Wikibooks tewikibooks https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ Wikibooks Wikibooks చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 2995 39154 39136 2026-05-25T17:24:21Z Vemurione 1689 /* Part 2: cb-cl */ 39154 wikitext text/x-wiki ==Part 1: ca== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * '''C, c, symbol (1) ఇంగ్లీషు వర్ణమాలలో మూడవ అక్షరం; (2) పరీక్షలలో బొటాబొటీగా ఉత్తీర్ణులైన వారికి వచ్చే గురుతు; (3) ఒక విటమిన్ పేరు; (4) కర్బనం అనే ఒక రసాయన [[మూలకము|మూలకం]] గుర్తు; * cab, n. బాడుగబండి; టేక్సీ; (ety.) shortened version of taxicab; * cabal, n. బందుకట్టు; కుట్రదారులు; * cabalistic, adj. అతి మర్మమైన; గోప్యమైన; * cabbage, n. [[కాబేజీ|కేబేజీ]]; గోబిగడ్డ; గోబీ; ఆకుగోబి; ముట్టకూర; [bot.] Brassica oleracea var, capitata; {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: Cabbage, cauliflower, broccoli, Brussels sprouts''' *---Cabbage is an edible plant ([bot.] ''Brassica oleracea'' var capitata) having a head of green leaves. At the same time, Cauliflower is an annual variety of cabbage, of which the cluster of young flower stalks and buds is eaten as a vegetable. Both broccoli and cauliflower belong to the family Brassicaceae, which also includes cabbage and Brussels sprouts (''Brassica oleracea'' var. gemmifera). However, broccoli is a member of the Italica cultivar group, while cauliflower is part of the Botrytis cultivar group. |} * * cabin, n. గది; కొట్టు; గుడిసె; * cabinet, n. (1) మంత్రి మండలి; అమాత్య వర్గం; (2) బీరువా; పెట్టె; ** medicine cabinet, ph. మందుల బీరువా; మందుల పెట్టె; * cable, n. (1) మోకు; తాడు; రజ్జువు; (2) తీగ; తంతి; తంతిమోకు; * caboose, n. (1) కుంపటి; వంట గది; (2) పూర్వపు రైలు బండ్లలో (ప్రత్యేకించి సామానులు మోసే బండ్లలో) చిట్టచివర వచ్చే పెట్టె; [[File:Matadecacao.jpg|thumb|right|150px|కాకౌ చెట్టు, కోకో కాయలు]] * cacao, n. కకావ్; ఈ కకావ్ చెట్టు ([bot.] ''Theobroma cacao'') నుండి లభించే గింజలే కకావ్ గింజలు, లేదా కోకో (cocoa) గింజలు; ఈ గింజలలోని కొవ్వు పదార్థమే కోకో వెన్న; కోకో వెన్నతో పంచదార కలిపితే తెల్ల ఛాకొలేటు వస్తుంది; వెన్న తీసేసిన తర్వాత గింజలని వేయించి, పొడి చేస్తే వచ్చేదే కోకో. ఈ కోకోకి పంచదార, వెన్న కలిపితే వచ్చేదే బూడిద రంగులో ఉండే ఛాకొలేటు; ఈ చెట్టుకీ coca తుప్పకీ పేరులో పోలిక తప్ప మరే సంబంధమూ లేదు; * cache, n. (కేష్) (1) ఉపనిధి; చిన్న కొట్టు; కోశం; (2) an auxiliary storage from which high-speed retrieval is possible; * cackle, n. కూత; అరుపు; * cacography, n. పిచ్చిగీతలు; కెక్కిరిబిక్కిరి గీతలు; * cacophony, n. కర్కశ ధ్వని; గోల; అపశ్రుతి; కర్ణకఠోరం; కాకిగోల; * cactus, n. జెముడు; కంటాలం; బొమ్మజెముడు; ** large cactus, ph. బొమ్మజెముడు; బొంతజెముడు; బ్రహ్మజెముడు; * cad, n. నీతిమాలన వ్యక్తి; తుచ్ఛుడు; * cadaver, n. కళేబరం; శవం; ప్రేతం; పీనుగు; కొయ్యడానికి సిద్ధపరచిన కళేబరం; * cadaverous, adj. ప్రేతకళతోనున్న; ప్రేతసదృశం; పీనుగువంటి; మృతప్రాయం; * cadence, n. లయ; స్వరం యొక్క అవరోహణ; * cadjan, n. తాటాకు; తాటి ఆకు; తాళపత్రం; * [[Cadmium]], n. కాద్మము; వెండిలా తెల్లగా, తగరంలా మెత్తగా ఉండే లోహ లక్షణాలు కల రసాయన [[మూలకము|మూలకం]]; (సంక్షిప్త నామం, Cd; అణు సంఖ్య 48); * cadre, n. (కాడ్రే) బాపతు; ఉద్యోగులలో తరం; స్థాయి; * [[Caesium]], n. సీజియం; పసుపు డౌలుతో ఉన్న వెండిలా మెరిసే రసాయన మూలకం; సంక్షిప్త నామం, Cs; అణు సంఖ్య 55); గది తాపోగ్రత వద్ద ద్రవంగా ఉండే అయిదు లోహపు మూలకాలలో ఇది ఒకటి; * cafeteria, n. కాఫీ కొట్టు; కాఫీ దొరకు స్థలం; కాఫ్యాగారం; స్వయంగా వడ్డన చేసికొనడానికి అమరిక ఉండే భోజన, ఫలహారశాల; [Spanish: cafe = coffee; teria = place]; * caffeine, n. కెఫీన్; కాఫీలో ఉత్తేజాన్ని కలిగించే రసాయన పదార్థం; తెల్లగా, చేదుగా ఉండే ఒక క్షారార్థం; కాఫీ, టీ వగైరాలలో ఉండే ఉత్తేజితం; C₈H₁₀N₄O₂; * cage, n. పంజరం; బోను; ** animal cage, ph. బోను; ** birdcage, ph. పంజరం; * cajole, v. t. బెల్లించు; లాలించు; సముదాయించు; బుజ్జగించు; కుస్తరించు; మోసగించు; * cake, n. (1) శష్కులి; కేకు; తీపి రొట్టె; కేకు; (2) ఉండకట్టిన పిండి పదార్థం; ** cake of oil seed, ph. తెలక పిండి; పిణ్యాకము; ఖలి; * caking, n. ఉండకట్టడం; * calamine, n, జింక్ ఆక్సైడులో 0.5 శాతం ఫెర్రిక్ ఆక్సైడుని కలిపి నీళ్లల్లో రంగరించగా వచ్చిన ముద్ద; Also known as calamine lotion, is a medication used to treat mild itchiness caused by insect bites, poison ivy, poison oak, or other mild skin conditions like sunburn. It is applied on the skin as a cream or lotion; * calamitous, adj. విపత్కరమయిన; * calamity, n. ఆపద; ఉపద్రవం; అరిష్టం; విపత్తు; ముప్పు; పెద్ద ఆపద; అనర్ధం; ఉత్పాతం; ఉపహతి; * calamus, n. వస; వానీరం; వేతసం; ఉగ్రగంధ; Sweet flag; [bot.] ''Acorus calamus;'' * calcaneus, n. [anat.] మడమ ఎముక; * calciferol, n. ఖటికథరాల్; విటమిన్ డి; స్పటికాకారి అయిన ఒక అలంతం; C₂₈H₄₃OH; * calcification, n. ఖటీకరణం; * calcination, n. భస్మీకరణం; బుగ్గి చెయ్యడం; నిస్తాపనం; * calcined, adj. భస్మము చేయబడిన; బుగ్గి చేయబడ్డ; ** calcined mercury, ph. రసభస్మం; * [[Calcium]], n. ఖటికం; ఒక రసాయన [[మూలకము|మూలకం]]; (సంక్షిప్త నామం, Ca; అణు సంఖ్య 20, అణు భారం 40.08); [Lat. calx = lime]; ** Calcium arsenate, ph. ఖటిక పాషాణం; డి.డి. టి. రాక పూర్వం క్రిమి సంహారిణిగా వాడేవారు; Ca₃ (AsO₄)₂ ** Calcium carbide, ph. ఖటిక కర్బనిదం; CaC₂; ** Calcium carbonate, ph. ఖటిక కర్బనితం; సున్నపురాయి; CaCO₃; ** Calcium chloride, ph. ఖటిక హరిదం; CaCl₂; ** Calcium hydroxide, ph. సున్నం; ఖటిక జలక్షారం; ** Calcium oxide, ph. ఖటిక భస్మం; * calculate, v. i. లెక్కించు; లెక్కకట్టు; గణించు; ** calculating machine, ph. కలన యంత్రం; గణన సాధని; ** analog calculating machine, ph. సారూప్య కలన యంత్రం; ** digital calculating machine, ph. అంక కలన యంత్రం; * calculation, n. లెక్క; కలనం; గణనం; * calculator, n. (1) లెక్కిణి; కలని; గణక్; లెక్కలు చేసే యంత్రం; (2) లెక్కలు కట్టే మనిషి; * calculus, n. (1) కలనం; కలన గణితం; (2) మూత్రకృచ్ఛం; అశ్మరి; ** differential calculus, ph. [math.] చలన కలనం; ** integral calculus, ph. [math.] సమా కలనం; కలన గణితం; ** renal calculus, ph. మూత్రపిండాశ్మరి; మూత్రపిండాలలోని రాయి; ** urinary calculus, ph. మూత్రాశయాశ్మరి; మూత్రాశయంలోని రాయి; * caldron, n. కాగు; డెగిసా; చరువు; బాన; ద్రవములని మరిగించడానికి వాడే లోహపు పాత్ర; * Caledonian, adj. స్కాట్‍లండ్‍ దేశానికి సంబంధించిన; * calendar, n. (1) పంచాంగం; తిథి, వార, నక్షత్ర, యోగ, కరణాలతో హిందూ సాంప్రదాయ సిద్ధంగా వుండే పుస్తకం; (2) ఇంగ్లీషు సంప్రదాయంతో, నెల, వారం, సెలవురోజులు, వగయిరాలతో వుండేది కేలండరు; (3) రోజులు, వారాలు, నెలలు, ఋతువులు మొదలయిన కాలచక్ర విశేషాలని చూపే పుస్తకం; ** calendar day, ph. పంచాంగ దినం; ఒక అర్ధరాత్రి నుండి తర్వాత అర్ధరాత్రి వరకు; ఒక రోజు; ** calendar month, ph. పంచాంగ మాసం; నెల మొదటి రోజు నుండి, ఆఖరు రోజు వరకు; ** calendar year, ph. పంచాంగ సంవత్సరం; జనవరి 1 నుండి డిసెంబరు 31 వరకు; (rel.) fiscal year అంటే 365 (లీపు సంవత్సరంలో అయితే 366) రోజుల వ్యవధి; దేశాచారాన్ని బట్టి ఎప్పుడేనా మొదలవవచ్చు; అమెరికాలో అక్టోబరు 1న fiscal year మొదలవుతుంది; * calf, n. (1) f. పెయ్య; ఆవుపెయ్య; తువ్వాయి; ఏనుగు పిల్ల; m. దూడ; క్రేపు; వత్సం; (2) కాలి పిక్క; పిక్క; జంఘ; కండరం; * caliber, n. కొలత; ప్రమాణం; అధికారం; * calibrated, adj. క్రమాంకిత; * calibration, n. క్రమాంకనం; స్పుటీకరణం; ప్రమాణీకరణం; * calipers, n. వ్యాసమితి; వ్యాసాన్ని కాని మందాన్ని కాని కొలవడానికి వాడే సాధనం; రెండు స్థానాల మధ్య దూరాన్ని కొలిచే సాధనం; * calisthenics, n. కసరత్తు; కండబలం పెరగడానికి చేసే కసరత్తు; వ్యాయామం; see also aerobic exercise; * call, n. పిలుపు; కేక; ** call sheet, ph. పిలుపు పత్రం; సినిమాలు తీసేటప్పుడు దైనందిన కార్యక్రమాన్ని ఒక కాగితం మీద రాసి పెట్టుకుంటారు. ఆ కాగితాన్ని పిలుపు పత్రం అంటారు. Daily call sheet is a filmmaking term for the schedule supervised and crafted by the assistant director, using the director's shot list, the production schedule and other logistics considerations. It is issued to the cast and crew of a film production to inform them of where and when they should