User talk:Quiddity

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="en">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>testwiki</dbname>
    <base>https://test.wikipedia.org/wiki/Main_Page</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Special</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Talk</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">User</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">User talk</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia talk</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">File</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">File talk</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki talk</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Template</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Template talk</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Help talk</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Category</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Category talk</namespace>
      <namespace key="90" case="first-letter">Thread</namespace>
      <namespace key="91" case="first-letter">Thread talk</namespace>
      <namespace key="92" case="first-letter">Summary</namespace>
      <namespace key="93" case="first-letter">Summary talk</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Test namespace 1</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Test namespace 1 talk</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Test namespace 2</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Test namespace 2 talk</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">Draft</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">Draft talk</namespace>
      <namespace key="460" case="case-sensitive">Campaign</namespace>
      <namespace key="461" case="case-sensitive">Campaign talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="830" case="first-letter">SecurePoll</namespace>
      <namespace key="831" case="first-letter">SecurePoll talk</namespace>
      <namespace key="866" case="first-letter">CNBanner</namespace>
      <namespace key="867" case="first-letter">CNBanner talk</namespace>
      <namespace key="1198" case="first-letter">Translations</namespace>
      <namespace key="1199" case="first-letter">Translations talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">Topic</namespace>
      <namespace key="5500" case="first-letter">Newsletter</namespace>
      <namespace key="5501" case="first-letter">Newsletter talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>User talk:Quiddity</title>
    <ns>3</ns>
    <id>11484</id>
    <revision>
      <id>754972</id>
      <parentid>496624</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T19:12:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quiddity</username>
        <id>715</id>
      </contributor>
      <comment>/* test #2 */ reply to [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]</comment>
      <origin>754972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15736" sha1="hzqasgjuijr3p0ke3cv4kmpzq8xllbk" xml:space="preserve">please use [[en:User talk:Quiddity]]. thanks :)

== Who sells [[sea shell]]s by the sea shore? ==

Wes Anderson elit veniam chia aliquip culpa, American Apparel gentrify officia paleo 8-bit. Ethnic eu excepteur, typewriter assumenda gluten-free selvage. Craft beer chambray keytar bitters, accusamus gentrify ethnic aesthetic semiotics pork belly viral Marfa kale chips. Plaid master cleanse next level, sunt ethnic mlkshk adipisicing quis locavore cliche scenester dreamcatcher aesthetic. Plaid laborum Tumblr, commodo viral labore whatever consectetur. Laborum laboris nisi Godard vegan. Gentrify consectetur narwhal small batch, disrupt polaroid messenger bag esse.

Tumblr occupy church-key, chillwave DIY anim ugh jean shorts fashion axe Etsy freegan Pitchfork retro narwhal. Pop-up wayfarers excepteur lomo, eiusmod distillery Echo Park. Bespoke enim dolore chia culpa, PBR bicycle rights synth fixie. Mixtape officia pop-up selfies drinking vinegar, next level et keffiyeh kogi qui esse cliche meh. Vegan church-key esse fingerstache Tumblr commodo. Ut photo booth chillwave pork belly dreamcatcher yr. Roof party farm-to-table ethical, ugh literally Echo Park placeat laborum magna put a bird on it paleo post-ironic artisan occaecat.
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== Unicode, div, and math test ==

(╯°□°）╯︵ ┻━┻

(ﾉ◕ヮ◕)ﾉ*:･ ﾟ ﾟ✧

Copy the recent Wikidata newsletter:

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;&quot;&gt;
* Discussions
** [[d:Wikidata:Project Chat#spilt birth date.28P:P569.29.2C death date .28P:P570.29 and coordinates .28P:P625.29.3F|Discussion over whether to split three properties into six more specific ones]]
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Exclusion criteria in wikipedia namespace|Closed: Exclusion criteria for Wikipedia: namespace items]]
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Place of the property documentation|Closed:Place of property documentation]]
* [[d:Wikidata:Events|Events]]/[[d:Wikidata:Press coverage|Press/Blogs]]
** [http://ultimategerardm.blogspot.de/2013/10/do-not-use-wikipedia-as-your-source.html Gerard wrote about Wikipedia's place as a source within Wikidata]
** [[semantic-mw:SMWCon Fall 2013|Semantic MediaWiki Conference (SMWCon)]] will be held next week, Monday to Wednesday, in Berlin.
* Other Noteworthy Stuff
** [[:mw:Extension:Echo|Echo]] has been enabled on Wikidata
** [[toollabs:wikidata-todo/canned queries.html|Magnus created some queries for Wikidata]]
** Wikidata is 1 year on October 29th! Stay tuned for some 'surprises'
* Did you know?
** Newest properties: [[:d:Property:P988|Philippine Standard Geographic Code]], [[:d:Property:P984|IOC country code]], [[:d:Property:P982|MusicBrainz area ID]], [[:d:Property:P981|BAG-code for Dutch villages]], [[:d:Property:P980|code for weekend and holiday homes (Sweden)]], [[:d:Property:P979|Pastoratkod (Sweden)]], [[:d:Property:P978|code for parishes in the Church of Sweden]], [[:d:Property:P977|Civil parish code/ATA-code in Sweden]], [[:d:Property:P976|Minor urban area code in Sweden]], [[:d:Property:P975|Urban area code in Sweden]], [[:d:Property:P974|tributary]], [[:d:Property:P973|described in URL]], [[:d:Property:P972|catalogue]], [[:d:Property:P971|category combines topics]], [[:d:Property:P970|neurological function]]
* Development
** Lazowik worked on API support for editing badges
** Bene added a keyboard shortcut to get from an article to the item it is connected to on Wikidata ([[bugzilla:46538]])
** Bene worked on a table of content for items ([[bugzilla:44876]])
** Bene improved Special:ItemDisambiguation ([[bugzilla:55466]])
** Bene added ftp as an allowed protocol for the URL datatype ([[bugzilla:54103]])
** Linked sitelinks in diffs ([[bugzilla:53471]])
** Cleaned up and added tests in client that are necessary for improving the recent changes integration and for supporting enhanced changes
** Worked on the user interface for simple queries
** Worked on the user interface for the numbers datatype
** Continued work on ordering statement groups in the user interface
* Open Tasks for You
** Update, expand and translate [[d:Wikidata:Introduction]] to make it easier for newcomers to understand what Wikidata is all about.
** Improve some [[d:Wikidata:Roads task force|road items in your country]] by adding some [[d:Wikidata:Roads task force/Typical properties|statements]] to them.
** [[d:Wikidata:Database_reports/Constraint_violations/Summary|Help fix formatting and value issues]] for a property.
** Build a bot for one of the [[d:Wikidata:Bot_requests|&quot;bot requests&quot;]]. 
** Hack on one of [https://bugzilla.wikimedia.org/buglist.cgi?keywords=need-volunteer%2C%20&amp;keywords_type=allwords&amp;emailcc1=1&amp;resolution=---&amp;emailtype1=exact&amp;emailassigned_to1=1&amp;query_format=advanced&amp;email1=wikidata-bugs%40lists.wikimedia.org&amp;list_id=162515 these].
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Wikidata/Status updates/2013 10 11|Read the full report]]''' &amp;middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &amp;middot; [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:50, 25 October 2013 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{-}}
Copy some floaty things:

{{Infobox book
| name           = Anne of Green Gables
| image          = FirstPageGreenGables.gif
| caption        = First page of ''Anne of Green Gables''.
| alt            = Cover
| author         = [[Lucy Maud Montgomery]]
| title_orig     = 
| working_title  =
| translator     = 
| illustrator    = M. A. and W. A. J. Claus
| cover_artist   = 
| country        = United States
| language       = English
| series         = 
| subject        = 
| genre          = [[Children's literature|Children's novel]]
| published      = 1908 ([[L. C. Page &amp; Co.]])
| media_type     = Print ([[hardcover]])
| pages          = 429 pp ''(first edition)''
| awards         = 
| isbn           = N/A
| oclc           = 367111
| congress       = PR6025.O45 A53
| preceded_by    = 
| followed_by    = [[Anne of Avonlea]]
| wikisource     = Anne of Green Gables
}}
[[Image:Detalhe nariz Osk.jpg|thumb|left|220px]]
[[Image:Pink cat nose.jpg|thumb|center|293px]]


===math test===

&lt;math&gt;\begin{align}
u &amp; = \tfrac{1}{\sqrt{2}}(x+y) \qquad &amp; x &amp;= \tfrac{1}{\sqrt{2}}(u+v) \\
v &amp; = \tfrac{1}{\sqrt{2}}(x-y) \qquad &amp; y &amp;= \tfrac{1}{\sqrt{2}}(u-v)
\end{align}&lt;/math&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== test sig ==

test message with sig. [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 19:31, 17 November 2013 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== test ==

ping [[user:Quiddity (WMF)]] test. [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 22:05, 8 February 2016 (UTC)

== test ==

test [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 19:27, 4 March 2016 (UTC)

== test message with long url ==

Hey {{ping|quiddity (WMF)}} you should see https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Village_pump_(technical)#Media_player_always_set_the_volume_to_max_when_you_start.2Frestart_the_playback to fix the horizontal scroll. [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 06:43, 9 October 2016 (UTC)

Test message please see https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:VPT#Media_player_always_set_the_volume_to_max_when_you_start.2Frestart_the_playback to fix the horizontal scroll, and see if this truncates properly in notifications. {{ping|quiddity (WMF)}} [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 18:03, 10 October 2016 (UTC)

== Regarding [[User:164.138.81.136|164.138.81.136]] ==

I noticed after his global block expired, he continued his bad edits.  Can you please block him for one year over here?  The cascade protection did not work.

Also, can you please semi protect my talk page?  Thanks.   [[User:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Ups&lt;/span&gt;]] and [[User talk:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Downs&lt;/span&gt;]] ([[Special:Contributions/UpsandDowns1234|↕]]) 04:31, 17 September 2017 (UTC)

:I mean, the page is cascade protected, but he just continues making bad edits. [[User:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Ups&lt;/span&gt;]] and [[User talk:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Downs&lt;/span&gt;]] ([[Special:Contributions/UpsandDowns1234|↕]]) 04:31, 17 September 2017 (UTC)
::Done and done. Thanks for noticing and mentioning. :) [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 21:01, 17 September 2017 (UTC)

== test usertalk message ==

test [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:10, 29 August 2018 (UTC)

== test #2 ==

blah [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:11, 29 August 2018 (UTC)

:test reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity|talk]]) 19:12, 5 August 2026 (UTC)

== Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 14:32, 9 September 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19352860 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:13, 20 September 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19397758 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:03, 4 October 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19433605 --&gt;

== How we will see unregistered users ==

&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;

18:19, 4 January 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&amp;oldid=22532681 --&gt;</text>
      <sha1>hzqasgjuijr3p0ke3cv4kmpzq8xllbk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754973</id>
      <parentid>754972</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T19:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quiddity</username>
        <id>715</id>
      </contributor>
      <comment>/* test usertalk message */ reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]</comment>
      <origin>754973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15868" sha1="kpmq7scafcllo51l81emyuhd9rqclbj" xml:space="preserve">please use [[en:User talk:Quiddity]]. thanks :)

== Who sells [[sea shell]]s by the sea shore? ==

Wes Anderson elit veniam chia aliquip culpa, American Apparel gentrify officia paleo 8-bit. Ethnic eu excepteur, typewriter assumenda gluten-free selvage. Craft beer chambray keytar bitters, accusamus gentrify ethnic aesthetic semiotics pork belly viral Marfa kale chips. Plaid master cleanse next level, sunt ethnic mlkshk adipisicing quis locavore cliche scenester dreamcatcher aesthetic. Plaid laborum Tumblr, commodo viral labore whatever consectetur. Laborum laboris nisi Godard vegan. Gentrify consectetur narwhal small batch, disrupt polaroid messenger bag esse.

Tumblr occupy church-key, chillwave DIY anim ugh jean shorts fashion axe Etsy freegan Pitchfork retro narwhal. Pop-up wayfarers excepteur lomo, eiusmod distillery Echo Park. Bespoke enim dolore chia culpa, PBR bicycle rights synth fixie. Mixtape officia pop-up selfies drinking vinegar, next level et keffiyeh kogi qui esse cliche meh. Vegan church-key esse fingerstache Tumblr commodo. Ut photo booth chillwave pork belly dreamcatcher yr. Roof party farm-to-table ethical, ugh literally Echo Park placeat laborum magna put a bird on it paleo post-ironic artisan occaecat.
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== Unicode, div, and math test ==

(╯°□°）╯︵ ┻━┻

(ﾉ◕ヮ◕)ﾉ*:･ ﾟ ﾟ✧

Copy the recent Wikidata newsletter:

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;&quot;&gt;
* Discussions
** [[d:Wikidata:Project Chat#spilt birth date.28P:P569.29.2C death date .28P:P570.29 and coordinates .28P:P625.29.3F|Discussion over whether to split three properties into six more specific ones]]
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Exclusion criteria in wikipedia namespace|Closed: Exclusion criteria for Wikipedia: namespace items]]
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Place of the property documentation|Closed:Place of property documentation]]
* [[d:Wikidata:Events|Events]]/[[d:Wikidata:Press coverage|Press/Blogs]]
** [http://ultimategerardm.blogspot.de/2013/10/do-not-use-wikipedia-as-your-source.html Gerard wrote about Wikipedia's place as a source within Wikidata]
** [[semantic-mw:SMWCon Fall 2013|Semantic MediaWiki Conference (SMWCon)]] will be held next week, Monday to Wednesday, in Berlin.
* Other Noteworthy Stuff
** [[:mw:Extension:Echo|Echo]] has been enabled on Wikidata
** [[toollabs:wikidata-todo/canned queries.html|Magnus created some queries for Wikidata]]
** Wikidata is 1 year on October 29th! Stay tuned for some 'surprises'
* Did you know?
** Newest properties: [[:d:Property:P988|Philippine Standard Geographic Code]], [[:d:Property:P984|IOC country code]], [[:d:Property:P982|MusicBrainz area ID]], [[:d:Property:P981|BAG-code for Dutch villages]], [[:d:Property:P980|code for weekend and holiday homes (Sweden)]], [[:d:Property:P979|Pastoratkod (Sweden)]], [[:d:Property:P978|code for parishes in the Church of Sweden]], [[:d:Property:P977|Civil parish code/ATA-code in Sweden]], [[:d:Property:P976|Minor urban area code in Sweden]], [[:d:Property:P975|Urban area code in Sweden]], [[:d:Property:P974|tributary]], [[:d:Property:P973|described in URL]], [[:d:Property:P972|catalogue]], [[:d:Property:P971|category combines topics]], [[:d:Property:P970|neurological function]]
* Development
** Lazowik worked on API support for editing badges
** Bene added a keyboard shortcut to get from an article to the item it is connected to on Wikidata ([[bugzilla:46538]])
** Bene worked on a table of content for items ([[bugzilla:44876]])
** Bene improved Special:ItemDisambiguation ([[bugzilla:55466]])
** Bene added ftp as an allowed protocol for the URL datatype ([[bugzilla:54103]])
** Linked sitelinks in diffs ([[bugzilla:53471]])
** Cleaned up and added tests in client that are necessary for improving the recent changes integration and for supporting enhanced changes
** Worked on the user interface for simple queries
** Worked on the user interface for the numbers datatype
** Continued work on ordering statement groups in the user interface
* Open Tasks for You
** Update, expand and translate [[d:Wikidata:Introduction]] to make it easier for newcomers to understand what Wikidata is all about.
** Improve some [[d:Wikidata:Roads task force|road items in your country]] by adding some [[d:Wikidata:Roads task force/Typical properties|statements]] to them.
** [[d:Wikidata:Database_reports/Constraint_violations/Summary|Help fix formatting and value issues]] for a property.
** Build a bot for one of the [[d:Wikidata:Bot_requests|&quot;bot requests&quot;]]. 
** Hack on one of [https://bugzilla.wikimedia.org/buglist.cgi?keywords=need-volunteer%2C%20&amp;keywords_type=allwords&amp;emailcc1=1&amp;resolution=---&amp;emailtype1=exact&amp;emailassigned_to1=1&amp;query_format=advanced&amp;email1=wikidata-bugs%40lists.wikimedia.org&amp;list_id=162515 these].
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Wikidata/Status updates/2013 10 11|Read the full report]]''' &amp;middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &amp;middot; [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:50, 25 October 2013 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{-}}
Copy some floaty things:

{{Infobox book
| name           = Anne of Green Gables
| image          = FirstPageGreenGables.gif
| caption        = First page of ''Anne of Green Gables''.
| alt            = Cover
| author         = [[Lucy Maud Montgomery]]
| title_orig     = 
| working_title  =
| translator     = 
| illustrator    = M. A. and W. A. J. Claus
| cover_artist   = 
| country        = United States
| language       = English
| series         = 
| subject        = 
| genre          = [[Children's literature|Children's novel]]
| published      = 1908 ([[L. C. Page &amp; Co.]])
| media_type     = Print ([[hardcover]])
| pages          = 429 pp ''(first edition)''
| awards         = 
| isbn           = N/A
| oclc           = 367111
| congress       = PR6025.O45 A53
| preceded_by    = 
| followed_by    = [[Anne of Avonlea]]
| wikisource     = Anne of Green Gables
}}
[[Image:Detalhe nariz Osk.jpg|thumb|left|220px]]
[[Image:Pink cat nose.jpg|thumb|center|293px]]


===math test===

&lt;math&gt;\begin{align}
u &amp; = \tfrac{1}{\sqrt{2}}(x+y) \qquad &amp; x &amp;= \tfrac{1}{\sqrt{2}}(u+v) \\
v &amp; = \tfrac{1}{\sqrt{2}}(x-y) \qquad &amp; y &amp;= \tfrac{1}{\sqrt{2}}(u-v)
\end{align}&lt;/math&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== test sig ==

test message with sig. [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 19:31, 17 November 2013 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== test ==

ping [[user:Quiddity (WMF)]] test. [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 22:05, 8 February 2016 (UTC)

== test ==

test [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 19:27, 4 March 2016 (UTC)

== test message with long url ==

Hey {{ping|quiddity (WMF)}} you should see https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Village_pump_(technical)#Media_player_always_set_the_volume_to_max_when_you_start.2Frestart_the_playback to fix the horizontal scroll. [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 06:43, 9 October 2016 (UTC)

Test message please see https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:VPT#Media_player_always_set_the_volume_to_max_when_you_start.2Frestart_the_playback to fix the horizontal scroll, and see if this truncates properly in notifications. {{ping|quiddity (WMF)}} [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 18:03, 10 October 2016 (UTC)

== Regarding [[User:164.138.81.136|164.138.81.136]] ==

I noticed after his global block expired, he continued his bad edits.  Can you please block him for one year over here?  The cascade protection did not work.

Also, can you please semi protect my talk page?  Thanks.   [[User:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Ups&lt;/span&gt;]] and [[User talk:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Downs&lt;/span&gt;]] ([[Special:Contributions/UpsandDowns1234|↕]]) 04:31, 17 September 2017 (UTC)

:I mean, the page is cascade protected, but he just continues making bad edits. [[User:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Ups&lt;/span&gt;]] and [[User talk:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Downs&lt;/span&gt;]] ([[Special:Contributions/UpsandDowns1234|↕]]) 04:31, 17 September 2017 (UTC)
::Done and done. Thanks for noticing and mentioning. :) [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 21:01, 17 September 2017 (UTC)

== test usertalk message ==

test [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:10, 29 August 2018 (UTC)

:reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity|talk]]) 19:15, 5 August 2026 (UTC)

== test #2 ==

blah [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:11, 29 August 2018 (UTC)

:test reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity|talk]]) 19:12, 5 August 2026 (UTC)

== Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 14:32, 9 September 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19352860 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:13, 20 September 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19397758 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:03, 4 October 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19433605 --&gt;

== How we will see unregistered users ==

&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;

18:19, 4 January 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&amp;oldid=22532681 --&gt;</text>
      <sha1>kpmq7scafcllo51l81emyuhd9rqclbj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754974</id>
      <parentid>754973</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T19:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quiddity (WMF)</username>
        <id>23627</id>
      </contributor>
      <comment>/* Test topic */ new section</comment>
      <origin>754974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16001" sha1="9ejteuafx01145b2l0tz93z9m505e08" xml:space="preserve">please use [[en:User talk:Quiddity]]. thanks :)

== Who sells [[sea shell]]s by the sea shore? ==

Wes Anderson elit veniam chia aliquip culpa, American Apparel gentrify officia paleo 8-bit. Ethnic eu excepteur, typewriter assumenda gluten-free selvage. Craft beer chambray keytar bitters, accusamus gentrify ethnic aesthetic semiotics pork belly viral Marfa kale chips. Plaid master cleanse next level, sunt ethnic mlkshk adipisicing quis locavore cliche scenester dreamcatcher aesthetic. Plaid laborum Tumblr, commodo viral labore whatever consectetur. Laborum laboris nisi Godard vegan. Gentrify consectetur narwhal small batch, disrupt polaroid messenger bag esse.

Tumblr occupy church-key, chillwave DIY anim ugh jean shorts fashion axe Etsy freegan Pitchfork retro narwhal. Pop-up wayfarers excepteur lomo, eiusmod distillery Echo Park. Bespoke enim dolore chia culpa, PBR bicycle rights synth fixie. Mixtape officia pop-up selfies drinking vinegar, next level et keffiyeh kogi qui esse cliche meh. Vegan church-key esse fingerstache Tumblr commodo. Ut photo booth chillwave pork belly dreamcatcher yr. Roof party farm-to-table ethical, ugh literally Echo Park placeat laborum magna put a bird on it paleo post-ironic artisan occaecat.
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== Unicode, div, and math test ==

(╯°□°）╯︵ ┻━┻

(ﾉ◕ヮ◕)ﾉ*:･ ﾟ ﾟ✧

Copy the recent Wikidata newsletter:

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;&quot;&gt;
* Discussions
** [[d:Wikidata:Project Chat#spilt birth date.28P:P569.29.2C death date .28P:P570.29 and coordinates .28P:P625.29.3F|Discussion over whether to split three properties into six more specific ones]]
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Exclusion criteria in wikipedia namespace|Closed: Exclusion criteria for Wikipedia: namespace items]]
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Place of the property documentation|Closed:Place of property documentation]]
* [[d:Wikidata:Events|Events]]/[[d:Wikidata:Press coverage|Press/Blogs]]
** [http://ultimategerardm.blogspot.de/2013/10/do-not-use-wikipedia-as-your-source.html Gerard wrote about Wikipedia's place as a source within Wikidata]
** [[semantic-mw:SMWCon Fall 2013|Semantic MediaWiki Conference (SMWCon)]] will be held next week, Monday to Wednesday, in Berlin.
* Other Noteworthy Stuff
** [[:mw:Extension:Echo|Echo]] has been enabled on Wikidata
** [[toollabs:wikidata-todo/canned queries.html|Magnus created some queries for Wikidata]]
** Wikidata is 1 year on October 29th! Stay tuned for some 'surprises'
* Did you know?
** Newest properties: [[:d:Property:P988|Philippine Standard Geographic Code]], [[:d:Property:P984|IOC country code]], [[:d:Property:P982|MusicBrainz area ID]], [[:d:Property:P981|BAG-code for Dutch villages]], [[:d:Property:P980|code for weekend and holiday homes (Sweden)]], [[:d:Property:P979|Pastoratkod (Sweden)]], [[:d:Property:P978|code for parishes in the Church of Sweden]], [[:d:Property:P977|Civil parish code/ATA-code in Sweden]], [[:d:Property:P976|Minor urban area code in Sweden]], [[:d:Property:P975|Urban area code in Sweden]], [[:d:Property:P974|tributary]], [[:d:Property:P973|described in URL]], [[:d:Property:P972|catalogue]], [[:d:Property:P971|category combines topics]], [[:d:Property:P970|neurological function]]
* Development
** Lazowik worked on API support for editing badges
** Bene added a keyboard shortcut to get from an article to the item it is connected to on Wikidata ([[bugzilla:46538]])
** Bene worked on a table of content for items ([[bugzilla:44876]])
** Bene improved Special:ItemDisambiguation ([[bugzilla:55466]])
** Bene added ftp as an allowed protocol for the URL datatype ([[bugzilla:54103]])
** Linked sitelinks in diffs ([[bugzilla:53471]])
** Cleaned up and added tests in client that are necessary for improving the recent changes integration and for supporting enhanced changes
** Worked on the user interface for simple queries
** Worked on the user interface for the numbers datatype
** Continued work on ordering statement groups in the user interface
* Open Tasks for You
** Update, expand and translate [[d:Wikidata:Introduction]] to make it easier for newcomers to understand what Wikidata is all about.
** Improve some [[d:Wikidata:Roads task force|road items in your country]] by adding some [[d:Wikidata:Roads task force/Typical properties|statements]] to them.
** [[d:Wikidata:Database_reports/Constraint_violations/Summary|Help fix formatting and value issues]] for a property.
** Build a bot for one of the [[d:Wikidata:Bot_requests|&quot;bot requests&quot;]]. 
** Hack on one of [https://bugzilla.wikimedia.org/buglist.cgi?keywords=need-volunteer%2C%20&amp;keywords_type=allwords&amp;emailcc1=1&amp;resolution=---&amp;emailtype1=exact&amp;emailassigned_to1=1&amp;query_format=advanced&amp;email1=wikidata-bugs%40lists.wikimedia.org&amp;list_id=162515 these].
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Wikidata/Status updates/2013 10 11|Read the full report]]''' &amp;middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &amp;middot; [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:50, 25 October 2013 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{-}}
Copy some floaty things:

{{Infobox book
| name           = Anne of Green Gables
| image          = FirstPageGreenGables.gif
| caption        = First page of ''Anne of Green Gables''.
| alt            = Cover
| author         = [[Lucy Maud Montgomery]]
| title_orig     = 
| working_title  =
| translator     = 
| illustrator    = M. A. and W. A. J. Claus
| cover_artist   = 
| country        = United States
| language       = English
| series         = 
| subject        = 
| genre          = [[Children's literature|Children's novel]]
| published      = 1908 ([[L. C. Page &amp; Co.]])
| media_type     = Print ([[hardcover]])
| pages          = 429 pp ''(first edition)''
| awards         = 
| isbn           = N/A
| oclc           = 367111
| congress       = PR6025.O45 A53
| preceded_by    = 
| followed_by    = [[Anne of Avonlea]]
| wikisource     = Anne of Green Gables
}}
[[Image:Detalhe nariz Osk.jpg|thumb|left|220px]]
[[Image:Pink cat nose.jpg|thumb|center|293px]]


===math test===

&lt;math&gt;\begin{align}
u &amp; = \tfrac{1}{\sqrt{2}}(x+y) \qquad &amp; x &amp;= \tfrac{1}{\sqrt{2}}(u+v) \\
v &amp; = \tfrac{1}{\sqrt{2}}(x-y) \qquad &amp; y &amp;= \tfrac{1}{\sqrt{2}}(u-v)
\end{align}&lt;/math&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== test sig ==

test message with sig. [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 19:31, 17 November 2013 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== test ==

ping [[user:Quiddity (WMF)]] test. [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 22:05, 8 February 2016 (UTC)

== test ==

test [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 19:27, 4 March 2016 (UTC)

== test message with long url ==

Hey {{ping|quiddity (WMF)}} you should see https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Village_pump_(technical)#Media_player_always_set_the_volume_to_max_when_you_start.2Frestart_the_playback to fix the horizontal scroll. [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 06:43, 9 October 2016 (UTC)

Test message please see https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:VPT#Media_player_always_set_the_volume_to_max_when_you_start.2Frestart_the_playback to fix the horizontal scroll, and see if this truncates properly in notifications. {{ping|quiddity (WMF)}} [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 18:03, 10 October 2016 (UTC)

== Regarding [[User:164.138.81.136|164.138.81.136]] ==

I noticed after his global block expired, he continued his bad edits.  Can you please block him for one year over here?  The cascade protection did not work.

Also, can you please semi protect my talk page?  Thanks.   [[User:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Ups&lt;/span&gt;]] and [[User talk:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Downs&lt;/span&gt;]] ([[Special:Contributions/UpsandDowns1234|↕]]) 04:31, 17 September 2017 (UTC)

:I mean, the page is cascade protected, but he just continues making bad edits. [[User:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Ups&lt;/span&gt;]] and [[User talk:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Downs&lt;/span&gt;]] ([[Special:Contributions/UpsandDowns1234|↕]]) 04:31, 17 September 2017 (UTC)
::Done and done. Thanks for noticing and mentioning. :) [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 21:01, 17 September 2017 (UTC)

== test usertalk message ==

test [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:10, 29 August 2018 (UTC)

:reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity|talk]]) 19:15, 5 August 2026 (UTC)

== test #2 ==

blah [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:11, 29 August 2018 (UTC)

:test reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity|talk]]) 19:12, 5 August 2026 (UTC)

== Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 14:32, 9 September 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19352860 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:13, 20 September 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19397758 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:03, 4 October 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19433605 --&gt;

== How we will see unregistered users ==

&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;

18:19, 4 January 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&amp;oldid=22532681 --&gt;

== Test topic ==

Test apple. [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 19:17, 5 August 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9ejteuafx01145b2l0tz93z9m505e08</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754975</id>
      <parentid>754974</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T19:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quiddity</username>
        <id>715</id>
      </contributor>
      <comment>/* Test topic */ reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]]</comment>
      <origin>754975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16133" sha1="c9d3hx7b1yyk3bd0t1k2vvvovcmslb3" xml:space="preserve">please use [[en:User talk:Quiddity]]. thanks :)

== Who sells [[sea shell]]s by the sea shore? ==

Wes Anderson elit veniam chia aliquip culpa, American Apparel gentrify officia paleo 8-bit. Ethnic eu excepteur, typewriter assumenda gluten-free selvage. Craft beer chambray keytar bitters, accusamus gentrify ethnic aesthetic semiotics pork belly viral Marfa kale chips. Plaid master cleanse next level, sunt ethnic mlkshk adipisicing quis locavore cliche scenester dreamcatcher aesthetic. Plaid laborum Tumblr, commodo viral labore whatever consectetur. Laborum laboris nisi Godard vegan. Gentrify consectetur narwhal small batch, disrupt polaroid messenger bag esse.

Tumblr occupy church-key, chillwave DIY anim ugh jean shorts fashion axe Etsy freegan Pitchfork retro narwhal. Pop-up wayfarers excepteur lomo, eiusmod distillery Echo Park. Bespoke enim dolore chia culpa, PBR bicycle rights synth fixie. Mixtape officia pop-up selfies drinking vinegar, next level et keffiyeh kogi qui esse cliche meh. Vegan church-key esse fingerstache Tumblr commodo. Ut photo booth chillwave pork belly dreamcatcher yr. Roof party farm-to-table ethical, ugh literally Echo Park placeat laborum magna put a bird on it paleo post-ironic artisan occaecat.
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== Unicode, div, and math test ==

(╯°□°）╯︵ ┻━┻

(ﾉ◕ヮ◕)ﾉ*:･ ﾟ ﾟ✧

Copy the recent Wikidata newsletter:

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;&quot;&gt;
* Discussions
** [[d:Wikidata:Project Chat#spilt birth date.28P:P569.29.2C death date .28P:P570.29 and coordinates .28P:P625.29.3F|Discussion over whether to split three properties into six more specific ones]]
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Exclusion criteria in wikipedia namespace|Closed: Exclusion criteria for Wikipedia: namespace items]]
** [[d:Wikidata:Requests for comment/Place of the property documentation|Closed:Place of property documentation]]
* [[d:Wikidata:Events|Events]]/[[d:Wikidata:Press coverage|Press/Blogs]]
** [http://ultimategerardm.blogspot.de/2013/10/do-not-use-wikipedia-as-your-source.html Gerard wrote about Wikipedia's place as a source within Wikidata]
** [[semantic-mw:SMWCon Fall 2013|Semantic MediaWiki Conference (SMWCon)]] will be held next week, Monday to Wednesday, in Berlin.
* Other Noteworthy Stuff
** [[:mw:Extension:Echo|Echo]] has been enabled on Wikidata
** [[toollabs:wikidata-todo/canned queries.html|Magnus created some queries for Wikidata]]
** Wikidata is 1 year on October 29th! Stay tuned for some 'surprises'
* Did you know?
** Newest properties: [[:d:Property:P988|Philippine Standard Geographic Code]], [[:d:Property:P984|IOC country code]], [[:d:Property:P982|MusicBrainz area ID]], [[:d:Property:P981|BAG-code for Dutch villages]], [[:d:Property:P980|code for weekend and holiday homes (Sweden)]], [[:d:Property:P979|Pastoratkod (Sweden)]], [[:d:Property:P978|code for parishes in the Church of Sweden]], [[:d:Property:P977|Civil parish code/ATA-code in Sweden]], [[:d:Property:P976|Minor urban area code in Sweden]], [[:d:Property:P975|Urban area code in Sweden]], [[:d:Property:P974|tributary]], [[:d:Property:P973|described in URL]], [[:d:Property:P972|catalogue]], [[:d:Property:P971|category combines topics]], [[:d:Property:P970|neurological function]]
* Development
** Lazowik worked on API support for editing badges
** Bene added a keyboard shortcut to get from an article to the item it is connected to on Wikidata ([[bugzilla:46538]])
** Bene worked on a table of content for items ([[bugzilla:44876]])
** Bene improved Special:ItemDisambiguation ([[bugzilla:55466]])
** Bene added ftp as an allowed protocol for the URL datatype ([[bugzilla:54103]])
** Linked sitelinks in diffs ([[bugzilla:53471]])
** Cleaned up and added tests in client that are necessary for improving the recent changes integration and for supporting enhanced changes
** Worked on the user interface for simple queries
** Worked on the user interface for the numbers datatype
** Continued work on ordering statement groups in the user interface
* Open Tasks for You
** Update, expand and translate [[d:Wikidata:Introduction]] to make it easier for newcomers to understand what Wikidata is all about.
** Improve some [[d:Wikidata:Roads task force|road items in your country]] by adding some [[d:Wikidata:Roads task force/Typical properties|statements]] to them.
** [[d:Wikidata:Database_reports/Constraint_violations/Summary|Help fix formatting and value issues]] for a property.
** Build a bot for one of the [[d:Wikidata:Bot_requests|&quot;bot requests&quot;]]. 
** Hack on one of [https://bugzilla.wikimedia.org/buglist.cgi?keywords=need-volunteer%2C%20&amp;keywords_type=allwords&amp;emailcc1=1&amp;resolution=---&amp;emailtype1=exact&amp;emailassigned_to1=1&amp;query_format=advanced&amp;email1=wikidata-bugs%40lists.wikimedia.org&amp;list_id=162515 these].
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Wikidata/Status updates/2013 10 11|Read the full report]]''' &amp;middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &amp;middot; [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:50, 25 October 2013 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{-}}
Copy some floaty things:

{{Infobox book
| name           = Anne of Green Gables
| image          = FirstPageGreenGables.gif
| caption        = First page of ''Anne of Green Gables''.
| alt            = Cover
| author         = [[Lucy Maud Montgomery]]
| title_orig     = 
| working_title  =
| translator     = 
| illustrator    = M. A. and W. A. J. Claus
| cover_artist   = 
| country        = United States
| language       = English
| series         = 
| subject        = 
| genre          = [[Children's literature|Children's novel]]
| published      = 1908 ([[L. C. Page &amp; Co.]])
| media_type     = Print ([[hardcover]])
| pages          = 429 pp ''(first edition)''
| awards         = 
| isbn           = N/A
| oclc           = 367111
| congress       = PR6025.O45 A53
| preceded_by    = 
| followed_by    = [[Anne of Avonlea]]
| wikisource     = Anne of Green Gables
}}
[[Image:Detalhe nariz Osk.jpg|thumb|left|220px]]
[[Image:Pink cat nose.jpg|thumb|center|293px]]


===math test===

&lt;math&gt;\begin{align}
u &amp; = \tfrac{1}{\sqrt{2}}(x+y) \qquad &amp; x &amp;= \tfrac{1}{\sqrt{2}}(u+v) \\
v &amp; = \tfrac{1}{\sqrt{2}}(x-y) \qquad &amp; y &amp;= \tfrac{1}{\sqrt{2}}(u-v)
\end{align}&lt;/math&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== test sig ==

test message with sig. [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 19:31, 17 November 2013 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== test ==

ping [[user:Quiddity (WMF)]] test. [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 22:05, 8 February 2016 (UTC)

== test ==

test [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 19:27, 4 March 2016 (UTC)

== test message with long url ==

Hey {{ping|quiddity (WMF)}} you should see https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Village_pump_(technical)#Media_player_always_set_the_volume_to_max_when_you_start.2Frestart_the_playback to fix the horizontal scroll. [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 06:43, 9 October 2016 (UTC)

Test message please see https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:VPT#Media_player_always_set_the_volume_to_max_when_you_start.2Frestart_the_playback to fix the horizontal scroll, and see if this truncates properly in notifications. {{ping|quiddity (WMF)}} [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 18:03, 10 October 2016 (UTC)

== Regarding [[User:164.138.81.136|164.138.81.136]] ==

I noticed after his global block expired, he continued his bad edits.  Can you please block him for one year over here?  The cascade protection did not work.

Also, can you please semi protect my talk page?  Thanks.   [[User:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Ups&lt;/span&gt;]] and [[User talk:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Downs&lt;/span&gt;]] ([[Special:Contributions/UpsandDowns1234|↕]]) 04:31, 17 September 2017 (UTC)

:I mean, the page is cascade protected, but he just continues making bad edits. [[User:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Ups&lt;/span&gt;]] and [[User talk:UpsandDowns1234|&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Downs&lt;/span&gt;]] ([[Special:Contributions/UpsandDowns1234|↕]]) 04:31, 17 September 2017 (UTC)
::Done and done. Thanks for noticing and mentioning. :) [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity#top|talk]]) 21:01, 17 September 2017 (UTC)

== test usertalk message ==

test [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:10, 29 August 2018 (UTC)

:reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity|talk]]) 19:15, 5 August 2026 (UTC)

== test #2 ==

blah [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:11, 29 August 2018 (UTC)

:test reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity|talk]]) 19:12, 5 August 2026 (UTC)

== Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 14:32, 9 September 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19352860 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:13, 20 September 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19397758 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:03, 4 October 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&amp;oldid=19433605 --&gt;

== How we will see unregistered users ==

&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;

18:19, 4 January 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&amp;oldid=22532681 --&gt;

== Test topic ==

Test apple. [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 19:17, 5 August 2026 (UTC)

:reply @[[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] [[User:Quiddity|Quiddity]] ([[User talk:Quiddity|talk]]) 19:18, 5 August 2026 (UTC)</text>
      <sha1>c9d3hx7b1yyk3bd0t1k2vvvovcmslb3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Requests/Permissions</title>
    <ns>4</ns>
    <id>32559</id>
    <revision>
      <id>755004</id>
      <parentid>754888</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:52:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* Requests for user rights */</comment>
      <origin>755004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="49rpol34qkouifvg98ynnbl1cixqbcx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Shortcut|WP:R/P|WP:RfP|WP:RfA|WP:PERM|WP:RFR|WP:RFPERM}}&lt;/noinclude&gt;
{{Wikipedia:Requests/Top}}

== Requests for user rights ==
* Subpages: [[Wikipedia:Requests/Permissions/All|All (current and archived)]]
* Request: 
&lt;inputbox&gt;
type=create
prefix=Wikipedia:Requests/Permissions/
preload=Template:PA2
buttonlabel=Requests for user rights
placeholder=Enter your username
&lt;/inputbox&gt;
After creating the subpage, come back here and transclude the page below (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Wikipedia:Requests/Permissions/Example}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;).
&lt;!-- Please transclude your requests below this line, LATEST AT THE TOP, in the form {{Wikipedia:Requests/Permissions/USERNAME}} --&gt;
{{Wikipedia:Requests/Permissions/Nuvola Gatti}}
{{Wikipedia:Requests/Permissions/Namoroka 2}}
{{Wikipedia:Requests/Permissions/A.H19051890}}


&lt;!-- NEW ENTRIES AT THE TOP, NOT HERE --&gt;</text>
      <sha1>49rpol34qkouifvg98ynnbl1cixqbcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Administrator intervention against vandalism</title>
    <ns>4</ns>
    <id>36309</id>
    <revision>
      <id>754980</id>
      <parentid>754348</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:07:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enbi</username>
        <id>72574</id>
      </contributor>
      <origin>754980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5821" sha1="2ytr71vuh8xmhryeo9c2xwudbzj7s6p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Short description|Noticeboard for persistent vandalism}}__NONEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Adds protection template automatically if page is semi-protected, inside the noinclude, because this page is transcluded. --&gt;{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}|autoconfirmed|{{pp|1=vandalism|action=edit|small=yes|expiry=}}}}&lt;!--
{{Noticeboard protected|reason=Persistent [[WP:vandalism|vandalism]]}}--&gt;[[Category:Pages that should not be manually archived]]&lt;!-- prevent accidental archiving with OneClickArchiver --&gt;
{{/Header}}&lt;!--
usually no need to manually edit the following line. Please see the talk page for more details if you wish to manually force the removal of the backlog indicator, rather than removing it. --&gt;
{{adminbacklog|bot=HBC AIV helperbot14}}&lt;!-- v2.0.29 RemoveBlocked=On MergeDuplicates=On AutoMark=On FixInstructions=On AutoBacklog=On AddLimit=4 RemoveLimit=1 --&gt;
&lt;/noinclude&gt;

== Reports ==
{{Wikipedia:Administrator intervention against vandalism/TB2}}

=== User-reported ===
&lt;!--
Please copy and paste the following to the *VERY BOTTOM* of the page to report a User or IP.

* {{Vandal|Username or IP address}} brief reason for listing (keep it short) ~~~~
--&gt;
* {{Vandal|Bracteantha}}  – vandalism, including: [[Special:Diff/1302538824|1]] [[Special:Diff/1302538697|2]] [[Special:Diff/1302538601|3]] [[Special:Diff/1302538488|4]] [[Special:Diff/1302538343|5]] [[Special:Diff/1302538226|6]] [[Special:Diff/1302537887|7]]  [[User:Cassiopeia|&lt;b style=&quot;font-family:Georgia;font-size:105%;color:#FF8000&quot;&gt; Cassiopeia&lt;/b&gt;]]  &lt;span style=&quot;border-radius:8em;padding:2px 5px;background:#0151D2;font-size:75%&quot;&gt;[[User talk:Cassiopeia|&lt;span style=&quot;color:#FFF&quot;&gt;'''talk'''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 02:18, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Gringo Lopuik}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Appears to be block evading, possibly some form of LTA. Also has started making the same disruptive edits with [[User:194.87.107.141|194.87.107.141]]. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:33, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|190.143.252.246}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Block evasion, appears to be involved with [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] in repeatedly disrupting redirects. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:40, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Shawn Mendoza Mendez}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Participating in redirect disruption on [[List of programs broadcast by Adult Swim (Latin America)]], possibly related to [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] and the IP above. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:49, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Number1rose}} Clearly not here to build an encyclopedia. All their edits revolve around trying to say x country was the &quot;REAL&quot; aggressor and adding unsourced claims. [[User:Wowzers122|Wowzers122]] ([[User talk:Wowzers122|talk]]) 06:10, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|2A02:CB80:4226:2983:14FB:ED21:24BC:4287}} &amp;ndash; LTA, see [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shammar&amp;action=history here]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:21, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Pashayat Jitendra}} &amp;ndash; Addition of copyvios on user talk, sockpuppet of [[User:Sahu Swagatika]]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:40, 26 July 2025 (UTC)
* {{Vandal|Petrb}} vandalism [[Special:Diff/667052|1]] [[Special:Diff/667051|2]] [[Special:Diff/667050|3]]  [[User:Petrb|Petrb]] ([[User talk:Petrb|talk]]) 10:12, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-51288-9}} &amp;ndash; Test report. [[User:Samwalton9|Samwalton9]] ([[User talk:Samwalton9|talk]]) 14:58, 3 September 2025 (UTC)
*{{vandal|119.30.38.104}} &amp;ndash; On {{No redirect|:Mainspace}}: vandalism after final warning. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:29, 4 November 2025 (UTC)
*{{vandal|NovemBot}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:14, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31254-27}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:16, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31748-98}} &amp;ndash; TestABC. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:43, 7 November 2025 (UTC)
*{{vandal|Example~testwiki}} &amp;ndash; On {{No redirect|Main Page}}: Report test. [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 17:02, 1 January 2026 (UTC)
*{{vandal|SD0002}} &amp;ndash; TEST. [[User:SD0001|SD0001]] ([[User talk:SD0001|talk]]) 19:27, 27 February 2026 (UTC)</text>
      <sha1>2ytr71vuh8xmhryeo9c2xwudbzj7s6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754982</id>
      <parentid>754980</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enbi</username>
        <id>72574</id>
      </contributor>
      <comment>Reporting [[Special:Contributions/Enbi|Enbi]] (Fortress-Beta)</comment>
      <origin>754982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6148" sha1="a5kluqr9hdhqjhue5db6j0x82ddj1ob" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Short description|Noticeboard for persistent vandalism}}__NONEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Adds protection template automatically if page is semi-protected, inside the noinclude, because this page is transcluded. --&gt;{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}|autoconfirmed|{{pp|1=vandalism|action=edit|small=yes|expiry=}}}}&lt;!--
{{Noticeboard protected|reason=Persistent [[WP:vandalism|vandalism]]}}--&gt;[[Category:Pages that should not be manually archived]]&lt;!-- prevent accidental archiving with OneClickArchiver --&gt;
{{/Header}}&lt;!--
usually no need to manually edit the following line. Please see the talk page for more details if you wish to manually force the removal of the backlog indicator, rather than removing it. --&gt;
{{adminbacklog|bot=HBC AIV helperbot14}}&lt;!-- v2.0.29 RemoveBlocked=On MergeDuplicates=On AutoMark=On FixInstructions=On AutoBacklog=On AddLimit=4 RemoveLimit=1 --&gt;
&lt;/noinclude&gt;

== Reports ==
{{Wikipedia:Administrator intervention against vandalism/TB2}}

=== User-reported ===
&lt;!--
Please copy and paste the following to the *VERY BOTTOM* of the page to report a User or IP.

* {{Vandal|Username or IP address}} brief reason for listing (keep it short) ~~~~
--&gt;
* {{Vandal|Bracteantha}}  – vandalism, including: [[Special:Diff/1302538824|1]] [[Special:Diff/1302538697|2]] [[Special:Diff/1302538601|3]] [[Special:Diff/1302538488|4]] [[Special:Diff/1302538343|5]] [[Special:Diff/1302538226|6]] [[Special:Diff/1302537887|7]]  [[User:Cassiopeia|&lt;b style=&quot;font-family:Georgia;font-size:105%;color:#FF8000&quot;&gt; Cassiopeia&lt;/b&gt;]]  &lt;span style=&quot;border-radius:8em;padding:2px 5px;background:#0151D2;font-size:75%&quot;&gt;[[User talk:Cassiopeia|&lt;span style=&quot;color:#FFF&quot;&gt;'''talk'''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 02:18, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Gringo Lopuik}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Appears to be block evading, possibly some form of LTA. Also has started making the same disruptive edits with [[User:194.87.107.141|194.87.107.141]]. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:33, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|190.143.252.246}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Block evasion, appears to be involved with [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] in repeatedly disrupting redirects. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:40, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Shawn Mendoza Mendez}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Participating in redirect disruption on [[List of programs broadcast by Adult Swim (Latin America)]], possibly related to [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] and the IP above. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:49, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Number1rose}} Clearly not here to build an encyclopedia. All their edits revolve around trying to say x country was the &quot;REAL&quot; aggressor and adding unsourced claims. [[User:Wowzers122|Wowzers122]] ([[User talk:Wowzers122|talk]]) 06:10, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|2A02:CB80:4226:2983:14FB:ED21:24BC:4287}} &amp;ndash; LTA, see [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shammar&amp;action=history here]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:21, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Pashayat Jitendra}} &amp;ndash; Addition of copyvios on user talk, sockpuppet of [[User:Sahu Swagatika]]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:40, 26 July 2025 (UTC)
* {{Vandal|Petrb}} vandalism [[Special:Diff/667052|1]] [[Special:Diff/667051|2]] [[Special:Diff/667050|3]]  [[User:Petrb|Petrb]] ([[User talk:Petrb|talk]]) 10:12, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-51288-9}} &amp;ndash; Test report. [[User:Samwalton9|Samwalton9]] ([[User talk:Samwalton9|talk]]) 14:58, 3 September 2025 (UTC)
*{{vandal|119.30.38.104}} &amp;ndash; On {{No redirect|:Mainspace}}: vandalism after final warning. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:29, 4 November 2025 (UTC)
*{{vandal|NovemBot}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:14, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31254-27}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:16, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31748-98}} &amp;ndash; TestABC. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:43, 7 November 2025 (UTC)
*{{vandal|Example~testwiki}} &amp;ndash; On {{No redirect|Main Page}}: Report test. [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 17:02, 1 January 2026 (UTC)
*{{vandal|SD0002}} &amp;ndash; TEST. [[User:SD0001|SD0001]] ([[User talk:SD0001|talk]]) 19:27, 27 February 2026 (UTC)
*{{vandal|Enbi}} &amp;ndash; Actions evidently indicate a promotion-only account. &lt;b style=&quot;font-family:Trebuchet MS&quot;&gt;[[User:enbi|&lt;span style=&quot;color:#E28C00&quot;&gt;enbi&lt;/span&gt;]] &amp;#91;&lt;span style=&quot;color:#9C59D1&quot;&gt;they&lt;/span&gt;/&lt;span style=&quot;color:#FFC107&quot;&gt;them&lt;/span&gt;&amp;#93; • &amp;#91;[[User talk:enbi|talk]]&amp;#93;&lt;/b&gt; 22:08, 5 August 2026 (UTC)</text>
      <sha1>a5kluqr9hdhqjhue5db6j0x82ddj1ob</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754983</id>
      <parentid>754982</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enbi</username>
        <id>72574</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 754980 by [[Special:Contributions/Enbi|Enbi]] ([[en:w:User:BrandonXLF/Restorer|Restorer]])</comment>
      <origin>754983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5821" sha1="2ytr71vuh8xmhryeo9c2xwudbzj7s6p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Short description|Noticeboard for persistent vandalism}}__NONEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Adds protection template automatically if page is semi-protected, inside the noinclude, because this page is transcluded. --&gt;{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}|autoconfirmed|{{pp|1=vandalism|action=edit|small=yes|expiry=}}}}&lt;!--
{{Noticeboard protected|reason=Persistent [[WP:vandalism|vandalism]]}}--&gt;[[Category:Pages that should not be manually archived]]&lt;!-- prevent accidental archiving with OneClickArchiver --&gt;
{{/Header}}&lt;!--
usually no need to manually edit the following line. Please see the talk page for more details if you wish to manually force the removal of the backlog indicator, rather than removing it. --&gt;
{{adminbacklog|bot=HBC AIV helperbot14}}&lt;!-- v2.0.29 RemoveBlocked=On MergeDuplicates=On AutoMark=On FixInstructions=On AutoBacklog=On AddLimit=4 RemoveLimit=1 --&gt;
&lt;/noinclude&gt;

== Reports ==
{{Wikipedia:Administrator intervention against vandalism/TB2}}

=== User-reported ===
&lt;!--
Please copy and paste the following to the *VERY BOTTOM* of the page to report a User or IP.

