಪುದರ್‌ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ '''ಹಿಂದುಸ್ತಾನ'''. == ಭಾರತೊದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗೊಲೆ ಇವರೊ == *[[:kn:ಹಿಮಾಲಯ|ಹಿಮಾಲಯೊ]] ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ *ಉತ್ತರೊದ ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಸೊ *[[:kn:ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ|ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ]] *[[:kn:ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ|ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ]] == ಪರಿಪುನ ಸುದೆಕುಲು == ಭಾರತಡೊ ಪರಿಪುನ ಮುಕ್ಯೊ ಸುದೆಕ್‌ಲ್ ಇಂಚ ಉಂಡು; *[[:kn:ಸಿಂಧೂ ನದಿ|ಸಿಂಧೂ]] *[[:kn:ಗಂಗಾ ನದಿ|ಗಂಗಾ]] *[[:kn:ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ|ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ]] *[[:kn:ಯಮುನಾ ನದಿ|ಯಮುನಾ]] *[[:kn:ನರ್ಮದಾ ನದಿ|ನರ್ಮದಾ]] *[[:kn:ಗೋದಾವರಿ|ಗೋದಾವರಿ]] *[[:kn:ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ|ಕೃಷ್ಣಾ]] *[[:kn:ಕಾವೇರಿ ನದಿ|ಕಾವೇರಿ]] == ರಾಜ್ಯೊಲು == ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೯ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. {{colbegin|3}} #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಂ]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{colend|3}} == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು == ಭಾರತೊಡು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಂದು ಒಟ್ಟುಗು 8 ಪ್ರದೇಸೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[:kn:ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್]] #[[:kn:ಚಂಡೀಗಡ|ಚಂಡೀಗಡ]] #[[:kn:ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು|ಡಾಮನ್ ಮತ್ತು ಡಿಯು]] #[[:kn:ದಾದ್ರ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೆಲಿ|ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ]] #[[:kn:ಪುದುಚೇರಿ|ಪುದುಚೇರಿ]] #[[:kn:ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] #ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ #ಲಡಾಕ್ == ರಾಜಧಾನಿ == ಭಾರತ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] fhlgrdp6ffswzej4yu9m9mrsd89d7zp 373617 373615 2026-10-20T15:03:48Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373617 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ | common_name = ಭಾರತ | image_flag = Flag of India.svg | alt_flag = Horizontal tricolour flag (deep saffron, white, and green). In the center of the white is a navy blue wheel with ೨೪ spokes. | image_coat = Emblem of India.svg{{!}}class=skin-invert | symbol_width = 75px | alt_coat = Three lions facing left, right,and toward viewer, atop a frieze containing a galloping horse, a ೨೪-spoke wheel, and an elephant. Underneath is a motto "सत्यमेव जयते". | symbol_type = [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ]] | national_motto = "[[ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ]]" {{small|([[ಸಂಸ್ಕೃತ]])}}<br /> "ಸತ್ಯನೇ ಗೆಂದುನು <ref>{{Cite web|url=http://india.gov.in/knowindia/state_emblem.php|title=State Emblem - National Symbols - Know India: National Portal of India|website=www.india.gov.in}}</ref></small> | image_map = India (orthographic projection).svg | alt_map = Image of globe centered on India, with India highlighted. | map_caption = {{small|ಆಜಾದ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಸೊ ಬುಕ್ಕ ಚೀನಾ <br>ಆಕ್ರಮಿಸಾದಿನ ಪ್ರದೇಸೊಲು ಹದ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡ್ ಉಂಡು.}} | map_width = 220px | national_anthem = ''[[ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ|ಜನ ಗಣ ಮನ]]''<small><ref>{{Cite web |url=http://india.gov.in/knowindia/national_anthem.php |title=National Anthem - National Symbols - Know India: National Portal of India |accessdate=2025-10-13 |website=india.gov.in |language=hi |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928112905/http://india.gov.in/knowindia/national_anthem.php |archivedate=2011-09-28 |url-status=live }}http://india.gov.in/knowindia/national_anthem.php</ref><ref name="india.gov.in">{{cite web |url=https://india.gov.in/india-glance/national-symbols |title=National Symbols &#124; National Portal of India |publisher=India.gov.in |quote=The National Anthem of India Jana Gana Mana, composed originally in Bengali by Rabindranath Tagore, was adopted in its Hindi version by the Constituent Assembly as the National Anthem of India on 24 January 1950. |accessdate=1 March 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170204121208/https://india.gov.in/india-glance/national-symbols |archivedate=4 February 2017 }}</ref><ref name="tatsama">{{cite news |url=https://www.news18.com/news/india/national-anthem-of-india-a-brief-on-jana-gana-mana-498576.html |title=National anthem of India: a brief on 'Jana Gana Mana' |accessdate=7 June 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190417194530/https://www.news18.com/news/india/national-anthem-of-india-a-brief-on-jana-gana-mana-498576.html |archivedate=17 April 2019 |publisher=[[News18 India|News18]]}}</ref><br />"ಈ ಮಾತ ಜನತ ಮನಸ್ ದ ಆಡಳಿತಗಾರೆ"{{lower|0.2em|{{sfn|Wolpert|2003|p=1}}<ref name="india.gov.in" />}}<br /> <div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Jana Gana Mana instrumental.ogg]]}}</div> | other_symbol_type = <span class="plainlinks">ರಾಷ್ಟ್ರಗಾನ<ref>http://parliamentofindia.nic.in/ls/debates/vol12p1.htm</ref> | other_symbol = ''[[ವಂದೇ ಮಾತರಂ]]'' ([[ಸಂಸ್ಕೃತ]])<small><br />ಅಪ್ಪೆ, ಯಾನ್ ನಿಕ್ಕ್ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆ</small><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://india.gov.in/knowindia/national_song.php |access-date=2020-04-19 |archive-date=2008-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323163528/http://india.gov.in/knowindia/national_song.php |url-status=dead }}</ref><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Vande Mataram on Mohan Veena.ogg]]</div> | official_languages = {{hlist| [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ]]| [[ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆ|ಇಂಗ್ಲಿಸ್]]}} | regional_languages = {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;color: inherit; text-align:left; |title = ರಾಜ್ಯವಾರು ಬುಕ್ಕ {{nowrap|[[ಎನ್ಮನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದ]]ದ ಬಾಸೆಲು}}<ref name="langoff">{{Cite web |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India (July 2012 to June 2013) |url=https://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/https://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |archive-date=8 July 2016 |access-date=26 December 2014 |publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, [[Ministry of Minority Affairs]], [[Government of India]]}}</ref> |1= ಎನ್ಮನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಾಸೆಲು {{hlist | [[ಅಸ್ಸಾಮೀ ಬಾಸೆ|ಅಸ್ಸಾಮಿ]] | [[ಬೆಂಗಾಲಿ ಬಾಸೆ|ಬೆಂಗಾಲಿ]] | [[ಬೋರೊ ಬಾಸೆ|ಬೊರೊ]] | [[ಡೋಗ್ರಿ ಬಾಸೆ|ಡೋಗ್ರಿ]] | [[ಗುಜರಾತಿ ಬಾಸೆ|ಗುಜರಾತಿ]] | [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ]] | [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ]] | [[ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಬಾಸೆ|ಕಾಶ್ಮೀರಿ]] | [[ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆ|ಕೊಂಕಣಿ]] | [[ಮೈಥಿಲಿ ಬಾಸೆ|ಮೈಥಿಲಿ]] | [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ]] | [[ಮೈತಿ ಬಾಸೆ|ಮಣಿಪುರಿ]] | [[ಮರಾಠಿ ಬಾಸೆ|ಮರಾಠಿ]] | [[ನೇಪಾಳಿ ಬಾಸೆ|ನೇಪಾಳಿ]] | [[ಒಡಿಯಾ ಬಾಸೆ|ಒಡಿಯಾ]] | [[ಪಂಜಾಬಿ ಬಾಸೆ|ಪಂಜಾಬಿ]] | [[ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ]] | [[ಸಂತಾಲಿ ಬಾಸೆ|ಸಂತಾಲಿ]] | [[ಸಿಂಧಿ ಬಾಸೆ|ಸಿಂಧಿ]] | [[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]] | [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]] | [[ಉರ್ದು ಬಾಸೆ]] }} |2= ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ {{efn|ಎನ್ಮನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಬಾಸೆಲು ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಆದಿಪ್ಪಂದ್. ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಎನ್ಮನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿಪ್ಪರಲಾ ಯಾವು. ಉದಾರ್ಮೆಗ್, ಸಿಂದಿ ಬಾಸೆ ಎನ್ಮನೆ ಪರಿಚ್ಛೇದೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು ಆಂಡ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯೊದ ಅಧೀಕೃತ ಬಾಸೆ ಅತ್ತ್.}} {{hlist | [[ಕೊಕ್ಬೊರೊಕ್ ಬಾಸೆ|ಕೊಕ್ಬೊರೊಕ್]] | [[ಲೆಪ್ಚಾ ಬಾಸೆ|ಲೆಪ್ಚಾ]] | [[ಮಿಝೋ ಬಾಸೆ|ಮಿಝೋ]] | [[ಸಿಕ್ಕಿಮಿ ಬಾಸೆ|ಸಿಕ್ಕಿಮಿ]] | all the 8th scheduled languages (except [[Sindhi language|Sindhi]], [[Kashmiri language|Kashmiri]] and [[Dogri language|Dogri]]{{efn|[[Kashmiri language|Kashmiri]] and [[Dogri language]] are the official languages of [[Jammu and Kashmir (union territory)|Jammu and Kashmir]] which is currently a [[union territory]] and no longer the [[Jammu and Kashmir (state)|former state]].}}) }} }} | languages_type = ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಸೆಲು | languages = 447 ಬಾಸೆಲು | capital = [[ನವದೆಹಲಿ]] | coordinates = {{Coord|28|36|50|N|77|12|30|E|type:city_region:IN}} | largest_city = [[ಮುಂಬೈ]] | religion_year = ೨೦೧೧ | religion = {{ubl | 79.8% [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] | 14.2% [[ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮ]] | 2.3% [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]] | 1.7% [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]] | 0.7% [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] | 0.4% [[ಜೈನ ಧರ್ಮ]] | 0.23% ಸಂಯೋಜಿತವಲ್ಲದ | 0.65% ''ಬೇತೆ'' <ref name="Census2011religion" /> }} | demonym = ಭಾರತೀಯ | membership = {{bulleted list|[[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]|[[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ]]|[[ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಂಘಟನೆ]]|[[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ|ಸಾರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆ]] |[[Shanghai Cooperation Organisation]]| [[G4 nations]]|[[Group of Five]] |[[G8+5]] [[G20|ಜಿ೨೦]] |[[ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]]}} | government_type = [[ಸಂಯುಕ್ತ]] [[ಗಣತಂತ್ರ]]<br />[[ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ]]<ref>http://india.gov.in/knowindia/india_at_a_glance.php</ref> | leader_title1 = [[ಭಾರತೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] | leader_name1 = {{#statements:P35|from-Q668}} | leader_title2 = [[ಭಾರತೊದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] | leader_name2 = ಜಗದೀಪ್ ಧನ್‌ಕರ್ | leader_title3 = [[ಭಾರತೊದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ]] | leader_name3 = {{#statements:P6|from-Q668}} | leader_title4 = [[ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು|ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರ್]] | leader_name4 = | legislature = [[ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು|ಸಂಸತ್ತ್]] | upper_house = [[ರಾಜ್ಯಸಭೆ]] | lower_house = [[ಲೋಕಸಭೆ]]| | area_km2 = 32,87,263 | area_sq_mi = 1,269,210<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | area_rank = ೭ನೇ | percent_water = ೯.೫೬ | population_estimate = ೧,೩೨೪,೧೭೧,೩೫೪ | population_estimate_year = ೨೦೧೬ | population_estimate_rank = ೨ನೆ | population_census = ೧,೨೧೦,೮೫೪,೯೭೭<ref>{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/popu1.aspx |title=Census of India : India at a glance / Population |accessdate=2025-10-13 |website=censusindia.gov.in |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220324142758/https://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/popu1.aspx |archivedate=2022-03-24 |url-status=live }}http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/popu1.aspx</ref> | population_census_year = ೨೦೧೧ | population_census_rank = ೨ನೆ | population_density_km2 = 427.1 | population_density_rank = ೩೧ನೇ | GDP_PPP_year = ೨೦೧೮ | GDP_PPP = {{increase}} $೧೦.೩೮೫ ಟ್ರಿಲಿಯನ್<ref>{{Cite web|url=https://www.imf.org/external/error.htm?URL=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/%e0%b3%a8%e0%b3%a6%e0%b3%a6%e0%b3%ad/%e0%b3%a6%e0%b3%a7/weodata/weorept.aspx|title=International Monetary Fund|website=www.imf.org}}</ref> | GDP_PPP_rank = ೩ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $೭,೭೮೩ | GDP_PPP_per_capita_rank = ೧೧೬ | GDP_nominal = {{increase}} $೨.೮೪೮ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | GDP_nominal_rank = ೬ | GDP_nominal_year = ೨೦೧೮ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $೨,೧೩೪ | GDP_nominal_per_capita_rank = ೧೩೩ | HDI_year = ೨೦೨೨ | HDI_change = increase | HDI = 0.685 | HDI_rank = ೧೩೪ನೇ | Gini = 25.5 <!--number only--> | Gini_year = 2021 | Gini_change = | Gini_ref = <ref>{{Cite web |title=Gini index (World Bank estimate) – India |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=IN |publisher=[[World Bank]]}}</ref> | sovereignty_type = [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]‌ಡ್ದ್ | sovereignty_note = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿನ | established_event1 = ಘೋಷಿಸಾಯಿನ | established_date1 = ೧೫ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ | established_event೨ = [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] ಆಯಿನ | established_date೨ = ೨೬ನೇ ಜನವರಿ ೧೯೫೦ | currency = [[ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿ]] ({{₹}}) | currency_code = ಐಎನ್‌ಆರ್ (INR) | time_zone = [[ಭಾರತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಾನ|ಐಎಸ್‌ಟಿ]] | utc_offset = +5:30 | time_zone_DST = ಈಜ್ಜಿ | utc_offset_DST = +5:30 | cctld = [[.in]] | calling_code = +91 | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | footnotes = {{Collapsible list|state=uncollapsed|title='''Non-numbered Footnotes:'''|'''*''' ''Bharat Ganarajya'', that is, the Republic of India in [[Hindi]], written in the ''[[Devanāgarī]]'' script. See also [[Official names of India|other official names]]|'''‡''' This is the figure as per the [[United Nations]] though the Indian government lists the total area as ೩,೨೮೭,೨೬೦ square kilometres.<ref>http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/India.pdf</ref>}} }} '''ಭಾರತ''', ಅಧಿಕೃತವಾದ್ '''ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ''' ಜಗತ್ತ್‌ದ ೭ನೆ ಮಲ್ಲ ದೇಸೊ. ಜಗತ್ತ್‌ದ [[ಭೂಮಿ]]ದ ೨.೪ ಪಾಲ್ ಭಾರತೊ ಉಂಡು. ಈ ಭೂಮಿಗ್ ಮಸ್ತ್ ಇತಿಹಾಸೊ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಭಾರತೊಡು ೨೦೧೧ತ ಜನಗಣತಿತ ಪ್ರಕಾರೊ<ref>{{Cite web |url=https://censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.html |title=Request Rejected |accessdate=2025-10-13 |website=www.censusindia.gov.in |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240721132802/https://censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.html |archivedate=2024-07-21 |url-status=live }}http://www.censusindia.gov.in/2011census/population_enumeration.html</ref> 1,293,057,000 (2016) ಕೋಟಿ ಜನ ಉಲ್ಲೆರ್. ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ 17.5% ಭಾಗೊ ಅಪುಂಡು. ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ೨೯ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡು. ೭ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ ಉಂಡು. ಭಾರತೊನ್ '''ಹಿಂದುಸ್ಥಾನ''' ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೊದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ. ದೆಹಲಿಡ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ವೊಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯೊ ಉಂಡು. ಭಾರತೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ, ಆಚಾರ, ವಿಚಾರೊಲು ಇತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ಮಾತ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮೊದಕುಲು ಒಂಜಾದ್ ಉಲ್ಲೇರ್. == ಭಾರತೊ ಪುದರ್ ಉಂಡಾಯಿನೆ == *ಭಾರತೊ ಪನ್ಪುನವು "ಭರತವರ್ಷ" ಪುದರ್‌ದ ಮೂಲೊಡಡ್ದು ಬತ್ತ್ಂಡ್. *ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಪುರಾನೊದ ನಿಲೆಟ್ ಈ ಪುದರ್ ಭಾರತೊಂದು ಸೂಚಿತ ಆತ್ಂಡ್. ಋಷಭದೇವನ ಮಗೆ ಭರತ ಚಕ್ರವರ್ತಿಡ್ದ್ ಅತ್ತಂಡ ಮಹಾರಾಜೆ ದುಸ್ಯಂತನ ಮಗೆ ಆಯಿನ ಭರತ ಮಹಾರಾಜನ ಪುದರ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. *"[[:kn:ಇಂಡಿಯಾ|ಇಂಡಿಯಾ]]" ಎನ್ಪಿ ಪುದರ್ [[:kn:ಸಿಂಧೂ ನದಿ|ಸಿಂಧೂ]] ಸುದೆತ ಪರ್ಷಿಯನ್ ರೂಪಾಂತರೊ "ಇಂಡಸ್" ಪನ್ಪುನೆಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ನೆ. ಭಾರತೊನು ನಿರ್ದೇಸಿಸಯರೆ ಉಪಯೋಗಿಸವುನ ಬೇತೆ ಪುದರ್‌ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ '''ಹಿಂದುಸ್ತಾನ'''. == ಭಾರತೊದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗೊಲೆ ಇವರೊ == *[[:kn:ಹಿಮಾಲಯ|ಹಿಮಾಲಯೊ]] ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ *ಉತ್ತರೊದ ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಸೊ *[[:kn:ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ|ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ]] *[[:kn:ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ|ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ]] == ಪರಿಪುನ ಸುದೆಕುಲು == ಭಾರತಡೊ ಪರಿಪುನ ಮುಕ್ಯೊ ಸುದೆಕ್‌ಲ್ ಇಂಚ ಉಂಡು; *[[:kn:ಸಿಂಧೂ ನದಿ|ಸಿಂಧೂ]] *[[:kn:ಗಂಗಾ ನದಿ|ಗಂಗಾ]] *[[:kn:ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ|ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ]] *[[:kn:ಯಮುನಾ ನದಿ|ಯಮುನಾ]] *[[:kn:ನರ್ಮದಾ ನದಿ|ನರ್ಮದಾ]] *[[:kn:ಗೋದಾವರಿ|ಗೋದಾವರಿ]] *[[:kn:ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ|ಕೃಷ್ಣಾ]] *[[:kn:ಕಾವೇರಿ ನದಿ|ಕಾವೇರಿ]] == ರಾಜ್ಯೊಲು == ಭಾರತೊ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೯ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲೊ. {{colbegin|3}} #[[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಅಸ್ಸಾಂ]] #[[ಉತ್ತರಾಂಚಲ]] #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಒರಿಸ್ಸಾ]] #[[ಕರ್ನಾಟಕ]] #[[ಕೇರಳ]] #[[ಗುಜರಾತ್]] #[[ಗೋವಾ]] #[[ಚತ್ತೀಸ್‍ಗಢ]] #[[ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ]] #[[ಜಾರ್ಖಂಡ್]] #[[ತಮಿಳುನಾಡು]] #[[ತೆಲಂಗಾಣ]] #[[ತ್ರಿಪುರ]] #[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್]] #[[ಪಂಜಾಬ್]] #[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] #[[ಬಿಹಾರ]] #[[ಮಣಿಪುರ]] #[[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] #[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] #[[ಮೇಘಾಲಯ]] #[[ಮಿಝೋರಾಮ್]] #[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] #[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] #[[ಹರ್ಯಾನ]] #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]] {{colend|3}} == ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು == ಭಾರತೊಡು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊಂದು ಒಟ್ಟುಗು 8 ಪ್ರದೇಸೊಲು ಉಲ್ಲೊ. #[[:kn:ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್]] #[[:kn:ಚಂಡೀಗಡ|ಚಂಡೀಗಡ]] #[[:kn:ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು|ಡಾಮನ್ ಮತ್ತು ಡಿಯು]] #[[:kn:ದಾದ್ರ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೆಲಿ|ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ]] #[[:kn:ಪುದುಚೇರಿ|ಪುದುಚೇರಿ]] #[[:kn:ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ|ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ]] #ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ #ಲಡಾಕ್ == ರಾಜಧಾನಿ == ಭಾರತ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] o9wyhokme9jvwk5elefwwpa924xa3y5 0 4705 373625 372775 2026-10-20T15:10:56Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373625 wikitext text/x-wiki [[File:Location Burma (Myanmar) ASEAN.svg|thumb|ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್]] '''ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್''' ಭಾರತ ದೇಶೊಗು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ತಾಗೊಂದುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇಶೊ. ದುಂಬು ನೆಕ್ಕ್ ಬರ್ಮಾ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] kuoj0sdtlnnlei88avhvc7lmq5yre87 0 4717 373630 282167 2026-10-20T15:13:45Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373630 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} [[File:Europe-UK.svg|thumb|ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‍ನ್ ತೋಜಾವುನ ನಕ್ಷೆ]] ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ ವಾಯುವ್ಯ [[ಕಡಲ್‍]]ದ ಬರಿಡ್ದ್‌ಲಾ ಅಂಚಿ ಉಪ್ಪುನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‍ ನಾಲ್ ದೇಶೊಲ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ([[:en:England|England]]), [[ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]] ([[:en:Scotland|Scotland]]), ವೇಲ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ([[:en:Ireland|Ireland]]) ಈ ಒಕ್ಕೂಟಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶೊಲು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ [[:en:Great Britain|Great Britain]] ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ [[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ದ]] ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‍ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]), ಪಂಡ UK ಅತ್ತಂಡ ಬ್ರಿಟನ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರಾತ್ಂಡ್) ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಭೌಮೊ ಸಂಸ್ಥಾನವಾದ್ [[ಯುರೋಪ್]] ಖಂಡೊದ ವಾಯುವ್ಯೊ ಕರೆತ ಅಂಚಿಡ್ ನಿಲೆಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ಉಂದೊಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ<ref>http://www.britannica.com/place/United-Kingdom</ref> ಆತ್ಂಡ್. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್,<ref>http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080909013512/http://www.number10.gov.uk/Page823</ref> ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ದ ಈಶಾನ್ಯೊ ಭಾಗೊ ಬುಕ್ಕೊ ದಿಂಜ ಕಿನ್ಯ ದ್ವೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರೊಂದು ಪರಡ್ಡ್‌ನ ದ್ವೀಪೊ ಸಮೂಹೊ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಭೂ ಗಡಿನ್ ಸೇರೊಂದು ಯು ಕೆ ದ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದ್ ಆ ಗಡಿನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗೆ ಪಟೊಂದ್ಂಡ್.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2455710/Border-checks-between-Britain-and-Ireland-proposed.html</ref> ಈ ಭೂ ಗಡಿನ್ ಬುಡ್‍ತ್ ಯುಕೆ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ]], ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಡಲ್ಗಾಲುವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಐರಿಷ್ ಕಡಲ್‍ಡ್ದ್ ಆವೃತ ಆತ್ಂಡ್. ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪವಾಯಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಕಡಲ್ಗಾಲುವೆದ ಸುರಂಗೊಡ್ದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ದೊಟ್ಟುಗೆ ಸಂಪರ್ಕೊ ಉಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} rks4ua2jvmlgd6j129a2wbd5hks2aq2 373633 373630 2026-10-20T15:14:23Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373633 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} [[File:Europe-UK.svg|thumb|ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‍ನ್ ತೋಜಾವುನ ನಕ್ಷೆ]] ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ ವಾಯುವ್ಯ [[ಕಡಲ್‍]]ದ ಬರಿಡ್ದ್‌ಲಾ ಅಂಚಿ ಉಪ್ಪುನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‍ ನಾಲ್ ದೇಶೊಲ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ([[:en:England|England]]), [[ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]] ([[:en:Scotland|Scotland]]), ವೇಲ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ([[:en:Ireland|Ireland]]) ಈ ಒಕ್ಕೂಟಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶೊಲು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ [[:en:Great Britain|Great Britain]] ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ [[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ದ]] ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‍ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ([[:en:United Kingdom|United Kingdom]]), ಪಂಡ UK ಅತ್ತಂಡ ಬ್ರಿಟನ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರಾತ್ಂಡ್) ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಭೌಮೊ ಸಂಸ್ಥಾನವಾದ್ [[ಯುರೋಪ್]] ಖಂಡೊದ ವಾಯುವ್ಯೊ ಕರೆತ ಅಂಚಿಡ್ ನಿಲೆಯಾದುಲ್ಲೆರ್. ಉಂದೊಂಜಿ ದ್ವೀಪ ದೇಸೊ<ref>http://www.britannica.com/place/United-Kingdom</ref> ಆತ್ಂಡ್. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್,<ref>http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080909013512/http://www.number10.gov.uk/Page823</ref> ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ದ ಈಶಾನ್ಯೊ ಭಾಗೊ ಬುಕ್ಕೊ ದಿಂಜ ಕಿನ್ಯ ದ್ವೀಪೊಲೆನ್ ಸೇರೊಂದು ಪರಡ್ಡ್‌ನ ದ್ವೀಪೊ ಸಮೂಹೊ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಭೂ ಗಡಿನ್ ಸೇರೊಂದು ಯು ಕೆ ದ ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾದ್ ಆ ಗಡಿನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊದೊಟ್ಟುಗೆ ಪಟೊಂದ್ಂಡ್.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2455710/Border-checks-between-Britain-and-Ireland-proposed.html</ref> ಈ ಭೂ ಗಡಿನ್ ಬುಡ್‍ತ್ ಯುಕೆ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ]], ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಡಲ್ಗಾಲುವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಐರಿಷ್ ಕಡಲ್‍ಡ್ದ್ ಆವೃತ ಆತ್ಂಡ್. ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪವಾಯಿನ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಕಡಲ್ಗಾಲುವೆದ ಸುರಂಗೊಡ್ದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ದೊಟ್ಟುಗೆ ಸಂಪರ್ಕೊ ಉಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] qj03xwk2swx437zpranx8sfxay97ncn 0 4725 373632 372782 2026-10-20T15:14:11Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373632 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ರಷ್ಯನ್ ಫೆಡರೇಶನ್ | common_name = ರಷ್ಯಾ | linking_name = Russia | native_name = Российская Федерация <br> (''ರಷ್ಯನ್ ಬಾಸೆಡ್'') | image_flag = Flag of Russia.svg | image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | national_anthem = <br />{{center|Государственный гимн Российской Федерации}}{{center|(Gosudarstvennyy gimn Rossiyskoy Federatsii)}}<br />{{center|[[File:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg]]}} | image_map = File:Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg | map_caption = | capital = [[ಮಾಸ್ಕೋ]] | coordinates = {{Coord|55|45|21|N|37|37|02|E|type:city}} | largest_city = ರಾಜಧಾನಿ | languages_type = ಅಧೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರಬಾಸೆ | languages = ರಷ್ಯನ್<ref name="Chevalier-2006">{{cite journal |last=Chevalier |first=Joan F. |title=Russian as the National Language: An Overview of Language Planning in the Russian Federation |jstor=43669126 |journal=Russian Language Journal |pages=25–36 |volume=56 |year=2006 |issue=1 |publisher=American Councils for International Education ACTR / ACCELS|doi=((10.70163/0036-0252.1233))}}</ref> | languages2_type = ಅಧೀಕೃತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಸೆಲು | languages2 = ೩೫ <ref>{{cite web |title=What Languages Are Spoken in Russia? |url=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-russia.html |website=WorldAtlas |access-date=19 February 2024 |date=1 August 2017 |archive-date=19 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240219124154/https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-russia.html |url-status=live }}</ref> | ethnic_groups = {{unbulleted list | 71.7% ರಷ್ಯನ್ | 3.2% ತತರ್ | 1.1% ಬಾಶ್ಕಿರ್ | 1.1% ಚೆಚೆನ್ | 11.3% ಬೇತೆ | 11.6% ಗುರ್ತಗ್ ಸಿಕ್ಕಂದಿನ }} | ethnic_groups_year = ೨೦೨೧; <br>ರಷ್ಯಾ ಬುಕ್ಕ ಕ್ರಿಮಿಯಾ ಸೇರ್ದ್ | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web|title=Национальный состав населения|url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx|publisher=[[Federal State Statistics Service (Russia)|Federal State Statistics Service]]|access-date=30 December 2022|archive-date=30 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230204643/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx|url-status=live}}</ref> | demonym = ರಷ್ಯನ್ | government_type = ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಅಡಿಟ್<br> ಫೆಡರಲ್ ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ<ref name="cia"/><ref>{{cite web | title=Russia: Freedom in the World 2023 Country Report | website=Freedom House | date=9 March 2023 | url=https://freedomhouse.org/country/russia/freedom-world/2023 | access-date=17 April 2023 | archive-date=11 March 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230311093511/https://freedomhouse.org/country/russia/freedom-world/2023 | url-status=live }}</ref><ref name="Kuzio-2016"/><ref name="Krzywdzinski">{{cite book | author = Martin Krzywdzinski |year= 2020 | title = Consent and Control in the Authoritarian Workplace: Russia and China Compared | publisher = [[Oxford University Press]] | pages = 252– | isbn = 978-0-19-252902-2 | oclc = 1026492383 | url = {{GBurl|id=gz5MDwAAQBAJ|p=252}}|quote=''officially a democratic state with the rule of law, in practice an authoritarian dictatorship''}}</ref><ref name="o730">{{cite journal | last=Fischer | first=Sabine | title=Russia on the road to dictatorship | journal=SWP Comment | date=2022 | publisher=Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP), German Institute for International and Security Affairs | doi=10.18449/2022C30 | url=https://www.swp-berlin.org/10.18449/2022C30/ | access-date=24 July 2024 | page=}}</ref><!--- Before adding [[Dominant-party system]] here, discuss in the talk page, additions before any consensus will be challenged and removed. ---> | leader_title1 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ | leader_name1 = ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್ | leader_title2 = ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ | leader_name2 = ಮಿಖೈಲ್ ಮಿಶಿಸ್ತಿನ್ | legislature = ಫೆಡರಲ್ ಅಸ್ಸೆಂಬ್ಲಿ | upper_house = ಫೆಡರಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ | lower_house = ಡುಮಾ | sovereignty_type = ಉಂಡು ಮಲ್ತಿನಿ | established_event1 = ಕೆವಿನ್ ರೂಸ್ | established_date1 = ೮೮೨ | established_event2 = ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಸುಝ್ದಾಲ್ | established_date2 = ೧೧೫೭ | established_event3 = ಮಾಸ್ಕೊಗು ರಾಜ ಪ್ರಭುತ್ವ | established_date3 = ೧೨೮೯ | established_event4 = ಝಾರ್ ರಾಜವಂಸೊದ ಆಡಳಿತ | established_date4 = ೧೬ನೇ ಜನವರಿ ೧೫೪೭ | established_event5 = ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ | established_date5 = ೨ನೇ ನವಂಬರ್ ೧೭೨೧ | established_event6 = ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಮುಗಿನಿ | established_date6 = ೧೫ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೧೭ | established_event7 = ಸೋವಿಯತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ | established_date7 = ೩೦ನೇ ದಶಂಬರ್ ೧೯೨೨ | established_event8 = ರಷ್ಯಾದ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ<br> ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ<br> ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಘೋಷಣೆ | established_date8 = ೧೨ನೇ ಜೂನ್ ೧೯೯೦ | established_event9 = ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟ ಉಂಡಾಯಿನ | established_date9 = ೧೨ನೇ ದಶಂಬರ್ ೧೯೯೨ | established_event10 = ರಷ್ಯಾ ದೇಸೊದ ಸಂವಿಧಾನ | established_date10 = ೧೨ನೇ ದಶಂಬರ್ ೧೯೯೩ | established_event11 = ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಜ್ಯ ಉಂಡಾಯಿನ | established_date11 = ೮ನೇ ದಶಂಬರ್ ೧೯೯೯ | area_km2 = 17,098,246 | area_footnote = <ref>{{cite web |url=https://unstats.un.org/unsd/publications/pocketbook/files/world-stats-pocketbook-2016.pdf#page=182 |title=World Statistics Pocketbook 2016 edition |publisher=United Nations Department of Economic and Social Affairs. Statistics Division |access-date=24 April 2018 |archive-date=4 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190804041700/https://unstats.un.org/unsd/publications/pocketbook/files/world-stats-pocketbook-2016.pdf#page=182 |url-status=live }}</ref> <br>(ಅಂ.ರಾ. ಗಡಿತ್ತ ಉಲಾಯಿಡ್) | percent_water = ೧೩% <ref>{{cite web |title=The Russian federation: general characteristics |url=http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728064121/http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1%2F010000R |archive-date=28 July 2011 |website=Federal State Statistics Service |access-date=5 April 2008 |url-status=dead}}</ref> | population_estimate = {{plainlist| * ೧೪೬,೧೫೦,೭೮೯<ref>Including 2,470,873 people living on the [[Annexation of Crimea by the Russian Federation|annexed Crimean Peninsula]]</ref> * {{nowrap|(ಕ್ರಿಮಿಯಾಡ್ ಇಉನಕ್ಲು ಸೇರ್ದ್)<ref name="gks.ru-popul">{{cite web |url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/OkPopul_Comp2024_Site.xlsx |format=XLSX |script-title=ru:Оценка численности постоянного населения на 1 января 2024 г. и в среднем за 2023 г. и компоненты её изменения |trans-title=Estimates of the resident population as of January 1, 2024 and averaged over 2023 and the components of change |language=ru |work=[[Federal State Statistics Service (Russia)|Russian Federal State Statistics Service]] |access-date=22 June 2024 |archive-date=6 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406215805/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/OkPopul_Comp2024_Site.xlsx |url-status=live }}</ref>}} *೧೪೩,೬೭೯,೯೧೬ * (ಕ್ರಿಮಿಯಾ ಬುಡ್ದು)}} | population_estimate_year = ೨೦೨೪ | population_estimate_rank = ೯ನೇ | population_density_km2 = 8.4 | population_density_sq_mi = ೨೧.೫ | population_density_rank = ೧೮೭ನೇ | GDP_PPP = {{increase}} $5.473 trillion<ref name="IMFWEO.RU">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=922,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, April 2024 Edition. (Russia) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=16 April 2024 |access-date=16 April 2024 |archive-date=28 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240428184238/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=922,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live }}</ref> | GDP_PPP_year = ೨೦೨೪ | GDP_PPP_rank = ೬ನೇ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $38,269<ref name="IMFWEO.RU"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೬೦ನೇ | GDP_nominal = {{increase}} $2.057 trillion<ref name="IMFWEO.RU"/> | GDP_nominal_year = ೨೦೨೪ | GDP_nominal_rank = ೧೧ನೇ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $14,391<ref name="IMFWEO.RU"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೬೫ನೇ | Gini = 36.0 <!--number only--> | Gini_year = ೨೦೨೦ | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=RU |title=GINI index (World Bank estimate) – Russian Federation |publisher=World Bank |access-date=23 June 2022 |archive-date=20 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420201540/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=RU |url-status=live }}</ref> | HDI = 0.821<!--number only--> | HDI_year = ೨೦೨೨<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title=Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|access-date=13 March 2024|archive-date=13 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = ೫೬ನೇ | currency = ರುಬೆಲ್ ([[₽]]) | currency_code = RUB | utc_offset = +2 to +12 | drives_on = ಬಲ | calling_code = +7 | cctld = {{unbulleted list |[[.ru]]|[[.