report for a particular day of filming, usually no later than 12 hours before the start of the next work day. ** bird -, ph. కూత; పిట్టకూత; అభిక్రందం; * calligraphy, n. నగీషీరాత; సొగసైన రాత; * callus, callous, n. కాయ; కిణకము; కఠిన వస్తువుల స్పర్శ వల్ల ఏర్పడే కాయ; అరికాలులో కాని, అరిచేతిలో కాని పెరిగే కాయ; గాయమును కప్పుతూ ఏర్పడిన కణజాలం; * callous, adj. కఠినమైన; దయ లేని; * calm, adj. నిశ్చలమైన; నెమ్మదైన; ప్రశాంతమైన; గాలిలో కదలిక లేని; నీటిలో కెరటాలు లేని; * calm, n. నిశ్చలత; ప్రశాంతత; * calmness, n. ప్రశాంతత; ** calm down, n. తగ్గు; నెమ్మదించు; నిమ్మళించు; ప్రశాంతపడు; * calomel, n. రసభస్మం; బస్తం; క్రిమి సంహారిణిగాను, శిలీంధ్ర సంహారిణిగాను వాడేవారు; Hg₂Cl₂; (rel.) corrosive sublimate; * calorie, n. కేలోరీ; వేడిని కొలిచే కొలమానం; (note) రెండు రకాల కేలరీలు ఉన్నాయి. వెయ్యి కేలరీలని పెద్ద కేలరీ (Calorie) అనీ కిలో కేలరీ (kilo calorie) అనీ అంటారు. ఆహారంలో పోషక శక్తిని కొలిచేటప్పుడు ఈ పెద్ద కేలరీలనే వాడతారు కానీ నిర్లక్ష్యంగా కేలరీ అనేస్తూ ఉంటారు; * calorimeter, n. ఉష్ణతామాపకం; వేడిని కొలిచే సాధనం; (rel.) ఉష్ణోగ్రతని కొలిచేది తాపమాపకం (లేదా ఉష్ణమాపకం, థర్మోమీటర్); * caltrop, n. (1) [[పల్లేరు]] కాయ; [bot.] ''Tribulus terrestris'' (Zygophyllaceae); (2) ఆకారంలోనూ, పరిమాణంలోనూ పల్లేరు కాయ లా ఉండే ఉక్కుతో చేసిన ఒక ఆయుధం; * calve, v. i. ఈనుట; పశువులు పిల్లలని కనడం; * calx, n. భస్మం; * calyx, n. [[పుష్పకోశం]]; ప్రమిద వలె ఉన్న పుష్పకోశం; రక్షక పత్రావళి; * came, n. రెండు గాజు పలకలని పట్టి బంధించే సీసపు బందు; * came, v. i. వచ్చెను; అరుదెంచెను; వేంచేసెను; విచ్చేసెను; ఏగుదెంచెను; * camel, n. ఒంటె; లొట్టపిట; లొట్టియ; క్రమేలకం; m. ఉష్ట్రము; f. ఉష్ట్రిక; * camera, n. (1) కేమెరా; ఛాయాచిత్రములు తీసే పరికరం; (2) గది; * camouflage, n. ఛద్మరూపం; మభ్యరూపం; నిగూఢత; a defense mechanism or tactic that organisms use to disguise their appearance, usually to blend in with their surroundings. Organisms use camouflage to mask their location, identity, and movement. * camp, n. మకాం; మజిలీ; విడిది; శిబిరం; ** computer camp, ph. a program offering access to recreational or educational facilities for a limited period; ** military camp, ph. స్కంధావారం; శిబిరం; ** summer camp, ph. a place usually in the country for recreation or instruction, often during the summer; * campaign, n. (1) ఉద్యమం; పరికర్మ; ఎసవు; (2) ప్రచారం; (3) దండయాత్ర; * campaigners, n. ప్రచారకులు; * campfire, n., చలిమంట; దవట; * camphor, n. [[కర్పూరం]]; సితాభం; ఘనసారం; [bot.] ''Cinnamomum camphora''; C₁₀H₁₆O; ** religeous camphor, ph. హారతి కర్పూరం; ఇది తినడానికి పనికిరాదు; ** edible camphor, ph. [[పచ్చ కర్పూరం]]; ** raw camphor, ph. పచ్చ కర్పూరం; ఘనసారం; శశాంకం; * campus, n. ప్రాంగణం; పాఠశాల యొక్క ప్రాంగణం; * can, v. i. (కెన్) శక్త్యర్ధకమైన క్రియావాచకం; కలను; కలడు; కలుగు; మొ.; * can, n. (కేన్) డబ్బా; డబ్బీ; డిబ్బీ; డొక్కు; * canal, n. (1) కాలువ; కాల్వ; క్రోడు; కుల్యం; కుల్లె; (2) నాళం; ** ear canal, ph. చెవి కాలువ; కర్ణ నాళం; ** alimentary canal, ph. ఆహారనాళం; ** irrigation canal, ph. సేద్యకుల్యం; సాగుకుల్లె; సాగుకాల్వ; * canard, n. పుకారు; అసత్యవార్త; * cancel, v. i. రద్దగు; * cancel, v. t. రద్దుచేయు; కొట్టివేయు; * Cancer, n. (1) కర్కాటక రాశి; కర్కాటకం; (2) పీత; (3) పుట్టకురుపు; రాచపుండు; కేన్సరు; a malignant and invasive growth or tumor, esp. one originating in epithelium, tending to recur after excision and to metastasize to other parts of the body; (3) పీత; ఎండ్రకాయ; ** Gamma, Delta, Theta of Cancer, ph. [astro.] పుష్యమి; [[పుష్యమి నక్షత్రం]]; ** Tropic of Cancer, ph. [[కర్కాటక రేఖ]]; [[ఉత్తరాయన రేఖ]]; * candela, n. The standard unit for measuring the intensity of light. The candela is defined to be the luminous intensity of a light source producing single-frequency light at a frequency of 540 terahertz (THz) with a power of 1/683 watt per steradian, or 18.3988 milliwatts over a complete sphere centered at the light source; * candid, adj. నిష్కపటమైన; దాపరికం లేని; నిజమైన; * candidacy, n. అభ్యర్థిత్వం; * candidate, n. అభ్యర్థి; దరఖాస్తు పెట్టిన వ్యక్తి; ** opposing candidate, ph. ప్రత్యర్థి; * candle, n. కొవ్వొత్తి; మైనపు వత్తి; ** fat candle, ph. కొవ్వొత్తి; ** wax candle, ph. మైనపు వత్తి; ** candle power, ph. ఒక వస్తువు ఎంత వెలుగుని విరజిమ్ముతోందో చెప్పడానికి ఒక ప్రమాణాత్మకమైన కొవ్వొత్తి వెలుగుతో పోల్చి చెబుతారు. ఆ ప్రమాణాత్మకమైన కొవ్వొత్తి వెలుగు = 0.981 కేండెల్లాలు; * candor, n. నిష్కాపట్యం; నిజం; యదార్థం; * candy, n. కలకండ; ఖండీ; మిఠాయి; ** rock candy, ph. కలకండ; పటికబెల్లము; కండచక్కెర; కండ; కలకండ; ఖండశర్కర; పులకండము; మత్స్యందిక; * cane, n. (1) బెత్తు; బెత్తం; (2) చేతి కర్ర; ** rattan cane, ph. బెత్తం; ** cane chair, ph. బెత్తు కుర్చీ; * canine, adj. కుక్కజాతి; * canines, n. కోరపళ్లు; రదనికలు; * Canis Major, n. శ్వానం; పెద్ద కుక్క; బృహత్ లుబ్ధకం; ఉత్తరాకాశంలోని ఒక నక్షత్ర రాశి; మృగశిరకి ఆగ్నేయంగా ఉన్న ఈ రాశిలోనే సిరియస్ నక్షత్రం ఉంది; * Canis Minor, n. పూర్వ శ్వానం; చిన్న కుక్క; లఘు లుబ్ధకం; ఉత్తరాకాశంలోని ఒక నక్షత్రరాశి; మృగశిరకి తూర్పుదిశగాను; మిధునరాశికి దగ్గరగాను ఉన్న ఈ రాశిలోనే ప్రోకియాన్ నక్షత్రం ఉంది; * canister, n. డిబ్బీ; చిన్న డబ్బా; * canker, n. (1) పుండు; కురుపు; నోటిలో పుండు; (2) జంతువులలో కాని, చెట్లలో కాని గజ్జి కురుపుని పోలిన వాపు; ** citrus canker, ph. నిమ్మ గజ్జి; * canna, n. మెట్టతామర; * canned, adj. డబ్బాలో నిల్వ చేసిన; డబ్బా; డబ్బీ; ** canned food, ph. డబ్బా ఆహారం; డబ్బా ఆహార పదార్థం; ** canned juice, ph. డబ్బా రసం; ** canned milk, ph. డబ్బా పాలు; ** canned vegetables, ph. డబ్బా కూరగాయలు; డబ్బా సబ్‌జీ; * cannibal, n. నరమాంస బక్షకుడు; పొలదిండి; పొలసుదిండి; * cannibalism, n. నరమాంస భక్షణ; పంచజనచర్వణం; పొలదిండిత్వం; * cannon, n. ఫిరంగి; శతఘ్ని; [see also] canon; * cannot, aux. v. చెయ్యలేను; (అధికార రీత్యా చెయ్యలేకపోవడం); చేయ వల్ల కాదు; (జరిగే పని కాదు); చేతకాదు (చేసే సమర్ధత లేదు); * canoe, n. దోనె; మువ్వ దోనె; సంగడి; * canola, n. కనోలా; రేపుమొక్క; [bot.] Brassica napus; B. campestris; a hybrid variety of rape plant, related to mustard, bred to produce oil low in saturated fatty acids; ** canola oil, ph. రేపు మొక్క విత్తనాలనుండి పిండిన నూనెకి కెనడాలో వాడే వ్యాపారనామం; can అంటే Canada, o అంటే oil, la అంటే low acid అని అర్థం; * canon, n. సూత్రం; సూత్రవాక్యం; * canonical, adj. శాస్త్రీయ; శౌత్ర; ధర్మశాస్త్ర ప్రకారం; ధార్మిక; * Canopus, n. అగస్త్య నక్షత్రం; ఆకాశంలో ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రాలలో సిరియస్ ప్రథమ స్థానంలో ఉంటే దక్షిణాకాశంలోని దైవనావ రాసిలో ఉన్న అగస్త్య నక్షత్రం రెండవ స్థానంలో ఉంది; * canopy, n. చందువా; చాందినీ; పందిరి; మేల్కట్టు; ఉల్లడ; కురాళము; పందిరి; వితానం: ** mobile canopy, ph. ఉల్లడ; మేల్కట్టు; శుభకార్యాలకు, సంబరాలకు, పూజ కోసం సామగ్రిని తీసుకువెళ్ళి నప్పుడు ఆ సామగ్రి పై ఎటువంటి దుమ్ము ధూళీపడకుండా, ముఖ్యంగా పక్షులు, కీటకాలు వాలకుండా, వాటి వ్యర్థాలు పడకుండా వుండటానికి ఒక వెడల్పాటి వస్త్రాన్ని నలుగరూ నాలుగంచులు పట్టుకొని ఆయా సామగ్రి పై రక్షణగా ఏర్పాటు చేస్తారు. అందులో వుండే వ్యక్తులకు, సామగ్రీకి వస్త్రం తగలకుండా మధ్యలో ఒక కర్రను ఎత్తిపట్టి గొడుగులా చేస్తారు. దీనినే ఉల్లెడ అంటారు; ** tree canopy, ph. వృక్షప్రస్తారం; శాఖాఛాదితం; కురాళము కట్టినది; కొమ్మలచే కప్పబడ్డది; ** canopy bed, ph. పందిరి మంచం; * canteen, n. ఫలహారశాల; * canthus, n. కనుకొలికి; కంటి ఎగువ రెప్పలు, దిగువ రెప్పలు కలిసే చోటు; * canto, n. కాండం; సర్గం; అధ్యాయం; స్కంధం; ఆశ్వాసం; * cantonment, n. సైనిక శిబిరం; ప్రత్యేకించి భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనలో వారి సైనిక స్థావరం; a military garrison or camp; a permanent military station in British India; * canvas, n. కిత్తనార గుడ్డ; కట్లంక; కేన్వాసు గుడ్డ; * canvass, v. t. ప్రచారం చేయు; * canyon, n. పెను లోయ; ప్రవహించే నీటితో దొలచబడి నిట్టనిలువుగా అటూ, ఇటూ కొండలు ఉన్న