* {{Vandal|Username or IP address}} brief reason for listing (keep it short) ~~~~
--&gt;
* {{Vandal|Bracteantha}}  – vandalism, including: [[Special:Diff/1302538824|1]] [[Special:Diff/1302538697|2]] [[Special:Diff/1302538601|3]] [[Special:Diff/1302538488|4]] [[Special:Diff/1302538343|5]] [[Special:Diff/1302538226|6]] [[Special:Diff/1302537887|7]]  [[User:Cassiopeia|&lt;b style=&quot;font-family:Georgia;font-size:105%;color:#FF8000&quot;&gt; Cassiopeia&lt;/b&gt;]]  &lt;span style=&quot;border-radius:8em;padding:2px 5px;background:#0151D2;font-size:75%&quot;&gt;[[User talk:Cassiopeia|&lt;span style=&quot;color:#FFF&quot;&gt;'''talk'''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 02:18, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Gringo Lopuik}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Appears to be block evading, possibly some form of LTA. Also has started making the same disruptive edits with [[User:194.87.107.141|194.87.107.141]]. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:33, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|190.143.252.246}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Block evasion, appears to be involved with [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] in repeatedly disrupting redirects. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:40, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Shawn Mendoza Mendez}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Participating in redirect disruption on [[List of programs broadcast by Adult Swim (Latin America)]], possibly related to [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] and the IP above. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:49, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Number1rose}} Clearly not here to build an encyclopedia. All their edits revolve around trying to say x country was the &quot;REAL&quot; aggressor and adding unsourced claims. [[User:Wowzers122|Wowzers122]] ([[User talk:Wowzers122|talk]]) 06:10, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|2A02:CB80:4226:2983:14FB:ED21:24BC:4287}} &amp;ndash; LTA, see [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shammar&amp;action=history here]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:21, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Pashayat Jitendra}} &amp;ndash; Addition of copyvios on user talk, sockpuppet of [[User:Sahu Swagatika]]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:40, 26 July 2025 (UTC)
* {{Vandal|Petrb}} vandalism [[Special:Diff/667052|1]] [[Special:Diff/667051|2]] [[Special:Diff/667050|3]]  [[User:Petrb|Petrb]] ([[User talk:Petrb|talk]]) 10:12, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-51288-9}} &amp;ndash; Test report. [[User:Samwalton9|Samwalton9]] ([[User talk:Samwalton9|talk]]) 14:58, 3 September 2025 (UTC)
*{{vandal|119.30.38.104}} &amp;ndash; On {{No redirect|:Mainspace}}: vandalism after final warning. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:29, 4 November 2025 (UTC)
*{{vandal|NovemBot}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:14, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31254-27}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:16, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31748-98}} &amp;ndash; TestABC. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:43, 7 November 2025 (UTC)
*{{vandal|Example~testwiki}} &amp;ndash; On {{No redirect|Main Page}}: Report test. [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 17:02, 1 January 2026 (UTC)
*{{vandal|SD0002}} &amp;ndash; TEST. [[User:SD0001|SD0001]] ([[User talk:SD0001|talk]]) 19:27, 27 February 2026 (UTC)</text>
      <sha1>2ytr71vuh8xmhryeo9c2xwudbzj7s6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754984</id>
      <parentid>754983</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enbi</username>
        <id>72574</id>
      </contributor>
      <comment>Reporting [[Special:Contributions/Enbi|Enbi]] (Fortress-Beta)</comment>
      <origin>754984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6119" sha1="5ibvctm3fzy5lekwcju6udhh8zwoj4c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Short description|Noticeboard for persistent vandalism}}__NONEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Adds protection template automatically if page is semi-protected, inside the noinclude, because this page is transcluded. --&gt;{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}|autoconfirmed|{{pp|1=vandalism|action=edit|small=yes|expiry=}}}}&lt;!--
{{Noticeboard protected|reason=Persistent [[WP:vandalism|vandalism]]}}--&gt;[[Category:Pages that should not be manually archived]]&lt;!-- prevent accidental archiving with OneClickArchiver --&gt;
{{/Header}}&lt;!--
usually no need to manually edit the following line. Please see the talk page for more details if you wish to manually force the removal of the backlog indicator, rather than removing it. --&gt;
{{adminbacklog|bot=HBC AIV helperbot14}}&lt;!-- v2.0.29 RemoveBlocked=On MergeDuplicates=On AutoMark=On FixInstructions=On AutoBacklog=On AddLimit=4 RemoveLimit=1 --&gt;
&lt;/noinclude&gt;

== Reports ==
{{Wikipedia:Administrator intervention against vandalism/TB2}}

=== User-reported ===
&lt;!--
Please copy and paste the following to the *VERY BOTTOM* of the page to report a User or IP.

* {{Vandal|Username or IP address}} brief reason for listing (keep it short) ~~~~
--&gt;
* {{Vandal|Bracteantha}}  – vandalism, including: [[Special:Diff/1302538824|1]] [[Special:Diff/1302538697|2]] [[Special:Diff/1302538601|3]] [[Special:Diff/1302538488|4]] [[Special:Diff/1302538343|5]] [[Special:Diff/1302538226|6]] [[Special:Diff/1302537887|7]]  [[User:Cassiopeia|&lt;b style=&quot;font-family:Georgia;font-size:105%;color:#FF8000&quot;&gt; Cassiopeia&lt;/b&gt;]]  &lt;span style=&quot;border-radius:8em;padding:2px 5px;background:#0151D2;font-size:75%&quot;&gt;[[User talk:Cassiopeia|&lt;span style=&quot;color:#FFF&quot;&gt;'''talk'''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 02:18, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Gringo Lopuik}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Appears to be block evading, possibly some form of LTA. Also has started making the same disruptive edits with [[User:194.87.107.141|194.87.107.141]]. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:33, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|190.143.252.246}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Block evasion, appears to be involved with [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] in repeatedly disrupting redirects. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:40, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Shawn Mendoza Mendez}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Participating in redirect disruption on [[List of programs broadcast by Adult Swim (Latin America)]], possibly related to [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] and the IP above. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:49, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Number1rose}} Clearly not here to build an encyclopedia. All their edits revolve around trying to say x country was the &quot;REAL&quot; aggressor and adding unsourced claims. [[User:Wowzers122|Wowzers122]] ([[User talk:Wowzers122|talk]]) 06:10, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|2A02:CB80:4226:2983:14FB:ED21:24BC:4287}} &amp;ndash; LTA, see [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shammar&amp;action=history here]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:21, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Pashayat Jitendra}} &amp;ndash; Addition of copyvios on user talk, sockpuppet of [[User:Sahu Swagatika]]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:40, 26 July 2025 (UTC)
* {{Vandal|Petrb}} vandalism [[Special:Diff/667052|1]] [[Special:Diff/667051|2]] [[Special:Diff/667050|3]]  [[User:Petrb|Petrb]] ([[User talk:Petrb|talk]]) 10:12, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-51288-9}} &amp;ndash; Test report. [[User:Samwalton9|Samwalton9]] ([[User talk:Samwalton9|talk]]) 14:58, 3 September 2025 (UTC)
*{{vandal|119.30.38.104}} &amp;ndash; On {{No redirect|:Mainspace}}: vandalism after final warning. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:29, 4 November 2025 (UTC)
*{{vandal|NovemBot}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:14, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31254-27}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:16, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31748-98}} &amp;ndash; TestABC. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:43, 7 November 2025 (UTC)
*{{vandal|Example~testwiki}} &amp;ndash; On {{No redirect|Main Page}}: Report test. [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 17:02, 1 January 2026 (UTC)
*{{vandal|SD0002}} &amp;ndash; TEST. [[User:SD0001|SD0001]] ([[User talk:SD0001|talk]]) 19:27, 27 February 2026 (UTC)
*{{vandal|Enbi}} &amp;ndash; Vandalism-only account. &lt;b style=&quot;font-family:Trebuchet MS&quot;&gt;[[User:enbi|&lt;span style=&quot;color:#E28C00&quot;&gt;enbi&lt;/span&gt;]] &amp;#91;&lt;span style=&quot;color:#9C59D1&quot;&gt;they&lt;/span&gt;/&lt;span style=&quot;color:#FFC107&quot;&gt;them&lt;/span&gt;&amp;#93; • &amp;#91;[[User talk:enbi|talk]]&amp;#93;&lt;/b&gt; 22:10, 5 August 2026 (UTC)</text>
      <sha1>5ibvctm3fzy5lekwcju6udhh8zwoj4c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754985</id>
      <parentid>754984</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:11:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enbi</username>
        <id>72574</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 754983 by [[Special:Contributions/Enbi|Enbi]] ([[en:w:User:BrandonXLF/Restorer|Restorer]])</comment>
      <origin>754985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5821" sha1="2ytr71vuh8xmhryeo9c2xwudbzj7s6p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Short description|Noticeboard for persistent vandalism}}__NONEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Adds protection template automatically if page is semi-protected, inside the noinclude, because this page is transcluded. --&gt;{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}|autoconfirmed|{{pp|1=vandalism|action=edit|small=yes|expiry=}}}}&lt;!--
{{Noticeboard protected|reason=Persistent [[WP:vandalism|vandalism]]}}--&gt;[[Category:Pages that should not be manually archived]]&lt;!-- prevent accidental archiving with OneClickArchiver --&gt;
{{/Header}}&lt;!--
usually no need to manually edit the following line. Please see the talk page for more details if you wish to manually force the removal of the backlog indicator, rather than removing it. --&gt;
{{adminbacklog|bot=HBC AIV helperbot14}}&lt;!-- v2.0.29 RemoveBlocked=On MergeDuplicates=On AutoMark=On FixInstructions=On AutoBacklog=On AddLimit=4 RemoveLimit=1 --&gt;
&lt;/noinclude&gt;

== Reports ==
{{Wikipedia:Administrator intervention against vandalism/TB2}}

=== User-reported ===
&lt;!--
Please copy and paste the following to the *VERY BOTTOM* of the page to report a User or IP.

* {{Vandal|Username or IP address}} brief reason for listing (keep it short) ~~~~
--&gt;
* {{Vandal|Bracteantha}}  – vandalism, including: [[Special:Diff/1302538824|1]] [[Special:Diff/1302538697|2]] [[Special:Diff/1302538601|3]] [[Special:Diff/1302538488|4]] [[Special:Diff/1302538343|5]] [[Special:Diff/1302538226|6]] [[Special:Diff/1302537887|7]]  [[User:Cassiopeia|&lt;b style=&quot;font-family:Georgia;font-size:105%;color:#FF8000&quot;&gt; Cassiopeia&lt;/b&gt;]]  &lt;span style=&quot;border-radius:8em;padding:2px 5px;background:#0151D2;font-size:75%&quot;&gt;[[User talk:Cassiopeia|&lt;span style=&quot;color:#FFF&quot;&gt;'''talk'''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 02:18, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Gringo Lopuik}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Appears to be block evading, possibly some form of LTA. Also has started making the same disruptive edits with [[User:194.87.107.141|194.87.107.141]]. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:33, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|190.143.252.246}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Block evasion, appears to be involved with [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] in repeatedly disrupting redirects. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:40, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Shawn Mendoza Mendez}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Participating in redirect disruption on [[List of programs broadcast by Adult Swim (Latin America)]], possibly related to [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] and the IP above. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:49, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Number1rose}} Clearly not here to build an encyclopedia. All their edits revolve around trying to say x country was the &quot;REAL&quot; aggressor and adding unsourced claims. [[User:Wowzers122|Wowzers122]] ([[User talk:Wowzers122|talk]]) 06:10, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|2A02:CB80:4226:2983:14FB:ED21:24BC:4287}} &amp;ndash; LTA, see [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shammar&amp;action=history here]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:21, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Pashayat Jitendra}} &amp;ndash; Addition of copyvios on user talk, sockpuppet of [[User:Sahu Swagatika]]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:40, 26 July 2025 (UTC)
* {{Vandal|Petrb}} vandalism [[Special:Diff/667052|1]] [[Special:Diff/667051|2]] [[Special:Diff/667050|3]]  [[User:Petrb|Petrb]] ([[User talk:Petrb|talk]]) 10:12, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-51288-9}} &amp;ndash; Test report. [[User:Samwalton9|Samwalton9]] ([[User talk:Samwalton9|talk]]) 14:58, 3 September 2025 (UTC)
*{{vandal|119.30.38.104}} &amp;ndash; On {{No redirect|:Mainspace}}: vandalism after final warning. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:29, 4 November 2025 (UTC)
*{{vandal|NovemBot}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:14, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31254-27}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:16, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31748-98}} &amp;ndash; TestABC. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:43, 7 November 2025 (UTC)
*{{vandal|Example~testwiki}} &amp;ndash; On {{No redirect|Main Page}}: Report test. [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 17:02, 1 January 2026 (UTC)
*{{vandal|SD0002}} &amp;ndash; TEST. [[User:SD0001|SD0001]] ([[User talk:SD0001|talk]]) 19:27, 27 February 2026 (UTC)</text>
      <sha1>2ytr71vuh8xmhryeo9c2xwudbzj7s6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754986</id>
      <parentid>754985</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enbi</username>
        <id>72574</id>
      </contributor>
      <comment>Reporting [[Special:Contributions/Enbi|Enbi]] (Fortress-Beta)</comment>
      <origin>754986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6154" sha1="cigpl2zpd8tbrscg6590ksadrug7vr1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Short description|Noticeboard for persistent vandalism}}__NONEWSECTIONLINK__
&lt;!-- Adds protection template automatically if page is semi-protected, inside the noinclude, because this page is transcluded. --&gt;{{#ifeq:{{PROTECTIONLEVEL:edit}}|autoconfirmed|{{pp|1=vandalism|action=edit|small=yes|expiry=}}}}&lt;!--
{{Noticeboard protected|reason=Persistent [[WP:vandalism|vandalism]]}}--&gt;[[Category:Pages that should not be manually archived]]&lt;!-- prevent accidental archiving with OneClickArchiver --&gt;
{{/Header}}&lt;!--
usually no need to manually edit the following line. Please see the talk page for more details if you wish to manually force the removal of the backlog indicator, rather than removing it. --&gt;
{{adminbacklog|bot=HBC AIV helperbot14}}&lt;!-- v2.0.29 RemoveBlocked=On MergeDuplicates=On AutoMark=On FixInstructions=On AutoBacklog=On AddLimit=4 RemoveLimit=1 --&gt;
&lt;/noinclude&gt;

== Reports ==
{{Wikipedia:Administrator intervention against vandalism/TB2}}

=== User-reported ===
&lt;!--
Please copy and paste the following to the *VERY BOTTOM* of the page to report a User or IP.

* {{Vandal|Username or IP address}} brief reason for listing (keep it short) ~~~~
--&gt;
* {{Vandal|Bracteantha}}  – vandalism, including: [[Special:Diff/1302538824|1]] [[Special:Diff/1302538697|2]] [[Special:Diff/1302538601|3]] [[Special:Diff/1302538488|4]] [[Special:Diff/1302538343|5]] [[Special:Diff/1302538226|6]] [[Special:Diff/1302537887|7]]  [[User:Cassiopeia|&lt;b style=&quot;font-family:Georgia;font-size:105%;color:#FF8000&quot;&gt; Cassiopeia&lt;/b&gt;]]  &lt;span style=&quot;border-radius:8em;padding:2px 5px;background:#0151D2;font-size:75%&quot;&gt;[[User talk:Cassiopeia|&lt;span style=&quot;color:#FFF&quot;&gt;'''talk'''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 02:18, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Gringo Lopuik}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Appears to be block evading, possibly some form of LTA. Also has started making the same disruptive edits with [[User:194.87.107.141|194.87.107.141]]. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:33, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|190.143.252.246}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Block evasion, appears to be involved with [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] in repeatedly disrupting redirects. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:40, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Shawn Mendoza Mendez}} &amp;ndash; actions evidently indicate a vandalism-only account. Participating in redirect disruption on [[List of programs broadcast by Adult Swim (Latin America)]], possibly related to [[User:Gringo Lopuik|Gringo Lopuik]] and the IP above. [[User:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;color:#0000FF&quot;&gt;ProClasher&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#006400&quot;&gt;9&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#7700aa&quot;&gt;7&lt;/span&gt;''']] ~ [[User talk:ProClasher97|'''&lt;span style=&quot;font-family:'Verdana';color:Maroon&quot;&gt;Have A Question? &lt;/span&gt;''']] 05:49, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Number1rose}} Clearly not here to build an encyclopedia. All their edits revolve around trying to say x country was the &quot;REAL&quot; aggressor and adding unsourced claims. [[User:Wowzers122|Wowzers122]] ([[User talk:Wowzers122|talk]]) 06:10, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|2A02:CB80:4226:2983:14FB:ED21:24BC:4287}} &amp;ndash; LTA, see [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shammar&amp;action=history here]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:21, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|Pashayat Jitendra}} &amp;ndash; Addition of copyvios on user talk, sockpuppet of [[User:Sahu Swagatika]]. [[User:ChildrenWillListen|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Children&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:purple&quot;&gt;Will&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Listen&lt;/span&gt;]] ([[User talk:ChildrenWillListen|🐄 talk]], [[Special:Contributions/ChildrenWillListen|🫘 contribs]]) 06:40, 26 July 2025 (UTC)
* {{Vandal|Petrb}} vandalism [[Special:Diff/667052|1]] [[Special:Diff/667051|2]] [[Special:Diff/667050|3]]  [[User:Petrb|Petrb]] ([[User talk:Petrb|talk]]) 10:12, 26 July 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-51288-9}} &amp;ndash; Test report. [[User:Samwalton9|Samwalton9]] ([[User talk:Samwalton9|talk]]) 14:58, 3 September 2025 (UTC)
*{{vandal|119.30.38.104}} &amp;ndash; On {{No redirect|:Mainspace}}: vandalism after final warning. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:29, 4 November 2025 (UTC)
*{{vandal|NovemBot}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:14, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31254-27}} &amp;ndash; Test! –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 21:16, 5 November 2025 (UTC)
*{{vandal|~2025-31748-98}} &amp;ndash; TestABC. –[[User:Novem Linguae|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;'''Novem Linguae'''&lt;/span&gt;]] &lt;small&gt;([[User talk:Novem Linguae|talk]])&lt;/small&gt; 17:43, 7 November 2025 (UTC)
*{{vandal|Example~testwiki}} &amp;ndash; On {{No redirect|Main Page}}: Report test. [[User:Tenshi Hinanawi|Tenshi Hinanawi]] ([[User talk:Tenshi Hinanawi|talk]]) 17:02, 1 January 2026 (UTC)
*{{vandal|SD0002}} &amp;ndash; TEST. [[User:SD0001|SD0001]] ([[User talk:SD0001|talk]]) 19:27, 27 February 2026 (UTC)
*{{vandal|Enbi}} &amp;ndash; Actions evidently indicate a vandalism-only account. Test. &lt;b style=&quot;font-family:Trebuchet MS&quot;&gt;[[User:enbi|&lt;span style=&quot;color:#E28C00&quot;&gt;enbi&lt;/span&gt;]] &amp;#91;&lt;span style=&quot;color:#9C59D1&quot;&gt;they&lt;/span&gt;/&lt;span style=&quot;color:#FFC107&quot;&gt;them&lt;/span&gt;&amp;#93; • &amp;#91;[[User talk:enbi|talk]]&amp;#93;&lt;/b&gt; 22:11, 5 August 2026 (UTC)</text>
      <sha1>cigpl2zpd8tbrscg6590ksadrug7vr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Test</title>
    <ns>4</ns>
    <id>71460</id>
    <revision>
      <id>754978</id>
      <parentid>754935</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T21:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43023-94</username>
        <id>75158</id>
      </contributor>
      <comment>/* Test */ Start</comment>
      <origin>754978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3233" sha1="tlmah1l9cz5vt3xpspdp8kxuvgye42x" xml:space="preserve">= Test =
805

Candy Crush Saga Wiki: Tasty Sugar Track Edits Is Out Of Control (TST) and continue until least Next Year, Most Edits were made on 6/23, No New Episodes Will Be Released on 6/24.

2:6-7:17, 162 days, (7:18+ to fill out).

*7:18, 7:19, 7:20 (?)
*7:21, 7:22, 7:23, 7:24, 7:25 (?)
*7:26, 7:27, 7:28, 7:29, 7:30 (?)
*7:31 (?)
*8:1 (?)
*8:2 (8:3)

''8:4''

*202 6525, Pot with Fork and Spoon, Bags with Sunglasses.
*202 6526, Baskets, Tobacco Stuff or Socks.
*202 6527, Food Shopping like Cola Bottles, Cans, Cordial and Others.
*202 6528, Socks, Pairs of Shoes, Dressing Gowns.
*202 6529, Towels, Cubes with Things.
*202 6530, Cloths, Flowers Frisun or Soap.
*202 6531, Food Shopping like Party Pies, Waters and Others.
*202 6601, Pairs of Boots, Pillow or Podiatrist.
*202 6602, Plates or Pans, Grated Cheese or Baskets.
*202 6603, Forks, Pans and Other Kitchen Tools.
*202 6604, Cups, Cordial Jug or Strawberry Milk.
*202 6605, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Cordials or Pile of Sauce.
*202 6606, Purses, Lu Papers or Paper Towels.
*202 6607, Candles, Statues or Pizza Boxes.
*202 6608, Cups, Blankets and Others.
*202 6609, Food Shoppibg like Cola Bottles, Sour Cream and Onion Chips or Cans.
*202 6610, Towels, Cloths, Soap or Containers.
*202 6611, Nachos, Apple N Raspberry Codrial or Stationary.
*202 6612, Basket, Electric Bed with Instructions or Paint.
*202 6613, Aerobar, Birthday Cake or Packet of Candles.
*202 6614, Plates, Blankets or even Vacuum Cleaner.
*202 6615, Towels, Cloths or Dressing Gowns.
*202 6616, Smiths Chips, Heater Vents, Stuff for Lasagna or Cloths.
*202 6617, Pans, Table Spoons or Lids.
*202 6618, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Milk and Others.
*202 6619, Chocolate Milk, Cups of Tea or Extra Mints.
*202 6620, Kitkats, Pens or Domino's Pizza.
*202 6621, Blankets and Pillows or Vacuum Cleaner.
*202 6622, Tea Towels, Cans of Coca Cola or Carlton Draught.
*202 6623, Food Shopping like Bottles of Cola, Waters or New Pyjamas.
*202 6624, Staples, Socks, Hats and Others.
*202 6625, Kitchen Bowls, Pans and Others.
*202 6626, Food Shopping like Colas, Milk or Rainbow Paddlepop.
*202 6627, Tablemats, Sunglasses or Garden Plant.
*202 6628, Boots, Sleep Medicine or Pillow.
*202 6629, Sewing Machine, Tobacco Stuff or Pan.
*202 6630, Food Shopping like Cans of Cocacola, Bottles, Kitkat or M&amp;Ms.
*202 6701, BBQ Chips, Biskits or Grated Cheese.
*202 6702, Lighters, Plates or Cloths.
*202 6703, Hot Dogs, Cola Cans or Lasagna.
*202 6704, Mop, Battery Packs or Doorhandle.
*202 6705, Video Cameras, Internet or McDonalds Bag?.
*202 6706, Pans, Freshmint, or Hotdog Roll. 
*202 6707, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Cola Bottles, Waters, Shopping Bag or Grated Cheese.
*202 6708, Ktimes, Nutrigrain or Mueslibars.
*202 6709, Saladas, Socks, Vegemite or Textures.
*202 6710, Baskets, Favourites or Cordial Jug.
*202 6711, Shoes like Novo, Vacuum or Carlton Draught.
*202 6712, Aldi Stuff like Mints, Airfryer or Towel.
*202 6713, Food Shopping like Cola Bottles, Cheese, Milk or Paddle Pops.
*202 6714, Baskets, Mask Fresheners or Coat.
*202 6715, Towels, Cloths or Lasagna?.

Current, 202 6716. ($#!+).

*202 6717. (Stan Channel or Streaming).

''2026718''</text>
      <sha1>tlmah1l9cz5vt3xpspdp8kxuvgye42x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754987</id>
      <parentid>754978</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:50:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43023-94</username>
        <id>75158</id>
      </contributor>
      <origin>754987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3244" sha1="mfplh7hc8j6xgxzqpngqrjgrwbvdlce" xml:space="preserve">= Test =
805 - All Ages

Candy Crush Saga Wiki: Tasty Sugar Track Edits Is Out Of Control (TST) and continue until least Next Year, Most Edits were made on 6/23, No New Episodes Will Be Released on 6/24.

2:6-7:17, 162 days, (7:18+ to fill out).

*7:18, 7:19, 7:20 (?)
*7:21, 7:22, 7:23, 7:24, 7:25 (?)
*7:26, 7:27, 7:28, 7:29, 7:30 (?)
*7:31 (?)
*8:1 (?)
*8:2 (8:3)

''8:4''

*202 6525, Pot with Fork and Spoon, Bags with Sunglasses.
*202 6526, Baskets, Tobacco Stuff or Socks.
*202 6527, Food Shopping like Cola Bottles, Cans, Cordial and Others.
*202 6528, Socks, Pairs of Shoes, Dressing Gowns.
*202 6529, Towels, Cubes with Things.
*202 6530, Cloths, Flowers Frisun or Soap.
*202 6531, Food Shopping like Party Pies, Waters and Others.
*202 6601, Pairs of Boots, Pillow or Podiatrist.
*202 6602, Plates or Pans, Grated Cheese or Baskets.
*202 6603, Forks, Pans and Other Kitchen Tools.
*202 6604, Cups, Cordial Jug or Strawberry Milk.
*202 6605, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Cordials or Pile of Sauce.
*202 6606, Purses, Lu Papers or Paper Towels.
*202 6607, Candles, Statues or Pizza Boxes.
*202 6608, Cups, Blankets and Others.
*202 6609, Food Shoppibg like Cola Bottles, Sour Cream and Onion Chips or Cans.
*202 6610, Towels, Cloths, Soap or Containers.
*202 6611, Nachos, Apple N Raspberry Codrial or Stationary.
*202 6612, Basket, Electric Bed with Instructions or Paint.
*202 6613, Aerobar, Birthday Cake or Packet of Candles.
*202 6614, Plates, Blankets or even Vacuum Cleaner.
*202 6615, Towels, Cloths or Dressing Gowns.
*202 6616, Smiths Chips, Heater Vents, Stuff for Lasagna or Cloths.
*202 6617, Pans, Table Spoons or Lids.
*202 6618, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Milk and Others.
*202 6619, Chocolate Milk, Cups of Tea or Extra Mints.
*202 6620, Kitkats, Pens or Domino's Pizza.
*202 6621, Blankets and Pillows or Vacuum Cleaner.
*202 6622, Tea Towels, Cans of Coca Cola or Carlton Draught.
*202 6623, Food Shopping like Bottles of Cola, Waters or New Pyjamas.
*202 6624, Staples, Socks, Hats and Others.
*202 6625, Kitchen Bowls, Pans and Others.
*202 6626, Food Shopping like Colas, Milk or Rainbow Paddlepop.
*202 6627, Tablemats, Sunglasses or Garden Plant.
*202 6628, Boots, Sleep Medicine or Pillow.
*202 6629, Sewing Machine, Tobacco Stuff or Pan.
*202 6630, Food Shopping like Cans of Cocacola, Bottles, Kitkat or M&amp;Ms.
*202 6701, BBQ Chips, Biskits or Grated Cheese.
*202 6702, Lighters, Plates or Cloths.
*202 6703, Hot Dogs, Cola Cans or Lasagna.
*202 6704, Mop, Battery Packs or Doorhandle.
*202 6705, Video Cameras, Internet or McDonalds Bag?.
*202 6706, Pans, Freshmint, or Hotdog Roll. 
*202 6707, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Cola Bottles, Waters, Shopping Bag or Grated Cheese.
*202 6708, Ktimes, Nutrigrain or Mueslibars.
*202 6709, Saladas, Socks, Vegemite or Textures.
*202 6710, Baskets, Favourites or Cordial Jug.
*202 6711, Shoes like Novo, Vacuum or Carlton Draught.
*202 6712, Aldi Stuff like Mints, Airfryer or Towel.
*202 6713, Food Shopping like Cola Bottles, Cheese, Milk or Paddle Pops.
*202 6714, Baskets, Mask Fresheners or Coat.
*202 6715, Towels, Cloths or Lasagna?.

Current, 202 6716. ($#!+).

*202 6717. (Stan Channel or Streaming).

''2026718''</text>
      <sha1>mfplh7hc8j6xgxzqpngqrjgrwbvdlce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754988</id>
      <parentid>754987</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43023-94</username>
        <id>75158</id>
      </contributor>
      <origin>754988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3258" sha1="haj19rw43gidufyr3o40csam0sw6wi8" xml:space="preserve">= Test =
805 - All Ages, Years of Age

Candy Crush Saga Wiki: Tasty Sugar Track Edits Is Out Of Control (TST) and continue until least Next Year, Most Edits were made on 6/23, No New Episodes Will Be Released on 6/24.

2:6-7:17, 162 days, (7:18+ to fill out).

*7:18, 7:19, 7:20 (?)
*7:21, 7:22, 7:23, 7:24, 7:25 (?)
*7:26, 7:27, 7:28, 7:29, 7:30 (?)
*7:31 (?)
*8:1 (?)
*8:2 (8:3)

''8:4''

*202 6525, Pot with Fork and Spoon, Bags with Sunglasses.
*202 6526, Baskets, Tobacco Stuff or Socks.
*202 6527, Food Shopping like Cola Bottles, Cans, Cordial and Others.
*202 6528, Socks, Pairs of Shoes, Dressing Gowns.
*202 6529, Towels, Cubes with Things.
*202 6530, Cloths, Flowers Frisun or Soap.
*202 6531, Food Shopping like Party Pies, Waters and Others.
*202 6601, Pairs of Boots, Pillow or Podiatrist.
*202 6602, Plates or Pans, Grated Cheese or Baskets.
*202 6603, Forks, Pans and Other Kitchen Tools.
*202 6604, Cups, Cordial Jug or Strawberry Milk.
*202 6605, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Cordials or Pile of Sauce.
*202 6606, Purses, Lu Papers or Paper Towels.
*202 6607, Candles, Statues or Pizza Boxes.
*202 6608, Cups, Blankets and Others.
*202 6609, Food Shoppibg like Cola Bottles, Sour Cream and Onion Chips or Cans.
*202 6610, Towels, Cloths, Soap or Containers.
*202 6611, Nachos, Apple N Raspberry Codrial or Stationary.
*202 6612, Basket, Electric Bed with Instructions or Paint.
*202 6613, Aerobar, Birthday Cake or Packet of Candles.
*202 6614, Plates, Blankets or even Vacuum Cleaner.
*202 6615, Towels, Cloths or Dressing Gowns.
*202 6616, Smiths Chips, Heater Vents, Stuff for Lasagna or Cloths.
*202 6617, Pans, Table Spoons or Lids.
*202 6618, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Milk and Others.
*202 6619, Chocolate Milk, Cups of Tea or Extra Mints.
*202 6620, Kitkats, Pens or Domino's Pizza.
*202 6621, Blankets and Pillows or Vacuum Cleaner.
*202 6622, Tea Towels, Cans of Coca Cola or Carlton Draught.
*202 6623, Food Shopping like Bottles of Cola, Waters or New Pyjamas.
*202 6624, Staples, Socks, Hats and Others.
*202 6625, Kitchen Bowls, Pans and Others.
*202 6626, Food Shopping like Colas, Milk or Rainbow Paddlepop.
*202 6627, Tablemats, Sunglasses or Garden Plant.
*202 6628, Boots, Sleep Medicine or Pillow.
*202 6629, Sewing Machine, Tobacco Stuff or Pan.
*202 6630, Food Shopping like Cans of Cocacola, Bottles, Kitkat or M&amp;Ms.
*202 6701, BBQ Chips, Biskits or Grated Cheese.
*202 6702, Lighters, Plates or Cloths.
*202 6703, Hot Dogs, Cola Cans or Lasagna.
*202 6704, Mop, Battery Packs or Doorhandle.
*202 6705, Video Cameras, Internet or McDonalds Bag?.
*202 6706, Pans, Freshmint, or Hotdog Roll. 
*202 6707, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Cola Bottles, Waters, Shopping Bag or Grated Cheese.
*202 6708, Ktimes, Nutrigrain or Mueslibars.
*202 6709, Saladas, Socks, Vegemite or Textures.
*202 6710, Baskets, Favourites or Cordial Jug.
*202 6711, Shoes like Novo, Vacuum or Carlton Draught.
*202 6712, Aldi Stuff like Mints, Airfryer or Towel.
*202 6713, Food Shopping like Cola Bottles, Cheese, Milk or Paddle Pops.
*202 6714, Baskets, Mask Fresheners or Coat.
*202 6715, Towels, Cloths or Lasagna?.

Current, 202 6716. ($#!+).

*202 6717. (Stan Channel or Streaming).

''2026718''</text>
      <sha1>haj19rw43gidufyr3o40csam0sw6wi8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754989</id>
      <parentid>754988</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43023-94</username>
        <id>75158</id>
      </contributor>
      <origin>754989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3267" sha1="t09e8s6ip3i4mdx39lvgfoqlqr1j9rd" xml:space="preserve">= Test =
805 - All Ages, Years of Age

Candy Crush Saga Wiki: Tasty Sugar Track Edits Is Out Of Control (TST) and continue until least Next Year, Most Edits were made on 6/23, No New Episodes Will Be Released on 6/24.

2:6-7:17, 162 days, (7:18+ to fill out).

*7:18, 7:19, 7:20 (?)
*7:21, 7:22, 7:23, 7:24, 7:25 (?)
*7:26, 7:27, 7:28, 7:29, 7:30 (?)
*7:31 (?)
*8:1 (?)
*8:2 (?)
*8:3 (8:4)

''8:5''

*202 6525, Pot with Fork and Spoon, Bags with Sunglasses.
*202 6526, Baskets, Tobacco Stuff or Socks.
*202 6527, Food Shopping like Cola Bottles, Cans, Cordial and Others.
*202 6528, Socks, Pairs of Shoes, Dressing Gowns.
*202 6529, Towels, Cubes with Things.
*202 6530, Cloths, Flowers Frisun or Soap.
*202 6531, Food Shopping like Party Pies, Waters and Others.
*202 6601, Pairs of Boots, Pillow or Podiatrist.
*202 6602, Plates or Pans, Grated Cheese or Baskets.
*202 6603, Forks, Pans and Other Kitchen Tools.
*202 6604, Cups, Cordial Jug or Strawberry Milk.
*202 6605, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Cordials or Pile of Sauce.
*202 6606, Purses, Lu Papers or Paper Towels.
*202 6607, Candles, Statues or Pizza Boxes.
*202 6608, Cups, Blankets and Others.
*202 6609, Food Shoppibg like Cola Bottles, Sour Cream and Onion Chips or Cans.
*202 6610, Towels, Cloths, Soap or Containers.
*202 6611, Nachos, Apple N Raspberry Codrial or Stationary.
*202 6612, Basket, Electric Bed with Instructions or Paint.
*202 6613, Aerobar, Birthday Cake or Packet of Candles.
*202 6614, Plates, Blankets or even Vacuum Cleaner.
*202 6615, Towels, Cloths or Dressing Gowns.
*202 6616, Smiths Chips, Heater Vents, Stuff for Lasagna or Cloths.
*202 6617, Pans, Table Spoons or Lids.
*202 6618, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Milk and Others.
*202 6619, Chocolate Milk, Cups of Tea or Extra Mints.
*202 6620, Kitkats, Pens or Domino's Pizza.
*202 6621, Blankets and Pillows or Vacuum Cleaner.
*202 6622, Tea Towels, Cans of Coca Cola or Carlton Draught.
*202 6623, Food Shopping like Bottles of Cola, Waters or New Pyjamas.
*202 6624, Staples, Socks, Hats and Others.
*202 6625, Kitchen Bowls, Pans and Others.
*202 6626, Food Shopping like Colas, Milk or Rainbow Paddlepop.
*202 6627, Tablemats, Sunglasses or Garden Plant.
*202 6628, Boots, Sleep Medicine or Pillow.
*202 6629, Sewing Machine, Tobacco Stuff or Pan.
*202 6630, Food Shopping like Cans of Cocacola, Bottles, Kitkat or M&amp;Ms.
*202 6701, BBQ Chips, Biskits or Grated Cheese.
*202 6702, Lighters, Plates or Cloths.
*202 6703, Hot Dogs, Cola Cans or Lasagna.
*202 6704, Mop, Battery Packs or Doorhandle.
*202 6705, Video Cameras, Internet or McDonalds Bag?.
*202 6706, Pans, Freshmint, or Hotdog Roll. 
*202 6707, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Cola Bottles, Waters, Shopping Bag or Grated Cheese.
*202 6708, Ktimes, Nutrigrain or Mueslibars.
*202 6709, Saladas, Socks, Vegemite or Textures.
*202 6710, Baskets, Favourites or Cordial Jug.
*202 6711, Shoes like Novo, Vacuum or Carlton Draught.
*202 6712, Aldi Stuff like Mints, Airfryer or Towel.
*202 6713, Food Shopping like Cola Bottles, Cheese, Milk or Paddle Pops.
*202 6714, Baskets, Mask Fresheners or Coat.
*202 6715, Towels, Cloths or Lasagna?.

Current, 202 6716. ($#!+).

*202 6717. (Stan Channel or Streaming).

''2026718''</text>
      <sha1>t09e8s6ip3i4mdx39lvgfoqlqr1j9rd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754990</id>
      <parentid>754989</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43023-94</username>
        <id>75158</id>
      </contributor>
      <comment>/* Test */ All done</comment>
      <origin>754990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3270" sha1="ekrovwnjv2i30ereqgr7r436vbtzrxr" xml:space="preserve">= Test =
805 - All Ages, Years of Age.

Candy Crush Saga Wiki: Tasty Sugar Track Edits Is Out Of Control (TST) and continue until least Next Year, Most Edits were made on 6/23, No New Episodes Will Be Released on 6/24.

2:6 - 7:17, 162 days, (7:18+ to fill out).

*7:18, 7:19, 7:20 (?)
*7:21, 7:22, 7:23, 7:24, 7:25 (?)
*7:26, 7:27, 7:28, 7:29, 7:30 (?)
*7:31 (?)
*8:1 (?)
*8:2 (?)
*8:3 (8:4)

''8:5''

*202 6525, Pot with Fork and Spoon, Bags with Sunglasses.
*202 6526, Baskets, Tobacco Stuff or Socks.
*202 6527, Food Shopping like Cola Bottles, Cans, Cordial and Others.
*202 6528, Socks, Pairs of Shoes, Dressing Gowns.
*202 6529, Towels, Cubes with Things.
*202 6530, Cloths, Flowers Frisun or Soap.
*202 6531, Food Shopping like Party Pies, Waters and Others.
*202 6601, Pairs of Boots, Pillow or Podiatrist.
*202 6602, Plates or Pans, Grated Cheese or Baskets.
*202 6603, Forks, Pans and Other Kitchen Tools.
*202 6604, Cups, Cordial Jug or Strawberry Milk.
*202 6605, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Cordials or Pile of Sauce.
*202 6606, Purses, Lu Papers or Paper Towels.
*202 6607, Candles, Statues or Pizza Boxes.
*202 6608, Cups, Blankets and Others.
*202 6609, Food Shoppibg like Cola Bottles, Sour Cream and Onion Chips or Cans.
*202 6610, Towels, Cloths, Soap or Containers.
*202 6611, Nachos, Apple N Raspberry Codrial or Stationary.
*202 6612, Basket, Electric Bed with Instructions or Paint.
*202 6613, Aerobar, Birthday Cake or Packet of Candles.
*202 6614, Plates, Blankets or even Vacuum Cleaner.
*202 6615, Towels, Cloths or Dressing Gowns.
*202 6616, Smiths Chips, Heater Vents, Stuff for Lasagna or Cloths.
*202 6617, Pans, Table Spoons or Lids.
*202 6618, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Waters, Milk and Others.
*202 6619, Chocolate Milk, Cups of Tea or Extra Mints.
*202 6620, Kitkats, Pens or Domino's Pizza.
*202 6621, Blankets and Pillows or Vacuum Cleaner.
*202 6622, Tea Towels, Cans of Coca Cola or Carlton Draught.
*202 6623, Food Shopping like Bottles of Cola, Waters or New Pyjamas.
*202 6624, Staples, Socks, Hats and Others.
*202 6625, Kitchen Bowls, Pans and Others.
*202 6626, Food Shopping like Colas, Milk or Rainbow Paddlepop.
*202 6627, Tablemats, Sunglasses or Garden Plant.
*202 6628, Boots, Sleep Medicine or Pillow.
*202 6629, Sewing Machine, Tobacco Stuff or Pan.
*202 6630, Food Shopping like Cans of Cocacola, Bottles, Kitkat or M&amp;Ms.
*202 6701, BBQ Chips, Biskits or Grated Cheese.
*202 6702, Lighters, Plates or Cloths.
*202 6703, Hot Dogs, Cola Cans or Lasagna.
*202 6704, Mop, Battery Packs or Doorhandle.
*202 6705, Video Cameras, Internet or McDonalds Bag?.
*202 6706, Pans, Freshmint, or Hotdog Roll. 
*202 6707, Food Shopping like Cans of Coca Cola, Cola Bottles, Waters, Shopping Bag or Grated Cheese.
*202 6708, Ktimes, Nutrigrain or Mueslibars.
*202 6709, Saladas, Socks, Vegemite or Textures.
*202 6710, Baskets, Favourites or Cordial Jug.
*202 6711, Shoes like Novo, Vacuum or Carlton Draught.
*202 6712, Aldi Stuff like Mints, Airfryer or Towel.
*202 6713, Food Shopping like Cola Bottles, Cheese, Milk or Paddle Pops.
*202 6714, Baskets, Mask Fresheners or Coat.
*202 6715, Towels, Cloths or Lasagna?.

Current, 202 6716. ($#!+).

*202 6717. (Stan Channel or Streaming).

''2026718''</text>
      <sha1>ekrovwnjv2i30ereqgr7r436vbtzrxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>User talk:Quiddity/Sandbox</title>
    <ns>3</ns>
    <id>74108</id>
    <revision>
      <id>754976</id>
      <parentid>184110</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T19:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quiddity (WMF)</username>
        <id>23627</id>
      </contributor>
      <comment>[[User:Quiddity|test]]</comment>
      <origin>754976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1600" sha1="2rtp9a5ddjl7spt80a7ujr6we34dpzv" xml:space="preserve">== Who sells [[sea shell]]s by the sea shore? ==

Wes Anderson elit veniam chia aliquip culpa, American Apparel gentrify officia paleo 8-bit. Ethnic eu excepteur, typewriter assumenda gluten-free selvage. Craft beer chambray keytar bitters, accusamus gentrify ethnic aesthetic semiotics pork belly viral Marfa kale chips. Plaid master cleanse next level, sunt ethnic mlkshk adipisicing quis locavore cliche scenester dreamcatcher aesthetic. Plaid laborum Tumblr, commodo viral labore whatever consectetur. Laborum laboris nisi Godard vegan. Gentrify consectetur narwhal small batch, disrupt polaroid messenger bag esse.

Tumblr occupy church-key, chillwave DIY anim ugh jean shorts fashion axe Etsy freegan Pitchfork retro narwhal. Pop-up wayfarers excepteur lomo, eiusmod distillery Echo Park. Bespoke enim dolore chia culpa, PBR bicycle rights synth fixie. Mixtape officia pop-up selfies drinking vinegar, next level et keffiyeh kogi qui esse cliche meh. Vegan church-key esse fingerstache Tumblr commodo. Ut photo booth chillwave pork belly dreamcatcher yr. Roof party farm-to-table ethical, ugh literally Echo Park placeat laborum magna put a bird on it paleo post-ironic artisan occaecat.
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity@testwiki using the list at http://test.wikipedia.org/wiki/User_talk:Quiddity/MMtestlist --&gt;

== Test 1 ==
Test [[User:Quiddity]]. [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 19:25, 5 August 2026 (UTC)

== Test 2 ==
Test [[User:Quiddity]]. [[User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 19:25, 5 August 2026 (UTC)</text>
      <sha1>2rtp9a5ddjl7spt80a7ujr6we34dpzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Sandbox</title>
    <ns>4</ns>
    <id>107092</id>
    <revision>
      <id>754967</id>
      <parentid>754267</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T14:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jackyubbbb</username>
        <id>75168</id>
      </contributor>
      <origin>754967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="919" sha1="12d0u3bsbrl1aphrdirbrjb9nkxtaqd" xml:space="preserve">&lt;timeline method=&quot;svg&quot;&gt;
ImageSize = width:600 height:120
PlotArea = width:450 height:60 left:100 bottom:30

DateFormat = yyyy
Period = from:1490 till:1600
TimeAxis = orientation:horizontal

ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1490

Colors =
  id:white value:white
  id:gold value:rgb(1,0.733,0)
  id:purple value:rgb(0.5,0,0.5)
  id:blue value:blue

BarData =
  bar:England text:&quot;England&quot;

PlotData =
  color:gold
  width:20
  fontsize:M
  textcolor:white
  align:center
  shift:(0,-6)

  bar:England from:1490 till:1500 
  bar:England from:1500 till:1509 color:blue
  bar:England from:1509 till:1547 color:purple
  bar:England from:1547 till:1553 
  bar:England from:1553 till:1558 color:blue
  bar:England from:1558 till:1563 color:purple
  bar:England from:1563 till:1568 
  bar:England from:1568 till:1579 color:blue
  bar:England from:1579 till:1585 color:purple
  bar:England from:1585 till:1600
&lt;/timeline&gt;</text>
      <sha1>12d0u3bsbrl1aphrdirbrjb9nkxtaqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754977</id>
      <parentid>754967</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T21:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cewbot</username>
        <id>33876</id>
      </contributor>
      <comment>Clear the sandbox. If you want to keep it longer, please test it in [[Special:MyPage/Sandbox|personal sandbox]], you can also check the revision history of the sandbox.</comment>
      <origin>754977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="9v37rcaxoiwjar8n3q9n7dcsjdvcyin" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Sandbox}}&lt;/noinclude&gt;
== Please start your testing below this line ==</text>
      <sha1>9v37rcaxoiwjar8n3q9n7dcsjdvcyin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Telephone numbers in Pakistan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123223</id>
    <revision>
      <id>755005</id>
      <parentid>690498</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T00:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>34092</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>755005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8882" sha1="5qhojdo9vpyesxa61dh7arhlplwdo3i" xml:space="preserve">{{short description|Wikipedia list article}}
'''Telephone numbers in Pakistan''' are ten digits long. Landline numbers and mobile numbers have different structures. Geographically fixed landline are prefixed by an area code which varies in length depending on the significance of the place. Mobile numbers are prefixed (03) followed by a code indicating the telephone operator. The international country code for Pakistan is '''&lt;nowiki/&gt;'+92'&lt;nowiki/&gt;'''.{{Infobox country telephone plan
 | country              = Pakistan
 | country_link         = Pakistan
 | continent            = Asia
 | map_image            = Pakistan (no claimed territories).svg
 | map_caption          = Location of Pakistan
 | map_size             = 220px
 | map_alt              =
 | regulator            = [[Pakistan Telecommunications Authority]]
 | plan_membership      =
 | plan_type            = Closed
 | nsn_length           = 
 | plan_link            = {{URL | https://www.itu.int/oth/T02020000A1/en | National Numbering Plan Pakistan}}
 | plan_date            = 23 July 2010
 | country_calling_code = +92
 | international_prefix = 00
 | trunk_prefix         = 0
 | codes_list           =
}}

==Fixed (landline) numbers==
{{See also|List of dialling codes in Pakistan}}
Area codes in [[Pakistan]] are from two to five digits long; the smaller the city, the longer the prefix. All the large cities have two-digit codes.

Smaller towns have a six digit number. Large cities have seven digit numbers. Azad Jammu and Kashmir has five digit numbers. On 1 July 2009, telephone numbers in Karachi and Lahore were changed from seven digits to eight digits. This was accomplished by adding the digit &lt;code&gt;9&lt;/code&gt; to the beginning of any phone number that started with a &lt;code&gt;9&lt;/code&gt; (government and semi-government connexions), and adding the digit &lt;code&gt;3&lt;/code&gt; to any phone numbers that did not start with the number &lt;code&gt;9&lt;/code&gt;.&lt;ref&gt;{{cite web | date = 2009-07-08 | title = Karachi and Lahore now have eight digit phone numbers. In the near future this will be extended to other metros. | publisher = Daily Times (Pakistan) | url = http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2009\07\08\story_8-7-2009_pg5_8
| access-date = 2009-10-01 }}&lt;/ref&gt;

It is common to write phone numbers as '''(0xx) yyyyyyy''', where '''xx''' is the area code. The '''0''' prefix is for trunk (long-distance) dialling from within the country. International callers should dial '''+92xxyyyyyyy'''

All mobile phone codes are four digits long and start with '''03'''. All mobile numbers are seven digits long, and denote the mobile provider on a nationwide basis and not geographic location. Thus all Telenor numbers (for example) nationwide carry mobile code 0345 etc.

NWD (area) codes for common cities are:
{{columns-list|colwidth=20em|
*'''021 xxxxxxxx''': [[Karachi]]
*'''022 xxxxxxx''': [[Hyderabad, Sindh|Hyderabad]]
*'''040 xxxxxxx''': [[Sahiwal]]
*'''041 xxxxxxxx''': [[Faisalabad]]
*'''042 xxxxxxxx''': [[Lahore]]
*'''044 xxxxxxx''': [[Okara, Pakistan|Okara]]
*'''046 xxxxxxxx''': [[Toba Tek Singh]]
*'''048 xxxxxxx''': [[Sargodha]]
*'''049 xxxxxxx''': [[Kasur]]
*'''051 xxxxxxxx''': [[Islamabad]] and [[Rawalpindi]]
*'''052 xxxxxxx''': [[Sialkot]]
*'''053 xxxxxxx''': [[Gujrat city|Gujrat]]
*'''055 xxxxxxx''': [[Gujranwala]]
*'''056 xxxxxxxx''':[[Sheikhupura]]
*'''057 xxxxxxx''': [[Attock]]
*'''061 xxxxxxx''': [[Multan]]
*'''062 xxxxxxx''': [[Bahawalpur]]
*'''064 xxxxxxx''': [[Dera Ghazi Khan]]
*'''068 xxxxxxx''': [[Rahim Yar Khan]]
*'''071 xxxxxxx''': [[Sukkur]]
*'''081 xxxxxxx''': [[Quetta]]
*'''086 xxxxxxx''': [[Gwadar]]
*'''091 xxxxxxx''': [[Peshawar]]
&lt;br/&gt;
*'''0457 xxxxxx''': [[Arifwala]]
*'''0544 xxxxxx''': [[Jhelum]]
*'''0546 xxxxxx''': [[Mandi Bahauddin]]
*'''0606 xxxxxx''': [[Layyah]]
*'''0852 xxxxxx''': [[Turbat]] &amp; [[Kech District]]
*'''0853 xxxxxx''':[[Lasbela District]]
*'''0855 xxxxxx''':[[Panjgur]]
*'''0926 xxxxxx''': [[Parachinar]] [[FATA]]
*'''0938 xxxxxx''': [[Swabi]]
*'''0966 xxxxxxx''': [[Dera Ismail Khan]]
*'''0992 xxxxxx''': [[Abbottabad]]
*'''0997 xxxxxx''': [[Mansehra]]
}}
Premium Rate services:&lt;br/&gt;*'''0900 xxxxx'''

Toll free numbers (for callers within Pakistan):&lt;br/&gt;*'''0800 xxxxx'''

==Mobile telephone numbers==
{{Main|List of mobile codes in Pakistan}}
Mobile telephone numbers in Pakistan are of the following format '''03XZ-YYYYYYY''' where '''X''' is the single letter code assigned to a specific mobile telephone operator and '''Z-YYYYYYY''' is the local telephone number from any mobile phone or Land Line.

*'''3''' - is the Mobile Access code
*'''Z''' can be any value between 0 and 9, assigned by the operator itself, except in case of SCOM where Z=5 only
*'''X=0''' [[Jazz Pakistan]]
*'''X=1''' [[Zong Pakistan]]
*'''X=2''' [[Jazz Pakistan]]
*'''X=3''' [[Ufone]]
*'''X=4''' [[Telenor Pakistan]]
*'''X=5''' [[Special Communications Organization|SCOM]] (Z=5 only)
*'''X=6''' [[Instaphone]]

Existing Codes

*'''300, 301, 302, 303, 304, 305, 306, 307, 308, 309''' - [[Jazz Pakistan]]
*'''310, 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318''' - [[Zong Pakistan]]
*'''320, 321, 322, 323, 324, 325, 326''' - [[Jazz Pakistan]]
*'''330, 331, 332, 333, 334, 335, 336, 337''' - [[Ufone]]
*'''340, 341, 342, 343, 344, 345, 346, 347, 348, 349''' - [[Telenor Pakistan]]
*'''355''' - [[Special Communications Organization|SCOM]]
*'''364''' - [[Instaphone]]

International callers must dial '''+92-3XZ-YYYYYYY''' to reach a mobile number in Pakistan from outside Pakistan, where ''''+92'''' is the Country Code, ''''3XZ'''' is Mobile Access Code as per the above list and ''''YYYYYYY'''' is personal number.