рф]]}} | religion_year = 2024 | religion_ref = <ref name="FOM 2024">{{cite web|title=Русская православная церковь|url=https://fom.ru/TSennosti/15011|publisher=Фонд Общественное Мнение, ФОМ (Public Opinion Foundation)|language=ru|date=2 May 2024|access-date=10 June 2024|archive-date=16 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240516060957/https://fom.ru/TSennosti/15011|url-status=live}}</ref><ref name="FOM 2024 Tables">{{cite web|title=Русская православная церковь |url=https://fom.ru/posts/download/15011|publisher=Фонд Общественное Мнение, ФОМ (Public Opinion Foundation)|language=ru|date=2 May 2024|access-date=10 June 2024|archive-date=3 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240503192150/https://fom.ru/posts/download/15011|url-status=live}}</ref> | religion = {{ublist|64.4% ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್| 21.2% ಜಾತಿ ಅಣಂದಿನಕ್ಲು|9.5% ಮುಸ್ಲಿಮ್|1.4% ಬೇತೆ ಜಾತಿ <ref>{{cite news |url=https://www.rbth.com/arts/327646-kalmykia-buddhism-russia |title=Check out Russia's Kalmykia: The only region in Europe where Buddhism rules the roost |last=Shevchenko |first=Nikolay |date=21 February 2018 |website=[[Russia Beyond]] |access-date=11 February 2023 |archive-date=27 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180227211046/https://www.rbth.com/arts/327646-kalmykia-buddhism-russia |url-status=live }}</ref>|3.5% ಗೊತ್ತುಜ್ಜಿ}} }} '''[[:kn:ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯಾ]]''' ಅಧಿಕೃತವಾದ್ '''ರಸಿಸ್‌ಕಾಯಾ ಫೇಡರಾಟ್ಸಿಯ''' Российская Федерация - ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟೊ,<ref>http://www.constitution.ru/en/10003000-02.htm</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html |access-date=2016-04-29 |archive-date=2015-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html |dead-url=yes }}</ref>ಉತ್ತರ [[:kn:ಯುರೇಷಿಯಾ|ಯುರೇಷಿಯಾ]] ([[:kn:ಯುರೋಪ್‌|ಯುರೋಪ್‌]] ಬುಕ್ಕೊ [[:kn:ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯಾ]] ಒಟ್ಟುಗೆ)ಡ್ದ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಸೊ. ಇಂದೊಂಜಿ 83 [[:kn:ರಷ್ಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನೊ]]ಲೆನ್ ಹೊಂದುದಿಪ್ಪುನ [[:kn:ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯೊ]] [[:kn:ಗಣರಾಜ್ಯ|ಒಕ್ಕೂಟೊ]]ಆತ್ಂಡ್. ರಷ್ಯೊ ತನ್ನ ಭೂಗಡಿಕ್‍ಲೆನ್ಗ ಈ ದೇಸೊದೊಟ್ಟುಗೆ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು.(ವಾಯುವ್ಯಡ್ದ್ ಆಗ್ನೇಯೊಗು ಮುಟ್ಟ) : [[ನಾರ್ವೆ]], [[:kn:ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌|ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], [[:kn:ಎಸ್ಟೊನಿಯಾ|ಎಸ್ಟೊನಿಯಾ]], [[:kn:ಲಾಟ್ವಿಯಾ|ಲಾಟ್ವಿಯಾ]], [[:kn:ಲಿಥುವೇನಿಯಾ|ಲಿಥುವೇನಿಯಾ]] ([[:kn:ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌|ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌]]ದ ಮೂಲಕೊ), [[:kn:ಪೋಲೆಂಡ್‌|ಪೋಲೆಂಡ್‌]] ([[:kn:ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌|ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌]] ದ ಮೂಲಕೊ), [[:kn:ಬೆಲಾರೂಸ್|ಬೆಲಾರೂಸ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]], [[:kn:ಜಾರ್ಜಿಯಾ (ದೇಶ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]], [[:kn:ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್|ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್]], [[:kn:ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್‌|ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್‌]], [[ಚೀನಾ]], [[ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]]. ಅಂಚನೇ ಈ ದೇಸೊದ ಸಮುದ್ರ ಕರೆತ ಗಡಿಕುಲು [[ಜಪಾನ್‌]] ([[ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮುದ್ರೊಡ್ದು]] ), [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] ([[:kn:ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರಡ್ದು]]), [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] ([[:kn:ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರೊಡ್ದು]]), [[ತುರ್ಕಿ]] ([[:kn:ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಡ್ದು]]), ಬುಕ್ಕೊ [[:kn:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ([[:kn:ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿಡ್ದ್]]) ಸುತ್ತುವರಿದುಂಡು. == ಭೂಗೋಳ == [[File:Yaht club.jpg|thumb|ತಗನ್ರಾಗ್ ಕೈತಲ್ದ ಯಾಚ್ಟಿಂಗ್, ರೊಸ್ತೊವ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] ಭೂಲಕ್ಷಣ, ಹವಾಗುಣ, ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಲಕ್ಷಣೊ ದಿಂಜ ದೂರೊಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ಬಡೆಕಾಯಿಡ್ದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿಗ್ ಮುಟ್ಟ[[:kn:ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌ ಬಯಲು|ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿನ ಬಯಲುಗಳು]] [[:kn:ಟುಂಡ್ರಾ|ಟುಂಡ್ರಾ]], ಕೋನಿಫೆರಸ್‌ ಅರಣ್ಯ ([[:kn:ಟೈಗಾ|ಟೈಗಾ]]), ಮಿಸ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ ಕಾಡ್‍ಲು, ಅಡ್ಕಲು ([[:kn:ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ|ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನೊ]]), ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆ-ಮರಳುಗಾಡು ([[:kn:ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಕಡಲ್ದ]] ಕರೆಕುಲು) ಅನುಕ್ರಮವಾದ್ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಉಂದು ಆಹಾರೊ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗ್ ಅನುಗುಣವಾದ್, ಹವಾಗುಣೊಡು ಆಪುನ ಬದಲಾವಣೆನ್ ಸೂಚಿಸವುಂಡು. [[:kn:ಸೈಬೀರಿಯ|ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ಕೂಡ ಉಂದುವೇ ಮಾದರಿ. ಆಂಡ ಅವು ಟೈಗಾನ್ ಹೋಲುಂಡು. ಈ ದೇಸೊಲು 23[[:kn:ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಥಳ|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಸ್ಮಾರಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊ]]ಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ 40 UNESCO<ref>http://kids.britannica.com/comptons/article-207542/Russia</ref> [[:kn:ಜೀವಮಂಡಲ ನಿಕ್ಷೇಪ|ಜೀವಮಂಡಲ ನಿಕ್ಷೇಪೊ]]ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದುಂಡು.<ref>http://whc.unesco.org/en/statesparties/ru</ref> == ಭೂಮಿದ ಲಕ್ಷಣ == [[File:Осетр река.jpg|thumb|ಜರಾಯ್ಸಕ್ ಕೈತಲ್ದ ಒಳನಾಡಿ ಕೇಂದ್ರೊ ರಷ್ಯಾ, ಮಾಸ್ಕೋ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] ೧೭ [[:kn:ಮಿಲಿಯನ್|ಮಿಲಿಯನ್]] [[:kn:ಚದರ ಕಿಮಿ|ಚದರ ಕಿಮಿ]] ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ರಷ್ಯಾ, ಜಗತ್ತ್‌ದ ದಿಂಜ ಮಲ್ಲ ದೇಸೊಲೆಡ್ ರಷ್ಯಾ ಒಂಜಾತ್ಂಡ್. ಮೂಡಯಿ [[ಯುರೋಪ್]]’ರ್ದ್ ಏಷಿಯಾ ಖಂಡೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊನು ಆವರಿಸುಂಡು. [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]]ದ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಕಡಲ್’ರ್ದ್ [[ಮೂಡಾಯಿ]]ದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಡಲ್’ದ ಮುಟ್ಟ 9600 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂಚೆನೇ [[ಬಡೆಕಾಯಿ|ಬಡಗಯಿ]]ದ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಕಡಲ್’ರ್ದ್ [[ತೆಂಕಯಿ]]ದ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮುಟ್ಟ 4800 ಕಿ.ಮೀ. ಜಾಗೆ ರಷ್ಯಾದ ಅಡಿಟ್ ಉಂಡು. ಉಂದು [[ಯೂರೋಪ್‌]]ದ ೪೦% ಬಾಗೊನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾದ್ ವಿಸ್ತರಿಸದ್ ೧೧ [[:kn:ಕಾಲಮಾನ|ಕಾಲಮಾನೊಡು]] ವ್ಯಾಪಿಸದ್, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಾದರಿದ ಪರಿಸರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಭೂಲಕ್ಷಣೊಲೆನ್ ಹೊಂದ್‍ದುಂಡು. ರಷ್ಯಾಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಡೇ ದಿಂಜ ಮಟ್ಟ್‌ಡ್ [[:kn:ಖನಿಜ|ಖನಿಜ]] ಬುಕ್ಕೊ[[:kn:ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ|ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊದ]] ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ''ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಡು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ'' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರಾತ್ಂಡ್. ಉಂದು ವಿಶ್ವೊದ ದಿಂಜ ಮಲ್ಲ [[:kn:ಅರಣ್ಯ|ಅರಣ್]] ನಿಕ್ಷೇಪೊನು ಹೊಂದ್‌ದುಂಡು. ಮುಲ್ಪದ [[:kn:ಸರೋವರ|ಸರೋವರೊಲು]] ಸರಿ ಸುಮಾರ್ ನಾಲನೆ ಒಂಜಿ ಬಾಗೊದಾತ್ ವಿಶ್ವೊದ ಘನೀಕೃತ ಅತ್ತಂದಿನ ಶುದ್ಧನೀರ್‌ನ್ ಹೊಂದ್‌ದುಂಡು.<ref>http://www.theguardian.com/world/2003/sep/19/environment.russia</ref> == ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊದ ರಷ್ಯಾ == ಪರಪೋಕುದ ಇತಿಹಾಸೊ ಕಾಲೊಡು ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯೊದ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿನ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನೊಲು ಅಸಂಘಟಿತ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುರುಬೆರ ಬುಡಕಟ್ಟ‍್‌ಲೆ ವಾಸತಾನೊ ಆದಿತ್ತ್‌ಂಡ್. ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಪಾಂಟಿಕ್‌ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ ಸಿಥಿಯಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನೊ ನಾಗರೀಕತೆಲೆ ಅವಶೇಷೊಲು 20ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಾಲೊಡು ಪತ್ತೆಯಾ ಆಯಿನ ಐಪಾಟೊವೊ,<ref>Belinskij, Andrej; H. Härke (March/April 1999). "The 'Princess' of Ipatovo". Archeology 52 (2). Retrieved 2007-12-26.</ref> ಸಿಂತಾಷ್ಟಾ,<ref>Drews, Robert (2004). Early Riders: The beginnings of mounted warfare in Asia and Europe. New York: Routledge. p. 50.</ref> ಅರ್ಕಾಯಿಂ,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html |access-date=2016-05-19 |archive-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228104055/http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html |dead-url=yes }}</ref> ಬುಕ್ಕೊ ಪೆಜಿರಿಕ್‌.<ref>http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2517siberian.html</ref> 8ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ಇಂಚಿಗ್ BC, ಗ್ರೀಕ್‌ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾಗರೀಕತೆನ್ ಟನಾಯ್ಸ್‌ ಬುಕ್ಕೊ ಫನಾಗೊರಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಕೊನತ್ತೆರ್.<ref>Jacobson, Esther (1995). The Art of the Scythians: The Interpenetration of Cultures at the Edge of the Hellenic World. p. 38: Brill. ISBN 9004098569.</ref> ೩ ಬುಕ್ಕೊ ೬ನೆ ಶತಮಾನೊ BC ದ ನಡುಟು, ಬೋಸ್ಫೋರನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊ, ಗ್ರೀಕ್‌ ವಸಾಹತುಲೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ್ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್‌ ರಾಜ್ಯೊ ವ್ಯವಸ್ಥೆ<ref>Tsetskhladze, Gocha R. (1998). The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology. p. 48: F. Steiner. ISBN 3-515-07302-7.</ref> ಹುನ್‌ ಬುಕ್ಕೊ ತುರ್ಕಿದಕುಲು ಸಮರೋತ್ಸಾಹಿ ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ಲೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಆಕ್ರಮಣೊಡ್ದ್<ref>Turchin, Peter (2003). Historical Dynamics: Why States Rise and Fall. pp. 185–186: Princeton University Press. ISBN 0-691-11669-5.</ref> ಕಂಗೆಟ್ಟ್‌ಂಡ್. ಖಾಜರ್‌ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‍ದ ತುರ್ಕಿ ಜನೊಕುಲು, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಬುಕ್ಕೊ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರೊಲೆ ನಡುತ ತಿರ್ತ ವೋಲ್ಗಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಸೊದ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನೊಲೆನ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊಗು ಮುಟ್ಟ ಆಳ್‌ಯೆರ್.<ref>Christian, David (1998). A History of Russia, Central Asia and Mongolia. pp. 286–288: Blackwell Publishing. ISBN 0-631-20814-3.</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] 7wd0jt3af153o413hgqb53dgoctqcqe 0 4797 373635 217017 2026-10-20T15:14:58Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373635 wikitext text/x-wiki [[File:CIA map of the Caribbean.png|thumb|upright=1.25|ಮಧ್ಯೊ ಅಮೇರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊ [https://web.archive.org/web/20070509224500/https://www.cia.gov/cia//publications/factbook/reference_maps/pdf/central_america.pdf (ವಿವರವಾದ ಪಿಡಿಎಫ್ ಭೂಪಟ)]]] '''[[:kn:ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]]''' [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ]]ದ [[ತೆನ್ಕಾಯಿ|ತೆಂಕಾಯಿ]]ಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಇಂದೆನ್ '''ಕೆರೀಬಿಯನ್''' ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊ [[:kn:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ]] ಮತ್ತು [[:kn:ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ]] ಖಂಡೊಲೆ ನಡುಟೆ ಉಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆರೆಬ್ಬಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊನು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕೊದ ಖಂಡೊದ ಉಪಪ್ರಾಂತ್ಯೊಂದೇ ತೆರಿಯೊಂದೆರ್. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡ್ ಸುಮಾರ್ ೭೦೦೦ಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} b0n98vluknmw82r0wxlq4r6nnjn9c0r 373636 373635 2026-10-20T15:15:09Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373636 wikitext text/x-wiki [[File:CIA map of the Caribbean.png|thumb|upright=1.25|ಮಧ್ಯೊ ಅಮೇರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊ [https://web.archive.org/web/20070509224500/https://www.cia.gov/cia//publications/factbook/reference_maps/pdf/central_america.pdf (ವಿವರವಾದ ಪಿಡಿಎಫ್ ಭೂಪಟ)]]] '''[[:kn:ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]]''' [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ]]ದ [[ತೆನ್ಕಾಯಿ|ತೆಂಕಾಯಿ]]ಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಇಂದೆನ್ '''ಕೆರೀಬಿಯನ್''' ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊ [[:kn:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ]] ಮತ್ತು [[:kn:ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ]] ಖಂಡೊಲೆ ನಡುಟೆ ಉಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆರೆಬ್ಬಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊನು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕೊದ ಖಂಡೊದ ಉಪಪ್ರಾಂತ್ಯೊಂದೇ ತೆರಿಯೊಂದೆರ್. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡ್ ಸುಮಾರ್ ೭೦೦೦ಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] e1rz8h40jpilj1nn1zq55tpydple2cf 0 4820 373637 372786 2026-10-20T15:15:20Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373637 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾ | common_name = ಶ್ರೀಲಂಕಾ | native_name = {{ubl|ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය||இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு}} | image_flag = Flag of Sri Lanka.svg | image_coat = Emblem of Sri Lanka.svg | coa_size = 70 | symbol_type = Emblem | national_motto = | national_anthem = "ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮಾತಾ"<br />ශ්‍රී ලංකා මාතා (ಸಿಂಹಳ ಬಾಸೆಡ್)<br>ஸ்ரீ லங்கா தாயே (ತಮಿಳು ಬಾಸೆಡ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಪ್ಪೆ) | image_map = Sri Lanka (orthographic projection).svg | image_map2 = | capital = [[ಕೊಲಂಬೋ]] | largest_city = [[ಕೊಲಂಬೋ]] | official_languages = {{hlist|ಸಿಂಹಳ ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು ಬಾಸೆ<ref>{{cite web |title=Official Languages Policy |url=http://www.languagesdept.gov.lk/web/index.php?option=com_content&view=article&id=38&Itemid=163&lang=en |website=languagesdept.gov.lk |publisher=Department of Official Languages |access-date=20 May 2021 |archive-date=12 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412193905/http://languagesdept.gov.lk/web/index.php?option=com_content&view=article&id=38&Itemid=163&lang=en |url-status=dead }}</ref>}} | languages_sub = yes | languages2_type = ಅರಿಗಣಿಸಾದಿನ ಬಾಸೆ | languages2 = ಇಂಗ್ಲಿಷ್ | ethnic_groups = {{ubl|೭೪.೯% ಸಿಂಹಲ ಜನೊಕುಲು|೧೧.೨% ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳೆರ್|೯.೨% ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮೂರ್|೪.೨% ಭಾರತದ ತಮಿಳೆರ್|೦.೫% ಬೇತೆ (ಬರ್ಗೆರ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮಲಯಾಳಿ, ವೆಡ್ಡ ಜನೊಕ್ಲು, ಚೈನೀಸ್, ಭಾರತೀಯೆರ್)}} | ethnic_groups_year = ೨೦೧೨<ref name="CIATONGA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/ |title=South Asia: Sri Lanka |date=22 September 2021 |publisher=[[CIA]] |access-date=23 January 2021 |archive-date=17 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/ |url-status=live }}</ref> | religion = {{nowrap|೭೦.೨% ಬೌದ್ಧ ದರ್ಮೊ (ಅಧೀಕೃತ)<ref>{{cite web |url=https://www.state.gov/reports/2018-report-on-international-religious-freedom/sri-lanka/ |title=2018 Report on International Religious Freedom: Sri Lanka |publisher=United States Department of State |access-date=3 March 2022 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211010832/https://www.state.gov/reports/2018-report-on-international-religious-freedom/sri-lanka/ |url-status=live }}</ref>}}<br />೧೨.೬% ಹಿಂದೂ ದರ್ಮೊ<br />೯.೭% ಇಸ್ಲಾಮ್<br />೭.೪% ಕ್ರಿಸ್ತನೆರ್<br />೦.೧% ಬೇತೆ | religion_year = ೨೦೧೨ | demonym = ಶ್ರೀಲಂಕನ್ | government_type = ಏಕೀಕೃತ ಅರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ<ref>{{cite web |title=Constitution of Sri Lanka |url=https://www.parliament.lk/files/pdf/constitution.pdf |website=[[Parliament of Sri Lanka]] |access-date=24 October 2022 |archive-date=26 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200826023910/http://parliament.lk/files/pdf/constitution.pdf |url-status=live }}</ref> | leader_title1 = ರಾಷ್ಟ್ರಾತಿ | leader_name1 = ಅನುರ ಕುಮಾರ ದಿಸ್ಸನಾಯಕೆ | leader_title2 = ರಧಾನಿ | leader_name2 = ಹರಿಣಿ ಅಮರಸೂರ್ಯ | leader_title3 = ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸ್ಪೀಕರ್ | leader_name3 = ''ಕಾಲಿ ಉಂಡು'' | leader_title4 = ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ | leader_name4 = ಜಯಂತ ಜಯಸೂರ್ಯ | legislature = ಸಂಸತ್ತ್ | sovereignty_type = ದೇಸೊ ಉಂಡಾಯಿನ | established_event1 = ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಸೊ ಉಂಡಾಯಿನ<ref>De Silva, K. M. (1981). A History of Sri Lanka. University of California Press. {{ISBN|978-0-19-561655-2}}. A History of Sri Lanka.</ref> | established_date1 = ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೪೨ | established_event2 = ಅನುರಾಧಾಪುರ ಕಾಲೊ | established_date2 = ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೭೭ಡ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೧೭ | established_event3 = ಪೊಲೊನ್ನರುವ ಕಾಲೊ | established_date3 = ೧೦೧೭–೧೨೩೨ | established_event4 = ಪರಿವರ್ತನೆದ ಅವಧಿ | established_date4 = ೧೨೩೨–೧೫೯೨ | established_event5 = ಕಾಂದ್ಯನ್ ಕಾಲೊ | established_date5 = ೧೫೯೨–೧೮೧೫ | established_event6 = ಬ್ರಿಟಿಶೆರೆ ಕಾಲೊದ ಸಿಲೋನ್ | established_date6 = ೧೮೧೫–೧೯೪೮ | established_event7 = ಸೊತಂತ್ರೊ | established_date7 = ೪ನೇ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೯೪೮ | established_event8 = ಗಣರಾಜ್ಯ | established_date8 = ೨೨ನೇ ಮೇ ೧೯೭೨ | established_event9 = ಸಂವಿಧಾನೊ | established_date9 = ೭ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೭೮ | area_km2 = 65,610.2 | area_rank = ೧೨೦ನೇ<!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = ೨೫,೩೩೨ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = ೪.೪ | population_estimate = ೨೨,೦೩೭,೦೦೦<ref>{{cite web |title=Mid-year Population Estimates by District & Sex, 2014 - 2023 |url=http://www.statistics.gov.lk/Population/StaticalInformation/VitalStatistics/ByDistrictandSex |website=statistics.gov.lk |publisher=Department of Census and Statistics |access-date=8 October 2023 |archive-date=13 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161113153902/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/VitalStatistics/MidYearPopulation/Mid-year%20population%20by%20age%20group.pdf |url-status=live }}</ref> | population_census = ೨೦,೨೭೭,೬೦೦<ref name="popsl">{{cite web |url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206021926/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf |title=Census of Population and Housing 2011 Enumeration Stage February–March 2012 |work=Department of Census and Statistics – Sri Lanka |access-date=15 July 2014 |archive-date=6 December 2013}}</ref> | population_estimate_year = ೨೦೨೨ | population_estimate_rank = ೬೦ನೇ | population_census_year = ೨೦೧೨ | population_census_rank = | population_density_km2 = 337.7 | population_density_sq_mi = | population_density_rank = ೪೩ನೇ | GDP_PPP = {{decrease}} ೩೧೮.೬ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್<ref name="IMFWEO">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=524,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2023&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|title=World Economic Outlook Database, October 2022|date=October 2022|website=IMF.org|publisher=[[International Monetary Fund]]|access-date=October 11, 2022|archive-date=12 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230112151400/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=524,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2023&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|url-status=live}}</ref> | GDP_PPP_year = ೨೦೨೩ | GDP_PPP_rank = ೬೦ನೇ | GDP_PPP_per_capita = {{decrease}}೩,೨೯೩ ಡಾಲರ್<ref name="IMFWEO" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ೧೦೧ನೇ | GDP_nominal = {{decrease}} ೭೩.೭ ಬಿಲಿಯನ ಡಾಲರ್<ref name="IMFWEO" /> | GDP_nominal_year = ೨೦೨೩ | GDP_nominal_rank = ೭೯ನೇ | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} ೩,೨೯೩ ಡಾಲರ್<ref name="IMFWEO" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ೧೩೨ನೇ | Gini = 39.8<!--number only--> | Gini_year = ೨೦೧೬ | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=LK |title=Gini Index |publisher=World Bank |access-date=24 May 2018 |archive-date=19 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230519204956/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=LK |url-status=live }}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.780 <!--number only--> | HDI_year = ೨೦೨೨<!--Please use the year to which the HDI year data refers, not the publication year--> | HDI_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{Cite web |date=13 March 2024 |title=Human Development Report 2023/2024 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |archive-date=13 March 2024 |access-date=13 March 2024 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = ೭೮ನೇ | currency = ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರೂಪಾಯಿ (Rs) | currency_code = LKR | time_zone = [[Sri Lanka Standard Time|SLST]] | utc_offset = +5:30 | utc_offset_DST = | DST_note = | time_zone_DST = | drives_on = ದತ್ತ ಬರಿ | calling_code = [[Telephone numbers in Sri Lanka|+94]] | iso3166code = LK | cctld = {{hlist|.lk|.ලංකා|.இலங்கை}} | official_website = {{URL|https://www.gov.lk|gov.lk}} }} [[File:SriLanka Elephants (pixinn.net).jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಸೊದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಣಿ(pixinn.net)]] [[File:Thimindu 2009 09 04 Yala Sri Lanka Junglefowl 1.JPG|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಸೊದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪಕ್ಕಿ ಪೂಂಜೆ [[ಕೋರಿ]]]] '''ಶ್ರೀಲಂಕಾ''' (ಅಧೀಕೃತವಾದ್ ''ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾ'') [[ಭಾರತ]] ದೇಸೊದ ತೆನಕ್ಕಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಸೊ. ಭಾರತ ದೇಸೊದ ನೆರೆಕರೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಸೊ ಉಂದು ಆಯಿನೆರ್ದಾರ [[ರಾಮಾಯಣ]] ಕಾಲಡ್ದ್‌ ಲಾ ಈ ದೇಸೊದ ಉಲ್ಲೇಕೊ ಭಾರತೊದ ಸುಮಾರ್ ಗ್ರಂಥೊಲೆಡ್ ಉಂಡು. ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ [[:kn:ಲಂಕಾ|ಲಂಕಾ]], ಲಂಕೆ, ಲಂಕಾದೀಪೊ, [[:en:Sinhalese language|ಸಿಂಹಳ]] ದೀಪೊ, ಸೆರೆಂದಿಬ್ ಇಂಚಿತಿ ಪುದರ್‍ಲೆಡ್ ಗುರುತಿಸವೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಶ್ರೀಲಂಕೊ ಬ್ರಿಟಿಸೆರೆ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲೊಡು ಸಿಲೋನ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೭೨ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಿಲೋನ್ ಪುದರ್ ದೆತ್‌ದ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ದೀಯೆರ್. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಸೊಗು ಸುಮಾರ್ ೩,೦೦೦ ವರ್ಸೊಡ್ದುಲಾ ಎಚ್ಚ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಇತಿಹಾಸೊ ಉಂಡು. ೧,೨೫,೦೦೦ ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಮುಲ್ಪ ನರಮಾನಿ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯೊಲು ಉಂಡು.<ref name="histr">{{Cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=PD8DseEWyuoC |title=Urbanization and sustainability in Asia: case studies of good practice |author=Roberts, Brian |chapter=Sri Lanka: Introduction |year=2006 |publisher=Asian Development Bank |isbn=978-971-561-607-2}}</ref> == ಚರಿತ್ರೆ == ಶ್ರೀಲಂಕೆಗ್ ಸಿಂಹಳ ಜನಕುಲು ಸುಮಾರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಪ್ರಾಯಶಃ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊರ್ದು ಬತ್ತಿಪ್ಪರ ಯಾವು ಪಂದ್ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೂರನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಇಡೆಗ್ [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಕಾರ್ ದೀಂಡ್. ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತರ್ದ್ ತಮಿಳ್ ಜನಕ್ಲೆನ ವಲಸೆ ಸುರುವಾದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲೊಗಾನಗ ತಮಿಳೆರೆನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಶ್ರೀಲಂಕೆಡ್ ಎಚ್ಚ ಇತ್ತ್ಂಡ್. [[೧೬ನೆತ ಶತಮಾನ|೧೬ನೆತ ಶತಮಾನೊಡು]] ಶ್ರೀಲಂಕೆದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆನ್ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್]] ವಶಪಡಿಸವೊಂಡೆರ್. ಆಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪ್ ದ ದೇಶೊಗುಲ್]] ಬತ್ತ. [[೧೭೯೬]]ಟ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ]] ಕೈಸೇರ್ಂಡ್. [[೧೯೪೮]] ಟ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿನ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, [[೧೯೭೨]] ಟ್ ತನ್ನ ಪುದರ್‍ನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ "ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ" ಪಂಡ್‍ದ್ ಬದಲಾವನೆ ಮಲ್ತೊಂಡ್ಂಡ್. ಕರಿನ ರಡ್ಡ್ ದಶಕೊಡು ಶ್ರೀಲಂಕೆದ [[ತಮಿಳ್ ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]] ಜನಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸಿಂಹಳೀಯೆರೆನ ನಡುಡು ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಅಶಾಂತಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, [[ಎಲ್‍ಟಿಟಿಇ]] ಬುಕ್ಕೊ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುಟು ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ತೊಂದರೆಲ್ ಉಂಡಾದಿತ್ತೊ. [[೨೦೦೪|೨೦೦೪ಟ್]] ಒಂಜಿ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಲ್ತೊಂಡೆರ್. == ರಾಜಕೀಯ == ಶ್ರೀಲಂಕೆದ ಇತ್ತೆದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ [[ಮೈತೀಪಾಲ ಸಿರಿಸೇನಾ]].<ref>http://www.parliament.lk ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಸತ್ತ್ ದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಗೆ</ref> ಇತ್ತೆದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಲ್<ref>https://web.archive.org/web/20080820144345/http://www.visitsrilanka.org/other/abroad.html ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಯಭಾರಿ ಕಛೇರಿಲ್</ref> [[ವಿಕ್ರಮಸಿಘ್ಹ]]. == ಸಂಪರ್ಕೊಲು == === ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಜಾಗೆಲು === ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬಾರೀ ಎಲ್ಯ ದ್ವೀಪ ಬುಕ್ಕೊ ಕಮ್ಮಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್ ಪಡೆಯಿನ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಮುಲ್ಪ ಮಸ್ತ್ ಬೀಚ್, ಹೋಟೆಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಲು ಅಭಿವೃಧ್ದಿಅವೊಂದುಲ್ಲ. ಉಂದೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗು ಕಾಡ್‍ದ ಸಂಪತ್ತ್ ಪ್ರವಾಸಗ್ ಬತ್ತಿನಕುಲೆನ್ ಆಕರ್ಷಿಸವೊಂದುಂಡು.<ref>https://web.archive.org/web/20161022185601/http://thecolombo.com/ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾಹಿತಿ</ref> ಈ ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಡ್ ತೆತ್ತಿ ದೀಫುನ ಏಮೆಲು,ಬಣ್ಣ ಬಣ್ನದ ಪಕ್ಕಿಲು, ನಾನಾ ಬಗೆತ ಮಂಗಲ್ಲು, ಚಿರತೆಲು, ನೀಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲ, ರಾವುನ ಮೀನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಡಾ‌‍ಲ್ಫಿನ್ ದ ಜೊತೆತ್ತ ಗೊಬ್ಬು ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರವಾಸಿ ಜಾಗೆಲೆದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶೊಲು. ಈ ದೇಶ ಇಂಚಿಪ್ಪಗು ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಜಾಗೆಯಾದ್ ಬುಲೆವೊಂದು ಉಂಡು.<ref>https://web.archive.org/web/20070212030057/http://www.asinah.org/travel-guides/srilanka.html ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರವಾಸಿ ಬೋಧೆಗುಲು</ref>.ಪರ್ವತ ಅರೋಹಿನಕುಲೆಗ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬಾರಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿನ ದೇಶ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜಮಾರ್ಗೊಲೆನ ಕೈತಲ್‍ಡ್ ಆನೆಗುಲೆಗ್ ಪಾರ್ಕ್ ಲೆನ್ ಮಲ್ಪಾದೆರ್, ಗಾಲೆ ಪನ್ಪುನವುಲು ನಡಪುನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಲ್, ಯೇಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಚಿರತೆಲು, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶೊಡು ತಯಾರಾದ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್ ಪೋಪುನ ಕಾಫಿ,ಚಾ ವ್ಯವಹಾರ, ಕಾಡಿದ ನಡುಟ್ಟು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಚೀನ ಅವಶೇಷಲ್ ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಲು. ಈ ಕಾರನೋರ್ದು ಪ್ರಸಿಧ್ದ ಪ್ರವಾಸಿಗೆ "ಮಾರ್ಕೋ ಪೋಲೋ" ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಶನ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಸಾಲ್‍ಗ್ ಸೇರ್ಸಾದೆ. == ಕೊಲಂಬೋ == ಕೊಲಂಬೊ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಉಂಡು. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಗೊಳುರ್ದು ಮೇ ತಿಂಗೊಳುದ ಉಳಾಯಿ ಇಡೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ಂಡ ಎಡ್ಡೆ. ಮುಲ್ಪ ಮಹಾದೇವಿ ವಿಹಾರ, ಪಾರ್ಕ್, ಪೂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‍ಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ.ಮುಲ್ಪ ಜು‍ಲೈ ಬುಕ್ಕೊ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಳುದ ನಡುಟ್ಟು ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪರ್ಬವಾಯಿನ "ವೇಲೇ" ‌ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ನಡಪುಂಡು. == ಕಡಲ್‍ದ ಪುಡೆಕುಲು == ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಾಮ್ ಬೀಚ್ ಸುಮಾರು ೧೬೦೦ ಕಿ.ಮೀ ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಿಸಾದ್ ಉಂಡು. ಉಂದೆತ್ತ ಕೈತಲ್‍ಡೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಕೂಡ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಇಡೆಗ್ ಪ್ರವಾಸಿಗೆರೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಚ್ಚ. ಗಾಲೆಡುಪ್ಪಿನ "ಅನ್ ವಾಟೂನಾ" ಕಡಲ ತೀರ ಪ್ರಪಂಚದ ಮುಂಚೂಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ೧೫ ಕಡಲ ಪುಡೆಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪದ ಬೆಂಟೋಟ ಕಡಲ ಪುಡೆಟ್ಟ್ ಡೈವಿಂಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ನಾರ್ಕ್ ಲಿಂಗ್ ಮನ್ಪುನ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು. ಹವಳದ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್ ದ ಉಲಾಯಿ ಉಪ್ಪುನ ಗುಹೆಕುಲು ಅಭಿವ್ರದ್ದಿದ ಪಥೊಟ್ಟುಲ್ಲ. == ಆಡಮ್ಸ್ ಪೀಕ್ == ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಂದು ಆ ದೇಶದ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವತ್ತ್‌ಗ್ ಕಾರಣವಾದ್ ದುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಶ್ರೀಪಾದ ಉಪ್ಪುನೆ ಉಂದುವೇ ಜಾಗೆಡ್. ಬೌದ್ಧ,[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದು]],[[ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮ|ಮುಸ್ಲಿಂ]],[[ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್‍|ಕ್ರೈಸ್ತ]] ಮಾತೆರ್ಲಾ ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿನ್ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸಾದೆರ್. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿನ್ ಮುಟ್ಟೊಡ್ ದಾಂಡ ಸುಮಾರ್ ೪೮೦೦ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ಮೊಟ್ಟೊಂದು ಪೋವೊಡಾವುಂಡು. == ಅನುರಾಧ ಪುರ == ಸಾರ ಸಾರ ವರ್ಸೊಗುಲೆ ದುಂಬು ಅನುರಾಧಪುರ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪಿರಾಕ್‍ದ ನಗರೊನು ತುನಗ ಮುಲ್ಪ ಬಾರಿ ದುಂಬುಡೇ ನಾಗರಿಕತೆ ಚಾಲ್ತಿಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಊರುದ ರಚನೆನ್ ಕೂಡ ಬಾರಿ ಯೋಜನಾಬದ್ದವಾದ್ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಮುಲ್ಪದ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಸ್ಧಾನೊಲು ಅವಶೇಷೊಲು ಅರಮನೆ, ದೈತ್ಯ ಗಾತ್ರದ ಸ್ತೂಪೊಲು ಮುಲ್ಪದ ಇತಿಹಾಸನ್ ವಿವರಿಸುವ. == ಡಂಬುಲ್ಲ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯ == ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧ]] ಪರಂಪರೆದ ಒಂಜಿ ಒಳನೋಟ ಡಂಬುಲ್ಲ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ದೈತ್ಯಕಾರದ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಶಿಲಾ ಸ್ತರಟ್ಟು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹಮಲ್ತ್ ದೀತ್ಂಡ್. == ಗಾಲೆ ಡಚ್ ಕೋಟೆ == ಉಂದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆದ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಒಂಜಾದ್ ಉಂಡು. ಮುಲ್ಪ ನಡಪುನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಬಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಉಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕರಿ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಜ್ರದ ಹೊಳಪು ಉಪ್ಪುನ ಕರಕುಶಲ ಕೇಂದ್ರವಾದ್‌ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾದ್ ಉಂಡು. == ತೂವೊಡೇ ಆಯಿನ ಜಾಗೆಲು == * ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಕುರುಹುಲು ಉಪ್ಪುನ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಪ್ರದೇಶ. * ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಹಬ್ ಆದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೀಟುಗುಲ್ಲಾ * ನೂದೆರ್ದ್ ಲಾ ಅಧಿಕ ಜಾತಿದ ಪಾರಿವಾಲೊಲು ಉಪ್ಪುನ 'ಮೀರಿಸಾ' * [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಆನೆಲ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಿನಿನಾವಾಲಾ * ಮಲ್ಲ ಗಾತ್ರೊದ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಲು ಉಪ್ಪುನ ಪೊಲೊನ್ನಾ * ರಾಯಲ್ ಅರಮನೆಕುಲು * ಆರ್.ಪ್ರೇಮದಾಸ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ * ಸಿಗಿರಿಯಾ ರಾಕ್ ಫೊರ್ಟ್ರೆಸ್ * ಅಡಾವಾಲೇ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯೇಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] bhgux46my02sj8d6d0xndqauwv746l2 0 4902 373597 196627 2026-10-20T14:55:06Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373597 wikitext text/x-wiki {{ಎಲ್ಯ}} [[File:Chile (orthographic projection).svg|thumb|ಚಿಲಿ ದೇಶದ ನಕ್ಷೆ]] '''ಚಿಲಿ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ]] ದೇಶ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Wikify}} {{Unreferenced}} {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} rlz918opppmbvu6dqydz2z2ie45uffi 373600 373597 2026-10-20T14:55:36Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373600 wikitext text/x-wiki {{ಎಲ್ಯ}} [[File:Chile (orthographic projection).svg|thumb|ಚಿಲಿ ದೇಶದ ನಕ್ಷೆ]] '''ಚಿಲಿ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ]] ದೇಶ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Wikify}} {{Unreferenced}} {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 7wuswc4zlk1x6bj5nqrv89vxldh8tsv 0 5274 373592 280753 2026-10-20T14:53:27Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373592 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Kachin State.svg|thumb|ಕಚಿನ್ ದ್ವಜ]] [[File:Kachin State in Myanmar.svg|thumb|ಕಚಿನ್ ಮಯನ್ಮಾರ್]] '''ಕಚಿನ್'''<ref>https://kn.wikisource.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%88%E0%B2%B8%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%81_%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B2%AF_%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%B6/%E0%B2%95%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A8%E0%B3%8D</ref> : [[ಮಯನ್ಮಾರ್|ಮಯನ್ಮಾರ್ ದ]] ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ರಾಜ್ಯೊ. 1947ಡ್ ಸಂವಿಧಾನೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಅಂಡ್. ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ [[ಭಾರತ]], ಉತ್ತರೊಗು [[ಟಿಬೆಟ್]], ಪೂರ್ವಗ್ [[ಚೀನಾ]] ಇಂದೆತ ಗಢಿಕುಲು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬರ್ಮದ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಲಾದಿಪ್ಪುನ ಭಾಮೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮ್ಯಿಚೀನಾಲು ಉತ್ತರದ ಪುಟಾ-ಒ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್‍ದ. [[ಇರಾವಾಡಿ]] ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಮ್ಯಿಚೀನಾ ಇಂದೆತ್ತ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ರೈಲ್ ನಿಲ್ದಾಣ. ಭಾಮೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮೋಗೌಂಗ್ ಒರಿನ ಪೆಂಟೆಲು. ಮುಲ್ಪದ ಪರ್ವತಸೀಮೆಡ್ ಬದುಕೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಜನಕುಲು ಕಚಿನೆರ್. ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರದೇಶೊಡುಲಾ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಣಿವೆಡ್ ಲಾ ಉಪ್ಪುನಕ್ ಲ್ ಷಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಮೀಯೆರ್. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಗಡಿಸೀಮೆದ ವಿಚಾರೊಡು ಮಯನ್ಮಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೀನಾದ ನಡುಟ್ಟು 1960ನೇ ದಶಕೊದ ಸುರು ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊಡು ಒರಿ ಮಂತ್ರಿಯಾದುಲ್ಲೆ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಸು. 7,00,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} dsrs1asa4c0l4cu8c4nop8a1dq2f4jw 0 5277 373624 368395 2026-10-20T15:10:54Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373624 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Bhutan.svg|thumb|ಭೂತಾನ್‍ದ ಧ್ವಜ]] [[File:Bhutan in its region.svg|thumb|ಭೂತಾನ್ ದೇಶ]] [[File:Emblem of Bhutan.svg|thumb|ಭೂತಾನ್ ದೇಶದ ಲಾಂಛನ]] '''ಭೂತಾನ್ ರಾಜ್ಯ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಟಿಬೆಟ್]] ಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ದೇಶ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ೧೩-೧೬ ಕಿ.