లోయ; * cap, n. టోపీ; మకుటం; * capability, n. స్తోమత; సమర్ధత; సామర్ధ్యం; యోగ్యత; శక్తి; * capacitor, n. [elec.] [[కెపాసిటర్|కెపేసిటర్]] ధారణి; ఆభూతికం; A capacitor is a device that stores electrical energy in an electric field. It is a passive electronic component with two terminals. The effect of a capacitor is known as capacitance; [[File:Capacitors_%287189597135%29.jpg|thumb|right|345px-Capacitors_%287189597135%29.jpg]] * capacity, n. ఉరవ; స్తోమత; సత్తా; పరిమాణం; ధారణశక్తి; గ్రహణశక్తి; తాహతు; శక్తి; సామర్థ్యం; ఆభూతి; ** heat capacity, ph. ఉష్ణ ధారణశక్తి; ఉష్ణ గ్రహణశక్తి; * cape, n. (1) అగ్రం; త్రిభుజాకారపు భూభాగపు చివరి భాగం; (3) భుజాలమీదుగా వీపు వైపు కిందకి దిగజారే ఒక వ విశేషం; * capers, n. pl. (1) చిలిపి చేష్టలు; (2) చెంగనాలు * capillary, n. కేశనాళిక; రక్తనాళములలో అతి సూక్ష్మమైన నాళిక; * capital, adj. (1) పెట్టుబడి; (2) ముఖ్య; (3) ఉత్పాదక; ** capital appreciation, ph. మూలధనపు వృద్ధి; వృద్ధి చెందిన పెట్టుబడి; ** capital gains, ph. మూలధనపు వృద్ధి; ** capital goods, ph. ఉత్పాదక వస్తువులు; ఉత్పాదక సరంజామా; ** capital market, ph. పెట్టుబడి బజారు; ** capital offense, ph. ఘోరాపరాధం; ** capital outlay, ph. పెట్టుబడిగా వినియోగించిన మూలధనం; ** capital punishment, ph. మరణ దండన; (rel.) ఉరిశిక్ష; ** capital investment, ph. మూలధనం; పెట్టుబడి; ** capital offense, ph. ఘోరాపరాధం; ** capital gains, ph. పెట్టుబడిలో లాభం; మూలధనం విలువలో పెరుగుదల; ఒక ఇల్లు ఆరు లక్షలకి కొని, పదిలక్షలకి అమ్మితే వచ్చిన నాలుగు లక్షల లాభం capital gains. ఈ ఇంటిని నెలకి వెయ్యి చొప్పున అద్దెకి ఇచ్చి ఉంటే, నెలనెలా వచ్చే అద్దె పెట్టుబడి మీద వచ్చే ఆదాయం మాత్రమే. ఈ అద్దె పెట్టుబడి మీద లాభం కాదు; * capital, n. (1) పెట్టుబడి; మూలధనం; మూలం; మదుపు; పరిపణం; (2) ముఖ్యపట్టణం; రాప్రోలు; ** fixed capital, ph. స్థిరమూలం; స్థిర మూలధనం; ** floating capital, ph. చరమూలం; చర మూలధనం; ** issued capital, ph. జారీ చేసిన మూలధనం; ** market capitalization, ph. మూలధనీకరణం; ** paid-up capital, ph. చెల్లించిన మూలధనం; ** reserve capital, ph. నిల్వ మూలధనం; ** venture capital, ph. సాహసపు మూలధనం; తెగింపు మూలధనం; * capitalism, n. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ; ధనస్వామ్యం; షాహుకారీ; * capitalist, n. పెట్టుబడిదారు; ధనస్వామి; షాహుకారు; * capitation, n. తలసరి రుసుం; విద్యాలయాల్లోనూ, ఆసుపత్రులలోనూ అయే ఖర్చుని తలవారీ పంచి పన్నులా విధించడం; ** capitation fee, ph. ప్రవేశ నిమిత్త రుసుం; తలపన్ను; తల ఒక్కంటికి అని విధించే రుసుం; * capitulation, n. అంగీకారం; ఓటమి ఒప్పేసుకోవడం; రాజీపడడం; * capric, adj. మేష; మేకకి సంబంధించిన; ** capric acid, ph. మేషిక్ ఆమ్లం; దశనోయిక్ ఆమ్లం; Decanoic acid; CH₃ (CH₂)₈COOH; * Capricorn, n. మకరరాశి; (lit. మేషరాశి); దక్షిణాకాశంలో ధనుస్సుకీ, కుంభానికీ మధ్య కనిపించే రాశి; ఉరమరగా డిసెంబరు 22న సూర్యుడు ఈ రాశిలో ప్రవేశిస్తాడు; మకరం అంటే మొసలి. కేప్రికారన్ అంటే మేక. ఇక్కడ భాషాంతరీకరణంలో భావం దెబ్బ తింది; (see Aries); ** Tropic of Capricorn, ph. మకరరేఖ; మేకరేఖ; * caproic acid, n. మేషోయిక్ ఆమ్లం; షష్టనోయిక్ ఆమ్లం; Hexanoic acid; C₆H₁₂O₂; * caprice, n. చాపల్యం; చాపల్యత; నిలకడ లేనితనం; [[File:Caprylic-acid-3D-balls.png|thumb|right|Caprylic-acid=మేషిలిక్ ఆమ్లం]] * caprylic acid, n. మేషిలిక్ ఆమ్లం; అష్టనోయిక్ ఆమ్లం; Octanoic acid; C₈H₁₆O₂; * capsicum, n. మిరప; మిరప శాస్త్రీయ నామం; [[File:Red_capsicum_and_cross_section.jpg|right|thumb|ఎర్ర బెంగుళూరు మిరప]] ** capsicum peppers, ph. బుట్ట మిరప; బెంగుళూరు మిరప; * capsize, v. i. తలక్రిందులగు; పల్టీకొట్టు; మునుగు; * capsule, n. గుళిక; కోశం; గొట్టం; * captain, n. (1) దండనాయకుడు; కపితాను; (2) నౌకనేత; * caption, n. వ్యాఖ్య; వ్యాఖ్యావాక్యం; శీర్షిక; * capture, v. t. పట్టుకొను; హస్తగతం చేసుకొను; * car, n. బండి; పెట్టె; రథం; శతాంగం; అరదం; వయాళి; కారు; ** rail car, ph. రైలు పెట్టె; * carafe, n. గాజు కూజా; సారాని వడ్డించే గాజు కూజా; * caramel, n. (1) వన్నె; కల్తీలేని జీళ్లపాకం; ముదర పాకం; (2) దోరగా మాడిన పంచదార; * carat, n. (1) వన్నె; బంగారం స్వచ్ఛతని తెలిపే కొలమానం; కల్తీలేని బంగారానికి 24 వన్నెలు; పదహారో వన్నె బంగారం అంటే 16 పాళ్లు బంగారం, 8 పాళ్లు మరొక లోహం; సాధారణంగా ఈ రెండవ లోహానికి రాగి కాని, ప్లేటినంకాని, పెల్లేడియం కాని వాడతారు; "22 వన్నె బంగారం" అంటే 22 పాళ్లు బంగారం, 2 పాళ్లు మరొక లోహం; (2) వజ్రాలు, మొదలయిన వాటిని తూచడానికి వాడే కొలత; దరిదాపు 0.2 గ్రాముల బరువు, లేదా 4 వడ్లగింజల ఎత్తు; * caravan, n. (1) బిడారు; బిడారము; ఒంటెల వరస; (2) ఊరేగింపులో ఒకదాని వెనక ఒకటిగా వెళ్లే వాహనాల సమూహం; (3) పధికులు; తండా; ** serial caravan, ph. కాలంబ్యం; * caraway seed, n. షాజీరా; సీమసోపు; [[కరం కర్వె|సీమసోపు]] విత్తులు; [bot.] ''Carum carvi''; * carbide, n. కర్బనిదం; * carbo, pref. కర్బన; * carbohydrate, n. కర్బనోదకం; కర్బనోదజం; పిండి పదార్థం; (lit.) చెమర్చిన కర్బనం; * carbolic acid, n. కార్బాలిక్ ఆమ్లం; ఆంగిక రసాయనంలో తరచుగా తారసపడే ఆమ్లం; * Carbon, n. కర్బనం; అంగారం; బొగ్గు; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 12, సంక్షిప్త నామం, C); [Lat. carbo = charcoal]; ** carbon chain, ph. కర్బనపు గొలుసు; ** carbon chemistry, ph. కర్బన రసాయనం; ** carbon tetrachloride, ph. కర్బన చతుర్ హరితం; చతుర్ హరిత పాడేను; CCl₄; * carbonate, n. కర్బనితం; * carbonization, n. కర్బనీకరణం; * carbuncle, n. (1) వ్రణం; రాచకురుపు; రాచపుండు; ప్రమేహపిటకం; A group of pus-filled bumps forming a connected area of infection under the skin; (2) సూర్యకాంత మాణిక్యము; (3) అందవికారంగా ఉన్న భవనం; * carburetor, carburettor (Br.), n. అంతర్^దహన యంత్రాలలో ఇంధనాన్ని, గాలిని సరియైన పాళ్లల్లో కలిపి సిలిండర్‍లోకి పంపే ఉపకరణం; * carcass, n. కళేబరం; డొక్కి; తినడం కోసం చంపిన జంతువుల మృత దేహం; * carcinogen, n. కేన్సరుజని; కేన్సరు వ్యాధిని కలుగజేసే పదార్థం; * card, n. కార్డు; అట్టముక్క; ముక్క; ** credit card, ph. అరువు కార్డు; క్రెడిట్ కార్డు; ** playing card, ph. పేక ముక్క; చీట్ల పేక; ** post card, ph. కార్డు ముక్క; ఉత్తరం; * cardamom, n. ఏలకి; ఏలకి కాయ; చిట్టేలకి; కోరంగి; * cardboard, n. అట్ట; * cardiac, adj. హృదయ; హృద్; గుండెకి సంబంధించిన; ** cardiac arrest, ph. గుండె ఆగిపోవడం; ** cardiac murmur, ph. గుండెలో గురగుర; ** cardiac edema, ph. గుండె వాపు; * cardigan, n. కార్డిగన్; ముందుభాగం తెరచివున్న స్వెట్టరు; * cardinal, adj. ఉత్తమ; ఉత్కృష్ట; ముఖ్య; ప్రధాన; ** cardinal counting, ph. ఉత్తమ గణనం; ** cardinal numbers, ph. ఉత్తమ సంఖ్యలు; వేదాంకములు; ఒకటి, రెండు, మూడు వగైరా అంకెలు; ** cardinal rule, ph. ఉత్తమ నియమం; వేదవాక్కు; * carding, n. దూదిని ఏకడం; * cardio, adj. హృదయ; హృద్; గుండెకు సంబంధించిన; * cardioid, n. హృదయాభం; ఒక రకం వక్ర రేఖ; epicycloid; * cardiology, n. హృదయ వైద్యశాస్త్రం; గుండెకి సంబంధించిన వైద్య శాస్త్రం; * cardio-vascular, adj. హృదయ-నాళికా; ** cardio-vascular system, ph. హృదయ-నాళికా వ్యవస్థ; * care, n. (1) జాగ్రత్త; లక్ష్యం; (2) సంరక్షణ; చింత; * care, v. i. ఖాతరు చేయు; లక్ష్యపెట్టు; * career, n. వృత్తి; * carefree, adj. చీకు చింత లేకుండా; * careful, adj. జాగ్రత్త; అప్రమత్తత; ** be careful, ph. జాగ్రత్తగా ఉండు; అప్రమత్తతతో ఉండు; ఒళ్లు దగ్గర పెట్టుకో; * carefully, adv. జాగ్రత్తగా; అప్రమత్తంగా; ఊజ్జితంగా; * careless, adj. అజాగ్రత్త; ప్రమత్తత; * carelessly, adv. అజాగ్రత్తగా; అలవోకగా ; నిర్లక్ష్యముగా; అసడ్డగా; * carelessness, n. నిర్లక్ష్యం; అజాగ్రత్త; ప్రమత్తత; ఏమరుపాటు; పరాకు; హెచ్చరలేమి; ప్రామాదికము; * caress, v. t. నిమురు; దువ్వు; లాలించు; ముద్దాడు; * caret, n. హంసపాదుకి గుర్తు; హంసపాదు; అంచపదం; * caretaker, n. మాలి; సంరక్షకుడు; ** caretaker government, ph. ఆపద్ధర్మ ప్రభుత్వం; * cargo, n. సరుకులు, ఓడలలోనూ, విమానాలలోనూ, తదితర వాహనాలలోనూ వేసే సరుకులు; ** cargo ship, ph. కప్పలి; * caricature, n. తూలికాచిత్రం; వ్యంగ్య చిత్రం; వికట వర్ణన; * caries, n. పుచ్చిపోయిన (దవడ) ఎముక; ** dental caries, ph. పుచ్చిపోయిన పన్ను; పుప్పి పన్ను; * carminative, n. వాతహరి; a medicine that subdues any gas in the stomach; * carnage, n. మారణహోమం; విధ్వంసకాండ; ఎంతోమందిని చంపడం, గాయపరచడం; * carnivore, n. మాంసాహారి; శాష్కలి; క్రవ్యాదం; * carol, n. ఏలపాట; ఏలపదం; * carotid