Within Pakistan the same number can be reached by dialing either '''03XZ-YYYYYYY''' or ''''0092-3XZ-YYYYYYY'''' or ''''+92-3XZ-YYYYYYY'''' from any mobile device or land line.

In order to dial a land line number from a mobile phone in Pakistan, city code is required in all cases. However, city code is not required between land line calls within the same city. For instance, to call a land line number ''''YYYYYYY'''' from another land line in the same city, dial only ''''YYYYYYY''''. However, to call this number from another land line in another city or from a mobile phone anywhere (same city or another city), dial ''''(0XX)-YYYYYYY''''.

Main article: List of mobile codes in Pakistan
Mobile telephone numbers in Pakistan are of the following format 03XZ-YYYYYYY where X is the single letter code assigned to a specific mobile telephone operator and Z-YYYYYYY is the local telephone number from any mobile phone or Land Line.

3 - is the Mobile Access code
Z can be any value between 0 and 9, assigned by the operator itself, except in case of SCOM where Z=5 only
X=0 Jazz Pakistan
X=1 Zong Pakistan
X=2 Jazz Pakistan
X=3 Ufone
X=4 Telenor Pakistan
X=5 SCOM (Z=5 only)
X=6 Instaphone
Existing Codes

300, 301, 302, 303, 304, 305, 306, 307, 308, 309, - Jazz Pakistan
310, 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318 - Zong Pakistan
320, 321, 322, 323, 324, 325, 326 - Jazz Pakistan
330, 331, 332, 333, 334, 335, 336, 337 - Ufone
340, 341, 342, 343, 344, 345, 346, 347, 348, 349 - Telenor Pakistan
355 - SCOM
364 - Instaphone
International callers must dial +92-3XZ-YYYYYYY to reach a mobile number in Pakistan from outside Pakistan, where '+92' is the Country Code, '3XZ' is Mobile Access Code as per the above list and 'YYYYYYY' is personal number.

Within Pakistan the same number can be reached by dialing either 03XZ-YYYYYYY or '0092-3XZ-YYYYYYY' or '+92-3XZ-YYYYYYY' from any mobile device or land line.

In order to dial a land line number from a mobile phone in Pakistan, city code is required in all cases. However, city code is not required between land line calls within the same city. For instance, to call a land line number 'YYYYYYY' from another land line in the same city, dial only 'YYYYYYY'. However, to call this number from another land line in another city or from a mobile phone anywhere (same city or another city), dial '(0XX)-YYYYYYY'.

==References==
{{Reflist}}
*[http://www.itu.int/oth/T02020000A1/en ITU allocations list]

==External links==
* [https://ptcl.com.pk/Info/National-Dialing-Codes National Dialing Codes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220704204421/https://ptcl.com.pk/Info/National-Dialing-Codes |date=2022-07-04 }}
* [http://pta.gov.pk/ Pakistan Telecommunications Authority] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030021042/http://www.pta.gov.pk/ |date=2017-10-30 }} - Pakistan’s telephone systems regulator

{{Telephone numbers in Asia}}

[[Category:Telephone numbers in Pakistan| ]]
[[Category:Telephone numbers by country|Pakistan]]
[[Category:Pakistan communications-related lists|Telephone numbers]]&lt;noinclude&gt;

&lt;small&gt;This page was moved from [[en:Telephone numbers in Pakistan]]. Its edit history can be viewed at [[Telephone numbers in Pakistan/edithistory]]&lt;/small&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5qhojdo9vpyesxa61dh7arhlplwdo3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>User:Namoroka/sandbox/1</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177074</id>
    <revision>
      <id>755014</id>
      <parentid>754891</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T03:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Namoroka</username>
        <id>19627</id>
      </contributor>
      <origin>755014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12661" sha1="rcgzs9keom3xd76kbaxxf7pkp3vr5kb" xml:space="preserve">* [[MediaWiki:Gadget-hanja-reading.js]]
** [[MediaWiki:Gadget-hanja-base2.json]]
** [[MediaWiki:Gadget-hanja-variants.json]]
** [[MediaWiki:Gadget-hanja-variants-cjkvi.json]]
** [[MediaWiki:Gadget-hanja-history.json]]
** [[MediaWiki:Gadget-hanja-overrides.json]]
** [[MediaWiki:Gadget-hanja-word.json]]

連絡


*량(輛), 리(理, 里, 厘, 釐)

*량(輛), 列車 한 輛
**차량(車輛)
**차량세(車輛稅)
**차량용품(車輛用品)

*不+ㄷ/ㅈ = 부, 나머지는 전부 불
**불가(不可), 불량(不良), 불합리(不合理)
**부당(不當), 절대부등식(絶對不等式), 부적절(不適切)
**예외: 부실(不實), 3불정책(三不政策), 독불장군(獨不將軍)

金氏

商賈 賈船

불연즉(不然則)

	&quot;乘車&quot;: &quot;승차&quot;,
	&quot;乘車之誚&quot;: &quot;승거지초&quot;,
	&quot;駐停車&quot;: &quot;주정차&quot;,
	&quot;停車燈&quot;: &quot;정차등&quot;,
	&quot;前車&quot;: &quot;전차&quot;,
	&quot;前車可鑑&quot;: &quot;전거가감&quot;,
	&quot;前車覆轍&quot;: &quot;전거복철&quot;

불가(不可)
불가결(不可缺)
불가능(不可能)
불가침조약(不可侵條約)
불가피(不可避)
불과(不過)
불구(不拘)
불구속(不拘束)
불규칙(不規則)
불균형(不均衡)
불길(不吉)
불능(不能)
불량(不良)
불량배(不良輩)
불량식품(不良食品)
불로초(不老草)
불리(不利)
불륜(不倫)
불만(不滿)
불만족(不滿足)
불면증(不眠症)
불멸(不滅)
불명예(不名譽)
불모지(不毛地)
불문(不問)
불법(不法)
불법적(不法的)
불법행위(不法行爲)
불변(不變)
불복(不服)
불복종(不服從)
불사(不辭/不死)
불사신(不死身)
불사조(不死鳥)
불상사(不祥事)
불성실(不誠實)
불순(不純/不順)
불시(不時)
불신(不信)
불안(不安)
불여귀(不如歸)
불연(不燃)
불연성(不燃性)
불연속(不連續)
불완전(不完全)
불우(不遇)
불운(不運)
불응(不應)
퇴거불응죄(退去不應罪)
불의(不義)
불이익(不利益)
불이행(不履行)
제차신호조작불이행(諸車信號操作不履行)
지시불이행(指示不履行)
불임(不妊)
불참(不參)
불청객(不請客)
불체포특권(不逮捕特權)
불초(不肖)
불쾌(不快)
불쾌감(不快感)
불투명(不透明)
불편(不便)
불평(不平)
불평등(不平等)
불필요(不必要)
불합격(不合格)
불합리(不合理)
불행(不幸)
불허(不許)
불확실(不確實)
불확실성(不確實性)
불황(不況)
불효(不孝)
불후(不朽)

부당(不當)
부도(不渡)
부도덕(不道德)
부동산(不動産)
부득이(不得已)
부등식(不等式)
절대부등식(絶對不等式)
부실(不實)
부작위(不作爲)
부재(不在)
부적절(不適切)
부정(不定/不正/不淨)
부정행위(不正行爲)
부조리(不條理)
부족(不足)
과부족(過不足)
부주의(不注意)
삼부점(三不粘)

가치부전(假痴不癲)
과유불급(過猶不及)
권불십년(權不十年)
독불장군(獨不將軍)
두문불출(杜門不出)
목불인견(目不忍見)[7]
목불식정(目不識丁)
복지부동(伏地不動)
불가항력(不可抗力)
불교이주(不敎而誅)
불구대천(不俱戴天)
오매불망(寤寐不忘)
천부당만부당(千不當萬不當)
표리부동(表裏不同)

부동방면(不動坊面)
불로동(不老洞)
불로봉무동(不老鳳舞洞)

가부(可否)
가부간(可否間)
가타부타(可타否타)
거부(拒否)
낙부(諾否)
부결(否決)
부인(否認)
부정(否定)
부정적(否定的)
안부(安否)
여부(與否)

비색(否塞)
비운(否運)

왈가왈부(曰可曰否)


(어미 ‘-을’ 뒤에 ‘있다’, ‘없다’ 따위와 함께 쓰여) 1.    ‘까닭’, ‘이치’의 뜻을 나타내는 말.
*그럴 理가 없다.
*그럴理가 없다.
*그럴理가없다.
*雲養 大監이나 나나 이미 허리 부러진 虎狼인데, 저들이 危險을 무릅쓰면서까지 도와줄 理 있겠소?
*外部에서 侵入한 痕跡이 없고 門은 잠겨져 있었으므로 나갔을 理 萬無다.
*閔箕의 性格으로 그 祕密을 그의 妻에게 告白하지 않았을 理 또한 없을 터였다.
*자네가 모르는 일을 낸들 알 理 있나?
*그러나 조만춘이가 逃亡兵인 그를 찾아 이런 後方에까지 내려올 理가 萬無하다.
*벌써 데려왔을 理는 없고 마침 제풀에 왔나 하고 가만히 앉았으려니 門이 활짝 열리며 경애가 딱 섰다.

*신여성(新女性)
*新女性(신여성)
*新女性
*女性
*女
*省略

* 金: 김/금
** 김해 김씨(金海金氏, 金海 金氏), 金海, 金氏
**개금(改金), 과금(課金), 과징금(課懲金), 금강(金剛), 금속(金屬), 비금속(非金屬), 금요일(金曜日), 비자금(秘資金), 장학금(奬學金), 황금(黃金), 금전(金錢), 입금(入金)
**김구(金九), 김대중(金大中), 김부겸(金富謙), 김종필(金鍾泌), 김무성(金武星), 김상곤(金相坤)
**가서만금(家書萬金), 견금여석(見金如石), 금과옥조(金科玉條), 금란지교(金蘭之交), 금석뇌약(金石牢約), 금자탑(金字塔), 금지옥엽(金枝玉葉), 단금지계교(斷金之契交),일확천금(一攫千金)
**금강산(金剛山), 금련산(金連山), 금오산(金烏山), 금정산(金井山), 몽금포(夢金浦), 새만금(새萬金)

* 반복부호
**正々堂々(정정당당)
**明々白々(명명백백)
**各々(각각), 云々(운운), 繼々承々(계계승승), 一々이(일일이), 一一이
**續々(속속)
**着々(착착)
**歷々히(역력히)
**默々히(묵묵히)
**細々한(세세한)
**赫々한(혁혁한)
**紛々할(분분할)
**紛〻할
**분々할

* 一二三四五六七八九十百千萬万億兆〇零
** 二〇二六年, 一九九九年, 二〇〇〇년대
** 六二〇〇円, 五〇〇원, 五〇〇원
** 〇二-一二三-四五六七
** 第一〇〇호, 三〇二호
** 二.〇

== 테스트 4 ==
*樂('''악''', 낙, 락, '''요''') → '''樂曲(악곡)''', 樂園(낙원), 娛樂(오락), '''樂山(요산)'''
*見(견, '''현''') → 見聞(견문), '''謁見(알현)'''

;제10항 첫음 '녀, 뇨, 뉴, 니' → '여, 요, 유, 이'
*여자(女子), 연세(年歲), 요소(尿素), 유대(紐帶), 이토(泥土), 익명(匿名), 여성(女性), 여아(女兒), 여선생(女先生), 여학생(女學生)
*예외 1: 냥(兩), 냥쭝('''兩쭝'''), 년(年) / '''十''' 年, 金 '''한 兩''', 銀 두 '''兩쭝''' / 年 降水量(연 강수량, 명사), '''十 年'''(십 년, 의존 명사), 生産 年度(생산 연도, 명사), '''2018 年度'''(2018 년도, 의존 명사), 2018年度(2018년도, 의존 명사)
*예외 2: 신여성('''新女性'''), 공염불('''空念佛'''), 남존여비('''男尊女卑''')
*예외 3: 한국여자대학('''韓國女子大學'''), 대한요소비료회사(大韓尿素肥料會社)

;제11항 첫음 '랴, 려, 례, 료, 류, 리' → '야, 여, 예, 요, 유, 이'
*양심(良心), 역사(歷史), 예의(禮義), 용궁(龍宮), 유행(流行), 이발(理髮)
*예외 1: 리(里): '''몇 理'''냐?, 리(理): '''그럴 理'''가 없다. / '''客車''' '''五十 輛'''(객차 오십 량), '''2分''' 5厘 7厘(2푼 5리 7리)
*예외 2: 나열('''羅列'''), 치열('''齒列'''), 비열('''卑劣'''), 규율('''規律'''), 비율('''比率'''), 실패율('''失敗率'''), 분열('''分裂'''), 선열('''先烈'''), 진열('''陳列'''), 선율('''旋律'''), 전율('''戰慄'''), 백분율('''百分率''')
*예외 3: 신립(申砬), 최린(崔麟), 채륜(蔡倫), 하륜('''河崙''')
*예외 4: 국제연합('''國際聯合''') → 국련(國聯), 한국시각장애인연합회('''韓國視覺障礙人聯合會''') → 한시련(韓視聯)
*예외 4: 역이용('''逆利用'''), 연이율('''年利率'''), 열역학('''熱力學'''), 해외여행('''海外旅行''')
*예외 5: 서울여관(서울旅館), 신흥이발관('''新興理髮館'''), 육천육백육십육('''六千六百六十六''')

;제12항 첫음 '라, 래, 로, 뢰, 루, 르' → '나, 내, 노, 뇌, 누, 느'
*낙원(樂園), 내일(來日), 노인(老人), 뇌성(雷聲), 누각(樓閣), 능묘(陵墓)
*예외 1: 낙원(樂園), 내일(來日), 노인(老人), 뇌성(雷聲), 누각(樓閣), 능묘(陵墓)
*예외 2: 내내월('''來來月'''), 상노인('''上老人'''), 중노동('''重勞動'''), 비논리적('''非論理的''')

;제13항 한 단어 안에서 같은 음절이나 비슷한 음절이 겹쳐 나는 부분
*연연불망('''戀戀不忘'''), 유유상종('''類類相從'''), 누누이('''屢屢이''')
*예외: 열렬히('''熱熱히'''), 늠름히('''凜凜히'''), 연년세세(年年歲歲), 낙락장송(落落長松), 냉랭하다(冷冷하다), 역력히(歷歷히), 염념불망(念念不忘)


* https://db.history.go.kr/unicode/
* http://waks.aks.ac.kr/unicode/
* https://kostma.aks.ac.kr/segment/segmentList.aspx
* https://www.heritage.go.kr/heri/mem/selectHanjUmka.do
* https://www.hanja.ne.kr/jupsu/jupsu07_01.asp
* https://oriental-dic.dankook.ac.kr/index
* http://www.e-hanja.kr/
* https://hc.jsecs.org/irg/ws2021/app/
* https://db.cyberseodang.or.kr/twochar/index.html#

== + ==
갈곶리(乫串里)
법곳동(法串洞)
대곶면(大串面)
월곶면(月串面)
보구곶(甫口串)
월곶동(月串洞)
장곳리(獐串里)
홍곳리(洪串里)
삼곶리(三串里)
갈곶동(葛串洞)
지곶동(紙串洞)
갑곶리(甲串里)
월곳리(月串里)
석곶리(石串里)
호미곶(虎尾串)
흥환리(興串里)
사곶리(仕串里)
간절곶(艮絶串)
대산곶(大山串)
모월곶(毛月串)
호미곶(虎尾串)
장기곶(艮絶串)
비파곶(比巴串)
송도곶(松島串)
장산곶(長山串)
등산곶(登山串)
전곶(箭串)
공단곶(功端串)
동외곶(冬外串)
장기곶(長鬐串)
장산곶(長山串)
갑곶(甲串)
본곶(本곶)
모래곶(모래串)

활음조 현상
거란(契丹)
동란국(東丹國)
모란(牧丹)

&lt;pre&gt;
	&quot;開寧民亂&quot;: &quot;개령민란&quot;,
	&quot;敦寧&quot;: &quot;돈령&quot;,
	&quot;靡寧&quot;: &quot;미령&quot;,
	&quot;玉度靡寧&quot;: &quot;옥도미령&quot;,
	&quot;會寧&quot;: &quot;회령&quot;,
	&quot;武寧&quot;: &quot;무령&quot;,
	&quot;孝寧&quot;: &quot;효령&quot;,
	&quot;遼寧&quot;: &quot;요령&quot;,
	&quot;居寧&quot;: &quot;거령&quot;,
	&quot;巨寧&quot;: &quot;거령&quot;,
	&quot;濟寧里&quot;: &quot;제령리&quot;,
	&quot;宜寧&quot;: &quot;의령&quot;,
	&quot;開寧面&quot;: &quot;개령면&quot;,
	&quot;河寧里&quot;: &quot;하령리&quot;,
	&quot;載寧&quot;: &quot;재령&quot;,
	&quot;會寧里&quot;: &quot;회령리&quot;,
	&quot;保寧&quot;: &quot;보령&quot;,
	&quot;富寧&quot;: &quot;부령&quot;,
	&quot;泰寧&quot;: &quot;태령&quot;,
	&quot;古寧&quot;: &quot;고령&quot;,
	&quot;鐵犂&quot;: &quot;철려&quot;,
	&quot;鋤犁&quot;: &quot;서려&quot;,
	&quot;踏犂&quot;: &quot;답려&quot;,
	&quot;單牛犂&quot;: &quot;단우려&quot;,
	&quot;兩牛犂&quot;: &quot;양우려&quot;,
	&quot;蟉松&quot;: &quot;규송&quot;,
	&quot;瘻癘&quot;: &quot;누라&quot;,
	&quot;縶縲&quot;: &quot;칩류&quot;,
	&quot;縲紲&quot;: &quot;유설&quot;,
	&quot;鶆鳩&quot;: &quot;내구&quot;,
	&quot;水剌&quot;: &quot;수라&quot;,
	&quot;纍纍&quot;: &quot;누누&quot;,
	

惹鬧 야료
起鬧 기뇨
熱鬧 열뇨
鬧擾 요요
息鬧 식뇨 
息鬧 식뇨 
濟州民鬧 제주민요
作鬧 작뇨
乖鬧 괴뇨
紛鬧 분뇨
喧鬧 훤뇨
煩鬧 번뇨
惹起鬧端-- 야기요단
&lt;/pre&gt;

== Copyright ==
The Unicode database is released by Unicode Inc. under the following terms:

&lt;blockquote&gt;
Copyright © 1991-2022 Unicode, Inc. All rights reserved. Distributed under the Terms of Use in https://www.unicode.org/copyright.html.

Permission is hereby granted, free of charge, to any person obtaining a copy of the Unicode data files and any associated documentation (the &quot;Data Files&quot;) or Unicode software and any associated documentation (the &quot;Software&quot;) to deal in the Data Files or Software without restriction, including without limitation the rights to use, copy, modify, merge, publish, distribute, and/or sell copies of the Data Files or Software, and to permit persons to whom the Data Files or Software are furnished to do so, provided that either
(a) this copyright and permission notice appear with all copies of the Data Files or Software, or
(b) this copyright and permission notice appear in associated Documentation.

THE DATA FILES AND SOFTWARE ARE PROVIDED &quot;AS IS&quot;, WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO THE WARRANTIES OF MERCHANTABILITY, FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE AND NONINFRINGEMENT OF THIRD PARTY RIGHTS. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT HOLDER OR HOLDERS INCLUDED IN THIS NOTICE BE LIABLE FOR ANY CLAIM, OR ANY SPECIAL INDIRECT OR CONSEQUENTIAL DAMAGES, OR ANY DAMAGES WHATSOEVER RESULTING FROM LOSS OF USE, DATA OR PROFITS, WHETHER IN AN ACTION OF CONTRACT, NEGLIGENCE OR OTHER TORTIOUS ACTION, ARISING OUT OF OR IN CONNECTION WITH THE USE OR PERFORMANCE OF THE DATA FILES OR SOFTWARE.

Except as contained in this notice, the name of a copyright holder shall not be used in advertising or otherwise to promote the sale, use or other dealings in these Data Files or Software without prior written authorization of the copyright holder.
&lt;/blockquote&gt;</text>
      <sha1>rcgzs9keom3xd76kbaxxf7pkp3vr5kb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>User:Enbi/fortress.yaml</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177499</id>
    <revision>
      <id>754979</id>
      <parentid>754625</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enbi</username>
        <id>72574</id>
      </contributor>
      <origin>754979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5709" sha1="tmnyvrm8t0mrj5x1a6pkn7l8n57bw12" xml:space="preserve">Fortress config file.


&lt;syntaxhighlight lang=&quot;yaml&quot;&gt;
testwiki:
  reportSummary: 'Reporting [[Special:Contributions/$1|$1]] (Fortress-Beta)'
  warnSummary: &quot;Warning [[Special:Contributions/$1|$1]]: {{[[Template:$2|$2]]}}&quot;
  rollbackOuterSummary: &quot;Reverting $1 by [[Special:Contributions/$2|$2]] (Fortress-Test)&quot;
  keymaps:
    # Keymaps that revert and optionally warn. Schema:
    #   key: JavaScript keyboard event key, can either be a single key or an array of keys to map multiple keys to one action
    #   summary: summary you want fortress to use when reverting
    #   template: (optional) warning to leave, without the level number or uw- prefix
    #   single: (defaults to false if omitted) whether or not the warning is a single issue (no level) warning.
    # Do not use left or right arrow, `[`, ` ` (space), `w`, `p` or `g`; these are reserved.
    - key: q
      summary: non-constructive edits
      template: vandalism

    - key: d
      summary: potentially disruptive edits
      template: disruptive

    - key: t
      summary: test edits by
      template: test

    - key: r
      overrideOuter: true
      summary: Reverting edits (Fortress-Beta)

  menuCategories:
    - name: Vandalism
      warnings:
        - name: Vandalism
          template: vandalism
          summary: non-constructive edits

        - name: Subtle vandalism
          template: subtle
          summary: non-constructive edits

        - name: Image vandalism
          template: image
          summary: inappropriate image additions
          details: Inappropriate images added to articles

        - name: Joke edits
          template: joke
          summary: non-constructive edits

    - name: Conduct/content
      warnings:
        - name: Personal attacks
          template: npa
          summary: non-constructive edits

        - name: Unsourced
          template: unsourced
          summary: unsourced additions

        - name: Unexplained removal
          template: delete
          summary: unexplained content removal

        - name: MOS
          template: mos
          summary: potentially disruptive
          details: Manual of style violations

    - name: Disruption
      warnings:
        - name: Disruptive editing
          template: disruptive
          summary: potentially disruptive edits

        - name: Factual errors
          template: error
          summary: factual errors

        - name: Test edits
          template: test
          summary: Editing tests
    - name: NPOV
      warnings:
        - name: Non-neutral
          template: npov
          summary: non-neutral-edits

        - name: Promotional
          template: promo
          summary: potentially promotional content added
    - name: Single issue
      warnings:
        - name: English variant
          template: engvar
          summary: incorrect English variants
          single: true
enwiki:
  warnSummary: 'Warning [[Special:Contributions/$1|$1]]: {{[[Template:$2|$2]]}}'
  rollbackOuterSummary: &quot;Reverting $1 by [[Special:Contributions/$2|$2]] (Fortress-Beta)&quot;
  keymaps:
    # Keymaps that revert and optionally warn. Schema:
    #   key: JavaScript keyboard event key, can either be a single key or an array of keys to map multiple keys to one action
    #   summary: summary you want fortress to use when reverting
    #   template: (optional) warning to leave, without the level number or uw- prefix
    #   single: (defaults to false if omitted) whether or not the warning is a single issue (no level) warning.
    # Do not use left or right arrow, `[`, ` ` (space), `w`, `p` or `g`; these are reserved.
    - key: q
      summary: non-constructive edits
      template: vandalism

    - key: d
      summary: potentially disruptive edits
      template: disruptive

    - key: t
      summary: test edits by
      template: test

    - key: r
      overrideOuter: true
      summary: Reverting edits (Fortress-Beta)

  menuCategories:
    - name: Vandalism
      warnings:
        - name: Vandalism
          template: vandalism
          summary: non-constructive edits

        - name: Subtle vandalism
          template: subtle
          summary: non-constructive edits

        - name: Image vandalism
          template: image
          summary: inappropriate image additions
          details: Inappropriate images added to articles

        - name: Joke edits
          template: joke
          summary: non-constructive edits

    - name: Conduct/content
      warnings:
        - name: Personal attacks
          template: npa
          summary: non-constructive edits

        - name: Unsourced
          template: unsourced
          summary: unsourced additions

        - name: Unexplained removal
          template: delete
          summary: unexplained content removal

        - name: MOS
          template: mos
          summary: potentially disruptive
          details: Manual of style violations

    - name: Disruption
      warnings:
        - name: Disruptive editing
          template: disruptive
          summary: potentially disruptive edits

        - name: Factual errors
          template: error
          summary: factual errors

        - name: Test edits
          template: test
          summary: Editing tests
    - name: NPOV
      warnings:
        - name: Non-neutral
          template: npov
          summary: non-neutral-edits

        - name: Promotional
          template: promo
          summary: potentially promotional content added
    - name: Single issue
      warnings:
        - name: English variant
          template: engvar
          summary: incorrect English variants
          single: true
&lt;/syntaxhighlight&gt;</text>
      <sha1>tmnyvrm8t0mrj5x1a6pkn7l8n57bw12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Test00</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177515</id>
    <revision>
      <id>754981</id>
      <parentid>754709</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Enbi</username>
        <id>72574</id>
      </contributor>
      <origin>754981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5" sha1="m3a7qx5msfpfane7tuo6s5k1ptrc62d" xml:space="preserve">hi
hi</text>
      <sha1>m3a7qx5msfpfane7tuo6s5k1ptrc62d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>User:OTichonova (WMF)/sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177565</id>
    <revision>
      <id>754966</id>
      <parentid>754890</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T13:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>OTichonova (WMF)</username>
        <id>48882</id>
      </contributor>
      <origin>754966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="1kd176qpjv2dqzf1ds5kwg1y819tv8e" xml:space="preserve">Sanbox edit for thank and undo</text>
      <sha1>1kd176qpjv2dqzf1ds5kwg1y819tv8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754968</id>
      <parentid>754966</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T14:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>OTichonova (WMF)</username>
        <id>48882</id>
      </contributor>
      <comment>Undid revision [[Special:Diff/754966|754966]] by [[Special:Contributions/OTichonova (WMF)|OTichonova (WMF)]] ([[User talk:OTichonova (WMF)|talk]])</comment>
      <origin>754968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11" sha1="o7p0bz1376nwn2w4gwo22n74sat0pzi" xml:space="preserve">Sanbox edit</text>
      <sha1>o7p0bz1376nwn2w4gwo22n74sat0pzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>User:A.H19051890</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177586</id>
    <revision>
      <id>754969</id>
      <timestamp>2026-08-05T14:36:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="amdr3ojcokd4e4dfyh20wkv0ia2y58g" xml:space="preserve">[[User:A.H19051890/Sandbox ]]</text>
      <sha1>amdr3ojcokd4e4dfyh20wkv0ia2y58g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754992</id>
      <parentid>754969</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="qo3of9pfd8i9p6emytfc5xf0mdgq8nz" xml:space="preserve">[[User:A.H19051890/Sandbox ]]
[[User:A.H19051890/Sandbox2]]</text>
      <sha1>qo3of9pfd8i9p6emytfc5xf0mdgq8nz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754993</id>
      <parentid>754992</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="p9fyxkc91ogl3y0ik2o85hrzrc7ashl" xml:space="preserve">* [[User:A.H19051890/Sandbox ]]
* [[User:A.H19051890/Sandbox2]]</text>
      <sha1>p9fyxkc91ogl3y0ik2o85hrzrc7ashl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755001</id>
      <parentid>754993</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:32:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <origin>755001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="140" sha1="92c3gjzrjp5un0617nk7e44wb4d73yp" xml:space="preserve">Đây là tài khoản wiki gốc của tôi [[thành viên:vi:A.H19051890]]
* [[User:A.H19051890/Sandbox ]]
* [[User:A.H19051890/Sandbox2]]</text>
      <sha1>92c3gjzrjp5un0617nk7e44wb4d73yp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755002</id>
      <parentid>755001</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:34:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <origin>755002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141" sha1="7e2lg3agmyfpitimfgt98c640i41q3n" xml:space="preserve">This is my original wiki account [[:vi:Thành viên:A.H19051890|A.H19051890]]
* [[User:A.H19051890/Sandbox ]]
* [[User:A.H19051890/Sandbox2]]</text>
      <sha1>7e2lg3agmyfpitimfgt98c640i41q3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>User:A.H19051890/Sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177587</id>
    <revision>
      <id>754970</id>
      <timestamp>2026-08-05T14:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="d0ocvztobh9t4965706nacsh1wenn99" xml:space="preserve">
{{Infobox software
| name = ABC
| logo = 
| screenshot = Nmap-behind-31c3.png
| screenshot size = 260px
| caption = ABC
| author = ABC
| developer = 
| released = {{Start date and age|1997|09|df=yes}}
| latest release version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|P348|P548=Q2804309}}                                             | latest release date    = {{Start date and age|{{wikidata|qualifier|preferred|single|P348|P548=Q2804309|P577}}|df=yes}}
| programming language = ABC
| operating system = ABC
| platform = 
| language = [[English language|English]]
| genre = ABC
| license = ABC
}}</text>
      <sha1>d0ocvztobh9t4965706nacsh1wenn99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754971</id>
      <parentid>754970</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T14:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3704" sha1="bzxcpc78x4mbroe5hy9e2tz9inf5u2h" xml:space="preserve">
{{Infobox software
| name = ABC
| logo = 
| screenshot = Nmap-behind-31c3.png
| screenshot size = 260px
| caption = ABC
| author = ABC
| developer = 
| released = {{Start date and age|1997|09|df=yes}}
| latest release version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|P348|P548=Q2804309}}                                             | latest release date    = {{Start date and age|{{wikidata|qualifier|preferred|single|P348|P548=Q2804309|P577}}|df=yes}}
| programming language = ABC
| operating system = ABC
| platform = 
| language = [[English language|English]]
| genre = ABC
| license = ABC
}}

{{Infobox software
| name = Telegram
| logo = Telegram 2019 Logo.svg
| logo size = 150px
| screenshot = 
| screenshot size = 
| caption = Telegram running on [[iOS]], screenshot taken in 2024
| collapsible = no
| developer = Telegram FZ-LLC
| released = {{Start date and age|2013|8|14|df=yes}}
| ver layout = stacked
| repo = 
| programming language = Desktop: [[C++]], [[C (programming language)|C]], [[Java (programming language)|Java]], [[Python (programming language)|Python]]&lt;br /&gt;Android: [[Java (programming language)|Java]]&lt;br /&gt;iOS: [[Swift (programming language)|Swift]]
| platform = [[Android (operating system)|Android]], [[iOS]], [[iPadOS]], [[Microsoft Windows|Windows]], [[macOS]], [[watchOS]], [[Wear OS]], [[Linux]], [[KaiOS]], [[Web app|Web platform]]
| language count = 66 (officially 12)
| language footnote = &lt;ref&gt;{{Cite web
  | title         = Translations
  | url           = https://translations.telegram.org/
  | access-date   = 2025-12-31
  | url-status    = live
  | archive-url   = https://web.archive.org/web/20251218062825/https://translations.telegram.org/
  | archive-date  = 2025-12-18
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
  | title         = Q: Can I translate Telegram?
  | url           = https://telegram.org/faq#q-can-i-translate-telegram
  | publisher     = Telegram Messenger LLP
  | access-date   = 2025-12-31
  | url-status    = live
  | archive-url   = https://web.archive.org/web/20251218060350/https://telegram.org/faq#q-can-i-translate-telegram
  | archive-date  = 2025-12-18
 }}&lt;/ref&gt;
| language = abc
| genre = [[Social media]], [[instant messaging]], [[VoIP]]
| license = [[GNU General Public License|GNU GPLv2, GNU GPLv3 only with OpenSSL linking exception]] ([[Client (computing)|clients]]),&lt;ref name=&quot;teleapps&quot;&gt;{{cite web
  | title         = List of Telegram applications
  | url           = https://telegram.org/apps
  | date          = 
  | access-date   = 2025-12-31
  | url-status    = live
  | archive-url   = https://web.archive.org/web/20251229212301/https://telegram.org/apps
  | archive-date  = 2025-12-29
 }}&lt;/ref&gt; [[Proprietary software|proprietary]] ([[Server (computing)|server]])&lt;ref name=faq-why-not-open-souce/&gt;
| website = {{URL|https://telegram.org/}}
}}
{{Infobox website
| name = Telegram Messenger Inc.
| logo = 
| location = [[Tortola]], [[British Virgin Islands]]&lt;br /&gt;(legal domicile)&lt;ref name=&quot;Telegram Messenger Inc – RIPE NCC&quot;&gt;{{Cite web
  | title         = Members ordered by country
  | url           = https://www.ripe.net/membership/member-support/list-of-members/vg/telegram/
  | publisher     = [[RIPE NCC]]
  | url-status    = live
  | archive-url   = https://web.archive.org/web/20250917121735/https://www.ripe.net/membership/member-support/list-of-members/vg/telegram/
  | archive-date  = 2025-09-17
 }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Dubai]], [[United Arab Emirates]]&lt;br /&gt;(operational center)
| founder = {{Unbulleted list|[[Pavel Durov]]|[[Nikolai Durov]]}}
| CEO = [[Pavel Durov]]
| industry = Software
| url = {{URL|https://telegram.org/}}
| foundation = {{Start date and age|2013|3}}
| area_served = Worldwide
| num_employees = 30
}}</text>
      <sha1>bzxcpc78x4mbroe5hy9e2tz9inf5u2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754991</id>
      <parentid>754971</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T22:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4005" sha1="p4xeylxf28dj22yc3c2c6y574jnlgw5" xml:space="preserve">{{Userbox
| id       = [[file:Wikipedia-logo (inverse).png|40px]]
| id-c     = #ffffff
| info     = Thành viên này là một '''Kiểm thử viên Wiki (Wiki Tester)''', chuyên phát hiện lỗi và báo cáo trên [[phabricator:|Wikimedia Phabricator]].
| info-c   = #eaf3ff
| border-c = #36c
}}
{{Infobox software
| name = ABC
| logo = 
| screenshot = Nmap-behind-31c3.png
| screenshot size = 260px
| caption = ABC
| author = ABC
| developer = 
| released = {{Start date and age|1997|09|df=yes}}
| latest release version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|P348|P548=Q2804309}}                                             | latest release date    = {{Start date and age|{{wikidata|qualifier|preferred|single|P348|P548=Q2804309|P577}}|df=yes}}
| programming language = ABC
| operating system = ABC
| platform = 
| language = [[English language|English]]
| genre = ABC
| license = ABC
}}

{{Infobox software
| name = Telegram
| logo = Telegram 2019 Logo.svg
| logo size = 150px
| screenshot = 
| screenshot size = 
| caption = Telegram running on [[iOS]], screenshot taken in 2024
| collapsible = no
| developer = Telegram FZ-LLC
| released = {{Start date and age|2013|8|14|df=yes}}
| ver layout = stacked
| repo = 
| programming language = Desktop: [[C++]], [[C (programming language)|C]], [[Java (programming language)|Java]], [[Python (programming language)|Python]]&lt;br /&gt;Android: [[Java (programming language)|Java]]&lt;br /&gt;iOS: [[Swift (programming language)|Swift]]
| platform = [[Android (operating system)|Android]], [[iOS]], [[iPadOS]], [[Microsoft Windows|Windows]], [[macOS]], [[watchOS]], [[Wear OS]], [[Linux]], [[KaiOS]], [[Web app|Web platform]]
| language count = 66 (officially 12)
| language footnote = &lt;ref&gt;{{Cite web
  | title         = Translations
  | url           = https://translations.telegram.org/
  | access-date   = 2025-12-31
  | url-status    = live
  | archive-url   = https://web.archive.org/web/20251218062825/https://translations.telegram.org/
  | archive-date  = 2025-12-18
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
  | title         = Q: Can I translate Telegram?
  | url           = https://telegram.org/faq#q-can-i-translate-telegram
  | publisher     = Telegram Messenger LLP
  | access-date   = 2025-12-31
  | url-status    = live
  | archive-url   = https://web.archive.org/web/20251218060350/https://telegram.org/faq#q-can-i-translate-telegram
  | archive-date  = 2025-12-18
 }}&lt;/ref&gt;
| language = abc
| genre = [[Social media]], [[instant messaging]], [[VoIP]]
| license = [[GNU General Public License|GNU GPLv2, GNU GPLv3 only with OpenSSL linking exception]] ([[Client (computing)|clients]]),&lt;ref name=&quot;teleapps&quot;&gt;{{cite web
  | title         = List of Telegram applications
  | url           = https://telegram.org/apps
  | date          = 
  | access-date   = 2025-12-31
  | url-status    = live
  | archive-url   = https://web.archive.org/web/20251229212301/https://telegram.org/apps
  | archive-date  = 2025-12-29
 }}&lt;/ref&gt; [[Proprietary software|proprietary]] ([[Server (computing)|server]])&lt;ref name=faq-why-not-open-souce/&gt;
| website = {{URL|https://telegram.org/}}
}}
{{Infobox website
| name = Telegram Messenger Inc.
| logo = 
| location = [[Tortola]], [[British Virgin Islands]]&lt;br /&gt;(legal domicile)&lt;ref name=&quot;Telegram Messenger Inc – RIPE NCC&quot;&gt;{{Cite web
  | title         = Members ordered by country
  | url           = https://www.ripe.net/membership/member-support/list-of-members/vg/telegram/
  | publisher     = [[RIPE NCC]]
  | url-status    = live
  | archive-url   = https://web.archive.org/web/20250917121735/https://www.ripe.net/membership/member-support/list-of-members/vg/telegram/
  | archive-date  = 2025-09-17
 }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Dubai]], [[United Arab Emirates]]&lt;br /&gt;(operational center)
| founder = {{Unbulleted list|[[Pavel Durov]]|[[Nikolai Durov]]}}
| CEO = [[Pavel Durov]]
| industry = Software
| url = {{URL|https://telegram.org/}}
| foundation = {{Start date and age|2013|3}}
| area_served = Worldwide
| num_employees = 30
}}</text>
      <sha1>p4xeylxf28dj22yc3c2c6y574jnlgw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>User:A.H19051890/Sandbox2</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177588</id>
    <revision>
      <id>754994</id>
      <timestamp>2026-08-05T23:00:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33814" sha1="rvk4aa6emouajmc3q40rq5sws5v3tz8" xml:space="preserve">{{Phân biệt|Biến chất (địa chất)}}
{{Về|quá trình sinh học|tiểu thuyết của Franz Kafka|Hóa thân (truyện)|các mục đích sử dụng khác|Biến thái (định hướng)}}
[[Tập tin:Dragonfly metamorphosis.jpg|nhỏ|Một con [[chuồn chuồn]] đang trải qua lần [[lột xác]] cuối cùng trong quá trình biến thái; trong quá trình này, nó chuyển từ dạng [[thiếu trùng]] sang giai đoạn trưởng thành]]

'''Biến thái''' là một [[quá trình sinh học]] mà trong đó động vật trải qua sự thay đổi rõ rệt và tương đối đột ngột về cấu trúc cơ thể như một phần trong quá trình [[sinh học phát triển|phát triển]] của chúng.&lt;ref&gt;{{cite web |title=metamorphosis (Quá trình biến thái)|url=https://www.britannica.com/science/metamorphosis |access-date=2022-04-01 |website=www.britannica.com}}&lt;/ref&gt; Một số loài [[côn trùng]], [[cá]], [[lưỡng cư]], [[thân mềm]], [[giáp xác]], [[Ngành Thích ty bào|thích ty bào]], [[da gai]] và [[Phân ngành Sống đuôi|động vật có bao]] trải qua quá trình biến thái, thường đi kèm với sự thay đổi về [[dinh dưỡng]] hoặc [[Hành vi|tập tính]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Những loài động vật nào trải qua quá trình biến thái không hoàn toàn? – Easierwithpractice.com  |url=https://easierwithpractice.com/what-animals-undergo-incomplete-metamorphosis/ |access-date=2022-04-01 |website=easierwithpractice.com |archive-date=2022-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221127012102/https://easierwithpractice.com/what-animals-undergo-incomplete-metamorphosis/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Một số loài động vật trải qua quá trình biến thái hoàn toàn (&quot;[[Biến thái hoàn toàn|holometaboly]]&quot;) giữa các giai đoạn vòng đời khác biệt rõ rệt; số khác có quá trình biến thái không hoàn toàn (&quot;[[Biến thái không hoàn toàn|hemimetaboly]]&quot;) giữa các giai đoạn tương đối giống nhau, hoặc không biến thái (&quot;[[Không biến thái|ametaboly]]&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Truman |first=James W. |date=2019-12-02 |title=Sự tiến hóa của quá trình biến thái ở côn trùng |journal=Current Biology |language=English |volume=29 |issue=23 |pages=R1252–R1268 |bibcode=2019CBio...29R1252T |doi=10.1016/j.cub.2019.10.009 |issn=0960-9822 |pmid=31794762 |s2cid=208541817 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Các sinh vật có giai đoạn [[ấu trùng]] sẽ trải qua quá trình biến thái để chuyển sang giai đoạn trưởng thành.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Hadfield |first1=Michael G. |date=1 December 2000 |title=Tại sao và bằng cách nào ấu trùng động vật không xương sống biển lại biến thái nhanh như vậy? |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1084952100901976 |journal=Seminars in Cell &amp; Developmental Biology |volume=11 |issue=6 |pages=437–443 |doi=10.1006/scdb.2000.0197 |issn=1084-9521 |pmid=11145872 |url-access=subscription |access-date=7 March 2022}}&lt;/ref&gt;

== Từ nguyên ==
Từ ''metamorphosis'' bắt nguồn từ [[Tiếng Hy Lạp cổ đại|tiếng Hy Lạp cổ đại]] {{lang|el|μεταμόρφωσις}}, nghĩa là &quot;sự biến hình, chuyển hóa&quot;,&lt;ref&gt;{{cite dictionary |title=Metamorphosis (Quá trình biến thái) |dictionary=A Greek-English Lexicon |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |url=https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2366805 |access-date=2012-08-26 |date=1940 |last2=Scott |first2=Robert |first1=Henry George |last1=Liddell |via=perseus.tufts.edu}}&lt;/ref&gt; hợp thành từ {{lang|el|μετα-}} (''{{lang|el|[[Meta |meta-]]}}''), nghĩa là &quot;sau&quot; và {{lang|el|μορφή}} (''{{lang|el|morphe}}''), nghĩa là &quot;hình thái&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Từ điển Từ nguyên trực tuyến  |url=http://www.etymonline.com/index.php?search=Metamorphosis&amp;searchmode=none |access-date=2012-08-26 |publisher=Etymonline.com}}&lt;/ref&gt;

== Điều hòa bằng hormone ==
Ở côn trùng, sự sinh trưởng và biến thái được điều hòa bởi các [[hormone]] do các [[tuyến nội tiết]] nằm ở [[Thuật ngữ giải phẫu vị trí|phía trước]] cơ thể tổng hợp. Các tế bào thần kinh tiết trong [[não côn trùng]] tiết ra một hormone là [[prothoracicotropic hormone|hormone hướng tuyến ngực trước]] (PTTH); hormone này kích hoạt tuyến ngực trước tiết ra hormone thứ hai, thường là [[ecdysone]] (một loại [[ecdysteroid]]), giúp kích thích quá trình [[lột xác]] (trút bỏ lớp vỏ ngoài).&lt;ref&gt;Davies, 1998. Chương 3.&lt;/ref&gt;

PTTH cũng kích thích [[corpora allata]], một cơ quan sau não, sản xuất [[juvenile hormone|hormone juvenile]], giúp ngăn chặn sự xuất hiện của các đặc tính trưởng thành trong quá trình lột xác. Ở côn trùng [[biến thái hoàn toàn]], các lần lột xác giữa các [[tuổi ấu trùng]] có nồng độ hormone juvenile cao; lần lột xác sang giai đoạn nhộng có nồng độ hormone juvenile thấp; và lần lột xác cuối cùng thành [[thành trùng]] thì hoàn toàn không có sự xuất hiện của hormone juvenile.&lt;ref&gt;Gullan, P.J. &amp; Cranston, P.S. 6.3 Quá trình và kiểm soát lột xác trong &quot;Côn trùng: Sơ lược về côn trùng học&quot;. Nhà xuất bản Blackwell, 2005. tr. 153–156.&lt;/ref&gt; Các thí nghiệm trên loài bọ [[Pyrrhocoris apterus]] đã chỉ ra cách hormone juvenile có thể ảnh hưởng đến số giai đoạn [[tuổi ấu trùng]] ở côn trùng [[biến thái không hoàn toàn]].&lt;ref name=&quot;SlamaWilliams1965&quot;&gt;{{cite journal |last1=Slama |last2=Williams |year=1965 |title=Hoạt động của hormone vị thành niên đối với bọ Pyrrhocoris apterus  |journal=Biên bản của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia  |volume=54 |issue=2 |pages=411–414 |bibcode=1965PNAS...54..411S |doi=10.1073/pnas.54.2.411 |pmc=219680 |pmid=5217430 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SinghKonopova2011&quot;&gt;{{cite journal |last1=Singh |first1=Amit |last2=Konopova |first2=Barbora |last3=Smykal |first3=Vlastimil |last4=Jindra |first4=Marek |year=2011 |title=Vai trò chung và riêng biệt của các gen tín hiệu hormone tuổi vị thành niên trong quá trình biến thái của côn trùng biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn  |journal=PLOS ONE |volume=6 |issue=12 |bibcode=2011PLoSO...628728K |doi=10.1371/journal.pone.0028728 |issn=1932-6203 |pmc=3234286 |pmid=22174880 |doi-access=free |article-number=e28728}}&lt;/ref&gt;

Ở [[động vật có dây sống]], quá trình biến thái do iodothyronine kích thích và là một đặc điểm tổ tiên của tất cả các đại diện trong ngành này.&lt;ref name=&quot;cell.com&quot;/&gt;

== Côn trùng ==

[[Tập tin:Locust instars NMNS.jpg|nhỏ|thumb|Sự biến thái không hoàn toàn ở châu chấu qua các tuổi ấu trùng khác nhau. Mẫu vật lớn nhất là cá thể trưởng thành.]]

Cả ba hình thức biến thái đều có thể tìm thấy trong sự đa dạng của côn trùng, bao gồm [[không biến thái]], [[Biến thái không hoàn toàn]], và [[biến thái hoàn toàn]]. Trong khi côn trùng không biến thái thể hiện rất ít sự khác biệt giữa dạng ấu trùng và dạng trưởng thành (còn gọi là &quot;[[phát triển trực tiếp]]&quot;), thì cả côn trùng biến thái không hoàn toàn và biến thái hoàn toàn đều có sự khác biệt rõ rệt về hình thái và hành vi giữa dạng ấu trùng và dạng trưởng thành. Sự khác biệt đáng kể nhất ở các sinh vật biến thái hoàn toàn là sự xuất hiện của giai đoạn [[nhộng]] (giai đoạn nghỉ) giữa dạng [[ấu trùng]] và dạng trưởng thành.

=== Sự phát triển và thuật ngữ ===

[[Tập tin:Holometabolous vs. Hemimetabolous.svg|nhỏ|thumb|upright=1.5|Hai hình thức biến thái ở côn trùng. Trong [[Biến thái hoàn toàn|biến thái hoàn toàn]], côn trùng trải qua bốn giai đoạn rõ rệt, tạo ra cá thể trưởng thành không giống với ấu trùng. Trong [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]], côn trùng không trải qua sự thay đổi toàn bộ hình thái, mà chuyển từ ấu trùng sang thành trùng bằng cách lột xác lớp vỏ ngoài trong quá trình sinh trưởng.]]