ಮಿ. ಗಳಷ್ಟಿರುವ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ದುವಾರಗಲೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳ ಎತ್ತರ ೭,೦೦೦ ಮೀಟರ್. [[ಥಿಂಫು]] ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವೂ ಆಗಿದೆ. ಭೂತಾನ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಟಿಬೆಟನ್ [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ '''ತ್ಸೊಂಗ್‌ಖಾ'''. ಭೂತಾನ್ ದೇಶವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಮಾಲಯದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಉಳಿದ ಕೊನೆ ಸ್ಥಳ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಭೂತಾನ್ ದೇಶಕ್ಕೆ [[೧೯೦೭]]ರಿಂದ ರಾಜ ಪ್ರಭುತ್ವವಿದೆ. ಈಗಿನ ದೊರೆ ಜಿಗ್ಮೆ ಸಿಂಗ್ಯೆ ವಾಂಗ್‌ಚುಕ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸರಕಾರದ ಕಡೆ ವಾಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭೂತಾನ್ [[ಏಷ್ಯಾ]] ಖಂಡದ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಅರಬ್ಬೇತರ ದೇಶವಾಗಿದೆ<ref>https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?params=27_28_N_89_38_E_type:country%28%E0%B3%AA%E0%B3%AD,%E0%B3%A6%E0%B3%A6%E0%B3%A6%29</ref>. == ಹೆಸರು == [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]ದ 'ಭೂ-ಉತ್ಥಾನ' (ಉನ್ನತ ನಾಡು) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಭೂತಾನಿನ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದೆಂಬ ಶಂಕೆಯಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ 'ಭೊತ್ಸ್-ಅಂತ' ಅಂದರೆ ಟಿಬೆಟ್ಟಿನ ಅಂತ್ಯ ಎಂದೂ ಇದೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಭೂತಾನನ್ನು ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * 'ಲೊಪಾನ್' (ಕರಾಳ ದಕ್ಷಿಣ ನಾಡು), * 'ಲ್ಹೊ ತ್ಸೆಂದೆನ್‌ಜೊಂಗ್' (ದಕ್ಷಿಣದ ಗಂಧದ ನಾಡು), * 'ಲ್ಹೊಮೆನ್ ಖಾಝಿ' (ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳಿರುವ ದಕ್ಷಿಣದ ನಾಡು), * 'ಲ್ಹೊ ಮೆನ್‌ಜೊಂಗ್' (ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ನಾಡು) [[File:View of Tashichodzong from the NE.jpg|thumb|View of Tashichodzong from the NE]] [[File:Tashigang Dzong 111120.jpg|thumb|Tashigang Dzong 111120]] ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] jju1luwzl2kp21yy0n3yc61bga285us 373626 373624 2026-10-20T15:11:12Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373626 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Bhutan.svg|thumb|ಭೂತಾನ್‍ದ ಧ್ವಜ]] [[File:Bhutan in its region.svg|thumb|ಭೂತಾನ್ ದೇಶ]] [[File:Emblem of Bhutan.svg|thumb|ಭೂತಾನ್ ದೇಶದ ಲಾಂಛನ]] '''ಭೂತಾನ್ ರಾಜ್ಯ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಟಿಬೆಟ್]] ಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇಡೀ ದೇಶ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ೧೩-೧೬ ಕಿ.ಮಿ. ಗಳಷ್ಟಿರುವ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ದುವಾರಗಲೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳ ಎತ್ತರ ೭,೦೦೦ ಮೀಟರ್. [[ಥಿಂಫು]] ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವೂ ಆಗಿದೆ. ಭೂತಾನ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಟಿಬೆಟನ್ [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ '''ತ್ಸೊಂಗ್‌ಖಾ'''. ಭೂತಾನ್ ದೇಶವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಮಾಲಯದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಉಳಿದ ಕೊನೆ ಸ್ಥಳ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಭೂತಾನ್ ದೇಶಕ್ಕೆ [[೧೯೦೭]]ರಿಂದ ರಾಜ ಪ್ರಭುತ್ವವಿದೆ. ಈಗಿನ ದೊರೆ ಜಿಗ್ಮೆ ಸಿಂಗ್ಯೆ ವಾಂಗ್‌ಚುಕ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸರಕಾರದ ಕಡೆ ವಾಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭೂತಾನ್ [[ಏಷ್ಯಾ]] ಖಂಡದ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಅರಬ್ಬೇತರ ದೇಶವಾಗಿದೆ<ref>https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?params=27_28_N_89_38_E_type:country%28%E0%B3%AA%E0%B3%AD,%E0%B3%A6%E0%B3%A6%E0%B3%A6%29</ref>. == ಹೆಸರು == [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]ದ 'ಭೂ-ಉತ್ಥಾನ' (ಉನ್ನತ ನಾಡು) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಭೂತಾನಿನ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದೆಂಬ ಶಂಕೆಯಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ 'ಭೊತ್ಸ್-ಅಂತ' ಅಂದರೆ ಟಿಬೆಟ್ಟಿನ ಅಂತ್ಯ ಎಂದೂ ಇದೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಭೂತಾನನ್ನು ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * 'ಲೊಪಾನ್' (ಕರಾಳ ದಕ್ಷಿಣ ನಾಡು), * 'ಲ್ಹೊ ತ್ಸೆಂದೆನ್‌ಜೊಂಗ್' (ದಕ್ಷಿಣದ ಗಂಧದ ನಾಡು), * 'ಲ್ಹೊಮೆನ್ ಖಾಝಿ' (ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳಿರುವ ದಕ್ಷಿಣದ ನಾಡು), * 'ಲ್ಹೊ ಮೆನ್‌ಜೊಂಗ್' (ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ನಾಡು) [[File:View of Tashichodzong from the NE.jpg|thumb|View of Tashichodzong from the NE]] [[File:Tashigang Dzong 111120.jpg|thumb|Tashigang Dzong 111120]] ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] s5lz0xhjgrxfpi8xvmryxn2irtx4n7b 0 5399 373587 280658 2026-10-20T14:49:42Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373587 wikitext text/x-wiki [[File:Famille.jpg|thumb|ಇಲ್ಲ್]] [[File:Paulina et Margaret.jpg|thumb|ಉಮೊಜದ ಪೊಂಜೊಲು]] [[File:Watchman devant la rivière Uaso Nyiro.jpg|thumb|ಊರು ಕಾಪುನ ಡೆವಂಟ್ ಲಾ ರಿವೈಯೆರೆ ಉಸಾವೊ ನಿಯಿರೊ]] '''ಉಮೊಜ''' ಪಂಡ [[:en:Kenya|ಕೀನ್ಯ]]ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ಜನಾಂಗೊದಕುಲೆನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿ. ಉಂದು ೧೯೯೦ಡ್ ಉಂಡಾಯಿನ ಪೊಸ ಊರು. ಈ ಊರುಡು ಆಂಜೊಲೆಗ್ ನಿಸೇದೊ ಮುಲ್ಪ ಪೊಂಜೊಲು ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಉಮೊಜಗ್ ಇತ್ತೆ ೨೫ನೆ ಒರ್ಸೊದ ಸಂಬ್ರಮೊ. ಈ ಊರುಗ್ ಆಂಜೊಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಸೊ ಇಜ್ಜಿ. ಮುಲ್ಪ ಕಿನ್ಯ ಜೋಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಂಜೊಲು ಮಾತ್ರ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಊರುಡು ಸಾಲೆಲೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರೊ ಬುಕ್ಕೊ ತರಬೇತಿ ಸಿಬಿರೊಲು ಮಾತ ಉಂಡು. ಈ ಊರುನು ಸಂಬೂರುದ ರೆಬೆಕಾ ಲೊಲೊಸೊಲಿ ಪನ್ಪಿ ಪೊಂಜೊವು ಉಂಡು ಮನ್ತೆರ್<ref>http://www.odditycentral.com/news/no-mans-land-kenyas-women-only-village.html</ref> == ರೆಬೆಕಾ ಲೊಲೊಸೊಲಿ == '''ರೆಬೆಕಾ ಲೊಲೊಸೊಲಿ''' ೧೯೬೨ ವಂಬೊ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ಪುಟ್ಟ್ ಬಲತೆರ್. ಸಾಲೆಡ್ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತನ್ನೊ ೧೮ನೆ ಒರ್ಸೊಡು ಫೆಬಿಯನೊ ಡೆವಿಡ್ ಲೊಲೊಸೊಲಿ ಪನ್ಪುನಾರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಜನಲ ವ್ಯಾಪಾರೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನೆಮ್ಮದಿದ ಜೀವನೊ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ರಾಜಕೀಯಡ್ ಒಂತೆ ಪ್ರಬಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಯಿನ ರೆಬೆಕಾ ೧೯೯೦ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕೆರ್ರ್ದ್ ಅತ್ಯಾಚಾರೊ ಆಯಿನ ಪೊಂಜೊಲೆನ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಹಾಯೊ ಮನ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ವಿಚಾರೊರ್ದಾತ್ರೊ ರೆಬೆಕನ್ ಅರೆನ ಕಂಡನಿ ದೂರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಊರೂದ ಜನೊಕುಲು ರೆಬೆಕಾನ ಏಳಿಗೆನ್ ಸಹಿಸಾವೆರೆ ಆವಂದೆ ಆರೆಗ್ ಪೆಟ್ಟ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಪಗ ಫೆಬಿಯನೊ ಆರೆನ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಬರ್ಪುಜೆರ್ ಅಯಿಕಾತ್ರ ಕಂಡನಿಯನ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಸಂಬೂರು ಬುಡ್ಡು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಉಮೊಜ ಪನ್ಪಿ ಎಲ್ಯ ಪೊಂಜೊಲು ಮಾತ್ರೊ ಉಪ್ಪುನ ಊರುನು ಕಟ್ಯೆರ್. ಆಂಜೊಲೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ನಿಸೇದೊ ಮಲ್ತೆರ್<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://wilsonquarterly.com/stories/no-country-for-men-umoja-an-all-female-village-in-northern-kenya/ |access-date=2016-12-21 |archive-date=2017-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170505122737/http://wilsonquarterly.com/stories/no-country-for-men-umoja-an-all-female-village-in-northern-kenya/ |dead-url=yes }}</ref> == ಕಾರಣ == ಪುರುಸೊ ಪ್ರದಾನವಾಯಿನ ಸಂಬೂರುಡ್ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಬಾರಿ ದೌರ್ಜನ್ಯೊ ನಡತ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯದ ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಯದ ಪರಬೆರೆಗ್ ಬಲವಂತವಾದ್ ಮದಿಮೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅತ್ಯಾಚಾರೊ, ಪೊಣ್ಣುಲೆನ್ ಜನನಾಂಗ ತುಂಡು ಮಲ್ಪುನಿ, ಪೆಟ್ಟ್ ಪಾಡುನಿ ಉಂದು ಅಲ್ಪ ನಡಪುನಂಚಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯೊಲು. ಉಮೊಜದ ಮುಟ್ಟದ ಊರುಡು ಬ್ರಿಟಿಸ್ ಸೈನಿಕೆರೆನ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಂಜೊಲು ಕುರಿ ಮೆಪಯೆರೆ, ಕನಕ್ ಕನಯೆರೆ ಪೊನಗ ಬ್ರಿಟಿಸ್ ಸೈನಿಕೆರ್ ಅಕುಲೆನ್ ಬಲವಂತಡ್ ಅತ್ಯಾಚಾರೊ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬ್ರಿಟಿಸ್ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಅತ್ಯಾಚಾರೊ ಆಯಿನ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಅಕುಲೆನ ಕಂಡನಲ್ಲು ಬೇನೆ ಮಲ್ಪುನೆದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೆರ್ಪುನ ಪ್ರಯತ್ನಲ ಮನ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಮಾತ ಕಸ್ಟೊನು ಎದುರಿಸಯೆರೆ ಬೊಡಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಸ್ ಸೈನಿಕೆರೆಡ್ದ್ ಅತ್ಯಾಚಾರೊ ಆಯಿನ ೧೪ ಪೊಂಜೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ರೆಬೆಕಾ ಲೊಲೊಸೊಲಿ ಪೂರಾ ಒಟ್ಟಾದ್ ಉಮೊಜ ಪನ್ಪಿ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿ ಕಟ್ಯೆರ್. ಸಂಬೂರುದ ಪುರುಸ ಪ್ರದಾನವಾಯಿನ ಪದ್ಧತಿನ್ ವಿರೋದಿಸಯೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. == ಜೀವನೊ == ಅಲ್ಪದ ಪೊಂಜೊಲು ಎಲ್ಯ ಗುಡ್ಚಿಲ್ಲ್‌ಡ್ ಜೀವನೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ಗುಡ್ಚಿಲ್ಲ್‌ನ್ [[ಮಣ್ಣ್]] ಬುಕ್ಕೊ ಅಂಬಿನ್ ಬೆರತ್‌ದ್ ಕಟ್ಟ್‌ದುಪ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲೆನ ಗುಡ್ಚಿಲ್ಲ್ ಸುತ್ತ ಮುಳ್ಳುದ ಬೇಲಿ ಮನ್ತುದುಪ್ಪುವೆರ್. ಆಂಜೊಲೆಗ್ ಮುಲ್ಪ ನಿಸೇದೊ ಆಂಡಾ ಪೊಂಜೊಲು ಅಕುಲೆನ ಜೀವನೊ ಸಂಗಾತಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಪೊಪುನಂಚಿನ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು. == ಜನ ಸಂಕ್ಯೆ == ಅಲ್ಪದ ಜನಸಂಕ್ಯೆ ಮಸ್ತ್ ಕಡಿಮೆ ಸುಮಾರ್. ೪೫-೫೦ ಪೊಂಜೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ೨೦೦-೨೨೦ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. == ಸಂಪೊತ್ತು == ಅಲ್ಪದ ಪೊಂಜೊಲು ಜೀವನೊದ ಸಾದಿಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಸಂಬೂರುದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರ ಕುಸಲ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಣಿ ಸರೊಕುಲೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೀರ್‌ದ ಲೆಕ್ಕನೆ ಉಪ್ಪುನ ಅಕುಲೆನ ಇಲ್ಲಡೆ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕಡಿಮೆ ಅಮಲ್‌ದ ಆಸರ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಾರಾಟ ಮಲ್ತೊಂದು ಕಾಸ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಡೆಗ್ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಜಾಸ್ತಿ ಬರ್ಪೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಸಂಬೂರುದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರ ಕುಸಲ ವಸ್ತುಲೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬೇಡಿಕೆ ಉಂಡು. == ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸೊ == ಇತ್ತೆ ಉಮೊಜದ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ಸಾಲೆಡ್ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸೊ ಕಲ್ಪುನ ಅವಕಾಸೊ ಉಂಡು. ದುಂಬು ಸಂಬೂರುಡು‍ ಜೋಕ್ಲೆಗ್ ೫-೬ ಒರ್ಸೊ ಪ್ರಾಯೊ ಆನಗ ಕುರಿ ಮೆಪವುನ, ಕಯಿಕಂಜಿ ಮೆಪವುನ ಕೆಲಸ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಉಮೊಜಡ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರೊ, ತರಬೇತಿ ಸಿಬಿರೊಲು ಮಾತ ತಾಪನೆ ಆದ್ ಜೋಕುಲು ಓದುನೆಟ್, ಬರೆಪುನೆಟ್, ಕಲೆ, ಗೊಬ್ಬು ಮಾತೆಟ್ಲ್ ಪ್ರತಿಬಾವಂತೆರಾತೆರ್. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] 5t38juvp7t49p2wqwggjj6vfya1vt4j 0 5889 373588 350188 2026-10-20T14:50:10Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373588 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Map_of_Japan_with_highlight_on_13_Tokyo_prefecture.svg|thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶ (ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣ),  ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತು)|alt=ಜಪಾನ್ ದೇಶ (ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣ), ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತು)]] [[ಫೈಲ್:Tokyo01_Footpath800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಪಾದಾಚಾರಿಲು ನಡಪುನ ಸಾದಿಲೆನ ಪೊರ್ಲು]] [[ಫೈಲ್:Tokyo02_shinto_shrine800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋದ ಒಂಜಿ ಬೌದ ದೇವಸ್ಥಾನ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo03_flowers_800.jpg|thumb|ಪೂಗುಚ್ಚೊಲು ಅರಳ್ದಿನ ಪೊರ್ಲು]] [[ಫೈಲ್:Tokyo04_Shinjuku_sky800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಗಗನಚುಂಬಿಲು]] [[ಫೈಲ್:Tokyo05_Shinjuku_buld_800.jpg|thumb|ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಪೊರ್ಲು]] [[ಫೈಲ್:Tokyo06_Tower800-600.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಗೋಪುರ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo10_skytree.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo07_skytree_base_structure800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶವೃಕ್ಶದ ಮುದೆಲ್ದ ರಚನೆ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo08_water_park800-600.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮತ್ಸಾಲಯ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo09_Odaiba_rainbow_bridge800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಒಡೈಬಾ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲ್ ಸಂಕ]] <nowiki> </nowiki>[[ಜಪಾನ್]] ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ  '''ಟೋಕಿಯೋ''' ಮಾತೃನಗರ.  ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಸ್ ಪನ್ಪುನ  [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆ|ಇಂಗ್ಲಿಸ್]] ಶಬ್ಧ ದ ಅರ್ಥ  '''''ಮಾತೃನಗರ'''''  ಇಂದ್‍ದ್. ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊದ ಉಲಾಯಿ ಉಪ್ಪುನ ೨೩ ಸ್ಪೆಷಲ್ ವಾರ್ಡುಲೆಡ್ ಚಿಯೋಡಾ, ಚೂಓ, ಮಿನಾಟೊ, ಸುಮಿಡಾ, ಶಿಂಜುಕು, ಬುಂಕ್ಯೊ, ಟಾಯಿಟೊ, ಕೋಟೋ, ಶೀನಾಗಾವಾ, ಇಟಾಬಾಶಿ, ಎಡೊಗಾವಾ ಶಿಬೂಯಾ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಸೇರ್‍ದುಲ್ಲಾ. [[ಜಪಾನ್]] ದೇಶೊನು ಒಟ್ಟು ೪೭ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ/ ರಾಜ್ಯ) ಲಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.‍  ಉಂದೆಟ್  '''ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೋಪೋಲಿಸ್''',  ಹೊಕ್ಕಾಯಿಡೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯ  (ಸರ್ಕೂಟ್ ಯಾನೆ ಟೆರಿಟರಿ),  [[ಒಸಾಕಾ]] ಬುಕ್ಕೊ  [[ಕ್ಯೋಟೊ]] ಪನ್ಪುನ ಎರಡು ನಗರ  ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರುಲು ಅತ್ತಾಂದೆ ೪೩ ಗ್ರಾಮೀಣ   ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರುಲು ಸೇರ್ದಾ. ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊ (ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್) ಜನಸಂಕ್ಯೆದ ಲೊಕ್ಕೊಡು ವಿಶ್ವೊದ ನಂ.೧ ಮಹಾನಗರ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಆತಂಡ್.  ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರದ ಜನಸಂಕ್ಯೆ (೧-೧೦-೨೦೧೫ನೆ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರೊ) ೩೭.೮ ೩ ಮಿಲಿಯನ್ (= ೩.೭೮ ಕೋಟಿ), ಮಹಾನಗರೊದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ೨,೧೮೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್. ಬೃಹತ್ ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊಡು ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊದ ಪಿದಯಿ ವಲಯೊದ ಯೋಕೊಹೋಮಾ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ನಗರೊಲು ಸೇರ್ದ್  ಮಹಾನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊದ  ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ೬೯೯೩ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರುಲು. ==ಟೋಕಿಯೋ ನಗರೊದ ಚರಿತ್ರೆ== ಮದ್ಯೊ ಕಾಲೊಡು ಎಡೊ ಪನ್ಪುನ ಊರು ಟೊಕುಗವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಲೊಡು ೧೮೬೮ಡ್ “ಟೋಕಿಯೋ” ಆದ್ ಪುದರ್ ಬದಲಾಂಡ್. ೧೮೮೯ಡ್ ಟೋಕಿಯೊ ನಗರ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯಾಂಡ್.  ಕಾಲಕ್ರಮೇನೊ ೧-೭-೧೯೪೩  ದಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ ನಗರೊ ಟೋಕಿಯೋ ರಾಜ್ಯೊ (ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್) ದೊಟ್ಟುಗು  ಸೇರ್ಂಡ್.  ಆನಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಟೋಕಿಯೋ ನಗರೊನು “ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರ (=ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಸ್) “ ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರ್‍  ಕೊರಿಯೆರ್. ==ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== === ವಾಯು ಯಾನೊ === ವಾಯುಯಾನ ಟೋಕಿಯೋ  ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್ ಮಹಾನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್  ರಡ್ಢ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಉಲ್ಲೊ,  ''ಹನಿಡಾ'' ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾನೊ (ಏರ‍್ ಪೋರ್ಟ್),  ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ''ನರಿಟಾ'' ಪನ್ಪುನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾನೊ. ===ರೈಲ್ ಪಯನೊ=== ನಗರೊದ ಮುಕ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ‍ ರೈಲ್ ಸಾರಿಗೆ. ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊಡು ಮಸ್ತ್  ನಮೂನೆದ ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆನ್ ತೋವೊಲಿ. ನೆಲತ್ತ ಅಡಿಟ್  ದಿಂಜ ಅಂತಸ್ತ್‌ಲೆನ  ನೆಲಮಾಳಿಗೆಲೆಡ್ ಪಾಡ್ದಿನ (ಸಬ್ ವೇ) ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ ಮೆಟ್ರೊ ರೈಲ್‌ಲು  ಜನಮಾನ್ಯರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕಡೆಡ್ದ್ ನನೊಂಜಿ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪಿನ ನಗರೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಸೊಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊ ಸಾದಿಸಾವೊ. ಟೋಕಿಯೋದ  ನೆಲತಡಿತ  ರೈಲ್‍ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ೧೭೯ ನಿಲ್ದಾನೊಲು ಸುಮಾರಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಕೋಟಿ ಜನಮಾನ್ಯರೆಗ್ 136  ನೆಲತ್ತಡಿತ್ತ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್  ಕಲ್ಮಸೊರಹಿತ  ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ದಿನೊದಿನತ ಪಯನೊಗು  ಸಹಕಾರಿಯಾದುಲ್ಲೊ ಪಂಡ್‌ದ್ಪನ್ಪೆರ್.‍  ನೆಲತಡಿತ್ತ ಈ ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗೊಲೆನ್  ನಡಪಾವುನವು (೧) ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೊ (Toei) ಬುಕ್ಕೊ (೨) ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್ ಬ್ಯೂರೂ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟೇಶನ್ (Toden)  ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಕಂಪೆನಿಲು. ನೆಲತ್ತ ಮೇಲ್‍ಡ್  ಪೋಪಿನ ರೈಲ್‍ಲೆಡ್ ಪಯನಿಗೆರೆನ ಜನಮಾನ್ಯರೆನ ರೈಲ್‍ಲು ಅತ್ತಾಂದೆ ದಿಂಜ ಬೀಸೊಡು ಪೋಪಿನ ವಿಲಾಸೀ ರೈಲ್‍ಲು ಕೂಡಾ ಸೇವೆಡ್  ಉಲ್ಲೊ. ಶಿಂಕೆನ್ಸೆನ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‍ದ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್‍ಲು ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ ಪೋವೊಂದು ಉಲ್ಲೊ.  ಅಂಚನೆ ಕೆಲವುಕಡೆ  ಒಂಜಿ ಪಟ್ಟಡ್ ಪೋಪಿನ  ಮೋನೋರೈಲ್‍ಲು  ಪಯನಿಗೆರೆನ  ಸೇವೆಡ್ ಉಪ್ಪುನೆನ್  ಕೂಡಾ ತೂವೊಲಿ. ===ರಸ್ತೆ ಯಾನೊ=== ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಎಕ್ಸ ಪ್ರೆಸ್ ರಾಜಮಾರ್ಗೊಲು ಅಂಚನೆ ಇತರೆ ಬಗೆ ಬಗೆತ್ತ ಪೊರ್ಲುದ ರಸ್ತೆಲು ಗೋಡಿಸಾದ. ಟೋಕೀಯೋಗು ನಡಪುನಕಲೆನ ನಗರ (ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಾಕಿಂಗ್ ಸ್ತ್ರೀಟ್ಸ್ ) ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಮೂಲು ನಡತೊಂದು ಪೋಪಿನ ಪಾದಾಚಾರಿಲೆಗ್ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆ. ನಗರ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತೂಂಡಾ ಪಾದಾಚಾರಿಲು ನಡಪುನ ಕಾಲುದಾರಿಲು ೧೫ ನೆಡ್ದ್ ೨೦ ಅಡಿ ಅಗಲದವು. ಪಾದಾಚಾರಿಲು ರಸ್ತೆ ಕಡಪುನವುಲು ದಟ್ಟ ಬೊಳ್ದು ಬಣ್ಣೊಡು ೧೫ - ೨೦ ಅಡಿ ಅಗೆಲೊಡು ಜೀಬ್ರಾ ಪಟ್ಟಿಲೆನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಪಾದಾಚಾರಿಲು ಸುಲಬೊಡು ರಸ್ತೆ ಕಡಪರೆ ಜೀಬ್ರಾ ಪಟ್ಟಿಲೆನ ಬರಿಟ್ ಸಂಚಾರ ಸಂಕೇತೊಲೆನ್ (ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಿಗ್ನಲ್) ಪಾಡ್ದೆರ್. ಈ ನಗರೊದ ರಸ್ತೆಲೆಡ್ ಕಾಪೆರೆ ಪೋಲಿಸ್ ಸಿಬಂಧಿ ಇಜ್ಜೆರ್ಡಲಾ, ವಾಹನ ಚಾಲಕೆರೆನ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಯಮ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಸ್ತುಪಾಲನೆದ ಪೊರ್ಲು ತೂವೊಡಾಯಿನ: ಜೀಬ್ರಾ ಕ್ರಾಸಿಂಗುಲೆಡ್ ಜನಕುಲು ಸಾದಿ ಕಡಪುನ ಮುಗಿನ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒವ್ವೊಂಜಿ ವಾಹನಲಾ ಗಡಿಬಿಡಿ ಮಲ್ತೊಂದು ದುಂಬು ಪೋವಂದ್! ==ನಗರ ಸೌಂದರ್ಯ== ಟೋಕಿಯೋ ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಅಂಚನೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಶೇಷೊಲೆನ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಪೊರ್ಲುದ ರಸ್ತೆಲು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟೊಣೊಲು, ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವನೊಲು ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯೊನು ಎಚ್ಚಿಸಾದ. ಅಕಿಹಾಬಾರದ ಇಲೋಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಲಕರಣೆಲೆನ ಮಳಿಗೆಲು, ಶುಂಜುಕುದ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಗಗನಚುಂಬಿಲು, ಶಿಂಜುಕು, ಶಿಬುಯಾ,ಮಿನಾಟೊ, ಯೂನೊ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಉದ್ಯಾನವನೊಲು ಅಂಚನೆ ಟೋಕಿಯೋ ಗೋಪುರ, ಟೋಕಿಯೋ ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ, ಟೋಕಿಯೊ ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ (ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್), ಒಡೈಬಾ ಕಡಲ ಬರಿತ ಉದ್ಯಾನವನ, ಒಡೈಬಾದ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸಂಕ (ರೆಯಿನ್ ಬೋ ಬ್ರಿಜ್), ಒಡೈಬಾ ದ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ ಮೂರ್ತಿ (ಸ್ಟಾಚು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ) ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರೇಕ್ಞಣೀಯ ತಾಣೊಲು ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದುಲ್ಲಾ. ನಗರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸ್ವಚ್ಚತೆಗ್ ಮಾದರಿಯಾದುಲ್ಲಾ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜನಜೀವನೊಡು ಜನಕುಲು ಪಾಲಿಸಾವುನ ಶಿಸ್ತು ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯೊಲೆನ ದಕ್ಷತೆಗ್ ಉಂದು ಪುದರಾತಿನ ಊರು. ==ಟೋಕಿಯೊ ಗೋಪುರ (ಟವರ್)== ಟೋಕಿಯೊದ ಮಿನಾಟೊ ಪನ್ಪುನವುಲು ೧೯೫೭-೮ ಡು ರಚನೆಯಾತಿನ ಟೋಕಿಯೊ ಟವರ್ ೩೩೨.೯ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವುಂಡು. ಟೋಕಿಯೊ ಟವರುನು ಪ್ಯಾರೀಸ್ದ ಈ‍ಫೆಲ್ ಗೋಪುರದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ದೂರ ಸಂಪರ್ಕ ಬುಕ್ಕೊ ವೀಕ್ಷಾಣಾಲಯವಾದ್ ಈ ಗೋಪುರೊನು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಗೋಪುರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಾ ನಗರ ಬುಳೆದ್ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟೋಣೊಲೆನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಬಾದೆಯಾಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಟೋಕಿಯೋ ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ ಪನ್ಪುನ ಪೊಸ ಗೋಪುರೊನು ೨೦೦೮-೧೨ದ ಅವಧಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಟೋಕಿಯೊ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ( ಸ್ಕೈ ಟ್ರಿ)== ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ೬೩೪.೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ರಚನೆ. ಟೋಕಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಏಳು ಕಿಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉಂದೆತ ರಚನೆ ೨೦೦೮ನೆಯ ಇಸವಿಡ್ ಟೋಬು ರೈಲ್ವೇ ದಕಲೆನ ಟೋಬು ಟವರ್ ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ ಕಂಪೆನಿದ ಆಧಿಪತ್ಯೊಡು ಆರಂಭವಾದ್ ಸುಮಾರ್ ೬೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಖರ್ಚಿಡ್ ೨೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೨ ದಾನಿ ಪೂರ್ಣ ವಾದ್ ೨೨.೫.೨೦೧೨ ದಾನಿ ಉದ್ಘಟನೆ ಆಂಡ್. ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರೊಡು ೩೨ ಮಾಳಿಗೆಲು ನೆಲಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಬುಕ್ಕೊ ೩ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಲು ಅಂಚನೆ ಗೋಪುರದ ಉಲಾಯಿ ಮಿತ್ತ್ ತಿರ್ತ್ ಪೋವರೆ ೧೩ ಲಿಫ್ಟುಲು ಉಲ್ಲಾ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರೊಗಾದ್ ಈ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ಪನ್ಪುನ ಗೋಪುರೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಈ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ರಚನೆ ವಿಶೇಷವಾದುಂಡು.ಗೋಪುರದ ನಡುಟು ಕಟ್ಟಡ, ಅಯಿತ ಸುತ್ತಾ ಘನಾ ಗಟ್ಟಿದ ಸ್ಟೀಲ್ ಜಂತಿಲೆನ್ ಒಂಜೇಕೊಂಜಿ ಗೋಡಿಸಾದ್ ಗೋಪುರದ ಉದ್ಡೊಗು ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಪಂಜರದಂಚಿನ ರಚನೆ. ಈ ಗಟ್ಟಿ ಸ್ಟೀಲ್ದ ಪಂಜರದಂಚಿನ ರಚನೆಡ್ ನೆಲ ಭಾಗೊಡು ಅಡ್ಡ ಛೇದೋಡು ತೂಂಡಾ ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರವಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಮಿತ್ತ್ ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ತಂಭಾಕಾರವಾತುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂಕಂಪವಾಂಡಲಾ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷೊಗು ಹಾನಿ ಆವಂದಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಈ ರಚನೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರದ ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಗೋಪುರದ ಸುತ್ತಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಸುಮಾರ್ ೨೦೦೦ ಜನ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದುಲಾಯಿ ನೆಲಡ್ದ್ ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂತುದು ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ದ ನಗರ ಸೌಂದರ್ಯ ತೂವೊಲಿ. ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಅನುಕೂಲಗಾದ್ ೩೪೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮಾಳಿಗೆಡ್ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಲಾ ಉಂಡು. ಪ್ರವಾಸಿಲು ೪೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವೀಕ್ಷಕ ಗ್ಯಾಲರಿಡ್ ೯೦೦ ಜನ ಉಂತುದು ಟೋಕಿಯೋ ನಗರದ ಪಕ್ಷಿನೋಟ ದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಒಡೈಬಾ== ೧೮೫೩ ನೆಯ ಇಸವಿಡ್ ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ ಆಜಿ ಬತ್ತೇರಿ, ಕೋಟೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟಿನ ತಾಣ ಒಡೈಬಾ. ೧೯೨೮ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವು ಕಡಲಭಾಗೊಲೆನ್ ದಿಂಜಾದ್ ನೆಲಭಾಗೊನು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೊರ್ಲುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣ ವಾಂಡ್. ೧೯೯೫ಡ್ದು ಇಂಚೊಗು ಈ ಪ್ರದೇಶ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಚನೆ ನಿವಾಸೊಲೆನ ನಗರವಾದ್ ರೂಪು ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. ೨೦೨೦ ಇಸವಿದ ಅರೆಬೇಶದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಒಡೈಬಾಡ್ ಮಲ್ಪುನು ಪಂಡ್‌ದ್ನಿರ್ದಾರ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಒಡೈಬಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡಲನೀರ್ದ ಬರಿ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಓಡೊಲೆನ ಜಲಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಕರ್ಯ, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸಂಕ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಲು ಉಂಡು. === ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು  ಸಂಕ (ರೈನಬೋ ಬ್ರಿಜ್  ) === ಒಡೈಬಾ ಜಲದಂಡೆಡ್ದ್ ಟೋಕಿಯೋ ಕೊಲ್ಲಿ (ಬೇ) ದಾಂಟೆರೆ ೧೯೮೭-೧೯೯೩ ದ ಅವದಿಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ ತೂಗು ಸೇತುವೆನ್ ''ಕವಾಸಾಕಿ ಹೆವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀ'' ದಕುಲು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಅಯಿತ ಪುದರ್ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸೇತುವೆ (ರೆಯಿನ್ ಬೋ ಬ್ರಿಜ್). ನೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ರಡ್ಡ್ ಪದರೊಲೆಡ್ ವಾಹನ ಸಂಚಾರ.ತಿರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊ, ಮೋನೊರೈಲು ಸಂಚಾರವಾಂಡಾ, ಮಿತ್ತ್ ದ ಪದರೊಡು ವಾಹನ ಸಂಚಾರೊಗು ಶೂಟೊ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ. === ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿ (ಸ್ಟಾಚು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ) === ಒಡೈಬಾ ಜಲಮುಖದ ನನೊಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆ ೧೨.೨೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಒರುಂಬ ಟನ್ ತೂಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿನ ಪ್ರತಿಮೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ ಮೂಲ ಮೂರ್ತಿದ ತದ್ರೂಪವಾದ್ ಉಂದೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್<ref>http://www.gotokyo.org/en/kanko/minato/spot/40007.html</ref>. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮಹಾನಗರೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಧಾನಿಲು]] l566zgfy9ek024oyr442o5lziomg82t 373589 373588 2026-10-20T14:50:38Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373589 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Map_of_Japan_with_highlight_on_13_Tokyo_prefecture.svg|thumb|ಜಪಾನ್ ದೇಶ (ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣ),  ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತು)|alt=ಜಪಾನ್ ದೇಶ (ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣ), ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತು)]] [[ಫೈಲ್:Tokyo01_Footpath800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಪಾದಾಚಾರಿಲು ನಡಪುನ ಸಾದಿಲೆನ ಪೊರ್ಲು]] [[ಫೈಲ್:Tokyo02_shinto_shrine800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋದ ಒಂಜಿ ಬೌದ ದೇವಸ್ಥಾನ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo03_flowers_800.jpg|thumb|ಪೂಗುಚ್ಚೊಲು ಅರಳ್ದಿನ ಪೊರ್ಲು]] [[ಫೈಲ್:Tokyo04_Shinjuku_sky800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಗಗನಚುಂಬಿಲು]] [[ಫೈಲ್:Tokyo05_Shinjuku_buld_800.jpg|thumb|ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಪೊರ್ಲು]] [[ಫೈಲ್:Tokyo06_Tower800-600.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಗೋಪುರ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo10_skytree.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo07_skytree_base_structure800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶವೃಕ್ಶದ ಮುದೆಲ್ದ ರಚನೆ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo08_water_park800-600.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್, ಮತ್ಸಾಲಯ]] [[ಫೈಲ್:Tokyo09_Odaiba_rainbow_bridge800.jpg|thumb|ಟೋಕಿಯೋ ಒಡೈಬಾ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲ್ ಸಂಕ]] <nowiki> </nowiki>[[ಜಪಾನ್]] ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ  '''ಟೋಕಿಯೋ''' ಮಾತೃನಗರ.  ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಸ್ ಪನ್ಪುನ  [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆ|ಇಂಗ್ಲಿಸ್]] ಶಬ್ಧ ದ ಅರ್ಥ  '''''ಮಾತೃನಗರ'''''  ಇಂದ್‍ದ್. ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊದ ಉಲಾಯಿ ಉಪ್ಪುನ ೨೩ ಸ್ಪೆಷಲ್ ವಾರ್ಡುಲೆಡ್ ಚಿಯೋಡಾ, ಚೂಓ, ಮಿನಾಟೊ, ಸುಮಿಡಾ, ಶಿಂಜುಕು, ಬುಂಕ್ಯೊ, ಟಾಯಿಟೊ, ಕೋಟೋ, ಶೀನಾಗಾವಾ, ಇಟಾಬಾಶಿ, ಎಡೊಗಾವಾ ಶಿಬೂಯಾ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು ಸೇರ್‍ದುಲ್ಲಾ. [[ಜಪಾನ್]] ದೇಶೊನು ಒಟ್ಟು ೪೭ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ (ಪ್ರಾಂತ್ಯ/ ರಾಜ್ಯ) ಲಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್.‍  ಉಂದೆಟ್  '''ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೋಪೋಲಿಸ್''',  ಹೊಕ್ಕಾಯಿಡೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯ  (ಸರ್ಕೂಟ್ ಯಾನೆ ಟೆರಿಟರಿ),  [[ಒಸಾಕಾ]] ಬುಕ್ಕೊ  [[ಕ್ಯೋಟೊ]] ಪನ್ಪುನ ಎರಡು ನಗರ  ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರುಲು ಅತ್ತಾಂದೆ ೪೩ ಗ್ರಾಮೀಣ   ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರುಲು ಸೇರ್ದಾ. ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊ (ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್) ಜನಸಂಕ್ಯೆದ ಲೊಕ್ಕೊಡು ವಿಶ್ವೊದ ನಂ.೧ ಮಹಾನಗರ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಆತಂಡ್.  ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರದ ಜನಸಂಕ್ಯೆ (೧-೧೦-೨೦೧೫ನೆ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರೊ) ೩೭.೮ ೩ ಮಿಲಿಯನ್ (= ೩.೭೮ ಕೋಟಿ), ಮಹಾನಗರೊದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ೨,೧೮೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್. ಬೃಹತ್ ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊಡು ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊದ ಪಿದಯಿ ವಲಯೊದ ಯೋಕೊಹೋಮಾ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ನಗರೊಲು ಸೇರ್ದ್  ಮಹಾನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊದ  ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ೬೯೯೩ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರುಲು. ==ಟೋಕಿಯೋ ನಗರೊದ ಚರಿತ್ರೆ== ಮದ್ಯೊ ಕಾಲೊಡು ಎಡೊ ಪನ್ಪುನ ಊರು ಟೊಕುಗವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಲೊಡು ೧೮೬೮ಡ್ “ಟೋಕಿಯೋ” ಆದ್ ಪುದರ್ ಬದಲಾಂಡ್. ೧೮೮೯ಡ್ ಟೋಕಿಯೊ ನಗರ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯಾಂಡ್.  ಕಾಲಕ್ರಮೇನೊ ೧-೭-೧೯೪೩  ದಾನಿ ಟೋಕಿಯೊ ನಗರೊ ಟೋಕಿಯೋ ರಾಜ್ಯೊ (ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್) ದೊಟ್ಟುಗು  ಸೇರ್ಂಡ್.  ಆನಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಟೋಕಿಯೋ ನಗರೊನು “ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರ (=ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಸ್) “ ಪಂಡ್‌ದ್ಪುದರ್‍  ಕೊರಿಯೆರ್. ==ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== === ವಾಯು ಯಾನೊ === ವಾಯುಯಾನ ಟೋಕಿಯೋ  ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್ ಮಹಾನಗರೊದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಡ್  ರಡ್ಢ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಉಲ್ಲೊ,  ''ಹನಿಡಾ'' ಪನ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾನೊ (ಏರ‍್ ಪೋರ್ಟ್),  ಬುಕ್ಕೊೊಂಜಿ ''ನರಿಟಾ'' ಪನ್ಪುನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಮಾನ್ ನಿಲ್ದಾನೊ. ===ರೈಲ್ ಪಯನೊ=== ನಗರೊದ ಮುಕ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ‍ ರೈಲ್ ಸಾರಿಗೆ. ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರೊಡು ಮಸ್ತ್  ನಮೂನೆದ ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆನ್ ತೋವೊಲಿ. ನೆಲತ್ತ ಅಡಿಟ್  ದಿಂಜ ಅಂತಸ್ತ್‌ಲೆನ  ನೆಲಮಾಳಿಗೆಲೆಡ್ ಪಾಡ್ದಿನ (ಸಬ್ ವೇ) ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ ಮೆಟ್ರೊ ರೈಲ್‌ಲು  ಜನಮಾನ್ಯರೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕಡೆಡ್ದ್ ನನೊಂಜಿ ಕಡೆಕ್ ಪೋಪಿನ ನಗರೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಸೊಗ್ ಸಂಪರ್ಕೊ ಸಾದಿಸಾವೊ. ಟೋಕಿಯೋದ  ನೆಲತಡಿತ  ರೈಲ್‍ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ೧೭೯ ನಿಲ್ದಾನೊಲು ಸುಮಾರಾದ್ ರಡ್ಡ್ ಕೋಟಿ ಜನಮಾನ್ಯರೆಗ್ 136  ನೆಲತ್ತಡಿತ್ತ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್  ಕಲ್ಮಸೊರಹಿತ  ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ದಿನೊದಿನತ ಪಯನೊಗು  ಸಹಕಾರಿಯಾದುಲ್ಲೊ ಪಂಡ್‌ದ್ಪನ್ಪೆರ್.‍  ನೆಲತಡಿತ್ತ ಈ ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗೊಲೆನ್  ನಡಪಾವುನವು (೧) ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೊ (Toei) ಬುಕ್ಕೊ (೨) ಟೋಕಿಯೋ ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್ ಬ್ಯೂರೂ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟೇಶನ್ (Toden)  ಪನ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಕಂಪೆನಿಲು. ನೆಲತ್ತ ಮೇಲ್‍ಡ್  ಪೋಪಿನ ರೈಲ್‍ಲೆಡ್ ಪಯನಿಗೆರೆನ ಜನಮಾನ್ಯರೆನ ರೈಲ್‍ಲು ಅತ್ತಾಂದೆ ದಿಂಜ ಬೀಸೊಡು ಪೋಪಿನ ವಿಲಾಸೀ ರೈಲ್‍ಲು ಕೂಡಾ ಸೇವೆಡ್  ಉಲ್ಲೊ. ಶಿಂಕೆನ್ಸೆನ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‍ದ ಬುಲೆಟ್ ಟ್ರೈನ್‍ಲು ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ ಪೋವೊಂದು ಉಲ್ಲೊ.  ಅಂಚನೆ ಕೆಲವುಕಡೆ  ಒಂಜಿ ಪಟ್ಟಡ್ ಪೋಪಿನ  ಮೋನೋರೈಲ್‍ಲು  ಪಯನಿಗೆರೆನ  ಸೇವೆಡ್ ಉಪ್ಪುನೆನ್  ಕೂಡಾ ತೂವೊಲಿ. ===ರಸ್ತೆ ಯಾನೊ=== ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗೊಲೆನ್ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಎಕ್ಸ ಪ್ರೆಸ್ ರಾಜಮಾರ್ಗೊಲು ಅಂಚನೆ ಇತರೆ ಬಗೆ ಬಗೆತ್ತ ಪೊರ್ಲುದ ರಸ್ತೆಲು ಗೋಡಿಸಾದ. ಟೋಕೀಯೋಗು ನಡಪುನಕಲೆನ ನಗರ (ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಾಕಿಂಗ್ ಸ್ತ್ರೀಟ್ಸ್ ) ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಮೂಲು ನಡತೊಂದು ಪೋಪಿನ ಪಾದಾಚಾರಿಲೆಗ್ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆ. ನಗರ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತೂಂಡಾ ಪಾದಾಚಾರಿಲು ನಡಪುನ ಕಾಲುದಾರಿಲು ೧೫ ನೆಡ್ದ್ ೨೦ ಅಡಿ ಅಗಲದವು. ಪಾದಾಚಾರಿಲು ರಸ್ತೆ ಕಡಪುನವುಲು ದಟ್ಟ ಬೊಳ್ದು ಬಣ್ಣೊಡು ೧೫ - ೨೦ ಅಡಿ ಅಗೆಲೊಡು ಜೀಬ್ರಾ ಪಟ್ಟಿಲೆನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಪಾದಾಚಾರಿಲು ಸುಲಬೊಡು ರಸ್ತೆ ಕಡಪರೆ ಜೀಬ್ರಾ ಪಟ್ಟಿಲೆನ ಬರಿಟ್ ಸಂಚಾರ ಸಂಕೇತೊಲೆನ್ (ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಿಗ್ನಲ್) ಪಾಡ್ದೆರ್. ಈ ನಗರೊದ ರಸ್ತೆಲೆಡ್ ಕಾಪೆರೆ ಪೋಲಿಸ್ ಸಿಬಂಧಿ ಇಜ್ಜೆರ್ಡಲಾ, ವಾಹನ ಚಾಲಕೆರೆನ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಯಮ ಬುಕ್ಕೊ ಶಿಸ್ತುಪಾಲನೆದ ಪೊರ್ಲು ತೂವೊಡಾಯಿನ: ಜೀಬ್ರಾ ಕ್ರಾಸಿಂಗುಲೆಡ್ ಜನಕುಲು ಸಾದಿ ಕಡಪುನ ಮುಗಿನ ಮುಟ್ಟಲಾ ಒವ್ವೊಂಜಿ ವಾಹನಲಾ ಗಡಿಬಿಡಿ ಮಲ್ತೊಂದು ದುಂಬು ಪೋವಂದ್! ==ನಗರ ಸೌಂದರ್ಯ== ಟೋಕಿಯೋ ಜಗತ್ತ್ ದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಅಂಚನೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಶೇಷೊಲೆನ ನಗರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಪೊರ್ಲುದ ರಸ್ತೆಲು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟೊಣೊಲು, ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವನೊಲು ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯೊನು ಎಚ್ಚಿಸಾದ. ಅಕಿಹಾಬಾರದ ಇಲೋಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಲಕರಣೆಲೆನ ಮಳಿಗೆಲು, ಶುಂಜುಕುದ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಗಗನಚುಂಬಿಲು, ಶಿಂಜುಕು, ಶಿಬುಯಾ,ಮಿನಾಟೊ, ಯೂನೊ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಉದ್ಯಾನವನೊಲು ಅಂಚನೆ ಟೋಕಿಯೋ ಗೋಪುರ, ಟೋಕಿಯೋ ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ, ಟೋಕಿಯೊ ಜಲ ಉದ್ಯಾನವನ (ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್), ಒಡೈಬಾ ಕಡಲ ಬರಿತ ಉದ್ಯಾನವನ, ಒಡೈಬಾದ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸಂಕ (ರೆಯಿನ್ ಬೋ ಬ್ರಿಜ್), ಒಡೈಬಾ ದ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ ಮೂರ್ತಿ (ಸ್ಟಾಚು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ) ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರೇಕ್ಞಣೀಯ ತಾಣೊಲು ಪ್ರವಾಸಿಲೆಗ್ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದುಲ್ಲಾ. ನಗರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸ್ವಚ್ಚತೆಗ್ ಮಾದರಿಯಾದುಲ್ಲಾ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜನಜೀವನೊಡು ಜನಕುಲು ಪಾಲಿಸಾವುನ ಶಿಸ್ತು ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯೊಲೆನ ದಕ್ಷತೆಗ್ ಉಂದು ಪುದರಾತಿನ ಊರು. ==ಟೋಕಿಯೊ ಗೋಪುರ (ಟವರ್)== ಟೋಕಿಯೊದ ಮಿನಾಟೊ ಪನ್ಪುನವುಲು ೧೯೫೭-೮ ಡು ರಚನೆಯಾತಿನ ಟೋಕಿಯೊ ಟವರ್ ೩೩೨.೯ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವುಂಡು. ಟೋಕಿಯೊ ಟವರುನು ಪ್ಯಾರೀಸ್ದ ಈ‍ಫೆಲ್ ಗೋಪುರದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ದೂರ ಸಂಪರ್ಕ ಬುಕ್ಕೊ ವೀಕ್ಷಾಣಾಲಯವಾದ್ ಈ ಗೋಪುರೊನು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಗೋಪುರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಾ ನಗರ ಬುಳೆದ್ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟೋಣೊಲೆನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಬಾದೆಯಾಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಟೋಕಿಯೋ ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ ಪನ್ಪುನ ಪೊಸ ಗೋಪುರೊನು ೨೦೦೮-೧೨ದ ಅವಧಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಟೋಕಿಯೊ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ( ಸ್ಕೈ ಟ್ರಿ)== ಟೋಕಿಯೋ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ೬೩೪.೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ರಚನೆ. ಟೋಕಿಯೋ ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ಏಳು ಕಿಮೀ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಉಂದೆತ ರಚನೆ ೨೦೦೮ನೆಯ ಇಸವಿಡ್ ಟೋಬು ರೈಲ್ವೇ ದಕಲೆನ ಟೋಬು ಟವರ್ ಸ್ಕೈ ಟ್ರೀ ಕಂಪೆನಿದ ಆಧಿಪತ್ಯೊಡು ಆರಂಭವಾದ್ ಸುಮಾರ್ ೬೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಖರ್ಚಿಡ್ ೨೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೨ ದಾನಿ ಪೂರ್ಣ ವಾದ್ ೨೨.೫.೨೦೧೨ ದಾನಿ ಉದ್ಘಟನೆ ಆಂಡ್. ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರೊಡು ೩೨ ಮಾಳಿಗೆಲು ನೆಲಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಬುಕ್ಕೊ ೩ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಲು ಅಂಚನೆ ಗೋಪುರದ ಉಲಾಯಿ ಮಿತ್ತ್ ತಿರ್ತ್ ಪೋವರೆ ೧೩ ಲಿಫ್ಟುಲು ಉಲ್ಲಾ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರೊಗಾದ್ ಈ ಆಕಾಶ ವೃಕ್ಷ ಪನ್ಪುನ ಗೋಪುರೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಈ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ರಚನೆ ವಿಶೇಷವಾದುಂಡು.ಗೋಪುರದ ನಡುಟು ಕಟ್ಟಡ, ಅಯಿತ ಸುತ್ತಾ ಘನಾ ಗಟ್ಟಿದ ಸ್ಟೀಲ್ ಜಂತಿಲೆನ್ ಒಂಜೇಕೊಂಜಿ ಗೋಡಿಸಾದ್ ಗೋಪುರದ ಉದ್ಡೊಗು ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಪಂಜರದಂಚಿನ ರಚನೆ. ಈ ಗಟ್ಟಿ ಸ್ಟೀಲ್ದ ಪಂಜರದಂಚಿನ ರಚನೆಡ್ ನೆಲ ಭಾಗೊಡು ಅಡ್ಡ ಛೇದೋಡು ತೂಂಡಾ ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರವಾದಿತ್ತ್ ದ್ ಮಿತ್ತ್ ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ತಂಭಾಕಾರವಾತುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಭೂಕಂಪವಾಂಡಲಾ ಆಕಾಶವೃಕ್ಷೊಗು ಹಾನಿ ಆವಂದಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಈ ರಚನೆನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಆಕಾಶವೃಕ್ಷ ಗೋಪುರದ ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಗೋಪುರದ ಸುತ್ತಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಸುಮಾರ್ ೨೦೦೦ ಜನ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದುಲಾಯಿ ನೆಲಡ್ದ್ ೩೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂತುದು ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ದ ನಗರ ಸೌಂದರ್ಯ ತೂವೊಲಿ. ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ಅನುಕೂಲಗಾದ್ ೩೪೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮಾಳಿಗೆಡ್ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಲಾ ಉಂಡು. ಪ್ರವಾಸಿಲು ೪೫೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ವೀಕ್ಷಕ ಗ್ಯಾಲರಿಡ್ ೯೦೦ ಜನ ಉಂತುದು ಟೋಕಿಯೋ ನಗರದ ಪಕ್ಷಿನೋಟ ದರ್ಶನ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಒಡೈಬಾ== ೧೮೫೩ ನೆಯ ಇಸವಿಡ್ ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗಾದ್ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ ಆಜಿ ಬತ್ತೇರಿ, ಕೋಟೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟಿನ ತಾಣ ಒಡೈಬಾ. ೧೯೨೮ಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಪ್ರದೇಶೊನು ನವೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವು ಕಡಲಭಾಗೊಲೆನ್ ದಿಂಜಾದ್ ನೆಲಭಾಗೊನು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೊರ್ಲುದ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣ ವಾಂಡ್. ೧೯೯೫ಡ್ದು ಇಂಚೊಗು ಈ ಪ್ರದೇಶ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಚನೆ ನಿವಾಸೊಲೆನ ನಗರವಾದ್ ರೂಪು ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. ೨೦೨೦ ಇಸವಿದ ಅರೆಬೇಶದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಒಡೈಬಾಡ್ ಮಲ್ಪುನು ಪಂಡ್‌ದ್ನಿರ್ದಾರ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಒಡೈಬಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡಲನೀರ್ದ ಬರಿ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಓಡೊಲೆನ ಜಲಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಕರ್ಯ, ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸಂಕ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆಲು ಉಂಡು. === ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು  ಸಂಕ (ರೈನಬೋ ಬ್ರಿಜ್  ) === ಒಡೈಬಾ ಜಲದಂಡೆಡ್ದ್ ಟೋಕಿಯೋ ಕೊಲ್ಲಿ (ಬೇ) ದಾಂಟೆರೆ ೧೯೮೭-೧೯೯೩ ದ ಅವದಿಡ್ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲುದ ತೂಗು ಸೇತುವೆನ್ ''ಕವಾಸಾಕಿ ಹೆವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀ'' ದಕುಲು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಅಯಿತ ಪುದರ್ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಸೇತುವೆ (ರೆಯಿನ್ ಬೋ ಬ್ರಿಜ್). ನೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ರಡ್ಡ್ ಪದರೊಲೆಡ್ ವಾಹನ ಸಂಚಾರ.ತಿರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊ, ಮೋನೊರೈಲು ಸಂಚಾರವಾಂಡಾ, ಮಿತ್ತ್ ದ ಪದರೊಡು ವಾಹನ ಸಂಚಾರೊಗು ಶೂಟೊ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ. === ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿ (ಸ್ಟಾಚು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ) === ಒಡೈಬಾ ಜಲಮುಖದ ನನೊಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ಆಕರ್ಷಣೆ ೧೨.೨೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಒರುಂಬ ಟನ್ ತೂಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮೂರ್ತಿನ ಪ್ರತಿಮೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದ ಮೂಲ ಮೂರ್ತಿದ ತದ್ರೂಪವಾದ್ ಉಂದೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್<ref>http://www.gotokyo.org/en/kanko/minato/spot/40007.html</ref>. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} ==ಪಿದಾಯಿ ಕೊಂಡಿಲು== [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮಹಾನಗರೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಧಾನಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] hwl1x3hdxwvopbggksprlnhpf0tajd0 0 6265 373638 372784 2026-10-20T15:15:27Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373638 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ಸಿಂಗಾಪುರೊ ಗಣರಾಜ್ಯೊ | common_name = ಸಿಂಗಾಪುರೊ | image_flag = Flag of Singapore.svg | image_coat = | other_symbol = | national_motto = ("ಮುನ್ನೆಡೆ,ಸಿಂಗಾಪುರ") | national_anthem = ''Majulah Singapura''<br />(ಕನ್ನಡ: "ಮುನ್ನೆಡೆ ಸಿಂಗಾಪುರ")<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Majulah Singapura.ogg]]}}</div> | image_map = Singapore on the globe (Southeast Asia centered) zoom.svg | map_width = 275px | capital = '''ಸಿಂಗಾಪುರೊ'''<ref name="City-state">{{cite encyclopedia |title=Singapore |quote= The city, once a distinct entity, so came to dominate the island that the Republic of Singapore essentially became a city-state. |url= https://www.britannica.com/place/Singapore-capital |access-date=29 August 2019 |encyclopedia= Encyclopaedia Britannica }}</ref> | coordinates = {{Coord|1|17|N|103|50|E|type:city|display=inline,title}} | largest_settlement = | largest_settlement_type = | official_languages = {{hlist|[[ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆ]] |[[ಮಲೇಯ್]] |[[ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್]] |[[ತಮಿಳು]]}} | languages_type = [[:en:National language|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸೆ]] | languages = [[ಮಲೇಯ್ ಬಾಸೆ]] | ethnic_groups = {{unbulleted list |75.9% [[ಚೀನಾ|ಚೀನಿಯೆರ್]]|15% [[:en:Malaysia|ಮಲೇಯರು]]|7.5% [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯೆ]]|1.6% ಬೇತೆಕ್ಲ್}} | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web |title=Census 2020 |url=https://www.singstat.gov.sg/-/media/files/publications/cop2020/sr1/cop2020sr1.pdf |website=Singapore Department of Statistics |access-date=16 June 2021 |archivedate=11 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611051404/https://www.singstat.gov.sg/-/media/files/publications/cop2020/sr1/cop2020sr1.pdf |url-status=dead }}</ref> | ethnic_groups_year = 2020 | religion_year = 2020 | religion_ref = | religion = {{unbulleted list |31.1% [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] |20% ಒವುಲಾ ಇದ್ದಿ |18.9% [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ]]|15.6% [[ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮ]] |8.8% [[:en:Taoism|ತಾವೊ ಧರ್ಮ]]|5% [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] |0.6% ಬೇತೆಕ್ಲ್}} | demonym = [[:en:Singaporeans|ಸಿಂಗಾಪುರಿಯನ್]] | government_type = ಏಕಿಕೃತ ಪ್ರಬಲ ಪಕ್ಷೀಯ ಸಾಂವಿದಾನಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯೊ | leader_title1 = ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ | leader_name1 = ಹಲಿಮಾಹ್ ಯಾಕುಬ್ | leader_title2 = ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ | leader_name2 = ಲೀ ಹಿಸಿನ್ ಲೂಂಗ್ | leader_title3 = ಮುಕ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರ್ | leader_name3 = ಸುಂದರೇಶ ಮೆನನ್ | leader_title4 = ಸಂಸದಿಯ ಸಬಾದ್ಯಕ್ಷೆರ್ | leader_name4 = ತಾನ್ ಚಾಓನ್ ಜಿನ್ | leader_title5 = ವಿರೋದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕೆ | leader_name5 = ಪ್ರೀತಮ್ ಸಿಂಗ | upper_house = | lower_house = | sovereignty_type = ಸ್ವತಂತ್ರ ದೊರಕ್ಕಿದ್ದು | sovereignty_note = ಮಲೇಶಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಿಂದ | established_event1 = {{nowrap|[[:en:Self-governance of Singapore|Self-governance]]}} | established_date1 = 3 ಜೂನ್ 1959 | established_event2 = {{nowrap|[[:en:Malaysia Agreement|ಮಲೇಷ್ಯಾ ಒಪ್ಪಂದ]]}} | established_date2 = 16 ಸೆಪ್ಟಂಬರೊ 1963 | established_event3 = [[:en:Proclamation of Singapore|ಸಿಂಗಾಪುರೊದ ಗೋಷಣೆ]] | established_date3 = 9 ಆಗಸ್ಟ್ 1965 | established_event4 = [[:en:ASEAN Declaration|ಆಸಿಯಾನ್ ಗೋಷಣೆ]] | established_date4 = 8 ಆಗಸ್ಟ್ 1967 | area_km2 = 728.3 | area_footnote = <ref name="total area of Singapore">{{cite web |title=Environment |website=Base |url=https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data |access-date=21 February 2021 |archivedate=19 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190719053602/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data |url-status=dead }}</ref> | area_rank = 176th | population_estimate = {{Decrease}} 5,685,800<ref name="Population and Population Structure">{{cite web |title = Population and Population Structure |website = Singstat |publisher = Department of Statistics Singapore |url = https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/population/population-and-population-structure/latest-data |access-date = 5 August 2018 |archivedate = 26 July 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200726011137/https://www.tablebuilder.singstat.gov.sg/publicfacing/createDataTable.action?refId=14912 |url-status = dead }}</ref> | population_estimate_year = 2020 | population_estimate_rank = 115ನೇ | population_density_km2 = 7,804 | population_density_sq_mi = 20,212 | population_density_rank = 2nd | GDP_PPP = {{increase}} $600.063&nbsp;billion<ref name="IMFWEOSG">{{cite web |url = https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=72&pr.y=7&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=576&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title = World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=21 June 2020 }}</ref> | GDP_PPP_year = 2021 | GDP_PPP_rank = 38ನೇ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $102,742 | GDP_PPP_per_capita_rank = 2ನೇ | GDP_nominal = {{increase}} $374.394&nbsp;billion | GDP_nominal_year = 2021 | GDP_nominal_rank = 38ನೇ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $64,103 | GDP_nominal_per_capita_rank = 8ನೇ | Gini = 45.9 <!--number only--> | Gini_year = 2017 | Gini_change = ಸ್ತಿರೊ <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref>{{cite web|title=DISTRIBUTION OF FAMILY INCOME – GINI INDEX|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/223.html#SN|access-date=25 January 2019|archive-date=30 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181130113028/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/223.html#SN|url-status=dead}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.938 <!--number only--> | HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = ಏರುನೆ <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref>{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref> | HDI_rank = 11th | currency = [[:en:Singapore dollar|ಸಿಂಗಾಪುರ ಡಾಲರ್]] (S$) | currency_code = ಎಸ್‌ಜಿಡಿ | time_zone = [[:en:Singapore Standard Time|ಸಮಯೊ]] | utc_offset = +8 | antipodes = | date_format = {{abbr|dd|day}}/{{abbr|mm|month}}/{{abbr|yyyy|year}} | drives_on = [[:en:Right- and left-hand traffic|ಎಡ]] | calling_code = [[+65]] | iso3166code = ಎಸ್‌ಜಿ | cctld = [[.:en:sg|ಎಸ್‌ಜಿ]] | today = | electricity = 230 V–50 Hz }} '''ಸಿಂಗಾಪುರ''' (ಸಿಂಗಾಪೊರೊ, Singapore) ಆಗ್ನೇಯ ಏಸಿಯಾದ ಒಂಜಿ ಪುದ‍ರ್ ಪೋಯಿನ ನಗರ ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ದ್ವೀಪೊ ದೇಸೊ. ಸಿಂಗಾಪುರೊ ಪೇಂಟೆದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ 718 ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರ್‌ಲು. ಜನಸಂಕ್ಯೆ (ಇಸವಿ 2016) 56,97,000. ನಮ್ಮ ಕುಡಲಗ್ ಹೋಲಿಸಾಂಡ, ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಈ ಮಹಾನಗರ ಕುಡಲರ್ದ್ ಐನರೆ (೫.೪) ಪಾಲ್ ಮಲ್ಲೆ. ಜನಸಂಕ್ಯೆಡ್ ಸು‍ಮಾರ್ ಪತ್ತ್ ಪಾಲ್ ಮಲ್ಲೆ ಉಂಡು. ಮಲೇಶಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊದ ತೆಂಕಾಯಿ ಕೊಡಿಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾದ್ ಇಪ್ಪುನ ಈ ಮಹಾನಗರ- ದ್ವೀಪೊ. ಈ ದೇಸೊಡು 54 ಎಲ್ಯ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು ಸೇರ್ದುಲ್ಲಾ.<ref>{{cite web |title=101 things we love to do in Singapore |url=https://www.timeout.com/singapore/things-to-do/101-things-to-do-in-singapore-sightseeing |website=Time Out Singapore |date=22 November 2024}}</ref> == ಚರಿತ್ರೆ == === ಪ್ರಾಚೀನ ಸಿಂಗಾಪುರೊ === 1299ಡ್, [[:en:Malay Annals:ಮಲಯ ಅನ್ನಲ್ಸ್‌]]ದ ಪ್ರಕಾರೊ, [[:en:Kingdom of Singapura|ಸಿಂಗಾಪುರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊ]] ದ್ವೀಪೊಡು [[:en:Sang Nila Utama|ಸಾಂಗ್ ನಿಲಾ ಉತಾಮ]] ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=J9JAAAAAYAAJ&pg=PA43 |title=Malay Annals |page=43 |author=<!--unknown; old historical document-->|translator-last=Leyden|translator-first=John |date=1821}}</ref> ಸಿಂಗಾಪುರ ಬಂದರ ನಗರೊನು 1819ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ಟಾಮ್'ಫೊರ್ಡ್ ರಾಫಲ್‌ಸ್ (Stamford Raffles) ಪನ್ಪುನಾರ್ ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್.<ref>cite web |url=https://web.archive.org/web/20250506051519/https://www.hotels.com/go/singapore/best-singapore-things-to-do</ref> ಮಲಯ ಅನ್ನಲ್ಸ್‌ಡ್ ಕೊರ್‌ನ ಚರಿತ್ರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ{{sfn|Miksic|2013|p=[https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&pg=PA154 154]}} ಬುಕ್ಕೊ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚರ್ಚೆಲೆನ ವಿಸಯೊ ಆಂಡಲಾ, 14ನೆ ಶತಮಾನೊಡು ಸಿಂಗಾಪುರೊ, ಅಪಗ [[:en:Temasek|ತೆಮಸೆಕ್]] ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನವು. [[:en:Majapahit|ಮಜಪಹಿತ್]], ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲು {{sfn|Miksic|2013|pp=[https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&pg=PA184 183–185]}} ಬುಕ್ಕೊ [[:en:Indosphere|ಇಂಡೋಸ್ಫಿಯರ್‌]]ದ ಒಂಜಿ ಬಾಗೊ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref name=Dixon>{{cite book |last1=Dixon |first1=Robert M.W. |last2=Alexandra |first2=Y. |year=2004 |title=Adjective Classes: A Cross-linguistic Typology |url=https://archive.org/details/adjectiveclasses00dixo_002|url-access=limited |page=[https://archive.org/details/adjectiveclasses00dixo_002/page/n96 74] |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-920346-6}}</ref><ref name=Matisoff1990>{{Citation |last=Matisoff |first=James|author-link=James Matisoff |title=On Megalocomparison |journal=Language |volume=66 |issue=1 |pages=106–120 |year=1990 |doi=10.2307/415281 |jstor=415281}}</ref><ref name=Enfield>{{Citation |last=Enfield |first=N.J. |title=Areal Linguistics and Mainland Southeast Asia |journal=Annual Review of Anthropology |volume=34 |pages=181–206 |year=2005 |doi=10.1146/annurev.anthro.34.081804.120406 |url=http://pubman.mpdl.mpg.de/pubman/item/escidoc:57458/component/escidoc:57459/Enfield_2005_areal.pdf |hdl=11858/00-001M-0000-0013-167B-C|hdl-access=free|access-date=5 August 2018|archive-date=16 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816071246/http://pubman.mpdl.mpg.de/pubman/item/escidoc:57458/component/escidoc:57459/Enfield_2005_areal.pdf|url-status=live}}</ref><ref name="academia edu">{{cite journal |url=https://www.academia.edu/2635407 |title=As in Heaven, So on Earth: The Politics of Visnu Siva and Harihara Images in Preangkorian Khmer Civilisation |journal=Journal of Southeast Asian Studies |volume=34 |issue=1 |pages=21–39 |publisher=Academia|access-date=23 December 2015 |last1=Lavy |first1=Paul A. |year=2003 |doi=10.1017/S002246340300002X |s2cid=154819912|archive-date=12 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812222402/https://www.academia.edu/2635407|url-status=live |issn=0022-4634}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.anthropology.hawaii.edu/people/faculty/stark/pdfs/AP1999%20article.pdf |title=Results of the 1995–1996 Archaeological Field Investigations at Angkor Borei, Cambodia |publisher=University of Hawai'i-Manoa|access-date=5 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923172419/http://www.anthropology.hawaii.edu/People/Faculty/Stark/pdfs/AP1999%20article.pdf|archive-date=23 September 2015}}</ref> [[File:Mrt lrt rail map 2.png|thumb|left|ಸಿಂಗಾಪುರೊದ ಬೂಪಟೊ (ಮೆಟ್ರೊ ಮಾರ್ಗ ಸಮೇತ)]] == ನಗರ ಸಂಚಾರೊ ವ್ಯವಸ್ತೆ == === ಬೂ ಸಾರಿಗೆ === ಸಿಂಗಾಪುರ್‌ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲೊ ರೈಲುಲೆಡ್ದ್ ([[:en:Mass Rapid Transit (Singapore)|ಎಂಆರ್ಟಿ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:en:Light Rail Transit (Singapore)|ಎಲ್ಆರ್‌‍ಟಿ]] ವ್ಯವಸ್ತೆಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್), [[:en:Bus transport in Singapore|ಬಸ್ಸುಲು]] ಬುಕ್ಕೊ [[:en:Taxis of Singapore|ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಲು]] ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಆಜಿ ಎಂಆರ್‌ಟಿ ಮಾರ್ಗೊಲು ಉಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.lta.gov.sg/content/ltagov/en/getting_around/public_transport/rail_network.html |title=Rail Network |publisher=Land Transport Authority|access-date=9 December 2022}}</ref> ([[:en:North–South MRT line|ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಎಂಆರ್ಟಿ ಮಾರ್ಗ]], [[:en:East–West MRT line|ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಎಂಆರ್ಟಿ ಮಾರ್ಗ]], [[:en:North East MRT line|ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವ ಎಂಆರ್ಟಿ ಮಾರ್ಗ]], [[:en:Circle MRT line|ಸರ್ಕಲ್ ಎಂಆರ್ಟಿ ಮಾರ್ಗ]], [[:en:Downtown MRT line|ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಎಂಆರ್ಟಿ ಮಾರ್ಗ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:en:Thomson–East Coast MRT line|ಥಾಮ್ಸನ್-ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ಎಂಆರ್ಟಿ ಮಾರ್ಗ]], ಅಂಚನೆ ಮೂಜಿ ಎಲ್ಆರ್‌ಟಿ ಮಾರ್ಗೊಲು ಉಲ್ಲೊ. [[:en:Punggol|ಪಂಗೋಲ್]] ಬುಂಗಾಂಗ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪಂಗೋಲ್ಸ್‌ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[:en:Choa Chu Kang|ಚೋವಾ ಚು ಕಾಂಗ್]] ([[:en:Bukit Panjang LRT line|ಬುಕಿಟ್ ಪಂಜಾಂಗ್ ಎಲ್ಆರ್‌ಟಿ ಮಾರ್ಗೊ]]), [[:en:Sengkang|ಸೆಂಗ್ಕಾಂಗ್]] ([[:en:Sengkang LRT line|ಸೆಂಗ್ಕಾಂಗ್ ಎಲ್ಆರ್‌ಟಿಇ ಮಾರ್ಗೊ]]). ಬುಕ್ಕೊ 300ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗೊಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಡ್ ಉಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.lta.gov.sg/content/ltagov/en/who_we_are/our_work/public_transport_system/bus.html |title=Bus |publisher=Land Transport Authority|access-date=9 December 2022}}</ref> [[:en:Taxi|ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ]]ಲು ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯೊ ಸಾರಿಗೆದ ರೂಪ ಆದುಂಡು. ದಾಯೆ ಪಂಡ ರೇಟ್ ಬೇತೆ ಎಚ್ಚ ಬುಲೆಯಿನ ದೇಶೊಲೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕೈಕ್ ತಿಕುನಂಚ ಉಂಡು. ಆಂಡ ಸಿಂಗಾಪುರ್‌ಡ್ ಕಾರ್‌ಲೆನ್ ದೇತೊನುಂಡ ದಿಂಜ ದುಬಾರಿ.<ref>{{cite web |url=http://www.lta.gov.sg/content/ltaweb/en/public-transport/taxis/getting-a-taxi.html |title=Getting A Taxi |publisher=Land Transport Authority|access-date=13 July 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160527192902/http://www.lta.gov.sg/content/ltaweb/en/public-transport/taxis/getting-a-taxi.html|archive-date=27 May 2016}}</ref> === ವಾಯು ಮಾರ್ಗೊ === ಸಿಂಗಾಪುರ್ [[ಏಷ್ಯಾ]]ಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಉಂದು ಕೆಲವು ಕಡಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಯು ವ್ಯಾಪಾರೊ ಮಾರ್ಗೊಲೆಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[:en:Changi Airport|ಚಾಂಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] [[:en:Southeast Asia|ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]]ಗ್ ಒಂಜಿ ವಾಯುಯಾನ ಕೇಂದ್ರ ಆದುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ [[:en:Sydney Airport|ಸಿಡ್ನಿ]], [[:en:Heathrow Airport|ಹೀಥ್ರೋ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊ|ಲಂಡನ್]] ನಡುಟು [[:en:Qantas|ಕ್ಯಾಂಟಾಸ್]]' [[:en:Kangaroo Route|ಕಂಗರೂ ಮಾರ್ಗ]]ಡ್ ಒಂಜಿ ನಿಲ್ದಾಣೊ ಉಂಡು.<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/news/world/australasia/qantas-celebrates-60-years-of-the-kangaroo-route-761078.html |title=Qantas celebrates 60 years of the 'Kangaroo Route' |first=Kathy |last=Marks |newspaper=The Independent |location=London |date=30 November 2007}}</ref> ಸಿಂಗಾಪುರ್‌ಡ್ [[:en:Singapore Changi Airport|ಚಾಂಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊ]] ಬುಕ್ಕೊ [[:en:Seletar Airport|ಸೆಲೆಟಾರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] ಪಂಡ್‌ದ್ ರಡ್ಡ್ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲು ಉಲ್ಲೊ.<ref>{{Cite news |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2019/04/06/firefly-to-resume-flights-to-seletar-airport-after-malaysia-singapore-resolve-airspace-issue |title=Malaysia and Singapore resolve airspace issue, Firefly to resume flights to Seletar airport |date=6 April 2019 |website=The Star Online}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/malaysian-firefly-resume-singapore-flights-twice-daily-seletar-11439066 |title=Malaysian carrier Firefly to resume Singapore flights with twice-daily trips |website=CNA|access-date=28 August 2019|archive-date=17 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210617181651/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/malaysian-firefly-resume-singapore-flights-twice-daily-seletar-11439066|url-status=dead}}</ref> === ಕಡಲ್ ಸಾದಿ === [[:en:Port of Singapore|ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಬಂದರ್]], ಆಪರೇಟರ್ ಲು [[:en:PSA International|ಪಿಎಸ್ಎ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]] ಬುಕ್ಕೊ [[:en:Jurong Port"ಜುರಾಂಗ್ ಬಂದರ್]] ಪಂಡ್‌ದ್ ನಿರ್ವಹಿಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. 2019ಡ್ ಕಂಟೇನರ್ ಕಾರ್ಗೋ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ಡ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊ ಮಲ್ಪುನ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಟನ್‌ದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಜಗತ್ತ್‌ದ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಬಂದರ್ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web |url=https://www.mpa.gov.sg/web/portal/home/media-centre/news-releases/detail/38b82bb6-2f92-418c-a98d-c4c9e56f9232 |title=Singapore's 2019 Maritime Performance|access-date=4 February 2020|archive-date=3 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103154554/https://www.mpa.gov.sg/web/portal/home/media-centre/news-releases/detail/38b82bb6-2f92-418c-a98d-c4c9e56f9232|url-status=dead}}</ref> == ಚಿತ್ರೊಲು == <gallery> File:(SGP-Singapore) East-West Line Alstom Movia R151 1925-1926 @ Eunos 2026-08-07.jpg|thumb|ಒಂಜಿ [[:en:Alstom Movia|R151]] ಎಂಆರ್ಟಿ ರೈಲ್ [[:en:Eunos station|ಯುನೋಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಗ್ ಕೈತಲ್‌‍ಡುಂಡು. File:(SGP-Singapore) SBS Transit SG3142S 116 2025-05-01.jpg|thumb| ಸಿಂಗಾಪುರೊದ [[:en:Public buses of Singapore|ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ಸುಲು]] File:JewelSingaporeVortex1.jpg|thumb|[[:en:Jewel Changi Airport|ಜೂವೆಲ್ ಚಾಂಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊ]] File:Singapore Port viewed from The Pinnacle@Duxton 08.jpg|thumb|ಸಿಂಗಾಪುರೊದ ಬಂದರ್ </gallery> == ಎಚ್ಚದ ಮಾಹಿತಿಗ್ ಇಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ == * [[:en:Foreign relations of Singapore|ಸಿಂಗಾಪುರೊದ ವಿದೇಸೊ ಸಮ್ಮಂದೊಲು]] * [[:en:Outline of Singapore|ಸಿಂಗಾಪುರೊದ ರೂಪುರೇಷೆ]] == ಉಲ್ಲೇಕೊ == {{Reflist|30em}} [[ವರ್ಗೊ:ನಗರೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] 12dufzypapypn1yr0r3e9xx5ow0bel3 0 6371 373639 350420 2026-10-20T15:16:19Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373639 wikitext text/x-wiki '''ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್''' (ಸ್ವಿಟ್ಝರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವಿಸರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್ಲ್ಯಾಂಡ್',Switzerland, Confederatio Helevtica, CH, ) ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]]- ಕೇಂದ್ರೊ ಭಾಗೊಡು<ref>https://www.eda.admin.ch/aboutswitzerland</ref>, ಗಿರಿ ಪರ್ವತೊಲು, ಸುದೆಕುಲು, ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕೆದುಕುಲು ಕೂಡ್ದಿನ, ಪಚ್ಚೆ ಪರಿಸರೊತ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ, ಅಂಚನೆ  ಪ್ರಪಂಚೊದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯೊಗು ಸೇರ‍್ದಿನ, ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ದೇಸೊ. ಪ್ರಬಲವಾದ್ ಬುಳೆತಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮದ ಕಾರಣವಾದ್ ಅಂಚನೆ ಸ್ವಛ್ಚವಾಯಿನ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ‍್ವಹಣೆಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಮುಂಚೂಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶ. ಅಂಚನೆ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶ ಊಂಚಿದ ಕೈಗಡಿಯಾರ (ವಾಚ್) ಬುಕ್ಕೊ ಚಾಕಲೇಟ್ ಉದ್ಯಮೊಲೆಗ್ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೊವೊಂದುಂಡು. [[File:Switzerland (orthographic projection).svg|thumb|ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್- ಭೂಗೋಳೊಡು ಸ್ಥಾನಸೂಚಿ|alt=ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್- ಭೂಗೋಳೊಡು ಸ್ಥಾನಸೂಚಿ|400x400px]] [[ಫೈಲ್:Sz-map.gif|alt=ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಸ್ಥಾನಸೂಚಕ ಭೂಪಟ|thumb|400x400px|ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಸ್ಥಾನಸೂಚಕ ಭೂಪಟ]] === ಕಾನ್ಫೆಡೊರೇಶಿಯೊ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಪರ‍್ಯಾಯ ನಾಮ “ಕಾನ್ಫೆಡೊರೇಶಿಯೊ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ”(Confederatio Helevtica) ಇನ್ನಗ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ ಒಕ್ಕೂಟೊಲು ಪಂಡ್‌ದ್ಅರ್ಥ. “ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ” ಪನ್ಪುನವು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ [[ಲ್ಯಾಟೀನ್]] ಬಾಸೆದ ಪುರಾತನ ಪುದರ್. ಕಾನ್ಫೆಡೊರೇಶಿಯೊ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ (CH) ಪನ್ಪುನೆನೆ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಪುದರಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರಾ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಅಂಚೆ ಸಂಕೇತ ಅಂಚನೆ ಅಂತರಜಾಲದ ದೇಶ ಸಂಕೇತ.ch ಆದುಂಡು. === ರಾಜಧಾನಿ === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆರ್ನ್ (Bern, Berne). === ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ === [[ಫೈಲ್:Flag_of_Switzerland_(Pantone).svg|alt=ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜ|left|thumb|60x60px]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಕೆಂಪು ಮೆಯಿಟ್ ಬೊಲ್ದುದ ಕತ್ತೆರಿ (ಕ್ರಾಸ್, ) ಚಿಹ್ನೆ ಆದುಂಡು. === ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಾಸೆಲು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‍’ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊದ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಸೆ ಜರ್ಮನ್. ಆಂಡಲಾ ಈ ದೇಶೊಡು ನಾಲ್ ಬಾಸೆಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಾಸೆಲು ಪಂಡ್‌ದ್ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್: (೧) [[ಜರ್ಮನ್]] (೨) [[ಫ್ರೆಂಚ್]] (೩) ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ (೪) ರೋಮಾಂಶ್. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‍’ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ [[ಬಡಕಾಯಿ]]ಡ್ ಜರ್ಮನಿ, [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]]ಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್, [[ತೆಂಕಾಯಿ]]ಡ್ ಇಟಲಿ ಬುಕ್ಕೊ [[ನೈಋತ್ಯೊ]]ಡು ರೋಮ್ (ಗ್ರೀಸ್) ದೇಶೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ಈ ದೇಶೊಲೆನ ಬಾಸೆಲು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‍’ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡು ದುಂಬುಡು ದಿಂಚಿ ಬುಳೆವೊಂದು ಬೈದಾ. ಈ ದೇಶೊಡು ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ೭೪% ಆಂಡಾ ಒರಿದಿನಕುಲು ಫ್ರೆಂಚ್ (೨೧%), ಇಟಾಲಿಯನ್ (೪%) ಬುಕ್ಕೊ ರೋಮಾಂಶ್ (೧%) ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಬೇರ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ನಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಾಸೆಲು ಅತ್ತಾಂದೆ, ಎಲ್ಯ ಪ್ರಮಾಣೊಡು [[ಸ್ಪಾನಿಷ್]], [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]], [[ಟರ್ಕಿಶ್]], ಅಲ್ಬಾನಿಶ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಾಸೆದ ಜನಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. === ಪಣವು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಪಣವು [[ಸ್ವಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್]]. ಅಯಿತ ಸಂಕೇತ ಕೂಡಾ: CHF. ಅತ್ತಾಂದೆ ಯೂರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟದ [[:kn:ಯುರೋ|ಯುರೊ]] (Euro) ಪಣವುಲಾ ಈ ದೇಶೊಡು ನಡಪುಂಡು. === ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಕೇತ === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಸಂಕೇತ (ಡಯಲಿಂಗ್ ಕೋಡ್) +೪೧ ಆದುಂಡು == ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಜನಸಂಖ್ಯೆ == [[ಫೈಲ್:Geneve_2005_001_Ork.ch.jpg|alt=ಜಿನೇವಾ ನಗರದ ಒಂಜಿ ನೋಟ (೨೦೦೫), ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜಿನೇವಾ ನಗರದ  ಒಂಜಿ ನೋಟ (೨೦೦೫), ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] [[ಫೈಲ್:Central-Bahnhof_SBB_von_Basel.jpeg|alt=ಬಾಸೆಲ್ - ಬಾನ್'ಹೂಫ್: ಕೇಂದ್ರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ|thumb|400x400px|ಬಾಸೆಲ್  - ಬಾನ್'ಹೂಫ್: ಕೇಂದ್ರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೪೧,೨೮೫ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು. ಅಯಿಟ್ ಸುದೆ-ಕೆದು-ಗಿರಿಕುಲೆನ್ ಬುಡುಂಡ ನೆಲ ಭಾಗದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೩೯,೫೧೬ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ೨೦೧೮ನೆ ಇಸವಿದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅಂದಾಜಿ ೮೫.೪ ಲಕ್ಷೊಲು (೮.೫೪ ಮಿಲಿಯನ್). == ಕಾಲಮಾನ ವಲಯ == [[ಫೈಲ್:Zurich_city_monuments.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] [[ಫೈಲ್:Zurich_Tributary_Limmat_River.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] [[ಫೈಲ್:Zurich_city_view.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಟ್ರಾಮು-ರಸ್ತೆ ರೈಲು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಟ್ರಾಮು-ರಸ್ತೆ ರೈಲು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] [[ಫೈಲ್:Zurich,_Oerlikon_Bahnhof_-Railway_Station.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಓರ್ಲಿಕಾನ್ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ, (ಬಾನ್'ಹೂಫ್) ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಓರ್ಲಿಕಾನ್  ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ, (ಬಾನ್'ಹೂಫ್) ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶೊಡು ವರ್ಷೊಡು ರಡ್ಡ್ ರೀತಿದ ಕಾಲಮಾನವಲಯೊಲೆನ್<ref>https://www.timeanddate.com/worldclock/switzerland</ref> ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಣುವೆರ್. * ಅರೆಬೇಶೊಡು (Summer, ಬೇಸಿಕೆ ಕಾಲ - ಮಾರ್ಚಿ ತಿಂಗೊಲುರ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕಡೆ ಮುಟ್ಟ) ಕೇಂದ್ರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಅರೆಬೇಶ ಕಾಲಮಾನ (Central European Summer Time- CEST). UTC+2 ಇನ್ನಗ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯೊರ್ದು (GMT) ೨ ಗಂಟೆ ದುಂಬು ಉಪ್ಪುನ ಕಾಲಮಾನ.(UTC ಇನ್ನಗ Coordinated Universal Time.) * ಚಳಿಗಾಲೊಡು (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕಡೆರ್ದು ಮಾರ್ಚಿ ಆರಂಭ ಮುಟ್ಟ ) ಕೇಂದ್ರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕಾಲಮಾನ (Central European Time- CST). UTC+1. ಇನ್ನಗ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯೊರ್ದು(GMT) 1 ಗಂಟೆ ದುಂಬು ಉಪ್ಪುನ ಕಾಲಮಾನ ಕಾಲಮಾನ ಬದಲಾಪಿನ ದಿನಾಂಕೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದುಂಬತಿಗೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನ UTC+5.30 ಆದುಂಡು. ಇನ್ನಗ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಶ್ವ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time) ಅತ್ತಾಂಡ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯೊರ್ದು (GMT- Greenwich Mean Time) 5.30 ಗಂಟೆ ದುಂಬು ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗ್ ಪೋನಗ ಅಕಲೆನ ಕಾಲಮಾನೊಗು ಅನುಗುಣವಾದಿಪ್ಪರೆ, ಕೈಗಡಿಯಾರೊಲೆನ್ ಅರೆಬೇಶೊಡು (ಮಾರ್ಚಿ-ಅಕ್ಟೋಬರ್) 3.30 ಗಂಟೆ, ಚಳಿಗಾಲೊಡು 4.30 ಗಂಟೆ ಪಿರ ದೀವೊಡಾಪುಂಡು. ಇನ್ನಗಾ, ನಮ್ಮ ದೇಶೊಡು ನಡುಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.00ಗಂಟೆ ಆನಗ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಡ್ (ಅರೆಬೇಶೊಡು ಮಾರ್ಚಿ-ಅಕ್ಟೋಬರ್) ಕಾಂಡೆ 8.30 ಗಂಟೆ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ನನೊಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ನಗ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ [[ಯೂರೋಪ್]] ದೇಶೊಲೆಡ್ ಸೂರ್ಯೆ ಮುರ್ಕುದು ಕತ್ತಲೆ ಆಪಿನಿ ರಾತ್ರೆದ 8.30/ 9.30 ಗಂಟೆದ ಸಮಯೊಡು. ಅದಮುಟ್ಟಲಾ ಬಯ್ಯದ ಬೊಲ್ಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. == ಹವಾಗುಣ == ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಕೇಂದ್ರ ಯೂರೋಪುದ ದೇಶ. ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪುಲ್ಯಕಾಂಡೆ ೫.೩೦ ಗ್ ಆಂಡಾ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಬಯ್ಯಡ್ ಸುಮಾರಾದ್ ೯.೦೦ ಗಂಟೆ ಇಜಿಂಡ ನನಲಾ ತಡಾದ್ ಆಪಿನ ಉಂಡು. ನಮ್ಮ ದೇಶೊಡು ರಾತ್ರೆ ಆನಗಲಾ (ಅಂದಾಜಿ ೧೦.೦೦ ಗಂಟೆ ರಾತ್ರೆ) ಆ ದೇಶೊಡು ಬಯ್ಯದ ಬೊಲ್ಪು ತೋಜುನಲಾ ಉಂಡು. ಅರೆಬೇಶೊಡು ಅವುಲು ದಿನತ ೧೫ - ೧೬ ಗಂಟೆದಾತ್ ಪೊರ್ತು ಪಗೆಲ್ದ ಬೊಲ್ಪು ತೋಜುನಲಾ ಉಂಡು. === ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಮಾನ === ವರ್ಷೊಡು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಲು ಎಚ್ಚ ಅರೆಬೇಶದ ಕಾಲ: ಅದಗ ಗರಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಮಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ 21 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್, ಕನಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಮಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ 12 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಾಡಿಕೆ ಉಂಡು. ವರ್ಷೊಡು ಜನವರಿ ತಿಂಗೊಲು ದಿಂಜ ಚಳಿತ ಕಾಲ:ಅದಗ ಗರಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಮಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ 1 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್, ಕನಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಮಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ -2 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಂಡು. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಪಗೆಲ್ದ ಉಷ್ಣಮಾನ - 5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಇಜಿಂಡ ಅಯಿಡ್ದ್'ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. === ಬರ್ಸದ ಪ್ರಮಾಣ === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡು ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಬರ್ಸ ಬೂರುನ ಪ್ರಮಾಣ 1101 ಮಿಲಿಮೀಟರುಲು. ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಲುಡು 120 ರ್ದು 132 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ [[ಬರ್ಸ]] ಬೂರುನ ಉಂಡು. == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಶೇಷೊಲು == === ಪರ್ವತಶಿಖರೊಲು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ತೆಂಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ''ಆಲ್ಫ್ಸ್ ಪರ್ವತೊ'' ಶ್ರೇಣಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬಡಕಾಯಿ-ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮರ್ಗಿಲುಡು ಜೂರಾ (Jura) ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಲು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೩೦೦ ಮೀಟರುರ್ದು ಎಚ್ಚ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ ಪರ್ವತೊಲು ಅಂದಾಜಿ ೪೧೫ ಉಲ್ಲಾ ಪಂಡ್‌ದ್ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಕೊಡಿಟ್ ಹಿಮ ಮುಚಿದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ತಂಡಿ ವಾತಾವರಣ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಹಿಮ ಮಿಶ್ರಿತ ಬರ್ಸ ಬೂರುನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುಂಡು. ಗಿರಿಶಿಖರೊಲೆನ ಮೇಲ್‌ದ ಹಿಮ ವಂತೆ ವಂತೆ ಕರಾದ್ ಹಿಮನದಿ (ಗ್ಲೇಶಿಯರ್-glacier) ಯಾದ್ ಪರಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. === '''ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತೊಲು''' === [[ಫೈಲ್:Titlis.jpg|alt=ಟಿಟ್ಲಿಸ್ ಪರ್ವತ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್|thumb|400x400px|ಟಿಟ್ಲಿಸ್ ಪರ್ವತ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶದ ೨೦% ಭಾಗ '''ಆಲ್ಪ್’ಸ್''' (Alps) ಪನ್ಪುನ  ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಪೋತುಂಡು. ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್  ದುಂಬರಿಯಿನ ಭಾಗೊ. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಡ್  ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೪,೦೦೦ ಮೀಟರುರ್ದು  ಎಚ್ಚ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ  ಕನಿಷ್ಟ ೨೪ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಲು ಉಲ್ಲಾ. ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತೊಲೆರ್ದ್ ಪ್ರಸ್ಥ ಭೂಮಿಗ್  ಪರತೊಂದು ಬರ್ಪಿನ ಸುದೆಕುಲು ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಕಟ್ದ್ ಪಾಡ್ದಿಲೆಕ್ಕ ಆದಿತ್ತದ್ ಪೊರ‍್ಲುದ ಕೆದುಕುಲಾದ್ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶದ ಅಮೂಲ್ಯ ಜಲಮೂಲೊಲಾದ್ ಉಲ್ಲಾ. === '''ಜೂರಾ ಪರ್ವತೊಲು''' === ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಅತ್ತಾಂದೆ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶದ [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]] - [[ವಾಯುವ್ಯೊ]]ದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ '''ಜೂರಾ''' (Jura) ಪರ್ವತೊಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾಯಿನ ಬಿಂದು ಮಾಂಟೆ ರೋಸಾ (Monte Rosa) ಪರ್ವತ ಶಿಖರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು  ೪,೬೩೪ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಅತಿ ತಗ್ಗ್‌ಡ್ ಬಿಂದು ''ಮೆಗ್ಗಿಯೋರೆ ಕೆದು'' (Lake Maggiore) ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು  ೧೯೩ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. [[ಫೈಲ್:Finsteraarhorn_and_surrounding_mounts.jpg|alt=ಫಿನ್ಸ್'ಟರಾಹೋರ್ನ್ ಶಿಖರ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್|thumb|400x400px|ಫಿನ್ಸ್'ಟರಾಹೋರ್ನ್ ಶಿಖರ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಕೆಲವು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಪರ್ವತೊ ಶಿಖರೊಲೆನ ವಿವರ ಈ ತಿರ್ತ್'ದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ತೋಜಾದುಂಡು: {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ !ಸಂಖ್ಯೆ !ಶಿಖರದ ಪುದರ್ !ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ !ಎತ್ತರ (ಮೀಟರುಲೆಡ್) |- |1 |ಮೋಂಟೆ ರೋಸಾ |Monte Rosa |4624 |- |2 |ಡೋಮ್ |Dom |4545 |- |3 |ಲೈಸ್'ಕಾಂ |Lyskamm |4527 |- |4 |ವೈಸ್'ಹಾರ್ನ್ |Weisshorn |4506 |- |5 |ಮೇಟರ್'ಹೋರ್ನ್ |Matterhorn |4478 |- |6 |ಡೆಂಟ್ ಬ್ಲಾಂಶೆ |Dent Blanche |4327 |- |7 |ಗ್ರಾಂಡ್ ಕೊಂಬಿನ್ |Grand Combin |4314 |- |8 |ಫಿನ್ಸ್'ಟೆರಾಹೋರ್ನ್ |Finsteraahorn |4274 |- |9 |ಝೀನಾಲ್'ರೊತೋರ್ನ್ |Zinalrothorn |4221 |- |10 |ಆಲ್ಪೂಬೆಲ್ |Alphubel |4206 |} ==== ಟಿಟ್ಲಿಸ್ ಬುಕ್ಕೊ '''ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ''' ==== ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ದೃಷ್ಟಿಡ್ '''ಟಿಟ್ಲಿಸ್''' (Titlis) ಬುಕ್ಕೊ '''ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ''' (Jungfrau) ಪನ್ಪುನ ಗಿರಿ ಶಿಖರೊಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾತುಂಡು. '''ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ''' ಗಿರಿ ಶಿಖರೊಗು ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರೊರ್ದು ಪ್ರವಾಸಿಲು ರೈಲ್ ಡ್ ಪೋವಾರೆ ಆಪುಂಡು. ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ ಶಿಖರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೪೧೫೪ ಮೀಟರು ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ "ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ" ಇನ್ನಗ ಜವಂದಿ ಪೊಣ್ಣು (ಕುಮಾರಿ, ಕನ್ಯೆ) ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥ ಉಂಡು. '''ಟಿಟ್ಲಿಸ್''' ಗಿರಿಶಿಖರೊಡು ವಿಹಾರೊಗು ಕೇಬಲ್ ಕಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಟಿಟ್ಲಿಸ್ ಶಿಖರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೩,೨೩೮ ಮೀಟರು ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. === ಸುದೆಕುಲು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡು '''ರೈನ್''' (Rhine ), ಆರೆ (Aare ), ರೋನ್ (Rhone ), ಅಡಿಗೆ (Adige ), ರೌಸ್ (Reuss ), ತೂರ್ (Thur ), ಲಿಂತ್ -ಲಿಮ್ಮತ್ (Linth und Limmat ) ಇತ್ಯಾದಿ ಸುದೆಕುಲು ಪರಪುವಾ. {| class="wikitable" |+ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ಮುಖ್ಯ ಸುದೆಕುಲು ! ಸುದೆ !! ಉದ್ದ- ಕಿಲೊಮೀಟರುಲೆಡ್ !! ಜಲಾನಯನದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ- ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು |- | ರೈನ್ || ೩೭೫ ||| ೩೬,೪೯೪ |- | ಆರೆ || ೨೯೫ ||| ೧೭,೭೭೯ |- | ರೋನ್|| ೨೬೪ ||| ೧೦,೪೦೩ |- | ರೌಸ್|| ೧೫೮ ||| ೩,೪೨೫ |- | ತೂರ್|| ೧೨೫ ||| - |- | ಲಿಂತ್-ಲಿಮ್ಮತ್|| ೧೪೦ ||| ೨,೪೧೬ |} === ಕೆದುಕುಲು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೊರ್ಲುದ ಅಂಚನೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದಿಪ್ಪುನ ಕೆದುಕುಲೆಗ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ದೇಶ. ಈ ದೇಶೊಡು ಸುಮಾರಾದ್ ೭೦೦೦ ದಾತ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಯಿನ ಎಲ್ಯ-ಮಲ್ಲಾ ಕೆದುಲುಲು ಉಲ್ಲಾ ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಅಯಿಕುಲೆಡ್, ೩೦ ಹೆಕ್ಟೇರುರ್ದು ಮಲ್ಲ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಇಪ್ಪುನ ಕೆದುಕುಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೩. ಉಂದೆಟ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಫೋತಿನ ಕೆಲವು ಕೆದುಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿನ್ ಈ ತಿರ್ತ್ ಕೊರ್ತುಂಡು: {| class="wikitable" |+ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್'ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೆದುಕುಲು ! ಕೆದು !! ವಿಸ್ತೀರ್ಣ (ಚದರ ಕಿಮೀ) |- | ಜಿನೇವಾ ಕೆದು || ೫೮೦ |- | ಕಾನ್'ಸ್ಟಾನ್ಸ್ ಕೆದು || ೫೩೬ |- | ನೊವ್ಚಾಟೆಲ್ ಕೆದು || ೨೧೮.೩ |- | ಮಗ್ಗಿಯೋರ್ ಕೆದು || ೨೧೨.೫ |- |ಕೋಮೊ ಕೆದು || ೧೪೬ |- | ಲೂಸರ್ನ್ ಕೆದು || ೧೧೩.೬ |- | ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು || ೮೮.೬೬ |- | ಲೂಗಾನೊ ಕೆದು || ೪೮.೭ |- | ತೂರ್ ಕೆದು || ೪೮.೩ |- | ಬಿಯೆಲ್ ಕೆದು || ೩೯.೩ |- | ಜ್ಯೂಗ್ ಕೆದು || ೩೮.೩ |- | ಬ್ರಿಯೆಂಜ್ ಕೆದು || ೨೯.೮ |} == ಕೇಂಟೋನುಲು == ನಮ‌ ದೇಸೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಇಪ್ಪಿಲೆಕ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೬ ಎಲ್ಯ ಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಲು ಉಲ್ಲ. ಈ ರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಅಕುಲು ''ಕ್ಯಾಂಟನ್ಸ್ (Cantons)'' ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೇಂಟೋನುಲೆಗ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತ ಉಂಡು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಯಿನ ರಾಜಧಾನಿಲು ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೇಂಟೋನು ಧ್ವಜಕುಲುಲಾ ಉಂಡು. ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರೊಲು ಬನ್ನಗ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ತೊನುವೆರ್. {| class="wikitable" |+ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಕ್ಕೂಟ ! ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಲೆನ ಪುದರ್ !! ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ !! ಸಂಕೇತ !! ರಾಜಧಾನಿ |- | ಜ್ಯೂರಿಕ್ || Zurich || ZU || ಜ್ಯೂರಿಕ್ |- | ಬೆರ್ನ್ || Berne || BE || ಬೆರ್ನ್ |- | ಲೂಝರ್ನ್ || Luzerne || LU || ಲೂಝರ್ನ್ |- | ಉರಿ || Uri || UR || ಉರಿ |- | ಶ್ವಿಝ್ || Schwyz || SZ || ಶ್ವಿಝ್ |- | ಒಬ್ವಲ್ಡೆನ್ || Obwalden || OW || ಸಾಮೆನ್ |- | ನಿಡ್ವಾಲ್ಡೆನ್ || Nidwalden || NW || ಸ್ಟಾನ್ಸ್ |- | ಗ್ಲಾರಸ್ || Glarus || GL || ಗ್ಲಾರಸ್ |- | ಜೂಗ್ || Zug || ZG || ಜೂಗ್ |- | ಪ್ರೈಬುರ್ಗ್ || Fribourg || FR || ಪ್ರೈಬುರ್ಗ್ |- | ಸೋಲೊತುರ್ನ್ || Solothurn || SO || ಸೋಲೊತುರ್ನ್ |- | ಬಾಸೆಲ್-ಸ್ಟಡ್ || Basel-Stadt ||BS || ಬಾಸೆಲ್ |- | ಬಾಸೆಲ್ ಲಂಡ್‌ಶ್ಚಾಫ್ಟ್ || Basel-Landschaft ||BL || ಲೀಸ್ಟಲ್ |- | ಚಾಫ್’ಹೌಸೆನ್ || Schaffhausen ||SH || ಚಾಫ್’ಹೌಸೆನ್ |- | ಅಪೆಂಜಲ್ ಔಸರ್‍ಹೊ(ಡೆನ್) || Appenzall Ausserhoden ||AR|| ಹೆರಿಸೌ |- | ಅಪೆಜಲ್-ಇನ್ನರ್ಹೊ(ಡೆನ್) || Appenzall Innerhoden ||AI|| ಅಪೆಜಲ್ |- | ಸೇಂಟ್ ಗ್ಯಾಲೆನ್ || St Gallen ||SG|| ಸೇಂಟ್ ಗ್ಯಾಲೆನ್ |- | ಗ್ರಾವ್’ಬುಂಡೆನ್ ( ಗ್ರೀಸನ್ಸ್) || Graubuenden / Grissons ||GR|| ಚೂರ್ |- | ಆರ್‘ಗೌ || Aargau   ||AG|| ಆರ್‘ಗೌ |- | ಥೂರ್ಗಾವ್ || Thurgau   ||TG|| ಫ್ರಾಯೆನ್'ಫೆಲ್ಡ್ |- | ತೆಸೀನ್ ||Tessin/ Ticino ||TI|| ಬೆಲ್ಲಿನ್ಜೋನಾ |- | ವಾಡ್ಟ್ ||Waadt/Vaud ||VD|| ಲೌಸಾನೆ |- | ವಾಲೀಸ್ ||Wallis Valais ||VS|| ಸೀಯೊನ್ |- | ನೌಚಾಟೆಲ್ ||Neuchatel ||NE|| ನೌಚಾಟೆಲ್ |- |ಜಿನೇವಾ ||Geneva ||GE|| ಜಿನೇವಾ |- |ಜ್ಯೂರಾ ||Jura ||JU|| ಡೆಲಮೋಂಟ್ |} == ಮುಖ್ಯನಗರೊಲು == [[ಫೈಲ್:Zurich_HB-_Haupt_bahnhof-_Main_Railway_Station,_Switzerland.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಜ್ಯೂರಿಕ್, ಜಿನೇವಾ, ಬೆರ್ನ್,ಬಾಸೆಲ್, ಲ್ಯೂಸರ್ನ್ ಇತ್ಯಾದಿ. === ಜ್ಯೂರಿಕ್ === [[ಜ್ಯೂರಿಕ್]] (ಜ್ಯೂರಿಚ್ ಇಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್) (Zürich) ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ವಿಮೆ ಉದ್ದಿಮೆಲೆಡ್ ದುಂಬು ಉಪ್ಪುನ ನಗರ. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೪.೧ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀ.)ತ ತಿರ್ತ ಮೆಯಿಟ್ ಪರಪುನ ಲಿಮ್ಮತ್ ಸುದೆತ ಸುತ್ತ ಬುಳೆತಿನ ಊರು ಜ್ಯೂರಿಕ್. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ಸರಾಸರಿ ೪೦೮ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೯೧.೮೮ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀ.(ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು ಸೇರ್ದ್). === ಜಿನೇವಾ === [[:en:Geneva|ಜಿನೇವಾ]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ರಡ್ಡನೆತ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ. ದಿಂಜ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದೊಲೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿನ ಮಹಾನಗರ. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘೊ]](ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್- United Nations)ಲೆನ ಯುರೊಪ್ ಕೇಂದ್ರ, ಬುಕ್ಕೊ ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್ (Red Cross)ದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಲು ಜಿನೇವಾ ನಗರೊಡು ಉಲ್ಲಾ. ಜಿನೇವಾ ಕೆದುತ ಕೈತಲ್ ಬುಳೆತಿನ ನಗರ. ನಗರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೫.೯೩ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀ. ನಗರದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೩೭೫ ಮೀಟರು. === ಬೆರ್ನ್ === [[:en:Bern|ಬೆರ್ನ್]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ. ಬೆರ್ನ್ ನಗರದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಭವನದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಮಿತ್ತ್ "ಕಾನ್ಫಿಡರೇಶಿಯೋ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ" ಪನ್ಪುನ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊದ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಾಮ ದಾಖಲಾತುಂಡು. === ಬಾಸೆಲ್ === ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ಮೂಜನೆತ ಮಲ್ಲ ನಗರ.‌ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಿಲೆ ಆದ್ ಕನ್ನಡ ತುಳು ನಿಘಂಟು- ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಂಚನೆ ಕುಡಲದ ಓಡುದ ಉದ್ದಿಮೆದ ವಿಕಾಸೊಗು ಮಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯಿನ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್]] ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ಉಂದೇ ಪೇಂಟೆಡ್. ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ (೧೮೧೫-೨೦೦೧) ಮೂಲವಾದ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಿದ್ದಾಂತೊಲೆನ ಪ್ರಚಾರೊಗಾದ್ ಸುರುವಾಯಿನ ಜರ್ಮನ್-ಸ್ವಿಸ್ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಥೆ. ೨೦೦೧ನೆ ಇಸವಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಸಂಸ್ಥೆದ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಿಶನ್ ೨೧ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಥೆಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆತುಂಡು. === ಲ್ಯೂಸರ್ನ್ === [[:en:Lucerne|ಲ್ಯೂಸರ್ನ್]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ಅವೇ ಪುದರುದ ಕೆದುತ ಬರಿಟ್ ಅವೇ (ಲ್ಯೂಸರ್ನ್) ಪುದರುದ [[:en:Cantons of Switzerland|ಕೇಂಟೋನು]]ದ ಮುಖ್ಯನಗರ ಆದುಂಡು. == ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರೀತಿ == ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊ ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ತಟಸ್ಥ ರಾಜನೀತಿದ ದೇಶೊ. ೧೮೧೫ನೆ ಇಸವಿದ ಪ್ಯಾರೀಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಬುಕ್ಕೊ ತಟಸ್ಥ ರಾಜನೀಯ ನೀತಿನ್ ಅನುಪಾಲನೆ ಮಲ್ತಿನ ಈ ದೇಶೊ ಒವ್ವೇ ದೇಶೊದ ಮಿತ್ತ್ ಯುದ್ದೋಗು ಪೋತಿಜಿ. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶೊಡು ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಚಾಲ್ತಿಡ್ ಉಂಡು. ಪ್ರಜೆಕುಲೆಗ್ ಸಾರ್ವಭೌಮಾಧಿಕಾರ (sovereignty) ಉಂಡು. ೧೮ ವರ್ಸೊ ದಾಂಟ್‌ದಿನ ಮಾತಾ ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರೀಕೆರೆಗ್ ಮತದಾನದ ಅಧಿಕಾರ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರೊಗುಲಾ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಕುಲೆಗ್ ಅಂಚೆ ಮುಖೇನ ಮತದಾನ ಪತ್ರ ಕಡಪುಡುದು ಸರಕಾರ ನೇರ ಜನಾಭಿಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತುದ್ ದುಂಬರಿಪುಂಡು. ಅತಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ವಿಷಯೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಜನಾಭಿಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರೀಕೆರ್ ನಿಯತ ಜನಾಭಿಮತೊನು (೧) ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ (೨) ಮತಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮೂಲಕ ಇಜಿಂಡ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್/ಅಂತರಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಲಕ ಸರಕಾರೊಗು ತೆರಿಪಾವೊಲಿ. ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ ನಿಲೆಯಾತಿನ ನೋಂದಾಯಿತ ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರೀಕೆರೆಗ್ಲಾ ಮತದಾನ ಅಧಿಕಾರ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಯೂರೋಪ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] 2jkomn2br7hkjjo1rm37z8zo1l4qnm8 373640 373639 2026-10-20T15:16:37Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373640 wikitext text/x-wiki '''ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್''' (ಸ್ವಿಟ್ಝರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವಿಸರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್ಲ್ಯಾಂಡ್',Switzerland, Confederatio Helevtica, CH, ) ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊದ [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]]- ಕೇಂದ್ರೊ ಭಾಗೊಡು<ref>https://www.eda.admin.ch/aboutswitzerland</ref>, ಗಿರಿ ಪರ್ವತೊಲು, ಸುದೆಕುಲು, ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಕೆದುಕುಲು ಕೂಡ್ದಿನ, ಪಚ್ಚೆ ಪರಿಸರೊತ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ, ಅಂಚನೆ  ಪ್ರಪಂಚೊದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯೊಗು ಸೇರ‍್ದಿನ, ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ದೇಸೊ. ಪ್ರಬಲವಾದ್ ಬುಳೆತಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮದ ಕಾರಣವಾದ್ ಅಂಚನೆ ಸ್ವಛ್ಚವಾಯಿನ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ‍್ವಹಣೆಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ಮುಂಚೂಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶ. ಅಂಚನೆ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶ ಊಂಚಿದ ಕೈಗಡಿಯಾರ (ವಾಚ್) ಬುಕ್ಕೊ ಚಾಕಲೇಟ್ ಉದ್ಯಮೊಲೆಗ್ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೊವೊಂದುಂಡು. [[File:Switzerland (orthographic projection).svg|thumb|ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್- ಭೂಗೋಳೊಡು ಸ್ಥಾನಸೂಚಿ|alt=ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್- ಭೂಗೋಳೊಡು ಸ್ಥಾನಸೂಚಿ|400x400px]] [[ಫೈಲ್:Sz-map.gif|alt=ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಸ್ಥಾನಸೂಚಕ ಭೂಪಟ|thumb|400x400px|ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಸ್ಥಾನಸೂಚಕ ಭೂಪಟ]] === ಕಾನ್ಫೆಡೊರೇಶಿಯೊ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಪರ‍್ಯಾಯ ನಾಮ “ಕಾನ್ಫೆಡೊರೇಶಿಯೊ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ”(Confederatio Helevtica) ಇನ್ನಗ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ ಒಕ್ಕೂಟೊಲು ಪಂಡ್‌ದ್ಅರ್ಥ. “ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ” ಪನ್ಪುನವು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ [[ಲ್ಯಾಟೀನ್]] ಬಾಸೆದ ಪುರಾತನ ಪುದರ್. ಕಾನ್ಫೆಡೊರೇಶಿಯೊ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ (CH) ಪನ್ಪುನೆನೆ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಪುದರಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಆಯಿನೆಡ್ದಾವರಾ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಅಂಚೆ ಸಂಕೇತ ಅಂಚನೆ ಅಂತರಜಾಲದ ದೇಶ ಸಂಕೇತ.ch ಆದುಂಡು. === ರಾಜಧಾನಿ === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆರ್ನ್ (Bern, Berne). === ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ === [[ಫೈಲ್:Flag_of_Switzerland_(Pantone).svg|alt=ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜ|left|thumb|60x60px]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಕೆಂಪು ಮೆಯಿಟ್ ಬೊಲ್ದುದ ಕತ್ತೆರಿ (ಕ್ರಾಸ್, ) ಚಿಹ್ನೆ ಆದುಂಡು. === ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಾಸೆಲು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‍’ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊದ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಸೆ ಜರ್ಮನ್. ಆಂಡಲಾ ಈ ದೇಶೊಡು ನಾಲ್ ಬಾಸೆಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಾಸೆಲು ಪಂಡ್‌ದ್ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ತೊಂದೆರ್: (೧) [[ಜರ್ಮನ್]] (೨) [[ಫ್ರೆಂಚ್]] (೩) ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬುಕ್ಕೊ (೪) ರೋಮಾಂಶ್. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‍’ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ [[ಬಡಕಾಯಿ]]ಡ್ ಜರ್ಮನಿ, [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]]ಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್, [[ತೆಂಕಾಯಿ]]ಡ್ ಇಟಲಿ ಬುಕ್ಕೊ [[ನೈಋತ್ಯೊ]]ಡು ರೋಮ್ (ಗ್ರೀಸ್) ದೇಶೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ಈ ದೇಶೊಲೆನ ಬಾಸೆಲು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‍’ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡು ದುಂಬುಡು ದಿಂಚಿ ಬುಳೆವೊಂದು ಬೈದಾ. ಈ ದೇಶೊಡು ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ೭೪% ಆಂಡಾ ಒರಿದಿನಕುಲು ಫ್ರೆಂಚ್ (೨೧%), ಇಟಾಲಿಯನ್ (೪%) ಬುಕ್ಕೊ ರೋಮಾಂಶ್ (೧%) ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಬೇರ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ನಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬಾಸೆಲು ಅತ್ತಾಂದೆ, ಎಲ್ಯ ಪ್ರಮಾಣೊಡು [[ಸ್ಪಾನಿಷ್]], [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]], [[ಟರ್ಕಿಶ್]], ಅಲ್ಬಾನಿಶ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಾಸೆದ ಜನಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. === ಪಣವು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಪಣವು [[ಸ್ವಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್]]. ಅಯಿತ ಸಂಕೇತ ಕೂಡಾ: CHF. ಅತ್ತಾಂದೆ ಯೂರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟದ [[:kn:ಯುರೋ|ಯುರೊ]] (Euro) ಪಣವುಲಾ ಈ ದೇಶೊಡು ನಡಪುಂಡು. === ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಕೇತ === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಸಂಕೇತ (ಡಯಲಿಂಗ್ ಕೋಡ್) +೪೧ ಆದುಂಡು == ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಜನಸಂಖ್ಯೆ == [[ಫೈಲ್:Geneve_2005_001_Ork.ch.jpg|alt=ಜಿನೇವಾ ನಗರದ ಒಂಜಿ ನೋಟ (೨೦೦೫), ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜಿನೇವಾ ನಗರದ  ಒಂಜಿ ನೋಟ (೨೦೦೫), ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] [[ಫೈಲ್:Central-Bahnhof_SBB_von_Basel.jpeg|alt=ಬಾಸೆಲ್ - ಬಾನ್'ಹೂಫ್: ಕೇಂದ್ರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ|thumb|400x400px|ಬಾಸೆಲ್  - ಬಾನ್'ಹೂಫ್: ಕೇಂದ್ರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೪೧,೨೮೫ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು. ಅಯಿಟ್ ಸುದೆ-ಕೆದು-ಗಿರಿಕುಲೆನ್ ಬುಡುಂಡ ನೆಲ ಭಾಗದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೩೯,೫೧೬ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ೨೦೧೮ನೆ ಇಸವಿದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅಂದಾಜಿ ೮೫.೪ ಲಕ್ಷೊಲು (೮.೫೪ ಮಿಲಿಯನ್). == ಕಾಲಮಾನ ವಲಯ == [[ಫೈಲ್:Zurich_city_monuments.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕೊಲು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] [[ಫೈಲ್:Zurich_Tributary_Limmat_River.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] [[ಫೈಲ್:Zurich_city_view.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಟ್ರಾಮು-ರಸ್ತೆ ರೈಲು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಟ್ರಾಮು-ರಸ್ತೆ ರೈಲು, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] [[ಫೈಲ್:Zurich,_Oerlikon_Bahnhof_-Railway_Station.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಓರ್ಲಿಕಾನ್ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ, (ಬಾನ್'ಹೂಫ್) ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ, ಓರ್ಲಿಕಾನ್  ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ, (ಬಾನ್'ಹೂಫ್) ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶೊಡು ವರ್ಷೊಡು ರಡ್ಡ್ ರೀತಿದ ಕಾಲಮಾನವಲಯೊಲೆನ್<ref>https://www.timeanddate.com/worldclock/switzerland</ref> ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಣುವೆರ್. * ಅರೆಬೇಶೊಡು (Summer, ಬೇಸಿಕೆ ಕಾಲ - ಮಾರ್ಚಿ ತಿಂಗೊಲುರ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕಡೆ ಮುಟ್ಟ) ಕೇಂದ್ರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಅರೆಬೇಶ ಕಾಲಮಾನ (Central European Summer Time- CEST). UTC+2 ಇನ್ನಗ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯೊರ್ದು (GMT) ೨ ಗಂಟೆ ದುಂಬು ಉಪ್ಪುನ ಕಾಲಮಾನ.(UTC ಇನ್ನಗ Coordinated Universal Time.) * ಚಳಿಗಾಲೊಡು (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕಡೆರ್ದು ಮಾರ್ಚಿ ಆರಂಭ ಮುಟ್ಟ ) ಕೇಂದ್ರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕಾಲಮಾನ (Central European Time- CST). UTC+1. ಇನ್ನಗ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯೊರ್ದು(GMT) 1 ಗಂಟೆ ದುಂಬು ಉಪ್ಪುನ ಕಾಲಮಾನ ಕಾಲಮಾನ ಬದಲಾಪಿನ ದಿನಾಂಕೊಲೆನ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದುಂಬತಿಗೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನ UTC+5.30 ಆದುಂಡು. ಇನ್ನಗ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಶ್ವ ಸಮಯ (Coordinated Universal Time) ಅತ್ತಾಂಡ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯೊರ್ದು (GMT- Greenwich Mean Time) 5.30 ಗಂಟೆ ದುಂಬು ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗ್ ಪೋನಗ ಅಕಲೆನ ಕಾಲಮಾನೊಗು ಅನುಗುಣವಾದಿಪ್ಪರೆ, ಕೈಗಡಿಯಾರೊಲೆನ್ ಅರೆಬೇಶೊಡು (ಮಾರ್ಚಿ-ಅಕ್ಟೋಬರ್) 3.30 ಗಂಟೆ, ಚಳಿಗಾಲೊಡು 4.30 ಗಂಟೆ ಪಿರ ದೀವೊಡಾಪುಂಡು. ಇನ್ನಗಾ, ನಮ್ಮ ದೇಶೊಡು ನಡುಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.00ಗಂಟೆ ಆನಗ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಡ್ (ಅರೆಬೇಶೊಡು ಮಾರ್ಚಿ-ಅಕ್ಟೋಬರ್) ಕಾಂಡೆ 8.30 ಗಂಟೆ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ನನೊಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ನಗ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ [[ಯೂರೋಪ್]] ದೇಶೊಲೆಡ್ ಸೂರ್ಯೆ ಮುರ್ಕುದು ಕತ್ತಲೆ ಆಪಿನಿ ರಾತ್ರೆದ 8.30/ 9.30 ಗಂಟೆದ ಸಮಯೊಡು. ಅದಮುಟ್ಟಲಾ ಬಯ್ಯದ ಬೊಲ್ಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. == ಹವಾಗುಣ == ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯೊಡು ಬರ್ಪಿನ ಕೇಂದ್ರ ಯೂರೋಪುದ ದೇಶ. ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪುಲ್ಯಕಾಂಡೆ ೫.೩೦ ಗ್ ಆಂಡಾ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಬಯ್ಯಡ್ ಸುಮಾರಾದ್ ೯.೦೦ ಗಂಟೆ ಇಜಿಂಡ ನನಲಾ ತಡಾದ್ ಆಪಿನ ಉಂಡು. ನಮ್ಮ ದೇಶೊಡು ರಾತ್ರೆ ಆನಗಲಾ (ಅಂದಾಜಿ ೧೦.೦೦ ಗಂಟೆ ರಾತ್ರೆ) ಆ ದೇಶೊಡು ಬಯ್ಯದ ಬೊಲ್ಪು ತೋಜುನಲಾ ಉಂಡು. ಅರೆಬೇಶೊಡು ಅವುಲು ದಿನತ ೧೫ - ೧೬ ಗಂಟೆದಾತ್ ಪೊರ್ತು ಪಗೆಲ್ದ ಬೊಲ್ಪು ತೋಜುನಲಾ ಉಂಡು. === ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಮಾನ === ವರ್ಷೊಡು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಲು ಎಚ್ಚ ಅರೆಬೇಶದ ಕಾಲ: ಅದಗ ಗರಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಮಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ 21 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್, ಕನಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಮಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ 12 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಪ್ಪುನ ವಾಡಿಕೆ ಉಂಡು. ವರ್ಷೊಡು ಜನವರಿ ತಿಂಗೊಲು ದಿಂಜ ಚಳಿತ ಕಾಲ:ಅದಗ ಗರಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಮಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ 1 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್, ಕನಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಮಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ -2 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಉಂಡು. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಪಗೆಲ್ದ ಉಷ್ಣಮಾನ - 5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಇಜಿಂಡ ಅಯಿಡ್ದ್'ಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. === ಬರ್ಸದ ಪ್ರಮಾಣ === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡು ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಬರ್ಸ ಬೂರುನ ಪ್ರಮಾಣ 1101 ಮಿಲಿಮೀಟರುಲು. ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗೊಲುಡು 120 ರ್ದು 132 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ [[ಬರ್ಸ]] ಬೂರುನ ಉಂಡು. == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಶೇಷೊಲು == === ಪರ್ವತಶಿಖರೊಲು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ದ ತೆಂಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ''ಆಲ್ಫ್ಸ್ ಪರ್ವತೊ'' ಶ್ರೇಣಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬಡಕಾಯಿ-ಪಡ್ಡಾಯಿ ಮರ್ಗಿಲುಡು ಜೂರಾ (Jura) ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಲು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೩೦೦ ಮೀಟರುರ್ದು ಎಚ್ಚ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ ಪರ್ವತೊಲು ಅಂದಾಜಿ ೪೧೫ ಉಲ್ಲಾ ಪಂಡ್‌ದ್ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದೆರ್. ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಕೊಡಿಟ್ ಹಿಮ ಮುಚಿದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ತಂಡಿ ವಾತಾವರಣ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಹಿಮ ಮಿಶ್ರಿತ ಬರ್ಸ ಬೂರುನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುಂಡು. ಗಿರಿಶಿಖರೊಲೆನ ಮೇಲ್‌ದ ಹಿಮ ವಂತೆ ವಂತೆ ಕರಾದ್ ಹಿಮನದಿ (ಗ್ಲೇಶಿಯರ್-glacier) ಯಾದ್ ಪರಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. === '''ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತೊಲು''' === [[ಫೈಲ್:Titlis.jpg|alt=ಟಿಟ್ಲಿಸ್ ಪರ್ವತ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್|thumb|400x400px|ಟಿಟ್ಲಿಸ್ ಪರ್ವತ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶದ ೨೦% ಭಾಗ '''ಆಲ್ಪ್’ಸ್''' (Alps) ಪನ್ಪುನ  ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಪೋತುಂಡು. ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್  ದುಂಬರಿಯಿನ ಭಾಗೊ. ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಡ್  ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೪,೦೦೦ ಮೀಟರುರ್ದು  ಎಚ್ಚ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ  ಕನಿಷ್ಟ ೨೪ ಪರ್ವತ ಶಿಖರೊಲು ಉಲ್ಲಾ. ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತೊಲೆರ್ದ್ ಪ್ರಸ್ಥ ಭೂಮಿಗ್  ಪರತೊಂದು ಬರ್ಪಿನ ಸುದೆಕುಲು ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಕಟ್ದ್ ಪಾಡ್ದಿಲೆಕ್ಕ ಆದಿತ್ತದ್ ಪೊರ‍್ಲುದ ಕೆದುಕುಲಾದ್ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶದ ಅಮೂಲ್ಯ ಜಲಮೂಲೊಲಾದ್ ಉಲ್ಲಾ. === '''ಜೂರಾ ಪರ್ವತೊಲು''' === ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಅತ್ತಾಂದೆ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶದ [[ಪಡ್ಡಾಯಿ]] - [[ವಾಯುವ್ಯೊ]]ದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ '''ಜೂರಾ''' (Jura) ಪರ್ವತೊಲುಲಾ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಾ. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾಯಿನ ಬಿಂದು ಮಾಂಟೆ ರೋಸಾ (Monte Rosa) ಪರ್ವತ ಶಿಖರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು  ೪,೬೩೪ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಅತಿ ತಗ್ಗ್‌ಡ್ ಬಿಂದು ''ಮೆಗ್ಗಿಯೋರೆ ಕೆದು'' (Lake Maggiore) ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು  ೧೯೩ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. [[ಫೈಲ್:Finsteraarhorn_and_surrounding_mounts.jpg|alt=ಫಿನ್ಸ್'ಟರಾಹೋರ್ನ್ ಶಿಖರ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್|thumb|400x400px|ಫಿನ್ಸ್'ಟರಾಹೋರ್ನ್ ಶಿಖರ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ಕೆಲವು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಪರ್ವತೊ ಶಿಖರೊಲೆನ ವಿವರ ಈ ತಿರ್ತ್'ದ ಪಟ್ಟಿಡ್ ತೋಜಾದುಂಡು: {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+ !ಸಂಖ್ಯೆ !ಶಿಖರದ ಪುದರ್ !ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ !ಎತ್ತರ (ಮೀಟರುಲೆಡ್) |- |1 |ಮೋಂಟೆ ರೋಸಾ |Monte Rosa |4624 |- |2 |ಡೋಮ್ |Dom |4545 |- |3 |ಲೈಸ್'ಕಾಂ |Lyskamm |4527 |- |4 |ವೈಸ್'ಹಾರ್ನ್ |Weisshorn |4506 |- |5 |ಮೇಟರ್'ಹೋರ್ನ್ |Matterhorn |4478 |- |6 |ಡೆಂಟ್ ಬ್ಲಾಂಶೆ |Dent Blanche |4327 |- |7 |ಗ್ರಾಂಡ್ ಕೊಂಬಿನ್ |Grand Combin |4314 |- |8 |ಫಿನ್ಸ್'ಟೆರಾಹೋರ್ನ್ |Finsteraahorn |4274 |- |9 |ಝೀನಾಲ್'ರೊತೋರ್ನ್ |Zinalrothorn |4221 |- |10 |ಆಲ್ಪೂಬೆಲ್ |Alphubel |4206 |} ==== ಟಿಟ್ಲಿಸ್ ಬುಕ್ಕೊ '''ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ''' ==== ಪ್ರವಾಸಿಲೆನ ದೃಷ್ಟಿಡ್ '''ಟಿಟ್ಲಿಸ್''' (Titlis) ಬುಕ್ಕೊ '''ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ''' (Jungfrau) ಪನ್ಪುನ ಗಿರಿ ಶಿಖರೊಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾತುಂಡು. '''ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ''' ಗಿರಿ ಶಿಖರೊಗು ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರೊರ್ದು ಪ್ರವಾಸಿಲು ರೈಲ್ ಡ್ ಪೋವಾರೆ ಆಪುಂಡು. ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ ಶಿಖರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೪೧೫೪ ಮೀಟರು ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ "ಯುಂಗ್'ಫ್ರೋ" ಇನ್ನಗ ಜವಂದಿ ಪೊಣ್ಣು (ಕುಮಾರಿ, ಕನ್ಯೆ) ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥ ಉಂಡು. '''ಟಿಟ್ಲಿಸ್''' ಗಿರಿಶಿಖರೊಡು ವಿಹಾರೊಗು ಕೇಬಲ್ ಕಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಟಿಟ್ಲಿಸ್ ಶಿಖರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೩,೨೩೮ ಮೀಟರು ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. === ಸುದೆಕುಲು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡು '''ರೈನ್''' (Rhine ), ಆರೆ (Aare ), ರೋನ್ (Rhone ), ಅಡಿಗೆ (Adige ), ರೌಸ್ (Reuss ), ತೂರ್ (Thur ), ಲಿಂತ್ -ಲಿಮ್ಮತ್ (Linth und Limmat ) ಇತ್ಯಾದಿ ಸುದೆಕುಲು ಪರಪುವಾ. {| class="wikitable" |+ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ಮುಖ್ಯ ಸುದೆಕುಲು ! ಸುದೆ !! ಉದ್ದ- ಕಿಲೊಮೀಟರುಲೆಡ್ !! ಜಲಾನಯನದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ- ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಲು |- | ರೈನ್ || ೩೭೫ ||| ೩೬,೪೯೪ |- | ಆರೆ || ೨೯೫ ||| ೧೭,೭೭೯ |- | ರೋನ್|| ೨೬೪ ||| ೧೦,೪೦೩ |- | ರೌಸ್|| ೧೫೮ ||| ೩,೪೨೫ |- | ತೂರ್|| ೧೨೫ ||| - |- | ಲಿಂತ್-ಲಿಮ್ಮತ್|| ೧೪೦ ||| ೨,೪೧೬ |} === ಕೆದುಕುಲು === ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೊರ್ಲುದ ಅಂಚನೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದಿಪ್ಪುನ ಕೆದುಕುಲೆಗ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ದೇಶ. ಈ ದೇಶೊಡು ಸುಮಾರಾದ್ ೭೦೦೦ ದಾತ್ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಯಿನ ಎಲ್ಯ-ಮಲ್ಲಾ ಕೆದುಲುಲು ಉಲ್ಲಾ ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಅಯಿಕುಲೆಡ್, ೩೦ ಹೆಕ್ಟೇರುರ್ದು ಮಲ್ಲ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಇಪ್ಪುನ ಕೆದುಕುಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೩. ಉಂದೆಟ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಫೋತಿನ ಕೆಲವು ಕೆದುಕುಲೆನ ಪಟ್ಟಿನ್ ಈ ತಿರ್ತ್ ಕೊರ್ತುಂಡು: {| class="wikitable" |+ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್'ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೆದುಕುಲು ! ಕೆದು !! ವಿಸ್ತೀರ್ಣ (ಚದರ ಕಿಮೀ) |- | ಜಿನೇವಾ ಕೆದು || ೫೮೦ |- | ಕಾನ್'ಸ್ಟಾನ್ಸ್ ಕೆದು || ೫೩೬ |- | ನೊವ್ಚಾಟೆಲ್ ಕೆದು || ೨೧೮.೩ |- | ಮಗ್ಗಿಯೋರ್ ಕೆದು || ೨೧೨.೫ |- |ಕೋಮೊ ಕೆದು || ೧೪೬ |- | ಲೂಸರ್ನ್ ಕೆದು || ೧೧೩.೬ |- | ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು || ೮೮.೬೬ |- | ಲೂಗಾನೊ ಕೆದು || ೪೮.೭ |- | ತೂರ್ ಕೆದು || ೪೮.೩ |- | ಬಿಯೆಲ್ ಕೆದು || ೩೯.೩ |- | ಜ್ಯೂಗ್ ಕೆದು || ೩೮.೩ |- | ಬ್ರಿಯೆಂಜ್ ಕೆದು || ೨೯.೮ |} == ಕೇಂಟೋನುಲು == ನಮ‌ ದೇಸೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯೊ ಬುಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು ಇಪ್ಪಿಲೆಕ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಒಟ್ಟುಗು ೨೬ ಎಲ್ಯ ಮಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಲು ಉಲ್ಲ. ಈ ರಾಜ್ಯೊಲೆಗ್ ಅಕುಲು ''ಕ್ಯಾಂಟನ್ಸ್ (Cantons)'' ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೇಂಟೋನುಲೆಗ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತ ಉಂಡು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಯಿನ ರಾಜಧಾನಿಲು ಉಂಡು, ಅಂಚನೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೇಂಟೋನು ಧ್ವಜಕುಲುಲಾ ಉಂಡು. ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರೊಲು ಬನ್ನಗ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ತೊನುವೆರ್. {| class="wikitable" |+ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಕ್ಕೂಟ ! ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಲೆನ ಪುದರ್ !! ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ !! ಸಂಕೇತ !! ರಾಜಧಾನಿ |- | ಜ್ಯೂರಿಕ್ || Zurich || ZU || ಜ್ಯೂರಿಕ್ |- | ಬೆರ್ನ್ || Berne || BE || ಬೆರ್ನ್ |- | ಲೂಝರ್ನ್ || Luzerne || LU || ಲೂಝರ್ನ್ |- | ಉರಿ || Uri || UR || ಉರಿ |- | ಶ್ವಿಝ್ || Schwyz || SZ || ಶ್ವಿಝ್ |- | ಒಬ್ವಲ್ಡೆನ್ || Obwalden || OW || ಸಾಮೆನ್ |- | ನಿಡ್ವಾಲ್ಡೆನ್ || Nidwalden || NW || ಸ್ಟಾನ್ಸ್ |- | ಗ್ಲಾರಸ್ || Glarus || GL || ಗ್ಲಾರಸ್ |- | ಜೂಗ್ || Zug || ZG || ಜೂಗ್ |- | ಪ್ರೈಬುರ್ಗ್ || Fribourg || FR || ಪ್ರೈಬುರ್ಗ್ |- | ಸೋಲೊತುರ್ನ್ || Solothurn || SO || ಸೋಲೊತುರ್ನ್ |- | ಬಾಸೆಲ್-ಸ್ಟಡ್ || Basel-Stadt ||BS || ಬಾಸೆಲ್ |- | ಬಾಸೆಲ್ ಲಂಡ್‌ಶ್ಚಾಫ್ಟ್ || Basel-Landschaft ||BL || ಲೀಸ್ಟಲ್ |- | ಚಾಫ್’ಹೌಸೆನ್ || Schaffhausen ||SH || ಚಾಫ್’ಹೌಸೆನ್ |- | ಅಪೆಂಜಲ್ ಔಸರ್‍ಹೊ(ಡೆನ್) || Appenzall Ausserhoden ||AR|| ಹೆರಿಸೌ |- | ಅಪೆಜಲ್-ಇನ್ನರ್ಹೊ(ಡೆನ್) || Appenzall Innerhoden ||AI|| ಅಪೆಜಲ್ |- | ಸೇಂಟ್ ಗ್ಯಾಲೆನ್ || St Gallen ||SG|| ಸೇಂಟ್ ಗ್ಯಾಲೆನ್ |- | ಗ್ರಾವ್’ಬುಂಡೆನ್ ( ಗ್ರೀಸನ್ಸ್) || Graubuenden / Grissons ||GR|| ಚೂರ್ |- | ಆರ್‘ಗೌ || Aargau   ||AG|| ಆರ್‘ಗೌ |- | ಥೂರ್ಗಾವ್ || Thurgau   ||TG|| ಫ್ರಾಯೆನ್'ಫೆಲ್ಡ್ |- | ತೆಸೀನ್ ||Tessin/ Ticino ||TI|| ಬೆಲ್ಲಿನ್ಜೋನಾ |- | ವಾಡ್ಟ್ ||Waadt/Vaud ||VD|| ಲೌಸಾನೆ |- | ವಾಲೀಸ್ ||Wallis Valais ||VS|| ಸೀಯೊನ್ |- | ನೌಚಾಟೆಲ್ ||Neuchatel ||NE|| ನೌಚಾಟೆಲ್ |- |ಜಿನೇವಾ ||Geneva ||GE|| ಜಿನೇವಾ |- |ಜ್ಯೂರಾ ||Jura ||JU|| ಡೆಲಮೋಂಟ್ |} == ಮುಖ್ಯನಗರೊಲು == [[ಫೈಲ್:Zurich_HB-_Haupt_bahnhof-_Main_Railway_Station,_Switzerland.jpg|alt=ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್|thumb|400x400px|ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ, ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಜ್ಯೂರಿಕ್, ಜಿನೇವಾ, ಬೆರ್ನ್,ಬಾಸೆಲ್, ಲ್ಯೂಸರ್ನ್ ಇತ್ಯಾದಿ. === ಜ್ಯೂರಿಕ್ === [[ಜ್ಯೂರಿಕ್]] (ಜ್ಯೂರಿಚ್ ಇಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್) (Zürich) ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ವಿಮೆ ಉದ್ದಿಮೆಲೆಡ್ ದುಂಬು ಉಪ್ಪುನ ನಗರ. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೪.೧ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀ.)ತ ತಿರ್ತ ಮೆಯಿಟ್ ಪರಪುನ ಲಿಮ್ಮತ್ ಸುದೆತ ಸುತ್ತ ಬುಳೆತಿನ ಊರು ಜ್ಯೂರಿಕ್. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ಸರಾಸರಿ ೪೦೮ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೯೧.೮೮ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀ.(ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದು ಸೇರ್ದ್). === ಜಿನೇವಾ === [[:en:Geneva|ಜಿನೇವಾ]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ರಡ್ಡನೆತ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ. ದಿಂಜ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದೊಲೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿನ ಮಹಾನಗರ. [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘೊ]](ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್- United Nations)ಲೆನ ಯುರೊಪ್ ಕೇಂದ್ರ, ಬುಕ್ಕೊ ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್ (Red Cross)ದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಲು ಜಿನೇವಾ ನಗರೊಡು ಉಲ್ಲಾ. ಜಿನೇವಾ ಕೆದುತ ಕೈತಲ್ ಬುಳೆತಿನ ನಗರ. ನಗರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೫.೯೩ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀ. ನಗರದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊರ್ದು ೩೭೫ ಮೀಟರು. === ಬೆರ್ನ್ === [[:en:Bern|ಬೆರ್ನ್]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ರಾಜಧಾನಿ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಉಪ್ಪುನ ನಗರ. ಬೆರ್ನ್ ನಗರದ ನಡುಟು ಉಪ್ಪುನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಭವನದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಮಿತ್ತ್ "ಕಾನ್ಫಿಡರೇಶಿಯೋ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ" ಪನ್ಪುನ ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊದ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಾಮ ದಾಖಲಾತುಂಡು. === ಬಾಸೆಲ್ === ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ಮೂಜನೆತ ಮಲ್ಲ ನಗರ.‌ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊದ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಿಲೆ ಆದ್ ಕನ್ನಡ ತುಳು ನಿಘಂಟು- ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಂಚನೆ ಕುಡಲದ ಓಡುದ ಉದ್ದಿಮೆದ ವಿಕಾಸೊಗು ಮಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತಿನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯಿನ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್]] ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ಉಂದೇ ಪೇಂಟೆಡ್. ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ (೧೮೧೫-೨೦೦೧) ಮೂಲವಾದ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಿದ್ದಾಂತೊಲೆನ ಪ್ರಚಾರೊಗಾದ್ ಸುರುವಾಯಿನ ಜರ್ಮನ್-ಸ್ವಿಸ್ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಥೆ. ೨೦೦೧ನೆ ಇಸವಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಸಂಸ್ಥೆದ ಕಾರ್ಯೊಲು ಮಿಶನ್ ೨೧ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಥೆಗ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆತುಂಡು. === ಲ್ಯೂಸರ್ನ್ === [[:en:Lucerne|ಲ್ಯೂಸರ್ನ್]] ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊದ ಅವೇ ಪುದರುದ ಕೆದುತ ಬರಿಟ್ ಅವೇ (ಲ್ಯೂಸರ್ನ್) ಪುದರುದ [[:en:Cantons of Switzerland|ಕೇಂಟೋನು]]ದ ಮುಖ್ಯನಗರ ಆದುಂಡು. == ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರೀತಿ == ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಸೊ ರಾಜಕೀಯವಾದ್ ತಟಸ್ಥ ರಾಜನೀತಿದ ದೇಶೊ. ೧೮೧೫ನೆ ಇಸವಿದ ಪ್ಯಾರೀಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಬುಕ್ಕೊ ತಟಸ್ಥ ರಾಜನೀಯ ನೀತಿನ್ ಅನುಪಾಲನೆ ಮಲ್ತಿನ ಈ ದೇಶೊ ಒವ್ವೇ ದೇಶೊದ ಮಿತ್ತ್ ಯುದ್ದೋಗು ಪೋತಿಜಿ. ಸ್ವಿಟ್ಸರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್  ದೇಶೊಡು ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಚಾಲ್ತಿಡ್ ಉಂಡು. ಪ್ರಜೆಕುಲೆಗ್ ಸಾರ್ವಭೌಮಾಧಿಕಾರ (sovereignty) ಉಂಡು. ೧೮ ವರ್ಸೊ ದಾಂಟ್‌ದಿನ ಮಾತಾ ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರೀಕೆರೆಗ್ ಮತದಾನದ ಅಧಿಕಾರ ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರೊಗುಲಾ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಕುಲೆಗ್ ಅಂಚೆ ಮುಖೇನ ಮತದಾನ ಪತ್ರ ಕಡಪುಡುದು ಸರಕಾರ ನೇರ ಜನಾಭಿಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತುದ್ ದುಂಬರಿಪುಂಡು. ಅತಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ವಿಷಯೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಜನಾಭಿಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರೀಕೆರ್ ನಿಯತ ಜನಾಭಿಮತೊನು (೧) ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ (೨) ಮತಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮೂಲಕ ಇಜಿಂಡ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್/ಅಂತರಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಮೂಲಕ ಸರಕಾರೊಗು ತೆರಿಪಾವೊಲಿ. ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ ನಿಲೆಯಾತಿನ ನೋಂದಾಯಿತ ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರೀಕೆರೆಗ್ಲಾ ಮತದಾನ ಅಧಿಕಾರ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಯೂರೋಪ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] dqe7exfmd6s49m396lhq8cacfs7xifu 0 7062 373604 350186 2026-10-20T14:57:54Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373604 wikitext text/x-wiki {| class="infobox geography vcard" style="width:22em;width:23em" ! colspan="2" id="6" style="text-align:center;font-size:125%;font-weight:bold;font-size:1.25em; white-space:nowrap" |<span class="fn org">ಜ್ಯೂರಿಕ್</span> |- class="mergedtoprow" id="8" | colspan="2" id="9" style="text-align:center" |[[File:ZurichMontage.jpg|475x475px|<div style="padding:0.1em 0;line-height:1.2em;padding: 5px 0; text-align:left;">''Top'': View over Zürich and the [[Lake Zürich|lake]]<br />''Middle'': [[Fraumünster|Fraumünster Church]] on the river [[Limmat]] (left) and the Sunrise Tower (right)<br />''Bottom'': Night view of Zürich from [[Uetliberg]]</div>]]<div id="10" style="padding:0.4em 0 0 0;"><div id="11" style="padding:0.1em 0;line-height:1.2em;padding: 5px 0; text-align:left;">''ಮಿತ್ ದ'': '''ಜ್ಯೂರಿಕ್''' ನಗರ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆದುತ ಒಂಜಿ ನೋಟ<br />''ನಡು'':  ಲಿಮ್ಮತ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಫ್ರಾಮುನ್ಸ್'ಟರ್ ಚರ್ಚಿ (ದತ್ತ) ಬುಕ್ಕೊ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಗೋಪುರ (ಬಲ)<br />''ತಿರತ'': ಊಟಿಲ್ ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶೊಡುದು ತೋಜುನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ ದೃಶ್ಯ</div></div> |- class="mergedtoprow" id="17" | class="maptable" colspan="2" id="18" style="text-align:center" | {| id="19" style="width:100%; background:none;" | id="22" style="vertical-align:middle; text-align:center;" |[[File:Wappen_Zürich_matt.svg|73x73px|Coat of arms of Zürich]]<br /><small>ಶಸ್ತ್ರ ಲಾಂಛನ<br /></small> |} |- class="mergedtoprow" id="25" | colspan="2" id="26" style="text-align:center" |<div class="switcher-container" id="27"><div class="center" id="28"><div id="29" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div id="30" style="width:250px;padding:0"><div id="31" style="position:relative;width:250px">[[File:Switzerland_adm_location_map.svg|250x250px|Zürich is located in Switzerland]]<div id="32" style="position:absolute;top:24.791%;left:56.122%"><div id="33" style="position:absolute;left:-3px;top:-3px;line-height:0">[[File:Red_pog.svg|link=|6x6px|Zürich]]</div><div id="34" style="font-size:90%;line-height:110%;position:absolute;width:6em;top:-0.75em;left:4px;text-align:left">ಜ್ಯೂರಿಕ್<div id="35" style="display:inline;padding:1px;float:left"><br /></div></div></div></div></div></div></div></div> |- id="38" | colspan="2" id="39" | <div class="mw-collapsible mw-collapsed" id="40" style="box-sizing:border-box;width:100%;font-size:95%;padding:4px;border:none;">ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಜಾಗ<br /><div class="mw-collapsible-content" id="43" style="background:transparent;text-align:left;;"><div class="center" id="44" style="margin-top:1em"></div></div></div>Show map of Switzerland<div class="center" id="46"><div id="47" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div id="48" style="width:250px;padding:0"><div id="49" style="position:relative;width:250px">[[File:Reliefkarte_Zürich_blank.png|256x256px|Zürich is located in Canton of Zürich]]<div id="50" style="position:absolute;top:60.88%;left:37.21%"><div id="51" style="position:absolute;left:-3px;top:-3px;line-height:0">[[File:Red_pog.svg|link=|6x6px|Zürich]]</div><div id="52" style="font-size:90%;line-height:110%;position:absolute;width:6em;top:-0.75em;left:4px;text-align:left"><div id="53" style="display:inline;padding:1px;float:left">ಜ್ಯೂರಿಕ್</div></div></div></div><div id="55">ಜ್ಯೂರಿಕ್ (ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೇಂಟೋನು)</div>Show map of Canton of Zürich</div></div></div> |- class="mergedbottomrow" id="58" | colspan="2" id="59" style="text-align:center" |ನಿರ್ದೇಶಾಂಶೊಲು: <span class="plainlinks nourlexpansion">[//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Z%C3%BCrich&params=47_22_N_8_33_E_region:CH-ZH_type:city(409241) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">47°22′N</span> <span class="longitude">8°33′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">47.367°N 8.550°E</span> / <span class="geo">47.367; 8.550</span></span>]</span><span id="coordinates">Coordinates: <span class="plainlinks nourlexpansion">[//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Z%C3%BCrich&params=47_22_N_8_33_E_region:CH-ZH_type:city(409241) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">47°22′N</span> <span class="longitude">8°33′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">47.367°N 8.550°E</span> / <span class="geo">47.367; 8.550</span></span>]</span></span> |- class="mergedtoprow" id="61" ! id="62" scope="row" |ರಾಷ್ಟ್ರ | id="65" |ಸ್ವಿಟ್ಜರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ |- class="mergedrow" id="67" ! id="68" scope="row" |ಕೇಂಟೋನು(ರಾಜ್ಯ) | id="71" |ಜ್ಯೂರಿಕ್ |- class="mergedrow" id="74" ! id="75" scope="row" |ಜಿಲ್ಲೆ | id="78" |ಜ್ಯೂರಿಕ್ |- class="mergedtoprow" id="81" ! colspan="2" id="82" style="text-align:center;text-align:left" |ಸರಕಾರ |- class="mergedrow" id="84" ! id="85" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | id="88" |ಸ್ಟಡ್'ರಾಟ್<br />- 9 ಸದಸ್ಯೆರ್ ಸೇರ್ದ್<br /> |- class="mergedrow" id="91" ! id="92" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಮೇಯರ್ | id="95" |''ಸ್ಟಡ್;ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟಿನ್'' (ಪಟ್ಟಿ))<br />ಕೋರಿನ್ ಮೌಕ್ ಎಸ್ ಪಿ ಎಸ್/ಪಿ ಎಸ್ ಎಸ್ <br /><span class="nowrap">(ಫೆಬ್ರುವರಿ 2014 ಡ್ ಇತ್ತಿನಂಚ)</span> |- class="mergedrow" id="100" ! id="101" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ | id="104" |ಗೆಮಿಂಡರಟ್<br />-125 ಸದಸಸ್ಯೆರ್ ಸೇರ್ದ್<br /> |- class="mergedtoprow" id="107" ! colspan="2" id="108" style="text-align:center;text-align:left" |ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<ref name="Arealstatistik">[https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/raum-umwelt/bodennutzung-bedeckung/gesamtspektrum-regionalen-stufen/gemeinden.html Arealstatistik Standard - Gemeindedaten nach 4 Hauptbereichen]</ref> |- class="mergedrow" id="110" ! id="111" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಒಟ್ಟು | id="113" |87.93&nbsp;ಕಿಮಿ² (33.95&nbsp;ಚದರ&nbsp;ಮೈಲಿ) |- class="mergedtoprow" id="115" ! id="116" scope="row" |ಎತ್ತರಮಾನ | id="118" |408&nbsp;ಮಿ (1,339&nbsp;ಅಡಿ) |- class="mergedrow" id="120" ! id="121" scope="row" |ಗರಿಷ್ಟ ಎತ್ತರಮಾನ (ಊಟಿಲ್ ಬರ್ಗ್) | id="124" |871&nbsp;ಮಿ (2,858&nbsp;ಅಡಿ) |- class="mergedbottomrow" id="126" ! id="127" scope="row" |ಕನಿಷ್ಟ ಎತ್ತರಮಾನ (ಲಿಮ್ಮತ್) | id="130" |392&nbsp;ಮಿ (1,286ಅಡಿ) |- class="mergedtoprow" id="132" ! colspan="2" id="133" style="text-align:center;text-align:left" |ಜನಸಂಖ್ಯೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017<ref name="Stat2017">[https://www.pxweb.bfs.admin.ch/pxweb/de/px-x-0102020000_201 Swiss Federal Statistical Office - STAT-TAB], online database – Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geburtsort und Staatsangehörigkeit <span class="languageicon">(in German)</span> accessed 17 September 2018</ref>) |- class="mergedrow" id="135" ! id="136" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಒಟ್ಟು | id="138" |409,241 |- class="mergedrow" id="140" ! id="141" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಸಾಂದ್ರತೆ | id="143" |4,700/ಕಿಮಿ² (12,000/ಚದರ&nbsp;ಮೈಲಿ) |- class="mergedtoprow" id="145" ! id="146" scope="row" |ಜನಪುದರ್ | id="149" |ಜರ್ಮನ್: ''ಜ್ಯೂರಿ'' |- class="mergedtoprow" id="152" ! id="153" scope="row" |ಅಂಚೆ ಅಂಕೇತ<br /> | class="adr" id="156" |<span class="postal-code">8000–8099</span> |- class="mergedrow" id="158" ! id="159" scope="row" |SFOS ಸಂಖ್ಯೆ<br /> | id="162" |0261 |- class="mergedrow" id="164" ! id="165" scope="row" |ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಊರುಲು | id="167" |ಅಡ್ಲಿಸ್ವಿಲ್, ಡುಬೆನ್ಡೊರ್ಫ್, ಫಾಲಂಡೆನ್, ಕ್ಲಿಚ್'ಬರ್ಗ್, ಮೌರ್, ಊಬೆರೆಂಗ್' ಸ್ಟ್ರಿಂಗೆನ್, ಊಫಿಕಾನ್,  ರಿಗೆನ್ಸ್ ಡೊರ್ಫ್,  ರೂಮ್ಲಾಂಗ್,  ಶ್ಲೀರೆನ್,ಸ್ಟಾಲಿಕಾನ್,  ಊಟಿಕಾನ್,  ಊರ್ಡೋಫ್,  ವಾಲಿಸೆಲ್ಲೆನ್,  ಝೊಲ್ಲಿಕಾನ್<br /> |- class="mergedrow" id="184" ! id="185" scope="row" |ಅಮರ್ ನಗರೊಲು<br /> | id="188" |ಕುನ್ಮಿಂಗ್, ಸಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ, ಶ್ರೀನಗರ |- class="mergedtoprow" id="193" ! id="194" scope="row" |ಜಾಲತಾಣ | id="196" |<span class="url">[https://web.archive.org/web/20040823014505/http://www.stadt-zuerich.ch/ www.stadt-zuerich.ch]</span> <br /> [http://www.media-stat.admin.ch/maps/profile/profile.html?226.0261.en.geoRefStandard SFSO ಅಂಕಿಅಂಶೊಲು] |} ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zürich or Zurich, ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ ಉಚ್ಚಾರ - "ಸ್ಯೂರಿಶ್") ನಗರ  [[ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್]] (ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್; [[ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್|Switzerland]])  ದೇಶದ ಮಾತೆರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರ ಅಂಚನೆ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೇಂಟೋನು(ರಾಜ್ಯ)ದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಉತ್ತರನಡು ಭಾಗೊಡು, ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದುತ ವಾಯುವ್ಯ ಕೊಡಿತಲ್ಪ ಉಂಡು. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಡ್ ಅಂದಾಜಿ 400,028<ref name="ZH390000">{{cite web|publisher=Präsidialdepartement der Stadt Zürich (Department of the Mayor)|title=Stadt Zürich wächst auf über 390 000 Personen|format=Press release|date=1 March 2012|url=http://www.stadt-zuerich.ch/content/prd/de/index/ueber_das_departement/medien/medienmitteilungen/2012/maerz/120301.html|accessdate=26 September 2012|archive-date=8 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120408022813/http://www.stadt-zuerich.ch/content/prd/de/index/ueber_das_departement/medien/medienmitteilungen/2012/maerz/120301.html|url-status=dead}}</ref> ನಿವಾಸಿಲು, ನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊಡು ಅಂದಾಜಿ 1.315 ಮಿಲಿಯನ್ <ref name="Agglomeration">{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/02/blank/key/raeumliche_verteilung/agglomerationen.html|type=Statistics|title=Population size and population composition – Data, indicators – Agglomerations: Permanent resident population in urban and rural areas|publisher=Federal Statistical Office, Neuchâtel, Swiss Federal Administration|website=www.bfs.admin.ch|date=2015|accessdate=1 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20090504233724/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/02/blank/key/raeumliche_verteilung/agglomerationen.html|archive-date=4 May 2009|dead-url=yes}}</ref> ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು  1.83 ಮಿಲಿಯನ್.<ref name="ZHinZahlen">{{cite web|publisher=Präsidialdepartement der Stadt Zürich (Department of the Mayor)|title=Zürich in Zahlen 2011 Taschenstatistik (German)|format=Press release|date=8 September 2012|url=http://www.stadt-zuerich.ch/content/prd/de/index/statistik/publikationsdatenbank/Taschenstatistik/TAS_2011de.html|accessdate=25 September 2012|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130307144552/http://www.stadt-zuerich.ch/content/prd/de/index/statistik/publikationsdatenbank/Taschenstatistik/TAS_2011de.html|archivedate=7 March 2013}}</ref>  ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು.ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ ರೈಲ್ವೇ, ರಸ್ತೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆಲೆನ ಮುಖ್ಯಬಿಂದು ಆದುಂಡು. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡೆ ಅತಿನಿಬಿಡ, ಓಡಿದಾಂತಿನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲಾದುಲ್ಲಾ. ಸುಮಾರಾದ್  2,000  ವರ್ಷದ ಪಿರಾವುಡು ರೋಮನೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಊರು ಜ್ಯೂರಿಕ್. ರೋಮನೆರ್ ಈ ಊರುಗು, ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 15 ಇಸವಿಡು, "ಟೂರಿಕಂ" (Turicum)  ಇಂದ್ ಪಣೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ದಿಂಜ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವರೆನ '''ನಿವಾಸೊಲು''' ಈ ಭೂಭಾಗೊಡು ಅಂದಾಜಿ 6,400 ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾವುಡೇ ಇತ್ತಾ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.<ref>{{cite journal|first=Margarita|last=Primas|title=Urgeschichte des Zürichseegebietes im Überblick: Von der Steinzeit bis zur Früheisenzeit|journal=Helvetia Archaeologica 45/48|date=December 1981|pages=5–18,5f}}</ref>  ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗೊಟು ಜ್ಯೂರಿಕ್  ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.  1519 ಇಸವಿಡ್  ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ  ''ಹುಲ್ಡ್'ರಿಕ್  ಝ್ವಿಂಗ್ಲಿ''   ( Huldrych Zwingli.<ref>{{cite web|url=http://www.zuerich.com/en/visitor/Experience/Attractions/Huldrych-Zwingli-Sight-details.html#details|title=Huldrych-Zwingli|publisher=Zuerich.com|date=|accessdate=22 September 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927222045/http://www.zuerich.com/en/visitor/Experience/Attractions/Huldrych-Zwingli-Sight-details.html#details|archivedate=27 September 2013}}</ref>  ). ಪನ್ಪುನರೆನ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್  ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊಡು  ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ರಿಸ್ತಧರ್ಮ ಪರಿವರ್ತನೆದ ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾದ್  ಬುಳೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಜ್ಯೂರಿಕ್'ದ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ ಜರ್ಮನ್ ([[ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆ|German]]) ಆಂಡ ದಿಂಜ ಜನ ಪಾತೆರುನಿ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಜರ್ಮನ್ ಪನ್ಪುನ ಅಲೆಮನ್ನಿಕ್ ರೂಪದ ಸ್ವಿಸ್-ಜರ್ಮನ್ ಪಾತೆರ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಾಸೆ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರುನಕುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರೊಡು ದಿಂಜ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಕಲಾನಿಕೇತನೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಉಂದೆಟ್, ಸ್ವಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಂಸ್ಟ್'ಹೌಸ್ ( Kunsthaus.<ref>[https://web.archive.org/web/20071024052903/http://www.zurich-relocation.ch/content/culture/museums_galleries.html Museums and galleries] zurich-relocation.ch. Retrieved 10 March 2010</ref> ) ಸೇರುಂಡು. ಶಾಸ್ಪಿಯೆಲ್'ಹೌಸ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Schauspielhaus Zürich ) ಪನ್ಪುನವು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷಾಜಗತ್ತ್'ದ ಒಂಜಿ  ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ನಾಟ್ಯಮಂದಿರ ಆದುಂಡು.<ref>[http://www.worldtravelguide.net/city/138/culture/Europe/Zurich.html Zürich Culture] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100807195450/http://www.worldtravelguide.net/city/138/culture/Europe/Zurich.html|date=7 August 2010}} worldtravelguide.net. Retrieved 10 March 2010</ref> == ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ನಗರಿ == ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ನಗರಿ ಅತ್ತಾಂದೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಮೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ  ಲೋಕೊದ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು..<ref name="World's 10 Most Powerful Cities">[http://www.prlog.org/10438458-worlds-10-most-powerful-cities.html World's 10 Most Powerful Cities] prlog.org. Retrieved 10 March 2010</ref>  ಈ ನಗರ  ದಿಂಜ ಸಂಖ್ಯೆದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಂಪೆನಿಲೆಗ್ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾದುಂಡು.ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬುಲೆವಣಿಗೆದ ಕೇಂದ್ರೋಲು  ಜ್ಯೂರಿಕ್'ಡ್ ನಿಲೆಯಾತಾ. ಕಡಮೆ ತೆರಿಗೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ವಿದೇಶಿ ಕಂಪೆನಿಲು ಮುಲ್ಪ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೊಂದಾ. ಮೋನಾಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ (Monocle's 2012 ) ಮಲ್ತಿನ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಮೀಕ್ಷೆಡ್ ("Quality of Life Survey") ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ  ಮೂಲಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ 25 ನಗರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ್ಂಡ್. 2006-2008 ವರ್ಷಲೆನ ನಡುಟು ಆಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಲೆಡ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ ವಿಶ್ವೊಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಗರ ಅತ್ತಂದೆ, ಸಮಗ್ರ ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ)ದ ದೃಷ್ಟಿ ಕೋನೊಡ್ [[ಯುರೋಪ್]] ಖಂಡದ ಮಾಮಲ್ಲ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರ ಪನ್ಪುನ ಬಿರ್ದಪಡೆವೊಂದು ಉಂಡು..<ref name="Mercer09">[//en.wikipedia.org/wiki/Mercer_(consulting_firm) Mercer] – [http://www.mercer.com/referencecontent.htm?idContent=1173105#Top_50_cities:_Quality_of_living Quality of Living global city rankings 2009 – Mercer survey], 28 April 2009</ref> ಆರ್ಥಿಕ ಗುಪ್ತಮಾಹಿತಿ ದಳ ( Economist Intelligence Unit ) ನಡಪಾಯಿನ ವಿಶ್ವ ಬದುಕುದ ಗುಣತ ಕ್ರಮಾಂಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಡು (Global Live-ability Ranking ) ಜ್ಯೂರಿಕ್ ವಿಶ್ವದ ಬದುಕೆರೆ ಅತಿ ಯೋಗ್ಯ ಪತ್ತ್ (10) ನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಜಾಗ ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. == ಪುದರ್ ==  ಸ್ವಿಸ್ [[ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆ|ಜರ್ಮನ್]] ಬಾಸೆಡ್ ನಗರದ ಪುದರ್'ನ್  ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zürich) ಪಂಡ್‌ದ್ಬರೆಪೆರ್. ಉಚ್ಚಾರಣೆ  "ಸ್ಯೂರಿಶ್" ಇಂದ್. <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ˈtsyːrɪç]</span><small class="nowrap">&nbsp;(<span class="unicode haudio"><span class="fn">[[File:Loudspeaker.svg|link=File:De-Zürich.ogg|11x11px|About this sound]]&nbsp;</span></span></small>ಕೇಣುಲೆ<small class="nowrap"><span class="unicode haudio"><span class="fn">&nbsp;</span></span>)</small>. ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್  ಬರೆನಗ ಜ್ಯೂರಿಕರ್(ರಿನ್) (Zürcher(in)) ಇಂದ್ ಬರೆಂಡಲಾ ಉಚ್ಚಾರ ಮಲ್ಪುನಗ  ಕಡೆತ "ಕ್" ವ್ಯಂಜನ  ದಾಂತೆ "ಜ್ಯೂರಿ" (Züri) ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ. ಅಂಚನೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಜ್ಯೂರಿಕ್', ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಜ್ಯೂರಿಗೊ', ರೋಮಾಂಶ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಟ್ಯೂರಿತ್ಗ್' ಪನ್ಪುನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zurich ; Zuerich) ಪಂಡ್‌ದ್ತರೆಬೊಟ್ಟುಲು (umlaut) ದಾಂತೆ ಬರೆಪಿನ ಉಂಡು. == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ನಗರರೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡ]] [[ವರ್ಗೊ:ಯುರೋಪ್]] 47kozgcwho9y4h0f717afrtqk3epkuf 373607 373604 2026-10-20T14:58:21Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373607 wikitext text/x-wiki {| class="infobox geography vcard" style="width:22em;width:23em" ! colspan="2" id="6" style="text-align:center;font-size:125%;font-weight:bold;font-size:1.25em; white-space:nowrap" |<span class="fn org">ಜ್ಯೂರಿಕ್</span> |- class="mergedtoprow" id="8" | colspan="2" id="9" style="text-align:center" |[[File:ZurichMontage.jpg|475x475px|<div style="padding:0.1em 0;line-height:1.2em;padding: 5px 0; text-align:left;">''Top'': View over Zürich and the [[Lake Zürich|lake]]<br />''Middle'': [[Fraumünster|Fraumünster Church]] on the river [[Limmat]] (left) and the Sunrise Tower (right)<br />''Bottom'': Night view of Zürich from [[Uetliberg]]</div>]]<div id="10" style="padding:0.4em 0 0 0;"><div id="11" style="padding:0.1em 0;line-height:1.2em;padding: 5px 0; text-align:left;">''ಮಿತ್ ದ'': '''ಜ್ಯೂರಿಕ್''' ನಗರ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆದುತ ಒಂಜಿ ನೋಟ<br />''ನಡು'':  ಲಿಮ್ಮತ್ ಸುದೆ ಬರಿಟ್ ಫ್ರಾಮುನ್ಸ್'ಟರ್ ಚರ್ಚಿ (ದತ್ತ) ಬುಕ್ಕೊ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಗೋಪುರ (ಬಲ)<br />''ತಿರತ'': ಊಟಿಲ್ ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶೊಡುದು ತೋಜುನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ ದೃಶ್ಯ</div></div> |- class="mergedtoprow" id="17" | class="maptable" colspan="2" id="18" style="text-align:center" | {| id="19" style="width:100%; background:none;" | id="22" style="vertical-align:middle; text-align:center;" |[[File:Wappen_Zürich_matt.svg|73x73px|Coat of arms of Zürich]]<br /><small>ಶಸ್ತ್ರ ಲಾಂಛನ<br /></small> |} |- class="mergedtoprow" id="25" | colspan="2" id="26" style="text-align:center" |<div class="switcher-container" id="27"><div class="center" id="28"><div id="29" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div id="30" style="width:250px;padding:0"><div id="31" style="position:relative;width:250px">[[File:Switzerland_adm_location_map.svg|250x250px|Zürich is located in Switzerland]]<div id="32" style="position:absolute;top:24.791%;left:56.122%"><div id="33" style="position:absolute;left:-3px;top:-3px;line-height:0">[[File:Red_pog.svg|link=|6x6px|Zürich]]</div><div id="34" style="font-size:90%;line-height:110%;position:absolute;width:6em;top:-0.75em;left:4px;text-align:left">ಜ್ಯೂರಿಕ್<div id="35" style="display:inline;padding:1px;float:left"><br /></div></div></div></div></div></div></div></div> |- id="38" | colspan="2" id="39" | <div class="mw-collapsible mw-collapsed" id="40" style="box-sizing:border-box;width:100%;font-size:95%;padding:4px;border:none;">ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರದ ಜಾಗ<br /><div class="mw-collapsible-content" id="43" style="background:transparent;text-align:left;;"><div class="center" id="44" style="margin-top:1em"></div></div></div>Show map of Switzerland<div class="center" id="46"><div id="47" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div id="48" style="width:250px;padding:0"><div id="49" style="position:relative;width:250px">[[File:Reliefkarte_Zürich_blank.png|256x256px|Zürich is located in Canton of Zürich]]<div id="50" style="position:absolute;top:60.88%;left:37.21%"><div id="51" style="position:absolute;left:-3px;top:-3px;line-height:0">[[File:Red_pog.svg|link=|6x6px|Zürich]]</div><div id="52" style="font-size:90%;line-height:110%;position:absolute;width:6em;top:-0.75em;left:4px;text-align:left"><div id="53" style="display:inline;padding:1px;float:left">ಜ್ಯೂರಿಕ್</div></div></div></div><div id="55">ಜ್ಯೂರಿಕ್ (ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೇಂಟೋನು)</div>Show map of Canton of Zürich</div></div></div> |- class="mergedbottomrow" id="58" | colspan="2" id="59" style="text-align:center" |ನಿರ್ದೇಶಾಂಶೊಲು: <span class="plainlinks nourlexpansion">[//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Z%C3%BCrich&params=47_22_N_8_33_E_region:CH-ZH_type:city(409241) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">47°22′N</span> <span class="longitude">8°33′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">47.367°N 8.550°E</span> / <span class="geo">47.367; 8.550</span></span>]</span><span id="coordinates">Coordinates: <span class="plainlinks nourlexpansion">[//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=Z%C3%BCrich&params=47_22_N_8_33_E_region:CH-ZH_type:city(409241) <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">47°22′N</span> <span class="longitude">8°33′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">47.367°N 8.550°E</span> / <span class="geo">47.367; 8.550</span></span>]</span></span> |- class="mergedtoprow" id="61" ! id="62" scope="row" |ರಾಷ್ಟ್ರ | id="65" |ಸ್ವಿಟ್ಜರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ |- class="mergedrow" id="67" ! id="68" scope="row" |ಕೇಂಟೋನು(ರಾಜ್ಯ) | id="71" |ಜ್ಯೂರಿಕ್ |- class="mergedrow" id="74" ! id="75" scope="row" |ಜಿಲ್ಲೆ | id="78" |ಜ್ಯೂರಿಕ್ |- class="mergedtoprow" id="81" ! colspan="2" id="82" style="text-align:center;text-align:left" |ಸರಕಾರ |- class="mergedrow" id="84" ! id="85" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ | id="88" |ಸ್ಟಡ್'ರಾಟ್<br />- 9 ಸದಸ್ಯೆರ್ ಸೇರ್ದ್<br /> |- class="mergedrow" id="91" ! id="92" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಮೇಯರ್ | id="95" |''ಸ್ಟಡ್;ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟಿನ್'' (ಪಟ್ಟಿ))<br />ಕೋರಿನ್ ಮೌಕ್ ಎಸ್ ಪಿ ಎಸ್/ಪಿ ಎಸ್ ಎಸ್ <br /><span class="nowrap">(ಫೆಬ್ರುವರಿ 2014 ಡ್ ಇತ್ತಿನಂಚ)</span> |- class="mergedrow" id="100" ! id="101" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ | id="104" |ಗೆಮಿಂಡರಟ್<br />-125 ಸದಸಸ್ಯೆರ್ ಸೇರ್ದ್<br /> |- class="mergedtoprow" id="107" ! colspan="2" id="108" style="text-align:center;text-align:left" |ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<ref name="Arealstatistik">[https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/raum-umwelt/bodennutzung-bedeckung/gesamtspektrum-regionalen-stufen/gemeinden.html Arealstatistik Standard - Gemeindedaten nach 4 Hauptbereichen]</ref> |- class="mergedrow" id="110" ! id="111" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಒಟ್ಟು | id="113" |87.93&nbsp;ಕಿಮಿ² (33.95&nbsp;ಚದರ&nbsp;ಮೈಲಿ) |- class="mergedtoprow" id="115" ! id="116" scope="row" |ಎತ್ತರಮಾನ | id="118" |408&nbsp;ಮಿ (1,339&nbsp;ಅಡಿ) |- class="mergedrow" id="120" ! id="121" scope="row" |ಗರಿಷ್ಟ ಎತ್ತರಮಾನ (ಊಟಿಲ್ ಬರ್ಗ್) | id="124" |871&nbsp;ಮಿ (2,858&nbsp;ಅಡಿ) |- class="mergedbottomrow" id="126" ! id="127" scope="row" |ಕನಿಷ್ಟ ಎತ್ತರಮಾನ (ಲಿಮ್ಮತ್) | id="130" |392&nbsp;ಮಿ (1,286ಅಡಿ) |- class="mergedtoprow" id="132" ! colspan="2" id="133" style="text-align:center;text-align:left" |ಜನಸಂಖ್ಯೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017<ref name="Stat2017">[https://www.pxweb.bfs.admin.ch/pxweb/de/px-x-0102020000_201 Swiss Federal Statistical Office - STAT-TAB], online database – Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geburtsort und Staatsangehörigkeit <span class="languageicon">(in German)</span> accessed 17 September 2018</ref>) |- class="mergedrow" id="135" ! id="136" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಒಟ್ಟು | id="138" |409,241 |- class="mergedrow" id="140" ! id="141" scope="row" |&nbsp;•&nbsp;ಸಾಂದ್ರತೆ | id="143" |4,700/ಕಿಮಿ² (12,000/ಚದರ&nbsp;ಮೈಲಿ) |- class="mergedtoprow" id="145" ! id="146" scope="row" |ಜನಪುದರ್ | id="149" |ಜರ್ಮನ್: ''ಜ್ಯೂರಿ'' |- class="mergedtoprow" id="152" ! id="153" scope="row" |ಅಂಚೆ ಅಂಕೇತ<br /> | class="adr" id="156" |<span class="postal-code">8000–8099</span> |- class="mergedrow" id="158" ! id="159" scope="row" |SFOS ಸಂಖ್ಯೆ<br /> | id="162" |0261 |- class="mergedrow" id="164" ! id="165" scope="row" |ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಊರುಲು | id="167" |ಅಡ್ಲಿಸ್ವಿಲ್, ಡುಬೆನ್ಡೊರ್ಫ್, ಫಾಲಂಡೆನ್, ಕ್ಲಿಚ್'ಬರ್ಗ್, ಮೌರ್, ಊಬೆರೆಂಗ್' ಸ್ಟ್ರಿಂಗೆನ್, ಊಫಿಕಾನ್,  ರಿಗೆನ್ಸ್ ಡೊರ್ಫ್,  ರೂಮ್ಲಾಂಗ್,  ಶ್ಲೀರೆನ್,ಸ್ಟಾಲಿಕಾನ್,  ಊಟಿಕಾನ್,  ಊರ್ಡೋಫ್,  ವಾಲಿಸೆಲ್ಲೆನ್,  ಝೊಲ್ಲಿಕಾನ್<br /> |- class="mergedrow" id="184" ! id="185" scope="row" |ಅಮರ್ ನಗರೊಲು<br /> | id="188" |ಕುನ್ಮಿಂಗ್, ಸಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ, ಶ್ರೀನಗರ |- class="mergedtoprow" id="193" ! id="194" scope="row" |ಜಾಲತಾಣ | id="196" |<span class="url">[https://web.archive.org/web/20040823014505/http://www.stadt-zuerich.ch/ www.stadt-zuerich.ch]</span> <br /> [http://www.media-stat.admin.ch/maps/profile/profile.html?226.0261.en.geoRefStandard SFSO ಅಂಕಿಅಂಶೊಲು] |} ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zürich or Zurich, ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್ ಉಚ್ಚಾರ - "ಸ್ಯೂರಿಶ್") ನಗರ  [[ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್]] (ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್; [[ಸ್ವಿಟ್ಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್|Switzerland]])  ದೇಶದ ಮಾತೆರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರ ಅಂಚನೆ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೇಂಟೋನು(ರಾಜ್ಯ)ದ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಉತ್ತರನಡು ಭಾಗೊಡು, ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಕೆದುತ ವಾಯುವ್ಯ ಕೊಡಿತಲ್ಪ ಉಂಡು. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಡ್ ಅಂದಾಜಿ 400,028<ref name="ZH390000">{{cite web|publisher=Präsidialdepartement der Stadt Zürich (Department of the Mayor)|title=Stadt Zürich wächst auf über 390 000 Personen|format=Press release|date=1 March 2012|url=http://www.stadt-zuerich.ch/content/prd/de/index/ueber_das_departement/medien/medienmitteilungen/2012/maerz/120301.html|accessdate=26 September 2012|archive-date=8 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120408022813/http://www.stadt-zuerich.ch/content/prd/de/index/ueber_das_departement/medien/medienmitteilungen/2012/maerz/120301.html|url-status=dead}}</ref> ನಿವಾಸಿಲು, ನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯೊಡು ಅಂದಾಜಿ 1.315 ಮಿಲಿಯನ್ <ref name="Agglomeration">{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/02/blank/key/raeumliche_verteilung/agglomerationen.html|type=Statistics|title=Population size and population composition – Data, indicators – Agglomerations: Permanent resident population in urban and rural areas|publisher=Federal Statistical Office, Neuchâtel, Swiss Federal Administration|website=www.bfs.admin.ch|date=2015|accessdate=1 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20090504233724/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/02/blank/key/raeumliche_verteilung/agglomerationen.html|archive-date=4 May 2009|dead-url=yes}}</ref> ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು  1.83 ಮಿಲಿಯನ್.<ref name="ZHinZahlen">{{cite web|publisher=Präsidialdepartement der Stadt Zürich (Department of the Mayor)|title=Zürich in Zahlen 2011 Taschenstatistik (German)|format=Press release|date=8 September 2012|url=http://www.stadt-zuerich.ch/content/prd/de/index/statistik/publikationsdatenbank/Taschenstatistik/TAS_2011de.html|accessdate=25 September 2012|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130307144552/http://www.stadt-zuerich.ch/content/prd/de/index/statistik/publikationsdatenbank/Taschenstatistik/TAS_2011de.html|archivedate=7 March 2013}}</ref>  ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು.ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ ರೈಲ್ವೇ, ರಸ್ತೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆಲೆನ ಮುಖ್ಯಬಿಂದು ಆದುಂಡು. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬುಕ್ಕೊ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶೊಡೆ ಅತಿನಿಬಿಡ, ಓಡಿದಾಂತಿನ ನಿಲ್ದಾಣೊಲಾದುಲ್ಲಾ. ಸುಮಾರಾದ್  2,000  ವರ್ಷದ ಪಿರಾವುಡು ರೋಮನೆರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ಊರು ಜ್ಯೂರಿಕ್. ರೋಮನೆರ್ ಈ ಊರುಗು, ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 15 ಇಸವಿಡು, "ಟೂರಿಕಂ" (Turicum)  ಇಂದ್ ಪಣೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡಾ ದಿಂಜ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವರೆನ '''ನಿವಾಸೊಲು''' ಈ ಭೂಭಾಗೊಡು ಅಂದಾಜಿ 6,400 ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾವುಡೇ ಇತ್ತಾ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್.<ref>{{cite journal|first=Margarita|last=Primas|title=Urgeschichte des Zürichseegebietes im Überblick: Von der Steinzeit bis zur Früheisenzeit|journal=Helvetia Archaeologica 45/48|date=December 1981|pages=5–18,5f}}</ref>  ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗೊಟು ಜ್ಯೂರಿಕ್  ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್.  1519 ಇಸವಿಡ್  ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ  ''ಹುಲ್ಡ್'ರಿಕ್  ಝ್ವಿಂಗ್ಲಿ''   ( Huldrych Zwingli.<ref>{{cite web|url=http://www.zuerich.com/en/visitor/Experience/Attractions/Huldrych-Zwingli-Sight-details.html#details|title=Huldrych-Zwingli|publisher=Zuerich.com|date=|accessdate=22 September 2013|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927222045/http://www.zuerich.com/en/visitor/Experience/Attractions/Huldrych-Zwingli-Sight-details.html#details|archivedate=27 September 2013}}</ref>  ). ಪನ್ಪುನರೆನ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್  ಯುರೋಪ್ ಖಂಡೊಡು  ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ರಿಸ್ತಧರ್ಮ ಪರಿವರ್ತನೆದ ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾದ್  ಬುಳೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಜ್ಯೂರಿಕ್'ದ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ ಜರ್ಮನ್ ([[ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆ|German]]) ಆಂಡ ದಿಂಜ ಜನ ಪಾತೆರುನಿ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಜರ್ಮನ್ ಪನ್ಪುನ ಅಲೆಮನ್ನಿಕ್ ರೂಪದ ಸ್ವಿಸ್-ಜರ್ಮನ್ ಪಾತೆರ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಾಸೆ ಬಾಸೆ ಪಾತೆರುನಕುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರೊಡು ದಿಂಜ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಕಲಾನಿಕೇತನೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಉಂದೆಟ್, ಸ್ವಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಬುಕ್ಕೊ ಕುಂಸ್ಟ್'ಹೌಸ್ ( Kunsthaus.<ref>[https://web.archive.org/web/20071024052903/http://www.zurich-relocation.ch/content/culture/museums_galleries.html Museums and galleries] zurich-relocation.ch. Retrieved 10 March 2010</ref> ) ಸೇರುಂಡು. ಶಾಸ್ಪಿಯೆಲ್'ಹೌಸ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Schauspielhaus Zürich ) ಪನ್ಪುನವು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷಾಜಗತ್ತ್'ದ ಒಂಜಿ  ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ನಾಟ್ಯಮಂದಿರ ಆದುಂಡು.<ref>[http://www.worldtravelguide.net/city/138/culture/Europe/Zurich.html Zürich Culture] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100807195450/http://www.worldtravelguide.net/city/138/culture/Europe/Zurich.html|date=7 August 2010}} worldtravelguide.net. Retrieved 10 March 2010</ref> == ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ನಗರಿ == ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ನಗರಿ ಅತ್ತಾಂದೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಮೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ  ಲೋಕೊದ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರೊದ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು..<ref name="World's 10 Most Powerful Cities">[http://www.prlog.org/10438458-worlds-10-most-powerful-cities.html World's 10 Most Powerful Cities] prlog.org. Retrieved 10 March 2010</ref>  ಈ ನಗರ  ದಿಂಜ ಸಂಖ್ಯೆದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಂಪೆನಿಲೆಗ್ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾದುಂಡು.ಸ್ವಿಸರ್'ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬುಲೆವಣಿಗೆದ ಕೇಂದ್ರೋಲು  ಜ್ಯೂರಿಕ್'ಡ್ ನಿಲೆಯಾತಾ. ಕಡಮೆ ತೆರಿಗೆ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರಣ ವಿದೇಶಿ ಕಂಪೆನಿಲು ಮುಲ್ಪ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೊಂದಾ. ಮೋನಾಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ (Monocle's 2012 ) ಮಲ್ತಿನ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಮೀಕ್ಷೆಡ್ ("Quality of Life Survey") ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ  ಮೂಲಸ್ಥಾಪನೆಗ್ ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ 25 ನಗರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ್ಂಡ್. 