artery, n. గళధమని; మన్యధమని; గ్రీవధమని; * carotene, n, అనేక కాయగూరలలో ఉండే ఒక రసాయనం; C₄₀H₅₆; విటమిన్ A తయారీకి కావలసిన ముడి పదార్థం; * carousel, n. (1) గుండ్రటి ఆకారం ఉండి గుండ్రంగా తిరిగేది; రాట్నం; (2) రంగులరాట్నం; * carp, n. గండుచేప; బెడిసమీను; శఫరం; గడ్డి చేప; బంగారుతీగ; The term carp is a generic common name for numerous species of freshwater fish from the family Cyprinidae, a very large clade of ray-finned fish mostly native to Eurasia; * carpal, adj. మణికట్టుకి సంబంధించిన; మణిబంధిక; ** carpal tunnel syndrome, ph. ఎక్కువగా టైపు కొట్టడం వంటి పనులు పదే పదే చెయ్యడం వల్ల కీళ్లల్లో నొప్పి మొదలగు లక్షణాలు పొడచూపుతూ వచ్చే సందర్భం; * carpenter, n. వడ్రంగి; త్వష్ట్ర; సూత్రధారుడు; * carpenter's planer, ph. చిత్రిక; * carpentry, n. వడ్రంగం; * carpet, n. తివాసీ; కంబళీ; * carpus, n. మనికట్టు; * carriage, n. కంచరం; బండి; వాహనం; పెట్టె; * carrier, n. (1) భారవాహుడు; రవాణాదారు; (2) భారవాహిక; రవాణా సాధనం; (3) మోపరి; రోగాన్ని మోసే వ్యక్తి; ఒక రోగంతో బాధ పడకుండా ఆ రోగాన్ని ఇతరులకి అంటించే స్తోమత ఉన్న జీవి; ఉదా. మలేరియా వ్యాధికి దోమ మోపరి; (4) వాహకం; వాహకి; ** carrier wave, ph. [phys.] వాహక తరంగం; * carrot, n, ఎర్ర ముల్లంగి; పచ్చ ముల్లంగి; గాజర; గాదెర; కేరట్‍; * carry, n. బదిలీ; మిగులు; బదులు; కూడకంలో స్థానమందు వేసికొనే అంకె; (ant.) borrow; * carry, v. t. మోయు; ఎత్తుకొను; * carrot, n. ఎర్రముల్లంగి; పచ్చముల్లంగి; కేరట్; * cart, n. బండి; శకటం; బగ్గీ; రెండు చక్రాల బండి; కంచరం; * cartel, n. ఉత్పత్తిదారుల ఉమ్మడి సంఘం; * cartilage, n. తరుణాస్థి; ఉపాస్థి; మృదులాస్థి; కోమలాస్థి; కేకసం; * cartridge, n. తూటా; తూటాలో మందుగుండు సామాను, సీసపు గుండ్లు ఉంటాయి; * carton, n, డబ్బా; అట్టతో కాని, ప్లాస్టిక్‍తో కాని చేసిన డబ్బా; * cartoon, n. కొంటెబొమ్మ; పరిహాసచిత్రం; వ్యంగ్యచిత్రం; * carve, v. t. దొలుచు; చెక్కు; కోరు; * cascade, n. నిర్‌ఝరం; సెలయేరు; సోన; * case, n. (1) బడి; (2) పెట్టి; గలీబు; తొడుగు; (3) వ్యాజ్యం; అభియోగం; వివైనం;(4) దృష్టాంతం; సందర్భం; ఉదాహరణ; వైనం; (5) విభక్తి; grammatical function of a noun or pronoun in a sentence; (6) రోగి; ఉపతాపి; (7) పాత్ర; ** ablative case, ph. [gram.] పంచమీ విభక్తి; వలన; కంటె; పట్టి; ** accusative case, ph. [gram.] ద్వితీయా విభక్తి; ని; ను; కూర్చి; గురించి; కర్మకారకం; generally indicates the direct object of a verb; ** conjunctive case, ph. [gram.] సహార్థక విభక్తి; తో, తోడ, మొదలగునవి; ** dative case, ph. [gram.] చతుర్థీ విభక్తి; కొరకు; కై; generally used for a noun which receives something, something which moves toward that noun; ** genitive case, ph. [gram.] షష్ఠీ విభక్తి; కి, కు, యొక్క, లో, లోపల; generally indicates that one noun is being modified by another noun; ** in case, ph. ఒకవేళ; అయితే గియితే; ** in any case, ph. ఏది ఏమైనప్పటికి; ** instrumental case, ph. [gram.] కరణార్థక విభక్తి; తృతీయా విభక్తి; చే, చేత, మొదలగునవి; a noun usually used as a tool to complete action; ** locative case, ph. [gram.] సప్తమీ విభక్తి; అందు; ఇందు; న; used to indicate location; ** lower case, ph. చిన్నబడి; ఇంగ్లీషులో రాత అక్షరాలు; ** nominative case, ph. [gram.] ప్రథమా విభక్తి; కర్తృకారకం; ** pillowcase, n. తలగడ గలీబు; ** special case, ph. పరిమితిగల సందర్భం; ప్రత్యేక సందర్భం; ** upper case, ph. పెద్దబడి; ఇంగ్లీషులో అచ్చు అక్షరాలు; ** vocative case, ph. [gram.] సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి; * cash, n. నగదు; రొక్కం; పైకం; సొమ్ము; ** petty cash, ph. దినవెచ్చం; చిన్న చిన్న ఖర్చులకు కేటాయించిన డబ్బు; ** cash box, ph. గల్లాపెట్టి; ** cash cow, ph. నగదు ధేనువు; వ్యాపారంలో ఎల్లప్పుడు లాభాన్ని తెచ్చే వస్తువు; * cashew, n. జీడిమామిడి; ముంతమామిడి; ఎర్ర జీడి; [bot.] ''Anacardium occidentale;'' * cashews, n. జీడిపప్పు; ముంతమామిడి పప్పు; ** cashew nuts, ph. pl. జీడిపిక్కలు; ** cashew apple, ph. జీడిమామిడి పండు; * cashier, n. షరాబు; నగదు అధికారి; కేషియరు; * casino, n. జూదశాల; * cask, n. పీపా; * casket, n, (1) కరండం; పేటిక; (2) శవపేటిక; Coffin కంటె పెద్దగా ఉంటుంది; * Caspian sea, n. తురక కడలి; * cassava, n. ఒక రకం కర్ర పెండలం; సగ్గుబియ్యం చెయ్యడానికి వాడే దుంప; ఈ దుంప స్వస్థలం దక్షిణ అమెరికా; ఈ దుంపలలో సయనైడ్‍ అనే విష పదార్థం ఉంటుంది కనుక వీటిని నానబెట్టి, ఉడకబెట్టి, పిండి చేసిన తరువాతనే తినాలి; [bot.] ''Manihot esculenta''; * cassette, n. కరండం; పెట్టె; * cassia, n. రేల చెట్టు; [bot.] ''Cassia fistula'' of the Fabaceae family; * Cassia auriculata, n. [bot.] తంగేడు; * Cassiopeiae, n. [astro.] కాశ్యపీయులు; కశ్యప ప్రజాపతి సంతానం; అప్సరసలు; శర్మిష్ఠ నక్షత్రం; * cast, n. (1) నటీనటులు; తారాగణం; నటీనటవర్గం; (2) అచ్చు; ముద్ర; * cast, v. t. పోత పోయు; ** cast iron, ph. పోత ఇనుము; * castanet, n. చిడత; * castigate, v. t. దుయ్యబట్టు; * caste, n. కులం; వర్గం; తెగ; జాతి; ** higher caste, ph. అగ్రకులం; ** scheduled caste, ph. దళిత వర్గం; ఉపేక్షత వర్గం; ** untouchable caste, ph. అంటరాని కులం; దళిత వర్గం; * castle, n. కోట; దుర్గం; * Castor and Pollux, n. మిథునరాశి; * Castor, Pollux and Procyon, n. పునర్వసు నక్షత్రం; * castor oil, n. ఆముదం; చిట్టాముదం; * castoreum, n. సీమ కస్తూరి; కెనడా, రష్యా దేశాలలో తిరిగే బీవర్ జాతి జంతువుల పొట్ట దగ్గర ఉండే తిత్తులనుండి స్రవించే పదార్థం; దీన్ని సెంట్ల తయారీలో వాడతారు; * castration, n. శస్త్ర చికిత్స ద్వారా వృషణాలని తీసివెయ్యడం లేదా పనిచెయ్యకుండా చెయ్యడం; * cattle, n. పాల కొరకు, మాంసం కొరకు పెంచబడ్డ గోజాతి జంతువులు; * cause, n. కారణం; హేతువు; నిమిత్తము; వ్యాజము; ** efficient cause, ph. నిమిత్త కారణం; కారకుడు; కారకి; కర్త; an efficient cause consists of things apart from the thing being changed, which interact to be an agency of the change. For example, the efficient cause of a table is a carpenter acting on wood. In the natural world, the efficient cause of a child is a father; ** material cause, ph. సమవాయ కారణం; This is the aspect of the change or movement that is determined by the material that composes the moving or changing things. For a table, this might be wood; for a statue, it might be bronze or marble; * cause, v. t. కలుగఁజేయ; చేయించు; * casual, adj. దైవాధీనమైన; ఆకస్మికమైన; అచింతితమైన; యాదృచ్ఛికమైన; తాత్కాలిక; ప్రాసంగిక; ** casual guest, ph. అనుకోకుండా వచ్చిన అతిథి; అభ్యాగతి; ** casual leave, ph. ఆకస్మికంగా కావలసి వచ్చిన శెలవు; * casually, adj. ఆనుషంగికంగా; ఆషామాషీగా; యథాజ్లాపంగా; * casualties, n. pl. హతక్షతాలు; హతక్షతులు; * casualty, n. (1) నష్టం; (2) యుద్ధంలో కాని, ప్రమాదంలో కాని దెబ్బలు తగిలినవారు, చనిపోయినవారు; * casuarina, n. సరుగుడు చెట్టు; సర్వీ చెట్టు; * cat, n. (1) పిల్లి, మార్జాలం; బిడాలం; ఓతువు; (2) పులి; సింహం; ** rusty spotted cat, ph. [[నామాల పిల్లి]]; [biol.] Prionailurus rubiginosus; * cat's eye, n. వైడూర్యం; నవరత్నాలలో ఒకటి; * catabolism, n. విచ్ఛిన్న ప్రక్రియ; జీవకోటి శరీరాలలో సజీవ కణజాలాన్ని రద్దు సామగ్రిగా మార్చే ఒక రసాయన ప్రక్రియ; same as destructive metabolism; (ant.) anabolism; * cataclysm, n. మహాప్రళయం; ఉత్పాతం; ** cognitive cataclysms, ph. అభిజ్ఞాత ఉత్పాతాలు; * catalog, catalogue (Br.), n. (1) జాబితా; పట్టిక; చలానా; (2) పట్టీ పుస్తకం; సూచీ గ్రంథం; * catalysis, n. ఉత్ప్రేరణం; రసాయన సంయోగాన్ని త్వరితపరిచే ప్రక్రియ; * catalyst, n. ఉత్ప్రేరకం; తోపు; రసాయన సంయోగాన్ని త్వరితపరచే పదార్థం; * cataract, n. (1) జలపాతం; పెద్ద జలపాతం; (2) శుక్లం; కంటిలో పువ్వు; మోతిబిందు; మసక కమ్మిన కంటికటకం; * catarrh, n. (కేటరా) శైత్యం; చలువ; జలుబు; పడిశం; పీనస; గొంతు, ముక్కులలో పొర వాపు; * catastrophe, n. వినిపాతం; గొప్ప విపత్తు; ఆశనిపాతం; ఉత్పాతం; ** catastrophe theory, ph. ఉత్పాత వాదం; అకస్మాత్తుగా జరిగే ప్రక్రియల ప్రభావాన్ని గణిత సమీకరణాలతో వర్ణించే పద్ధతి; * catch, v. t. అంటుకొను; పట్టుకొను; చేయు; ** catch a thief, ph. దొంగని పట్టుకొను; ** catching a cold, ph. జలుబు చేయు; పడిశం పట్టు; ** catching fire, ph. అంటుకొను; రాజుకొను; ** catch-22, n. పీటముడి; * catchment, n. ఆరగాణి; ఏటిదండి; పరీవాహక