Ở [[Biến thái không hoàn toàn|côn trùng biến thái không hoàn toàn]], là các giai đoạn chưa trưởng thành được gọi là [[Ấu trùng (sinh học)|ấu trùng]] (thiếu trùng). Quá trình phát triển diễn ra qua các giai đoạn sinh trưởng và [[lột xác]] lặp đi lặp lại; các giai đoạn này được gọi là [[instar]]. Các dạng ấu trùng này có hình thái rất giống với cá thể trưởng thành, nhưng nhỏ hơn và thiếu các đặc điểm của con trưởng thành như cánh và cơ quan sinh dục. Sự khác biệt về kích thước và hình thái giữa các tuổi ấu trùng là không lớn, thường chỉ là sự khác biệt về tỷ lệ cơ thể và số lượng đốt; ở các tuổi ấu trùng sau, mầm cánh ngoài bắt đầu hình thành. Khoảng thời gian từ lần lột xác này đến lần lột xác tiếp theo được gọi là stage.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Schaefer |first1=C.W. |date=March 1971 |title=Instar, Stadium và Stage: Một góc nhìn mới về những câu hỏi cũ  |journal=Bản tin của Hiệp hội Côn trùng học Hoa Kỳ  |volume=17 |issue=1 |page=17 |doi=10.1093/besa/17.1.17c}}&lt;/ref&gt;

Ở côn trùng [[biến thái hoàn toàn]], các giai đoạn chưa trưởng thành được gọi là [[ấu trùng]] và khác biệt rõ rệt so với cá thể trưởng thành. Côn trùng trải qua quá trình biến thái hoàn toàn sẽ qua giai đoạn ấu trùng, sau đó chuyển sang trạng thái bất động gọi là [[nhộng]] (ở các loài bướm gọi là [[nhộng|nhộng bướm]] / chrysalis), và cuối cùng lột xác trở thành cá thể trưởng thành.&lt;ref name=&quot;Lowe&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lowe |first1=Tristan |last2=Garwood |first2=Russell P. |last3=Simonsen |first3=Thomas |last4=Bradley |first4=Robert S. |last5=Withers |first5=Philip J. |date=July 6, 2013 |title=Quá trình biến thái được hé lộ: Hình ảnh 3D tua nhanh thời gian bên trong một kén nhộng sống |journal=Tạp chí Giao diện của Hiệp hội Hoàng gia |volume=10 |issue=84 |at=20130304 |bibcode=2013JRSI...1030304L |doi=10.1098/rsif.2013.0304 |pmc=3673169 |pmid=23676900}}&lt;/ref&gt;

=== Tiến hóa ===
Các dạng côn trùng sớm nhất thể hiện sự phát triển trực tiếp ([[Không biến thái|không biến thái]]), và sự tiến hóa của quá trình biến thái ở côn trùng được cho là đã thúc đẩy sự bức xạ thích nghi mạnh mẽ của chúng (1,2). Một số nhóm &quot;côn trùng thực sự&quot; không biến thái nguyên thủy vẫn còn tồn tại đến ngày nay, chẳng hạn như [[Archaeognatha|bọ đuôi gai]] và [[Zygentoma|bọ bạc]]. Côn trùng [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]] bao gồm [[Gián|gián]], [[Châu chấu|châu chấu]], [[Chuồn chuồn|chuồn chuồn]] và [[Hemiptera|bọ xít thực sự]]. Về mặt phát sinh chủng loại, tất cả côn trùng thuộc phân lớp [[Pterygota|Côn trùng có cánh]] đều trải qua sự thay đổi rõ rệt về hình thái, cấu trúc và hình dáng bên ngoài từ giai đoạn chưa trưởng thành đến khi trưởng thành. Những loài côn trùng này có kiểu phát triển [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]] (trải qua quá trình biến thái không hoàn toàn hoặc một phần), hoặc kiểu phát triển [[Biến thái hoàn toàn|biến thái hoàn toàn]] (trải qua quá trình biến thái hoàn toàn, bao gồm giai đoạn [[Nhộng|nhộng]] hoặc giai đoạn nghỉ giữa dạng [[Ấu trùng|ấu trùng]] và dạng trưởng thành).&lt;ref name=&quot;autogenerated143&quot;&gt;Gullan, P.J. &amp; Cranston, P.S. 6.2 &quot;Các mô hình và giai đoạn vòng đời ở côn trùng: Sơ lược về côn trùng học&quot;. trang 143–153. 2005 bởi Blackwell Publishing&lt;/ref&gt;

Nhiều giả thuyết đã được đưa ra nhằm giải thích sự tiến hóa của kiểu biến thái hoàn toàn từ kiểu biến thái không hoàn toàn, chủ yếu tập trung vào việc liệu các giai đoạn trung gian của nhóm biến thái không hoàn toàn có đồng hình về mặt nguồn gốc với giai đoạn nhộng của nhóm biến thái hoàn toàn hay không.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nhộng đến từ đâu? Thời điểm phát tín hiệu hormone vị thành niên hỗ trợ tính tương đồng giữa các giai đoạn của côn trùng biến thái không hoàn toàn và biến thái hoàn toàn | url=https://d6scj24zvfbbo.cloudfront.net/cff5c2a4a1c547ebf364f97ab9b2bd06/200000081-2a9522a954/2019ptb.pdf?ph=339f6e4ad4 | publisher=The Royal Society | access-date=2026-05-19}}&lt;/ref&gt;


=== Biến thái phụ thuộc nhiệt độ ===
Theo một nghiên cứu năm 2009, nhiệt độ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của côn trùng, do mỗi loài sở hữu những khoảng nhiệt độ thích hợp riêng cho phép chúng trải qua các giai đoạn phát triển. Các khoảng nhiệt độ này không chịu ảnh hưởng đáng kể bởi các đặc tính sinh thái; thay vào đó, chúng thích nghi dựa trên phát sinh chủng loại nhằm đáp ứng các điều kiện môi trường sinh thái mà côn trùng đang sinh sống.&lt;ref&gt;Dixon, A. F. G., A. Honěk, P. Keil, M. A. A. Kotela, A. L. Šizling và V. Jarošík. 2009. Mối quan hệ giữa ngưỡng nhiệt độ tối thiểu và tối đa cho sự phát triển ở côn trùng. Funct. Ecol. 23: 257–264. &lt;/ref&gt;

=== Sự phát triển ===
Theo một nghiên cứu năm 2008, cá thể trưởng thành của loài ''[[Manduca sexta]]'' có khả năng ghi nhớ các hành vi mà chúng đã học được ở giai đoạn [[Sâu bướm|sâu bướm]].&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Douglas J. Blackiston, Elena Silva Casey và Martha R. Weiss  |year=2008 |title=Khả năng lưu giữ ký ức qua quá trình biến thái: liệu một con bướm đêm có thể nhớ những gì nó đã học được khi còn là sâu bướm?  |journal=[[PLoS ONE]] |volume=3 |issue=3 |bibcode=2008PLoSO...3.1736B |doi=10.1371/journal.pone.0001736 |pmc=2248710 |pmid=18320055 |doi-access=free |article-number=e1736}}&lt;/ref&gt; Một loài sâu bướm khác, [[Utetheisa ornatrix]], có khả năng tích tụ độc tố từ thức ăn và duy trì lượng độc tố này xuyên suốt quá trình biến thái cho đến khi trưởng thành, giúp chúng chống lại các loài săn mồi.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Conner |first=W.E. |title=Bướm hổ và bướm lông xù - hành vi, sinh thái và sự tiến hóa của họ Arctiidae  |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2009 |location=New York |pages=1–10}}&lt;/ref&gt;
[[Sự chết tế bào được lập trình]] đóng vai trò then chốt trong [[phát triển phôi]] và quá trình biến thái.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Lee |first1=Gyunghee |last2=Sehgal |first2=Ritika |last3=Wang |first3=Zixing |last4=Nair |first4=Sudershana |last5=Kikuno |first5=Keiko |last6=Chen |first6=Chun-Hong |last7=Hay |first7=Bruce |last8=Park |first8=Jae H. |date=2013-03-15 |title=Vai trò thiết yếu của quá trình chết tế bào theo chương trình do Grim điều khiển trong việc thiết lập hệ thần kinh peptidergic sản sinh corazonin trong quá trình phôi thai và biến thái ở Drosophila melanogaster |journal=Biology Open |volume=2 |issue=3 |pages=283–294 |doi=10.1242/bio.20133384 |issn=2046-6390 |pmc=3603410 |pmid=23519152}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Zakeri |first1=Zahra |last2=Lockshin |first2=Richard A. |date=2002-07-01 |title=Sự chết tế bào trong quá trình phát triển |journal=Tạp chí các phương pháp miễn dịch học  |volume=265 |issue=1–2 |pages=3–20 |doi=10.1016/s0022-1759(02)00067-4 |issn=0022-1759 |pmid=12072175}}&lt;/ref&gt; Cả [[Tự thực tế bào|tự thực]] (autophagy) và [[Apoptosis|apoptosis]]—hai hình thức chính của sự chết tế bào được lập trình—đều là những quá trình diễn ra trong suốt sự biến thái ở côn trùng.&lt;ref name=&quot;Rolff Johnston Reynolds p=20190063&quot;&gt;{{cite journal |last1=Rolff |first1=Jens |last2=Johnston |first2=Paul R. |last3=Reynolds |first3=Stuart |date=2019-08-26 |title=Sự biến thái hoàn toàn của côn trùng |journal=Giao dịch triết học của Hội Hoàng gia B: Khoa học sinh học  |publisher=Hội Hoàng gia  |volume=374 |issue=1783 |doi=10.1098/rstb.2019.0063 |issn=0962-8436 |pmc=6711294 |pmid=31438816 |article-number=20190063}}&lt;/ref&gt;
&lt;gallery class=center mode=nolines widths=180 heights=180 caption=&quot;Chuỗi hình ảnh minh họa quá trình biến thái hoàn toàn ở loài bướm trắng bắp cải, ''[[Pieris rapae]]''&quot;&gt;
File:ChristianBauer Pieris rapae caterpiller.jpg|[[Ấu trùng]]
File:ChristianBauer Pieris rapae caterpiller2.jpg|[[Nhộng]]
File:ChristianBauer Pieris rapae cocoon.jpg|Nhộng chuẩn bị phá kén
File:ChristianBauer Pieris rapae youngadult.jpg|[[Thành trùng|Cá thể trưởng thành]]
&lt;/gallery&gt;

== Động vật có dây sống ==
=== Cá lưỡng cư  ===
Ở [[Phân ngành Đầu dây|động vật đầu dây]], quá trình biến thái được kích thích bởi [[iodothyronine]] và đây có thể là một đặc điểm tổ tiên của tất cả các [[động vật có dây sống]].&lt;ref name=&quot;cell.com&quot;&gt;{{cite journal |last1=Denser |first1=Robert J. |year=2008 |title=Sự biến thái của động vật có dây sống: Sự kiểm soát cổ xưa bởi iodothyronine |url=http://www.cell.com/current-biology/pdf/S0960-9822(08)00661-1.pdf |journal=Current Biology |volume=18 |issue=13 |pages=R567–9 |bibcode=2008CBio...18.R567D |doi=10.1016/j.cub.2008.05.024 |pmid=18606129 |s2cid=18587560 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

=== Cá ===
Một số loài cá, cả [[Liên lớp Cá xương|cá xương (Osteichthyes)]] lẫn [[Siêu lớp Cá không hàm|cá không hàm (Agnatha)]], đều trải qua quá trình biến thái. Quá trình biến thái ở cá thường chịu sự kiểm soát mạnh mẽ của hormone tuyến giáp.&lt;ref name=&quot;Laudet&quot; /&gt;

Các ví dụ ở cá không thuộc nhóm cá xương bao gồm [[cá mút đá]]. Ở cá xương, các cơ chế lại rất đa dạng.

[[Cá hồi]] là [[Sự di cư của cá|loài di cư mặn ngọt]], có nghĩa là chúng chuyển từ lối sống ở [[nước ngọt]] sang [[nước mặn]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nuscimagazine.com/run-salmon-run|title=Tạp chí khoa học NO |website=Nuscimagazine.com|access-date=July 15, 2026}}&lt;/ref&gt;

Nhiều loài [[Bộ Cá bơn|cá bơn]] bắt đầu vòng đời với cơ thể [[Đối xứng trong sinh học|đối xứng hai bên]], mỗi bên cơ thể có một mắt; nhưng khi trưởng thành, một mắt sẽ di chuyển sang phía bên kia—phía trở thành mặt trên của cá.

[[Cá chình Châu Âu|Cá chình châu Âu]] trải qua nhiều lần biến thái, từ giai đoạn ấu trùng đến giai đoạn [[Leptocephalus|ấu trùng ấu diệp (leptocephalus)]], sau đó biến thái nhanh thành cá chình thủy tinh (glass eel) ở rìa thềm lục địa (tốn 8 ngày đối với [[Cá chình Nhật Bản]]), hai tháng ở vùng giáp ranh giữa nước ngọt và nước mặn, nơi cá chình thủy tinh trải qua một đợt biến thái nhanh chóng thành cá chình con (elver), tiếp theo là giai đoạn sinh trưởng kéo dài rồi biến thái dần dần sang giai đoạn di cư. Ở giai đoạn tiền trưởng thành trong môi trường [[nước ngọt]], cá chình còn có [[tính mềm dẻo kiểu hình]] vì những con cá chình ăn cá phát triển hàm dưới rất rộng, khiến đầu của chúng trông tù hơn. [[Leptocephalus|Ấu trùng ấu diệp]] rất phổ biến, xuất hiện ở tất cả các loài thuộc [[Tổng bộ Cá chình]] (các loài cá dạng [[Họ Cá cháo biển|cá cháo]] và [[Bộ Cá chình|cá chình]]).

Hầu hết các loài cá xương khác ban đầu trải qua quá trình biến thái từ [[Trứng cá|trứng]] thành ấu trùng bất động gọi là cá bột noãn hoàng ([[cá bột]] mang [[noãn hoàng]]), sau đó thành ấu trùng biết di chuyển (thường gọi là [[cá giống]] do chiều dài của chúng xấp xix chiều dài một ngón tay người) phải tự [[Tập tính kiếm ăn|tìm kiếm thức ăn]] sau khi túi noãn hoàng tiêu hết, và tiếp theo là giai đoạn cá con, lúc này hình thái và hành vi của cá dần bắt đầu giống với cá [[trưởng thành]] cho đến khi đạt tới độ [[thuần thục sinh dục]].&lt;ref&gt;Mader, Sylvia, &quot;Sinh học&quot;, ấn bản thứ 9, Chương 31. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter B. Moyle và Joseph J. Cech Jr, &quot;Cá: Giới thiệu về ngư học&quot;, ấn bản thứ 5, 9.3: &quot;Sự phát triển&quot;, trang 148 trở đi. &lt;/ref&gt;

=== Động vật bốn chân ===

==== Các nhóm hóa thạch ====

Các loài [[Temnospondyli|temnospondyl]] đã tuyệt chủng và những hậu duệ lưỡng cư hiện đại của chúng, cũng như một số loài thuộc nhóm [[Seymouriamorpha|seymouriamorph]] được biết là đều trải qua quá trình biến thái. Bởi vì các loài thuộc nhóm [[Tetrapodomorpha|tetrapodomorph]] sơ khai hơn đã trải qua quá trình [[phát triển trực tiếp]], và seymouriamorph có quan hệ họ hàng gần với [[Động vật có màng ối|động vật có màng ối]] (bao gồm động vật có vú, bò sát và chim) hơn là với temnospondyl và động vật lưỡng cư, nên người ta đã đưa ra giả thuyết rằng: hoặc là tổ tiên chung gần nhất của các loài động vật bốn chân hiện sinh đã trải qua quá trình biến thái (quá trình này sau đó bị thoái hóa ở động vật có màng ối), hoặc là sự biến thái đã tiến hóa hội tụ ở cả temnospondyl và seymouriamorph.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Pardo |first=Jason D. |last2=Mann |first2=Arjan |date=2026-06-18 |title=Sự phát triển trực tiếp của động vật bốn chân gốc xuyên suốt quá trình chuyển đổi từ vây sang chi |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aeb7635 |journal=Science |volume=392 |issue=6804 |pages=1292–1296 |doi=10.1126/science.aeb7635|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

==== Lưỡng cư ====

[[Tập tin:RanaTemporariaLarva2.jpg|nhỏ|Ngay trước khi biến thái, chỉ mất 24 giờ để đạt đến giai đoạn trong hình tiếp theo.]]
[[Tập tin:Rana Temporaria - Larva Final Stage.jpg|nhỏ|Một con [[Rana temporaria|ếch cỏ]] gần như hoàn chỉnh với một vài tàn tích của túi mang và phần hàm chưa phát triển đầy đủ]]

Trong sự phát triển điển hình của động vật lưỡng cư, trứng được đẻ dưới nước và ấu trùng thích nghi với lối sống dưới nước. [[Ếch]], [[cóc]] và [[sa giông]] đều nở ra từ trứng dưới dạng ấu trùng có mang ngoài, nhưng lưỡng cư phải mất một khoảng thời gian mới có thể tương tác với môi trường bên ngoài bằng hô hấp bằng phổi. Sau đó, ấu trùng sa giông bắt đầu lối sống săn mồi, trong khi [[nòng nọc]] chủ yếu cạo thức ăn từ các bề mặt bằng các gờ răng sừng của chúng.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Duellman |first1=William E. |last2=Trueb |first2=Linda |year=1994 |title=Sinh học động vật lưỡng cư |publisher=Nhà xuất bản Đại học Johns Hopkins  |pages=179–185 |isbn=978-0-8018-4780-6}}&lt;/ref&gt;

Sự biến thái ở động vật lưỡng cư được điều hòa bởi nồng độ [[Hormone tuyến giáp|thyroxine]] trong máu (chất kích thích sự biến thái) và [[prolactin]] (chất chống lại tác dụng này). Các sự kiện cụ thể phụ thuộc vào giá trị ngưỡng của từng loại mô khác nhau. Vì hầu hết quá trình phát triển phôi diễn ra bên ngoài cơ thể cha mẹ, nên sự phát triển phải chịu nhiều sự thích nghi do các điều kiện sinh thái đặc thù. Vì lý do này, nòng nọc có thể có các gờ răng sừng, râu và vây. Chúng cũng sử dụng cơ quan [[đường bên]]. Sau khi biến thái, các cơ quan này trở nên dư thừa và sẽ bị hấp thu lại thông qua quá trình chết tế bào được lập trình, gọi là [[chết theo chương trình|apoptosis]]. Mức độ thích nghi với các điều kiện sinh thái đặc thù là rất đáng kinh ngạc, và nhiều phát hiện vẫn đang tiếp tục được ghi nhận.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gilbert |first=Scott F. |year=2000 |title=Sinh học phát triển  |edition=6th |publisher=Sinauer Associates |chapter=Sự biến thái của động vật lưỡng cư |isbn=0-87893-243-7 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK10023/}}&lt;/ref&gt;

===== Ếch và cóc =====
Ở ếch và cóc, mang ngoài của nòng nọc mới nở sẽ được bao phủ bởi một túi mang sau vài ngày, và phổi nhanh chóng được hình thành. Chân trước hình thành bên dưới túi mang, và chân sau có thể nhìn thấy vài ngày sau đó. Tiếp theo thường là một giai đoạn kéo dài hơn, trong đó nòng nọc sống nhờ chế độ ăn thực vật. Nòng nọc sử dụng một đoạn ruột tương đối dài, hình xoắn ốc để tiêu hóa lượng thức ăn này. Các nghiên cứu gần đây cho thấy nòng nọc không có hệ thống kiểm soát phản hồi nội cân bằng ổn định cho đến các giai đoạn đầu của quá trình biến thái. Tại thời điểm này, đoạn ruột dài của chúng ngắn lại và bắt đầu thích hợp hơn cho chế độ ăn côn trùng.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bender |first=Melissa |date=March 28, 2018 |title=Ăn hay không ăn: sự phát triển của cơ chế điều khiển ăn uống ở vùng dưới đồi và vai trò của leptin trong việc điều chỉnh quá trình chuyển đổi vòng đời ở nòng nọc lưỡng cư |journal=Biên bản của Hội Hoàng gia B: Khoa học Sinh học  |volume=285 |issue=1875 |doi=10.1098/rspb.2017.2784 |pmc=5897637 |pmid=29593109 |s2cid=4853293}}&lt;/ref&gt;

Sau đó, những thay đổi nhanh chóng trong cơ thể có thể được quan sát thấy khi lối sống của ếch thay đổi hoàn toàn. Phần miệng hình xoắn ốc với các gờ răng sừng bị tiêu biến cùng với ruột xoắn ốc. Con vật phát triển một bộ hàm lớn, còn mang và túi mang của nó biến mất. Mắt và chân phát triển nhanh chóng, lưỡi được hình thành, và tất cả những điều này đi kèm với các thay đổi liên quan trong mạng lưới thần kinh (sự phát triển của thị giác ba chiều, sự mất đi của hệ thống đường bên, v.v.). Tất cả những điều này có thể xảy ra trong khoảng một ngày. Phải đến vài ngày sau, đuôi mới bị hấp thu lại, do cần nồng độ thyroxine cao hơn để tiêu đuôi.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Brown |first1=Donald D. |last2=Cai |first2=Linyin |year=2007 |title=Biến thái ở động vật lưỡng cư |journal=Sinh học phát triển  |volume=306 |issue=1 |pages=20–33 |doi=10.1016/j.ydbio.2007.03.021 |pmid=17448458}}&lt;/ref&gt;

===== Kỳ nhông =====
Quá trình phát triển của kỳ nhông rất đa dạng; một số loài trải qua sự tái tổ chức cơ thể mạnh mẽ khi chuyển từ ấu trùng dưới nước sang cá thể trưởng thành trên cạn, trong khi những loài khác, chẳng hạn như [[kỳ giông México|axolotl]], thể hiện [[Hiện tượng ấu trùng hóa|hiện tượng ấu trùng hóa]] (pedomorphosis) và không bao giờ phát triển thành cá thể trưởng thành trên cạn. Trong chi ''[[Ambystoma]]'', các loài đã tiến hóa để trở thành dạng ấu trùng hóa nhiều lần, và cả hiện tượng ấu trùng hóa lẫn sự phát triển hoàn toàn đều có thể xảy ra ở một số loài.&lt;ref name=&quot;Laudet&quot;&gt;{{cite journal |last1=Laudet |first1=Vincent |date=September 27, 2011 |title=Nguồn gốc và sự tiến hóa của quá trình biến thái ở động vật có xương sống |journal=Sinh học hiện đại  |volume=21 |issue=18 |pages=R726–R737 |bibcode=2011CBio...21.R726L |doi=10.1016/j.cub.2011.07.030 |pmid=21959163 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

===== Sa giông =====

[[Tập tin:LarveKamsalamander.JPG|nhỏ|Đôi mang ngoài lớn của [[Sa giông mào phương Bắc|sa giông mào]]]]

Ở sa giông, quá trình biến thái xảy ra do sự thay đổi môi trường sống chứ không phải do thay đổi chế độ ăn, bởi ấu trùng sa giông vốn đã ăn thịt và tiếp tục duy trì lối sống này khi trưởng thành. Mang của sa giông không bao giờ bị túi mang bao phủ và chỉ bị tiêu biến ngay trước khi con vật rời khỏi nước. Cá thể trưởng thành có thể di chuyển trên cạn nhanh hơn dưới nước.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Wilson |first1=Robbie |date=November–December 2005 |title=Hậu quả của quá trình biến thái đối với khả năng vận động và sinh lý thân nhiệt của loài kỳ nhông Triturus cristatus |journal=Sinh lý học và sinh hóa học động vật |volume=78 |issue=6 |pages=967–975 |doi=10.1086/432923 |jstor=10.1086/432923 |pmid=16228936 |s2cid=34285867}}&lt;/ref&gt; Sa giông thường có một giai đoạn sống dưới nước vào mùa xuân và mùa hè, và một giai đoạn sống trên cạn vào mùa đông. Để thích nghi với giai đoạn dưới nước, [[prolactin]] là hormone cần thiết, còn đối với giai đoạn trên cạn là [[Hormone tuyến giáp|thyroxine]]. Mang ngoài không mọc lại trong các giai đoạn sống dưới nước tiếp theo vì chúng đã bị tiêu biến hoàn toàn khi con vật rời khỏi nước lần đầu tiên.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Denver |first=Robert J. |year=2013 |title=Sự điều hòa thần kinh - nội tiết trong quá trình biến thái ở lưỡng cư |journal=Các chủ đề hiện tại trong sinh học phát triển  |volume=103 |pages=195–227 |doi=10.1016/B978-0-12-385979-2.00007-1 |pmid=23347520}}&lt;/ref&gt;

==== Lưỡng cư không chân ====

Các loài lưỡng cư không chân cơ sở như ''[[Ichthyophis]]'' trải qua một quá trình biến thái, trong đó ấu trùng sống dưới nước chuyển thành cá thể trưởng thành sống đào bới, đi kèm với sự tiêu biến của [[đường bên]].&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Dunker |first1=Nicole |last2=Wake |first2=Marvalee H. |last3=Olson |first3=Wendy M. |date=January 2000 |title=Sự phát triển phôi và ấu trùng ở loài lưỡng cư không chân Ichthyophis kohtaoensis (Amphibia, Gymnophiona): Bảng phân giai đoạn  |journal=Tạp chí Hình thái học  |volume=243 |issue=1 |pages=3–34 |doi=10.1002/(sici)1097-4687(200001)243:1&lt;3::aid-jmor2&gt;3.3.co;2-4 |pmid=10629095}}&lt;/ref&gt; Các loài lưỡng cư không chân phân nhánh muộn hơn (nhóm [[Bộ Không chân|Teresomata]]) không trải qua sự [[chuyển đổi ổ sinh thái phát triển cá thể]] kiểu này và nhìn chung sống [[Động vật ở hang|đào bới]] trong suốt cuộc đời. Do đó, hầu hết các loài lưỡng cư không chân không trải qua quá trình biến thái giống như ở ếch nhái.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=San Mauro |first1=D. |last2=Gower |first2=D. J. |last3=Oommen |first3=O. V. |last4=Wilkinson |first4=M. |last5=Zardoya |first5=R. |date=November 2004 |title=Phylogeny của loài lưỡng cư không chân (Gymnophiona) dựa trên bộ gen ty thể hoàn chỉnh và gen RAG1 nhân |journal=Phylogeny học phân tử và tiến hóa  |volume=33 |issue=2 |pages=413–427 |bibcode=2004MolPE..33..413S |doi=10.1016/j.ympev.2004.05.014 |pmid=15336675}}&lt;/ref&gt;

== Xem thêm ==
* {{annotated link|Sinh học phát triển}}
* {{annotated link|Phát triển trực tiếp}}
* {{annotated link|Giai đoạn Gosner}}
* {{annotated link|Siêu biến thái}}
* {{annotated link|Phát sinh hình thái}}
* {{annotated link|Planidium}}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Sách tham khảo ==
* Davies, R.G. (1998). ''Outlines of Entomology''. Chapman and Hall. Ấn bản thứ hai. Chương 3.
* Williamson, D.I. (2003). ''The Origins of Larvae''. Kluwer.

== Liên kết ngoài ==
{{Plainlist|
{{Commons category-inline|Metamorphosis (biology)|Biến thái}}
{{Wiktionary-inline|biến thái}}
}}

{{Sinh học phát triển}}


[[Thể loại:Sinh học phát triển động vật]]
[[Thể loại:Giải phẫu học động vật]]</text>
      <sha1>rvk4aa6emouajmc3q40rq5sws5v3tz8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754995</id>
      <parentid>754994</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33770" sha1="3e9fbrb285m3hqxbld0wvmn1g2qnfq7" xml:space="preserve">
{{About|quá trình sinh học|tiểu thuyết của Franz Kafka|Hóa thân (truyện)|các mục đích sử dụng khác|Biến thái (định hướng)}}
[[file:Dragonfly metamorphosis.jpg|small|thumb|Một con [[chuồn chuồn]] đang trải qua lần [[lột xác]] cuối cùng trong quá trình biến thái; trong quá trình này, nó chuyển từ dạng [[thiếu trùng]] sang giai đoạn trưởng thành]]

'''Biến thái''' là một [[quá trình sinh học]] mà trong đó động vật trải qua sự thay đổi rõ rệt và tương đối đột ngột về cấu trúc cơ thể như một phần trong quá trình [[sinh học phát triển|phát triển]] của chúng.&lt;ref&gt;{{cite web |title=metamorphosis (Quá trình biến thái)|url=https://www.britannica.com/science/metamorphosis |access-date=2022-04-01 |website=www.britannica.com}}&lt;/ref&gt; Một số loài [[côn trùng]], [[cá]], [[lưỡng cư]], [[thân mềm]], [[giáp xác]], [[Ngành Thích ty bào|thích ty bào]], [[da gai]] và [[Phân ngành Sống đuôi|động vật có bao]] trải qua quá trình biến thái, thường đi kèm với sự thay đổi về [[dinh dưỡng]] hoặc [[Hành vi|tập tính]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Những loài động vật nào trải qua quá trình biến thái không hoàn toàn? – Easierwithpractice.com  |url=https://easierwithpractice.com/what-animals-undergo-incomplete-metamorphosis/ |access-date=2022-04-01 |website=easierwithpractice.com |archive-date=2022-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221127012102/https://easierwithpractice.com/what-animals-undergo-incomplete-metamorphosis/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Một số loài động vật trải qua quá trình biến thái hoàn toàn (&quot;[[Biến thái hoàn toàn|holometaboly]]&quot;) giữa các giai đoạn vòng đời khác biệt rõ rệt; số khác có quá trình biến thái không hoàn toàn (&quot;[[Biến thái không hoàn toàn|hemimetaboly]]&quot;) giữa các giai đoạn tương đối giống nhau, hoặc không biến thái (&quot;[[Không biến thái|ametaboly]]&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Truman |first=James W. |date=2019-12-02 |title=Sự tiến hóa của quá trình biến thái ở côn trùng |journal=Current Biology |language=English |volume=29 |issue=23 |pages=R1252–R1268 |bibcode=2019CBio...29R1252T |doi=10.1016/j.cub.2019.10.009 |issn=0960-9822 |pmid=31794762 |s2cid=208541817 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Các sinh vật có giai đoạn [[ấu trùng]] sẽ trải qua quá trình biến thái để chuyển sang giai đoạn trưởng thành.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Hadfield |first1=Michael G. |date=1 December 2000 |title=Tại sao và bằng cách nào ấu trùng động vật không xương sống biển lại biến thái nhanh như vậy? |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1084952100901976 |journal=Seminars in Cell &amp; Developmental Biology |volume=11 |issue=6 |pages=437–443 |doi=10.1006/scdb.2000.0197 |issn=1084-9521 |pmid=11145872 |url-access=subscription |access-date=7 March 2022}}&lt;/ref&gt;

== Từ nguyên ==
Từ ''metamorphosis'' bắt nguồn từ [[Tiếng Hy Lạp cổ đại|tiếng Hy Lạp cổ đại]] {{lang|el|μεταμόρφωσις}}, nghĩa là &quot;sự biến hình, chuyển hóa&quot;,&lt;ref&gt;{{cite dictionary |title=Metamorphosis (Quá trình biến thái) |dictionary=A Greek-English Lexicon |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |url=https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2366805 |access-date=2012-08-26 |date=1940 |last2=Scott |first2=Robert |first1=Henry George |last1=Liddell |via=perseus.tufts.edu}}&lt;/ref&gt; hợp thành từ {{lang|el|μετα-}} (''{{lang|el|[[Meta |meta-]]}}''), nghĩa là &quot;sau&quot; và {{lang|el|μορφή}} (''{{lang|el|morphe}}''), nghĩa là &quot;hình thái&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Từ điển Từ nguyên trực tuyến  |url=http://www.etymonline.com/index.php?search=Metamorphosis&amp;searchmode=none |access-date=2012-08-26 |publisher=Etymonline.com}}&lt;/ref&gt;

== Điều hòa bằng hormone ==
Ở côn trùng, sự sinh trưởng và biến thái được điều hòa bởi các [[hormone]] do các [[tuyến nội tiết]] nằm ở [[Thuật ngữ giải phẫu vị trí|phía trước]] cơ thể tổng hợp. Các tế bào thần kinh tiết trong [[não côn trùng]] tiết ra một hormone là [[prothoracicotropic hormone|hormone hướng tuyến ngực trước]] (PTTH); hormone này kích hoạt tuyến ngực trước tiết ra hormone thứ hai, thường là [[ecdysone]] (một loại [[ecdysteroid]]), giúp kích thích quá trình [[lột xác]] (trút bỏ lớp vỏ ngoài).&lt;ref&gt;Davies, 1998. Chương 3.&lt;/ref&gt;

PTTH cũng kích thích [[corpora allata]], một cơ quan sau não, sản xuất [[juvenile hormone|hormone juvenile]], giúp ngăn chặn sự xuất hiện của các đặc tính trưởng thành trong quá trình lột xác. Ở côn trùng [[biến thái hoàn toàn]], các lần lột xác giữa các [[tuổi ấu trùng]] có nồng độ hormone juvenile cao; lần lột xác sang giai đoạn nhộng có nồng độ hormone juvenile thấp; và lần lột xác cuối cùng thành [[thành trùng]] thì hoàn toàn không có sự xuất hiện của hormone juvenile.&lt;ref&gt;Gullan, P.J. &amp; Cranston, P.S. 6.3 Quá trình và kiểm soát lột xác trong &quot;Côn trùng: Sơ lược về côn trùng học&quot;. Nhà xuất bản Blackwell, 2005. tr. 153–156.&lt;/ref&gt; Các thí nghiệm trên loài bọ [[Pyrrhocoris apterus]] đã chỉ ra cách hormone juvenile có thể ảnh hưởng đến số giai đoạn [[tuổi ấu trùng]] ở côn trùng [[biến thái không hoàn toàn]].&lt;ref name=&quot;SlamaWilliams1965&quot;&gt;{{cite journal |last1=Slama |last2=Williams |year=1965 |title=Hoạt động của hormone vị thành niên đối với bọ Pyrrhocoris apterus  |journal=Biên bản của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia  |volume=54 |issue=2 |pages=411–414 |bibcode=1965PNAS...54..411S |doi=10.1073/pnas.54.2.411 |pmc=219680 |pmid=5217430 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SinghKonopova2011&quot;&gt;{{cite journal |last1=Singh |first1=Amit |last2=Konopova |first2=Barbora |last3=Smykal |first3=Vlastimil |last4=Jindra |first4=Marek |year=2011 |title=Vai trò chung và riêng biệt của các gen tín hiệu hormone tuổi vị thành niên trong quá trình biến thái của côn trùng biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn  |journal=PLOS ONE |volume=6 |issue=12 |bibcode=2011PLoSO...628728K |doi=10.1371/journal.pone.0028728 |issn=1932-6203 |pmc=3234286 |pmid=22174880 |doi-access=free |article-number=e28728}}&lt;/ref&gt;

Ở [[động vật có dây sống]], quá trình biến thái do iodothyronine kích thích và là một đặc điểm tổ tiên của tất cả các đại diện trong ngành này.&lt;ref name=&quot;cell.com&quot;/&gt;

== Côn trùng ==

[[Tập tin:Locust instars NMNS.jpg|nhỏ|thumb|Sự biến thái không hoàn toàn ở châu chấu qua các tuổi ấu trùng khác nhau. Mẫu vật lớn nhất là cá thể trưởng thành.]]

Cả ba hình thức biến thái đều có thể tìm thấy trong sự đa dạng của côn trùng, bao gồm [[không biến thái]], [[Biến thái không hoàn toàn]], và [[biến thái hoàn toàn]]. Trong khi côn trùng không biến thái thể hiện rất ít sự khác biệt giữa dạng ấu trùng và dạng trưởng thành (còn gọi là &quot;[[phát triển trực tiếp]]&quot;), thì cả côn trùng biến thái không hoàn toàn và biến thái hoàn toàn đều có sự khác biệt rõ rệt về hình thái và hành vi giữa dạng ấu trùng và dạng trưởng thành. Sự khác biệt đáng kể nhất ở các sinh vật biến thái hoàn toàn là sự xuất hiện của giai đoạn [[nhộng]] (giai đoạn nghỉ) giữa dạng [[ấu trùng]] và dạng trưởng thành.

=== Sự phát triển và thuật ngữ ===

[[Tập tin:Holometabolous vs. Hemimetabolous.svg|nhỏ|thumb|upright=1.5|Hai hình thức biến thái ở côn trùng. Trong [[Biến thái hoàn toàn|biến thái hoàn toàn]], côn trùng trải qua bốn giai đoạn rõ rệt, tạo ra cá thể trưởng thành không giống với ấu trùng. Trong [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]], côn trùng không trải qua sự thay đổi toàn bộ hình thái, mà chuyển từ ấu trùng sang thành trùng bằng cách lột xác lớp vỏ ngoài trong quá trình sinh trưởng.]]

Ở [[Biến thái không hoàn toàn|côn trùng biến thái không hoàn toàn]], là các giai đoạn chưa trưởng thành được gọi là [[Ấu trùng (sinh học)|ấu trùng]] (thiếu trùng). Quá trình phát triển diễn ra qua các giai đoạn sinh trưởng và [[lột xác]] lặp đi lặp lại; các giai đoạn này được gọi là [[instar]]. Các dạng ấu trùng này có hình thái rất giống với cá thể trưởng thành, nhưng nhỏ hơn và thiếu các đặc điểm của con trưởng thành như cánh và cơ quan sinh dục. Sự khác biệt về kích thước và hình thái giữa các tuổi ấu trùng là không lớn, thường chỉ là sự khác biệt về tỷ lệ cơ thể và số lượng đốt; ở các tuổi ấu trùng sau, mầm cánh ngoài bắt đầu hình thành. Khoảng thời gian từ lần lột xác này đến lần lột xác tiếp theo được gọi là stage.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Schaefer |first1=C.W. |date=March 1971 |title=Instar, Stadium và Stage: Một góc nhìn mới về những câu hỏi cũ  |journal=Bản tin của Hiệp hội Côn trùng học Hoa Kỳ  |volume=17 |issue=1 |page=17 |doi=10.1093/besa/17.1.17c}}&lt;/ref&gt;

Ở côn trùng [[biến thái hoàn toàn]], các giai đoạn chưa trưởng thành được gọi là [[ấu trùng]] và khác biệt rõ rệt so với cá thể trưởng thành. Côn trùng trải qua quá trình biến thái hoàn toàn sẽ qua giai đoạn ấu trùng, sau đó chuyển sang trạng thái bất động gọi là [[nhộng]] (ở các loài bướm gọi là [[nhộng|nhộng bướm]] / chrysalis), và cuối cùng lột xác trở thành cá thể trưởng thành.&lt;ref name=&quot;Lowe&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lowe |first1=Tristan |last2=Garwood |first2=Russell P. |last3=Simonsen |first3=Thomas |last4=Bradley |first4=Robert S. |last5=Withers |first5=Philip J. |date=July 6, 2013 |title=Quá trình biến thái được hé lộ: Hình ảnh 3D tua nhanh thời gian bên trong một kén nhộng sống |journal=Tạp chí Giao diện của Hiệp hội Hoàng gia |volume=10 |issue=84 |at=20130304 |bibcode=2013JRSI...1030304L |doi=10.1098/rsif.2013.0304 |pmc=3673169 |pmid=23676900}}&lt;/ref&gt;

=== Tiến hóa ===
Các dạng côn trùng sớm nhất thể hiện sự phát triển trực tiếp ([[Không biến thái|không biến thái]]), và sự tiến hóa của quá trình biến thái ở côn trùng được cho là đã thúc đẩy sự bức xạ thích nghi mạnh mẽ của chúng (1,2). Một số nhóm &quot;côn trùng thực sự&quot; không biến thái nguyên thủy vẫn còn tồn tại đến ngày nay, chẳng hạn như [[Archaeognatha|bọ đuôi gai]] và [[Zygentoma|bọ bạc]]. Côn trùng [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]] bao gồm [[Gián|gián]], [[Châu chấu|châu chấu]], [[Chuồn chuồn|chuồn chuồn]] và [[Hemiptera|bọ xít thực sự]]. Về mặt phát sinh chủng loại, tất cả côn trùng thuộc phân lớp [[Pterygota|Côn trùng có cánh]] đều trải qua sự thay đổi rõ rệt về hình thái, cấu trúc và hình dáng bên ngoài từ giai đoạn chưa trưởng thành đến khi trưởng thành. Những loài côn trùng này có kiểu phát triển [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]] (trải qua quá trình biến thái không hoàn toàn hoặc một phần), hoặc kiểu phát triển [[Biến thái hoàn toàn|biến thái hoàn toàn]] (trải qua quá trình biến thái hoàn toàn, bao gồm giai đoạn [[Nhộng|nhộng]] hoặc giai đoạn nghỉ giữa dạng [[Ấu trùng|ấu trùng]] và dạng trưởng thành).&lt;ref name=&quot;autogenerated143&quot;&gt;Gullan, P.J. &amp; Cranston, P.S. 6.2 &quot;Các mô hình và giai đoạn vòng đời ở côn trùng: Sơ lược về côn trùng học&quot;. trang 143–153. 2005 bởi Blackwell Publishing&lt;/ref&gt;

Nhiều giả thuyết đã được đưa ra nhằm giải thích sự tiến hóa của kiểu biến thái hoàn toàn từ kiểu biến thái không hoàn toàn, chủ yếu tập trung vào việc liệu các giai đoạn trung gian của nhóm biến thái không hoàn toàn có đồng hình về mặt nguồn gốc với giai đoạn nhộng của nhóm biến thái hoàn toàn hay không.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nhộng đến từ đâu? Thời điểm phát tín hiệu hormone vị thành niên hỗ trợ tính tương đồng giữa các giai đoạn của côn trùng biến thái không hoàn toàn và biến thái hoàn toàn | url=https://d6scj24zvfbbo.cloudfront.net/cff5c2a4a1c547ebf364f97ab9b2bd06/200000081-2a9522a954/2019ptb.pdf?ph=339f6e4ad4 | publisher=The Royal Society | access-date=2026-05-19}}&lt;/ref&gt;


=== Biến thái phụ thuộc nhiệt độ ===
Theo một nghiên cứu năm 2009, nhiệt độ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của côn trùng, do mỗi loài sở hữu những khoảng nhiệt độ thích hợp riêng cho phép chúng trải qua các giai đoạn phát triển. Các khoảng nhiệt độ này không chịu ảnh hưởng đáng kể bởi các đặc tính sinh thái; thay vào đó, chúng thích nghi dựa trên phát sinh chủng loại nhằm đáp ứng các điều kiện môi trường sinh thái mà côn trùng đang sinh sống.&lt;ref&gt;Dixon, A. F. G., A. Honěk, P. Keil, M. A. A. Kotela, A. L. Šizling và V. Jarošík. 2009. Mối quan hệ giữa ngưỡng nhiệt độ tối thiểu và tối đa cho sự phát triển ở côn trùng. Funct. Ecol. 23: 257–264. &lt;/ref&gt;

=== Sự phát triển ===
Theo một nghiên cứu năm 2008, cá thể trưởng thành của loài ''[[Manduca sexta]]'' có khả năng ghi nhớ các hành vi mà chúng đã học được ở giai đoạn [[Sâu bướm|sâu bướm]].&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Douglas J. Blackiston, Elena Silva Casey và Martha R. Weiss  |year=2008 |title=Khả năng lưu giữ ký ức qua quá trình biến thái: liệu một con bướm đêm có thể nhớ những gì nó đã học được khi còn là sâu bướm?  |journal=[[PLoS ONE]] |volume=3 |issue=3 |bibcode=2008PLoSO...3.1736B |doi=10.1371/journal.pone.0001736 |pmc=2248710 |pmid=18320055 |doi-access=free |article-number=e1736}}&lt;/ref&gt; Một loài sâu bướm khác, [[Utetheisa ornatrix]], có khả năng tích tụ độc tố từ thức ăn và duy trì lượng độc tố này xuyên suốt quá trình biến thái cho đến khi trưởng thành, giúp chúng chống lại các loài săn mồi.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Conner |first=W.E. |title=Bướm hổ và bướm lông xù - hành vi, sinh thái và sự tiến hóa của họ Arctiidae  |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2009 |location=New York |pages=1–10}}&lt;/ref&gt;
[[Sự chết tế bào được lập trình]] đóng vai trò then chốt trong [[phát triển phôi]] và quá trình biến thái.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Lee |first1=Gyunghee |last2=Sehgal |first2=Ritika |last3=Wang |first3=Zixing |last4=Nair |first4=Sudershana |last5=Kikuno |first5=Keiko |last6=Chen |first6=Chun-Hong |last7=Hay |first7=Bruce |last8=Park |first8=Jae H. |date=2013-03-15 |title=Vai trò thiết yếu của quá trình chết tế bào theo chương trình do Grim điều khiển trong việc thiết lập hệ thần kinh peptidergic sản sinh corazonin trong quá trình phôi thai và biến thái ở Drosophila melanogaster |journal=Biology Open |volume=2 |issue=3 |pages=283–294 |doi=10.1242/bio.20133384 |issn=2046-6390 |pmc=3603410 |pmid=23519152}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Zakeri |first1=Zahra |last2=Lockshin |first2=Richard A. |date=2002-07-01 |title=Sự chết tế bào trong quá trình phát triển |journal=Tạp chí các phương pháp miễn dịch học  |volume=265 |issue=1–2 |pages=3–20 |doi=10.1016/s0022-1759(02)00067-4 |issn=0022-1759 |pmid=12072175}}&lt;/ref&gt; Cả [[Tự thực tế bào|tự thực]] (autophagy) và [[Apoptosis|apoptosis]]—hai hình thức chính của sự chết tế bào được lập trình—đều là những quá trình diễn ra trong suốt sự biến thái ở côn trùng.&lt;ref name=&quot;Rolff Johnston Reynolds p=20190063&quot;&gt;{{cite journal |last1=Rolff |first1=Jens |last2=Johnston |first2=Paul R. |last3=Reynolds |first3=Stuart |date=2019-08-26 |title=Sự biến thái hoàn toàn của côn trùng |journal=Giao dịch triết học của Hội Hoàng gia B: Khoa học sinh học  |publisher=Hội Hoàng gia  |volume=374 |issue=1783 |doi=10.1098/rstb.2019.0063 |issn=0962-8436 |pmc=6711294 |pmid=31438816 |article-number=20190063}}&lt;/ref&gt;
&lt;gallery class=center mode=nolines widths=180 heights=180 caption=&quot;Chuỗi hình ảnh minh họa quá trình biến thái hoàn toàn ở loài bướm trắng bắp cải, ''[[Pieris rapae]]''&quot;&gt;
File:ChristianBauer Pieris rapae caterpiller.jpg|[[Ấu trùng]]
File:ChristianBauer Pieris rapae caterpiller2.jpg|[[Nhộng]]
File:ChristianBauer Pieris rapae cocoon.jpg|Nhộng chuẩn bị phá kén
File:ChristianBauer Pieris rapae youngadult.jpg|[[Thành trùng|Cá thể trưởng thành]]
&lt;/gallery&gt;

== Động vật có dây sống ==
=== Cá lưỡng cư  ===
Ở [[Phân ngành Đầu dây|động vật đầu dây]], quá trình biến thái được kích thích bởi [[iodothyronine]] và đây có thể là một đặc điểm tổ tiên của tất cả các [[động vật có dây sống]].&lt;ref name=&quot;cell.com&quot;&gt;{{cite journal |last1=Denser |first1=Robert J. |year=2008 |title=Sự biến thái của động vật có dây sống: Sự kiểm soát cổ xưa bởi iodothyronine |url=http://www.cell.com/current-biology/pdf/S0960-9822(08)00661-1.pdf |journal=Current Biology |volume=18 |issue=13 |pages=R567–9 |bibcode=2008CBio...18.R567D |doi=10.1016/j.cub.2008.05.024 |pmid=18606129 |s2cid=18587560 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

=== Cá ===
Một số loài cá, cả [[Liên lớp Cá xương|cá xương (Osteichthyes)]] lẫn [[Siêu lớp Cá không hàm|cá không hàm (Agnatha)]], đều trải qua quá trình biến thái. Quá trình biến thái ở cá thường chịu sự kiểm soát mạnh mẽ của hormone tuyến giáp.&lt;ref name=&quot;Laudet&quot; /&gt;

Các ví dụ ở cá không thuộc nhóm cá xương bao gồm [[cá mút đá]]. Ở cá xương, các cơ chế lại rất đa dạng.

[[Cá hồi]] là [[Sự di cư của cá|loài di cư mặn ngọt]], có nghĩa là chúng chuyển từ lối sống ở [[nước ngọt]] sang [[nước mặn]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nuscimagazine.com/run-salmon-run|title=Tạp chí khoa học NO |website=Nuscimagazine.com|access-date=July 15, 2026}}&lt;/ref&gt;

Nhiều loài [[Bộ Cá bơn|cá bơn]] bắt đầu vòng đời với cơ thể [[Đối xứng trong sinh học|đối xứng hai bên]], mỗi bên cơ thể có một mắt; nhưng khi trưởng thành, một mắt sẽ di chuyển sang phía bên kia—phía trở thành mặt trên của cá.

[[Cá chình Châu Âu|Cá chình châu Âu]] trải qua nhiều lần biến thái, từ giai đoạn ấu trùng đến giai đoạn [[Leptocephalus|ấu trùng ấu diệp (leptocephalus)]], sau đó biến thái nhanh thành cá chình thủy tinh (glass eel) ở rìa thềm lục địa (tốn 8 ngày đối với [[Cá chình Nhật Bản]]), hai tháng ở vùng giáp ranh giữa nước ngọt và nước mặn, nơi cá chình thủy tinh trải qua một đợt biến thái nhanh chóng thành cá chình con (elver), tiếp theo là giai đoạn sinh trưởng kéo dài rồi biến thái dần dần sang giai đoạn di cư. Ở giai đoạn tiền trưởng thành trong môi trường [[nước ngọt]], cá chình còn có [[tính mềm dẻo kiểu hình]] vì những con cá chình ăn cá phát triển hàm dưới rất rộng, khiến đầu của chúng trông tù hơn. [[Leptocephalus|Ấu trùng ấu diệp]] rất phổ biến, xuất hiện ở tất cả các loài thuộc [[Tổng bộ Cá chình]] (các loài cá dạng [[Họ Cá cháo biển|cá cháo]] và [[Bộ Cá chình|cá chình]]).

