Wikipedia tetwiki https://tet.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1jina_Mahuluk MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Espesiál Diskusaun Uza-na'in Diskusaun Uza-na'in Wikipedia Diskusaun Wikipedia Imajen Diskusaun Imajen MediaWiki Diskusaun MediaWiki Template Diskusaun Template Ajuda Diskusaun Ajuda Kategoria Diskusaun Kategoria TimedText TimedText talk Módulo Módulo Discussão Evento Evento Discussão 0 1469 75495 70687 2026-09-14T03:15:20Z ~2026-49797-93 11905 /* Ligasaun ba li'ur */ 75495 wikitext text/x-wiki [[Imajen:Coins 100 Cent Timor-Leste.png|250px|direita]] '''Autoridade Bankária no Pagamentus Timór-Leste nian/Banku Sentrál''' (ABP) iha banati ida kleaán baá regulasaun sistema monetáriu ho finanseiru rai ida ho hanoin atu hametin estabilidade ekonómika ho finanseira nebeé deit hodi garante dezenvolvimentu ekonomia ida nebeé fó beran ba populasaun [[Timór Lorosa'e]] oan tomak, fó biban ba ema hotu atu hakaás aán, lais liu mak karik bele sustenta aán, husi beran dezenvolvimentu emar liu, karik kiak ida wuituan. Iha hanoin ida neé, katak ABP halaó hela funsaun ke dala barak munu ba entidade ruma ho tipu ida neé, liu-liu ba implementasaun ou atu halaó polítika monetária ho kambiál lolos ho hakarak tuan ida, atu bele iha rezultadu oin-oin nia laran, hodi hametin estabilidade sasan nia folin. Iha prátika, dala ruma, funsaun sira neé uituan liu wainhira iha faktu katak rai ida laiha osan rasik, uza hanesan osan nasionál mak [[dólar amerikanu]] uluk iha tinan [[2000]]. ABP tuku tiha ona [[Doit Timór-Leste nian|osan]] besi [[Timór-Leste]] nian rasik nebe bele sura hamutuk iha [[dólar amerikanu]] nia let. == Istória == ABP ne’e mai husi Central Payments Office (CPO) -- gabinete sentral pagamentus nian --, Aministrasaun [[UNTAET]] mak hahú, nebe mak halao administrasaun ba [[Timór-Leste]] kedas iha [[Outubru]] [[1999]] toó [[20 de Maiu]] [[2002]]. ABP uluk hahú iha [[30 de Novembru]] [[2001]]. Tuir regulamentu ne’be mak hamosu, tuir lolos Knu’a ida ne’e dirije a’as liu husi konsellu administrasaun ida neb’e mak hari husi elementu emar na’in hitu i mos governadór mak presidi, maibe gestaun oras ne’e hala’o husi diretór jeral ida, ikus liu knar ida ne’e Sr. Abraão de Vasconselos maka halo’o. Ikus ne’e diresaun husi ABP ida ne’e,hala’o husi konsellu administrasaun kiik oan ida presidi husi diretór jeral hamutuk ho diretór sira husi departamentu prinsipál rua husi banku sentrál ida, mak supervisaun sistema finanseiru ho pagamentus nian. ABP hetan belun boot/diak ho banku sentrál sira iha rejiaun nebe [[Timór-Leste]] iha nia Let, hanesan mos ho rai sira nebe ninia emar husi rai sira neb’e husi Komunidade Rai neb’e Koa’lia lia-Portugés ([[CPLP]]), nebe [[Timór-Leste]] hanesan elementu ikus. == Ligasaun ba li'ur == * {{Ligasaun|en}} {{Ligasaun|pt}} {{Ligasaun|tet}} [http://www.bancocentral.tl/ Pájina web Autoridade Bankária no Pagamentus Timór-Leste nian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205041621/http://www.bancocentral.tl/ |date=2012-02-05 }}. [https://kapalwin69.es/ Kapalwin69]. [[Kategoria:Ekonomia Timór Lorosa'e]] dir4pheu83l1ewb489pnhcbp8vg8hgm