ప్రాంతం; నదులు, జలాశయాలలోనికి వర్షపు నీరు వచ్చి చేరే పరిసర ప్రాంతం; ** catchment area, ph. పరీవాహక ప్రాంతం; నదులు, జలాశయాలలోనికి వర్షపు నీరు వచ్చి చేరే పరిసర ప్రాంతపు వైశాల్యం; * catchword, n. ఊతపదం; * catechu, n. కాచు; * categorical, adj. సంవర్గ; నిరపేక్ష, నిశ్చిత, స్పష్ట; రూఢియైన; నిశ్చయమైన; పరిష్కారమైన; నిస్సంశయమైన; * categorically, adv. స్పష్టంగా; విపులంగా; వివరంగా; తేటతెల్లంగా; ఖండితంగా; * categorization, n. వర్గీకరణ; కోవీకరణ; ఒక కోవలో పెట్టడం; * category, n. కోవ; వర్గం; తెగ; * catenary, n. రజ్జువక్రం; మాలావక్రం; రెండు రాటల మధ్య వేలాడే తాడు ఆకారపు వక్ర రేఖ; * caterer, n. మోదీ; వండిన భోజన పదార్థాలని సరఫరా చేసే వ్యక్తి లేదా సంస్థ; * caterpillar, n. ఆకుపురుగు;చత్చ్ ** hairy caterpillar, ph. గొంగళిపురుగు; * catfish, n, వాలుగ; ఒక జాతి చేప; * cathartic, n. విరేచనకారి; విరేచనాలు అవడానికి వాడే మందు; భేదిమందు; * catheter, n, సన్నని రబ్బరు గొట్టం; శరీరపు నాళాలలోనికి జొప్పించడానికి వాడే గొట్టం; * cathode, n. రునోడు; రుణధ్రువం; * cation, n. ధనాయనం; కేటయాన్‌; * catnap, n. కునుకు; కోడికునుకు; * cattle, n. పశువులు; గొడ్లు; పసరములు; * caucus, n. సమాలోచన; * caudal, adj. పుచ్ఛక; తోకకి సంబంధించిన; * cauldron, n. బాన; కొప్పెర; కాగు; ఆండా; గాబు; మరిగించడానికి వాడే అండా; ** metallic cauldron, ph. కొప్పెర; డేగిసా; * cauliflower, n. కోసుకూర; కోసుపువ్వు; పోట్లాపువ్వు; ముట్టకోసు; పువ్వుబుట్టకూర; కాలీఫ్లవర్; * causal, adj. (కాజల్) కారణ; కారకమైన; నైమిత్తిక; * causal body, ph. కారణ శరీరం; అంగ శరీరం; సూక్ష్మశరీరం; * causal, n. (కాజల్) నైమిత్తికం; కారణభూతం; * causative, adj. కారకం; హేతు; ** causative agent, ph. కారకి; హేతు కర్త; * cause, n. కారణం; నిమిత్తం; హేతువు; హేతు కర్త; కతం; శకునం; ప్రేరణ; కారకం; ** efficient cause, ph. నిమిత్త కారణం; ** material cause, ph. ఉపాదాన కారణం; ** cause and effect, ph. కారణ కార్యములు; ప్రేరణ స్పందనలు; జనక జన్యములు; ** cause and effect relationship, ph. కారణ కార్య సంబంధం; పౌర్వాపర్యం; జనక జన్య సంబంధం; ** with cause, ph. సహేతుకంగా, సకారణంగా; ** without cause, ph. ఊరికే; ఊరక; నిష్కారణంగా; అకారణంగా; [[File:Singapore-Johor_Causeway.jpg|right|thumb|సింగపూర్ ని మలేసియాతో కలిపే సేతువు]] * causeway, n. సేతువు; ఇది వంతెన కాదు కాని నీటిని దాటడానికి కట్టిన రహదారి; A causeway is a track, road, or railway on the upper part of an embankment across "a low, or wet place, or a piece of water"; సముద్రం దాటి లంకకి వెళ్ళడానికి రాముడు కట్టినది సేతువు; * caustic, adj. దాహక; దహించేది; కాల్చునట్టిది; తాకిడి వలన శరీరాన్ని పొక్కించేది; గాఢ; తీక్షణ; ** caustic alkali, ph. దాహక క్షారం; ** caustic potash, ph. దాహక పొటాష్, potassium hydroxide; ** caustic soda, ph. దాహక సోడా; sodium hydroxide; * cauter, n. వాతలు పెట్టే పుల్ల; * cauter, v. t. (1) వాతలు పెట్టు; (2) శస్త్ర చికిత్సలో శరీరాన్ని చిన్నగా కాల్చు; చిరిగిన చర్మాన్ని అతకడానికి చిన్నగా చురకలు పెట్టు; * caution, n. మందలింపు; హెచ్చరిక; * caution, v. t. మందలించు; హెచ్చరించు; జాగ్రత్త; భద్రత; * cavalry, n. ఆశ్వికసేన; ఆశ్వికదళం; గుర్రపు దండు; సాహిణి; * cave, n. గుహ; కుహరం; గహ్వరం; బిలం; కందరం; ** interior of a cause, ph. గుహాంతరం; * caveat, n. (కేవియాట్‍) షరతు; వివరణ; హెచ్చరిక; మెలి; మెలిక; ఆక్షేపణ; ఆటంకం; ** caveat lector, ph. చదువరీ, జాగ్రత్త!; చదివిన అంశం లోని నిజానిజాలు నిర్ణయించే బాధ్యత చదువరిదే! ** caveat emptor, ph. కొనుగోలుదారుడా, జాగ్రత్త!; కొన్న వస్తువు యొక్క మంచి చెడులు నిర్ణయించే బాధ్యత కొనుగోలుదారిదే! * caviar, n, (కేవియార్) ఉప్పులో ఊరవేసిన కొన్ని రకాల చేప గుడ్లు; ఒకొక్క జాతి చేప కడుపులోంచి తీసిన గుడ్లతో చేసిన కేవియార్‍ లక్ష డాలర్ల వరకు పలకవచ్చు; * cavity, n. (1) కుహరం; గది; గహ్వరం; కోటరం; వివరం; బిలం; రంధ్రం; (2) డొల్ల; పుచ్చు; పుప్పి పన్ను; నోటిలోని పన్ను పుచ్చడం; ** abdominal cavity, ph. ఉదర కుహరం; ** chest cavity, ph. హృదయ కుహరం; ** thoracic cavity, ph. హృదయ కుహరం; * cayenne, n. బాగా కారంగా ఉండే ఒక రకం మిరపకాయల పొడి; ** cayenne peppers, ph. బాగా కారంగా ఉండే ఒక రకం మిరపకాయలు |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: cb-cl == {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * cease, v. i. ఆగు; * cease, v. t. ఆపు; ఉడుగు; * cease and desist letter, ph. "చేసూన్న పని ఆపు, మళ్లా చెయ్యకు" అని ఆజ్ఞ ఇస్తూ రాసిన ఉత్తరం; పేటెంటు హక్కులని ఉల్లంఘించిన సందర్భాలలో ఇటువంటి ఉత్తరాలు ఎక్కువ వాడతారు; * cease-fire, n. ధర్మదార; కాల్పుల విరమణ; * ceaseless, n. నిరంతరం; * ceaselessly, adv. ఆపకుండా; అదేపనిగా; ఎడతెగకుండా; నిరంతరంగా; హోరాహోరీగా; * cedar, n. దేవదారు; దేవదారు చెట్టు; * ceiling, n. సరంబీ; లోకప్పు; (rel.) roof; * ceiling brush, n. పట్లకర్ర; * celebrated, adj. ఖ్యాతివడసిన; వినుతికెక్కిన; కీర్తికెక్కిన; ప్రసిద్ధ; పేరున్న; విఖ్యాత; ఘనమైన; జేగీయమాన; * celebrity, n. m.చాంచవుఁడు; f.చాంచవి; ఖ్యాతివడసిన వ్యక్తి; కీర్తికెక్కిన వ్యక్తి; వినుతికెక్కిన వ్యక్తి; పేరుపొందిన వ్యక్తి; * celestial, adj. నభో; ఖగోళ; ఖ; అంతరిక్ష; ** celestial body, ph. నభోమూర్తి; మింటిమేను; ఖభం; ఖ అంటే నింగి, భ అంటే మెరిసేది; ఖే భాతి = ఆకాశంలో మెరిసేది; అంటే సూర్య, చంద్ర, గ్రహ, నక్షత్రాదులు, తోకచుక్కలూ; ** celestial equator, ph. ఖగోళమధ్యరేఖ; ఖమధ్యరేఖ; విషువద్ వృత్తం; నాడీవలయం; the great circle on the celestial sphere halfway between the celestial poles; ** celestial horizon, ph. ఖగోళీయ క్షితిజం; ** celestial meridian, ph. మధ్యాహ్నరేఖ; ** celestial poles, ph. ఖగోళీయ ధ్రువములు; భూ అక్షాన్ని అనంతంగా పొడిగిస్తే ఖగోళాన్ని తాకే ఉత్తర, దక్షిణ బిందువులు; ** celestial ship, ph. నభోతరణి; రోదసీనౌక; ** celestial sphere, ph. ఖగోళం; ఆకాశం లోకి చూసినప్పుడు, వీక్షకుడు కేంద్రంగా కనిపించే మహాగోళపు లోపలి ఉపరితలం; ఈ ఉపరితలం మీదనే నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, తాపడం పెట్టినట్లు కనబడతాయి; * celibacy, n. బ్రహ్మచర్యం; (lit.) the divine act; ** celibate student, ph. బ్రహ్మచారి; (coll.) గోచిపాతరాయుడు; * cell, n. (1) కణము; జీవకణం; (2) చిన్నగది; అర; అర్ర; కోషికం; కోష్టం; (3) బందీగది; (4) ఘటం; ** apical cell, ph. అగ్ర కణం; ** blood cell, ph. రక్త కణం; ** daughter cell, ph. పిల్ల కణం; ** eukaryotic cell, ph. కణికసంహిత కణం; నిజకేంద్రక కణం; ** fuel cell, ph. ఇంధన కోషికం; ఇంధన కోష్టం; ** mother cell, ph. తల్లి కణం; మాతృ కణం; ** prokaryotic cell, ph. కణికరహిత కణం; పూర్వకేంద్రక కణం; Prokaryotes are cells that do not contain a nucleus; (ety.) pro: before; Karyo: nucleus; ** prothallial cell, ph. ప్రథమాంకుర కణం; ** red blood cell, ph. ఎర్ర కణం; ** sex cell, ph. లైంగిక కణం; లింగ కణం; ** sheath cell, ph. తొడుగు కణం; ** shield cell, ph. డాలు కణం; ** stem cell, ph. అంకుర కణం; ** white blood cell, ph. తెల్ల కణం; ** cell division, ph. కణ విభజన; ** cell membrane, ph. కణత్వచం; కణ పొర; కణ పటలం; ** cell phone, ph. చరవాణి; (note) here the word is translated from mobile phone; A mobile phone is a better descriptor because "cell phone" has been derived from "cellular technology" and a mobile phone need nor rely on cellular technology; ** cell nucleus, ph. కేంద్రకం; కణిక; ** cell sap, ph. [[కణసారం]]; ** cell theory, ph. కణ సిద్ధాంతం; ** cell wall, ph. కణ కవచం; * cellar, n. భూగృహం; నేలమాళిగ; భూమట్టానికి దిగువగా ఉన్న గది; (rel.) basement; * cellophane, n. కణపత్రం; కణోజుతో చేసిన పల్చటి, పారభాసకమైన, కాగితం వంటి రేకు; * cellulose, n. కణోజు; పేశిమయం; మొక్కల కణాలలో ఉండే ఒక పీచు పదార్థం కనుక కణోజు అన్నారు; * cement, n. సిమెంటు; సీమసున్నం; సంధిబంధం; * cement, v. t. అతుకు; కలుపు; సంధించు; * cemetery, n. క్రైస్తవ శ్మశానం; క్రైస్తవుల ఖనన భూములు; రుద్రభూమి; (same as graveyard); * cenotaph, n. ఒక వ్యక్తి స్మారకార్థం నిర్మించబడే ఒట్టి ఖాళీ సమాధి; శత్రువుల చేతులలో మరణించిన సైనికుల శవాలు, విమాన, ఓడ ప్రమాదాలలో మృతుల దేహాలు ఒక్కోసారి కుటుంబ సభ్యులకు లభించవు.