Hầu hết các loài cá xương khác ban đầu trải qua quá trình biến thái từ [[Trứng cá|trứng]] thành ấu trùng bất động gọi là cá bột noãn hoàng ([[cá bột]] mang [[noãn hoàng]]), sau đó thành ấu trùng biết di chuyển (thường gọi là [[cá giống]] do chiều dài của chúng xấp xix chiều dài một ngón tay người) phải tự [[Tập tính kiếm ăn|tìm kiếm thức ăn]] sau khi túi noãn hoàng tiêu hết, và tiếp theo là giai đoạn cá con, lúc này hình thái và hành vi của cá dần bắt đầu giống với cá [[trưởng thành]] cho đến khi đạt tới độ [[thuần thục sinh dục]].&lt;ref&gt;Mader, Sylvia, &quot;Sinh học&quot;, ấn bản thứ 9, Chương 31. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter B. Moyle và Joseph J. Cech Jr, &quot;Cá: Giới thiệu về ngư học&quot;, ấn bản thứ 5, 9.3: &quot;Sự phát triển&quot;, trang 148 trở đi. &lt;/ref&gt;

=== Động vật bốn chân ===

==== Các nhóm hóa thạch ====

Các loài [[Temnospondyli|temnospondyl]] đã tuyệt chủng và những hậu duệ lưỡng cư hiện đại của chúng, cũng như một số loài thuộc nhóm [[Seymouriamorpha|seymouriamorph]] được biết là đều trải qua quá trình biến thái. Bởi vì các loài thuộc nhóm [[Tetrapodomorpha|tetrapodomorph]] sơ khai hơn đã trải qua quá trình [[phát triển trực tiếp]], và seymouriamorph có quan hệ họ hàng gần với [[Động vật có màng ối|động vật có màng ối]] (bao gồm động vật có vú, bò sát và chim) hơn là với temnospondyl và động vật lưỡng cư, nên người ta đã đưa ra giả thuyết rằng: hoặc là tổ tiên chung gần nhất của các loài động vật bốn chân hiện sinh đã trải qua quá trình biến thái (quá trình này sau đó bị thoái hóa ở động vật có màng ối), hoặc là sự biến thái đã tiến hóa hội tụ ở cả temnospondyl và seymouriamorph.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Pardo |first=Jason D. |last2=Mann |first2=Arjan |date=2026-06-18 |title=Sự phát triển trực tiếp của động vật bốn chân gốc xuyên suốt quá trình chuyển đổi từ vây sang chi |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aeb7635 |journal=Science |volume=392 |issue=6804 |pages=1292–1296 |doi=10.1126/science.aeb7635|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

==== Lưỡng cư ====

[[Tập tin:RanaTemporariaLarva2.jpg|nhỏ|Ngay trước khi biến thái, chỉ mất 24 giờ để đạt đến giai đoạn trong hình tiếp theo.]]
[[Tập tin:Rana Temporaria - Larva Final Stage.jpg|nhỏ|Một con [[Rana temporaria|ếch cỏ]] gần như hoàn chỉnh với một vài tàn tích của túi mang và phần hàm chưa phát triển đầy đủ]]

Trong sự phát triển điển hình của động vật lưỡng cư, trứng được đẻ dưới nước và ấu trùng thích nghi với lối sống dưới nước. [[Ếch]], [[cóc]] và [[sa giông]] đều nở ra từ trứng dưới dạng ấu trùng có mang ngoài, nhưng lưỡng cư phải mất một khoảng thời gian mới có thể tương tác với môi trường bên ngoài bằng hô hấp bằng phổi. Sau đó, ấu trùng sa giông bắt đầu lối sống săn mồi, trong khi [[nòng nọc]] chủ yếu cạo thức ăn từ các bề mặt bằng các gờ răng sừng của chúng.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Duellman |first1=William E. |last2=Trueb |first2=Linda |year=1994 |title=Sinh học động vật lưỡng cư |publisher=Nhà xuất bản Đại học Johns Hopkins  |pages=179–185 |isbn=978-0-8018-4780-6}}&lt;/ref&gt;

Sự biến thái ở động vật lưỡng cư được điều hòa bởi nồng độ [[Hormone tuyến giáp|thyroxine]] trong máu (chất kích thích sự biến thái) và [[prolactin]] (chất chống lại tác dụng này). Các sự kiện cụ thể phụ thuộc vào giá trị ngưỡng của từng loại mô khác nhau. Vì hầu hết quá trình phát triển phôi diễn ra bên ngoài cơ thể cha mẹ, nên sự phát triển phải chịu nhiều sự thích nghi do các điều kiện sinh thái đặc thù. Vì lý do này, nòng nọc có thể có các gờ răng sừng, râu và vây. Chúng cũng sử dụng cơ quan [[đường bên]]. Sau khi biến thái, các cơ quan này trở nên dư thừa và sẽ bị hấp thu lại thông qua quá trình chết tế bào được lập trình, gọi là [[chết theo chương trình|apoptosis]]. Mức độ thích nghi với các điều kiện sinh thái đặc thù là rất đáng kinh ngạc, và nhiều phát hiện vẫn đang tiếp tục được ghi nhận.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gilbert |first=Scott F. |year=2000 |title=Sinh học phát triển  |edition=6th |publisher=Sinauer Associates |chapter=Sự biến thái của động vật lưỡng cư |isbn=0-87893-243-7 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK10023/}}&lt;/ref&gt;

===== Ếch và cóc =====
Ở ếch và cóc, mang ngoài của nòng nọc mới nở sẽ được bao phủ bởi một túi mang sau vài ngày, và phổi nhanh chóng được hình thành. Chân trước hình thành bên dưới túi mang, và chân sau có thể nhìn thấy vài ngày sau đó. Tiếp theo thường là một giai đoạn kéo dài hơn, trong đó nòng nọc sống nhờ chế độ ăn thực vật. Nòng nọc sử dụng một đoạn ruột tương đối dài, hình xoắn ốc để tiêu hóa lượng thức ăn này. Các nghiên cứu gần đây cho thấy nòng nọc không có hệ thống kiểm soát phản hồi nội cân bằng ổn định cho đến các giai đoạn đầu của quá trình biến thái. Tại thời điểm này, đoạn ruột dài của chúng ngắn lại và bắt đầu thích hợp hơn cho chế độ ăn côn trùng.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bender |first=Melissa |date=March 28, 2018 |title=Ăn hay không ăn: sự phát triển của cơ chế điều khiển ăn uống ở vùng dưới đồi và vai trò của leptin trong việc điều chỉnh quá trình chuyển đổi vòng đời ở nòng nọc lưỡng cư |journal=Biên bản của Hội Hoàng gia B: Khoa học Sinh học  |volume=285 |issue=1875 |doi=10.1098/rspb.2017.2784 |pmc=5897637 |pmid=29593109 |s2cid=4853293}}&lt;/ref&gt;

Sau đó, những thay đổi nhanh chóng trong cơ thể có thể được quan sát thấy khi lối sống của ếch thay đổi hoàn toàn. Phần miệng hình xoắn ốc với các gờ răng sừng bị tiêu biến cùng với ruột xoắn ốc. Con vật phát triển một bộ hàm lớn, còn mang và túi mang của nó biến mất. Mắt và chân phát triển nhanh chóng, lưỡi được hình thành, và tất cả những điều này đi kèm với các thay đổi liên quan trong mạng lưới thần kinh (sự phát triển của thị giác ba chiều, sự mất đi của hệ thống đường bên, v.v.). Tất cả những điều này có thể xảy ra trong khoảng một ngày. Phải đến vài ngày sau, đuôi mới bị hấp thu lại, do cần nồng độ thyroxine cao hơn để tiêu đuôi.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Brown |first1=Donald D. |last2=Cai |first2=Linyin |year=2007 |title=Biến thái ở động vật lưỡng cư |journal=Sinh học phát triển  |volume=306 |issue=1 |pages=20–33 |doi=10.1016/j.ydbio.2007.03.021 |pmid=17448458}}&lt;/ref&gt;

===== Kỳ nhông =====
Quá trình phát triển của kỳ nhông rất đa dạng; một số loài trải qua sự tái tổ chức cơ thể mạnh mẽ khi chuyển từ ấu trùng dưới nước sang cá thể trưởng thành trên cạn, trong khi những loài khác, chẳng hạn như [[kỳ giông México|axolotl]], thể hiện [[Hiện tượng ấu trùng hóa|hiện tượng ấu trùng hóa]] (pedomorphosis) và không bao giờ phát triển thành cá thể trưởng thành trên cạn. Trong chi ''[[Ambystoma]]'', các loài đã tiến hóa để trở thành dạng ấu trùng hóa nhiều lần, và cả hiện tượng ấu trùng hóa lẫn sự phát triển hoàn toàn đều có thể xảy ra ở một số loài.&lt;ref name=&quot;Laudet&quot;&gt;{{cite journal |last1=Laudet |first1=Vincent |date=September 27, 2011 |title=Nguồn gốc và sự tiến hóa của quá trình biến thái ở động vật có xương sống |journal=Sinh học hiện đại  |volume=21 |issue=18 |pages=R726–R737 |bibcode=2011CBio...21.R726L |doi=10.1016/j.cub.2011.07.030 |pmid=21959163 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

===== Sa giông =====

[[Tập tin:LarveKamsalamander.JPG|nhỏ|Đôi mang ngoài lớn của [[Sa giông mào phương Bắc|sa giông mào]]]]

Ở sa giông, quá trình biến thái xảy ra do sự thay đổi môi trường sống chứ không phải do thay đổi chế độ ăn, bởi ấu trùng sa giông vốn đã ăn thịt và tiếp tục duy trì lối sống này khi trưởng thành. Mang của sa giông không bao giờ bị túi mang bao phủ và chỉ bị tiêu biến ngay trước khi con vật rời khỏi nước. Cá thể trưởng thành có thể di chuyển trên cạn nhanh hơn dưới nước.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Wilson |first1=Robbie |date=November–December 2005 |title=Hậu quả của quá trình biến thái đối với khả năng vận động và sinh lý thân nhiệt của loài kỳ nhông Triturus cristatus |journal=Sinh lý học và sinh hóa học động vật |volume=78 |issue=6 |pages=967–975 |doi=10.1086/432923 |jstor=10.1086/432923 |pmid=16228936 |s2cid=34285867}}&lt;/ref&gt; Sa giông thường có một giai đoạn sống dưới nước vào mùa xuân và mùa hè, và một giai đoạn sống trên cạn vào mùa đông. Để thích nghi với giai đoạn dưới nước, [[prolactin]] là hormone cần thiết, còn đối với giai đoạn trên cạn là [[Hormone tuyến giáp|thyroxine]]. Mang ngoài không mọc lại trong các giai đoạn sống dưới nước tiếp theo vì chúng đã bị tiêu biến hoàn toàn khi con vật rời khỏi nước lần đầu tiên.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Denver |first=Robert J. |year=2013 |title=Sự điều hòa thần kinh - nội tiết trong quá trình biến thái ở lưỡng cư |journal=Các chủ đề hiện tại trong sinh học phát triển  |volume=103 |pages=195–227 |doi=10.1016/B978-0-12-385979-2.00007-1 |pmid=23347520}}&lt;/ref&gt;

==== Lưỡng cư không chân ====

Các loài lưỡng cư không chân cơ sở như ''[[Ichthyophis]]'' trải qua một quá trình biến thái, trong đó ấu trùng sống dưới nước chuyển thành cá thể trưởng thành sống đào bới, đi kèm với sự tiêu biến của [[đường bên]].&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Dunker |first1=Nicole |last2=Wake |first2=Marvalee H. |last3=Olson |first3=Wendy M. |date=January 2000 |title=Sự phát triển phôi và ấu trùng ở loài lưỡng cư không chân Ichthyophis kohtaoensis (Amphibia, Gymnophiona): Bảng phân giai đoạn  |journal=Tạp chí Hình thái học  |volume=243 |issue=1 |pages=3–34 |doi=10.1002/(sici)1097-4687(200001)243:1&lt;3::aid-jmor2&gt;3.3.co;2-4 |pmid=10629095}}&lt;/ref&gt; Các loài lưỡng cư không chân phân nhánh muộn hơn (nhóm [[Bộ Không chân|Teresomata]]) không trải qua sự [[chuyển đổi ổ sinh thái phát triển cá thể]] kiểu này và nhìn chung sống [[Động vật ở hang|đào bới]] trong suốt cuộc đời. Do đó, hầu hết các loài lưỡng cư không chân không trải qua quá trình biến thái giống như ở ếch nhái.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=San Mauro |first1=D. |last2=Gower |first2=D. J. |last3=Oommen |first3=O. V. |last4=Wilkinson |first4=M. |last5=Zardoya |first5=R. |date=November 2004 |title=Phylogeny của loài lưỡng cư không chân (Gymnophiona) dựa trên bộ gen ty thể hoàn chỉnh và gen RAG1 nhân |journal=Phylogeny học phân tử và tiến hóa  |volume=33 |issue=2 |pages=413–427 |bibcode=2004MolPE..33..413S |doi=10.1016/j.ympev.2004.05.014 |pmid=15336675}}&lt;/ref&gt;

== Xem thêm ==
* {{annotated link|Sinh học phát triển}}
* {{annotated link|Phát triển trực tiếp}}
* {{annotated link|Giai đoạn Gosner}}
* {{annotated link|Siêu biến thái}}
* {{annotated link|Phát sinh hình thái}}
* {{annotated link|Planidium}}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Sách tham khảo ==
* Davies, R.G. (1998). ''Outlines of Entomology''. Chapman and Hall. Ấn bản thứ hai. Chương 3.
* Williamson, D.I. (2003). ''The Origins of Larvae''. Kluwer.

== Liên kết ngoài ==
{{Plainlist|
{{Commons category-inline|Metamorphosis (biology)|Biến thái}}
{{Wiktionary-inline|biến thái}}
}}

{{Sinh học phát triển}}


[[Thể loại:Sinh học phát triển động vật]]
[[Thể loại:Giải phẫu học động vật]]</text>
      <sha1>3e9fbrb285m3hqxbld0wvmn1g2qnfq7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754996</id>
      <parentid>754995</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* Côn trùng */</comment>
      <origin>754996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33765" sha1="oimdjlz4vwkni0069ypwzj67spm4gab" xml:space="preserve">
{{About|quá trình sinh học|tiểu thuyết của Franz Kafka|Hóa thân (truyện)|các mục đích sử dụng khác|Biến thái (định hướng)}}
[[file:Dragonfly metamorphosis.jpg|small|thumb|Một con [[chuồn chuồn]] đang trải qua lần [[lột xác]] cuối cùng trong quá trình biến thái; trong quá trình này, nó chuyển từ dạng [[thiếu trùng]] sang giai đoạn trưởng thành]]

'''Biến thái''' là một [[quá trình sinh học]] mà trong đó động vật trải qua sự thay đổi rõ rệt và tương đối đột ngột về cấu trúc cơ thể như một phần trong quá trình [[sinh học phát triển|phát triển]] của chúng.&lt;ref&gt;{{cite web |title=metamorphosis (Quá trình biến thái)|url=https://www.britannica.com/science/metamorphosis |access-date=2022-04-01 |website=www.britannica.com}}&lt;/ref&gt; Một số loài [[côn trùng]], [[cá]], [[lưỡng cư]], [[thân mềm]], [[giáp xác]], [[Ngành Thích ty bào|thích ty bào]], [[da gai]] và [[Phân ngành Sống đuôi|động vật có bao]] trải qua quá trình biến thái, thường đi kèm với sự thay đổi về [[dinh dưỡng]] hoặc [[Hành vi|tập tính]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Những loài động vật nào trải qua quá trình biến thái không hoàn toàn? – Easierwithpractice.com  |url=https://easierwithpractice.com/what-animals-undergo-incomplete-metamorphosis/ |access-date=2022-04-01 |website=easierwithpractice.com |archive-date=2022-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221127012102/https://easierwithpractice.com/what-animals-undergo-incomplete-metamorphosis/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Một số loài động vật trải qua quá trình biến thái hoàn toàn (&quot;[[Biến thái hoàn toàn|holometaboly]]&quot;) giữa các giai đoạn vòng đời khác biệt rõ rệt; số khác có quá trình biến thái không hoàn toàn (&quot;[[Biến thái không hoàn toàn|hemimetaboly]]&quot;) giữa các giai đoạn tương đối giống nhau, hoặc không biến thái (&quot;[[Không biến thái|ametaboly]]&quot;).&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Truman |first=James W. |date=2019-12-02 |title=Sự tiến hóa của quá trình biến thái ở côn trùng |journal=Current Biology |language=English |volume=29 |issue=23 |pages=R1252–R1268 |bibcode=2019CBio...29R1252T |doi=10.1016/j.cub.2019.10.009 |issn=0960-9822 |pmid=31794762 |s2cid=208541817 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Các sinh vật có giai đoạn [[ấu trùng]] sẽ trải qua quá trình biến thái để chuyển sang giai đoạn trưởng thành.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Hadfield |first1=Michael G. |date=1 December 2000 |title=Tại sao và bằng cách nào ấu trùng động vật không xương sống biển lại biến thái nhanh như vậy? |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1084952100901976 |journal=Seminars in Cell &amp; Developmental Biology |volume=11 |issue=6 |pages=437–443 |doi=10.1006/scdb.2000.0197 |issn=1084-9521 |pmid=11145872 |url-access=subscription |access-date=7 March 2022}}&lt;/ref&gt;

== Từ nguyên ==
Từ ''metamorphosis'' bắt nguồn từ [[Tiếng Hy Lạp cổ đại|tiếng Hy Lạp cổ đại]] {{lang|el|μεταμόρφωσις}}, nghĩa là &quot;sự biến hình, chuyển hóa&quot;,&lt;ref&gt;{{cite dictionary |title=Metamorphosis (Quá trình biến thái) |dictionary=A Greek-English Lexicon |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |url=https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2366805 |access-date=2012-08-26 |date=1940 |last2=Scott |first2=Robert |first1=Henry George |last1=Liddell |via=perseus.tufts.edu}}&lt;/ref&gt; hợp thành từ {{lang|el|μετα-}} (''{{lang|el|[[Meta |meta-]]}}''), nghĩa là &quot;sau&quot; và {{lang|el|μορφή}} (''{{lang|el|morphe}}''), nghĩa là &quot;hình thái&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Từ điển Từ nguyên trực tuyến  |url=http://www.etymonline.com/index.php?search=Metamorphosis&amp;searchmode=none |access-date=2012-08-26 |publisher=Etymonline.com}}&lt;/ref&gt;

== Điều hòa bằng hormone ==
Ở côn trùng, sự sinh trưởng và biến thái được điều hòa bởi các [[hormone]] do các [[tuyến nội tiết]] nằm ở [[Thuật ngữ giải phẫu vị trí|phía trước]] cơ thể tổng hợp. Các tế bào thần kinh tiết trong [[não côn trùng]] tiết ra một hormone là [[prothoracicotropic hormone|hormone hướng tuyến ngực trước]] (PTTH); hormone này kích hoạt tuyến ngực trước tiết ra hormone thứ hai, thường là [[ecdysone]] (một loại [[ecdysteroid]]), giúp kích thích quá trình [[lột xác]] (trút bỏ lớp vỏ ngoài).&lt;ref&gt;Davies, 1998. Chương 3.&lt;/ref&gt;

PTTH cũng kích thích [[corpora allata]], một cơ quan sau não, sản xuất [[juvenile hormone|hormone juvenile]], giúp ngăn chặn sự xuất hiện của các đặc tính trưởng thành trong quá trình lột xác. Ở côn trùng [[biến thái hoàn toàn]], các lần lột xác giữa các [[tuổi ấu trùng]] có nồng độ hormone juvenile cao; lần lột xác sang giai đoạn nhộng có nồng độ hormone juvenile thấp; và lần lột xác cuối cùng thành [[thành trùng]] thì hoàn toàn không có sự xuất hiện của hormone juvenile.&lt;ref&gt;Gullan, P.J. &amp; Cranston, P.S. 6.3 Quá trình và kiểm soát lột xác trong &quot;Côn trùng: Sơ lược về côn trùng học&quot;. Nhà xuất bản Blackwell, 2005. tr. 153–156.&lt;/ref&gt; Các thí nghiệm trên loài bọ [[Pyrrhocoris apterus]] đã chỉ ra cách hormone juvenile có thể ảnh hưởng đến số giai đoạn [[tuổi ấu trùng]] ở côn trùng [[biến thái không hoàn toàn]].&lt;ref name=&quot;SlamaWilliams1965&quot;&gt;{{cite journal |last1=Slama |last2=Williams |year=1965 |title=Hoạt động của hormone vị thành niên đối với bọ Pyrrhocoris apterus  |journal=Biên bản của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia  |volume=54 |issue=2 |pages=411–414 |bibcode=1965PNAS...54..411S |doi=10.1073/pnas.54.2.411 |pmc=219680 |pmid=5217430 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;SinghKonopova2011&quot;&gt;{{cite journal |last1=Singh |first1=Amit |last2=Konopova |first2=Barbora |last3=Smykal |first3=Vlastimil |last4=Jindra |first4=Marek |year=2011 |title=Vai trò chung và riêng biệt của các gen tín hiệu hormone tuổi vị thành niên trong quá trình biến thái của côn trùng biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn  |journal=PLOS ONE |volume=6 |issue=12 |bibcode=2011PLoSO...628728K |doi=10.1371/journal.pone.0028728 |issn=1932-6203 |pmc=3234286 |pmid=22174880 |doi-access=free |article-number=e28728}}&lt;/ref&gt;

Ở [[động vật có dây sống]], quá trình biến thái do iodothyronine kích thích và là một đặc điểm tổ tiên của tất cả các đại diện trong ngành này.&lt;ref name=&quot;cell.com&quot;/&gt;

== Côn trùng ==

[[File:Locust instars NMNS.jpg|nhỏ|thumb|Sự biến thái không hoàn toàn ở châu chấu qua các tuổi ấu trùng khác nhau. Mẫu vật lớn nhất là cá thể trưởng thành.]]

Cả ba hình thức biến thái đều có thể tìm thấy trong sự đa dạng của côn trùng, bao gồm [[không biến thái]], [[Biến thái không hoàn toàn]], và [[biến thái hoàn toàn]]. Trong khi côn trùng không biến thái thể hiện rất ít sự khác biệt giữa dạng ấu trùng và dạng trưởng thành (còn gọi là &quot;[[phát triển trực tiếp]]&quot;), thì cả côn trùng biến thái không hoàn toàn và biến thái hoàn toàn đều có sự khác biệt rõ rệt về hình thái và hành vi giữa dạng ấu trùng và dạng trưởng thành. Sự khác biệt đáng kể nhất ở các sinh vật biến thái hoàn toàn là sự xuất hiện của giai đoạn [[nhộng]] (giai đoạn nghỉ) giữa dạng [[ấu trùng]] và dạng trưởng thành.

=== Sự phát triển và thuật ngữ ===

[[Tập tin:Holometabolous vs. Hemimetabolous.svg|nhỏ|thumb|upright=1.5|Hai hình thức biến thái ở côn trùng. Trong [[Biến thái hoàn toàn|biến thái hoàn toàn]], côn trùng trải qua bốn giai đoạn rõ rệt, tạo ra cá thể trưởng thành không giống với ấu trùng. Trong [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]], côn trùng không trải qua sự thay đổi toàn bộ hình thái, mà chuyển từ ấu trùng sang thành trùng bằng cách lột xác lớp vỏ ngoài trong quá trình sinh trưởng.]]

Ở [[Biến thái không hoàn toàn|côn trùng biến thái không hoàn toàn]], là các giai đoạn chưa trưởng thành được gọi là [[Ấu trùng (sinh học)|ấu trùng]] (thiếu trùng). Quá trình phát triển diễn ra qua các giai đoạn sinh trưởng và [[lột xác]] lặp đi lặp lại; các giai đoạn này được gọi là [[instar]]. Các dạng ấu trùng này có hình thái rất giống với cá thể trưởng thành, nhưng nhỏ hơn và thiếu các đặc điểm của con trưởng thành như cánh và cơ quan sinh dục. Sự khác biệt về kích thước và hình thái giữa các tuổi ấu trùng là không lớn, thường chỉ là sự khác biệt về tỷ lệ cơ thể và số lượng đốt; ở các tuổi ấu trùng sau, mầm cánh ngoài bắt đầu hình thành. Khoảng thời gian từ lần lột xác này đến lần lột xác tiếp theo được gọi là stage.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Schaefer |first1=C.W. |date=March 1971 |title=Instar, Stadium và Stage: Một góc nhìn mới về những câu hỏi cũ  |journal=Bản tin của Hiệp hội Côn trùng học Hoa Kỳ  |volume=17 |issue=1 |page=17 |doi=10.1093/besa/17.1.17c}}&lt;/ref&gt;

Ở côn trùng [[biến thái hoàn toàn]], các giai đoạn chưa trưởng thành được gọi là [[ấu trùng]] và khác biệt rõ rệt so với cá thể trưởng thành. Côn trùng trải qua quá trình biến thái hoàn toàn sẽ qua giai đoạn ấu trùng, sau đó chuyển sang trạng thái bất động gọi là [[nhộng]] (ở các loài bướm gọi là [[nhộng|nhộng bướm]] / chrysalis), và cuối cùng lột xác trở thành cá thể trưởng thành.&lt;ref name=&quot;Lowe&quot;&gt;{{cite journal |last1=Lowe |first1=Tristan |last2=Garwood |first2=Russell P. |last3=Simonsen |first3=Thomas |last4=Bradley |first4=Robert S. |last5=Withers |first5=Philip J. |date=July 6, 2013 |title=Quá trình biến thái được hé lộ: Hình ảnh 3D tua nhanh thời gian bên trong một kén nhộng sống |journal=Tạp chí Giao diện của Hiệp hội Hoàng gia |volume=10 |issue=84 |at=20130304 |bibcode=2013JRSI...1030304L |doi=10.1098/rsif.2013.0304 |pmc=3673169 |pmid=23676900}}&lt;/ref&gt;

=== Tiến hóa ===
Các dạng côn trùng sớm nhất thể hiện sự phát triển trực tiếp ([[Không biến thái|không biến thái]]), và sự tiến hóa của quá trình biến thái ở côn trùng được cho là đã thúc đẩy sự bức xạ thích nghi mạnh mẽ của chúng (1,2). Một số nhóm &quot;côn trùng thực sự&quot; không biến thái nguyên thủy vẫn còn tồn tại đến ngày nay, chẳng hạn như [[Archaeognatha|bọ đuôi gai]] và [[Zygentoma|bọ bạc]]. Côn trùng [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]] bao gồm [[Gián|gián]], [[Châu chấu|châu chấu]], [[Chuồn chuồn|chuồn chuồn]] và [[Hemiptera|bọ xít thực sự]]. Về mặt phát sinh chủng loại, tất cả côn trùng thuộc phân lớp [[Pterygota|Côn trùng có cánh]] đều trải qua sự thay đổi rõ rệt về hình thái, cấu trúc và hình dáng bên ngoài từ giai đoạn chưa trưởng thành đến khi trưởng thành. Những loài côn trùng này có kiểu phát triển [[Biến thái không hoàn toàn|biến thái không hoàn toàn]] (trải qua quá trình biến thái không hoàn toàn hoặc một phần), hoặc kiểu phát triển [[Biến thái hoàn toàn|biến thái hoàn toàn]] (trải qua quá trình biến thái hoàn toàn, bao gồm giai đoạn [[Nhộng|nhộng]] hoặc giai đoạn nghỉ giữa dạng [[Ấu trùng|ấu trùng]] và dạng trưởng thành).&lt;ref name=&quot;autogenerated143&quot;&gt;Gullan, P.J. &amp; Cranston, P.S. 6.2 &quot;Các mô hình và giai đoạn vòng đời ở côn trùng: Sơ lược về côn trùng học&quot;. trang 143–153. 2005 bởi Blackwell Publishing&lt;/ref&gt;

Nhiều giả thuyết đã được đưa ra nhằm giải thích sự tiến hóa của kiểu biến thái hoàn toàn từ kiểu biến thái không hoàn toàn, chủ yếu tập trung vào việc liệu các giai đoạn trung gian của nhóm biến thái không hoàn toàn có đồng hình về mặt nguồn gốc với giai đoạn nhộng của nhóm biến thái hoàn toàn hay không.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nhộng đến từ đâu? Thời điểm phát tín hiệu hormone vị thành niên hỗ trợ tính tương đồng giữa các giai đoạn của côn trùng biến thái không hoàn toàn và biến thái hoàn toàn | url=https://d6scj24zvfbbo.cloudfront.net/cff5c2a4a1c547ebf364f97ab9b2bd06/200000081-2a9522a954/2019ptb.pdf?ph=339f6e4ad4 | publisher=The Royal Society | access-date=2026-05-19}}&lt;/ref&gt;


=== Biến thái phụ thuộc nhiệt độ ===
Theo một nghiên cứu năm 2009, nhiệt độ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của côn trùng, do mỗi loài sở hữu những khoảng nhiệt độ thích hợp riêng cho phép chúng trải qua các giai đoạn phát triển. Các khoảng nhiệt độ này không chịu ảnh hưởng đáng kể bởi các đặc tính sinh thái; thay vào đó, chúng thích nghi dựa trên phát sinh chủng loại nhằm đáp ứng các điều kiện môi trường sinh thái mà côn trùng đang sinh sống.&lt;ref&gt;Dixon, A. F. G., A. Honěk, P. Keil, M. A. A. Kotela, A. L. Šizling và V. Jarošík. 2009. Mối quan hệ giữa ngưỡng nhiệt độ tối thiểu và tối đa cho sự phát triển ở côn trùng. Funct. Ecol. 23: 257–264. &lt;/ref&gt;

=== Sự phát triển ===
Theo một nghiên cứu năm 2008, cá thể trưởng thành của loài ''[[Manduca sexta]]'' có khả năng ghi nhớ các hành vi mà chúng đã học được ở giai đoạn [[Sâu bướm|sâu bướm]].&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Douglas J. Blackiston, Elena Silva Casey và Martha R. Weiss  |year=2008 |title=Khả năng lưu giữ ký ức qua quá trình biến thái: liệu một con bướm đêm có thể nhớ những gì nó đã học được khi còn là sâu bướm?  |journal=[[PLoS ONE]] |volume=3 |issue=3 |bibcode=2008PLoSO...3.1736B |doi=10.1371/journal.pone.0001736 |pmc=2248710 |pmid=18320055 |doi-access=free |article-number=e1736}}&lt;/ref&gt; Một loài sâu bướm khác, [[Utetheisa ornatrix]], có khả năng tích tụ độc tố từ thức ăn và duy trì lượng độc tố này xuyên suốt quá trình biến thái cho đến khi trưởng thành, giúp chúng chống lại các loài săn mồi.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Conner |first=W.E. |title=Bướm hổ và bướm lông xù - hành vi, sinh thái và sự tiến hóa của họ Arctiidae  |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2009 |location=New York |pages=1–10}}&lt;/ref&gt;
[[Sự chết tế bào được lập trình]] đóng vai trò then chốt trong [[phát triển phôi]] và quá trình biến thái.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Lee |first1=Gyunghee |last2=Sehgal |first2=Ritika |last3=Wang |first3=Zixing |last4=Nair |first4=Sudershana |last5=Kikuno |first5=Keiko |last6=Chen |first6=Chun-Hong |last7=Hay |first7=Bruce |last8=Park |first8=Jae H. |date=2013-03-15 |title=Vai trò thiết yếu của quá trình chết tế bào theo chương trình do Grim điều khiển trong việc thiết lập hệ thần kinh peptidergic sản sinh corazonin trong quá trình phôi thai và biến thái ở Drosophila melanogaster |journal=Biology Open |volume=2 |issue=3 |pages=283–294 |doi=10.1242/bio.20133384 |issn=2046-6390 |pmc=3603410 |pmid=23519152}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Zakeri |first1=Zahra |last2=Lockshin |first2=Richard A. |date=2002-07-01 |title=Sự chết tế bào trong quá trình phát triển |journal=Tạp chí các phương pháp miễn dịch học  |volume=265 |issue=1–2 |pages=3–20 |doi=10.1016/s0022-1759(02)00067-4 |issn=0022-1759 |pmid=12072175}}&lt;/ref&gt; Cả [[Tự thực tế bào|tự thực]] (autophagy) và [[Apoptosis|apoptosis]]—hai hình thức chính của sự chết tế bào được lập trình—đều là những quá trình diễn ra trong suốt sự biến thái ở côn trùng.&lt;ref name=&quot;Rolff Johnston Reynolds p=20190063&quot;&gt;{{cite journal |last1=Rolff |first1=Jens |last2=Johnston |first2=Paul R. |last3=Reynolds |first3=Stuart |date=2019-08-26 |title=Sự biến thái hoàn toàn của côn trùng |journal=Giao dịch triết học của Hội Hoàng gia B: Khoa học sinh học  |publisher=Hội Hoàng gia  |volume=374 |issue=1783 |doi=10.1098/rstb.2019.0063 |issn=0962-8436 |pmc=6711294 |pmid=31438816 |article-number=20190063}}&lt;/ref&gt;
&lt;gallery class=center mode=nolines widths=180 heights=180 caption=&quot;Chuỗi hình ảnh minh họa quá trình biến thái hoàn toàn ở loài bướm trắng bắp cải, ''[[Pieris rapae]]''&quot;&gt;
File:ChristianBauer Pieris rapae caterpiller.jpg|[[Ấu trùng]]
File:ChristianBauer Pieris rapae caterpiller2.jpg|[[Nhộng]]
File:ChristianBauer Pieris rapae cocoon.jpg|Nhộng chuẩn bị phá kén
File:ChristianBauer Pieris rapae youngadult.jpg|[[Thành trùng|Cá thể trưởng thành]]
&lt;/gallery&gt;

== Động vật có dây sống ==
=== Cá lưỡng cư  ===
Ở [[Phân ngành Đầu dây|động vật đầu dây]], quá trình biến thái được kích thích bởi [[iodothyronine]] và đây có thể là một đặc điểm tổ tiên của tất cả các [[động vật có dây sống]].&lt;ref name=&quot;cell.com&quot;&gt;{{cite journal |last1=Denser |first1=Robert J. |year=2008 |title=Sự biến thái của động vật có dây sống: Sự kiểm soát cổ xưa bởi iodothyronine |url=http://www.cell.com/current-biology/pdf/S0960-9822(08)00661-1.pdf |journal=Current Biology |volume=18 |issue=13 |pages=R567–9 |bibcode=2008CBio...18.R567D |doi=10.1016/j.cub.2008.05.024 |pmid=18606129 |s2cid=18587560 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

=== Cá ===
Một số loài cá, cả [[Liên lớp Cá xương|cá xương (Osteichthyes)]] lẫn [[Siêu lớp Cá không hàm|cá không hàm (Agnatha)]], đều trải qua quá trình biến thái. Quá trình biến thái ở cá thường chịu sự kiểm soát mạnh mẽ của hormone tuyến giáp.&lt;ref name=&quot;Laudet&quot; /&gt;

Các ví dụ ở cá không thuộc nhóm cá xương bao gồm [[cá mút đá]]. Ở cá xương, các cơ chế lại rất đa dạng.

[[Cá hồi]] là [[Sự di cư của cá|loài di cư mặn ngọt]], có nghĩa là chúng chuyển từ lối sống ở [[nước ngọt]] sang [[nước mặn]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nuscimagazine.com/run-salmon-run|title=Tạp chí khoa học NO |website=Nuscimagazine.com|access-date=July 15, 2026}}&lt;/ref&gt;

Nhiều loài [[Bộ Cá bơn|cá bơn]] bắt đầu vòng đời với cơ thể [[Đối xứng trong sinh học|đối xứng hai bên]], mỗi bên cơ thể có một mắt; nhưng khi trưởng thành, một mắt sẽ di chuyển sang phía bên kia—phía trở thành mặt trên của cá.

[[Cá chình Châu Âu|Cá chình châu Âu]] trải qua nhiều lần biến thái, từ giai đoạn ấu trùng đến giai đoạn [[Leptocephalus|ấu trùng ấu diệp (leptocephalus)]], sau đó biến thái nhanh thành cá chình thủy tinh (glass eel) ở rìa thềm lục địa (tốn 8 ngày đối với [[Cá chình Nhật Bản]]), hai tháng ở vùng giáp ranh giữa nước ngọt và nước mặn, nơi cá chình thủy tinh trải qua một đợt biến thái nhanh chóng thành cá chình con (elver), tiếp theo là giai đoạn sinh trưởng kéo dài rồi biến thái dần dần sang giai đoạn di cư. Ở giai đoạn tiền trưởng thành trong môi trường [[nước ngọt]], cá chình còn có [[tính mềm dẻo kiểu hình]] vì những con cá chình ăn cá phát triển hàm dưới rất rộng, khiến đầu của chúng trông tù hơn. [[Leptocephalus|Ấu trùng ấu diệp]] rất phổ biến, xuất hiện ở tất cả các loài thuộc [[Tổng bộ Cá chình]] (các loài cá dạng [[Họ Cá cháo biển|cá cháo]] và [[Bộ Cá chình|cá chình]]).

Hầu hết các loài cá xương khác ban đầu trải qua quá trình biến thái từ [[Trứng cá|trứng]] thành ấu trùng bất động gọi là cá bột noãn hoàng ([[cá bột]] mang [[noãn hoàng]]), sau đó thành ấu trùng biết di chuyển (thường gọi là [[cá giống]] do chiều dài của chúng xấp xix chiều dài một ngón tay người) phải tự [[Tập tính kiếm ăn|tìm kiếm thức ăn]] sau khi túi noãn hoàng tiêu hết, và tiếp theo là giai đoạn cá con, lúc này hình thái và hành vi của cá dần bắt đầu giống với cá [[trưởng thành]] cho đến khi đạt tới độ [[thuần thục sinh dục]].&lt;ref&gt;Mader, Sylvia, &quot;Sinh học&quot;, ấn bản thứ 9, Chương 31. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter B. Moyle và Joseph J. Cech Jr, &quot;Cá: Giới thiệu về ngư học&quot;, ấn bản thứ 5, 9.3: &quot;Sự phát triển&quot;, trang 148 trở đi. &lt;/ref&gt;

=== Động vật bốn chân ===

==== Các nhóm hóa thạch ====

Các loài [[Temnospondyli|temnospondyl]] đã tuyệt chủng và những hậu duệ lưỡng cư hiện đại của chúng, cũng như một số loài thuộc nhóm [[Seymouriamorpha|seymouriamorph]] được biết là đều trải qua quá trình biến thái. Bởi vì các loài thuộc nhóm [[Tetrapodomorpha|tetrapodomorph]] sơ khai hơn đã trải qua quá trình [[phát triển trực tiếp]], và seymouriamorph có quan hệ họ hàng gần với [[Động vật có màng ối|động vật có màng ối]] (bao gồm động vật có vú, bò sát và chim) hơn là với temnospondyl và động vật lưỡng cư, nên người ta đã đưa ra giả thuyết rằng: hoặc là tổ tiên chung gần nhất của các loài động vật bốn chân hiện sinh đã trải qua quá trình biến thái (quá trình này sau đó bị thoái hóa ở động vật có màng ối), hoặc là sự biến thái đã tiến hóa hội tụ ở cả temnospondyl và seymouriamorph.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Pardo |first=Jason D. |last2=Mann |first2=Arjan |date=2026-06-18 |title=Sự phát triển trực tiếp của động vật bốn chân gốc xuyên suốt quá trình chuyển đổi từ vây sang chi |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aeb7635 |journal=Science |volume=392 |issue=6804 |pages=1292–1296 |doi=10.1126/science.aeb7635|url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;

==== Lưỡng cư ====

[[Tập tin:RanaTemporariaLarva2.jpg|nhỏ|Ngay trước khi biến thái, chỉ mất 24 giờ để đạt đến giai đoạn trong hình tiếp theo.]]
[[Tập tin:Rana Temporaria - Larva Final Stage.jpg|nhỏ|Một con [[Rana temporaria|ếch cỏ]] gần như hoàn chỉnh với một vài tàn tích của túi mang và phần hàm chưa phát triển đầy đủ]]

Trong sự phát triển điển hình của động vật lưỡng cư, trứng được đẻ dưới nước và ấu trùng thích nghi với lối sống dưới nước. [[Ếch]], [[cóc]] và [[sa giông]] đều nở ra từ trứng dưới dạng ấu trùng có mang ngoài, nhưng lưỡng cư phải mất một khoảng thời gian mới có thể tương tác với môi trường bên ngoài bằng hô hấp bằng phổi. Sau đó, ấu trùng sa giông bắt đầu lối sống săn mồi, trong khi [[nòng nọc]] chủ yếu cạo thức ăn từ các bề mặt bằng các gờ răng sừng của chúng.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Duellman |first1=William E. |last2=Trueb |first2=Linda |year=1994 |title=Sinh học động vật lưỡng cư |publisher=Nhà xuất bản Đại học Johns Hopkins  |pages=179–185 |isbn=978-0-8018-4780-6}}&lt;/ref&gt;

Sự biến thái ở động vật lưỡng cư được điều hòa bởi nồng độ [[Hormone tuyến giáp|thyroxine]] trong máu (chất kích thích sự biến thái) và [[prolactin]] (chất chống lại tác dụng này). Các sự kiện cụ thể phụ thuộc vào giá trị ngưỡng của từng loại mô khác nhau. Vì hầu hết quá trình phát triển phôi diễn ra bên ngoài cơ thể cha mẹ, nên sự phát triển phải chịu nhiều sự thích nghi do các điều kiện sinh thái đặc thù. Vì lý do này, nòng nọc có thể có các gờ răng sừng, râu và vây. Chúng cũng sử dụng cơ quan [[đường bên]]. Sau khi biến thái, các cơ quan này trở nên dư thừa và sẽ bị hấp thu lại thông qua quá trình chết tế bào được lập trình, gọi là [[chết theo chương trình|apoptosis]]. Mức độ thích nghi với các điều kiện sinh thái đặc thù là rất đáng kinh ngạc, và nhiều phát hiện vẫn đang tiếp tục được ghi nhận.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Gilbert |first=Scott F. |year=2000 |title=Sinh học phát triển  |edition=6th |publisher=Sinauer Associates |chapter=Sự biến thái của động vật lưỡng cư |isbn=0-87893-243-7 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK10023/}}&lt;/ref&gt;

===== Ếch và cóc =====
Ở ếch và cóc, mang ngoài của nòng nọc mới nở sẽ được bao phủ bởi một túi mang sau vài ngày, và phổi nhanh chóng được hình thành. Chân trước hình thành bên dưới túi mang, và chân sau có thể nhìn thấy vài ngày sau đó. Tiếp theo thường là một giai đoạn kéo dài hơn, trong đó nòng nọc sống nhờ chế độ ăn thực vật. Nòng nọc sử dụng một đoạn ruột tương đối dài, hình xoắn ốc để tiêu hóa lượng thức ăn này. Các nghiên cứu gần đây cho thấy nòng nọc không có hệ thống kiểm soát phản hồi nội cân bằng ổn định cho đến các giai đoạn đầu của quá trình biến thái. Tại thời điểm này, đoạn ruột dài của chúng ngắn lại và bắt đầu thích hợp hơn cho chế độ ăn côn trùng.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Bender |first=Melissa |date=March 28, 2018 |title=Ăn hay không ăn: sự phát triển của cơ chế điều khiển ăn uống ở vùng dưới đồi và vai trò của leptin trong việc điều chỉnh quá trình chuyển đổi vòng đời ở nòng nọc lưỡng cư |journal=Biên bản của Hội Hoàng gia B: Khoa học Sinh học  |volume=285 |issue=1875 |doi=10.1098/rspb.2017.2784 |pmc=5897637 |pmid=29593109 |s2cid=4853293}}&lt;/ref&gt;

Sau đó, những thay đổi nhanh chóng trong cơ thể có thể được quan sát thấy khi lối sống của ếch thay đổi hoàn toàn. Phần miệng hình xoắn ốc với các gờ răng sừng bị tiêu biến cùng với ruột xoắn ốc. Con vật phát triển một bộ hàm lớn, còn mang và túi mang của nó biến mất. Mắt và chân phát triển nhanh chóng, lưỡi được hình thành, và tất cả những điều này đi kèm với các thay đổi liên quan trong mạng lưới thần kinh (sự phát triển của thị giác ba chiều, sự mất đi của hệ thống đường bên, v.v.). Tất cả những điều này có thể xảy ra trong khoảng một ngày. Phải đến vài ngày sau, đuôi mới bị hấp thu lại, do cần nồng độ thyroxine cao hơn để tiêu đuôi.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Brown |first1=Donald D. |last2=Cai |first2=Linyin |year=2007 |title=Biến thái ở động vật lưỡng cư |journal=Sinh học phát triển  |volume=306 |issue=1 |pages=20–33 |doi=10.1016/j.ydbio.2007.03.021 |pmid=17448458}}&lt;/ref&gt;

===== Kỳ nhông =====
Quá trình phát triển của kỳ nhông rất đa dạng; một số loài trải qua sự tái tổ chức cơ thể mạnh mẽ khi chuyển từ ấu trùng dưới nước sang cá thể trưởng thành trên cạn, trong khi những loài khác, chẳng hạn như [[kỳ giông México|axolotl]], thể hiện [[Hiện tượng ấu trùng hóa|hiện tượng ấu trùng hóa]] (pedomorphosis) và không bao giờ phát triển thành cá thể trưởng thành trên cạn. Trong chi ''[[Ambystoma]]'', các loài đã tiến hóa để trở thành dạng ấu trùng hóa nhiều lần, và cả hiện tượng ấu trùng hóa lẫn sự phát triển hoàn toàn đều có thể xảy ra ở một số loài.&lt;ref name=&quot;Laudet&quot;&gt;{{cite journal |last1=Laudet |first1=Vincent |date=September 27, 2011 |title=Nguồn gốc và sự tiến hóa của quá trình biến thái ở động vật có xương sống |journal=Sinh học hiện đại  |volume=21 |issue=18 |pages=R726–R737 |bibcode=2011CBio...21.R726L |doi=10.1016/j.cub.2011.07.030 |pmid=21959163 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

===== Sa giông =====

[[Tập tin:LarveKamsalamander.JPG|nhỏ|Đôi mang ngoài lớn của [[Sa giông mào phương Bắc|sa giông mào]]]]

Ở sa giông, quá trình biến thái xảy ra do sự thay đổi môi trường sống chứ không phải do thay đổi chế độ ăn, bởi ấu trùng sa giông vốn đã ăn thịt và tiếp tục duy trì lối sống này khi trưởng thành. Mang của sa giông không bao giờ bị túi mang bao phủ và chỉ bị tiêu biến ngay trước khi con vật rời khỏi nước. Cá thể trưởng thành có thể di chuyển trên cạn nhanh hơn dưới nước.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Wilson |first1=Robbie |date=November–December 2005 |title=Hậu quả của quá trình biến thái đối với khả năng vận động và sinh lý thân nhiệt của loài kỳ nhông Triturus cristatus |journal=Sinh lý học và sinh hóa học động vật |volume=78 |issue=6 |pages=967–975 |doi=10.1086/432923 |jstor=10.1086/432923 |pmid=16228936 |s2cid=34285867}}&lt;/ref&gt; Sa giông thường có một giai đoạn sống dưới nước vào mùa xuân và mùa hè, và một giai đoạn sống trên cạn vào mùa đông. Để thích nghi với giai đoạn dưới nước, [[prolactin]] là hormone cần thiết, còn đối với giai đoạn trên cạn là [[Hormone tuyến giáp|thyroxine]]. Mang ngoài không mọc lại trong các giai đoạn sống dưới nước tiếp theo vì chúng đã bị tiêu biến hoàn toàn khi con vật rời khỏi nước lần đầu tiên.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Denver |first=Robert J. |year=2013 |title=Sự điều hòa thần kinh - nội tiết trong quá trình biến thái ở lưỡng cư |journal=Các chủ đề hiện tại trong sinh học phát triển  |volume=103 |pages=195–227 |doi=10.1016/B978-0-12-385979-2.00007-1 |pmid=23347520}}&lt;/ref&gt;

==== Lưỡng cư không chân ====

Các loài lưỡng cư không chân cơ sở như ''[[Ichthyophis]]'' trải qua một quá trình biến thái, trong đó ấu trùng sống dưới nước chuyển thành cá thể trưởng thành sống đào bới, đi kèm với sự tiêu biến của [[đường bên]].&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Dunker |first1=Nicole |last2=Wake |first2=Marvalee H. |last3=Olson |first3=Wendy M. |date=January 2000 |title=Sự phát triển phôi và ấu trùng ở loài lưỡng cư không chân Ichthyophis kohtaoensis (Amphibia, Gymnophiona): Bảng phân giai đoạn  |journal=Tạp chí Hình thái học  |volume=243 |issue=1 |pages=3–34 |doi=10.1002/(sici)1097-4687(200001)243:1&lt;3::aid-jmor2&gt;3.3.co;2-4 |pmid=10629095}}&lt;/ref&gt; Các loài lưỡng cư không chân phân nhánh muộn hơn (nhóm [[Bộ Không chân|Teresomata]]) không trải qua sự [[chuyển đổi ổ sinh thái phát triển cá thể]] kiểu này và nhìn chung sống [[Động vật ở hang|đào bới]] trong suốt cuộc đời. Do đó, hầu hết các loài lưỡng cư không chân không trải qua quá trình biến thái giống như ở ếch nhái.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=San Mauro |first1=D. |last2=Gower |first2=D. J. |last3=Oommen |first3=O. V. |last4=Wilkinson |first4=M. |last5=Zardoya |first5=R. |date=November 2004 |title=Phylogeny của loài lưỡng cư không chân (Gymnophiona) dựa trên bộ gen ty thể hoàn chỉnh và gen RAG1 nhân |journal=Phylogeny học phân tử và tiến hóa  |volume=33 |issue=2 |pages=413–427 |bibcode=2004MolPE..33..413S |doi=10.1016/j.ympev.2004.05.014 |pmid=15336675}}&lt;/ref&gt;

== Xem thêm ==
* {{annotated link|Sinh học phát triển}}
* {{annotated link|Phát triển trực tiếp}}
* {{annotated link|Giai đoạn Gosner}}
* {{annotated link|Siêu biến thái}}
* {{annotated link|Phát sinh hình thái}}
* {{annotated link|Planidium}}

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Sách tham khảo ==
* Davies, R.G. (1998). ''Outlines of Entomology''. Chapman and Hall. Ấn bản thứ hai. Chương 3.
* Williamson, D.I. (2003). ''The Origins of Larvae''. Kluwer.

== Liên kết ngoài ==
{{Plainlist|
{{Commons category-inline|Metamorphosis (biology)|Biến thái}}
{{Wiktionary-inline|biến thái}}
}}

{{Sinh học phát triển}}


[[Thể loại:Sinh học phát triển động vật]]
[[Thể loại:Giải phẫu học động vật]]</text>
      <sha1>oimdjlz4vwkni0069ypwzj67spm4gab</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754997</id>
      <parentid>754996</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:03:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>Blanked the page</comment>
      <origin>754997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754998</id>
      <parentid>754997</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9310" sha1="945gy1fuulsrv9qtu60681m2oq9kva5" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{Infobox
| bodyclass  = vevent
| bodystyle  = {{{bodystyle|}}}
| above      = {{if empty|{{{title|}}}|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}
| aboveclass = summary
| labelstyle = white-space: nowrap;

| imageclass = logo
| imagestyle =
| image      = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{{logo|}}} |size={{if empty|{{{logo size|}}}|{{{logo_size|}}}}} |sizedefault=frameless |upright={{{logo upright|{{{logo_upright|{{#if:{{{screenshot|}}}|0.55|1}}}}} }}} |class={{if empty|{{{logo class|}}}|{{{logo_class|}}}}} |alt={{if empty|{{{logo alt|}}}|{{{logo_alt|}}}}} |title={{if empty|{{{logo title|}}}|{{{logo_title|}}}}} }}
| caption    = {{if empty|{{{logo caption|}}}|{{{logo_caption|}}}}}
| image2     = {{#if:{{{screenshot|}}}
  | {{#if:{{{collapsible|}}}
    | {{Hidden begin|title={{if empty|{{{collapsetext|}}}|Screenshot}}|titlestyle=background:{{if empty|{{{background|}}}|gainsboro}}; color:inherit;text-align:center|contentstyle=text-align:center}}
  }}
  {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{{screenshot|}}} |size={{if empty|{{{screenshot size|}}}|{{{screenshot_size|}}}}} |sizedefault=frameless |upright={{if empty|{{{screenshot upright|}}}|{{{screenshot_upright|}}}|1}} |class={{if empty|{{{screenshot class|}}}|{{{screenshot_class|}}}}} |alt={{if empty|{{{screenshot alt|}}}|{{{screenshot_alt|}}}}} |title={{if empty|{{{screenshot title|}}}|{{{screenshot title|}}}}} }}
}}
| caption2   = {{{caption|}}}{{#if:{{{screenshot|}}}|{{#if:{{{collapsible|}}}|{{hidden end}}}}}}

| label1     = Other names
| data1      = {{{other_names|}}}
| label2     = [[Programmer|Original author{{pluralize from text|{{{author|}}}|plural=s}}]]
| data2      = {{{author|}}}
| label3     = [[Programmer|Developer{{pluralize from text|{{{developer|}}}|plural=s}}]]
| data3      = {{{developer|}}}
| label4     = Release
| data4      = {{{released|}}}
| rowstyle5  = display: none;&lt;!--
===============================================================================
The data5 field displays a sub-infobox. The HTML cleanup module in charge of
rendering Wikipedia pages converts this sub-infobox into a new set of rows that
lay below the data4 row. Hence, the data4 row becomes an empty redundant row
that the reader would rather not see.

I resisted implementing this at first because hacks are generally fragile. But
I am giving up the resistance as the proper venue has failed to address this.