2006-2008 ವರ್ಷಲೆನ ನಡುಟು ಆಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಲೆಡ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ನಗರ ವಿಶ್ವೊಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಗರ ಅತ್ತಂದೆ, ಸಮಗ್ರ ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ)ದ ದೃಷ್ಟಿ ಕೋನೊಡ್ [[ಯುರೋಪ್]] ಖಂಡದ ಮಾಮಲ್ಲ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರ ಪನ್ಪುನ ಬಿರ್ದಪಡೆವೊಂದು ಉಂಡು..<ref name="Mercer09">[//en.wikipedia.org/wiki/Mercer_(consulting_firm) Mercer] – [http://www.mercer.com/referencecontent.htm?idContent=1173105#Top_50_cities:_Quality_of_living Quality of Living global city rankings 2009 – Mercer survey], 28 April 2009</ref> ಆರ್ಥಿಕ ಗುಪ್ತಮಾಹಿತಿ ದಳ ( Economist Intelligence Unit ) ನಡಪಾಯಿನ ವಿಶ್ವ ಬದುಕುದ ಗುಣತ ಕ್ರಮಾಂಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಡು (Global Live-ability Ranking ) ಜ್ಯೂರಿಕ್ ವಿಶ್ವದ ಬದುಕೆರೆ ಅತಿ ಯೋಗ್ಯ ಪತ್ತ್ (10) ನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಜಾಗ ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. == ಪುದರ್ ==  ಸ್ವಿಸ್ [[ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆ|ಜರ್ಮನ್]] ಬಾಸೆಡ್ ನಗರದ ಪುದರ್'ನ್  ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zürich) ಪಂಡ್‌ದ್ಬರೆಪೆರ್. ಉಚ್ಚಾರಣೆ  "ಸ್ಯೂರಿಶ್" ಇಂದ್. <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ˈtsyːrɪç]</span><small class="nowrap">&nbsp;(<span class="unicode haudio"><span class="fn">[[File:Loudspeaker.svg|link=File:De-Zürich.ogg|11x11px|About this sound]]&nbsp;</span></span></small>ಕೇಣುಲೆ<small class="nowrap"><span class="unicode haudio"><span class="fn">&nbsp;</span></span>)</small>. ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆಡ್  ಬರೆನಗ ಜ್ಯೂರಿಕರ್(ರಿನ್) (Zürcher(in)) ಇಂದ್ ಬರೆಂಡಲಾ ಉಚ್ಚಾರ ಮಲ್ಪುನಗ  ಕಡೆತ "ಕ್" ವ್ಯಂಜನ  ದಾಂತೆ "ಜ್ಯೂರಿ" (Züri) ಪಂಡ್‌ದ್ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ. ಅಂಚನೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಜ್ಯೂರಿಕ್', ಇಟಾಲಿಯನ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಜ್ಯೂರಿಗೊ', ರೋಮಾಂಶ್ ಬಾಸೆಡ್ 'ಟ್ಯೂರಿತ್ಗ್' ಪನ್ಪುನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಡ್ ಜ್ಯೂರಿಕ್ (Zurich ; Zuerich) ಪಂಡ್‌ದ್ತರೆಬೊಟ್ಟುಲು (umlaut) ದಾಂತೆ ಬರೆಪಿನ ಉಂಡು. == ಟಿಪ್ಪಣಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ನಗರರೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡ]] [[ವರ್ಗೊ:ಯುರೋಪ್]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] kzwhrklxiwzhp18szhncy1iws3iwgmp 0 8123 373644 282250 2026-10-20T19:59:25Z Rotondus 4138 /* ಉಲ್ಲೇಕೊಲು */ 373644 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = ಹಿಂದೂ | image = Lakshmana at Srivaikundam.jpg | caption = Statue of Lakshmana at [[Srivaikuntanathan Perumal temple]] | name = ಲಕ್ಷ್ಮಣ | dynasty = [[Raghuvaṃśa]]-[[Suryavamsha|Suryavaṃśa]] | spouse = [[Urmila]] | children = [[Angada (Lakshmana's son)|Angada]]<br/> [[Chandraketu]]<ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/dutt/ramaconc.htm Ramayana – Conclusion], translated by Romesh C. Dutt (1899)</ref> | affiliation = [[Vaishnavism]] | weapon = [[Bow and Arrow]], [[Dagger]] | abode = [[Vaikuntha]], [[Kshira Sagara]] | siblings = [[Shatrughna]] (brother)<br>[[Rama]] (half-brother)<br>[[Bharata (Ramayana)|Bharata]] (half-brother)<br>[[Shanta]] (half-sister) | parents = [[Dasharatha]] (father)<br />[[Sumitra]] (mother)<br />[[Kausalya]] (step-mother)<br />[[Kaikeyi]] (step-mother) | birth_place = Ayodhya | death_place = Sarayu river, Ayodhya }} [[File:Ram and Lakshman perform guru-seva by pressing Vishvamitra&#039;s feet and legs (bazaar art, mid-1900&#039;s).jpg|thumb|ರಾಮೆ ಬುಕ್ಕೊ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಗುರುಕುಲೆನ ಪಾದ ಸೇವೆಡ್]] '''ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ''' ಶ್ರೀರಾಮನ ಮೆಗ್ಯೆ ಅಮ್ಮೆ [[ದಶರಥ]] ಅಪ್ಪೆ [[ಸುಮಿತ್ರೆ]]. [[ಶತ್ರುಘ್ನ]] ಇಂಬಿಯಗ್ ಅವಳಿ ಮೆಗ್ಯೆ. ರಾಮೆ ವನವಾಸಗು ಪೋನಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ಆಯನ ಬೆರಿಯೆ ಪೋಪೆ. ಕಾಡ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನಾತ್ ದಿನ ತನ್ನ ಅಣ್ಣೆ ಅತ್ತಿಗೆಯಾಯಿನ [[ರಾಮ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಸೀತೆ]]ನ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದು ಅಕುಲೆನ್ ಕಾತೊಂದು ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆ. ರಾವಣನ ಕುತಂತ್ರೊಡು ಮಾರೀಚ ಬಂಗಾರ್ದ ಜಿಂಕೆದ ವೇಷೊಡು ಪರ್ಣ ಕುಟೀರದ ಸುತ್ತ ಸುಳಿದಾಡ್‌ನಗ ಸೀತೆಗ್ ಆ ಜಿಂಕೆನ್ ತೂದ್ ಆಸೆ ಆಪುಂಡು. ಅವೆನ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಕೊರೊಡುಂದು ಹಠ ಮಲ್ಪುವಳ್. ಅದಗ ರಾಮೆ ಬೆರಿ ಪತ್ತೊಂದು ಪೋಪೆ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ತು ರಾಮೆ ಬರಂದಿನೆನ್ ತೂದು ಸೀತೆಗ್ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ಪೋಡಿಗೆಯಾದ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ್ ಪೋಯೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುವಳ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ಪೋವೊಡಾಪುನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಅಂಚಾದ್ ಅಣ್ಣನ್ ನಾಡೋಂದು ಪೋಪೆ. ಆ ಪೊರ್ತುಗು ರಾವಣೆ ಸೀತೆನ್ ಕಂಡ್‌ದ್ ಕೊನೊದು ಪೋಪೆ ಪಂದ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯ (ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ) ರಾಮಾಯಣೊಡುಪ್ಪುನ ಕಥೆ.<ref>https://vedicfeed.com/interesting-facts-about-lakshmana/</ref> ==ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಮದಿಮೆ== ರಾಜಾ ದಶರಥ ಬುಕ್ಕೊ ಸುಮಿತ್ರೆನ ಅವಳಿ ಜೋಕುಲಾದ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಬುಕ್ಕೊ ಶತ್ರುಘ್ನೆರ್ ಅಯೋಧ್ಯೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣಗ್ ಊರ್ಮಿಳೆ ಪನ್ಪುನ ರಾಜಕುಮಾರಿನೊಟ್ಟುಗು ಮದಿಮೆಯಾಪುಂಡು.ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಣೆ ಶೇಷನಾಗನ ಅವತಾರಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ==ವಿದ್ಯಾಭಾಸ== == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{reflist}} {{ರಾಮಾಯಣೊ}} [[ವರ್ಗೊ:ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರೊಲು]] qufwxkmxqk7gkcjvxqcvz9fpzdllt8q 10 11769 373648 372867 2026-10-21T09:11:16Z ChiK 1136 373648 wikitext text/x-wiki *'''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ತಡ್ಯ|ಸಮುದಾಯ ತಡ್ಯ]]''' – ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್, ಯೋಜನೆಲು, ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಚಟುವಟಿಕೆలు ಇಪ್ಪಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಜಾಗ್. *'''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ|ಚಾವಡಿ]]''' – ಚಾವಡಿ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಸೊಲೆನ ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪುನ ಪುಟೊ. *'''[[ಸಕಾಯೊ:ವಿಸಯೊಲು|ಸಕಾಯೊ]]''' – ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಕನೊ ಸಂಪೊಲಿಪುನ ಬಗೆನ್ ಮುಲ್ಪ ವಿವರವಾದು ತೆರಿಪದ್ಂಡ್. *'''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಪಂಟ್ಟಾಂಗೊ|ಪಂಟ್ಟಾಂಗೊ]]''' – ವಿಕಿಪೀಡಿಯನು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಅತ್ತಂಡ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲಬೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆನ್ ಕೇನ್ಲೆ. <noinclude> {{documentation}} </noinclude> 68y9wxc2ri1fjlidthcvy7kcqosvnje 0 13920 373596 196312 2026-10-20T14:54:45Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373596 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Colombia_(orthographic_projection).svg|thumb|ಕೊಲೊಂಬಿಯ ದೇಶದ ನಕ್ಷೆ]] '''ಕೊಲೊಂಬಿಯ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ]] ದೇಶ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Wikify}} {{Unreferenced}} {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} q90wdoze85eif1u2touhn26erp73mhw 373599 373596 2026-10-20T14:55:27Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373599 wikitext text/x-wiki [[ಫೈಲ್:Colombia_(orthographic_projection).svg|thumb|ಕೊಲೊಂಬಿಯ ದೇಶದ ನಕ್ಷೆ]] '''ಕೊಲೊಂಬಿಯ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ]] ದೇಶ. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Wikify}} {{Unreferenced}} {{Reflist}} {{ಎಲ್ಯ}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 853x28z6ciflkwfvnmp9236mq8ux5l5 0 18649 373593 368439 2026-10-20T14:53:51Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373593 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2024}} {{Infobox country |native_name = <big> دولة الكويت </big><br />''Dawlat al-Kuwayt'' |conventional_long_name = ಕುವೈತ್ ರಾಜ್ಯ |image_flag = Flag of Kuwait.svg |image_coat = |image_map = LocationKuwait.png |national_anthem = ''Al-Nasheed Al-Watani'' |official_languages = [[ಅರಬಿಕ್ ಬಾಸೆ|ಅರಬಿಕ್]] |demonym = Kuwaiti |capital = [[ಕುವೈತ್ ನಗರ]] |latd=29 |latm=22 |lats=11 |latNS=N |longd=47 |longm=58 |longs=42 |longEW=E |largest_city = ರಾಜಧಾನಿ |government_type = [[ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ]] [[ವಂಶೀಯ]] [[ಎಮಿರೇಟ್]]<ref>Nominal.</ref> |leader_title1 = ಎಮಿರ್ |leader_name1 = ಸಬಃ ಅಲ್-ಅಹ್ಮದ್ ಅಲ್-ಜಬರ್ ಅಲ್-ಸಬಃ |leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] |leader_name2 = ನಾಸ್ಸಿರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲ್-ಅಹ್ಮದ್ ಅಲ್-ಸಬಃ |sovereignty_type = First Settlement |Settlement = 1613 |sovereignty_type = [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] |established_event1 = [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]ನಿಂದ |established_date1 = ಜೂನ್ ೧೯, ೧೯೬೧ |area_rank = 157th |area_magnitude = 1 E10 |area = 17,818 |areami² = 6,880 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = ಅತ್ಯಲ್ಪ |population_estimate = 3,399,637<ref name="pop1">Kuwaiti Citizens approx. one million (1,055,602) and approx. two million (2,345,100) non-nationals (31/12/2007).</ref> |population_estimate_rank = n/a |population_estimate_year = 2007 |population_census = |population_census_year = |population_density = 131 |population_densitymi² = 339 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ೬೮ನೆಯ |GDP_PPP = $130.239 ಶತಕೋಟಿ |GDP_PPP_rank = ೫೬ನೆಯ |GDP_PPP_year = ೨೦೦೭ |GDP_PPP_per_capita = $50,343 |GDP_PPP_per_capita_rank = ೩ನೆಯ |GDP_nominal_year = ೨೦೦೭ |GDP_nominal_per_capita = $33,687 |HDI = {{increase}} 0.912 |HDI_rank = ೨೯ನೆಯ |HDI_year = ೨೦೦೬ |HDI_category = <span style="color:#009900;">ಉನ್ನತ</span> |currency = [[ಕುವೈತಿ ದಿನಾರ್]] |currency_code = KWD |country_code = |time_zone = AST |utc_offset = +3 |utc_offset_DST = +3 |time_zone_DST = |drives_on = right |cctld = [[.kw]] |calling_code = 965 }} '''ಕುವೈತ್''' (ಅರೇಬಿಕ್: دولة الكويت) ಏಷ್ಯಾ[[ಏಷ್ಯಾ]] ಖಂಡದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿದ ಕರಾವಲೀಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರಬ್[[ಅರಬ್ಬಿ ಬಾಸೆ]] ದೇಶ. ನೆತ್ತ ದಕ್ಷಿಣಡ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮಡ್ ಇರಾಕ್ ದೇಶಲು ಉಂಡು <ref>{{cite web | url=http://www.arab.de/arabinfo/kuwaithis.htm | title=Arab.de }}</ref>. ಕುವೈತ್ ಪಂಡ ಅರಬಿಕ್ ಬಾಸೆಡ್ ನೀರ್ದ ಕೈತಲ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಕೋಟೆ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ನೆತ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೩.೧ ದಶಲಕ್ಷ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 5,800 ಕುವೈತ್ ನಗರ ನೆತ್ತ ರಾಜಧಾನಿ <ref>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/6/69/Ar-State_of_Kuwait.oga/Ar-State_of_Kuwait.oga.mp3</ref> ನಗರ. ಕರಾವಳಿದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ  ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗ್ಲು ನೆಕ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ಪೈಕಿ ಫೇಲಕಾ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಈ ದ್ವೀಪಡ್ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 2500ದಾತ್ ಪಿರಾಕ್ ದ ಅವಶೇಷಳು ತಿಕ್ಕಿನ್ಡ್. ಕುವೈತ್ ಪೊಯ್ಯೇ ದಿಂಜಿನ  ಪ್ರದೇಶ. ಕುವೈತ್ ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮಗ್ 18 ಮೈಲ್. ದೂರಡ್ ಅಲ್ ಜಹ್ರಾ ಪಂದ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಓಯಸಿಸ್ ಉಂಡು. ಕುವೈತ್‍ಡ್ ಅರೆಗಲಾಡ್ ಸೆಕೆ ವಿಪರೀತ. ವಾತಾವರಣಡ್ ತೇವಾಂಶ ದಿಂಜ ಕಡಿಮೆ, ಚಳಿಗಾಲಡ್ ವಾಯುಗುಣ ಹಿತಕರವಾದುಂಡು. ಆಂಡ ಅಪಗಪಗ  ಬೀಸುವ ಬಿರುಗಾಳಿ ದೂಳ್ ಡ್ ದಿಂಜಿದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಬರ್ಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ದಿಂಜ ಕಮ್ಮಿ,ಆಂಡಲಾ ಚಳಿಗಾಲಡ್. ==ಚರಿತ್ರೆ== ಕುವೈತ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್  ಕುತ್ (ಸಣ್ಣಕೋಟೆ) ಪನ್ಪುನೆರ್ದ್ ಬೈದ್ ನ್ಡ್  ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ. ಸುಮಾರ್ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ದ ಮೂಜಿ ಗುಂಪುಳು ತಮ್ಮ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನನ್ ಬುಡ್ದ್ ಕುವೈತ್‍ಡ್ ನೆಲಸಿಯೆರ್. ಇತ್ತೆದ ಅಸ್-ಸಬಾ ರಾಜವಂಶ ಆರಂಭವಾಯಿನೆ 1756ಟ್. ಷೇಖ್ ಸಬಾ ಅಬ್ದುಲ್ ರಹೀಂ ನೆತ್ತ ಮೂಲಪುರುಷ. ಕುವೈತ್ ನ್ ತುರ್ಕಿಳು ತಮ್ಮ ಕೈಕ್ ದೆತೊನೆರೆ ಪುಣೆನಗ ಅಪಗ ಆಳೊಂದಿತ್ತುನ  ಷೇಖ್ 1899ಡ್ ಬ್ರಿಟನ್ ದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂಜಿ ಕೌಲು ಮಳ್ತೊಂಡೆ. ಬರ್ಲಿನ್-ಬಾಗ್ದಾದ್ ರೈಲ್[[ರೈಲ್]] ನ್ ಆಡೆ ಮುಟ್ಟ  ವಿಸ್ತರಿಸಾವೊಡು ಪಂದ್ ಜರ್ಮನ್ದ ಅಪೇಕ್ಷೆನ್ ಆಯೆ ದೆತ್ತ್ ಪಾಡಿಯೆ. ತುರ್ಕಿದ ಒಟ್ಟಿಗೆ 1914ತ್ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾನಾಗ ಬ್ರಿಟನ್ನು ಕುವೈತ್ ನ್ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸೇರ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಸಾರ್ ನ್ಡ್. ನಜ್ದ್ (ಇತ್ತೆದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುವೈತ್ ದ ಸಂಬಂಧ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಆದಿತ್ತ್ ಜಿ. ಅವು ವಹಾಬಿಗ್ಲೇ ಆಕ್ರಮಣಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಇತ್ತ್ ನ್ಡ್. ಕುವೈತ್ ಗ್ಲಾ ನಜ್ದಿಗ್ಲಾ ನಡುಟು 1922ಟ್ ಉಕೇರ್ ಕೌಲು ಏರ್ಪಟ್ಟ್oಡ್. ಕುವೈತ್ ದ ಆಗ್ನೇಯಗ್ ಸುಮಾರ್ 2,200 ಚ.ಮೈ. ನೆಲನ್ ತಟಸ್ಥ ಪ್ರದೇಶ ಪಂದ್ ಸಾರಿಯೆರ್. ಉಂದುವೇ ರೀತಿ 1923 ಟ್ ಇರಾಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕುವೈತ್ ನಡುತ ಗಡಿತ ನಿಷ್ಕರ್ಶೇಲಾಆಂಡ್. ಆಂಡ ಬ್ರಿಟನ್ ಗ್ಲಾ ಕುವೈತ್ ಗ್ಲಾ ನಡುಟು 1899ಡ್ ಆದಿತ್ತ್ ನ ಕೌಲ್ ನ್ ಈ ದೇಶಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆರ್ದ್ ದೂರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕುವೈತ್ ದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯನ್ ಸಾರ್ನಗ (1961), ಕುವೈತ್ ಇರಾಕ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಪಂದ್ ಇರಾಕ್ ದ ಪ್ರಧಾನಿ ಘೋಷಿಸಾಯೆರ್. ಕುವೈತ್ ಗ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಅಪಾಯ ಓದಗ್ ದ್ ಬತ್ತ್oಡ್. ಕುವೈತ್ ದ ದೊರೆ ಬ್ರಿಟನ್ದ ಸೇನಾಡ ನೆರವು ಕೇಂಡೆ. ಬ್ರಿಟನ್ ದ ನೆರವುದ ಬರ್ಪುನೇರ್ದಾದ್ ಇರಾಕ್ ಗ್ ಕೈಕಟ್ಟಿಲೆಕ ಆಂಡ್. ಇರಾಕ್-ಕುವೈತ್ ಸಂಬಂಧ ಕ್ರಮೇಣ ಸುಧಾರಂಡ್. 1967ತ ಜೂನ್ 5ತಾನಿ ಇಸ್ರೇಲ್-ಈಜಿಪ್ಟ್‍ಗ್ಲೆ ನಡುಟು ಯುದ್ಧ ನಡತ್oಡ್. ಜೂನ್ 6ತಾನಿ ಉಂದು  ಅಮೆರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ರಿಟನ್‍ಗ್ಲೆಗ್ ಎಣ್ಣೆ ಸರಬರಾಜ್ ಮಲ್ಪುನೆನ್ ಉಂತಾಂಡ್. 1968ಡ್ ಇರಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಗಣರಾಜ್ಯಗ್ಲೆ ನಡುಟೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಾಂಡ್. 1969ತ ಏಪ್ರಿಲ್‍ಡ್ ಸೌದಿ ಆರೇಬಿಯದ ದೊರೆ ಫೈಸಲ್ ಕುವೈತ್ದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗ್ಲೇ ಕೂಟಗ್ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಾಯೇ. ==ಆಡಳಿತ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿ== ಕುವೈತ್ ರಾಜ್ಯದ ಜಾಸ್ತಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಜನ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಕುವೈತ್‍ಡ್ ಇತ್ತೆರ್. ಅಕುಲೆಡ್ ಕೈತಲ್ ಕೈತಲ್ ರಾಜ್ಯಗಲೆರ್ದ್ ಬತ್ತ್ ನ ಅರಬೇರ್ ಇರಾನ್ ದಕುಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ದಕುಲು ಭಾರತದಕುಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಮೆರಿಕ ದಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಕುವೈತ್ ದ ಷೇಖನೇ ಆ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ. 4 ಮಂದಿ ಚುನಾಯಿತೆರ್  ಷೇಖರ್ದ್ ನೇಮಕವಾಯಿನ 10 ಜನ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲಉಂಡು. 21 ವರ್ಷ ಆಯಿನ ಆಂಜೇನಕುಲು ಓಟುಮಲ್ಪುನ ಹಕ್ಕ್ ನ್ ಪಡೆತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಉಂಡು. ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಸಹಾಯಗ್ ಸುಮಾರು 4,000 ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗುಳು ಉಲ್ಲೆರ್. ರಾಜ್ಯನ್ ಕುವೈತ್ (ರಾಜಧಾನಿ), ಅಹಮದಿ ಬುಕ್ಕೊ ಹವಾಲಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಮೂಜಿ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನಾದ್ ವಿಂಗಡಿಸಾದೆರ್. ಕುವೈತ್ ಆಯವ್ಯಯದ ಮುಂಗಡಪತ್ರಗ್ಲೇನ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿಸಭೆಟ್ ಮಂಡಿಸಾವೊಡು. ಆಂಡ ಆಯವ್ಯಯದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರವನ್ನಾವಡ್, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನಾವಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುಜಿ. ದೇಶಡ್ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಲಾ ಜಾರಿಡ್ ಉಂಡು. ರಾಜ್ಯಾದಾಯ ರಸ್ತೆಳು, ಬಂದರುಳು ಬುಕ್ಕೊ ಕಟ್ಟಡಗ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣಗ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ, ನೀರ್[[ನೀರ್]] ಬುಕ್ಕೊ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿನ್ ಒದಗಿಸಾಯೆರೆ ಬಳಸುವೆರ್. ಕುವೈತ್‍ನ ನಾಣ್ಯ ಕುವೈತ್ ದೀನಾರ್. ಕುವೈತ್ ನಗರ ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕವಾಯಿನ. ಅಗಲವಾಯಿನ ರಸ್ತೆಳು, ಪೊಸ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ  ಕಟ್ಟಡಗ್ಲೆರ್ದ್ ದಿಂಜಿನ ಈ ನಗರದ ಕೈತಲ್  ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಂಡು. ಉಂದು ಎಡ್ಡೆ  ಬಂದರು[[ಬಂದಾರು]]. ತೈಲಾದಾಯದ ವಿತರಣೆ ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಕುವೈತ್ ಸರ್ಕಾರ. ಸರ್ಕಾರವೇ ಬಾರೀ ಜಾಸ್ತಿ  ಉದ್ಯೋಗಗ್ಲೇನ್ ನೇಮಿಸಾಯಿನ ಸಂಸ್ಥೆ. ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರೆಡ ಸೇ. 46ರಷ್ಟೇ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ಕುವೈತ್ ಸರ್ಕಾರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾದ್ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗ್ಲೇ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ಪುನ ತಲಾ ಖರ್ಚ್ ಪ್ರಪಂಚಡೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಯಿನ ಪಂದ್ ಅಂದಾಜುಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಡ್ ಕುವೈತ್‍ದ ನೌಕರರೆಗ್ ತಿಕ್ಕುನ ವೇತನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ್ದ. ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗ್ಲೇ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ಕುವೈತ್ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯೊಂಜೆನ್ ರೂಪಿಸಾಂಡ್. ವರ್ಷಗ್ ಸೇ. 5ತ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಸಾಧಿಸುನ ಯೋಜನೆದ ಗುರಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖೊ == [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] d7d4g1xu1w2wqg75dvo3bcwdp3ecgnk 373594 373593 2026-10-20T14:54:06Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373594 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2024}} {{Infobox country |native_name = <big> دولة الكويت </big><br />''Dawlat al-Kuwayt'' |conventional_long_name = ಕುವೈತ್ ರಾಜ್ಯ |image_flag = Flag of Kuwait.svg |image_coat = |image_map = LocationKuwait.png |national_anthem = ''Al-Nasheed Al-Watani'' |official_languages = [[ಅರಬಿಕ್ ಬಾಸೆ|ಅರಬಿಕ್]] |demonym = Kuwaiti |capital = [[ಕುವೈತ್ ನಗರ]] |latd=29 |latm=22 |lats=11 |latNS=N |longd=47 |longm=58 |longs=42 |longEW=E |largest_city = ರಾಜಧಾನಿ |government_type = [[ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ]] [[ವಂಶೀಯ]] [[ಎಮಿರೇಟ್]]<ref>Nominal.</ref> |leader_title1 = ಎಮಿರ್ |leader_name1 = ಸಬಃ ಅಲ್-ಅಹ್ಮದ್ ಅಲ್-ಜಬರ್ ಅಲ್-ಸಬಃ |leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] |leader_name2 = ನಾಸ್ಸಿರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಲ್-ಅಹ್ಮದ್ ಅಲ್-ಸಬಃ |sovereignty_type = First Settlement |Settlement = 1613 |sovereignty_type = [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] |established_event1 = [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]ನಿಂದ |established_date1 = ಜೂನ್ ೧೯, ೧೯೬೧ |area_rank = 157th |area_magnitude = 1 E10 |area = 17,818 |areami² = 6,880 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = ಅತ್ಯಲ್ಪ |population_estimate = 3,399,637<ref name="pop1">Kuwaiti Citizens approx. one million (1,055,602) and approx. two million (2,345,100) non-nationals (31/12/2007).</ref> |population_estimate_rank = n/a |population_estimate_year = 2007 |population_census = |population_census_year = |population_density = 131 |population_densitymi² = 339 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ೬೮ನೆಯ |GDP_PPP = $130.239 ಶತಕೋಟಿ |GDP_PPP_rank = ೫೬ನೆಯ |GDP_PPP_year = ೨೦೦೭ |GDP_PPP_per_capita = $50,343 |GDP_PPP_per_capita_rank = ೩ನೆಯ |GDP_nominal_year = ೨೦೦೭ |GDP_nominal_per_capita = $33,687 |HDI = {{increase}} 0.912 |HDI_rank = ೨೯ನೆಯ |HDI_year = ೨೦೦೬ |HDI_category = <span style="color:#009900;">ಉನ್ನತ</span> |currency = [[ಕುವೈತಿ ದಿನಾರ್]] |currency_code = KWD |country_code = |time_zone = AST |utc_offset = +3 |utc_offset_DST = +3 |time_zone_DST = |drives_on = right |cctld = [[.kw]] |calling_code = 965 }} '''ಕುವೈತ್''' (ಅರೇಬಿಕ್: دولة الكويت) ಏಷ್ಯಾ[[ಏಷ್ಯಾ]] ಖಂಡದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿದ ಕರಾವಲೀಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅರಬ್[[ಅರಬ್ಬಿ ಬಾಸೆ]] ದೇಶ. ನೆತ್ತ ದಕ್ಷಿಣಡ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ ಬುಕ್ಕೊ ಉತ್ತರ ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮಡ್ ಇರಾಕ್ ದೇಶಲು ಉಂಡು <ref>{{cite web | url=http://www.arab.de/arabinfo/kuwaithis.htm | title=Arab.de }}</ref>. ಕುವೈತ್ ಪಂಡ ಅರಬಿಕ್ ಬಾಸೆಡ್ ನೀರ್ದ ಕೈತಲ್ ಕಟ್ಟ್ ನ ಕೋಟೆ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ನೆತ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೩.೧ ದಶಲಕ್ಷ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 5,800 ಕುವೈತ್ ನಗರ ನೆತ್ತ ರಾಜಧಾನಿ <ref>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/6/69/Ar-State_of_Kuwait.oga/Ar-State_of_Kuwait.oga.mp3</ref> ನಗರ. ಕರಾವಳಿದ ಕೈತಲ್ ಉಪ್ಪುನ  ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗ್ಲು ನೆಕ್ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ಪೈಕಿ ಫೇಲಕಾ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಈ ದ್ವೀಪಡ್ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 2500ದಾತ್ ಪಿರಾಕ್ ದ ಅವಶೇಷಳು ತಿಕ್ಕಿನ್ಡ್. ಕುವೈತ್ ಪೊಯ್ಯೇ ದಿಂಜಿನ  ಪ್ರದೇಶ. ಕುವೈತ್ ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮಗ್ 18 ಮೈಲ್. ದೂರಡ್ ಅಲ್ ಜಹ್ರಾ ಪಂದ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಓಯಸಿಸ್ ಉಂಡು. ಕುವೈತ್‍ಡ್ ಅರೆಗಲಾಡ್ ಸೆಕೆ ವಿಪರೀತ. ವಾತಾವರಣಡ್ ತೇವಾಂಶ ದಿಂಜ ಕಡಿಮೆ, ಚಳಿಗಾಲಡ್ ವಾಯುಗುಣ ಹಿತಕರವಾದುಂಡು. ಆಂಡ ಅಪಗಪಗ  ಬೀಸುವ ಬಿರುಗಾಳಿ ದೂಳ್ ಡ್ ದಿಂಜಿದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಬರ್ಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ದಿಂಜ ಕಮ್ಮಿ,ಆಂಡಲಾ ಚಳಿಗಾಲಡ್. ==ಚರಿತ್ರೆ== ಕುವೈತ್ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್  ಕುತ್ (ಸಣ್ಣಕೋಟೆ) ಪನ್ಪುನೆರ್ದ್ ಬೈದ್ ನ್ಡ್  ಪನ್ಪುನ ಪ್ರತೀತಿ. ಸುಮಾರ್ ಬುಡಕಟ್ಟ್ ದ ಮೂಜಿ ಗುಂಪುಳು ತಮ್ಮ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನನ್ ಬುಡ್ದ್ ಕುವೈತ್‍ಡ್ ನೆಲಸಿಯೆರ್. ಇತ್ತೆದ ಅಸ್-ಸಬಾ ರಾಜವಂಶ ಆರಂಭವಾಯಿನೆ 1756ಟ್. ಷೇಖ್ ಸಬಾ ಅಬ್ದುಲ್ ರಹೀಂ ನೆತ್ತ ಮೂಲಪುರುಷ. ಕುವೈತ್ ನ್ ತುರ್ಕಿಳು ತಮ್ಮ ಕೈಕ್ ದೆತೊನೆರೆ ಪುಣೆನಗ ಅಪಗ ಆಳೊಂದಿತ್ತುನ  ಷೇಖ್ 1899ಡ್ ಬ್ರಿಟನ್ ದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂಜಿ ಕೌಲು ಮಳ್ತೊಂಡೆ. ಬರ್ಲಿನ್-ಬಾಗ್ದಾದ್ ರೈಲ್[[ರೈಲ್]] ನ್ ಆಡೆ ಮುಟ್ಟ  ವಿಸ್ತರಿಸಾವೊಡು ಪಂದ್ ಜರ್ಮನ್ದ ಅಪೇಕ್ಷೆನ್ ಆಯೆ ದೆತ್ತ್ ಪಾಡಿಯೆ. ತುರ್ಕಿದ ಒಟ್ಟಿಗೆ 1914ತ್ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾನಾಗ ಬ್ರಿಟನ್ನು ಕುವೈತ್ ನ್ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸೇರ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಜ್ಯ ಪಂದ್ ಸಾರ್ ನ್ಡ್. ನಜ್ದ್ (ಇತ್ತೆದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುವೈತ್ ದ ಸಂಬಂಧ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಆದಿತ್ತ್ ಜಿ. ಅವು ವಹಾಬಿಗ್ಲೇ ಆಕ್ರಮಣಗ್ ಸೇರ್ದ್ ಇತ್ತ್ ನ್ಡ್. ಕುವೈತ್ ಗ್ಲಾ ನಜ್ದಿಗ್ಲಾ ನಡುಟು 1922ಟ್ ಉಕೇರ್ ಕೌಲು ಏರ್ಪಟ್ಟ್oಡ್. ಕುವೈತ್ ದ ಆಗ್ನೇಯಗ್ ಸುಮಾರ್ 2,200 ಚ.ಮೈ. ನೆಲನ್ ತಟಸ್ಥ ಪ್ರದೇಶ ಪಂದ್ ಸಾರಿಯೆರ್. ಉಂದುವೇ ರೀತಿ 1923 ಟ್ ಇರಾಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕುವೈತ್ ನಡುತ ಗಡಿತ ನಿಷ್ಕರ್ಶೇಲಾಆಂಡ್. ಆಂಡ ಬ್ರಿಟನ್ ಗ್ಲಾ ಕುವೈತ್ ಗ್ಲಾ ನಡುಟು 1899ಡ್ ಆದಿತ್ತ್ ನ ಕೌಲ್ ನ್ ಈ ದೇಶಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಡಂಬಡಿಕೆರ್ದ್ ದೂರ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕುವೈತ್ ದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯನ್ ಸಾರ್ನಗ (1961), ಕುವೈತ್ ಇರಾಕ್ ದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಪಂದ್ ಇರಾಕ್ ದ ಪ್ರಧಾನಿ ಘೋಷಿಸಾಯೆರ್. ಕುವೈತ್ ಗ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಅಪಾಯ ಓದಗ್ ದ್ ಬತ್ತ್oಡ್. ಕುವೈತ್ ದ ದೊರೆ ಬ್ರಿಟನ್ದ ಸೇನಾಡ ನೆರವು ಕೇಂಡೆ. ಬ್ರಿಟನ್ ದ ನೆರವುದ ಬರ್ಪುನೇರ್ದಾದ್ ಇರಾಕ್ ಗ್ ಕೈಕಟ್ಟಿಲೆಕ ಆಂಡ್. ಇರಾಕ್-ಕುವೈತ್ ಸಂಬಂಧ ಕ್ರಮೇಣ ಸುಧಾರಂಡ್. 1967ತ ಜೂನ್ 5ತಾನಿ ಇಸ್ರೇಲ್-ಈಜಿಪ್ಟ್‍ಗ್ಲೆ ನಡುಟು ಯುದ್ಧ ನಡತ್oಡ್. ಜೂನ್ 6ತಾನಿ ಉಂದು  ಅಮೆರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ರಿಟನ್‍ಗ್ಲೆಗ್ ಎಣ್ಣೆ ಸರಬರಾಜ್ ಮಲ್ಪುನೆನ್ ಉಂತಾಂಡ್. 1968ಡ್ ಇರಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಗಣರಾಜ್ಯಗ್ಲೆ ನಡುಟೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಾಂಡ್. 1969ತ ಏಪ್ರಿಲ್‍ಡ್ ಸೌದಿ ಆರೇಬಿಯದ ದೊರೆ ಫೈಸಲ್ ಕುವೈತ್ದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿ ಅರಬ್ ರಾಜ್ಯಗ್ಲೇ ಕೂಟಗ್ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಾಯೇ. ==ಆಡಳಿತ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿ== ಕುವೈತ್ ರಾಜ್ಯದ ಜಾಸ್ತಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಜನ ರಾಜಧಾನಿ ಆಯಿನ ಕುವೈತ್‍ಡ್ ಇತ್ತೆರ್. ಅಕುಲೆಡ್ ಕೈತಲ್ ಕೈತಲ್ ರಾಜ್ಯಗಲೆರ್ದ್ ಬತ್ತ್ ನ ಅರಬೇರ್ ಇರಾನ್ ದಕುಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ದಕುಲು ಭಾರತದಕುಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಮೆರಿಕ ದಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಕುವೈತ್ ದ ಷೇಖನೇ ಆ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ. 4 ಮಂದಿ ಚುನಾಯಿತೆರ್  ಷೇಖರ್ದ್ ನೇಮಕವಾಯಿನ 10 ಜನ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲಉಂಡು. 21 ವರ್ಷ ಆಯಿನ ಆಂಜೇನಕುಲು ಓಟುಮಲ್ಪುನ ಹಕ್ಕ್ ನ್ ಪಡೆತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಉಂಡು. ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಸಹಾಯಗ್ ಸುಮಾರು 4,000 ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗುಳು ಉಲ್ಲೆರ್. ರಾಜ್ಯನ್ ಕುವೈತ್ (ರಾಜಧಾನಿ), ಅಹಮದಿ ಬುಕ್ಕೊ ಹವಾಲಿ ಪಂಡ್ ದ್ ಮೂಜಿ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನಾದ್ ವಿಂಗಡಿಸಾದೆರ್. ಕುವೈತ್ ಆಯವ್ಯಯದ ಮುಂಗಡಪತ್ರಗ್ಲೇನ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿಸಭೆಟ್ ಮಂಡಿಸಾವೊಡು. ಆಂಡ ಆಯವ್ಯಯದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರವನ್ನಾವಡ್, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನಾವಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುಜಿ. ದೇಶಡ್ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಲಾ ಜಾರಿಡ್ ಉಂಡು. ರಾಜ್ಯಾದಾಯ ರಸ್ತೆಳು, ಬಂದರುಳು ಬುಕ್ಕೊ ಕಟ್ಟಡಗ್ಲೇ ನಿರ್ಮಾಣಗ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ, ನೀರ್[[ನೀರ್]] ಬುಕ್ಕೊ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿನ್ ಒದಗಿಸಾಯೆರೆ ಬಳಸುವೆರ್. ಕುವೈತ್‍ನ ನಾಣ್ಯ ಕುವೈತ್ ದೀನಾರ್. ಕುವೈತ್ ನಗರ ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕವಾಯಿನ. ಅಗಲವಾಯಿನ ರಸ್ತೆಳು, ಪೊಸ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ  ಕಟ್ಟಡಗ್ಲೆರ್ದ್ ದಿಂಜಿನ ಈ ನಗರದ ಕೈತಲ್  ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಂಡು. ಉಂದು ಎಡ್ಡೆ  ಬಂದರು[[ಬಂದಾರು]]. ತೈಲಾದಾಯದ ವಿತರಣೆ ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಕುವೈತ್ ಸರ್ಕಾರ. ಸರ್ಕಾರವೇ ಬಾರೀ ಜಾಸ್ತಿ  ಉದ್ಯೋಗಗ್ಲೇನ್ ನೇಮಿಸಾಯಿನ ಸಂಸ್ಥೆ. ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರೆಡ ಸೇ. 46ರಷ್ಟೇ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನೊದಗಿಸಿದೆ. ಕುವೈತ್ ಸರ್ಕಾರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾದ್ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗ್ಲೇ ಮಿತ್ತ್ ಮಲ್ಪುನ ತಲಾ ಖರ್ಚ್ ಪ್ರಪಂಚಡೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಯಿನ ಪಂದ್ ಅಂದಾಜುಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಡ್ ಕುವೈತ್‍ದ ನೌಕರರೆಗ್ ತಿಕ್ಕುನ ವೇತನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ್ದ. ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗ್ಲೇ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ಕುವೈತ್ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯೊಂಜೆನ್ ರೂಪಿಸಾಂಡ್. ವರ್ಷಗ್ ಸೇ. 5ತ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಸಾಧಿಸುನ ಯೋಜನೆದ ಗುರಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖೊ == [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] tppiow4j1qsljq5va01g3xygijbovfl 0 21839 373641 282542 2026-10-20T15:16:55Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373641 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues|{{ಎಲ್ಯ}}{{Unreferenced}} }} [[ಫೈಲ್:Flag of Somalia.svg|thumb|254x254px|ಧ್ವಜ]] [[ಫೈಲ್:Somalia on the globe (Africa centered).svg|thumb]] [[ಫೈಲ್:Somali (c. 1880).jpg|thumb|ಒಂಜಿ ಸೊಮಾಲಿ ಆಂಜೊವು (1880)]] ಸೊಮಾಲಿಯಾ ಒಂಜಿ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ದ ದೆಶ ಉಂದು, ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ಸೋಮಾಲಿಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Somalia|title=Somalia}}</ref> ಸೊಮಾಲಿ ಜನಕುಲು [[ಸೊಮಾಲಿ ಬಾಸೆ]] ಪಾತೆರುವೆರ್. == ಇತಿಹಾಸ == <references /> 9zyncy4azl8z8zeg6f3xkngj4w39d4v 373642 373641 2026-10-20T15:17:07Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373642 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues|{{ಎಲ್ಯ}}{{Unreferenced}} }} [[ಫೈಲ್:Flag of Somalia.svg|thumb|254x254px|ಧ್ವಜ]] [[ಫೈಲ್:Somalia on the globe (Africa centered).svg|thumb]] [[ಫೈಲ್:Somali (c. 1880).jpg|thumb|ಒಂಜಿ ಸೊಮಾಲಿ ಆಂಜೊವು (1880)]] ಸೊಮಾಲಿಯಾ ಒಂಜಿ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ದ ದೆಶ ಉಂದು, ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ಸೋಮಾಲಿಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Somalia|title=Somalia}}</ref> ಸೊಮಾಲಿ ಜನಕುಲು [[ಸೊಮಾಲಿ ಬಾಸೆ]] ಪಾತೆರುವೆರ್. == ಇತಿಹಾಸ == <references /> [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] gs8of20m9uzxnbcpch1jxx2f2x0t69o 0 28395 373631 368688 2026-10-20T15:13:59Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373631 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''ಲೆಬನಾನ್''' (ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಲೆಬನೀಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯ) ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಲೆವಂಟ್ ಪ್ರದೇಸೊಡುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಉಂದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಈ ದೇಶದ ಬಡಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಸಿರಿಯಾ, ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕಡಲ್ ಉಂಡು. ಕಡಲ ಬರಿರ್ದ್ ಒಂತೆ ದೂರೊಡು ಸೈಪ್ರಸ್ ಉಂಡು. ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಇತ್ತೆದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೫೦ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ಈ ದೇಸೊದ ಇಸ್ತೀರ್ನ ೧೦,೪೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಬೈರುತ್ ಈ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರಲಾ ಅಂದ್. ಈ ದೇಶ ಎಲ್ಯೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅರಬ್ ಜಗತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಲೆಬನೀಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು ಪನೊಲಿ. ನೆಕ್ಕ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆಡ್ ನೆಲೆಸಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಲೆಬನೀಸ್ ಜನಕುಲು. ಲೆಬನಾನ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರಬ್ ಲೀಗ್‌ದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ, ಅಲಿಪ್ತ ಚಳುವಳಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆ ಲಾ ಫ್ರಾಂಕೋಫೋನಿ, ಬೊಕ್ಕ ಜಿ-೭೭ದ ಸದಸ್ಯಲಾ ಆದ್ ಉಂಡು. ಲೆಬನಾನ್ ಒಂಜಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆವೊಂದುಪ್ಪುನ ದೇಶ, ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕೊಡು ಉಂದು ೧೦೨ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಕಮ್ಮಿ-ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ದೇಶ ಪಂದ್ ವಿಂಗಡನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೫೦೦೦ದ ಸುಮಾರ್‌ಗ್ ಲೆಬನಾನ್‌ಡ್ ನರಮಾನಿ ಮುಲ್ಪ ವಾಸಿಸರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಇತಿಹಾಸೊರ್ದು ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೨೦೦ರ್ದ್ ೫೩೯ ಮುಟ್ಟ ಫೀನಿಷಿಯಾ ನಾಗರೀಕತೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನಾಗರೀಕತೆ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬೪ದ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಏಳನೇ ಶತಮಾನರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ರಶೀದುನ್, ಉಮಯ್ಯದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಬ್ಬಾಸಿದ್ ಖಲೀಫದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು ಲೆಬನಾನ್ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ತುರ್ಕೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸುಲ್ತಾನೆ ಆಯಿನ ಒಂದನೇ ಅಬ್ದುಲ್ ಮೆಜಿದ್‌‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಮರೋನೈಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೆರೆನ ಆಶ್ರಯಗಾದ್ ಮೂಲ-ರಾಜ್ಯವಾಯಿನ 'ಮೌಂಟ್ ಲೆಬನಾನ್ ಮುತಸರಿಫೇಟ್' ಪ್ರಾಂತ್ಯೊನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೂರ್ದು ಪೋಂಡು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಲೆಬನಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ 'ಸಿರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಬನಾನ್ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್'ದ ಅಡಿಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಫ್ರಾನ್ಸ್ 'ಗ್ರೇಟರ್ ಲೆಬನಾನ್' ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೪೩ ದ ಪೊರ್ತುಗು, ಲೆಬನಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ಲೆಬನಾನ್ ಕೂಪೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್‌ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯೊಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಧರ್ಮಾಧಾರಿತ ಸರಕಾರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಲೆಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪೊಸ ಲೆಬನಾನ್ ರಾಜ್ಯ ಸುರುಟು ಒಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಸುರು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಹಾಳಾಂಡ್. ಲೆಬನಾನ್ ರಡ್ಡ್ ಸೇನಾ ಆಕ್ರಮಣೊಲು ನಡತ್ತ. ೧೯೭೬ರ್ದ್ ೨೦೦೫ ಮುಟ್ಟ ಸಿರಿಯಾ ದೇಸೊ ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಮಿತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೫ ರ್ದ್ ೨೦೦೦ ಮುಟ್ಟ ಇಸ್ರೇಲ್ ಈ ದೇಶೊದ ಮಿತ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಬನಾನ್ ನಡುಟು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಲಡಾಯಿ ನಡತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] 3k41px0s270s74oywnoc4rb99r2djvn 373634 373631 2026-10-20T15:14:31Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373634 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''ಲೆಬನಾನ್''' (ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಲೆಬನೀಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯ) ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಲೆವಂಟ್ ಪ್ರದೇಸೊಡುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಉಂದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಈ ದೇಶದ ಬಡಕಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಸಿರಿಯಾ, ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕಡಲ್ ಉಂಡು. ಕಡಲ ಬರಿರ್ದ್ ಒಂತೆ ದೂರೊಡು ಸೈಪ್ರಸ್ ಉಂಡು. ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಇತ್ತೆದ ಅಂದಾಜಿ ಜನಸಂಕೆ ೫೦ ಲಕ್ಷ ಉಂಡು ಅಂಚನೆ ಈ ದೇಸೊದ ಇಸ್ತೀರ್ನ ೧೦,೪೫೨ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಬೈರುತ್ ಈ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಲ ನಗರಲಾ ಅಂದ್. ಈ ದೇಶ ಎಲ್ಯೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅರಬ್ ಜಗತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಲೆಬನೀಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು ಪನೊಲಿ. ನೆಕ್ಕ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆಡ್ ನೆಲೆಸಾಯಿನ ಮಲ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಲೆಬನೀಸ್ ಜನಕುಲು. ಲೆಬನಾನ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಅರಬ್ ಲೀಗ್‌ದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಆದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ, ಅಲಿಪ್ತ ಚಳುವಳಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆ ಲಾ ಫ್ರಾಂಕೋಫೋನಿ, ಬೊಕ್ಕ ಜಿ-೭೭ದ ಸದಸ್ಯಲಾ ಆದ್ ಉಂಡು. ಲೆಬನಾನ್ ಒಂಜಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆವೊಂದುಪ್ಪುನ ದೇಶ, ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕೊಡು ಉಂದು ೧೦೨ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಕಮ್ಮಿ-ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ದೇಶ ಪಂದ್ ವಿಂಗಡನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೫೦೦೦ದ ಸುಮಾರ್‌ಗ್ ಲೆಬನಾನ್‌ಡ್ ನರಮಾನಿ ಮುಲ್ಪ ವಾಸಿಸರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಇತಿಹಾಸೊರ್ದು ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೨೦೦ರ್ದ್ ೫೩೯ ಮುಟ್ಟ ಫೀನಿಷಿಯಾ ನಾಗರೀಕತೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನಾಗರೀಕತೆ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಪರಡ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬೪ದ ಪೊರ್ತುಗು ಈ ಪ್ರದೇಶ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ಆಂಡ್. ಏಳನೇ ಶತಮಾನರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಉಂದು ರಶೀದುನ್, ಉಮಯ್ಯದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಬ್ಬಾಸಿದ್ ಖಲೀಫದಂಚಿನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುರುಟು ಲೆಬನಾನ್ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ತುರ್ಕೆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸುಲ್ತಾನೆ ಆಯಿನ ಒಂದನೇ ಅಬ್ದುಲ್ ಮೆಜಿದ್‌‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್, ಮರೋನೈಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೆರೆನ ಆಶ್ರಯಗಾದ್ ಮೂಲ-ರಾಜ್ಯವಾಯಿನ 'ಮೌಂಟ್ ಲೆಬನಾನ್ ಮುತಸರಿಫೇಟ್' ಪ್ರಾಂತ್ಯೊನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೂರ್ದು ಪೋಂಡು. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ, ಲೆಬನಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ 'ಸಿರಿಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಬನಾನ್ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್'ದ ಅಡಿಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಫ್ರಾನ್ಸ್ 'ಗ್ರೇಟರ್ ಲೆಬನಾನ್' ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೪೩ ದ ಪೊರ್ತುಗು, ಲೆಬನಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ದ ಲೆಬನಾನ್ ಕೂಪೆಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್‌ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯೊಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಧರ್ಮಾಧಾರಿತ ಸರಕಾರೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಡ್, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಲೆಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ್ ಪಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೊರಿಯೆರ್. ಪೊಸ ಲೆಬನಾನ್ ರಾಜ್ಯ ಸುರುಟು ಒಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಸುರು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಹಾಳಾಂಡ್. ಲೆಬನಾನ್ ರಡ್ಡ್ ಸೇನಾ ಆಕ್ರಮಣೊಲು ನಡತ್ತ. ೧೯೭೬ರ್ದ್ ೨೦೦೫ ಮುಟ್ಟ ಸಿರಿಯಾ ದೇಸೊ ಲೆಬನಾನ್‌ದ ಮಿತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೮೫ ರ್ದ್ ೨೦೦೦ ಮುಟ್ಟ ಇಸ್ರೇಲ್ ಈ ದೇಶೊದ ಮಿತ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಬೊಕ್ಕ ಲೆಬನಾನ್ ನಡುಟು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಲಡಾಯಿ ನಡತ್ತ್ಂಡ್. [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] errjjkexk0q5i9116rzheu7yxm6fcfw 0 28415 373627 372759 2026-10-20T15:11:39Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373627 wikitext text/x-wiki '''ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್'''- ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊ- ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪೊಲೆ ದೇಶ. ಉಂದು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಕ್ ಕೈತಲ್ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನೈರುತ್ಯಡ್, ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೭೫೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇಸೊ ಬಡಕಾಯಿದ ಇಹಾವಂಧಿಪ್ಪೊಲ್ಹು ದ್ವೀಪಡ್ದ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ಅಡ್ಡು ದ್ವೀಪೊ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಗೀಟ್ ಈ ದೇಸೊದ ಮಿತ್ ಪೋಪುಂಡು. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟು ೨೬ ಹವಳದ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. ಈ ದೇಸೊದ ರಾಜದಾನಿ ಮಾಲೆ. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೇಶ. ನೆತ್ತ ಭೂಮಿ ಕಾಲಿ ೨೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೯೦,೦೦೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ದಾತ್ ಸಮುದ್ರಡ್ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚದ ಮಸ್ತ್ ಚದುರುದು ಉಪ್ಪುನ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ೨೦೨೨ದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಲ್ಪ ೫,೧೫,೧೩೨ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಏಷ್ಯಾಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಅತಿ ಕಮ್ಮಿ ಜನ ಉಪ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಒರ್ಂಬನೆ ಎಲ್ಯ ದೇಶವಾದುಂಡು. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಡ್ದ್ ಸರಾಸರಿ ೧.೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಡ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನೆತ್ತ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಗ ಕೇವಲ ೨.೪ ಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚೊದ ಅತಿ ತಗ್ಗ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದೇಶ. ಕೆಲವು ಮೂಲೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನೆತ್ತ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಗ ಮೌಂಟ್ ವಿಲ್ಲಿಂಗಿಲಿ ಕಾಲಿ ೫.೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಉಂಡು.<ref>{{cite web |title=Maldives country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12651486 |website=bbc.com |publisher=ಬಿಬಿಸಿ |access-date=10 September 2026}}</ref> ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ಡ್ ೨,೫೦೦ ವರ್ಸೊ ಪಿರಾಕ್‌ಡ್ದ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ೯೪೭ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅರಬ್ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಈ ದ್ವೀಪೊಗು ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿದಯಿದ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಸುರು ಆಂಡ್. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಡ್ ನಡತೊಂದಿತ್ತಿನ ಅರಬೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಷಿಯನ್ನೆರ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಭಾವಡ್ದ್ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದ್ವೀಪೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಇಸ್ಲಾಮ್ ದರ್ಮೊ ಮಾತ್ರ ಪಗರಿದ್ ಬುಳೆಯಿಜಿ, ಇಸ್ಲಾಮ್ ಸುಲ್ತಾನೆರ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಆಡಳಿತ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ರಮೇಣ ಮಾಲ್ಡಿವ್ಸ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ದೇಶವಾದ್ ಬುಲೆಂಡ್.<ref>{{cite web |title=History |url=http://www.maldivesmission.com/history |website=maldivesmission.com |publisher=Permanent Mission of the Republic of Maldives to the UN |access-date=10 September 2026}}</ref> ಅತ್ತಂದೆ, ಏಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಟ್ಟುಗು ಎಡ್ಡೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾಂಡ್. ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟು, ಈ ಜಾಗ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಲೆನ ಅಡಿಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೮೭ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರನ ಕೈಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರೆಡ್ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೬೮ಡ್ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ತ್ಂಡ್. ಐಟ್ ಗೆಂದಿನ ಅಬ್ಯರ್ತಿಲು ಮಾಲ್ಡಿವ್ಸ್‌ದ ಸಂಸತ್ತ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಮಜ್ಲಿಸ್‌ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಮೊಕ್ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಮುಲ್ಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ ಆಂಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಸಾರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆಲ ಅಂದ್.<ref>{{cite web |title=International Relations |url=http://www.maldivesmission.com/international_relations |website=maldivesmission.com |publisher=Permanent Mission of the Republic of Maldives to the UN |access-date=10 September 2026}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕಲು== {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] 7jahfif7ck1wtxv2jfthkvkopuxgczt 373628 373627 2026-10-20T15:11:49Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ದೇಸೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373628 wikitext text/x-wiki '''ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್'''- ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊ- ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪೊಲೆ ದೇಶ. ಉಂದು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಕ್ ಕೈತಲ್ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನೈರುತ್ಯಡ್, ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೭೫೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇಸೊ ಬಡಕಾಯಿದ ಇಹಾವಂಧಿಪ್ಪೊಲ್ಹು ದ್ವೀಪಡ್ದ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ಅಡ್ಡು ದ್ವೀಪೊ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಗೀಟ್ ಈ ದೇಸೊದ ಮಿತ್ ಪೋಪುಂಡು. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟು ೨೬ ಹವಳದ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. ಈ ದೇಸೊದ ರಾಜದಾನಿ ಮಾಲೆ. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೇಶ. ನೆತ್ತ ಭೂಮಿ ಕಾಲಿ ೨೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೯೦,೦೦೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ದಾತ್ ಸಮುದ್ರಡ್ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚದ ಮಸ್ತ್ ಚದುರುದು ಉಪ್ಪುನ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ೨೦೨೨ದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಲ್ಪ ೫,೧೫,೧೩೨ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಏಷ್ಯಾಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಅತಿ ಕಮ್ಮಿ ಜನ ಉಪ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಒರ್ಂಬನೆ ಎಲ್ಯ ದೇಶವಾದುಂಡು. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಡ್ದ್ ಸರಾಸರಿ ೧.೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಡ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನೆತ್ತ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಗ ಕೇವಲ ೨.೪ ಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚೊದ ಅತಿ ತಗ್ಗ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದೇಶ. ಕೆಲವು ಮೂಲೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನೆತ್ತ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಗ ಮೌಂಟ್ ವಿಲ್ಲಿಂಗಿಲಿ ಕಾಲಿ ೫.೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಉಂಡು.<ref>{{cite web |title=Maldives country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12651486 |website=bbc.com |publisher=ಬಿಬಿಸಿ |access-date=10 September 2026}}</ref> ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ಡ್ ೨,೫೦೦ ವರ್ಸೊ ಪಿರಾಕ್‌ಡ್ದ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ೯೪೭ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅರಬ್ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಈ ದ್ವೀಪೊಗು ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿದಯಿದ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಸುರು ಆಂಡ್. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಡ್ ನಡತೊಂದಿತ್ತಿನ ಅರಬೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಷಿಯನ್ನೆರ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಭಾವಡ್ದ್ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದ್ವೀಪೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಇಸ್ಲಾಮ್ ದರ್ಮೊ ಮಾತ್ರ ಪಗರಿದ್ ಬುಳೆಯಿಜಿ, ಇಸ್ಲಾಮ್ ಸುಲ್ತಾನೆರ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಆಡಳಿತ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ರಮೇಣ ಮಾಲ್ಡಿವ್ಸ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ದೇಶವಾದ್ ಬುಲೆಂಡ್.<ref>{{cite web |title=History |url=http://www.maldivesmission.com/history |website=maldivesmission.com |publisher=Permanent Mission of the Republic of Maldives to the UN |access-date=10 September 2026}}</ref> ಅತ್ತಂದೆ, ಏಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಟ್ಟುಗು ಎಡ್ಡೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾಂಡ್. ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟು, ಈ ಜಾಗ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಲೆನ ಅಡಿಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೮೭ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರನ ಕೈಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರೆಡ್ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೬೮ಡ್ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ತ್ಂಡ್. ಐಟ್ ಗೆಂದಿನ ಅಬ್ಯರ್ತಿಲು ಮಾಲ್ಡಿವ್ಸ್‌ದ ಸಂಸತ್ತ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಮಜ್ಲಿಸ್‌ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಮೊಕ್ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಮುಲ್ಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ ಆಂಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಸಾರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆಲ ಅಂದ್.<ref>{{cite web |title=International Relations |url=http://www.maldivesmission.com/international_relations |website=maldivesmission.com |publisher=Permanent Mission of the Republic of Maldives to the UN |access-date=10 September 2026}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕಲು== {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] t3a0bsstg9ikb0wo1gyafl75mz173rx 373629 373628 2026-10-20T15:13:05Z Mahaveer Indra 1023 373629 wikitext text/x-wiki '''ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್'''- ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯೊ- ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪೊಲೆ ದೇಶ. ಉಂದು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಕ್ ಕೈತಲ್ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಭಾರತ ಬೊಕ್ಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೈರುತ್ಯಡ್, ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ ೭೫೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಡ್ ಉಂಡು. ಈ ದೇಸೊ ಬಡಕಾಯಿದ ಇಹಾವಂಧಿಪ್ಪೊಲ್ಹು ದ್ವೀಪಡ್ದ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿದ ಅಡ್ಡು ದ್ವೀಪೊ ಮುಟ್ಟ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಗೀಟ್ ಈ ದೇಸೊದ ಮಿತ್ ಪೋಪುಂಡು. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ ದೇಸೊಡು ಒಟ್ಟು ೨೬ ಹವಳದ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಲ್ಲ. ಈ ದೇಸೊದ ರಾಜದಾನಿ ಮಾಲೆ. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಮಸ್ತ್ ಎಲ್ಯ ದೇಶ. ನೆತ್ತ ಭೂಮಿ ಕಾಲಿ ೨೯೮ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೯೦,೦೦೦ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ದಾತ್ ಸಮುದ್ರಡ್ ಪರಡ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚದ ಮಸ್ತ್ ಚದುರುದು ಉಪ್ಪುನ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ೨೦೨೨ದ ಜನಗಣತಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಲ್ಪ ೫,೧೫,೧೩೨ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಅಂಚನೆ ಏಷ್ಯಾಡ್ ರಡ್ಡನೆ ಅತಿ ಕಮ್ಮಿ ಜನ ಉಪ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಡ್ ಒರ್ಂಬನೆ ಎಲ್ಯ ದೇಶವಾದುಂಡು. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಡ್ದ್ ಸರಾಸರಿ ೧.೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಡ್ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ನೆತ್ತ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಗ ಕೇವಲ ೨.೪ ಮೀಟರ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚೊದ ಅತಿ ತಗ್ಗ್‌ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ದೇಶ. ಕೆಲವು ಮೂಲೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ನೆತ್ತ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಗ ಮೌಂಟ್ ವಿಲ್ಲಿಂಗಿಲಿ ಕಾಲಿ ೫.೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಉಂಡು.<ref>{{cite web |title=Maldives country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12651486 |website=bbc.com |publisher=ಬಿಬಿಸಿ |access-date=10 September 2026}}</ref> ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ಡ್ ೨,೫೦೦ ವರ್ಸೊ ಪಿರಾಕ್‌ಡ್ದ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ಸುಮಾರ್ ೯೪೭ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅರಬ್ ಪ್ರವಾಸಿಲು ಈ ದ್ವೀಪೊಗು ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿದಯಿದ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂಪರ್ಕ ಸುರು ಆಂಡ್. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಡ್ ನಡತೊಂದಿತ್ತಿನ ಅರಬೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಷಿಯನ್ನೆರ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಭಾವಡ್ದ್ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದ್ವೀಪೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪ ಇಸ್ಲಾಮ್ ದರ್ಮೊ ಮಾತ್ರ ಪಗರಿದ್ ಬುಳೆಯಿಜಿ, ಇಸ್ಲಾಮ್ ಸುಲ್ತಾನೆರ್‌ಲಾ ಮುಲ್ಪ ಆಡಳಿತ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಕ್ರಮೇಣ ಮಾಲ್ಡಿವ್ಸ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ದೇಶವಾದ್ ಬುಲೆಂಡ್.<ref>{{cite web |title=History |url=http://www.maldivesmission.com/history |website=maldivesmission.com |publisher=Permanent Mission of the Republic of Maldives to the UN |access-date=10 September 2026}}</ref> ಅತ್ತಂದೆ, ಏಷ್ಯಾ ಬೊಕ್ಕ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಒಟ್ಟುಗು ಎಡ್ಡೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಬುಲೆಪಾಂಡ್. ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಟು, ಈ ಜಾಗ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಶಕ್ತಿಲೆನ ಅಡಿಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೮೭ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರನ ಕೈಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೬೫ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ರಿಟೀಷೆರೆಡ್ದ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ೧೯೬೮ಡ್ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ತ್ಂಡ್. ಐಟ್ ಗೆಂದಿನ ಅಬ್ಯರ್ತಿಲು ಮಾಲ್ಡಿವ್ಸ್‌ದ ಸಂಸತ್ತ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಮಜ್ಲಿಸ್‌ದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಮೊಕ್ಲೆನ್ ಸೇರ್ದ್ ಮುಲ್ಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ ಆಂಡ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಸಾರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆಲ ಅಂದ್.<ref>{{cite web |title=International Relations |url=http://www.maldivesmission.com/international_relations |website=maldivesmission.com |publisher=Permanent Mission of the Republic of Maldives to the UN |access-date=10 September 2026}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕಲು== {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] 721s99swmjvqipbuf99o7qoy26x9zbl 0 28531 373590 369349 2026-10-20T14:51:08Z Mahaveer Indra 1023 removed [[Category:ದೇಶೊಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 373590 wikitext text/x-wiki '''ಒಮಾನ್'''-ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ''ಒಮಾನ್ ಸುಲ್ತಾನಶಾಹಿ''- ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಆಗ್ನೇಯ ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಇಂದೆತ ರಾಜದಾನಿ ಮಸ್ಕತ್. ಉಂದು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (ಯುಎಇ), ಬೊಕ್ಕ ಯೆಮೆನ್ ದೇಶೊಲೆ ಒಟ್ಟುಗು ಭೂ ಗಡಿನ್, ಅಂಚನೆ ಇರಾನ್‌ದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಡಲ್ದ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೊಂದುಂಡು. ನೆತ್ತ ಕಡಲಬರಿ ಆಗ್ನೇಯೊಡು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಮುಟ್ಟ ಬೊಕ್ಕ ಈಶಾನ್ಯೊಡು ಒಮಾನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರ ಆತ್ಂಡ್. ಒಮಾನ್‌ದ ವಾಯುವ್ಯೊಡು ಯುಎಇ, ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಬೊಕ್ಕ ನೈರುತ್ಯೊಗು ಯೆಮನ್ ದೇಸೊಲು ಉಲ್ಲ. ಒಮನ್ ದೇಸೊದ ಇಸ್ತೀರ್ನೊ 3,15,331 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಉಂಡು, ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೫೩ ಲಕ್ಷದಾತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು. ಒಮಾನ್, ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪೊಡು ಮೂಜಿನೆ ಮಲ್ಲ ದೇಶ. ಇಸ್ಲಾಂ ಒಮಾನ್‌ದ ರಾಜ್ಯ ಧರ್ಮ, ಬೊಕ್ಕ ಅರೇಬಿಕ್ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಆದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Country Facts |url=https://www.un.int/oman/oman/country-facts |website=un.int |publisher=UN |access-date=13 September 2026}}</ref> ಒಮಾನ್‌ದ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಪ್ರಪಂಚೊಡು 22ನೇ ಮಲ್ಲ ಸಾನೊಡು ಉಂಡು. 2010ನೇ ಇಸವಿಡ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ, ಕರಿನ 40 ವರ್ಷೊಲೆಡ್ ಒಮಾನ್ ಪ್ರಪಂಚೊಡೆ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯಿನ ದೇಶ ಪಂದ್ ಗುರುತಿಸ್‌ದ್ಂಡ್. ಒಮಾನ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಅಂಚನೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಖರ್ಜೂರ, ಬ್ಯಾರ ಬಲ ಕೊರ್ಪ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಮಾನ್‌ನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದಾಯ ಇಪ್ಪುನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪಂದ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 2024ದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶ್ವ ಶಾಂತಿ ಸೂಚ್ಯಂಕೊಡು ಒಮಾನ್ ಪ್ರಪಂಚದ 42ನೇ ಅತಿ ಶಾಂತಿಯುತ ದೇಶ, ಅಂಚನೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾಡ್ ಮೂಜನೆ ಅತಿ ಶಾಂತಿಯುತ ದೇಶ ಪಂದ್ ಪುಗರ್ತೆ ದೆತೊಂದುಂಡು. == ಇತಿಹಾಸೊ== ಒಮಾನ್ ಅರಬ್ ಪ್ರಪಂಚೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಬಾರಿ ಪರತ್ತ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ, ಬೊಕ್ಕ 1744ರ್ದ್ ಆಲ್ ಬು ಸೈದ್ ಅರಸುವಂಸೊ ಉಂದೆನ್ ಆಳೊಂದು ಉಂಡು.<ref name="autogenerated1">{{cite news |date=11 September 2012 |title=Oman profile – Overview |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14654150 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312141232/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14654150 |archive-date=12 March 2020 |access-date=18 January 2013 |publisher=BBC News}}</ref> 17ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಒಮಾನ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಬುಳೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರೆನ್ ಕಡಲಬರಿರ್ದ್ ಗಿಡತ್ತ್‌ದ್, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರೊಡು ಒಂಜಿ ಸಾಮ್ರಾವಾದ್ ಉದಿತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref name="autogenerated1" /> 19ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಒಮಾನ್‌ದ ಪ್ರಭಾವ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿರ್ದ್ ಇರಾನ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮುಟ್ಟ, ಬೊಕ್ಕ ದಕ್ಷಿಣೊಡು ಜಾಂಜಿಬಾರ್ ಮುಟ್ಟ ಪಗರ್‌ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.<ref name="etn.sagepub.com">{{Cite journal |doi=10.1177/1468796811432681 |title=The ethnic label Zinjibari: Politics and language choice implications among Swahili speakers in Oman |journal=Ethnicities |volume=12 |issue=3 |pages=335–353 |year=2012 |last1=Kharusi |first1=N. S. |s2cid=145808915 |issn=1468-7968}}</ref> 20ನೇ ಶತಮಾನೊಡು, ಒಮಾನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಭಾವೊಗು ತಿಕ್ಕಿಂಡಲಾ, ಕಾಯ್ದೆದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದೆ ಒರಿಂಡ್.<ref>{{Cite web |last=Owtram |first=Francis |date=2014-12-11 |title=A Close Relationship: Britain and Oman since 1750 |url=https://www.qdl.qa/en/close-relationship-britain-and-oman-1750 |access-date=2025-08-20 |website=Qatar National Library |language=English}}</ref> ==ಆಡಳಿತ== ಒಮಾನ್ ದೇಸೊನು ಒರಿ ಸುಲ್ತಾನೆ ಆಳುನ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಆದುಂಡು. ದೇಶದ ಬೊಕ್ಕ ಸರಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಪಂಡ ಸುಲ್ತಾನೆ. ಮೇರ್ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರೊನು ನಡಪಾವೆರ್. ಖಬೂಸ್ ಬಿನ್ ಸಯೀದ್ 1970ನೇ ಇಸವಿರ್ದ್ 2020ನೇ ಇಸವಿ ಮುಟ್ಟ (ಉಂದುವೇ ವರ್ಸೊ ಆರ್ ತೀರಿಯೆರ್) ಸುಲ್ತಾನೆ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಐನ್ ದಶಕದ ಆರೆನ ಆಳ್ವಿಕೆಡ್ ಒಮಾನ್‌ಡ್ ಬಾರಿ ಬೇಗ ಆಧುನೀಕರಣ ಆಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ಒಮಾನಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ಜನಕುಲೆನ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಸುದಾರಿಂಡ್. ಗುಲಾಮಗಿರಿನ್ ದೆತ್ ಪಾಡಿಯೆರ್. ದೋಫಾರ್ ದಂಗೆ ಅಂತ್ಯ ಆಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಒಮಾನ್‌‌ಗ್ ಒಂಜಿ ಪೊಸತ್ ಸಂವಿಧಾನೊನು ಜಾರಿಗ್ ಕನತೆರ್. ೧೦ನೇ ತಾರೀಕ್‌ದ ಜನವರಿ 2020ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಖಬೂಸ್‌ ತೀರಿಬೊಕ್ಕ, ಹೈತಮ್ ಬಿನ್ ತಾರಿಖ್ ಒಮಾನ್‌ದ ಸುಲ್ತಾನೆಯಾದ್ ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |title=Oman: Government |url=https://globaledge.msu.edu/countries/oman/government |website=globaledge.msu.edu |publisher=globalEDGE, Michigan State University |access-date=13 September 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ದೇಸೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶೊಲು]] 6yviwvlm5dity17cn2g23q2ye2skymn 4 28726 373645 373573 2026-10-21T04:54:06Z ChiK 1136 373645 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Community portal/styles.css"/> <div class="comportal-section"> <h2> ಸಮುದಾಯ ತಡ್ಯೊಗ್ ಸ್ವಾಗತೊ! </h2><!-- 3 line spacing of h2 is important for subsection edit links to work correctly, PLEASE DO NOT FIX --> {{Shortcut|P:WP|WP:ಸತ}} ಈ ಪುಟೊಟು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು ಸಮ್ಮಂದೊದ ಇತ್ತೆದ ಸಹಯೋಗೊಲೆನ, ಕಜ್ಜೊಲೆನ, ಬುಕ್ಕೊ ಸುದ್ದಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿನ್ ಒದಗಾವೊಂದುಂಡು. ಈರ್ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಗು]] ಪೊಸತಾ? ಸುರು ಮಲ್ಪಿಯರ ಬೋಡಾಯಿನ ಮಾತ ಮಾಹಿತಿಗ್ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗ್ ಕಾನಿಕೆ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗ್ ಕಾನಿಕೆ]] ಅತ್ತಂಡ [[ಸಹಾಯ:ಪರಿಚಯ|ನಮ್ಮ ಪರಿಚಯೊನು ತೋಜಾವುನ]] ಪುಟೊನ್ ತೂಲೆ. ಕುತೂಹಲಕಾರಿ [[WP:ADMINP| ಯೋಜನೆ ಪುಟೊಕುಲೆನ ಅದೆ]]ತ ಪಟ್ಟಿಗ್, ದಯಮಲ್ತ್ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Department directory|ವಿಬಾಗೊಲೆ ಕೋಸೊ]]ನ್ ತೂಲೆ. </div><!-- ---------------------------------- INTERACT MORE! ------------------------------------- --><div class="comportal-section"> <h2> ನನಾತ್ ಪಾತೆರ್ಲೆ </h2><!-- 3 line spacing of h2 is important for subsection edit links to work correctly, PLEASE DO NOT FIX --> <big>ನಡತೊಂದಿಪ್ಪುನ ಚರ್ಚೆಲೆನ ಬುಕ್ಕೊ ಇತ್ತೆದ ವಿನಂತಿಲೆನ ಪಟ್ಟಿಗ್, '''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಮಾಹಿತಿಪಲಕೊ|ಮಾಹಿತಿಪಲಕೊಲೆನ್]]''' ತೂಲೆ.</big> <div class="comportal-blocks"> <div class="comportal-block"><!-- 1 --> <div>[[File:Blue-question-mark.svg|link=Wikipedia:Help desk|x45px|center|alt=icon]]</div> <div class="comportal-header">[[Wikipedia:ಸಕಾಯೊ ಮೇಜಿ|ಸಕಾಯೊ ಮೇಜಿ]]</div> <div>ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊನು ಗಲಸುನ ಬಗೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಎಂಚ ಸಂಪೊಲಿಪೊಲಿ ಪನ್ಪುನೆತ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆನ್ ಕೇನ್ಲೆ</div> </div> <div class="comportal-block"><!-- 2 --> <div>[[File:WP teahouse logo.png|link=Wikipedia:ಪಂಟ್ಟಾಂಗೊ|center|x45px|alt=icon]]</div> <div class="comportal-header">[[Wikipedia:ಪಂಟ್ಟಾಂಗೊ|ಪಂಟ್ಟಾಂಗೊ]]</div> <div>ಪೊಸ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಸ್ನೇಹಿ ಸಕಾಯೊ</div> </div> <div class="comportal-block"><!-- 3 --> <div>[[File:Nuvola apps edu phi.svg|link=Wikipedia:Reference desk|x45px|center|alt=icon]]</div> <div class="comportal-header">[[Wikipedia:ಉಲ್ಲೇಕೊ ವಿಬಾಗೊ|ಉಲ್ಲೇಕೊ ವಿಬಾಗೊ]]</div> <div>ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ ಬುಡ್‌ದ್ ಬೇತೆ ವಿಸಯೊಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸೊದನೆದ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆನ್ ಕೇನ್ಲೆ</div> </div> <div class="comportal-block"><!-- 4 --> <div>[[File:WikiProject Council with transparent background.svg|link=Wikipedia:WikiProject Council/Directory|x45px|center|alt=icon]]</div> <div class="comportal-header">[[Wikipedia:WikiProject Council/Directory|ವಿಕಿಯೋಜನೆಲು]]</div> <div>ಒಂಜೇ ಆಸಕ್ತಿದ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಬೇತೆ ಸಂಪಾದಕೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುಲೆ</div> </div> <div class="comportal-block"><!-- 5 --> <div>[[File:Medcab.svg|link=Wikipedia:Dispute resolution|center|x45px|alt=icon]]</div> <div class="comportal-header">[[Wikipedia:ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರೊ|ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರೊ]]</div> <div>ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಕಾಯೊ ದೆತೊನ್ಲೆ</div> </div> </div> {{ಚಾವಡಿ|plain=yes|grey=yes|other=no|icon-size=x45px}} </div><!-- ---------------------------- COMMUNITY BULLETIN BOARD --------------------------------- --><div class="comportal-section"> <h2> ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್ </h2><!-- 3 line spacing of h2 is important for subsection edit links to work correctly, PLEASE DO NOT FIX -->{{transcluded section|source= ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್}}{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್}}</div>__NOTOC__<noinclude><br/> {{subject bar|commons =y |commons-search =Commons:Community portal |d =y |d-search =Wikidata:Community portal |s =y |s-search = Wikisource:ಸಮುದಾಯ ತಡ್ಯ |wikt =y |wikt-search =Wiktionary:ಸಮುದಾಯ ತಡ್ಯ}} [[Category:Wikipedia basic information|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ]] [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಲು|ಸಮುದಾಯ ತಡ್ಯ]] [[Category:Wikipedia directories|ಸಮುದಾಯ ತಡ್ಯ]] [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸುದ್ದಿಲು|ಸಮುದಾಯ ಮಾಹಿತಿ]] [[Category:Wikipedia noticeboards|ಸಮುದಾಯೊಗು ತೆರಿಪಾವುನ ಪಲಕೊ]] </noinclude> du1cf919oomw3fejrwzv1x9pzh84xcs 4 29025 373643 373568 2026-10-20T16:38:12Z ChiK 1136 373643 wikitext text/x-wiki __NOTOC____NOEDITSECTION__ <div style="background-color: #ffffff; border: 1px solid #ccc; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 20px 0; box-shadow: 0 0 10px rgba(0, 0, 0, 0.1); align-items: center;"> <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:WLTLC logo - tcy.svg|250px|center]]</div> '''ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‌ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ''' ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ ವಿಚಾರೊ, ಕಲೆ, ನಲಿಕೆ, ಬದ್ಕುನ ಕ್ರಮೊ ಇಂಚ ಒರಿಪಾವುನ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆ. {{clear}} <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ಸೈನ್ ಪಾಡ್ಲೆ|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ಬರೆಯಿನ ಲೇಕನೊನು ಸೇರಾಲೆ|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/tlc-tcy/add|class=mw-ui-progressive}} </div> == ಸಮಯೊತ ಮಿತಿ == '''20 ಅಕ್ಟೊಬರ್''' 2026 UTC - '''30 ನವಂಬರ್''' 2026 UTC ಮುಟ್ಟ == ನಿಯಮೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲು == * ಇಸಯೊ ಸೇರಾವುನ, ಆತ್ತ್ಂಡ ಪೊಸ ಲೇಕನೊಡು ಕಡಿಮೆಡ್ 3000 ಬೈಟ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ 300 ಸಬ್ದೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನವು ಎಡ್ಡೆ ಇಪ್ಪೊಡು. ಮೆಷಿನ್‌ ತರ್ಜುಮೆ ಅವಾರೆ ಬಲ್ಲಿ. * ವೊವ್ವೇ ರೀತಿದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಗನೆಲು ಅಂಚನೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಇಪ್ಪರೆಗ್ ಬಲ್ಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಿಯಮೊದ ಪ್ರಕಾರೊ ಲೇಕನೊಗು ಸರಿಯಾಯಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಇಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನನೊನು 20 ಅಕ್ಟೊಬರ್‌ದ್ - 30 ನವಂಬರ್‌ದ ನಡುಟು ಮಲ್ಲೆ ಮಲ್ತಿಪ್ಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ಪೊಸತ್ತ್‌ ತಯಾರ್‌ ಮಲ್ತಿಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನನೊ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ ವಿಚಾರೊ, ಕಲೆ, ನಲಿಕೆ, ಬದ್‌ಕ್ ಬಗೆಟ್. == ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು == ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಲೇಕನೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಮುಲ್ಪ ದಸ್ಕತ್ ಪಾಡ್ಲೆ. <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ದಸ್ಕತ್ ಪಾಡ್ಲೆ|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು}} |class=mw-ui-progressive}} </div> {{Hidden|ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕ್ಲೆನ ಪಟ್ಟಿ| {{/ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು}}}} == ಬೊಮ್ಮನೊಲು == # ಸುರುತ : TBA # ರಡ್ಡನೆ : TBA # ಮೂಜನೆ : TBA == ಸಂಯೋಜಕೆರ್ == * {{U|Bharathesha Alasandemajalu}} * {{U|ChiK}} == ಜೂರಿ ಸದಸ್ಯೆರ್ == * {{U|Vishwanatha Badikana}} * {{U|ChiK}} == ಮೆಟಾ-ವಿಕಿಡ್ ತೂಲೆ == * [[:meta:Wiki_Loves_Tuluvas_Living_and_Cultural_Heritage/Events|ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‌ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ]] </div> [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‌ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ]] 6nqgh7r7mm96gjxojab4wnfif2mwrcg 373646 373643 2026-10-21T05:03:58Z ChiK 1136 373646 wikitext text/x-wiki __NOTOC____NOEDITSECTION__ <div style="background-color: #ffffff; border: 1px solid #ccc; border-radius: 8px; padding: 20px; margin: 20px 0; box-shadow: 0 0 10px rgba(0, 0, 0, 0.1); align-items: center;"> <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:WLTLC logo - tcy.svg|250px|center]]</div> '''ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‌ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ''' ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ ವಿಚಾರೊ, ಕಲೆ, ನಲಿಕೆ, ಬದ್ಕುನ ಕ್ರಮೊ ಇಂಚ ಒರಿಪಾವುನ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆ. {{clear}} <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ಸೈನ್ ಪಾಡ್ಲೆ|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ಬರೆಯಿನ ಲೇಕನೊನು ಸೇರಾಲೆ|url=https://fountain.toolforge.org/editathons/tlc-tcy/add|class=mw-ui-progressive}} </div> == ಏಪೊ ಮುಟ್ಟ == '''20 ಅಕ್ಟೊಬರ್''' 2026 UTC - '''30 ನವಂಬರ್''' 2026 UTC ಮುಟ್ಟ == ನಿಯಮೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲು == * ಇಸಯೊ ಸೇರಾವುನ, ಆತ್ತ್ಂಡ ಪೊಸ ಲೇಕನೊಡು ಕಡಿಮೆಡ್ 3000 ಬೈಟ್ ಇಜ್ಜಾಂಡ 300 ಸಬ್ದೊಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನವು ಎಡ್ಡೆ ಇಪ್ಪೊಡು. ಮೆಷಿನ್‌ ತರ್ಜುಮೆ ಅವಾರೆ ಬಲ್ಲಿ. * ವೊವ್ವೇ ರೀತಿದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಗನೆಲು ಅಂಚನೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಇಪ್ಪರೆಗ್ ಬಲ್ಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಿಯಮೊದ ಪ್ರಕಾರೊ ಲೇಕನೊಗು ಸರಿಯಾಯಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಇಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನನೊನು 20 ಅಕ್ಟೊಬರ್‌ದ್ - 30 ನವಂಬರ್‌ದ ನಡುಟು ಮಲ್ಲೆ ಮಲ್ತಿಪ್ಪೊಡು ಅತ್ತಂಡ ಪೊಸತ್ತ್‌ ತಯಾರ್‌ ಮಲ್ತಿಪ್ಪೊಡು. * ಲೇಕನನೊ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ ವಿಚಾರೊ, ಕಲೆ, ನಲಿಕೆ, ಬದ್‌ಕ್ ಬಗೆಟ್. == ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು == ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಲೇಕನೊನು ಮಲ್ಪೆರೆ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಮುಲ್ಪ ದಸ್ಕತ್ ಪಾಡ್ಲೆ. <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ದಸ್ಕತ್ ಪಾಡ್ಲೆ|url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು}} |class=mw-ui-progressive}} </div> {{Hidden|ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕ್ಲೆನ ಪಟ್ಟಿ| {{/ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು}}}} == ಬೊಮ್ಮನೊಲು == # ಸುರುತ : TBA # ರಡ್ಡನೆ : TBA # ಮೂಜನೆ : TBA == ಸಂಯೋಜಕೆರ್ == * {{U|Bharathesha Alasandemajalu}} * {{U|ChiK}} == ಜೂರಿ ಸದಸ್ಯೆರ್ == * {{U|Vishwanatha Badikana}} * {{U|ChiK}} == ಮೆಟಾ-ವಿಕಿಡ್ ತೂಲೆ == * [[:meta:Wiki_Loves_Tuluvas_Living_and_Cultural_Heritage/Events|ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‌ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ]] </div> [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‌ಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ]] 05cn3mve4e7jewshp28d56eu18h24ud 4 29028 373647 373440 2026-10-21T07:21:39Z Vishwanatha Badikana 38 373647 wikitext text/x-wiki ''ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಲೇಕನೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಮುಲ್ಪ ತಿರ್ತ್ '''<nowiki># ~~~~</nowiki>''' ಇಂಚ ದಸ್ಕತ್ ಪಾಡ್ಲೆ.'' #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 12:51, 21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) 179iz14y53g76plptlxwz6c7smq3s6r 10 29053 373649 2026-10-11T20:00:18Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Template:Talkheader]]": Allow template editors ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 373649 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Talk header]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} k7gopf2wtpaxnpg6ef850kg5oxmafht 373650 373649 2026-10-21T09:19:08Z ChiK 1136 1 revision imported from [[:en:Template:Talkheader]] 373649 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Talk header]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} k7gopf2wtpaxnpg6ef850kg5oxmafht 10 29054 373651 2009-09-26T16:47:32Z en>Rich Farmbrough 0 moved [[Template:Talkheader/doc]] to [[Template:Talk header/doc]]: space words per guidelines 373651 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Talk header/doc]] dni6bzws9836jvfery6ygetkhtga1ny 373652 373651 2026-10-21T09:19:18Z ChiK 1136 1 revision imported from [[:en:Template:Talkheader/doc]] 373651 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Talk header/doc]] dni6bzws9836jvfery6ygetkhtga1ny 10 29055 373653 2026-08-30T18:08:45Z en>Asukite 0 fix double redirect [[:w:en:User:Ponor/wAwB| #wAwB]] 373653 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Talk page semi-protected indefinitely]] {{Redirect category shell| {{R from move}} {{R from template shortcut}} }} 6i7prwwhsinospyndmwec9i3wgrhouk 373654 373653 2026-10-21T09:20:30Z ChiK 1136 1 revision imported from [[:en:Template:Permprot]] 373653 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Talk page semi-protected indefinitely]] {{Redirect category shell| {{R from move}} {{R from template shortcut}} }} 6i7prwwhsinospyndmwec9i3wgrhouk 10 29056 373655 2026-09-01T04:57:34Z en>EmausBot 0 Bot: Fixing double redirect from [[Template:Indefinitely protected/doc]] to [[Template:Talk page semi-protected indefinitely/doc]] 373655 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Talk page semi-protected indefinitely/doc]] c6owgs931f34wik8fqbc6s67lbvv7ew 373656 373655 2026-10-21T09:20:39Z ChiK 1136 1 revision imported from [[:en:Template:Permprot/doc]] 373655 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Talk page semi-protected indefinitely/doc]] c6owgs931f34wik8fqbc6s67lbvv7ew