అలాంటి సందర్భాలలో ఖననం చేసేందుకు శవం లేకపోవడం చేత ఖాళీ సమాధి నిర్మిస్తారు. అలా ఒక వ్యక్తి స్మారకార్థం నిర్మించబడే ఖాళీ సమాధిని ‘సెనోటాఫ్' లేక 'కెనోటాఫ్' అంటారు; * Cenozoic era, n. నవ్యజీవ యుగం; నవజీవ యుగం; The Cenozoic is also known as the Age of Mammals because the extinction of many groups allowed mammals to greatly diversify; the current and most recent of the three Phanerozoic geological eras, following the Mesozoic Era and covering the period from 66 million years ago to present day. * censer, n. ధూపపు పాత్ర; ధూపం వెయ్యడానికి వాడే పాత్ర; చిన్న ఆనపకాయ ఆకారంలో ఉండి వేలాడదీయడానికి వీలుగా ఒక గొలుసు ఉన్న పాత్ర: * censor, v. t. కత్తిరించు; సెన్సారు; నిషిద్ధ దృశ్యాలని, రాతలని కత్తిరించే పద్ధతి; see also censure; * censoriousness, n, రంధ్రాన్వేషణ; పనికట్టుకుని తప్పులు పట్టడం; * censure, n. నింద; మందలింపు; అభిశంసనం; ఆక్షేపణ; ఆరడి; * censure, v. t. దూషించు; నిందించు; మందలించు; అభిశంసించు; * census, n. జనాభా లెక్క; జనపరిగణన; జనగణనం; జనసంఖ్య; * cent, n. (1) డాలరు వగైరా నాణేలలో నూరవ భాగం; పైస; (2) ఎకరంలో నూరవ భాగం; * centaur, n. (1) నరతురంగం; గ్రీకు పురాణాలలో అగుపడే మనిషి తల, గుర్రపు శరీరం ఉన్న ఒక శాల్తీ; (2) కింపురుషులు; హిందూ పురాణాలలో కనపడే మనిషి తల, గుర్రపు శరీరం ఉన్న ఒక శాల్తీ; see also satyr; * centenarian, n. నూరేళ్ళు బతికిన వ్యక్తి; * centenary, n. శతవార్షికోత్సవం; ** birth centenary, ph. శతవార్షిక జయంతి; ** death centenary, ph. శతవార్షిక వర్ధంతి; * center, centre (Br.), n. కేంద్రం; నాభి; ** center of gravity, ph. గరిమనాభి; గురుత్వ కేంద్రం; Centre of gravity is the point at which the distribution of weight is equal in all directions, and does depend on gravitational field; ** center of mass, ph. గరిమనాభి; ద్రవ్యనాభి; Centre of mass is the point at which the distribution of mass is equal in all directions, and does not depend on gravitational field; On Earth, both the center of gravity and the center of mass are almost at the same point; ** center of inertia, ph. జడనాభి; * centigrade, adj. శతపద; వంద భాగాలుగా చేసిన; ** centigrade thermometer, ph. శతపద ఉష్ణమాపకం; సెంటీగ్రేడ్‍ ఉష్ణమాపకం; వేడిని కొలవడానికి సున్న నుండి వంద డిగ్రీల వరకు ఉన్న మేరని వంద భాగాలుగా విభజించబడ్డ పరికరం; * centimeter, centimetre (Br.), n. సెంటీమీటరు; మీటరులో నూరవ వంతు; * centipede, n. జెర్రి; శతపాది; ఎన్నో కాళ్లుగల ఒక క్రిమి; (lit.) నూరు పాదములు కలది; నిజానికి శతపాదికి 32-40 కాళ్లే ఉంటాయి; * central, adj. కేంద్రీయ; కేంద్ర; మధ్య; ** central government, ph. కేంద్ర ప్రభుత్వం; ** central nervous system, ph. కేంద్ర నాడీమండలం; * centralization, n. కేంద్రీకరణం; కేంద్రీకృతం; * centrifugal, adj. అపకేంద్ర; వికేంద్రీకరణ; కేంద్రం నుండి బయటకు పోయే; మధ్యత్యాగి; మధ్యస్థలాపకర్షిత; * centrifuge, n. వికేంద్రీకరణి; వికేంద్రీకరణ యంత్రం; * centripetal, adj. కేంద్రాభిముఖ; వృత్తంలో పరిధి నుండి కేంద్రం వైపు సూచించే దిశ; మధ్యాకర్షిత; మధ్యాభిగామి; * century, n. శతాబ్దం; శతాబ్ది; నూరేళ్లు; * cephalic, adj. కాపాలిక; కపాలానికి సంబంధించిన; * Cepheid Variables, n. (సిఫియడ్) cepheid variable stars; Named after delta-Cephei, Cepheid Variables are the most important type of variable stars because it has been discovered that their periods of variability are related to their absolute luminosity. This makes them invaluable in measuring astronomical distances; * ceramic, adj. పక్వమృత్త; కాలి గట్టి పడిన; * ceramic, n. పింగాణీ; మృణ్మయం; మృత్తిక; మర్తబాన్; * cereals, n. తృణధాన్యాలు; * cerebellum, n. చిన్నమెదడు; అనుమస్తిష్కం; * cerebral, adj. మస్తిష్క; మూర్ధన్య; మెదడుకి కాని బురక్రి కాని సంబంధించిన; ** cerebral angiogram, ph. మస్తిష్కధమనీ చిత్రం; ** cerebral hemispheres, ph. మస్తిష్క గోళార్ధాలు; మెదడులో కనిపించే రెండు అర్ధ భాగాలు; * cerebrals, n. [ling.] మూర్ధన్యములు; గొంతుక వెనక భాగం నుండి ఉచ్చరింపబడే హల్లులు; * cerebrospinal, adj. మస్తిష్కమేరు; మస్తిష్కసుషుమ్న; ** cerebrospinal fluid, ph. మస్తిష్కమేరు ఐర; మస్తిష్కమేరు జలం; * cerebrum; n. పెద్దమెదడు; బృహన్మస్తిష్కం; * ceremony, n. (1) క్రతువు; (2) ప్రత్యేకమైన పండుగ; (3) ఆబ్దికం; ** funeral ceremony, ph. దినవారాలు; * certain, n. తధ్యం; తప్పనిది; ఖాయం; * certainty, n. తధ్యం; ఖాయం; * certainly, interj. అవశ్యం; తప్పకుండా; * certificate, n, నిర్ణయపత్రం; యోగ్యతాపత్రం; ధ్రువపత్రం; ప్రమాణపత్రం; మహాజరునామా; ఒరపురేకు; ** birth certificate, ph. జన్మ పత్రం, జన్మ నిర్ణయ పత్రం ** death certificate, ph. మరణ పత్రం, మరణ నిర్ణయ పత్రం; * cervical, adj. గ్రీవ; * Cesium, n. ఆకాశనీలం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 55, సంక్షిప్త నామం, Cs); [Lat. caesius = sky blue]; * cess, n. పన్ను; same as tax, still used in British colonial countries; * cesspool, n. గంధకుండం; పీతిరి గుంట; మురికి కుండీ; కూపం; * cetacean, n. తిమింగలం; * chaff, n. (1) పొట్టు; పొల్లు; పప్పుల మీద ఉండే తొక్క; (2) ఊక; వరి మొదలైన ధాన్యాల మీద ఉండే తొక్క; * chagrin, n. మనస్థాపం; విసుగు; వేసట; * chain, adj. గొలుసు; శృంఖల; ** chain isomerism, ph. శృంఖల సాదృశం; ** chain reaction, ph. శృంఖల చర్య; గొలుసుకట్టు చర్య; ** chain rule, ph. శృంఖల సూత్రం; పరంపర ప్రమాణం; గొలుసుకట్టు సూత్రం; * chain, n. (1) గొలుసు; చయనిక; శృంఖలం; (2) నాను; హారము; పేరు; సరం; (3) దామము; దండ; మాలిక; (4) వరుస; పరంపర; ** side chain, ph. పక్కగొలుసు; * chair, n. కుర్చీ; కుర్చీపీట; పీఠం; ** easy chair, ph. పడక కుర్చీ; ఆసందీ; ** lounging chair, ph. పడక కుర్చీ; ఆసందీ; * chairman, n. సభాపతి; అధ్యక్షుడు; పీఠాధిపతి; * chalcedony, n. పుష్యరాగం; కురువిందం; కురింజి; * chalice, n, పంచపాత్ర; కలశం; చర్చిలో మధుపానం కొరకు వాడే పాత్ర; * chalk, n. సుద్ద; పాలమన్ను; ధవళ మృత్తిక; calcium carbonate; ** piece of chalk, ph. సుద్ద ముక్క; ** red chalk, ph. శిలాజిత్తు; గైరికం; అరదళం; * challenge, n. సవాలు; [[File:Marotti.jpg|thumb|right|గరుడ ఫలం]] * chalmogra, n, గరుడఫలం; ఈ ఫలం రసంతో లేపనం చేస్తే బొల్లి మచ్చలు పోతాయంటారు; [bot.] ''Hydnocarpus wightiana''; * chalmogroil, n, గరుడతైలం; గరుడఫల తైలం; * chamber, n. (1) వేశ్మము; గది; కోష్ఠం; కోష్ఠిక; పేటిక; (2) మండలం; ** cloud chamber, ph. జీమూత కోష్ఠిక; ** cumbustion chamber, ph. దహన కోష్ఠిక; ** small chamber, ph. కోష్ఠిక; పేటిక; ** chamber of commerce, ph. వాణిజ్య మండలం; * chameleon, n. (కమీలియాన్) ఊసరవెల్లి; మూడు వన్నెల తొండ; any of a group of primarily arboreal (tree-dwelling) Old World lizards best known for their ability to change body color; [bio.] ''Chamaeleo zeylanicus'' of the Chamaeleonidae family; * chamois, n. (షామీ) కొండజింక; మేకని పోలిన ఒక రకం కొండ లేడి; [bio.] ''Rupicapra rupicapra''; ** chamois leather, ph. కొండజింక తోలు; జింక తోలు; జింక చర్మం; * chamomile, n. (కేమోమిల్) సీమ చేమంతి; బంగరాజు పువ్వు; కేమోమిల్లా; [bot.] ''Marticaria Chamomilla;'' One of several species in the daisy family (Asteraceae) with the common name chamomile. Also known as German chamomile or wild chamomile, it is one of two species commonly used for making chamomile tea; * champion, n. జెట్టి; వస్తాదు; ** world champion, ph. జగజ్జెట్టి; * chance, n. అవకాశం; తరుణం; అదను; తరి; సమయం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: chance, opportunity'' * ---Use these words to talk about something you are able to do because of luck. Chance also means possibility. |} * * chandelier, n. దీపవిన్యాసం; కందీలు; (ety.) candle lights; * change, n. (1) మార్పు; ఫిరాయింపు; (2) పరిణామం; వికారం; (3) చిల్లర డబ్బు; ** gradual change, ph. క్రమ పరిణామం; ** phonetic change, ph. ధ్వని పరిణామం; ** semantic change, ph. అర్థ విపరిణామం; * change, v. i. మారు; ఫిరాయింపు; * change, v. t. మార్చు; ఫిరాయించు; * channel, n . (1) మార్గం; దారి; పరీవాహం; (2) సహజమైన జలమార్గం; జలసంధి; see also canal; (3) ఛానల్; * chapel, n. చర్చి భవనంలో ఒక మూల ఉండే గది; చర్చిలో చిన్న ప్రార్ధన మందిరం; * chaos, n. (కేయాస్) కల్లోలం; అస్తవ్యస్తత; అవ్యక్త స్థితి; అయోమయం; గందరగోళం; గజిబిజి; అరాజకత్వం; * chapbook, n. గుజిలీ ప్రతి; a small booklet on a specific topic, typically saddle stitched; * chaperon, n. f. పెద్దదిక్కు; రక్షకురాలు; * chaplain, n. గురువు; ఆచారి; పురోహితుడు; * chappals, n. pl. [Ind. Engl.] చెప్పులు; (rel.) sandals; flip-flops; slip-on