—User:Codename Lisa
===============================================================================
--&gt;
| data5      = {{#ifeq:{{lc:{{if empty|{{{ver layout|}}}|simple}}}}|stacked
 |{{Infobox software/stacked
  |{{if empty|{{{title|}}}|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}
  |{{if empty|{{{discontinued|}}}|no}}
  |{{if empty|{{{latest release version|}}}|{{{latest_release_version|}}}}}
  |{{if empty|{{{latest release date   |}}}|{{{latest_release_date|}}}}}
  |{{if empty|{{{latest preview version|}}}|{{{latest_preview_version|}}}}}
  |{{if empty|{{{latest preview date   |}}}|{{{latest_preview_date|}}}}}
  }}
 |{{Infobox software/simple
  |{{if empty|{{{title|}}}|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}
  |{{if empty|{{{discontinued|}}}|no}}
  |{{if empty|{{{latest release version|}}}|{{{latest_release_version|}}}}}
  |{{if empty|{{{latest release date   |}}}|{{{latest_release_date|}}}}}
  |{{if empty|{{{latest preview version|}}}|{{{latest_preview_version|}}}}}
  |{{if empty|{{{latest preview date   |}}}|{{{latest_preview_date|}}}}}
  }}
 }}
| label8     = Written in
| data8      = {{if empty|{{{programming language|}}}|{{{programming_language|}}}}}
| label9     = [[Middleware]]
| data9      = {{{middleware|}}}
| label10    = [[Software engine|Engine]]{{#if: {{{engines|}}} |s}}
| data10     = {{#if: {{{engines|}}}
                   |{{{engines}}}
                   |{{#if:{{{engine|}}}{{#ifeq:{{{qid|}}}|none|-}}
                     |{{{engine|}}}
                     |{{#if: {{#property:P408|from={{{qid|}}}}}
                         |{{Plainlist|&lt;ul&gt;{{wikidata|properties|{{{qid|}}}|P408|best|format=&lt;li&gt;%p&lt;/li&gt;}}&lt;/ul&gt;}}{{EditAtWikidata|pid=P408}}
                       }}
                   }}
               }}
| label11    = [[Operating system]]
| data11     = {{if empty|{{{operating system|}}}|{{{operating_system|}}}}}
| label12    = [[Computing platform|Platform]]
| data12     = {{{platform|}}}
| label13    = Included with
| data13     = {{{included with|}}}
| label14    = Predecessor
| data14     = {{{replaces|}}}
| label15    = Successor
| data15     = {{{replaced_by|}}}
| label16    = Service name
| data16     = {{{service_name|}}}
| label17    = [[File size|Size]]
| data17     = {{{size|}}}
| label18    = [[Technical standard|Standard{{pluralize from text|{{{standard|}}}|plural=s}}]]
| data18     = {{{standard|}}}
| label19    = Available in
| data19     = {{#if:{{{language count|}}}|{{{language count}}} languages|{{{language|}}}}}{{{language footnote|}}}
| data20     = {{#if:{{{language count|}}}|{{#if:{{{language|}}}|{{Hidden begin|title=List of languages|titlestyle=background-color: transparent; color:inherit;}}{{{language|}}}{{hidden end}}}}}}
| label21    = [[Software categories#Categorization approaches|Type]]
| data21     = {{{genre|}}}
| label22    = [[Software license|License]]
| data22     = {{{license|}}}
| label23    = [[Software license|Licence]] &lt;!-- Spelled differently; see [[MOS:ENGVAR]] --&gt;
| data23     = {{{licence|}}}
| label25    = Website
| data25     = {{#if:{{{website|}}}{{#ifeq:{{{qid|}}}|none|-}}
            | {{#ifeq:{{{website|}}} | hide | | {{{website|}}} }}
            | {{#if:{{wikidata|property|raw|{{{qid|}}}|P856}}
              | {{#invoke:WikidataIB |url2 |url={{if empty
                |{{#invoke:WikidataIB|getValueByLang|P856|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL|osd=no|maxvals=1}}
                |{{Wdib|P856|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL|osd=no|maxvals=1}}
                }} }}
              }}
            }}
| label26     = [[Repository (version control)|Repository]]
| data26      = {{#if:{{{repo|}}}{{#ifeq:{{{qid|}}}|none|-}}
                  |{{{repo|}}}
                  |{{#if: {{#property:P1324|from={{{qid|}}}}}
                      |{{#ifeq: {{wikidata|property|{{{qid|}}}|P1324|best|format=%p}} | none
                          |{{wikidata|property|{{{qid|}}}|P1324|best|format=%p}}{{EditAtWikidata|pid=P1324}}
                          |{{Plainlist|&lt;ul&gt;&lt;li&gt;{{URL|{{wikidata|property|{{{qid|}}}|P1324|best|format=%p}}}}{{EditAtWikidata|pid=P1324|qid={{{qid|}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;}}
                       }}
                   }}
               }}
| label27    = As of
| data27     = {{{AsOf|}}}
| data99 = {{{module|}}}

}} {{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox software with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox software]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;|ignoreblank=y| AsOf | author | background | bodystyle | caption | collapsetext | collapsible | developer | discontinued | engine | engines | genre | included with | language | language count | language footnote | latest preview date | latest preview version | latest release date | latest release version | latest_preview_date | latest_preview_version | latest_release_date | latest_release_version | licence | license | logo | logo alt | logo caption | logo class | logo size | logo title | logo upright | logo_alt | logo_caption | logo_class | logo_size | logo_title | logo_upright | middleware | module | name | operating system | operating_system | other_names | platform | programming language | programming_language | qid | released | replaced_by | replaces | repo | screenshot | screenshot alt | screenshot class | screenshot size | screenshot title | screenshot upright | screenshot_alt | screenshot_class | screenshot_size | screenshot_upright | service_name | size | standard | title | ver layout | website }}&lt;!-- check for version errors, mostly from Wikidata:
--&gt;{{main other|{{#iferror: {{if empty|{{{latest release version|}}}|{{{latest_release_version|}}}}} {{if empty|{{{latest release date   |}}}|{{{latest_release_date|}}}}} {{if empty|{{{latest preview version|}}}|{{{latest_preview_version|}}}}} {{if empty|{{{latest preview date   |}}}|{{{latest_preview_date|}}}}} |[[Category:Pages using Infobox software with version errors]]|}}}}&lt;/includeonly&gt;{{#invoke:Check for conflicting parameters|check
| template = [[Template:Infobox software]]
| cat = {{main other|Category:Pages using infobox software with conflicting parameters}}
| logo size; logo_size 
| logo class; logo_class 
| logo alt; logo_alt 
| logo title; logo_title 
| logo caption; logo_caption 
| screenshot size; screenshot_size 
| screenshot upright; screenshot_upright 
| screenshot class; screenshot_class 
| screenshot alt; screenshot_alt 
| screenshot title; screenshot title 
| latest release version; latest_release_version 
| latest release date; latest_release_date 
| latest preview version; latest_preview_version 
| latest preview date; latest_preview_date 
| latest release version; latest_release_version 
| latest release date; latest_release_date 
| latest preview version; latest_preview_version 
| latest preview date; latest_preview_date 
| programming language; programming_language 
| operating system; operating_system 
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>945gy1fuulsrv9qtu60681m2oq9kva5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>754999</id>
      <parentid>754998</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>754999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755000</id>
      <parentid>754999</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T23:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>755000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6" sha1="h3m25cd4tcwgiipno20mr2fria4m591" xml:space="preserve">Tester</text>
      <sha1>h3m25cd4tcwgiipno20mr2fria4m591</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755012</id>
      <parentid>755000</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T02:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <origin>755012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="309" sha1="brjcw9yej265qktrfnxpomt3pmybfbi" xml:space="preserve">{{editnotice
| id =
| header =Editing
| headerstyle =font-size: 150%;
| text = Hello. You're editing the userpage of ExampleUser. Please make your edits friendly, as this is a userpage and is only supposed to be edited by the user!
| textstyle =font-size: 120%;
| image =[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|80px]]
}}</text>
      <sha1>brjcw9yej265qktrfnxpomt3pmybfbi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755013</id>
      <parentid>755012</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T02:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>755013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="339" sha1="ru7j9482gkdcnvvp3wrh2box0n8be2q" xml:space="preserve">{{editnotice
| id =
| header =Editing
| headerstyle =font-size: 150%;
| text = Hello. You're editing the userpage of ExampleUser. Please make your edits friendly, as this is a userpage and is only supposed to be edited by the user!
| textstyle =font-size: 120%;
| image =[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|80px]]
}}
{{Template:Commons category}}</text>
      <sha1>ru7j9482gkdcnvvp3wrh2box0n8be2q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755015</id>
      <parentid>755013</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T03:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>755015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="339" sha1="dmd97xm45qtawevgnkbeb0fvit0lgo9" xml:space="preserve">{{editnotice
| id =
| header =Editing
| headerstyle =font-size: 100%;
| text = Hello. You're editing the userpage of ExampleUser. Please make your edits friendly, as this is a userpage and is only supposed to be edited by the user!
| textstyle =font-size: 120%;
| image =[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|80px]]
}}
{{Template:Commons category}}</text>
      <sha1>dmd97xm45qtawevgnkbeb0fvit0lgo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755016</id>
      <parentid>755015</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T03:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>755016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="339" sha1="lui376kdycm9u6jowup2y7t99f1v34m" xml:space="preserve">{{editnotice
| id =
| header =Editing
| headerstyle =font-size: 100%;
| text = Hello. You're editing the userpage of ExampleUser. Please make your edits friendly, as this is a userpage and is only supposed to be edited by the user!
| textstyle =font-size: 120%;
| image =[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|60px]]
}}
{{Template:Commons category}}</text>
      <sha1>lui376kdycm9u6jowup2y7t99f1v34m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Requests/Permissions/A.H19051890</title>
    <ns>4</ns>
    <id>177589</id>
    <revision>
      <id>755003</id>
      <timestamp>2026-08-05T23:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;=== [[User:{{subst:REVISIONUSER}}|{{subst:REVISIONUSER}}]] === * {{User3|{{subst:REVISIONUSER}}}}, [[Special:CentralAuth/{{subst:REVISIONUSER}}|global contribs]] ~~~~~ * '''Motive for request:''' I am requesting administrator rights on Test-Wiki to test sysop-level MediaWiki features, scripts, and usergroup permissions for testing/development purposes. My home wiki userpage is linked on my Test-Wiki userpage ([[:vi:Thành viên:A.H19051890|A.H19051890]]). I fully underst...&quot;</comment>
      <origin>755003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="666" sha1="5w5g4m56j2f0fk4i7c2k57e94sdy3p7" xml:space="preserve">=== [[User:A.H19051890|A.H19051890]] ===
* {{User3|A.H19051890}}, [[Special:CentralAuth/A.H19051890|global contribs]] 23:48, 5 August 2026 (UTC)
* '''Motive for request:''' I am requesting administrator rights on Test-Wiki to test sysop-level MediaWiki features, scripts, and usergroup permissions for testing/development purposes. My home wiki userpage is linked on my Test-Wiki userpage ([[:vi:Thành viên:A.H19051890|A.H19051890]]). I fully understand that Test-Wiki is a developer environment and will adhere to all testing policies.
* '''Requested rights:''' Administrator
* '''Comments:''' 

[[Category:!Requests]]
[[Category:Really big category]]
__NOINDEX__</text>
      <sha1>5w5g4m56j2f0fk4i7c2k57e94sdy3p7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>WWE Old School Raw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177590</id>
    <revision>
      <id>755006</id>
      <timestamp>2026-08-06T01:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jaheim1983</username>
        <id>75159</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{short description|Professional wrestling television program}} {{For|the WWE brand featured on the program|Old School Raw (WWE brand)}} {{Use mdy dates|date=October 2020}}  '''''WWE Old School Raw''''', also known as '''''Monday Night Raw Old School''''' or simply '''''Old School Raw''''', is an American [[professional wrestling]] television program produced by [[WWE]]. It currently airs [[Live television|live]] every Monday at 8 p.m. [[Eastern Time Zone|Eastern Time]]...&quot;</comment>
      <origin>755006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2121" sha1="044yx6pwfrn7fv4rd5xugftw9ezfrzu" xml:space="preserve">{{short description|Professional wrestling television program}}
{{For|the WWE brand featured on the program|Old School Raw (WWE brand)}}
{{Use mdy dates|date=October 2020}}

'''''WWE Old School Raw''''', also known as '''''Monday Night Raw Old School''''' or simply '''''Old School Raw''''', is an American [[professional wrestling]] television program produced by [[WWE]]. It currently airs [[Live television|live]] every Monday at 8 p.m. [[Eastern Time Zone|Eastern Time]] (ET) on [[Spike (TV channel)|Spike]]. The show features characters from the [[Old School Raw (WWE brand)|Old School Raw]] [[WWE brand extension|brand]], to which WWE wrestlers are assigned to work and perform. It debuted on January 11, 1993, and is considered to be one of WWE's two flagship programs, along with ''[[Old School SmackDown]]''.

== History ==
{{main|History of WWE Old School Raw}}

== Viewership ==

== Production ==

== Name-related lawsuits ==

== Special episodes ==
{{Main|List of WWE Old School Raw special episodes}}

==Roster==
{{Main|List of WWE personnel}}

== Broadcast ==
{{See also|History of WWE Old School Raw#Broadcast history}}

== Awards and nominations ==

== See also ==
* [[WWE Raw]]
* [[List of professional wrestling television series]]
* [[List of longest-running American television series]]

== Notes ==
{{notelist}}

== References ==
{{reflist}}

{{WWE}}
{{Navboxes|
|list1=
{{Professional wrestling in the United States}}
{{USANetwork Shows}}
{{NBC Sports}}
{{Paramount Network}}
{{Spike (TV network) programming}}
}}

{{DEFAULTSORT:WWE Old School Raw}}
[[Category:WWE Old School Raw| ]]
[[Category:1993 American television series debuts]]
[[Category:1990s American sports television series]]
[[Category:2000s American sports television series]]
[[Category:2010s American sports television series]]
[[Category:2020s American sports television series]]
[[Category:American live television series]]
[[Category:Spike (TV network) original programming]]
[[Category:USA Network original programming]]
[[Category:Paramount Network original programming]]
[[Category:English-language American television shows]]</text>
      <sha1>044yx6pwfrn7fv4rd5xugftw9ezfrzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Category:WWE Old School Raw</title>
    <ns>14</ns>
    <id>177591</id>
    <revision>
      <id>755007</id>
      <timestamp>2026-08-06T01:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jaheim1983</username>
        <id>75159</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Commons category}} {{cat main}} [[Category:WWE Raw|Old School RAW]] [[Category:WWE brands|Old School RAW]] [[Category:Television series by WWE|Old School RAW]] [[Category:Wikipedia categories named after American television series]] [[Category:Wikipedia categories named after professional wrestling shows]]&quot;</comment>
      <origin>755007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="309" sha1="t2o88l8rvndm845h0wrcx9fp3bpgqcc" xml:space="preserve">{{Commons category}}
{{cat main}}
[[Category:WWE Raw|Old School RAW]]
[[Category:WWE brands|Old School RAW]]
[[Category:Television series by WWE|Old School RAW]]
[[Category:Wikipedia categories named after American television series]]
[[Category:Wikipedia categories named after professional wrestling shows]]</text>
      <sha1>t2o88l8rvndm845h0wrcx9fp3bpgqcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>User:A.H19051890/sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177592</id>
    <revision>
      <id>755008</id>
      <timestamp>2026-08-06T02:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;Gggg&quot;</comment>
      <origin>755008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4" sha1="0hy7ifu082llqj8w9p05b31l8ctj84q" xml:space="preserve">Gggg</text>
      <sha1>0hy7ifu082llqj8w9p05b31l8ctj84q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755009</id>
      <parentid>755008</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T02:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>755009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56497" sha1="kpjndlj098u0fbirh09pcc18oas6n6t" xml:space="preserve">{{Short description|Modern writing system of 33 letters}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox writing system
| name        = Russian Cyrillic alphabet
| type        = [[Alphabet]]
| languages   = [[Russian language|Russian]] [[Reforms of Russian orthography|modern orthography]]: 1918 to present
| fam1        = [[Egyptian hieroglyphs]]&lt;ref&gt;Himelfarb, Elizabeth J. &quot;First Alphabet Found in Egypt&quot;, Archaeology 53, Issue 1 (Jan./Feb. 2000): 21.&lt;/ref&gt;
| fam2        = [[Phoenician alphabet]]
| fam3        = [[Greek alphabet]] (partly [[Glagolitic alphabet]])
| fam4        = [[Early Cyrillic alphabet]]
| children    = 
| unicode     = subset of [[Unicode Cyrillic|Cyrillic (U+0400...U+04FF)]]
| iso15924    = Cyrl
| native_name = Русская кириллическая азбука
| sample      = Russian Cyrillic alphabet.svg
| imagesize   = 350px
}}

The '''Russian alphabet'''{{efn|{{langx|ru|русский алфавит|russkij alfavit}}, {{IPA|ru|ˈruskʲɪj ɐlfɐˈvʲit|IPA}}; more traditionally also {{langx|ru|русская азбука|russkaja azbuka|label=none}}, {{IPA|ru|ˈruskəjə ˈazbʊkə|IPA}}}} is the [[writing system]] used to write the [[Russian language]].

The modern Russian alphabet consists of 33 letters: twenty [[consonants]] ({{angbr|б}}, {{angbr|в}}, {{angbr|г}}, {{angbr|д}}, {{angbr|ж}}, {{angbr|з}}, {{angbr|к}}, {{angbr|л}}, {{angbr|м}}, {{angbr|н}}, {{angbr|п}}, {{angbr|р}}, {{angbr|с}}, {{angbr|т}}, {{angbr|ф}}, {{angbr|х}}, {{angbr|ц}}, {{angbr|ч}}, {{angbr|ш}}, {{angbr|щ}}), ten [[vowels]] ({{angbr|а}}, {{angbr|е}}, {{angbr|ё}}, {{angbr|и}}, {{angbr|о}}, {{angbr|у}}, {{angbr|ы}}, {{angbr|э}}, {{angbr|ю}}, {{angbr|я}}), a [[semivowel]] / consonant ({{Tooltip|{{angbr|й}}|short и}}), and two [[modifier letter]]s or &quot;signs&quot; ({{angbr|ъ}}, {{angbr|ь}}) that alter pronunciation of a preceding consonant or a following vowel.

{{Listen
| filename     = russian_alphabet.ogg
| title        = Russian alphabet
| description  = Listen to the Russian alphabet
| pos          = right
| embed        =
| format       = [[Ogg]]
}}
{{TOC limit}}
{{Clear}}

==History==
[[Old Church Slavonic]] emerged as a standard language in the 9th century as a result of the efforts of [[Cyril and Methodius]]; it was the first Slavic [[literary language]].{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=393}} A new script, later known as [[Glagolitic]], was based on [[Greek cursive]] but included new letters for vowels that did not exist in Greek.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|pp=393–394}} This script was soon replaced by [[Cyrillic script|Cyrillic]] in the 10th century, likely developed by the disciples of Cyril and Methodius and likewise based on the [[Greek alphabet]].{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=394}} The earliest evidence of Russian writing culture comes from [[birch-bark manuscript]]s dating to the 11th–15th centuries and written by laypeople.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=393}} 

The [[early Cyrillic alphabet]] had 44 letters, many of which were used for numerals.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=401}} The alphabet was adapted to Russian from Old Church Slavonic, but over time it came to contain several redundant and superfluous letters as a result of [[phonological]] changes in Russian, including the loss of [[yer]]s.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=401}} [[Peter the Great]] made the first attempt to [[Reforms of Russian orthography|reform Russian orthography]] in 1708–1710.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=401}} The last major reform took place in 1917–1918.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=401}}

==Letters==
{| class=wikitable
|- style=&quot;vertical-align: bottom; background: #eee;&quot;
! Letter
! [[Russian cursive|Cursive]]
! Italics
! Name
! Old Church Slavonic word-name
! [[International Phonetic Alphabet|IPA]]
! Common transliteration
! Approximate English equivalent
! Examples
! [[Russian alphabet#Numeric values|No.]]
! [[Unicode]] ([[Hexadecimal|Hex]])
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[А]]а}}&lt;/big&gt;
| [[File:01-Russian alphabet-А а.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''А а''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|а}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|a|}} {{Respell|ah}}|| {{lang|ru|азъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ɑs]}} || {{IPAblink|a}} 
|a|| f'''a'''ther ||  {{lang|ru|дв'''а'''}} ''dva''&lt;br/&gt;&quot;two&quot; || 1 || U+0410 / U+0430
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Б]]б}}&lt;/big&gt;
| [[File:02-Russian alphabet-Б б.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Б б''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|бэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|bɛ|}} {{Respell|be/beh}}|| {{lang|ru|буки}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈbukʲɪ]}} || {{IPAblink|b}} or {{IPA|[bʲ]}} 
|b|| '''b'''ad || {{lang|ru|о'''б'''а}} ''óba''&lt;br/&gt;&quot;both&quot; || {{n/a}} || U+0411 / U+0431
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[В]]в}}&lt;/big&gt;
| [[File:03-Russian alphabet-В в.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''В в''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|вэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|vɛ|}} {{Respell|ve/veh}}|| {{lang|ru|вѣди}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈvʲedʲɪ]}} || {{IPAblink|v}} or {{IPA|[vʲ]}} 
|v|| '''v'''ine || {{lang|ru|'''в'''ода}} ''vodá''&lt;br/&gt;&quot;water&quot; || 2 || U+0412 / U+0432
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Г]]г}}&lt;/big&gt;
| [[File:04-Russian alphabet-Г г.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Г г''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|гэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɡɛ|}} {{Respell|ghe/gheh}}|| {{lang|ru|глаголь}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ɡɫɐˈɡolʲ]}} || {{IPAblink|ɡ}} or {{IPA|[gʲ]}} 
|g|| '''g'''o || {{lang|ru|'''г'''од}} ''god''&lt;br/&gt;&quot;year&quot; || 3 || U+0413 / U+0433
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Д]]д}}{{ref|De|†}}&lt;/big&gt;
| [[File:05-Russian alphabet-Д д.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Д д''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|дэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|dɛ|}} {{Respell|de/deh}}|| {{lang|ru|добро}}&lt;br/&gt;{{IPA|[dɐˈbro]}} || {{IPAblink|d̪|d}} or {{IPA|[dʲ]}} 
|d|| '''d'''o || {{lang|ru|'''д'''а}} ''da''&lt;br/&gt;&quot;yes&quot; || 4 || U+0414 / U+0434
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Е]]е}}&lt;/big&gt;
| [[File:06-Russian alphabet-Е е.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Е е''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|е}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|je|}} || {{lang|ru|есть}}&lt;br/&gt;{{IPA|[jesʲtʲ]}} || {{IPA|[je]}}, {{IPA|[&amp;nbsp;ʲe]}} or {{IPAblink|e}} 
|ye, je, e|| '''ye'''s  || {{lang|ru|н'''е'''}} ''ne''&lt;br/&gt;&quot;not&quot; || 5 || U+0415 / U+0435
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ё]]ё}}&lt;/big&gt;
| [[File:07-Russian alphabet-Ё ё.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ё ё''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ё}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jo|}} || – || {{IPA|[jo]}} or {{IPA|[&amp;nbsp;ʲo]}} 
|yo, jo, ë||'''yo'''gurt ||{{lang|ru|'''ё'''ж}} ''yozh''&lt;br/&gt;&quot;[[hedgehog]]&quot; || {{n/a}} || U+0401 / U+0451
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ж]]ж}}&lt;/big&gt;
| [[File:08-Russian alphabet-Ж ж.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ж ж''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|жэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ʐɛ|| Russian Ж pronunciation.ogg}} || {{lang|ru|живѣте}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ʐɨˈvʲetʲɪ]}}{{sfn|Ushakov|1935|p=863|loc=&quot;живете&quot;}}{{refn|group=&quot;lower-alpha&quot;|The dictionary makes difference between {{lang|ru|е}} and {{lang|ru|ё}}.{{sfn|Ushakov|1935|p=833|loc=&quot;ёлка&quot;}}}} || {{IPAblink|ʐ}} 
|zh, ž|| mea'''s'''ure ||{{lang|ru|'''ж'''ук}} ''zhuk''&lt;br/&gt;&quot;beetle&quot; || {{n/a}} || U+0416 / U+0436
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[З]]з}}&lt;/big&gt;
| [[File:09-Russian alphabet-З з.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''З з''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|зэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|zɛ|}} {{Respell|ze/zeh}}|| {{lang|ru|земля}}&lt;br/&gt;{{IPA|[zʲɪˈmlʲa]}} || {{IPAblink|z}} or {{IPA|[zʲ]}} 
|z|| '''z'''oo || {{lang|ru|'''з'''ной}} ''znoy''&lt;br/&gt;&quot;heat&quot; || 7 || U+0417 / U+0437
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[И]]и}}&lt;/big&gt;
| [[File:10-Russian alphabet-И и.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''И и''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|и}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|i|}} {{Respell|ee}}|| {{lang|ru|иже}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈiʐɨ]}} || {{IPAblink|i}}, {{IPA|[&amp;nbsp;ʲi]}}, or {{IPA|[ɨ]}} 
|i|| pol'''i'''ce || {{lang|ru|'''и'''л'''и'''}} ''íli''&lt;br/&gt;&quot;or&quot; || 8 || U+0418 / U+0438
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Й]]й}}&lt;/big&gt;
| [[File:11-Russian alphabet-Й й.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Й й''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|и краткое}}{{Break}}'short i'&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ˈi ˈkratkəjə|}} || {{lang|ru|и съ краткой}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ɪ s ˈkratkəj]}} || {{IPAblink|j}} 
|y, i, j|| '''y'''ou or to'''y''' ||{{lang|ru|мо'''й'''}} ''moy''&lt;br/&gt;&quot;my, mine&quot; || {{n/a}} || U+0419 / U+0439
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[К]]к}}&lt;/big&gt;
| [[File:12-Russian alphabet-К к.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''К к''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ка}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ka|}} || {{lang|ru|како}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈkakə]}} || {{IPAblink|k}} or {{IPA|[kʲ]}} 
|k|| '''k'''ept || {{lang|ru|'''к'''то}} ''kto''&lt;br/&gt;&quot;who&quot; || 20 || U+041A / U+043A
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Л]]л}}{{ref|El|‡}}&lt;/big&gt;
| [[File:13-Russian alphabet-Л л.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Л л''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эль}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛlʲ|}} || {{lang|ru|люди}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈlʲʉdʲɪ]}} || {{IPA|[ɫ]}} or {{IPA|[lʲ]}} 
|l|| fee'''l''' or '''l'''amp || {{lang|ru|'''л'''уч}} ''luch''&lt;br/&gt;&quot;ray&quot; || 30 || U+041B / U+043B
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[М]]м}}&lt;/big&gt;
| [[File:14-Russian alphabet-М м.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''М м''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эм}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛm|}} {{Respell|em/ehm}}|| {{lang|ru|мыслѣте}}&lt;br /&gt;{{IPA |[mɨˈsʲlʲetʲɪ]}}{{sfn|Ushakov|1938|p=288|loc=&quot;мыслете&quot;}} || {{IPAblink|m}} or {{IPA|[mʲ]}} 
|m|| '''m'''ap || {{lang|ru|'''м'''еч}} ''mech''&lt;br/&gt;&quot;sword&quot; || 40 || U+041C / U+043C
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Н]]н}}&lt;/big&gt;
| [[File:15-Russian alphabet-Н н.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Н н''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эн}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛn|}} {{Respell|en/ehn}}|| {{lang|ru|нашъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[naʂ]}} || {{IPAblink|n̪|n}} or {{IPA|[nʲ]}} 
|n|| '''n'''ot || {{lang|ru|'''н'''о}} ''no''&lt;br/&gt;&quot;but&quot; || 50 || U+041D / U+043D
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[О]]о}}&lt;/big&gt;
| [[File:16-Russian alphabet-О о.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''О о''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|о}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|о|}} || {{lang|ru|онъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[on]}} || {{IPAblink|o}}
|o|| m'''o'''re || {{lang|ru|'''о'''н}} ''on''&lt;br/&gt;&quot;he&quot; || 70 || U+041E / U+043E
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[П]]п}}&lt;/big&gt;
| [[File:17-Russian alphabet-П п.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''П п''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|пэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|pɛ|}} {{Respell|pe/peh}}|| {{lang|ru|покой}}&lt;br/&gt;{{IPA|[pɐˈkoj]}} || {{IPAblink|p}} or {{IPA|[pʲ]}} 
|p|| '''p'''et || {{lang|ru|'''п'''од}} ''pod''&lt;br/&gt;&quot;under&quot; || 80 || U+041F / U+043F
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Р]]р}}&lt;/big&gt;
| [[File:18-Russian alphabet-Р р.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Р р''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эр}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛr|}} {{Respell|err/ehrr}}|| {{lang|ru|рцы}}&lt;br/&gt;{{IPA|[rtsɨ]}} || {{IPAblink|r}} or {{IPA|[rʲ]}} 
|r|| [[Alveolar trill|rolled '''r''']] || {{lang|ru|'''р'''ека}} ''reká''&lt;br/&gt;&quot;river&quot; || 100 || U+0420 / U+0440
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[С]]с}}&lt;/big&gt;
| [[File:19-Russian alphabet-С с.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''С с''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эс}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛs|}} {{Respell|es/ehs}}|| {{lang|ru|слово}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈsɫovə]}} || {{IPAblink|s}} or {{IPA|[sʲ]}} 
|s|| '''s'''et || {{lang|ru|е'''с'''ли}} ''yésli''&lt;br/&gt;&quot;if&quot; || 200 || U+0421 / U+0441
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Т]]т}}&lt;/big&gt;
| [[File:20-Russian alphabet-Т т.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Т т''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|тэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|tɛ|}} {{Respell|te/teh}}|| {{lang|ru|твердо}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈtvʲerdə]}} || {{IPAblink|t̪|t}} or {{IPA|[tʲ]}} 
|t|| '''t'''op || {{lang|ru|'''т'''о'''т'''}} ''tot''&lt;br/&gt;&quot;that&quot; || 300 || U+0422 / U+0442
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[У]]у}}&lt;/big&gt;
| [[File:21-Russian alphabet-У у.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''У у''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|у}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|u|}} {{Respell|oo}}|| {{lang|ru|укъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[uk]}} || {{IPAblink|u}} 
|u|| t'''oo'''l || {{lang|ru|к'''у'''ст}} ''kust''&lt;br/&gt;&quot;bush&quot; || 400 || U+0423 / U+0443
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ф]]ф}}&lt;/big&gt;
| [[File:22-Russian alphabet-Ф ф.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ф ф''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эф}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛf|}} {{Respell|ef/ehf}}|| {{lang|ru|фертъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[fʲert]}} || {{IPAblink|f}} or {{IPA|[fʲ]}} 
|f|| '''f'''ace || {{lang|ru|'''ф'''ея}} ''féya''&lt;br/&gt;&quot;fairy&quot; || 500 || U+0424 / U+0444
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Х]]х}}&lt;/big&gt;
| [[File:23-Russian alphabet-Х х.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Х х''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ха}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|xa|}} || {{lang|ru| хѣръ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[xʲer]}} || {{IPAblink|x}} or {{IPA|[xʲ]}} 
|kh, h|| like Scottish &quot;lo'''ch'''&quot;, u'''gh'''|| {{lang|ru|ду'''х'''}} ''dukh''&lt;br/&gt;&quot;spirit&quot; || 600 || U+0425 / U+0445
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ц]]ц}}&lt;/big&gt;
| [[File:24-Russian alphabet-Ц ц.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ц ц''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|цэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|tsɛ|}} {{Respell|tse/tseh}}|| {{lang|ru|цы}}&lt;br/&gt;{{IPA|[tsɨ]}} || {{IPAblink|t͡s}} 
|ts, c|| si'''ts''' || {{lang|ru|коне'''ц'''}} ''konéts''&lt;br/&gt;&quot;end&quot; || 900 || U+0426 / U+0446
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ч]]ч}}&lt;/big&gt;
| [[File:25-Russian alphabet-Ч ч.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ч ч''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|че}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|tɕe|}} || {{lang|ru|червь}}&lt;br/&gt;{{IPA|[tɕerfʲ]}} || {{IPAblink|t͡ɕ}} 
|ch, č|| '''ch'''eck ||{{lang|ru|'''ч'''ас}} ''chas''&lt;br/&gt;&quot;hour&quot; || 90 || U+0427 / U+0447
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ш]]ш}}&lt;/big&gt;
| [[File:26-Russian alphabet-Ш ш.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ш ш''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ша}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ʂa|}} || {{lang|ru|ша}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ʂa]}} || {{IPAblink|ʂ}} 
|sh, š|| similar to &quot;sh&quot; in hu'''sh''' ||{{lang|ru|ва'''ш'''}} ''vash''&lt;br/&gt;&quot;yours&quot; || {{n/a}} || U+0428 / U+0448
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Щ]]щ}}&lt;/big&gt;
| [[File:27-Russian alphabet-Щ щ.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Щ щ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ща}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɕːa|}}||{{lang|ru|ща}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ɕtɕa]}} || {{IPAblink|ɕː}}, {{IPA|[ɕ]}}
|shch, sch, šč, śś|| similar to a long &quot;sh&quot; as in pu'''sh sh'''ips or a short &quot;sh&quot; as in sheep&lt;!-- [Shch] (/ʃtʃ/ in IPA) is now considered old-fashioned. See [[Shcha]] and [[Help:IPA/Russian]]. --&gt;||{{lang|ru|'''щ'''ека}} ''śeká''&lt;br/&gt;&quot;cheek&quot; || {{n/a}} || U+0429 / U+0449
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ъ]]ъ}}&lt;/big&gt;
| [[File:28-Russian alphabet-ъ.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ъ ъ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|твёрдый знак}}{{Break}}'hard sign'&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ˈtvʲɵrdɨj znak|| Russian Ъ pronunciation.ogg}} || {{lang|ru|еръ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[jer]}} ||  {{IPAblink|∅}}
|ʺ|| silent, prevents [[Palatalization (phonetics)|palatalization]] of the preceding [[consonant]] || {{lang|ru|об'''ъ'''ект}} ''obʺyékt''&lt;br/&gt;&quot;object&quot; || {{n/a}} || U+042A / U+044A
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ы]]ы}}&lt;/big&gt;
| [[File:29-Russian alphabet-ы.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ы ы''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ы}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɨ|}} || {{lang|ru|еры}}&lt;br/&gt;{{IPA|[jɪˈrɨ]}} || {{IPAblink|ɨ}} or {{IPA|[i]}}
|y|| General American ros'''e'''s (rough equivalent) ||{{lang|ru|т'''ы'''}} ''ty''&lt;br/&gt;&quot;you&quot; || {{n/a}} || U+042B / U+044B
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ь]]ь}}&lt;/big&gt;
| [[File:30-Russian alphabet-ь.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ь ь''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|мягкий знак}}{{Break}}'soft sign'&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ˈmʲæxʲkʲɪj znak|| Russian Ь pronunciation.ogg}} || {{lang|ru|ерь}}&lt;br /&gt;{{IPA|[jerʲ]}}&lt;/td&gt; || {{IPA|[&amp;nbsp;[[ʲ]]]}} 
|ʹ|| silent, [[Palatalization (phonetics)|palatalizes]] the preceding consonant (if phonologically possible) ||{{lang|ru|гус'''ь'''}} ''gusʹ''&lt;br/&gt;&quot;goose&quot; || {{n/a}} || U+042C / U+044C
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Э]]э}}&lt;/big&gt;
| [[File:31-Russian alphabet-Э э.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Э э''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|э}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛ|}} {{Respell|e/eh}}|| {{lang|ru|э оборотное}}{{Break}}'rotated «э»'&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈɛ ɐbɐˈrotnəjɪ]}} || {{IPAblink|ɛ}} or {{IPAblink|e}}
|e, è|| m'''e'''t || {{lang|ru|'''э'''то}} ''èto''&lt;br/&gt;&quot;this&quot; || {{n/a}} || U+042D / U+044D
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ю]]ю}}&lt;/big&gt;
| [[File:32-Russian alphabet-Ю ю.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ю ю''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ю}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|ju|}} {{Respell|ew}}|| {{lang|ru|ю}}&lt;br /&gt;{{IPA |[ju]}} || {{IPA |[ju]}} or {{IPA|[&amp;nbsp;ʲu]}} 
|yu, ju||'''u'''se or '''you'''th|| {{lang|ru|'''ю'''г}} ''yug''&lt;br/&gt;&quot;south&quot; || {{n/a}} || U+042E / U+044E
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Я]]я}}&lt;/big&gt;
| [[File:33-Russian alphabet-Я я.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Я я''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|я}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|ja|}} || {{lang|ru|я}}&lt;br /&gt;{{IPA |[ja]}} || {{IPA |[ja]}} or {{IPA|[&amp;nbsp;ʲa]}} 
|ya, ja||'''ya'''rd || {{lang|ru|р'''я'''д}} ''ryad''&lt;br/&gt;&quot;row&quot; || {{n/a}} || U+042F / U+044F
|- style=&quot;vertical-align: bottom; background: #eee;&quot;
|}
:{{note|De|†}} An alternative form of the [[De (Cyrillic)#Allography|letter De]] (&lt;span style=&quot;font-family: 'Garamond', 'Gill Sans', serif; font-size:  larger&quot;&gt;Д&amp;nbsp;д&lt;/span&gt;) closely resembles the Greek letter [[delta (letter)|delta]] (&lt;span style=&quot;font-family: 'Garamond', 'Gill Sans', serif; font-size: larger&quot;&gt;Δ&amp;nbsp;δ&lt;/span&gt;).
:{{note|El|‡}} An alternative form of the [[El (Cyrillic)#Allography|letter El]] (&lt;span style=&quot;font-family: 'Garamond', 'Gill Sans', serif; font-size:  larger&quot;&gt;Л&amp;nbsp;л&lt;/span&gt;) closely resembles the Greek letter [[lambda]] (&lt;span style=&quot;font-family: 'Garamond', 'Gill Sans', serif; font-size: larger&quot;&gt;Λ&amp;nbsp;λ&lt;/span&gt;).

== Historic letters ==
===Letters eliminated in 1917–1918===
{{Main|Reforms of Russian orthography#Post-revolution reform}}
{| class=wikitable
!Letter
![[Russian cursive|Cursive]]
!Italics
!Old name
![[International Phonetic Alphabet|IPA]]
!Common transliteration
!Similar Russian letter
!Examples
![[Russian alphabet#Numeric values|No.]]
![[Unicode]] ([[Hexadecimal|Hex]])
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[І]]і}}&lt;/big&gt;
| [[File:1-Imperial Russian-І і.svg|class=skin-invert]] || {{serif|''І і''}} || {{lang|ru|і десятеричное}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|i dʲɪsʲɪtʲɪˈrʲitɕnəjə|}} || {{IPA|/i/}}, {{IPA |/ʲi/}}, {{IPA|/j/}} 
|i|| Like {{lang|ru|'''и'''}} or {{lang|ru|'''й'''}} || стихотворен'''і'''я (now стихотворен'''и'''я) ''stikhotvoréniya''&lt;br/&gt;&quot;poems, (of) poem&quot; || 10 || U+0406 / U+0456
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ѣ]]ѣ}}&lt;/big&gt;
| [[File:3-Imperial Russian-Ѣ ѣ.svg|class=skin-invert]] || {{serif|''Ѣ ѣ''}} || {{lang|ru|ять}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jætʲ|}} || {{IPAslink|e}}, {{IPA |/ʲe/}} 
|ě||  Like {{lang|ru|'''е'''}} || Алекс'''ѣ'''й (now Алекс'''е'''й) ''Aleksěy''&lt;br/&gt;Alexey || {{n/a}} || U+0462 / U+0463
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ѳ]]ѳ}}&lt;/big&gt;
| [[File:2-Imperial Russian-Ѳ ѳ.svg|class=skin-invert]] || {{serif|''Ѳ ѳ''}} || {{lang|ru|ѳита}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|fʲɪˈta|}} || {{IPA |/f/}}, {{IPA |/fʲ/}}, /θ/ 
|f|| Like {{lang|ru|'''ф'''}} || ор'''ѳ'''ографія (now ор'''ф'''ограф'''и'''я) ''orfográfiya''&lt;br/&gt;&quot;orthography, spelling&quot; || 9 || U+0472 / U+0473
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ѵ]]ѵ}}&lt;/big&gt;
| [[File:4-Imperial Russian-Ѵ ѵ.svg|class=skin-invert]] || {{serif|''Ѵ ѵ''}} || {{lang|ru|ижица}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ˈiʐɨtsə|}} || {{IPA|/i/}}, {{IPA |/ʲi/}} 
|y or í|| Usually like {{lang|ru|'''и'''}}, see [[#Letters eliminated in 1918|below]] || м'''ѵ'''ро (now м'''и'''ро) ''myro or míro''&lt;br/&gt;&quot;chrism (myrrh)&quot; || 400 || U+0474 / U+0475
|- style=&quot;vertical-align: bottom; background: #eee;&quot;
|}

* {{lang|ru-petr1708|і}} &amp;mdash; Identical in pronunciation to {{angbr|{{lang|ru|и}}}}, it was used exclusively immediately before other vowels and the {{angbr|{{lang|ru|й}}}} (&quot;[[Short I]]&quot;) (for example, {{angbr|{{lang|ru-petr1708|патріархъ}}}} {{IPA|[pətrʲɪˈarx]}}, 'patriarch') and in the word {{angbr|{{lang|ru-petr1708|міръ}}}} {{IPA |[mʲir]}} ('world') and its derivatives, to distinguish it from the word {{angbr|{{lang|ru-petr1708|миръ}}}} {{IPA|[mʲir]}} ('peace') (the two words are actually etymologically cognate,{{sfn|Vasmer|1986|p=626}} and not arbitrarily [[homonym]]s).{{sfn|Smirnovskiy|1915|p=4}}
* ѣ &amp;mdash; Originally had a distinct sound, but by the middle of the eighteenth century, it had become identical in pronunciation to {{angbr|{{lang|ru|е}}}} in the standard language. Since its [[Reforms of Russian orthography|elimination in 1918]], it has [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|remained a political symbol of the old orthography]].
* ѳ &amp;mdash; From the [[Greek alphabet|Greek]] [[theta]], it was identical to {{angbr|{{lang|ru|ф}}}} in pronunciation, but it was used etymologically (for example, {{angbr|{{lang|ru-petr1708|Ѳёдоръ}}}} &quot;Theodore&quot; became {{angbr|{{lang|ru-luna1918|Фёдор}}}} &quot;Fyodor&quot;).
* ѵ &amp;mdash; From the [[Greek alphabet|Greek]] [[upsilon]], usually identical to {{angbr|и}} in pronunciation, as in [[Medieval Greek|Byzantine Greek]], it was used etymologically for Greek loanwords, like Latin [[Y]] (as in ''synod, myrrh''); by 1918, it had become very rare. In spellings of the eighteenth century, it was also used after some vowels, where it has since been replaced with {{angbr|{{lang|ru-luna1918|в}}}} or (rarely) {{angbr|{{lang|ru-luna1918|у}}}}. For example, a Greek prefix originally spelled {{angbr|аѵто-}} (equivalent to English {{wikt-lang|en|auto-}}) is now spelled {{angbr|{{lang|ru-luna1918|авто-}}}} in most cases and {{angbr|{{lang|ru-luna1918|ауто-}}}} as a component in some compound words.

[[File:Historical evolution of the Russian Cyrillic alphabet, until the 19th century (Grech).jpg|thumb|300px|center|&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;Historical evolution of the Russian Cyrillic alphabet, until the 19th century&lt;/div&gt;]]

&lt;gallery mode=packed; caption=&quot;19th century Russian Cyrillic alphabet&quot;; style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
19th century Russian alphabet (Körner).jpg|(Körner, 1895) 
19th century Russian alphabet (Motti).jpg|(Motti, 1890) 
19th century Russian alphabet (Fuchs).jpg|(Fuchs, 1888)
19th century Russian alphabet (Moser).jpg|(Moser, 1888)
19th century Russian alphabet (Reiff).jpg|(Reiff, 1883)
19th century Russian alphabet (Boltz).jpg|(Boltz, 1880)
&lt;/gallery&gt;

=== Letters eliminated before 1750 ===
{| class=wikitable
!Letter
![[Russian cursive|Cursive]]
!Italics
!Old name
![[International Phonetic Alphabet|IPA]]
!Common transliteration
!Similar Russian letter
!Examples
![[Russian alphabet#Numeric values|No.]]
![[Unicode]] ([[Hexadecimal|Hex]])
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Dze|Ѕ]]ѕ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѕ ѕ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ѕѣло}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|zʲɪˈɫo|}}&lt;ref&gt;{{Citation | url = http://feb-web.ru/feb/sl18/slov-abc/08/sl816402.htm?cmd=2&amp;istext=1 | title = ФЭБ | publisher = feb-web.ru }}&lt;/ref&gt; || {{IPA|/z/}}, {{IPA|/zʲ/}} 
|z|| {{lang|ru|'''з'''}} ||{{lang|ru|'''s'''ѣлѡ}} (obsolete stem, now {{lang|ru|очень}}) &lt;br/&gt;&quot;very&quot;
| 6 || U+0405, U+0455
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ksi (Cyrillic letter)|Ѯ]]ѯ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѯ ѯ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ѯи}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|ksʲi|}} || {{IPA |/ks/}}, {{IPA|/ksʲ/}} 
|x, ks|| '''кс''' || Але'''ѯ'''андръ (now Але'''кс'''андр) &lt;br/&gt;&quot;Alexander&quot; || 60 || U+046E, U+046F
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Psi (Cyrillic)|Ѱ]]ѱ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѱ ѱ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ѱи}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|psʲi|}} || {{IPA |/ps/}}, {{IPA |/psʲ/}} 
|ps|| '''пс''' || '''ѱ'''аломъ (now '''пс'''алом) &lt;br/&gt;&quot;psalm&quot; || 700 || U+0470, U+0471
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Omega (Cyrillic)|Ѡ]]ѡ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѡ ѡ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ѡмега}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɐˈmʲeɡə|}} || {{IPA|/o/}} 
|o, w|| {{lang|ru|'''о'''}} || '''ѡ'''бразъ (now '''о'''браз) &lt;br/&gt;&quot;image, icon&quot; || 800 || U+0460, U+0461
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Yus|Ѫ]]ѫ}}&lt;/big&gt;
| [[File:Большой юс.svg|class=skin-invert|frameless|72x72px]]|| &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѫ ѫ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|юсъ большой}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jus bɐlʲˈʂoj|}} || {{IPA |/u/}}, {{IPA|/&amp;nbsp;ʲu/}}  
|ą|| {{lang|ru|'''у'''}}, {{lang|ru|'''ю'''}} || п'''ѫ'''ть (now п'''у'''ть) &lt;br/&gt;&quot;way&quot; || {{n/a}} || U+046A, U+046B
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Yus|Ѧ]]ѧ}}&lt;/big&gt;
| [[File:Малый юс.svg|class=skin-invert|frameless|96x96px]]|| &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѧ ѧ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|юсъ малый}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jus ˈmaɫɨj|}} || {{IPA |/&amp;nbsp;ʲa/}}
|ę|| {{lang|ru|'''я'''}}  || п'''ѧ'''ть (now п'''я'''ть) &lt;br/&gt;&quot;five&quot; || 900 || U+0466, U+0467
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Yus|Ѭ]]ѭ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѭ ѭ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|юсъ большой іотированный}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jus bɐlʲˈʂoj jɪˈtʲirəvənnɨj|}} || {{IPA|/ju/}}
|yą|| {{lang|ru|'''ю'''}} || зна'''ѭ''' (now зна'''ю''') &lt;br/&gt;&quot;(I) know&quot; || {{n/a}} || U+046C, U+046D
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Yus|Ѩ]]ѩ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѩ ѩ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|юсъ малый іотированный}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jus ˈmaɫɨj jɪˈtʲirəvən.nɨj|}} || {{IPA|/ja/}}
|yę|| {{lang|ru|'''я'''}} || '''ѩ'''зыкъ (now '''я'''зык) &lt;br/&gt;&quot;tongue, language&quot; || {{n/a}} || U+0468, U+0469
|}

* {{angbr|{{lang|ru|ѕ}}}} corresponded to a more archaic {{IPA|/dz/}} pronunciation, already absent in [[East Slavic languages|East Slavic]] at the start of the historical period, but kept by tradition in certain words until the eighteenth century in secular writing and in [[Church Slavonic]] and [[Macedonian language|Macedonian]] to the present day.
* {{angbr|{{lang|ru|ѯ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѱ}}}} derived from Greek letters [[Xi (letter)|xi]] and [[Psi (letter)|psi]]. It was used etymologically, though inconsistently, in secular writing until the eighteenth century and more consistently to the present day in Church Slavonic.
* {{angbr|{{lang|ru|ѡ}}}} is the Greek letter [[omega]], identical in pronunciation to {{angbr|{{lang|ru|о}}}}. It was used in secular writing until the eighteenth century, but in the present day in Church Slavonic, it was mostly used to distinguish inflexional forms otherwise written identically.
* Two &quot;[[yus]]es&quot;, &quot;big&quot; {{angbr|{{lang|ru|ѫ}}}} and &quot;small&quot; {{angbr|{{lang|ru|ѧ}}}}, used to stand for [[nasalized]] vowels {{IPA|/õ/}} and {{IPA|/ẽ/}}. According to linguistic reconstruction, both became irrelevant for East Slavic phonology at the beginning of the historical period{{when|date=May 2022}} but were introduced along with the rest of the Cyrillic script. The iotated yuses, {{angbr|{{lang|ru|ѭ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѩ}}}}, had largely vanished by the twelfth century. The uniotated {{angbr|{{lang|ru|ѫ}}}} continued to be used, etymologically, until the sixteenth century. Thereafter it was restricted to being a [[dominical letter]] in the [[Easter|Paschal]] tables. The seventeenth-century usage of {{angbr|{{lang|ru|ѫ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѧ}}}} survives in contemporary Church Slavonic, and the sounds (but not the letters) in [[Polish language|Polish]].
* The letter {{angbr|{{lang|ru|ѧ}}}} was adapted to represent the iotated {{IPA|/ja/}} {{angbr|{{lang|ru|я}}}} in the middle or end of a word; the modern letter {{angbr|{{lang|ru|я}}}} is an adaptation of its cursive form of the seventeenth century, enshrined by the [[Reforms of Russian orthography|typographical reform of 1708]].
* Until 1708, the iotated {{IPA|/ja/}} was written [[Iotified A|{{angbr|ꙗ}}]] at the beginning of a word. This distinction between {{angbr|{{lang|ru|ѧ}}}} and {{angbr|ꙗ}} survives in Church Slavonic.

Although it is usually stated that the letters in the table above were eliminated in the typographical reform of 1708, reality is somewhat more complex. The letters were indeed originally omitted from the sample alphabet, printed in a western-style serif font, presented in [[Peter the Great|Peter]]{{'s}} edict, along with the letters {{angbr|{{lang|ru|з}}}} (replaced by {{angbr|{{lang|ru|ѕ}}}}), {{angbr|{{lang|ru|и}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ф}}}} (the diacriticized letter {{angbr|{{lang|ru|й}}}} was also removed), but were reinstated except {{angbr|{{lang|ru|ѱ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѡ}}}} under pressure from the [[Russian Orthodox Church]] in a later variant of the modern typeface (1710). Nonetheless, since 1735, the [[Russian Academy of Sciences]] began to use fonts without {{angbr|{{lang|ru|ѕ}}}}, {{angbr|{{lang|ru|ѯ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѵ}}}}; however, {{angbr|{{lang|ru|ѵ}}}} was sometimes used again since 1758.

==Consonants==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
|+Consonants
!Either&lt;br/&gt;hard (default)&lt;br/&gt;or soft
|[[Б]], [[В]], [[Г]],&lt;br/&gt;[[Д]], [[З]], [[К]],&lt;br/&gt;[[Л]], [[М]], [[Н]],&lt;br/&gt;[[П]], [[Р]], [[С]],&lt;br/&gt;[[Т]], [[Ф]], [[Х]]
|-
!Always hard
|[[Ж]], [[Ш]], [[Ц]]
|-
!Always soft
|[[Й]], [[Ч]], [[Щ]]
|}

{{See also|Russian phonology}}
Most consonants can represent both &quot;soft&quot; ([[Palatalization (phonetics)|palatalized]], represented in the [[International Phonetic Alphabet|IPA]] with a {{angbr IPA|ʲ}}) and &quot;hard&quot; consonant phonemes.&lt;ref&gt;Russian language course &quot;Russo Sem Mestre&quot; (Portuguese for ''Russian without Master''), by Custódio Gomes Sobrinho&lt;/ref&gt; If consonant letters are followed by vowel letters, the soft/hard quality of the consonant depends on whether the vowel is meant to follow &quot;hard&quot; consonants {{nowrap|{{angbr|{{lang|ru|а, о, э, у, ы}}}}}} or &quot;soft&quot; consonants {{nowrap|{{angbr|{{lang|ru|я, ё, е, ю, и}}}}}}. A soft sign {{angbr|{{lang|ru|ь|italic=no}}}} indicates palatalization of the preceding consonant without adding a vowel.

However, in modern Russian, six consonant phonemes do not have phonemically distinct &quot;soft&quot; and &quot;hard&quot; variants (except in foreign proper names) and do not change &quot;softness&quot; in the presence of other letters: {{nowrap|{{IPA|/ʐ/}}, {{IPA|/ʂ/}} and {{IPA|/ts/}}}} are always hard; {{nowrap|{{IPA|/j/}}, {{IPA|/tɕ/}} and {{IPA|/ɕː/}}}} are always soft. (Before 1950, Russian linguists considered {{nowrap|{{IPA|/j/}}}} a semivowel rather than a consonant.)

==Vowels==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
|+Vowels
!Hard
|[[А]]
|[[Э]]
|[[Ы]]
|[[О]]
|[[У]]
|-
!Soft
|[[Я]]
|[[Е]]
|[[И]]
|[[Ё]]
|[[Ю]]
|-
| colspan=&quot;6&quot; |&lt;small&gt;Each row is roughly analogous&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;to the Latin A, E, I, O, U.&lt;/small&gt;
|}
The Russian alphabet contains 10 vowel letters. They are grouped into soft and hard vowels.&lt;ref&gt;Russian language course &quot;Russo Sem Mestre&quot; (Portuguese for ''Russian without Master''), by Custódio Gomes Sobrinho&lt;/ref&gt; The soft vowels, {{angbr|{{lang|ru|е, ё, и, ю, я}}}}, either indicate a preceding [[Palatalization (phonetics)|palatalized consonant]], or (with the exception of {{angbr|{{lang|ru|и}}}}) are iotated (pronounced with a preceding {{IPA|/j/}}) in all other cases. The IPA vowels shown are a guideline only and sometimes are realized as different sounds, particularly when unstressed. However, {{angbr|{{lang|ru|е}}}} may be used in words of foreign origin without palatalization ({{IPA|/e/}}), and {{angbr|{{lang|ru|я}}}} is often realized as {{IPAblink|æ}} between soft consonants, such as in {{lang|ru|мяч}} ('toy ball').

=== Individual vowels ===
{{angbr|{{lang|ru|ы}}}} is an old [[Proto-Slavic]] close central vowel, thought to have been preserved better in modern Russian than in other Slavic languages. It was originally nasalized in certain positions: Old Russian {{lang|ru|камы}} {{IPA |[ˈkamɨ̃]}}; Modern Russian {{lang|ru|камень}} {{IPA|[ˈkamʲɪnʲ]}} ('rock'). Its written form developed as follows: {{angbr|{{lang|ru|ъ}}}} + {{angbr|{{lang|ru|і}}}} → {{angbr|{{lang|ru|ꙑ}}}} → {{angbr|{{lang|ru|ы}}}}.