shoes; * chapped, adj. పగుళ్లు వేసిన; బీటలు వేసిన; * chapter, n. అధ్యాయం; ప్రకరణం; ఆశ్వాసం; సర్గం; కాండం; పర్వం; స్కంధం; పరిచ్ఛేదం; వల్లి; * character, n. (1) శీలం; నడవడి; నడవడిక; (2) స్వభావం; లక్షణం; తత్వం; గుణం; శీలత; (3) మూర్తి; శాల్తీ; ఆసామీ; పాత్ర; శీలత; (4) వర్ణం; అక్షరాంకం; ** alphabetical character, ph. అక్షరమూర్తి; ** alphanumeric character, ph. అక్షరాంకికమూర్తి; ** person of good character, ph. గుణవంతుడు; గుణవంతురాలు; ** character actor, ph. గుణచిత్ర నటుడు; గుణచిత్ర నటి; ప్రధాన పాత్రలు కాకుండా ఇతర ముఖ్య పాత్రలు పోషించగలిగే నటుడు; ** character set, ph. వర్ణ సంచయం; * characteristic, adj. లాక్షణిక; స్వాభావిక; విశిష్ట; * characteristic, n. స్వభావం; ముఖ్య లక్షణం; తత్వం; గుణం; విశిష్టత; కారకత్వం; * characteristic equation, n. లాక్షణిక సమీకరణం; * characteristics, n. pl. లక్షణాలు; గుణగణాలు; * characterize, v. t. ఉపలక్షకరించు; వర్ణించు; చిత్రించు; * charcoal, n. బొగ్గు; అంగారం; ** animal charcoal, ph. శల్యాంగారం; జంతుబొగ్గు; ** wood charcoal, ph. కర్రబొగ్గు; ద్రుమాంగారం; దార్వాంగారం; ** charcoal grill, ph. కుంపటి; అంగారిణి; అంగారధానిక; బొగ్గుల కుంపటి; * charge, n. (1) ఘాతం; ఆవేశం; భాండం; విద్యుత్‍వంతం; తటిత్వంతం; తటి; ఛార్జి; (2) అప్పగింత; హవాలా; (3) ఫిర్యాదు; (4) దాడి; ** electrical charge, ph. విద్యుదావేశం; విద్యుత్‍వంతం; తటి; ** false charge, ph. అభాండం; * charge, v. t. ఆరోపించు; నిందమోపు; మీదకి దూకు; మీద పడు; (2) ఖాతాలో వేయు; (3) అప్పగించు; భారం వేయు; ** charge sheet, ph. (1) ఆరోపణ పత్రం; నేరారోపణ పత్రం; (2) అప్పగింత పత్రం; * charged, adj. ఆవేశిత; విద్యుదావేశిత; ** charged particle, ph. ఆవేశిత కణం; * charisma, n. సమ్మోహన శక్తి; జనాకర్షక శక్తి; * charitable, adj. దాతృత్వ; ధర్మ; ** charitable organization, ph. దాతృత్వ సంస్థ; ** charitable trust, ph. దాతృత్వ నిధి; ధర్మనిధి; ధర్మసంస్థ; * charitableness, n. దాతృత్వశీలత; త్యాగశీలత; * charity, n. ఉదాత్తత; దాతృత్వం; ఈగి; తిరిపెం; * charlatan, n. అల్పజ్ఞుడు; పండితమ్మన్యుడు; కుహనా మేధావి; దుర్విదగ్ధుడు; లోతైన జ్ణానము లేని వ్యక్తి; * charm, n. రక్తి; మనోజ్ఞత; కమ్రం; * charming, adj. రమణీయ; మనోహర; కమ్రమైన; * chart, n, పటం; బొమ్మ; చక్రం; ** natal chart, ph. జన్మ చక్రం; జాతక చక్రం; * chartered, adj. శాసనపూర్వకముగా పొందిన; * chattel, n. 1. గృహోపకరణం; సామాను; 2. చరాస్తి. * chase, v. t. తరుము; వెంటాడు; * chasm, n. (కేజం) అగాధం; పెద్ద బీట; లోతైన గొయ్యి; * chassis, n. (ఛాసీ) చట్రం; బండి చట్రం; కారు చట్రం; * chaste, adj. (ఛేస్ట్) శీలవతి అయిన; నిర్దోషి అయిన; * chastise, v. t. (ఛేస్టయిజ్) దండించు; తిట్టు; కొట్టు; * chastity belt, n. ఇనప కచ్చడం; * chat, v. t. ముచ్చటించు; కబుర్లు చెప్పు; * chatterbox, n. డబ్బా; వసపిట్ట; వాగుడునోరు; వదరుబోతు; * chauffeur, n. (షోఫర్) కారు నడిపే వ్యక్తి; డ్రైవరు; * chauvinism, n. డంబాచారం; దురతిశయం; ** cultural chauvinism, ph. సాంస్కృతిక దురతిశయం; ** male chauvinism, ph. పురుష డంబాచారం; పురుషాధిక్యత; * chayote squash, n. బెంగుళూరు వంకాయ; [[File:Chayote_BNC.jpg|right|thumb|బెంగుళూరు వంకాయ]] * cheap, n. (1) చవుక; అగ్గువ; (2) చవుకబారు; (3) లేకి; ** dirt cheap, ph. కారు చవుక; * cheat, v. t. మోసగించు; వంచించు; మస్కా కొట్టు; * cheater, n. m. మోసగాడు; వంచకుడు; తక్కిడి; బకవేషి; అటమటీడు; f. మోసకత్తె; వంచకురాలు; * check, n. (1) చెక్కు; బరాతం; బ్యాంకు హుండీ; (Br.) cheque; (2) తనిఖీ; పరీక్ష; * checkers, n. చదరంగం బల్ల వంటి బల్ల మీద ఆడే ఒక ఆట; * check up, n. తనిఖీ; పరీక్ష; * cheek, n. చెంప; చెక్కిలి; బుగ్గ; లెంప; కపోలపాలిక; కపోలం; * cheekiness, n. చిలిపితనం; * cheese, n. కిలాటం; దధికం; మరిని; పనీర్; జున్ను; The solidified proteins in milk are little lumps called curds, and the water is called whey. ** cream cheese, ph. Take cheese, mush it up well with some milk, and maybe a little oil, then put it in a tub; ** cottage cheese, ph. Cottage cheese is curdled milk plus some salt to give it flavor, and depending on the maker, some benign bacteria, so it becomes a bit more ‘sour’ like yogurt. It’s mild, salty and soft. * cheetah, n. చీతా; [bio.] ''Acinonyx jubatus''; ఇది ఎక్కువగా ఆఫ్రికాలో నివసించే జంతువు; లేత పసుపుపచ్చ చర్మం మీద నల్లటి మచ్చలు ఉంటాయి; చిన్న గుండ్రటి తలకాయ, రెండు కళ్ళ నుండి కన్నీటి ధారల నల్లటి గీతలు ఉంటాయి; ఇది భారతదేశంలో కనిపించే leopard (చిరుతపులి) జాతిది కాదు; చీటా అన్నది ఉత్తరాది భాషల్లో చీతా, సంస్కృతం చిత్రా నుంచి వచ్చింది. దాన్ని మనం చీటా అనడం కంటే చీతా అనటం మంచిది; [[File:Cheetah_%28Acinonyx_jubatus%29_female_2.jpg|right|thumb|చీటా (Cheetah_female).jpg]] * chef, n. వంటరి; వంటమనిషి; సూనరి; m. వంటవాఁడు; సూదుఁడు; పాకశాసనుఁడు; f. వంటలక్క; వంటగత్తె; సూదురాలు; * chemical, n. రసాయనం; రసాయన పదార్థం; * chemical, adj. రసాయన; రసాయనిక; ** chemical affinity, ph. రసాయన అనురాగం; ** chemical analysis, ph. రసాయన విశ్లేషణ; ** chemical change, ph. రసాయన మార్పు; ** chemical combination, ph. రసాయన సంయోగం; ** chemical compound, ph. రసాయన మిశ్రమం; ** chemical decomposition, ph. రసాయన వియోగం; ** chemical element, ph. రసాయన మూలకం; రసాయన ధాతువు; ** chemical equation, ph. రసాయన సమీకరం; ** chemical process, ph. రసాయన ప్రక్రియ; ** chemical science, ph. రసాయన శాస్త్రం; ** chemical substance, ph. రసాయన పదార్థం; ** chemical synthesis, ph. రసాయన సంశ్లేషణ; ** chemical warfare, ph. రసాయన యుద్ధం; * chemicals, n. రసాయనాలు; రసాయన పదార్థాలు; రసాయన ద్రవ్యాలు; * chemist, n. రసాయనుడు; రసాయన శావేత్త; * chemistry, n. రసాయనం; రసాయన శాస్త్రం; ** biochemistry, n. జీవ రసాయనం; ** food chemistry, ph. ఆహార రసాయనం; ** industrial chemistry, ph. పారిశ్రామిక రసాయనం; ** inorganic chemistry, ph. వికర్బన రసాయనం; అనాంగిక రసాయనం; మూలక రసాయనం; ** organic chemistry, ph. కర్బన రసాయనం; సేంద్రియ రసాయనం; ఆంగిక రసాయనం; భూత రసాయనం; ** photochemistry, n. తేజో రసాయనం; ** physical chemistry, ph. భౌతిక రసాయనం; ** synthetic chemistry, ph. పౌరుష రసాయనం; సంధాన రసాయనం; * chemotherapy, n. రసాయన చికిత్స; ఔషధ చికిత్స; కేన్సరుకి వాడే వైద్యం; * cherimoya, n. సీతాఫలం; custard apple; * cherry tomatoes, n. చిట్టి టొమేటోలు; పింపినెల్లా (సోంఫు) ఆకులని పోలిన ఆకులు కలది; [bot.] Lycopersicon pimpinellifollium; * chess, n. చతురంగం; చదరంగం; * chest, n. (1) రొమ్ము; ఛాతీ; అక్కు; బోర; ఎద; వక్షస్థలం; హృదయఫలకం; భుజాంతరం; (2) పెట్టె; బీరువా; మందసం; ** medicine chest, ph. మందుల బీరువా; ** chest of drawers, ph. సొరుగుల బల్ల; * chew, v. t. నములు; చర్వణం చేయు; * chew the cud, v. t. నెమరువేయు; * chewed, adj. నమిలిన; చర్విత; * chewing, n. నమలడం; చర్వణం; * chiaroscuro, adj. వెలుగు-నీడల శైలి; ** chiaroscuro effect, ph. ఛాయాచిత్రాలు తీసేటప్పుడు వెలుగు-నీడలని కళాత్మకంగా ఉపయోగించుకోవడం; * chickadee, n. చుంచుపిచ్చుక; also called as Titmice and Tit bird * chickpeas, n. pl. శనగలు; see also garbanzos; * chickweed, n. దొగ్గలి కూర; * chicken, n. కోడిపిల్ల; * chicken pox, n. ఆటలమ్మ; తడపర; చిన్నమ్మవారు; పొంగు; వేపపువ్వు; ఒక వైరస్‍ వల్ల వచ్చే జబ్బు; varicella; * chide, v. t. మందలించు; * chief, adj. ముఖ్య; ప్రధాన; * chief justice, ph. ముఖ్య న్యాయాధిపతి; ప్రధాన న్యాయమూర్తి; * chief minister, ph. ముఖ్యమంత్రి; * chief, n. అధిపతి; * chicory, n. చికోరీ; కొందరు చికోరీ వేరుని పొడి చేసి కాఫీలో కలుపుతారు; [bot.] ''Cichorium intybus;'' Common chicory is a woody, perennial herbaceous plant of the family Asteraceae, usually with bright blue flowers. Native to the Old World; * chilblains, n. ఒరుపులు; చలికి చేతి వేళ్లల్లోను, కాలి వేళ్లల్లోను రక్త నాళాలు సంకోచించటం వల్ల రక్త ప్రవాహం తగ్గి, ఆయా భాగాలు ఎర్రగా కంది, నొప్పితో బాధ పెట్టే వ్యాధి; * child, n. బిడ్డ; పాప; శిశువు; కందు; కూన; బుడుత; బాల; పట్టి; బొట్టె; m. పిల్లడు; బిడ్డడు; డింభకుడు; బాలుడు; గుంటడు; f. పిల్ల; బాలిక; గుంట; శాబకం; మాటలు మాట్లాడడం వచ్చిన తరువాత దశ; * child, adj. బాల; శిశు; * childcare, ph. శిశు సంరక్షణ; * child welfare, ph. శిశు సంక్షేమం; శిశు