{{angbr|{{lang|ru|э}}}} was introduced in 1708 to distinguish the non-iotated/non-palatalizing {{IPA|/e/}} from the iotated/palatalizing one. The original usage had been {{angbr|{{lang|ru|е}}}} for the uniotated {{IPA|/e/}}, {{angbr|{{lang|ru|ѥ}}}} or {{angbr|{{lang|ru|ѣ}}}} for the iotated, but {{angbr|{{lang|ru|ѥ}}}} had dropped out of use by the sixteenth century. In native Russian words, {{angbr|{{lang|ru|э}}}} is found only at the beginnings of a few words {{lang|ru|э́тот/э́та/э́то}} 'this (is) (m./f./n.)', {{lang|ru|э́ти}} 'these', {{lang|ru|э́кий}} 'what a', {{lang|ru|э́дак/э́так}} 'that way', {{lang|ru|э́дакий/э́такий}} 'sort of', and interjections like {{lang|ru|эй}} 'hey') or in compound words (e.g., {{lang|ru|поэ́тому}} 'therefore' = {{lang|ru|по}} + {{lang|ru|этому}}, where {{lang|ru|этому}} is the dative case of {{lang|ru|этот}}). In words that come from foreign languages in which iotated {{IPA|/e/}} is uncommon or nonexistent (such as English), {{angbr|{{lang|ru|э}}}} is usually written in the beginning of words and after vowels except {{angbr|{{lang|ru|и}}}} (e.g., {{lang|ru|поэ́т}}, 'poet'), and {{angbr|{{lang|ru|е}}}} after {{angbr|{{lang|ru|и}}}} and consonants. However, the pronunciation is inconsistent. Many of these borrowed words, especially monosyllables, words ending in {{angbr|{{lang|ru|е}}}} and many words where {{angbr|{{lang|ru|е}}}} follows {{angbr|{{lang|ru|т}}}}, {{angbr|{{lang|ru|д}}}}, {{angbr|{{lang|ru|н}}}}, {{angbr|{{lang|ru|с}}}}, {{angbr|{{lang|ru|з}}}} or {{angbr|{{lang|ru|р}}}}, are pronounced with {{IPA|/e/}} without palatalization or iotation: {{lang|ru|секс}} (''seks'' — 'sex'), {{lang|ru|моде́ль}} (''model'' — 'model'), {{lang|ru|кафе́}} (''kafe'' — 'café'), {{lang|ru|прое́кт}} (''proekt'' — 'project'; here, the spelling is etymological: German ''Projekt'' was adopted from Latin ''proiectum'', so the word is spelled with {{angbr|{{lang|ru|е}}}} to reflect the original {{IPA|/je/}} and not with {{angbr|{{lang|ru|э}}}} as usual after vowels; but the pronunciation is counter-etymological: a [[hypercorrection]] that has become standard). But many other words are pronounced with {{IPA|/ʲe/}}: {{lang|ru|се́кта}} (''syekta'' — 'sect'), {{lang|ru|дебю́т}} (''dyebyut'' — 'debut').

Proper names are sometimes written with {{angbr|{{lang|ru|э}}}} after consonants: {{lang|ru|Сэм}} — 'Sam', {{lang|ru|Мэ́ри}} — 'Mary', {{lang|ru|Ма́о Цзэду́н}} — 'Mao Zedong'; the use of {{angbr|{{lang|ru|э}}}} after consonants is common in East Asian names and in English names with the sounds {{IPAc-en|æ}} and {{IPAc-en|ɛər}}, with some exceptions such as {{lang|ru|Джек}} ('Jack') and {{lang|ru|Ше́ннон}} ('Shannon'), since both {{angbr|{{lang|ru|э}}}} and {{angbr|{{lang|ru|е}}}}, in cases of {{lang|ru|же}} (&quot;zhe&quot;), {{lang|ru|ше}} (&quot;she&quot;) and {{lang|ru|це}} (&quot;tse&quot;), follow consonants that are always hard (non-palatalized), yet {{angbr|{{lang|ru|е}}}} usually prevails in writing. However, English names with the sounds {{IPAc-en|ɛ}}, {{IPAc-en|ə}} (if spelled {{angbr|e}} in English) and {{IPAc-en|eɪ}} after consonants are normally spelled with {{angbr|{{lang|ru|е}}}} in Russian: {{lang|ru|Бе́тти}} — 'Betty', {{lang|ru|Пи́тер}} — 'Peter', {{lang|ru|Лейк-Плэ́сид}} — 'Lake Placid'. Pronunciation mostly remains unpalatalized, so {{lang|ru|Пи́тер}} {{IPA|[ˈpʲitɛr]}} — Russian rendering of the English name 'Peter' is pronounced differently from {{lang|ru|Пи́тер}} {{IPA|[ˈpʲitʲɪr]}} — is a colloquial Russian name of [[Saint Petersburg]].

{{angbr|{{lang|ru|ё}}}}, introduced by [[Nikolay Karamzin|Karamzin]] in 1797 and made official in 1943 by the [[Ministry of Education (Soviet Union)|Soviet Ministry of Education]],{{Sfn |Benson|1960|p=271}} marks a {{IPA|/jo/}} sound that historically developed from stressed {{IPA|/je/}}. The written letter {{angbr|{{lang|ru|ё}}}} is optional; it is formally correct to write {{angbr|e}} for both {{IPA |/je/}} and {{IPA |/jo/}}. None of the several attempts in the twentieth century to mandate the use of {{angbr|{{lang|ru|ё}}}} have stuck.

==Non-vocalized letters==
===Hard sign===
The [[hard sign]], {{angbr|{{lang|ru|ъ}}}}, acts like a &quot;silent back vowel&quot; that separates a succeeding &quot;soft vowel&quot; ({{angbr|{{lang|ru|е, ё, ю, я}}}}, but not {{angbr|{{lang|ru|и}}}}) from a preceding consonant, invoking implicit [[iotation#Iotified vowels|iotation]] of the vowel with a distinct {{IPA|/j/}} glide. Today it is used mostly to separate a prefix ending with a hard consonant from the following [[Root (linguistics)|root]]. Its original pronunciation, lost by 1400 at the latest, was that of a very short middle schwa-like sound, likely pronounced {{IPAblink|ə}} or {{IPAblink|ɯ}}. Until [[Reforms of Russian orthography|the 1918 reform]], no written word could end in a consonant: those that end in a &quot;hard&quot; consonant in modern orthography then had a final {{angbr|{{lang|ru|ъ}}}}.

While {{angbr|{{lang|ru|и}}}} is also a soft vowel, root-initial {{IPA|/i/}} following a hard consonant is typically pronounced as {{IPA|[ɨ]}}. This is normally spelled {{angbr|{{lang|ru|ы}}}} (the hard counterpart to {{angbr|{{lang|ru|и}}}}) unless this vowel occurs at the beginning of a word, in which case it remains {{angbr|{{lang|ru|и}}}}. An alternation between the two letters (but not the sounds) can be seen with the pair {{lang|ru|без и́мени}} ('without name', which is pronounced {{IPA|[bʲɪ'''z ˈɨ'''mʲɪnʲɪ]}}) and {{lang|ru|безымя́нный}} ('nameless', which is pronounced {{IPA|[bʲɪ'''zɨ'''ˈmʲænːɨj]}}). This spelling convention, however, is not applied with certain loaned prefixes such as in the word {{lang|ru|панислами́зм}} — {{IPA|[ˌpanɨsɫɐˈmʲizm]}}, 'Pan-Islamism') and compound words (e.g., {{lang|ru|госизме́на}} — {{IPA|[ˌɡosɨˈzmʲenə]}}, 'high treason').

===Soft sign===
The [[soft sign]], {{angbr|{{lang|ru|ь|italic=no}}}}, in most positions acts like a &quot;silent front vowel&quot; and indicates that the preceding consonant is [[Palatalization (phonetics)|palatalized]] (except for always-hard {{lang|ru|ж, ш, ц}}) and the following vowel (if present) is iotated (including {{angbr|{{lang|ru|ьо}}}} in loans). This is important as palatalization is phonemic in Russian. For example, {{lang|ru|брат}} {{IPA|[brat]}} ('brother') contrasts with {{lang|ru|брать}} {{IPA|[bratʲ]}} ('to take'). The original pronunciation of the soft sign, lost by 1400 at the latest, was that of a very short fronted reduced vowel {{IPA|/ĭ/}} but likely pronounced {{IPAblink|ɪ}} or {{IPA|[jɪ]}}. There are still some remnants of this ancient reading in modern Russian, e.g., in co-existing versions of the same name, read and written differently, such as {{lang|ru|Мар'''ь'''я}} and {{lang|ru|Мар'''и'''я}} ('Mary').&lt;ref&gt;See Polish Maria as a given name but Maryja in context of the Virgin Mary.&lt;/ref&gt;

When applied after [[Stem (linguistics)|stem]]-final always-soft ({{lang|ru|ч, щ}}, but not {{lang|ru|й}}) or always-hard ({{lang|ru|ж, ш}}, but not {{lang|ru|ц}}) consonants, the soft sign does not alter pronunciation, but has grammatical significance:&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://new.gramota.ru/spravka/rules/130-mtz |title=Буквы Ъ и Ь - &quot;Грамота.ру&quot; – справочно-информационный Интернет-портал &quot;Русский язык&quot; |publisher=gramota.ru |access-date=2017-05-27}}&lt;/ref&gt;
*the feminine marker for singular nouns in the nominative and accusative; e.g., {{lang|ru|тушь}} ('India ink', feminine) cf. {{lang|ru|туш}} ('flourish after a toast', masculine) — both pronounced {{IPA|[tuʂ]}};
*the imperative mood for some verbs;
*the infinitives of some verbs (with {{lang|ru|-чь}} ending);
*the second person for non-past verbs (with {{lang|ru|-шь}} ending); and
*some adverbs and particles.

== Treatment of foreign sounds ==
Because Russian borrows terms from other languages, there are various conventions for sounds not present in Russian. For example, while Russian has no {{IPAblink|h}}, there are a number of common words (particularly proper nouns) borrowed from languages like [[English language|English]] and [[German language|German]] that contain such a sound in the original language. In well-established terms, such as {{lang|ru|галлюцинация}} {{IPA|ru|ɡəlʲʊtsɨˈnatsɨjə|}} ('hallucination'), this is written with {{angbr|{{lang|ru|г}}}} and pronounced with {{IPA|/ɡ/}}, while newer terms use {{angbr|{{lang|ru|х}}}}, pronounced with {{IPA|/x/}}, such as {{lang|ru|хобби}} {{IPA|ru|ˈxobʲɪ|}} ('hobby').{{Sfn|Dunn|Khairov|2009|pp=17–8}} Similarly, words originally with {{IPAblink|θ}} in their source language are either pronounced with {{IPA|/t(ʲ)/}}, as in the name {{lang|ru|'''Т'''ельма}} ('[[Thelma]]') or, if borrowed early enough, with {{IPA|/f(ʲ)/}} or {{IPA|/v(ʲ)/}}, as in the names {{lang|ru|'''Ф'''ёдор}} ('[[Theodore (given name)|Theodore]]') and {{lang|ru|Мат'''в'''е́й}} ('[[Matthew (name)|Matthew]]').&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Kiparsky |first=V. |date=1959 |title=Foreign h in Russian |url=https://www.jstor.org/stable/4205121 |journal=The Slavonic and East European Review |volume=38 |issue=90 |pages=82–94 |issn=0037-6795}}&lt;/ref&gt;

For the {{IPAblink|d͡ʒ}} [[affricate]], which is common in the Asian countries that were part of the [[Russian Empire]] and the [[USSR]], the letter combination {{angbr|дж}} is used: this is often transliterated into English either as {{angbr|dzh}} or the [[Dutch language|Dutch]] form {{angbr|dj}}.

== Numeric values ==
The numerical values correspond to the [[Greek numerals]], with {{angbr|{{lang|ru|ѕ}}}} being used for [[digamma]], {{angbr|{{lang|ru|ч}}}} for [[qoppa|koppa]], and {{angbr|{{lang|ru|ц}}}} for [[sampi]]. The system was abandoned for secular purposes in 1708, after a transitional period of a century or so; it continues to be used in [[Church Slavonic]], while general Russian texts use [[Arabic numerals#Russia|Indo-Arabic numerals]] and [[Roman numerals]].

== Diacritics ==
The Cyrillic alphabet and Russian spelling generally employ fewer [[diacritic]]s than those used in other European languages written with the Latin alphabet. The only diacritic, in the proper sense, is the [[acute accent]]&amp;nbsp;{{angbr|◌́}} (Russian: {{lang|ru|знак ударения}} 'mark of stress'), which marks [[stress (linguistics)|stress]] on a vowel, as it is done in Spanish and Greek. ([[Unicode]] has no [[code point]]s for the accented letters; they are instead produced by suffixing the unaccented letter with {{unichar|301|combining acute accent|cwith=◌}}.) Although Russian word stress is often unpredictable and can fall on different syllables in different forms of the same word, the diacritic accent is used only in dictionaries, children's books, resources for foreign-language learners, the defining entry (in bold) in articles on [[Russian Wikipedia]], or on [[minimal pair]]s distinguished only by stress (for instance, {{lang|ru|за́мок}} 'castle' vs. {{lang|ru|замо́к}} 'lock'). Rarely, it is also used to specify the stress in uncommon foreign words, and in poems with unusual stress used to fit the meter.

The letter {{angbr|{{lang|ru|ё}}}} is a special variant of the letter {{angbr|{{lang|ru|е}}}}, which is not always distinguished in written Russian, but the [[diaeresis (diacritic)|umlaut-like sign]] has no other uses. Stress on this letter is never marked with a diacritic, as it is always stressed (except in some compounds and loanwords).

Both {{angbr|{{lang|ru|ё}}}} and the letter {{angbr|{{lang|ru|й}}}} have completely separated from {{angbr|{{lang|ru|е}}}} and {{angbr|{{lang|ru|и}}}}. {{angbr|{{lang|ru|Й}}}} has been used since the 16th century (except that it was removed in 1708, but reinstated in 1735). Since then, its usage has been mandatory. It was formerly considered a diacriticized letter, but in the 20th century, it came to be considered a separate letter of the Russian alphabet. It was classified as a &quot;semivowel&quot; by 19th- and 20th-century grammarians, but since the 1970s, it has been considered a consonant letter.

==Frequency==
{{more citations needed section|date=August 2014}}
The frequency of characters in a [[Text corpus|corpus]] of written Russian was found to be as follows:&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Trost |first=Stefan |title=Alphabet and Character Frequency: Russian (Русский) |url=https://www.sttmedia.com/characterfrequency-russian |access-date=2024-10-05 |website=Stefan Trost Media |language=en |quote=Basis of this list was a Russian text with 1,351,370 characters (210,844 words), 1,086,255 characters were used for the counting.}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|- style=&quot;vertical-align: middle; background: #eee;&quot;
! Rank
! Letter
! Frequency
! Other information
! English comparison
|-
|1
| {{Font color|blue|{{lang|ru|О}}}}
| 11.18%
|
|By comparison, 'e' in English appears about 13% in texts.
|-
|2
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Е}}}}
| 8.75%
| Foreign words sometimes use {{lang|ru|Е}} rather than {{lang|ru|Э}}, even if it is pronounced ''e'' instead of ''ye''. In addition, {{lang|ru|Ё}} is often replaced by {{lang|ru|Е}}; this makes {{lang|ru|Е}} even more common.
|'T' appears about 9.1%
|-
|3
| {{Font color|blue|{{lang|ru|А}}}}
| 7.64%
|
|'A' appears about 8.2%
|-
|4
| {{Font color|blue|{{lang|ru|И}}}}
| 7.09%
|
|'O' appears about 7.5%
|-
|5
| {{lang|ru|Н}}
| 6.78%
| The most common consonant in the Russian alphabet.
|'I' appears about 7%
|-
|6
| {{lang|ru|Т}}
| 6.09%
| 
|
|-
|7
| {{lang|ru|С}}
| 4.97%
|
|
|-
|8
| {{lang|ru|Л}}
| 4.96%
|
|
|-
|9
| {{lang|ru|В}}
| 4.38%
| 
|
|-
|10
| {{lang|ru|Р}}
| 4.23%
|
|
|-
|11
| {{lang|ru|К}}
| 3.30%
|
|
|-
|12
| {{lang|ru|М}}
| 3.17%
|
|
|-
|13
| {{lang|ru|Д}}
| 3.09%
|
|
|-
|14
| {{lang|ru|П}}
| 2.47%
|
|
|-
|15
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Ы}}}}
| 2.36%
|
|
|-
|16
| {{Font color|blue|{{lang|ru|У}}}}
| 2.22%
|
|
|-
|17
| {{lang|ru|Б}}
| 2.01%
|
|
|-
|18
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Я}}}}
| 1.96%
|
|
|-
|19
| {{lang|ru|Ь}}
| 1.84%
|
|
|-
|20
| {{lang|ru|Г}}
| 1.72%
|
|
|-
|21
| {{lang|ru|З}}
| 1.48%
|
|
|-
|22
| {{lang|ru|Ч}}
| 1.40%
|
|
|-
|23
| {{lang|ru|Й}}
| 1.21%
| 
|
|-
|24
| {{lang|ru|Ж}}
| 1.01%
|
|
|-
|25
| {{lang|ru|Х}}
| 0.95%
|
|
|-
|26
| {{lang|ru|Ш}}
| 0.72%
|
|
|-
|27
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Ю}}}}
| 0.47%
|
|
|-
|28
| {{lang|ru|Ц}}
| 0.39%
|
|
|-
|29
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Э}}}}
| 0.36%
| Foreign words sometimes use {{lang|ru|Е}} rather than {{lang|ru|Э}}, even if it is pronounced ''e'' instead of ''ye''. In addition, {{lang|ru|Ё}} is often replaced by {{lang|ru|Е}}; this makes {{lang|ru|Е}} even more common.
|K : 0.77%
|-
|30
| {{lang|ru|Щ}}
| 0.30%
|
|J : 0.15%
|-
|31
| {{lang|ru|Ф}}
| 0.21%
| The least common consonant in the Russian alphabet.
|X : 0.15%
|-
|32
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Ё}}}}
| 0.20%
| In written Russian, {{angbr|ё}} is often replaced by {{angbr|е}}.
|Q : 0.095%
|-
|33
| {{lang|ru|Ъ}}
| 0.02%
| {{angbr|Ъ}} used to be a very common letter in the Russian alphabet. This is because before the [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|1918 reform]], any word ending with a non-[[Palatalization (phonetics)|palatalized]] consonant was written with a final {{lang|ru|Ъ}} — e.g., pre-1918 {{lang|ru|вотъ}} vs. post-reform {{lang|ru|вот}}. The reform eliminated the use of {{lang|ru|Ъ}} in this context, leaving it the least common letter in the Russian alphabet.
|'Z' : 0.074%
|}

==Keyboard layout==
{{See also|Keyboard layout#Russian|JCUKEN}}

Microsoft Windows [[keyboard layout]] for personal computers is as follows:

:[[File:KB Russian.svg|540px|Russian keyboard layout]]

However, there are several variations of so-called &quot;phonetic keyboards&quot; that are often used by non-Russians, where pressing an English letter key will type the Russian letter with a similar sound (A → А, S → С, D → Д, F → Ф, etc.).

==Letter names==
Until approximately the year 1900, [[mnemonic]] names inherited from [[Church Slavonic]] were used for the letters. They are given here in the pre-1918 orthography of the post-1708 civil alphabet.

The Russian poet [[Alexander Pushkin]] wrote: &quot;The [names of the] letters that make up the Slavonic alphabet don't represent a meaning at all. ''{{lang|ru|Аз}}'', ''{{lang|ru|буки}}'', ''{{lang|ru|веди}}'', ''{{lang|ru|глаголь}}'', ''{{lang|ru|добро}}'' etc. are individual words, chosen just for their initial sound&quot;. However, since the names of the first few letters of the Slavonic alphabet seem to form readable text, attempts have been made to compose meaningful snippets of text from groups of consecutive letters for the rest of the alphabet.&lt;ref&gt;{{cite book
 |last = Maksimovich
 |first = M. A.
 |title = История древней русской словесности
 |year = 1839
 |publisher = Университетская типография
 |location = Kiev
 |pages = 215
 |url = https://books.google.com/books?id=H6RSAAAAcAAJ
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |author = Pavskij G.P.
 |title = Филологическия наблюдения над составом русскаго языка: О буквах и слогах. Первое разсуждение
 |year = 1850
 |pages= 35
 |url = https://books.google.com/books?id=GNddAAAAcAAJ
}}&lt;/ref&gt;

== See also ==
{{Commons}}

{{Div col|colwidth=16em}}
*[[Belarusian alphabet]]
*[[Bulgarian alphabet]]
*[[Computer russification]]
*[[Cyrillic alphabets]]
*[[List of Cyrillic digraphs and trigraphs]]
*[[Reforms of Russian orthography]]
*[[Romanization of Russian]]
*[[Russian Braille]]
*[[Russian cursive]]
*[[Russian Latin alphabet]]
*[[Russian manual alphabet]]
*[[Russian Morse code]]
*[[Russian orthography]]
*[[Russian phonology]]
*[[Scientific transliteration of Cyrillic]]
*[[Serbian Cyrillic alphabet]]
*[[Ukrainian alphabet]]
*[[Yoficator]]
{{div col end}}

==Notes==
{{Reflist | group = &quot;lower-alpha&quot;}}

== References ==
{{Reflist}}

==Bibliography==
{{Commons category}}
*{{citation
|last=Benson |first=Morton |year=1960
|title=Review of ''The Russian Alphabet'' by Thomas F. Magner |journal=The Slavic and East European Journal
|volume=4 |issue=3 |pages=271–72 |doi=10.2307/304189|jstor=304189 }}
*{{citation
|last1 =Dunn |first1 =John |last2=Khairov |first2=Shamil |year=2009
|title=Modern Russian Grammar |series= Modern Grammars |publisher=Routledge}}
*{{citation |last=Smirnovskiy |first=P |title=A Textbook in Russian Grammar |volume=Part&amp;nbsp;I. Etymology |edition=26th |year=1915 |publisher=Shaw |place=[[Canada]] |url=http://members.shaw.ca/arsoys/smirnovsky-etymology.djvu}}
* {{cite book |last1=Rakhlin |first1=Natalia |last2=Kornilov |first2=Sergey A. |last3=Grigorenko |first3=Elena L. |title=Learning to Read across Languages and Writing Systems |date=12 October 2017 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-1-107-09588-5 |url=https://books.google.com/books?id=t-w0DwAAQBAJ |language=en |chapter=Learning to Read Russian}}
* {{cite book |last=Ushakov |first=Dmitry |author-link=Dmitry Ushakov |title=Толковый словарь русского языка |script-title=ru:Толковый словарь русского языка Ушакова |trans-title=Explanatory Dictionary of the Russian Language |volume=1 |date=1935 |publisher=Государственное издательство иностранных и национальных словарей |url=https://archive.org/details/1-1935_202412/Ушаков%20Д.Н.%20%20%20Толковый%20словарь%20русского%20языка%20Том%201%20%281935%29/ |location=Moscow |language=ru}}
* {{cite book |last=Ushakov |first=Dmitry |author-link=Dmitry Ushakov |title=Толковый словарь русского языка |script-title=ru:Толковый словарь русского языка Ушакова |trans-title=Explanatory Dictionary of the Russian Language |volume=2 |date=1938 |publisher=Государственное издательство иностранных и национальных словарей |url=https://archive.org/details/1-1935_202412/Ушаков%20Д.Н.%20%20%20Толковый%20словарь%20русского%20языка%20Том%201%20%281935%29/ |location=Moscow |language=ru}}
* {{cite book |last1=Vasmer |first1=Max |author1-link=Max Vasmer |title=Этимологический словарь русского языка |trans-title=Etymological Dictionary of the Russian Language |date=1986 |volume=2 |publisher=Прогресс |location=Moscow |url=https://archive.org/details/3_20210824_20210824_1803/Этимологический%20словарь%20русского%20языка.%20Том%202%20-%20Макс%20Фасмер}}

==Further reading==
*{{citation
|last =Halle |first= Morris |author-link=Morris Halle |year= 1959 |title= Sound Pattern of Russian |publisher=MIT Press}}

==External links==
*Ivan G. Iliev. [https://www.academia.edu/31909544/Kurze_Geschichte_des_kyrillischen_Alphabets &quot;Kurze Geschichte des kyrillischen Alphabets&quot;]. Plovdiv. 2015. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625080415/https://www.academia.edu/31909544/Kurze_Geschichte_des_kyrillischen_Alphabets |date=25 June 2020 }}
*Ivan G. Iliev. [http://www.ijors.net/issue2_2_2013/articles/iliev.html &quot;Short History of the Cyrillic Alphabet&quot;].

{{Russian language}}
{{Cyrillic navbox}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Russian Alphabet}}
[[Category:Cyrillic alphabets]]
[[Category:Russian language|Alphabet]]
[[Category:Russian-language computing|Alphabet]]</text>
      <sha1>kpjndlj098u0fbirh09pcc18oas6n6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755011</id>
      <parentid>755009</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T02:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>755011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56497" sha1="3vlpsfx4coeq717yaxtt6pp2afu1n87" xml:space="preserve">{{Short description|Modern writing system of 33 letters}}
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{Infobox writing system
| name        = Russian Cyrillic alphabet
| type        = [[Alphabet]]
| languages   = [[Russian language|Russian]] [[Reforms of Russian orthography|modern orthography]]: 1918 to present
| fam1        = [[Egyptian hieroglyphs]]&lt;ref&gt;Himelfarb, Elizabeth J. &quot;First Alphabet Found in Egypt&quot;, Archaeology 53, Issue 1 (Jan./Feb. 2000): 21.&lt;/ref&gt;
| fam2        = [[Phoenician alphabet]]
| fam3        = [[Greek alphabet]] (partly [[Glagolitic alphabet]])
| fam4        = [[Early Cyrillic alphabet]]
| children    = 
| unicode     = subset of [[Unicode Cyrillic|Cyrillic (U+0400...U+04FF)]]
| iso15924    = Cyrl
| native_name = Русская кириллическая азбука
| sample      = Russian Cyrillic alphabet.svg
| imagesize   = 250px
}}

The '''Russian alphabet'''{{efn|{{langx|ru|русский алфавит|russkij alfavit}}, {{IPA|ru|ˈruskʲɪj ɐlfɐˈvʲit|IPA}}; more traditionally also {{langx|ru|русская азбука|russkaja azbuka|label=none}}, {{IPA|ru|ˈruskəjə ˈazbʊkə|IPA}}}} is the [[writing system]] used to write the [[Russian language]].

The modern Russian alphabet consists of 33 letters: twenty [[consonants]] ({{angbr|б}}, {{angbr|в}}, {{angbr|г}}, {{angbr|д}}, {{angbr|ж}}, {{angbr|з}}, {{angbr|к}}, {{angbr|л}}, {{angbr|м}}, {{angbr|н}}, {{angbr|п}}, {{angbr|р}}, {{angbr|с}}, {{angbr|т}}, {{angbr|ф}}, {{angbr|х}}, {{angbr|ц}}, {{angbr|ч}}, {{angbr|ш}}, {{angbr|щ}}), ten [[vowels]] ({{angbr|а}}, {{angbr|е}}, {{angbr|ё}}, {{angbr|и}}, {{angbr|о}}, {{angbr|у}}, {{angbr|ы}}, {{angbr|э}}, {{angbr|ю}}, {{angbr|я}}), a [[semivowel]] / consonant ({{Tooltip|{{angbr|й}}|short и}}), and two [[modifier letter]]s or &quot;signs&quot; ({{angbr|ъ}}, {{angbr|ь}}) that alter pronunciation of a preceding consonant or a following vowel.

{{Listen
| filename     = russian_alphabet.ogg
| title        = Russian alphabet
| description  = Listen to the Russian alphabet
| pos          = right
| embed        =
| format       = [[Ogg]]
}}
{{TOC limit}}
{{Clear}}

==History==
[[Old Church Slavonic]] emerged as a standard language in the 9th century as a result of the efforts of [[Cyril and Methodius]]; it was the first Slavic [[literary language]].{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=393}} A new script, later known as [[Glagolitic]], was based on [[Greek cursive]] but included new letters for vowels that did not exist in Greek.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|pp=393–394}} This script was soon replaced by [[Cyrillic script|Cyrillic]] in the 10th century, likely developed by the disciples of Cyril and Methodius and likewise based on the [[Greek alphabet]].{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=394}} The earliest evidence of Russian writing culture comes from [[birch-bark manuscript]]s dating to the 11th–15th centuries and written by laypeople.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=393}} 

The [[early Cyrillic alphabet]] had 44 letters, many of which were used for numerals.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=401}} The alphabet was adapted to Russian from Old Church Slavonic, but over time it came to contain several redundant and superfluous letters as a result of [[phonological]] changes in Russian, including the loss of [[yer]]s.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=401}} [[Peter the Great]] made the first attempt to [[Reforms of Russian orthography|reform Russian orthography]] in 1708–1710.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=401}} The last major reform took place in 1917–1918.{{sfn|Rakhlin|Kornilov||Grigorenko|2017|p=401}}

==Letters==
{| class=wikitable
|- style=&quot;vertical-align: bottom; background: #eee;&quot;
! Letter
! [[Russian cursive|Cursive]]
! Italics
! Name
! Old Church Slavonic word-name
! [[International Phonetic Alphabet|IPA]]
! Common transliteration
! Approximate English equivalent
! Examples
! [[Russian alphabet#Numeric values|No.]]
! [[Unicode]] ([[Hexadecimal|Hex]])
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[А]]а}}&lt;/big&gt;
| [[File:01-Russian alphabet-А а.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''А а''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|а}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|a|}} {{Respell|ah}}|| {{lang|ru|азъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ɑs]}} || {{IPAblink|a}} 
|a|| f'''a'''ther ||  {{lang|ru|дв'''а'''}} ''dva''&lt;br/&gt;&quot;two&quot; || 1 || U+0410 / U+0430
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Б]]б}}&lt;/big&gt;
| [[File:02-Russian alphabet-Б б.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Б б''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|бэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|bɛ|}} {{Respell|be/beh}}|| {{lang|ru|буки}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈbukʲɪ]}} || {{IPAblink|b}} or {{IPA|[bʲ]}} 
|b|| '''b'''ad || {{lang|ru|о'''б'''а}} ''óba''&lt;br/&gt;&quot;both&quot; || {{n/a}} || U+0411 / U+0431
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[В]]в}}&lt;/big&gt;
| [[File:03-Russian alphabet-В в.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''В в''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|вэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|vɛ|}} {{Respell|ve/veh}}|| {{lang|ru|вѣди}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈvʲedʲɪ]}} || {{IPAblink|v}} or {{IPA|[vʲ]}} 
|v|| '''v'''ine || {{lang|ru|'''в'''ода}} ''vodá''&lt;br/&gt;&quot;water&quot; || 2 || U+0412 / U+0432
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Г]]г}}&lt;/big&gt;
| [[File:04-Russian alphabet-Г г.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Г г''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|гэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɡɛ|}} {{Respell|ghe/gheh}}|| {{lang|ru|глаголь}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ɡɫɐˈɡolʲ]}} || {{IPAblink|ɡ}} or {{IPA|[gʲ]}} 
|g|| '''g'''o || {{lang|ru|'''г'''од}} ''god''&lt;br/&gt;&quot;year&quot; || 3 || U+0413 / U+0433
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Д]]д}}{{ref|De|†}}&lt;/big&gt;
| [[File:05-Russian alphabet-Д д.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Д д''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|дэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|dɛ|}} {{Respell|de/deh}}|| {{lang|ru|добро}}&lt;br/&gt;{{IPA|[dɐˈbro]}} || {{IPAblink|d̪|d}} or {{IPA|[dʲ]}} 
|d|| '''d'''o || {{lang|ru|'''д'''а}} ''da''&lt;br/&gt;&quot;yes&quot; || 4 || U+0414 / U+0434
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Е]]е}}&lt;/big&gt;
| [[File:06-Russian alphabet-Е е.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Е е''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|е}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|je|}} || {{lang|ru|есть}}&lt;br/&gt;{{IPA|[jesʲtʲ]}} || {{IPA|[je]}}, {{IPA|[&amp;nbsp;ʲe]}} or {{IPAblink|e}} 
|ye, je, e|| '''ye'''s  || {{lang|ru|н'''е'''}} ''ne''&lt;br/&gt;&quot;not&quot; || 5 || U+0415 / U+0435
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ё]]ё}}&lt;/big&gt;
| [[File:07-Russian alphabet-Ё ё.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ё ё''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ё}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jo|}} || – || {{IPA|[jo]}} or {{IPA|[&amp;nbsp;ʲo]}} 
|yo, jo, ë||'''yo'''gurt ||{{lang|ru|'''ё'''ж}} ''yozh''&lt;br/&gt;&quot;[[hedgehog]]&quot; || {{n/a}} || U+0401 / U+0451
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ж]]ж}}&lt;/big&gt;
| [[File:08-Russian alphabet-Ж ж.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ж ж''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|жэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ʐɛ|| Russian Ж pronunciation.ogg}} || {{lang|ru|живѣте}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ʐɨˈvʲetʲɪ]}}{{sfn|Ushakov|1935|p=863|loc=&quot;живете&quot;}}{{refn|group=&quot;lower-alpha&quot;|The dictionary makes difference between {{lang|ru|е}} and {{lang|ru|ё}}.{{sfn|Ushakov|1935|p=833|loc=&quot;ёлка&quot;}}}} || {{IPAblink|ʐ}} 
|zh, ž|| mea'''s'''ure ||{{lang|ru|'''ж'''ук}} ''zhuk''&lt;br/&gt;&quot;beetle&quot; || {{n/a}} || U+0416 / U+0436
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[З]]з}}&lt;/big&gt;
| [[File:09-Russian alphabet-З з.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''З з''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|зэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|zɛ|}} {{Respell|ze/zeh}}|| {{lang|ru|земля}}&lt;br/&gt;{{IPA|[zʲɪˈmlʲa]}} || {{IPAblink|z}} or {{IPA|[zʲ]}} 
|z|| '''z'''oo || {{lang|ru|'''з'''ной}} ''znoy''&lt;br/&gt;&quot;heat&quot; || 7 || U+0417 / U+0437
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[И]]и}}&lt;/big&gt;
| [[File:10-Russian alphabet-И и.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''И и''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|и}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|i|}} {{Respell|ee}}|| {{lang|ru|иже}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈiʐɨ]}} || {{IPAblink|i}}, {{IPA|[&amp;nbsp;ʲi]}}, or {{IPA|[ɨ]}} 
|i|| pol'''i'''ce || {{lang|ru|'''и'''л'''и'''}} ''íli''&lt;br/&gt;&quot;or&quot; || 8 || U+0418 / U+0438
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Й]]й}}&lt;/big&gt;
| [[File:11-Russian alphabet-Й й.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Й й''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|и краткое}}{{Break}}'short i'&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ˈi ˈkratkəjə|}} || {{lang|ru|и съ краткой}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ɪ s ˈkratkəj]}} || {{IPAblink|j}} 
|y, i, j|| '''y'''ou or to'''y''' ||{{lang|ru|мо'''й'''}} ''moy''&lt;br/&gt;&quot;my, mine&quot; || {{n/a}} || U+0419 / U+0439
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[К]]к}}&lt;/big&gt;
| [[File:12-Russian alphabet-К к.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''К к''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ка}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ka|}} || {{lang|ru|како}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈkakə]}} || {{IPAblink|k}} or {{IPA|[kʲ]}} 
|k|| '''k'''ept || {{lang|ru|'''к'''то}} ''kto''&lt;br/&gt;&quot;who&quot; || 20 || U+041A / U+043A
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Л]]л}}{{ref|El|‡}}&lt;/big&gt;
| [[File:13-Russian alphabet-Л л.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Л л''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эль}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛlʲ|}} || {{lang|ru|люди}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈlʲʉdʲɪ]}} || {{IPA|[ɫ]}} or {{IPA|[lʲ]}} 
|l|| fee'''l''' or '''l'''amp || {{lang|ru|'''л'''уч}} ''luch''&lt;br/&gt;&quot;ray&quot; || 30 || U+041B / U+043B
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[М]]м}}&lt;/big&gt;
| [[File:14-Russian alphabet-М м.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''М м''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эм}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛm|}} {{Respell|em/ehm}}|| {{lang|ru|мыслѣте}}&lt;br /&gt;{{IPA |[mɨˈsʲlʲetʲɪ]}}{{sfn|Ushakov|1938|p=288|loc=&quot;мыслете&quot;}} || {{IPAblink|m}} or {{IPA|[mʲ]}} 
|m|| '''m'''ap || {{lang|ru|'''м'''еч}} ''mech''&lt;br/&gt;&quot;sword&quot; || 40 || U+041C / U+043C
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Н]]н}}&lt;/big&gt;
| [[File:15-Russian alphabet-Н н.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Н н''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эн}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛn|}} {{Respell|en/ehn}}|| {{lang|ru|нашъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[naʂ]}} || {{IPAblink|n̪|n}} or {{IPA|[nʲ]}} 
|n|| '''n'''ot || {{lang|ru|'''н'''о}} ''no''&lt;br/&gt;&quot;but&quot; || 50 || U+041D / U+043D
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[О]]о}}&lt;/big&gt;
| [[File:16-Russian alphabet-О о.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''О о''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|о}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|о|}} || {{lang|ru|онъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[on]}} || {{IPAblink|o}}
|o|| m'''o'''re || {{lang|ru|'''о'''н}} ''on''&lt;br/&gt;&quot;he&quot; || 70 || U+041E / U+043E
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[П]]п}}&lt;/big&gt;
| [[File:17-Russian alphabet-П п.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''П п''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|пэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|pɛ|}} {{Respell|pe/peh}}|| {{lang|ru|покой}}&lt;br/&gt;{{IPA|[pɐˈkoj]}} || {{IPAblink|p}} or {{IPA|[pʲ]}} 
|p|| '''p'''et || {{lang|ru|'''п'''од}} ''pod''&lt;br/&gt;&quot;under&quot; || 80 || U+041F / U+043F
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Р]]р}}&lt;/big&gt;
| [[File:18-Russian alphabet-Р р.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Р р''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эр}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛr|}} {{Respell|err/ehrr}}|| {{lang|ru|рцы}}&lt;br/&gt;{{IPA|[rtsɨ]}} || {{IPAblink|r}} or {{IPA|[rʲ]}} 
|r|| [[Alveolar trill|rolled '''r''']] || {{lang|ru|'''р'''ека}} ''reká''&lt;br/&gt;&quot;river&quot; || 100 || U+0420 / U+0440
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[С]]с}}&lt;/big&gt;
| [[File:19-Russian alphabet-С с.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''С с''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эс}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛs|}} {{Respell|es/ehs}}|| {{lang|ru|слово}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈsɫovə]}} || {{IPAblink|s}} or {{IPA|[sʲ]}} 
|s|| '''s'''et || {{lang|ru|е'''с'''ли}} ''yésli''&lt;br/&gt;&quot;if&quot; || 200 || U+0421 / U+0441
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Т]]т}}&lt;/big&gt;
| [[File:20-Russian alphabet-Т т.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Т т''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|тэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|tɛ|}} {{Respell|te/teh}}|| {{lang|ru|твердо}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈtvʲerdə]}} || {{IPAblink|t̪|t}} or {{IPA|[tʲ]}} 
|t|| '''t'''op || {{lang|ru|'''т'''о'''т'''}} ''tot''&lt;br/&gt;&quot;that&quot; || 300 || U+0422 / U+0442
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[У]]у}}&lt;/big&gt;
| [[File:21-Russian alphabet-У у.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''У у''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|у}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|u|}} {{Respell|oo}}|| {{lang|ru|укъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[uk]}} || {{IPAblink|u}} 
|u|| t'''oo'''l || {{lang|ru|к'''у'''ст}} ''kust''&lt;br/&gt;&quot;bush&quot; || 400 || U+0423 / U+0443
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ф]]ф}}&lt;/big&gt;
| [[File:22-Russian alphabet-Ф ф.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ф ф''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|эф}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛf|}} {{Respell|ef/ehf}}|| {{lang|ru|фертъ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[fʲert]}} || {{IPAblink|f}} or {{IPA|[fʲ]}} 
|f|| '''f'''ace || {{lang|ru|'''ф'''ея}} ''féya''&lt;br/&gt;&quot;fairy&quot; || 500 || U+0424 / U+0444
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Х]]х}}&lt;/big&gt;
| [[File:23-Russian alphabet-Х х.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Х х''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ха}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|xa|}} || {{lang|ru| хѣръ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[xʲer]}} || {{IPAblink|x}} or {{IPA|[xʲ]}} 
|kh, h|| like Scottish &quot;lo'''ch'''&quot;, u'''gh'''|| {{lang|ru|ду'''х'''}} ''dukh''&lt;br/&gt;&quot;spirit&quot; || 600 || U+0425 / U+0445
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ц]]ц}}&lt;/big&gt;
| [[File:24-Russian alphabet-Ц ц.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ц ц''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|цэ}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|tsɛ|}} {{Respell|tse/tseh}}|| {{lang|ru|цы}}&lt;br/&gt;{{IPA|[tsɨ]}} || {{IPAblink|t͡s}} 
|ts, c|| si'''ts''' || {{lang|ru|коне'''ц'''}} ''konéts''&lt;br/&gt;&quot;end&quot; || 900 || U+0426 / U+0446
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ч]]ч}}&lt;/big&gt;
| [[File:25-Russian alphabet-Ч ч.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ч ч''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|че}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|tɕe|}} || {{lang|ru|червь}}&lt;br/&gt;{{IPA|[tɕerfʲ]}} || {{IPAblink|t͡ɕ}} 
|ch, č|| '''ch'''eck ||{{lang|ru|'''ч'''ас}} ''chas''&lt;br/&gt;&quot;hour&quot; || 90 || U+0427 / U+0447
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ш]]ш}}&lt;/big&gt;
| [[File:26-Russian alphabet-Ш ш.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ш ш''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ша}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ʂa|}} || {{lang|ru|ша}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ʂa]}} || {{IPAblink|ʂ}} 
|sh, š|| similar to &quot;sh&quot; in hu'''sh''' ||{{lang|ru|ва'''ш'''}} ''vash''&lt;br/&gt;&quot;yours&quot; || {{n/a}} || U+0428 / U+0448
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Щ]]щ}}&lt;/big&gt;
| [[File:27-Russian alphabet-Щ щ.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Щ щ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ща}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɕːa|}}||{{lang|ru|ща}}&lt;br/&gt;{{IPA|[ɕtɕa]}} || {{IPAblink|ɕː}}, {{IPA|[ɕ]}}
|shch, sch, šč, śś|| similar to a long &quot;sh&quot; as in pu'''sh sh'''ips or a short &quot;sh&quot; as in sheep&lt;!-- [Shch] (/ʃtʃ/ in IPA) is now considered old-fashioned. See [[Shcha]] and [[Help:IPA/Russian]]. --&gt;||{{lang|ru|'''щ'''ека}} ''śeká''&lt;br/&gt;&quot;cheek&quot; || {{n/a}} || U+0429 / U+0449
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ъ]]ъ}}&lt;/big&gt;
| [[File:28-Russian alphabet-ъ.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ъ ъ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|твёрдый знак}}{{Break}}'hard sign'&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ˈtvʲɵrdɨj znak|| Russian Ъ pronunciation.ogg}} || {{lang|ru|еръ}}&lt;br/&gt;{{IPA|[jer]}} ||  {{IPAblink|∅}}
|ʺ|| silent, prevents [[Palatalization (phonetics)|palatalization]] of the preceding [[consonant]] || {{lang|ru|об'''ъ'''ект}} ''obʺyékt''&lt;br/&gt;&quot;object&quot; || {{n/a}} || U+042A / U+044A
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ы]]ы}}&lt;/big&gt;
| [[File:29-Russian alphabet-ы.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ы ы''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ы}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɨ|}} || {{lang|ru|еры}}&lt;br/&gt;{{IPA|[jɪˈrɨ]}} || {{IPAblink|ɨ}} or {{IPA|[i]}}
|y|| General American ros'''e'''s (rough equivalent) ||{{lang|ru|т'''ы'''}} ''ty''&lt;br/&gt;&quot;you&quot; || {{n/a}} || U+042B / U+044B
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ь]]ь}}&lt;/big&gt;
| [[File:30-Russian alphabet-ь.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ь ь''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|мягкий знак}}{{Break}}'soft sign'&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ˈmʲæxʲkʲɪj znak|| Russian Ь pronunciation.ogg}} || {{lang|ru|ерь}}&lt;br /&gt;{{IPA|[jerʲ]}}&lt;/td&gt; || {{IPA|[&amp;nbsp;[[ʲ]]]}} 
|ʹ|| silent, [[Palatalization (phonetics)|palatalizes]] the preceding consonant (if phonologically possible) ||{{lang|ru|гус'''ь'''}} ''gusʹ''&lt;br/&gt;&quot;goose&quot; || {{n/a}} || U+042C / U+044C
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Э]]э}}&lt;/big&gt;
| [[File:31-Russian alphabet-Э э.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Э э''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|э}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɛ|}} {{Respell|e/eh}}|| {{lang|ru|э оборотное}}{{Break}}'rotated «э»'&lt;br/&gt;{{IPA|[ˈɛ ɐbɐˈrotnəjɪ]}} || {{IPAblink|ɛ}} or {{IPAblink|e}}
|e, è|| m'''e'''t || {{lang|ru|'''э'''то}} ''èto''&lt;br/&gt;&quot;this&quot; || {{n/a}} || U+042D / U+044D
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ю]]ю}}&lt;/big&gt;
| [[File:32-Russian alphabet-Ю ю.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ю ю''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ю}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|ju|}} {{Respell|ew}}|| {{lang|ru|ю}}&lt;br /&gt;{{IPA |[ju]}} || {{IPA |[ju]}} or {{IPA|[&amp;nbsp;ʲu]}} 
|yu, ju||'''u'''se or '''you'''th|| {{lang|ru|'''ю'''г}} ''yug''&lt;br/&gt;&quot;south&quot; || {{n/a}} || U+042E / U+044E
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Я]]я}}&lt;/big&gt;
| [[File:33-Russian alphabet-Я я.svg|class=skin-invert]] || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Я я''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|я}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|ja|}} || {{lang|ru|я}}&lt;br /&gt;{{IPA |[ja]}} || {{IPA |[ja]}} or {{IPA|[&amp;nbsp;ʲa]}} 
|ya, ja||'''ya'''rd || {{lang|ru|р'''я'''д}} ''ryad''&lt;br/&gt;&quot;row&quot; || {{n/a}} || U+042F / U+044F
|- style=&quot;vertical-align: bottom; background: #eee;&quot;
|}
:{{note|De|†}} An alternative form of the [[De (Cyrillic)#Allography|letter De]] (&lt;span style=&quot;font-family: 'Garamond', 'Gill Sans', serif; font-size:  larger&quot;&gt;Д&amp;nbsp;д&lt;/span&gt;) closely resembles the Greek letter [[delta (letter)|delta]] (&lt;span style=&quot;font-family: 'Garamond', 'Gill Sans', serif; font-size: larger&quot;&gt;Δ&amp;nbsp;δ&lt;/span&gt;).
:{{note|El|‡}} An alternative form of the [[El (Cyrillic)#Allography|letter El]] (&lt;span style=&quot;font-family: 'Garamond', 'Gill Sans', serif; font-size:  larger&quot;&gt;Л&amp;nbsp;л&lt;/span&gt;) closely resembles the Greek letter [[lambda]] (&lt;span style=&quot;font-family: 'Garamond', 'Gill Sans', serif; font-size: larger&quot;&gt;Λ&amp;nbsp;λ&lt;/span&gt;).

== Historic letters ==
===Letters eliminated in 1917–1918===
{{Main|Reforms of Russian orthography#Post-revolution reform}}
{| class=wikitable
!Letter
![[Russian cursive|Cursive]]
!Italics
!Old name
![[International Phonetic Alphabet|IPA]]
!Common transliteration
!Similar Russian letter
!Examples
![[Russian alphabet#Numeric values|No.]]
![[Unicode]] ([[Hexadecimal|Hex]])
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[І]]і}}&lt;/big&gt;
| [[File:1-Imperial Russian-І і.svg|class=skin-invert]] || {{serif|''І і''}} || {{lang|ru|і десятеричное}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|i dʲɪsʲɪtʲɪˈrʲitɕnəjə|}} || {{IPA|/i/}}, {{IPA |/ʲi/}}, {{IPA|/j/}} 
|i|| Like {{lang|ru|'''и'''}} or {{lang|ru|'''й'''}} || стихотворен'''і'''я (now стихотворен'''и'''я) ''stikhotvoréniya''&lt;br/&gt;&quot;poems, (of) poem&quot; || 10 || U+0406 / U+0456
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ѣ]]ѣ}}&lt;/big&gt;
| [[File:3-Imperial Russian-Ѣ ѣ.svg|class=skin-invert]] || {{serif|''Ѣ ѣ''}} || {{lang|ru|ять}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jætʲ|}} || {{IPAslink|e}}, {{IPA |/ʲe/}} 
|ě||  Like {{lang|ru|'''е'''}} || Алекс'''ѣ'''й (now Алекс'''е'''й) ''Aleksěy''&lt;br/&gt;Alexey || {{n/a}} || U+0462 / U+0463
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ѳ]]ѳ}}&lt;/big&gt;
| [[File:2-Imperial Russian-Ѳ ѳ.svg|class=skin-invert]] || {{serif|''Ѳ ѳ''}} || {{lang|ru|ѳита}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|fʲɪˈta|}} || {{IPA |/f/}}, {{IPA |/fʲ/}}, /θ/ 
|f|| Like {{lang|ru|'''ф'''}} || ор'''ѳ'''ографія (now ор'''ф'''ограф'''и'''я) ''orfográfiya''&lt;br/&gt;&quot;orthography, spelling&quot; || 9 || U+0472 / U+0473
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ѵ]]ѵ}}&lt;/big&gt;
| [[File:4-Imperial Russian-Ѵ ѵ.svg|class=skin-invert]] || {{serif|''Ѵ ѵ''}} || {{lang|ru|ижица}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ˈiʐɨtsə|}} || {{IPA|/i/}}, {{IPA |/ʲi/}} 
|y or í|| Usually like {{lang|ru|'''и'''}}, see [[#Letters eliminated in 1918|below]] || м'''ѵ'''ро (now м'''и'''ро) ''myro or míro''&lt;br/&gt;&quot;chrism (myrrh)&quot; || 400 || U+0474 / U+0475
|- style=&quot;vertical-align: bottom; background: #eee;&quot;
|}

* {{lang|ru-petr1708|і}} &amp;mdash; Identical in pronunciation to {{angbr|{{lang|ru|и}}}}, it was used exclusively immediately before other vowels and the {{angbr|{{lang|ru|й}}}} (&quot;[[Short I]]&quot;) (for example, {{angbr|{{lang|ru-petr1708|патріархъ}}}} {{IPA|[pətrʲɪˈarx]}}, 'patriarch') and in the word {{angbr|{{lang|ru-petr1708|міръ}}}} {{IPA |[mʲir]}} ('world') and its derivatives, to distinguish it from the word {{angbr|{{lang|ru-petr1708|миръ}}}} {{IPA|[mʲir]}} ('peace') (the two words are actually etymologically cognate,{{sfn|Vasmer|1986|p=626}} and not arbitrarily [[homonym]]s).{{sfn|Smirnovskiy|1915|p=4}}
* ѣ &amp;mdash; Originally had a distinct sound, but by the middle of the eighteenth century, it had become identical in pronunciation to {{angbr|{{lang|ru|е}}}} in the standard language. Since its [[Reforms of Russian orthography|elimination in 1918]], it has [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|remained a political symbol of the old orthography]].
* ѳ &amp;mdash; From the [[Greek alphabet|Greek]] [[theta]], it was identical to {{angbr|{{lang|ru|ф}}}} in pronunciation, but it was used etymologically (for example, {{angbr|{{lang|ru-petr1708|Ѳёдоръ}}}} &quot;Theodore&quot; became {{angbr|{{lang|ru-luna1918|Фёдор}}}} &quot;Fyodor&quot;).
* ѵ &amp;mdash; From the [[Greek alphabet|Greek]] [[upsilon]], usually identical to {{angbr|и}} in pronunciation, as in [[Medieval Greek|Byzantine Greek]], it was used etymologically for Greek loanwords, like Latin [[Y]] (as in ''synod, myrrh''); by 1918, it had become very rare. In spellings of the eighteenth century, it was also used after some vowels, where it has since been replaced with {{angbr|{{lang|ru-luna1918|в}}}} or (rarely) {{angbr|{{lang|ru-luna1918|у}}}}. For example, a Greek prefix originally spelled {{angbr|аѵто-}} (equivalent to English {{wikt-lang|en|auto-}}) is now spelled {{angbr|{{lang|ru-luna1918|авто-}}}} in most cases and {{angbr|{{lang|ru-luna1918|ауто-}}}} as a component in some compound words.

[[File:Historical evolution of the Russian Cyrillic alphabet, until the 19th century (Grech).jpg|thumb|300px|center|&lt;div style=&quot;text-align: center&quot;&gt;Historical evolution of the Russian Cyrillic alphabet, until the 19th century&lt;/div&gt;]]

&lt;gallery mode=packed; caption=&quot;19th century Russian Cyrillic alphabet&quot;; style=&quot;text-align:center&quot;&gt;
19th century Russian alphabet (Körner).jpg|(Körner, 1895) 
19th century Russian alphabet (Motti).jpg|(Motti, 1890) 
19th century Russian alphabet (Fuchs).jpg|(Fuchs, 1888)
19th century Russian alphabet (Moser).jpg|(Moser, 1888)
19th century Russian alphabet (Reiff).jpg|(Reiff, 1883)
19th century Russian alphabet (Boltz).jpg|(Boltz, 1880)
&lt;/gallery&gt;

=== Letters eliminated before 1750 ===
{| class=wikitable
!Letter
![[Russian cursive|Cursive]]
!Italics
!Old name
![[International Phonetic Alphabet|IPA]]
!Common transliteration
!Similar Russian letter
!Examples
![[Russian alphabet#Numeric values|No.]]
![[Unicode]] ([[Hexadecimal|Hex]])
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Dze|Ѕ]]ѕ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѕ ѕ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ѕѣло}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|zʲɪˈɫo|}}&lt;ref&gt;{{Citation | url = http://feb-web.ru/feb/sl18/slov-abc/08/sl816402.htm?cmd=2&amp;istext=1 | title = ФЭБ | publisher = feb-web.ru }}&lt;/ref&gt; || {{IPA|/z/}}, {{IPA|/zʲ/}} 
|z|| {{lang|ru|'''з'''}} ||{{lang|ru|'''s'''ѣлѡ}} (obsolete stem, now {{lang|ru|очень}}) &lt;br/&gt;&quot;very&quot;
| 6 || U+0405, U+0455
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Ksi (Cyrillic letter)|Ѯ]]ѯ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѯ ѯ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ѯи}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|ksʲi|}} || {{IPA |/ks/}}, {{IPA|/ksʲ/}} 
|x, ks|| '''кс''' || Але'''ѯ'''андръ (now Але'''кс'''андр) &lt;br/&gt;&quot;Alexander&quot; || 60 || U+046E, U+046F
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Psi (Cyrillic)|Ѱ]]ѱ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѱ ѱ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ѱи}}&lt;br /&gt;{{IPA|ru|psʲi|}} || {{IPA |/ps/}}, {{IPA |/psʲ/}} 
|ps|| '''пс''' || '''ѱ'''аломъ (now '''пс'''алом) &lt;br/&gt;&quot;psalm&quot; || 700 || U+0470, U+0471
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Omega (Cyrillic)|Ѡ]]ѡ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѡ ѡ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|ѡмега}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|ɐˈmʲeɡə|}} || {{IPA|/o/}} 
|o, w|| {{lang|ru|'''о'''}} || '''ѡ'''бразъ (now '''о'''браз) &lt;br/&gt;&quot;image, icon&quot; || 800 || U+0460, U+0461
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Yus|Ѫ]]ѫ}}&lt;/big&gt;
| [[File:Большой юс.svg|class=skin-invert|frameless|72x72px]]|| &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѫ ѫ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|юсъ большой}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jus bɐlʲˈʂoj|}} || {{IPA |/u/}}, {{IPA|/&amp;nbsp;ʲu/}}  
|ą|| {{lang|ru|'''у'''}}, {{lang|ru|'''ю'''}} || п'''ѫ'''ть (now п'''у'''ть) &lt;br/&gt;&quot;way&quot; || {{n/a}} || U+046A, U+046B
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Yus|Ѧ]]ѧ}}&lt;/big&gt;
| [[File:Малый юс.svg|class=skin-invert|frameless|96x96px]]|| &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѧ ѧ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|юсъ малый}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jus ˈmaɫɨj|}} || {{IPA |/&amp;nbsp;ʲa/}}
|ę|| {{lang|ru|'''я'''}}  || п'''ѧ'''ть (now п'''я'''ть) &lt;br/&gt;&quot;five&quot; || 900 || U+0466, U+0467
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Yus|Ѭ]]ѭ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѭ ѭ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|юсъ большой іотированный}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jus bɐlʲˈʂoj jɪˈtʲirəvənnɨj|}} || {{IPA|/ju/}}
|yą|| {{lang|ru|'''ю'''}} || зна'''ѭ''' (now зна'''ю''') &lt;br/&gt;&quot;(I) know&quot; || {{n/a}} || U+046C, U+046D
|-
! style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;big&gt;{{lang|ru|[[Yus|Ѩ]]ѩ}}&lt;/big&gt;
| – || &lt;span style=&quot;font-family: 'Times New Roman', serif;&quot;&gt;''Ѩ ѩ''&lt;/span&gt; || {{lang|ru|юсъ малый іотированный}}&lt;br/&gt;{{IPA|ru|jus ˈmaɫɨj jɪˈtʲirəvən.nɨj|}} || {{IPA|/ja/}}
|yę|| {{lang|ru|'''я'''}} || '''ѩ'''зыкъ (now '''я'''зык) &lt;br/&gt;&quot;tongue, language&quot; || {{n/a}} || U+0468, U+0469
|}

* {{angbr|{{lang|ru|ѕ}}}} corresponded to a more archaic {{IPA|/dz/}} pronunciation, already absent in [[East Slavic languages|East Slavic]] at the start of the historical period, but kept by tradition in certain words until the eighteenth century in secular writing and in [[Church Slavonic]] and [[Macedonian language|Macedonian]] to the present day.
* {{angbr|{{lang|ru|ѯ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѱ}}}} derived from Greek letters [[Xi (letter)|xi]] and [[Psi (letter)|psi]]. It was used etymologically, though inconsistently, in secular writing until the eighteenth century and more consistently to the present day in Church Slavonic.
* {{angbr|{{lang|ru|ѡ}}}} is the Greek letter [[omega]], identical in pronunciation to {{angbr|{{lang|ru|о}}}}. It was used in secular writing until the eighteenth century, but in the present day in Church Slavonic, it was mostly used to distinguish inflexional forms otherwise written identically.
* Two &quot;[[yus]]es&quot;, &quot;big&quot; {{angbr|{{lang|ru|ѫ}}}} and &quot;small&quot; {{angbr|{{lang|ru|ѧ}}}}, used to stand for [[nasalized]] vowels {{IPA|/õ/}} and {{IPA|/ẽ/}}. According to linguistic reconstruction, both became irrelevant for East Slavic phonology at the beginning of the historical period{{when|date=May 2022}} but were introduced along with the rest of the Cyrillic script. The iotated yuses, {{angbr|{{lang|ru|ѭ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѩ}}}}, had largely vanished by the twelfth century. The uniotated {{angbr|{{lang|ru|ѫ}}}} continued to be used, etymologically, until the sixteenth century. Thereafter it was restricted to being a [[dominical letter]] in the [[Easter|Paschal]] tables. The seventeenth-century usage of {{angbr|{{lang|ru|ѫ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѧ}}}} survives in contemporary Church Slavonic, and the sounds (but not the letters) in [[Polish language|Polish]].
* The letter {{angbr|{{lang|ru|ѧ}}}} was adapted to represent the iotated {{IPA|/ja/}} {{angbr|{{lang|ru|я}}}} in the middle or end of a word; the modern letter {{angbr|{{lang|ru|я}}}} is an adaptation of its cursive form of the seventeenth century, enshrined by the [[Reforms of Russian orthography|typographical reform of 1708]].
* Until 1708, the iotated {{IPA|/ja/}} was written [[Iotified A|{{angbr|ꙗ}}]] at the beginning of a word. This distinction between {{angbr|{{lang|ru|ѧ}}}} and {{angbr|ꙗ}} survives in Church Slavonic.

Although it is usually stated that the letters in the table above were eliminated in the typographical reform of 1708, reality is somewhat more complex. The letters were indeed originally omitted from the sample alphabet, printed in a western-style serif font, presented in [[Peter the Great|Peter]]{{'s}} edict, along with the letters {{angbr|{{lang|ru|з}}}} (replaced by {{angbr|{{lang|ru|ѕ}}}}), {{angbr|{{lang|ru|и}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ф}}}} (the diacriticized letter {{angbr|{{lang|ru|й}}}} was also removed), but were reinstated except {{angbr|{{lang|ru|ѱ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѡ}}}} under pressure from the [[Russian Orthodox Church]] in a later variant of the modern typeface (1710). Nonetheless, since 1735, the [[Russian Academy of Sciences]] began to use fonts without {{angbr|{{lang|ru|ѕ}}}}, {{angbr|{{lang|ru|ѯ}}}} and {{angbr|{{lang|ru|ѵ}}}}; however, {{angbr|{{lang|ru|ѵ}}}} was sometimes used again since 1758.

==Consonants==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
|+Consonants
!Either&lt;br/&gt;hard (default)&lt;br/&gt;or soft
|[[Б]], [[В]], [[Г]],&lt;br/&gt;[[Д]], [[З]], [[К]],&lt;br/&gt;[[Л]], [[М]], [[Н]],&lt;br/&gt;[[П]], [[Р]], [[С]],&lt;br/&gt;[[Т]], [[Ф]], [[Х]]
|-
!Always hard
|[[Ж]], [[Ш]], [[Ц]]
|-
!Always soft
|[[Й]], [[Ч]], [[Щ]]
|}

{{See also|Russian phonology}}
Most consonants can represent both &quot;soft&quot; ([[Palatalization (phonetics)|palatalized]], represented in the [[International Phonetic Alphabet|IPA]] with a {{angbr IPA|ʲ}}) and &quot;hard&quot; consonant phonemes.&lt;ref&gt;Russian language course &quot;Russo Sem Mestre&quot; (Portuguese for ''Russian without Master''), by Custódio Gomes Sobrinho&lt;/ref&gt; If consonant letters are followed by vowel letters, the soft/hard quality of the consonant depends on whether the vowel is meant to follow &quot;hard&quot; consonants {{nowrap|{{angbr|{{lang|ru|а, о, э, у, ы}}}}}} or &quot;soft&quot; consonants {{nowrap|{{angbr|{{lang|ru|я, ё, е, ю, и}}}}}}. A soft sign {{angbr|{{lang|ru|ь|italic=no}}}} indicates palatalization of the preceding consonant without adding a vowel.

However, in modern Russian, six consonant phonemes do not have phonemically distinct &quot;soft&quot; and &quot;hard&quot; variants (except in foreign proper names) and do not change &quot;softness&quot; in the presence of other letters: {{nowrap|{{IPA|/ʐ/}}, {{IPA|/ʂ/}} and {{IPA|/ts/}}}} are always hard; {{nowrap|{{IPA|/j/}}, {{IPA|/tɕ/}} and {{IPA|/ɕː/}}}} are always soft. (Before 1950, Russian linguists considered {{nowrap|{{IPA|/j/}}}} a semivowel rather than a consonant.)

==Vowels==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
|+Vowels
!Hard
|[[А]]
|[[Э]]
|[[Ы]]
|[[О]]
|[[У]]
|-
!Soft
|[[Я]]
|[[Е]]
|[[И]]
|[[Ё]]
|[[Ю]]
|-
| colspan=&quot;6&quot; |&lt;small&gt;Each row is roughly analogous&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;to the Latin A, E, I, O, U.&lt;/small&gt;
|}
The Russian alphabet contains 10 vowel letters. They are grouped into soft and hard vowels.&lt;ref&gt;Russian language course &quot;Russo Sem Mestre&quot; (Portuguese for ''Russian without Master''), by Custódio Gomes Sobrinho&lt;/ref&gt; The soft vowels, {{angbr|{{lang|ru|е, ё, и, ю, я}}}}, either indicate a preceding [[Palatalization (phonetics)|palatalized consonant]], or (with the exception of {{angbr|{{lang|ru|и}}}}) are iotated (pronounced with a preceding {{IPA|/j/}}) in all other cases. The IPA vowels shown are a guideline only and sometimes are realized as different sounds, particularly when unstressed. However, {{angbr|{{lang|ru|е}}}} may be used in words of foreign origin without palatalization ({{IPA|/e/}}), and {{angbr|{{lang|ru|я}}}} is often realized as {{IPAblink|æ}} between soft consonants, such as in {{lang|ru|мяч}} ('toy ball').

=== Individual vowels ===
{{angbr|{{lang|ru|ы}}}} is an old [[Proto-Slavic]] close central vowel, thought to have been preserved better in modern Russian than in other Slavic languages. It was originally nasalized in certain positions: Old Russian {{lang|ru|камы}} {{IPA |[ˈkamɨ̃]}}; Modern Russian {{lang|ru|камень}} {{IPA|[ˈkamʲɪnʲ]}} ('rock'). Its written form developed as follows: {{angbr|{{lang|ru|ъ}}}} + {{angbr|{{lang|ru|і}}}} → {{angbr|{{lang|ru|ꙑ}}}} → {{angbr|{{lang|ru|ы}}}}.

{{angbr|{{lang|ru|э}}}} was introduced in 1708 to distinguish the non-iotated/non-palatalizing {{IPA|/e/}} from the iotated/palatalizing one. The original usage had been {{angbr|{{lang|ru|е}}}} for the uniotated {{IPA|/e/}}, {{angbr|{{lang|ru|ѥ}}}} or {{angbr|{{lang|ru|ѣ}}}} for the iotated, but {{angbr|{{lang|ru|ѥ}}}} had dropped out of use by the sixteenth century. In native Russian words, {{angbr|{{lang|ru|э}}}} is found only at the beginnings of a few words {{lang|ru|э́тот/э́та/э́то}} 'this (is) (m./f./n.)', {{lang|ru|э́ти}} 'these', {{lang|ru|э́кий}} 'what a', {{lang|ru|э́дак/э́так}} 'that way', {{lang|ru|э́дакий/э́такий}} 'sort of', and interjections like {{lang|ru|эй}} 'hey') or in compound words (e.g., {{lang|ru|поэ́тому}} 'therefore' = {{lang|ru|по}} + {{lang|ru|этому}}, where {{lang|ru|этому}} is the dative case of {{lang|ru|этот}}). In words that come from foreign languages in which iotated {{IPA|/e/}} is uncommon or nonexistent (such as English), {{angbr|{{lang|ru|э}}}} is usually written in the beginning of words and after vowels except {{angbr|{{lang|ru|и}}}} (e.g., {{lang|ru|поэ́т}}, 'poet'), and {{angbr|{{lang|ru|е}}}} after {{angbr|{{lang|ru|и}}}} and consonants. However, the pronunciation is inconsistent. Many of these borrowed words, especially monosyllables, words ending in {{angbr|{{lang|ru|е}}}} and many words where {{angbr|{{lang|ru|е}}}} follows {{angbr|{{lang|ru|т}}}}, {{angbr|{{lang|ru|д}}}}, {{angbr|{{lang|ru|н}}}}, {{angbr|{{lang|ru|с}}}}, {{angbr|{{lang|ru|з}}}} or {{angbr|{{lang|ru|р}}}}, are pronounced with {{IPA|/e/}} without palatalization or iotation: {{lang|ru|секс}} (''seks'' — 'sex'), {{lang|ru|моде́ль}} (''model'' — 'model'), {{lang|ru|кафе́}} (''kafe'' — 'café'), {{lang|ru|прое́кт}} (''proekt'' — 'project'; here, the spelling is etymological: German ''Projekt'' was adopted from Latin ''proiectum'', so the word is spelled with {{angbr|{{lang|ru|е}}}} to reflect the original {{IPA|/je/}} and not with {{angbr|{{lang|ru|э}}}} as usual after vowels; but the pronunciation is counter-etymological: a [[hypercorrection]] that has become standard). But many other words are pronounced with {{IPA|/ʲe/}}: {{lang|ru|се́кта}} (''syekta'' — 'sect'), {{lang|ru|дебю́т}} (''dyebyut'' — 'debut').

Proper names are sometimes written with {{angbr|{{lang|ru|э}}}} after consonants: {{lang|ru|Сэм}} — 'Sam', {{lang|ru|Мэ́ри}} — 'Mary', {{lang|ru|Ма́о Цзэду́н}} — 'Mao Zedong'; the use of {{angbr|{{lang|ru|э}}}} after consonants is common in East Asian names and in English names with the sounds {{IPAc-en|æ}} and {{IPAc-en|ɛər}}, with some exceptions such as {{lang|ru|Джек}} ('Jack') and {{lang|ru|Ше́ннон}} ('Shannon'), since both {{angbr|{{lang|ru|э}}}} and {{angbr|{{lang|ru|е}}}}, in cases of {{lang|ru|же}} (&quot;zhe&quot;), {{lang|ru|ше}} (&quot;she&quot;) and {{lang|ru|це}} (&quot;tse&quot;), follow consonants that are always hard (non-palatalized), yet {{angbr|{{lang|ru|е}}}} usually prevails in writing. However, English names with the sounds {{IPAc-en|ɛ}}, {{IPAc-en|ə}} (if spelled {{angbr|e}} in English) and {{IPAc-en|eɪ}} after consonants are normally spelled with {{angbr|{{lang|ru|е}}}} in Russian: {{lang|ru|Бе́тти}} — 'Betty', {{lang|ru|Пи́тер}} — 'Peter', {{lang|ru|Лейк-Плэ́сид}} — 'Lake Placid'. Pronunciation mostly remains unpalatalized, so {{lang|ru|Пи́тер}} {{IPA|[ˈpʲitɛr]}} — Russian rendering of the English name 'Peter' is pronounced differently from {{lang|ru|Пи́тер}} {{IPA|[ˈpʲitʲɪr]}} — is a colloquial Russian name of [[Saint Petersburg]].

{{angbr|{{lang|ru|ё}}}}, introduced by [[Nikolay Karamzin|Karamzin]] in 1797 and made official in 1943 by the [[Ministry of Education (Soviet Union)|Soviet Ministry of Education]],{{Sfn |Benson|1960|p=271}} marks a {{IPA|/jo/}} sound that historically developed from stressed {{IPA|/je/}}. The written letter {{angbr|{{lang|ru|ё}}}} is optional; it is formally correct to write {{angbr|e}} for both {{IPA |/je/}} and {{IPA |/jo/}}. None of the several attempts in the twentieth century to mandate the use of {{angbr|{{lang|ru|ё}}}} have stuck.

==Non-vocalized letters==
===Hard sign===
The [[hard sign]], {{angbr|{{lang|ru|ъ}}}}, acts like a &quot;silent back vowel&quot; that separates a succeeding &quot;soft vowel&quot; ({{angbr|{{lang|ru|е, ё, ю, я}}}}, but not {{angbr|{{lang|ru|и}}}}) from a preceding consonant, invoking implicit [[iotation#Iotified vowels|iotation]] of the vowel with a distinct {{IPA|/j/}} glide. Today it is used mostly to separate a prefix ending with a hard consonant from the following [[Root (linguistics)|root]]. Its original pronunciation, lost by 1400 at the latest, was that of a very short middle schwa-like sound, likely pronounced {{IPAblink|ə}} or {{IPAblink|ɯ}}. Until [[Reforms of Russian orthography|the 1918 reform]], no written word could end in a consonant: those that end in a &quot;hard&quot; consonant in modern orthography then had a final {{angbr|{{lang|ru|ъ}}}}.

While {{angbr|{{lang|ru|и}}}} is also a soft vowel, root-initial {{IPA|/i/}} following a hard consonant is typically pronounced as {{IPA|[ɨ]}}. This is normally spelled {{angbr|{{lang|ru|ы}}}} (the hard counterpart to {{angbr|{{lang|ru|и}}}}) unless this vowel occurs at the beginning of a word, in which case it remains {{angbr|{{lang|ru|и}}}}. An alternation between the two letters (but not the sounds) can be seen with the pair {{lang|ru|без и́мени}} ('without name', which is pronounced {{IPA|[bʲɪ'''z ˈɨ'''mʲɪnʲɪ]}}) and {{lang|ru|безымя́нный}} ('nameless', which is pronounced {{IPA|[bʲɪ'''zɨ'''ˈmʲænːɨj]}}). This spelling convention, however, is not applied with certain loaned prefixes such as in the word {{lang|ru|панислами́зм}} — {{IPA|[ˌpanɨsɫɐˈmʲizm]}}, 'Pan-Islamism') and compound words (e.g., {{lang|ru|госизме́на}} — {{IPA|[ˌɡosɨˈzmʲenə]}}, 'high treason').

===Soft sign===
The [[soft sign]], {{angbr|{{lang|ru|ь|italic=no}}}}, in most positions acts like a &quot;silent front vowel&quot; and indicates that the preceding consonant is [[Palatalization (phonetics)|palatalized]] (except for always-hard {{lang|ru|ж, ш, ц}}) and the following vowel (if present) is iotated (including {{angbr|{{lang|ru|ьо}}}} in loans). This is important as palatalization is phonemic in Russian. For example, {{lang|ru|брат}} {{IPA|[brat]}} ('brother') contrasts with {{lang|ru|брать}} {{IPA|[bratʲ]}} ('to take'). The original pronunciation of the soft sign, lost by 1400 at the latest, was that of a very short fronted reduced vowel {{IPA|/ĭ/}} but likely pronounced {{IPAblink|ɪ}} or {{IPA|[jɪ]}}. There are still some remnants of this ancient reading in modern Russian, e.g., in co-existing versions of the same name, read and written differently, such as {{lang|ru|Мар'''ь'''я}} and {{lang|ru|Мар'''и'''я}} ('Mary').&lt;ref&gt;See Polish Maria as a given name but Maryja in context of the Virgin Mary.&lt;/ref&gt;

When applied after [[Stem (linguistics)|stem]]-final always-soft ({{lang|ru|ч, щ}}, but not {{lang|ru|й}}) or always-hard ({{lang|ru|ж, ш}}, but not {{lang|ru|ц}}) consonants, the soft sign does not alter pronunciation, but has grammatical significance:&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://new.gramota.ru/spravka/rules/130-mtz |title=Буквы Ъ и Ь - &quot;Грамота.ру&quot; – справочно-информационный Интернет-портал &quot;Русский язык&quot; |publisher=gramota.ru |access-date=2017-05-27}}&lt;/ref&gt;
*the feminine marker for singular nouns in the nominative and accusative; e.g., {{lang|ru|тушь}} ('India ink', feminine) cf. {{lang|ru|туш}} ('flourish after a toast', masculine) — both pronounced {{IPA|[tuʂ]}};
*the imperative mood for some verbs;
*the infinitives of some verbs (with {{lang|ru|-чь}} ending);
*the second person for non-past verbs (with {{lang|ru|-шь}} ending); and
*some adverbs and particles.

== Treatment of foreign sounds ==
Because Russian borrows terms from other languages, there are various conventions for sounds not present in Russian. For example, while Russian has no {{IPAblink|h}}, there are a number of common words (particularly proper nouns) borrowed from languages like [[English language|English]] and [[German language|German]] that contain such a sound in the original language. In well-established terms, such as {{lang|ru|галлюцинация}} {{IPA|ru|ɡəlʲʊtsɨˈnatsɨjə|}} ('hallucination'), this is written with {{angbr|{{lang|ru|г}}}} and pronounced with {{IPA|/ɡ/}}, while newer terms use {{angbr|{{lang|ru|х}}}}, pronounced with {{IPA|/x/}}, such as {{lang|ru|хобби}} {{IPA|ru|ˈxobʲɪ|}} ('hobby').{{Sfn|Dunn|Khairov|2009|pp=17–8}} Similarly, words originally with {{IPAblink|θ}} in their source language are either pronounced with {{IPA|/t(ʲ)/}}, as in the name {{lang|ru|'''Т'''ельма}} ('[[Thelma]]') or, if borrowed early enough, with {{IPA|/f(ʲ)/}} or {{IPA|/v(ʲ)/}}, as in the names {{lang|ru|'''Ф'''ёдор}} ('[[Theodore (given name)|Theodore]]') and {{lang|ru|Мат'''в'''е́й}} ('[[Matthew (name)|Matthew]]').&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Kiparsky |first=V. |date=1959 |title=Foreign h in Russian |url=https://www.jstor.org/stable/4205121 |journal=The Slavonic and East European Review |volume=38 |issue=90 |pages=82–94 |issn=0037-6795}}&lt;/ref&gt;

For the {{IPAblink|d͡ʒ}} [[affricate]], which is common in the Asian countries that were part of the [[Russian Empire]] and the [[USSR]], the letter combination {{angbr|дж}} is used: this is often transliterated into English either as {{angbr|dzh}} or the [[Dutch language|Dutch]] form {{angbr|dj}}.

== Numeric values ==
The numerical values correspond to the [[Greek numerals]], with {{angbr|{{lang|ru|ѕ}}}} being used for [[digamma]], {{angbr|{{lang|ru|ч}}}} for [[qoppa|koppa]], and {{angbr|{{lang|ru|ц}}}} for [[sampi]]. The system was abandoned for secular purposes in 1708, after a transitional period of a century or so; it continues to be used in [[Church Slavonic]], while general Russian texts use [[Arabic numerals#Russia|Indo-Arabic numerals]] and [[Roman numerals]].

== Diacritics ==
The Cyrillic alphabet and Russian spelling generally employ fewer [[diacritic]]s than those used in other European languages written with the Latin alphabet. The only diacritic, in the proper sense, is the [[acute accent]]&amp;nbsp;{{angbr|◌́}} (Russian: {{lang|ru|знак ударения}} 'mark of stress'), which marks [[stress (linguistics)|stress]] on a vowel, as it is done in Spanish and Greek. ([[Unicode]] has no [[code point]]s for the accented letters; they are instead produced by suffixing the unaccented letter with {{unichar|301|combining acute accent|cwith=◌}}.) Although Russian word stress is often unpredictable and can fall on different syllables in different forms of the same word, the diacritic accent is used only in dictionaries, children's books, resources for foreign-language learners, the defining entry (in bold) in articles on [[Russian Wikipedia]], or on [[minimal pair]]s distinguished only by stress (for instance, {{lang|ru|за́мок}} 'castle' vs. {{lang|ru|замо́к}} 'lock'). Rarely, it is also used to specify the stress in uncommon foreign words, and in poems with unusual stress used to fit the meter.

The letter {{angbr|{{lang|ru|ё}}}} is a special variant of the letter {{angbr|{{lang|ru|е}}}}, which is not always distinguished in written Russian, but the [[diaeresis (diacritic)|umlaut-like sign]] has no other uses. Stress on this letter is never marked with a diacritic, as it is always stressed (except in some compounds and loanwords).

Both {{angbr|{{lang|ru|ё}}}} and the letter {{angbr|{{lang|ru|й}}}} have completely separated from {{angbr|{{lang|ru|е}}}} and {{angbr|{{lang|ru|и}}}}. {{angbr|{{lang|ru|Й}}}} has been used since the 16th century (except that it was removed in 1708, but reinstated in 1735). Since then, its usage has been mandatory. It was formerly considered a diacriticized letter, but in the 20th century, it came to be considered a separate letter of the Russian alphabet. It was classified as a &quot;semivowel&quot; by 19th- and 20th-century grammarians, but since the 1970s, it has been considered a consonant letter.

==Frequency==
{{more citations needed section|date=August 2014}}
The frequency of characters in a [[Text corpus|corpus]] of written Russian was found to be as follows:&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Trost |first=Stefan |title=Alphabet and Character Frequency: Russian (Русский) |url=https://www.sttmedia.com/characterfrequency-russian |access-date=2024-10-05 |website=Stefan Trost Media |language=en |quote=Basis of this list was a Russian text with 1,351,370 characters (210,844 words), 1,086,255 characters were used for the counting.}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|- style=&quot;vertical-align: middle; background: #eee;&quot;
! Rank
! Letter
! Frequency
! Other information
! English comparison
|-
|1
| {{Font color|blue|{{lang|ru|О}}}}
| 11.18%
|
|By comparison, 'e' in English appears about 13% in texts.
|-
|2
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Е}}}}
| 8.75%
| Foreign words sometimes use {{lang|ru|Е}} rather than {{lang|ru|Э}}, even if it is pronounced ''e'' instead of ''ye''. In addition, {{lang|ru|Ё}} is often replaced by {{lang|ru|Е}}; this makes {{lang|ru|Е}} even more common.
|'T' appears about 9.1%
|-
|3
| {{Font color|blue|{{lang|ru|А}}}}
| 7.64%
|
|'A' appears about 8.2%
|-
|4
| {{Font color|blue|{{lang|ru|И}}}}
| 7.09%
|
|'O' appears about 7.5%
|-
|5
| {{lang|ru|Н}}
| 6.78%
| The most common consonant in the Russian alphabet.
|'I' appears about 7%
|-
|6
| {{lang|ru|Т}}
| 6.09%
| 
|
|-
|7
| {{lang|ru|С}}
| 4.97%
|
|
|-
|8
| {{lang|ru|Л}}
| 4.96%
|
|
|-
|9
| {{lang|ru|В}}
| 4.38%
| 
|
|-
|10
| {{lang|ru|Р}}
| 4.23%
|
|
|-
|11
| {{lang|ru|К}}
| 3.30%
|
|
|-
|12
| {{lang|ru|М}}
| 3.17%
|
|
|-
|13
| {{lang|ru|Д}}
| 3.09%
|
|
|-
|14
| {{lang|ru|П}}
| 2.47%
|
|
|-
|15
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Ы}}}}
| 2.36%
|
|
|-
|16
| {{Font color|blue|{{lang|ru|У}}}}
| 2.22%
|
|
|-
|17
| {{lang|ru|Б}}
| 2.01%
|
|
|-
|18
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Я}}}}
| 1.96%
|
|
|-
|19
| {{lang|ru|Ь}}
| 1.84%
|
|
|-
|20
| {{lang|ru|Г}}
| 1.72%
|
|
|-
|21
| {{lang|ru|З}}
| 1.48%
|
|
|-
|22
| {{lang|ru|Ч}}
| 1.40%
|
|
|-
|23
| {{lang|ru|Й}}
| 1.21%
| 
|
|-
|24
| {{lang|ru|Ж}}
| 1.01%
|
|
|-
|25
| {{lang|ru|Х}}
| 0.95%
|
|
|-
|26
| {{lang|ru|Ш}}
| 0.72%
|
|
|-
|27
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Ю}}}}
| 0.47%
|
|
|-
|28
| {{lang|ru|Ц}}
| 0.39%
|
|
|-
|29
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Э}}}}
| 0.36%
| Foreign words sometimes use {{lang|ru|Е}} rather than {{lang|ru|Э}}, even if it is pronounced ''e'' instead of ''ye''. In addition, {{lang|ru|Ё}} is often replaced by {{lang|ru|Е}}; this makes {{lang|ru|Е}} even more common.
|K : 0.77%
|-
|30
| {{lang|ru|Щ}}
| 0.30%
|
|J : 0.15%
|-
|31
| {{lang|ru|Ф}}
| 0.21%
| The least common consonant in the Russian alphabet.
|X : 0.15%
|-
|32
| {{Font color|blue|{{lang|ru|Ё}}}}
| 0.20%
| In written Russian, {{angbr|ё}} is often replaced by {{angbr|е}}.
|Q : 0.095%
|-
|33
| {{lang|ru|Ъ}}
| 0.02%
| {{angbr|Ъ}} used to be a very common letter in the Russian alphabet. This is because before the [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|1918 reform]], any word ending with a non-[[Palatalization (phonetics)|palatalized]] consonant was written with a final {{lang|ru|Ъ}} — e.g., pre-1918 {{lang|ru|вотъ}} vs. post-reform {{lang|ru|вот}}. The reform eliminated the use of {{lang|ru|Ъ}} in this context, leaving it the least common letter in the Russian alphabet.
|'Z' : 0.074%
|}

==Keyboard layout==
{{See also|Keyboard layout#Russian|JCUKEN}}

Microsoft Windows [[keyboard layout]] for personal computers is as follows:

:[[File:KB Russian.svg|540px|Russian keyboard layout]]

However, there are several variations of so-called &quot;phonetic keyboards&quot; that are often used by non-Russians, where pressing an English letter key will type the Russian letter with a similar sound (A → А, S → С, D → Д, F → Ф, etc.).

==Letter names==
Until approximately the year 1900, [[mnemonic]] names inherited from [[Church Slavonic]] were used for the letters. They are given here in the pre-1918 orthography of the post-1708 civil alphabet.

The Russian poet [[Alexander Pushkin]] wrote: &quot;The [names of the] letters that make up the Slavonic alphabet don't represent a meaning at all. ''{{lang|ru|Аз}}'', ''{{lang|ru|буки}}'', ''{{lang|ru|веди}}'', ''{{lang|ru|глаголь}}'', ''{{lang|ru|добро}}'' etc. are individual words, chosen just for their initial sound&quot;. However, since the names of the first few letters of the Slavonic alphabet seem to form readable text, attempts have been made to compose meaningful snippets of text from groups of consecutive letters for the rest of the alphabet.&lt;ref&gt;{{cite book
 |last = Maksimovich
 |first = M. A.
 |title = История древней русской словесности
 |year = 1839
 |publisher = Университетская типография
 |location = Kiev
 |pages = 215
 |url = https://books.google.com/books?id=H6RSAAAAcAAJ
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book
 |author = Pavskij G.P.
 |title = Филологическия наблюдения над составом русскаго языка: О буквах и слогах. Первое разсуждение
 |year = 1850
 |pages= 35
 |url = https://books.google.com/books?id=GNddAAAAcAAJ
}}&lt;/ref&gt;

== See also ==
{{Commons}}

{{Div col|colwidth=16em}}
*[[Belarusian alphabet]]
*[[Bulgarian alphabet]]
*[[Computer russification]]
*[[Cyrillic alphabets]]
*[[List of Cyrillic digraphs and trigraphs]]
*[[Reforms of Russian orthography]]
*[[Romanization of Russian]]
*[[Russian Braille]]
*[[Russian cursive]]
*[[Russian Latin alphabet]]
*[[Russian manual alphabet]]
*[[Russian Morse code]]
*[[Russian orthography]]
*[[Russian phonology]]
*[[Scientific transliteration of Cyrillic]]
*[[Serbian Cyrillic alphabet]]
*[[Ukrainian alphabet]]
*[[Yoficator]]
{{div col end}}

==Notes==
{{Reflist | group = &quot;lower-alpha&quot;}}

== References ==
{{Reflist}}

==Bibliography==
{{Commons category}}
*{{citation
|last=Benson |first=Morton |year=1960
|title=Review of ''The Russian Alphabet'' by Thomas F. Magner |journal=The Slavic and East European Journal
|volume=4 |issue=3 |pages=271–72 |doi=10.2307/304189|jstor=304189 }}
*{{citation
|last1 =Dunn |first1 =John |last2=Khairov |first2=Shamil |year=2009
|title=Modern Russian Grammar |series= Modern Grammars |publisher=Routledge}}
*{{citation |last=Smirnovskiy |first=P |title=A Textbook in Russian Grammar |volume=Part&amp;nbsp;I. Etymology |edition=26th |year=1915 |publisher=Shaw |place=[[Canada]] |url=http://members.shaw.ca/arsoys/smirnovsky-etymology.djvu}}
* {{cite book |last1=Rakhlin |first1=Natalia |last2=Kornilov |first2=Sergey A. |last3=Grigorenko |first3=Elena L. |title=Learning to Read across Languages and Writing Systems |date=12 October 2017 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-1-107-09588-5 |url=https://books.google.com/books?id=t-w0DwAAQBAJ |language=en |chapter=Learning to Read Russian}}
* {{cite book |last=Ushakov |first=Dmitry |author-link=Dmitry Ushakov |title=Толковый словарь русского языка |script-title=ru:Толковый словарь русского языка Ушакова |trans-title=Explanatory Dictionary of the Russian Language |volume=1 |date=1935 |publisher=Государственное издательство иностранных и национальных словарей |url=https://archive.org/details/1-1935_202412/Ушаков%20Д.Н.%20%20%20Толковый%20словарь%20русского%20языка%20Том%201%20%281935%29/ |location=Moscow |language=ru}}
* {{cite book |last=Ushakov |first=Dmitry |author-link=Dmitry Ushakov |title=Толковый словарь русского языка |script-title=ru:Толковый словарь русского языка Ушакова |trans-title=Explanatory Dictionary of the Russian Language |volume=2 |date=1938 |publisher=Государственное издательство иностранных и национальных словарей |url=https://archive.org/details/1-1935_202412/Ушаков%20Д.Н.%20%20%20Толковый%20словарь%20русского%20языка%20Том%201%20%281935%29/ |location=Moscow |language=ru}}
* {{cite book |last1=Vasmer |first1=Max |author1-link=Max Vasmer |title=Этимологический словарь русского языка |trans-title=Etymological Dictionary of the Russian Language |date=1986 |volume=2 |publisher=Прогресс |location=Moscow |url=https://archive.org/details/3_20210824_20210824_1803/Этимологический%20словарь%20русского%20языка.%20Том%202%20-%20Макс%20Фасмер}}

==Further reading==
*{{citation
|last =Halle |first= Morris |author-link=Morris Halle |year= 1959 |title= Sound Pattern of Russian |publisher=MIT Press}}

==External links==
*Ivan G. Iliev. [https://www.academia.edu/31909544/Kurze_Geschichte_des_kyrillischen_Alphabets &quot;Kurze Geschichte des kyrillischen Alphabets&quot;]. Plovdiv. 2015. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625080415/https://www.academia.edu/31909544/Kurze_Geschichte_des_kyrillischen_Alphabets |date=25 June 2020 }}
*Ivan G. Iliev. [http://www.ijors.net/issue2_2_2013/articles/iliev.html &quot;Short History of the Cyrillic Alphabet&quot;].

{{Russian language}}
{{Cyrillic navbox}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Russian Alphabet}}
[[Category:Cyrillic alphabets]]
[[Category:Russian language|Alphabet]]
[[Category:Russian-language computing|Alphabet]]</text>
      <sha1>3vlpsfx4coeq717yaxtt6pp2afu1n87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Template:Infobox writing system</title>
    <ns>10</ns>
    <id>177593</id>
    <revision>
      <id>755010</id>
      <timestamp>2026-08-06T02:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.H19051890</username>
        <id>75169</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;noinclude&gt;{{Being deleted|2026 June 24|Template:Infobox Hanacaraka|merge=Template:Infobox grapheme}}&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Infobox|infoboxTemplate | autoheaders = y | bodystyle = {{{bodystyle|}}} | headerstyle = background:#ddd; color:inherit; | labelstyle = padding-right:0.6em;&lt;!-- ensures at least 0.6em between a label's end and its data --&gt;  &lt;!-- Main heading (`|above=`) --&gt; | abovestyle =        padding:0.25em;     background:{{#switch:{{lc:{{{type|}}}}}...&quot;</comment>
      <origin>755010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8260" sha1="drw75hwzn3ald21m4ibpqgrjs71xzkw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Being deleted|2026 June 24|Template:Infobox Hanacaraka|merge=Template:Infobox grapheme}}&lt;/noinclude&gt;&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Infobox|infoboxTemplate
| autoheaders = y
| bodystyle = {{{bodystyle|}}}
| headerstyle = background:#ddd; color:inherit;
| labelstyle = padding-right:0.6em;&lt;!-- ensures at least 0.6em between a label's end and its data --&gt;

&lt;!-- Main heading (`|above=`) --&gt;
| abovestyle =
       padding:0.25em;
    background:{{#switch:{{lc:{{{type|}}}}}
                |abjad|[[abjad]]|impure abjad|impure [[abjad]]|consonantary|[[consonantary]]=palegreen
                |alphabet|[[alphabet]]=lightblue   |abugida|[[abugida]]=navajowhite
                |syllabary|[[syllabary]]=pink      |semisyllabary|[[semisyllabary]]|semi-syllabary|[[semi-syllabary]]=violet
                |manual|[[manual alphabets|manual]]|[[manual]]=paleturquoise   |pictographic|[[pictographic]]=palegoldenrod
                |ideographic|[[ideographic]]=gold  |logographic|[[logographic]]|[[logosyllabic]]=mistyrose
                |stenography|[[stenography]] |shorthand|[[shorthand]] =
                  {{#switch:{{lc:{{{SHtype|}}}}}
                   |abjad|[[abjad]]|impure abjad|impure [[abjad]]|consonantal|[[consonantal]]=palegreen
                   |alphabetic|[[alphabetic]]=lightblue   |abugida|[[abugida]]=navajowhite
                   |syllabic|[[syllabic]]=pink            |semisyllabic|[[semisyllabic]]|semi-syllabary|[[semi-syllabary]]=violet
                   |undeciphered|[[undeciphered writing systems|undeciphered]]=gainsboro
                   |alternative|[[list of writing systems#alternative alphabets|alternative]]=khaki
                   |#default=turquoise
                  }}
                |undeciphered|[[undeciphered writing systems|undeciphered]]=gainsboro
                |alternative|[[list of writing systems#alternative alphabets|alternative]]=khaki
                |tactile|[[tactile alphabet|tactile]]=white;font-variant:small-caps
                |#default=white
               }}; color:inherit;

| above = {{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-weight:normal&quot;&gt;{{{altname|{{{native_name|}}}}}}&lt;/div&gt;

&lt;!-- IMAGE --&gt;
| imagestyle = padding-top:0.4em;padding-bottom:0.4em;{{{imagestyle|}}}
| image     = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{sample|}}}|size={{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}|upright={{{image upright|{{{image_upright|{{{imageupright|}}}}}}}}}|alt={{{alt|}}}|class={{{imageclass|skin-invert-image}}}}} 
| captionstyle = border-bottom:1px solid #aaa;&lt;!-- to ensure caption and first line of info kept distinct --&gt;{{{captionstyle|}}}
| caption = {{{caption|}}}

&lt;!-- TOP --&gt;
| label3 = Script type
|  data3 = {{{typedesc-prefix|}}} {{#if:{{{SHline|}}}{{{SHform|}}}{{{SHtype|}}}{{{mode|}}}{{{type|}}}
           | {{longitem|style=line-height:1.25em
              | {{#if:{{{SHline|}}}|{{{SHline|}}}-line|}} {{{SHform|}}} {{{SHtype|}}} {{{mode|}}} {{{type|}}}
          }} }} {{{typedesc|}}}

| label5 = Creator
|  data5 = {{{creator|}}}

| label7 = Created
|  data7 = {{#if:{{{date|}}} |{{{date}}} }}

| label9 = Published
|  data9 = {{#if:{{{SHdates|}}}{{{published|}}}
           | {{longitem|style=line-height:1.25em
              |   {{#if:{{{SHdates|}}} |{{{SHdates}}}}} {{#if:{{{published|}}} |{{{published}}}}}
          }} }}

| label11 = {{longitem|Period}}
|  data11 = {{{time|}}}

| label13 = Status
|  data13 = {{{status|}}}

| label15 = Direction
|  data15 = {{#invoke:String2 | ucfirst | {{#invoke:WikidataIB|getValue |P1406 |{{{direction|}}} |qid={{{qid|}}} |onlysourced=no |fwd=ALL}} }} {{{direction comment|}}}

| label17 = Official script
|  data17 = {{{official script|}}}
| label18 = Region
|  data18 = {{{region|}}}

| label19 = {{longitem|Print basis}}
|  data19 = {{{print|}}}

| label21 = {{engvar|defaultWord=Romanized |defaultLang=en-US |en-US=Romanized |us=Romanized | gb=Romanised |engvar={{{engvar|}}} }} from
|  data21 = {{{romanised-from|{{{romanized-from|}}}}}}

&lt;!-- LANGUAGES --&gt;
| label25 = Language
|  data25 = {{{language|}}}

| label26 = Languages
|  data26 = {{{languages|}}}

&lt;!-- RELATED SCRIPTS --&gt;
| header30= Related scripts

| label33 = {{#if:{{{fam1|{{{family|}}}}}} |{{longitem|Parent systems}}}}
|  data33 = {{#if:{{{fam1|{{{family|}}}}}}
           | &lt;div style=&quot;padding-top:0.15em;&quot;&gt;{{{fam1|{{{family}}}}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam2|}}}|{{{fam2}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam3|}}}|{{{fam3}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam4|}}}|{{{fam4}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam5|}}}|{{{fam5}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam6|}}}|{{{fam6}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam7|}}}|{{{fam7}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam8|}}}|{{{fam8}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam9|}}}|{{{fam9}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam10|}}}|{{{fam10}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam11|}}}|{{{fam11}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam12|}}}|{{{fam12}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam13|}}}|{{{fam13}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam14|}}}|{{{fam14}}}&lt;!--
 --&gt;&lt;ul style=&quot;margin-left:0.8em;&quot;&gt;&lt;!--
  --&gt;&lt;li&gt;{{#if:{{{fam15|}}} |{{{fam15}}} &lt;ul style=&quot;margin-left:0.3em;&quot;&gt;&lt;li&gt;{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}} }}&lt;/li&gt;&lt;!--
 --&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt; |{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;!--
--&gt;&lt;/div&gt; }}

| label37 = {{longitem|Child systems}}
|  data37 = {{{children|}}}

| label39 = {{longitem|Sister systems}}
|  data39 = {{{sisters|}}}

&lt;!-- ISO 15924 --&gt;
| header40= ISO 15924

| label43 = [[ISO 15924]]
|  data43 = {{#if:{{ISO 15924 code|{{{iso15924|}}}|default=}} |{{mono|1={{ISO 15924 code|{{{iso15924|}}} }}}} {{mono|1=({{ISO 15924 number|alpha4={{{iso15924|}}}}})}},&amp;#x20;&amp;#x200B;{{ISO 15924 name|{{{iso15924|}}}}}{{Main other|[[Category:Scripts with ISO 15924 four-letter codes]]}}}} {{{iso15924 note|}}}

&lt;!-- UNICODE --&gt;
| header50= [[Unicode]]

| label53 = {{longitem|Unicode alias}}
|  data53 = {{#if:{{{iso15924|}}} |{{ISO 15924 alias|{{{iso15924|}}}}}}}

| label55 = {{longitem|[[Unicode range]]}}
|  data55 = {{#switch:{{lc:{{{unicode|}}}}}
 |no|not|none|not in unicode=Not in Unicode
 |#default={{{unicode|}}}}}

|  data56 = {{{module|}}}

&lt;!-- FOOTNOTES --&gt;
|header60 = _BLANK_
|  data61 = {{#if:{{{footnotes|}}} |&lt;div style=&quot;border-top:1px solid #aaa;text-align:left;&quot;&gt;{{{footnotes}}}&lt;/div&gt;}}

| belowclass = noprint selfref
| belowstyle = text-align:left; background:#eee; color:inherit;
| below = {{#switch:{{lc:{{{note|{{{ipa-note|yes}}}}}}}}
 |none|no|0=
 |#default={{Infobox writing system/ipa-note}}}}
}}&lt;!--
--&gt;{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox writing system with unknown parameters|_VALUE_]]}}|preview = Page using [[Template:Infobox writing system]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;|ignoreblank=y
| SHdates | SHform | SHline | SHtype | alt | altname | bodystyle | caption | captionstyle | children | creator | date | direction comment | direction | engvar | fam10 | fam11 | fam12 | fam13 | fam14 | fam15 | fam1 | fam2 | fam3 | fam4 | fam5 | fam6 | fam7 | fam8 | fam9 | family | footnotes | image size | imagesize | image_size | image upright | imageupright | image_upright | imagestyle | imageclass | ipa-note | iso15924 note | iso15924 | language | languages | mode | module | name | native_name | note | official script | print | published | qid | region | romanized_from | romanised_from | sample | sisters | status | time | type | typedesc | typedesc-prefix | unicode
}}&lt;!--

--&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{Documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>drw75hwzn3ald21m4ibpqgrjs71xzkw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>A bug when viewing 3D models</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177594</id>
    <revision>
      <id>755017</id>
      <timestamp>2026-08-06T07:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xzkdeng</username>
        <id>74125</id>
      </contributor>
      <comment>A bug when viewing 3D models</comment>
      <origin>755017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222" sha1="4s85ynp3p3r03atbx975dwg89095rij" xml:space="preserve">[[File:Six eggs views from the top on a white background.jpg|thumb|Six commercial chicken eggs]]
[[File:Oeuf.stl|thumb|A [[3D modeling|3D model]] of an egg]]
[[File:Uria aalge MHNT Box Rouzic.jpg|thumb|[[Guillemot]] eggs]]</text>
      <sha1>4s85ynp3p3r03atbx975dwg89095rij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755018</id>
      <parentid>755017</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T07:10:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xzkdeng</username>
        <id>74125</id>
      </contributor>
      <origin>755018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="237" sha1="b9y3v306fbwl5ovy2146q8p0hqyc2n8" xml:space="preserve">[[File:Six eggs views from the top on a white background.jpg|thumb|Six commercial chicken eggs]]
[[File:Utah teapot (solid).stl|thumb|A [[3D modeling|3D model]] of an egg]]
[[File:Uria aalge MHNT Box Rouzic.jpg|thumb|[[Guillemot]] eggs]]</text>
      <sha1>b9y3v306fbwl5ovy2146q8p0hqyc2n8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755019</id>
      <parentid>755018</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T07:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xzkdeng</username>
        <id>74125</id>
      </contributor>
      <comment>Undid revision [[Special:Diff/755018|755018]] by [[Special:Contributions/Xzkdeng|Xzkdeng]] ([[User talk:Xzkdeng|talk]])</comment>
      <origin>755019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222" sha1="4s85ynp3p3r03atbx975dwg89095rij" xml:space="preserve">[[File:Six eggs views from the top on a white background.jpg|thumb|Six commercial chicken eggs]]
[[File:Oeuf.stl|thumb|A [[3D modeling|3D model]] of an egg]]
[[File:Uria aalge MHNT Box Rouzic.jpg|thumb|[[Guillemot]] eggs]]</text>
      <sha1>4s85ynp3p3r03atbx975dwg89095rij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Sandbox/MoveIt e2e 2026-08-06T08-51-49-519Z</title>
    <ns>4</ns>
    <id>177595</id>
    <revision>
      <id>755020</id>
      <timestamp>2026-08-06T08:51:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43162-20</username>
        <id>75175</id>
      </contributor>
      <comment>MoveIt end-to-end test (2026-08-06T08-51-49-519Z), safe to delete</comment>
      <origin>755020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="370" sha1="q7u1r4au31fwtvelp6ek00mph4ccld6" xml:space="preserve">
== Requested move: MoveIt e2e 2026-08-06T08-51-49-519Z ==
MoveIt end-to-end test, safe to delete (2026-08-06T08-51-49-519Z)
&lt;nowiki&gt;{{subst:RMassist | 1 = Example page | 2 = Example page (renamed) | reason = MoveIt end-to-end test, safe to delete}}&lt;/nowiki&gt;

== Tail sentinel 2026-08-06T08-51-49-519Z ==
Sentinel: a section-targeted append must land above this heading.</text>
      <sha1>q7u1r4au31fwtvelp6ek00mph4ccld6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>755021</id>
      <parentid>755020</parentid>
      <timestamp>2026-08-06T08:51:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43162-20</username>
        <id>75175</id>
      </contributor>
      <comment>MoveIt end-to-end section append (2026-08-06T08-51-49-519Z), safe to delete</comment>
      <origin>755021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444" sha1="q5hr09bp3quiuik6li4qzc9vfv23osl" xml:space="preserve">
== Requested move: MoveIt e2e 2026-08-06T08-51-49-519Z ==
MoveIt end-to-end test, safe to delete (2026-08-06T08-51-49-519Z)
&lt;nowiki&gt;{{subst:RMassist | 1 = Example page | 2 = Example page (renamed) | reason = MoveIt end-to-end test, safe to delete}}&lt;/nowiki&gt;
MoveIt section-targeted append, safe to delete (2026-08-06T08-51-49-519Z)

== Tail sentinel 2026-08-06T08-51-49-519Z ==
Sentinel: a section-targeted append must land above this heading.</text>
      <sha1>q5hr09bp3quiuik6li4qzc9vfv23osl</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>