సంరక్షణ; * childhood, n. బాల్యం; బాల్యావస్థ; చిన్నతనం; పసితనం; చిన్నప్పుడు; శైశవం; కైశోరం; చిరుత ప్రాయం; * childish, adj. కైశోరక; కురత్రనపు; కుర్ర తరహా; * childishness, n. చంటితనం; పసితనం; కుర్రతనం; * childless, n. నిస్సంతు; ** childless woman, ph. గొడ్రాలు; * children, n. పిల్లలు; ** one's children, ph. బిడ్డలు; పిల్లలు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: children * ---Baby and infant mean very small child, but infant is more formal. A child who is under 3 and who can walk is a toddler. Children aged 13 to 19 are teenagers. Use kids in informal situations for all these categories.''' |} * * Chile saltpeter, n. సురేకారం; యవక్షారం; ఒక రకమైన, తినడానికి వీలు కాని, ఉప్పు; potassium nitrate; sodium nitrate; * chillies, n. మిరపకాయలు; ** Bird eye chillies, ph. కొండ మిరప; * chill, n. (1) చల్లదనం; చలి; (2) ఒణుకు; (3) భయం; * chill, v. t. చల్లార్చు; చల్లబరచు; * chilly, n. చలి; చలిగానుండు; చలివేయు; * chimera, n. (కిమేరా) (1) వింతజంతువు; సింహం తల, మనిషి శరీరం లేక మనిషి తల, చేప శరీరం మొదలయిన రెండు విభిన్న జంతువుల శరీరాలను కలపగా వచ్చిన కొత్త జంతువు; In mythology, the Chimera was a magnificent monster. It was an unusual mélange of animals, with a lion's head and feet, a goat's head sprouting off its back, and a serpentine tail.(2) కంచర జీవి; ఒకే శరీరంలో రెండు విభిన్న జాతుల జీవకణాలు ఉన్న జీవి; A chimera is essentially a single organism that's made up of cells from two or more "individuals" — that is, it contains two sets of DNA, with the code to make two separate organisms; * chimney, n. పొగగొట్టం; పొగగూడు; చిమ్నీ; * chimpanzee, n. చింపంజీ; ఆఫ్రికా అడవులలో నివసించే, మనిషిని పోలిన, కోతి వంటి, తోక లేని జంతువు; [biol.] Pan troglodytes of the Pongidae family; * chin, n. గడ్డం; చుబుకం; * China-rose, n. మందారం; జపపూవు; * chink, n. బీట; పగులు; చిరుగు; * chip, n. (1) బిళ్ళ; తునక; ముక్క; (2) అవకర్త; అతి సూక్ష్మమైన ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు చెయ్యడానికి వాడే సిలికాన్ బిళ్ళ; ** chip off the old block, ph. [idiom.] పుణికి పుచ్చుకుని పుట్టిన వ్యక్తి; ** chip on the shoulder, ph. [idiom] ముక్కుమీది కోపం; * chirality, n. [chem.] (కీరాలిటీ) కరత్వం; చేతివాటం; handedness; * chirping, n, పక్షులు చేసే కిచకిచ ధ్వని; * chisel, n. ఉలి; చీరణం; * chit, n. చీటీ; కాగితపు ముక్క; ఉల్లాకి; * chital deer, n, జింక; దక్షిణ ఆసియాలో కనబడే ఒక జాతి చుక్కల లేడి; * chitchat, n. బాతాఖానీ; లోకాభిరామాయణం; చొల్లు కబుర్లు; * chives, n. pl. కింజిల్కం; కేసరం; ఉల్లికాడల జాతికి చెందిన పత్రి; [bot.] ''Allium schoenoprasum''; * chloral, n. హరితాల్; నిద్ర మందుగా వాడబడే ఒక రకమైన కర్బన రసాయనం; C₁₃CCHO; * chores, n. pl. పనులు; చిల్లర మల్లర పనులు; ** domestic chores, ph. ఇంటి పనులు; ** office chores, ph. కచేరీ పనులు; * chloride, n. హరిదం; * chloride of zinc, ph. యశద హరిదం; * chlorine, n. హరితం; హరిత వాయువు; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 17, సంక్షిప్త నామం, Cl); * chloroform, n. త్రిహరితపాడేను; క్లోరోఫారం; ఒక మత్తు మందు; CHCl₃; * chlorophyll, n. పత్రహరితం; పైరుపచ్చ; వృక్షజాతికి ఆకుపచ్చ రంగునిచ్చే పదార్థం; * chloroplast, n. హరితపత్రం; (lit.) green leaf; * choice, n. ఎంపిక; * choir, n. (క్వాయర్) మేళపాటగాళ్లు; * choke, n. ఊపిరి తిరగకుండా చేయు; ఉక్కిరిబిక్కిరి చేయు; * choker, n. కుత్తిగంటె; మెడకు బిగుతుగా పట్టే ఆభరణం; * cholagogue, adj. పిత్తహరి; పిత్తాన్ని హరించేది; * cholera, n. వాంతిభేది; విషూచి; మహామారి; మరిడివ్యాధి; కలరా; ఒక రకమైన సూక్ష్మజీవుల వల్ల కలిగే విరేచన వ్యాధి; * cholesterol, n. పిత్తఘృతాల్; కొలెస్టరోల్; జంతువుల కొవ్వులో ఉండే ఒక ఘృతామ్లం; * cholum, n. జొన్నలు; * choose, v. t. ఎంపిక చేయు; * chop, v. t. ముక్కలుగా కోయు; తరుగు; * chord, n. (1) జ్యా, జీవ; జీవన రేఖ; వృత్తపు పరిధి మీద రెండు బిందువులని కలిపే సరళ రేఖ; (2) వాద్యసాధనం యొక్క తీగ; (3) స్వరసమూహం; ఒకేసారి పలుస్వరాలను కలిపి వినిపించడం; A chord is a group of notes sounded together, creating a harmonic effect; * chordates, n. [biol.] మేరోమంతములు; తాత్కాలికంగాకాని; శాశ్వతంగాకాని వెన్నెముక ఉన్న జంతుజాతి; * chordophones, n. pl. తంతు వాద్యములు; చేతి గోళ్లతో మీటి వాయించే వాద్యములు; ఉ. తంబురా; వీణ; సితార్; * chores, n. pl. చిల్లరమల్లర పనులు; జీవితంలో దైనందినం చేసుకునే పనులు; * choreography, n. నాట్యలేఖనం; నాట్యం ఎప్పుడు ఎలా చెయ్యాలో రాసుకోవడం; * chorus, n. వంతపాట; * chough, n. లోహతుండకాకోలం; సువర్ణతుండ కాకువు; శీతల ప్రాంతాలలో కనిపించే ఒక రకం కాకి; * choultry, n. [Ind. Engl.] సత్రవ; ధర్మశాల; a place where free accommodation and sometimes free meals are provided for travelers and pilgrims; * chowry, n. చామరం; ఒక రకం విసనకర్ర; * Christian, adj. క్రైస్తవ; క్రీస్తవ; కిరస్థానీ; * Christian, n. m. క్రైస్తవుడు; క్రీస్తవుడు; కిరస్థానీవాడు; * Chromium, n. వర్ణం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 24, సంక్షిప్త నామం, Cr); [Lat. chroma = color]; * chromoplasts, n. వర్ణకణములు; * chromosome, n. వారసవాహిక; వంశబీజం; జీవకణాలలో దారాల రూపంలో ఉండే జన్యు పదార్థం; డి.ఎన్.ఏ. అన్నా ఇదే; * chromosphere, n. వర్ణావరణం; * chromatograph, n. వర్ణలేఖిని; వర్ణపాత లేఖిని; * chromatography, n. వర్ణలేఖనం; వర్ణపాత లేఖనం; * chronic, adj. దీర్ఘ; విలంబిత; జీర్ణించుకుపోయిన; జీర్ణ; సదా; పురాణ; జగమొండి; * chronic disease, ph. దీర్ఘవ్యాధి; విలంబిత వ్యాధి; సదారోగం; జీర్ణించిన వ్యాధి; జగమొండి రోగం; ఏళ్ళ తరబడిగా ఉన్న జబ్బు; బాగా ముదిరిన వ్యాధి; * chronicle, n. చరిత్ర; కవిలె; వృత్తాంతం; * chronicler, n. చరిత్రకారుడు; * chronological, adj. తిథివారీ; చారిత్రక క్రమవారీ; అనుపూర్విక; * chronology, n. చారిత్రక క్రమం; తైధిక క్రమం; కాలక్రమం; అనుపూర్వికం; భూతకథానుక్రమణిక; కాలవృత్తాంతం; * chronometer, n. కాలమాపకం; శ్రేష్ఠమైన గడియారం; * chronotope, n. స్థలకాలజ్ఞత; how configurations of time and space are represented in language and discourse. The term was taken up by Russian literary scholar M.M. Bakhtin who used it as a central element in his theory of meaning in language and literature; * chrysalis, n. పురుగుగూడు; పిసినికాయ; గొంగళీ; పట్టుపురుగు మొ. కట్టుకునే గూడు; * chrysanthemum, n. చామంతి; * chuckle, v. i. ముసిముసి నవ్వు; చిన్నగా నవ్వు; ఇకిలించు; సకిలించు; * chum, n. దగ్గర స్నేహితుడు; ఆప్తుడు; దగ్గర స్నేహితురాలు; ఆప్తురాలు; * church, n. (1) క్రైస్తవుల సత్సంగం; క్రైస్తవుల సమావేశం; (2) క్రైస్తవుల ప్రార్ధన మందిరం; (3) క్రైస్తవ మత వ్యవస్థ యొక్క అధిష్టాన వర్గం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: church, cathedral, abbey, chapel, basilica''' * ---A church is any building used exclusively to worship God in the Christian (or related) traditions. A cathedral is a church where a bishop has his seat and is the official church of his diocese. Size has nothing to do with being a cathedral. An abbey is a building that houses a monastic community of either monks or nuns. Most large monasteries have an abbey. An exception is Westminster Abbey in London, which bears the name but no longer functions as an abbey. A chapel is a smaller area in a large church that can be used for liturgical ceremonies. The best-known example is the Sistine Chapel, which houses the famous Michelangelo ceiling and the altar painting of the Last Judgment. This room is used for the election of the Pope as well as Masses and is attached to St. Peter’s Basilica. A basilica is a large building used for public gatherings. |} * * churlish, adj. అమర్యాదకరమైన; మోటు; * churn, v. t. మథించు; చిలుకు; త్రచ్చు; కవ్వించు; * churner, n. కవ్వం; * churning, n. మథనం; చిలకడం; త్రచ్చుట; త్రచ్చడం; తిప్పడం; ** churning rod, ph. చల్లగుంజ; కవ్వం; చిలికే కర్ర; * chutney, n. పచ్చడి; తొక్కు; చట్నీ; * chutzpah, n. (ఖూట్స్‌పా), మొండి ధైర్యం; తెగువ; సాహసం; చొరవ; audacity; * cicada, n. ఇలకోడి; చిమ్మట; ఈలపురుగు; grey cricket; * cide, suff. హత్య; హారి; సంహారి; ఆరి; ** homicide, n. హత్య; మానవహత్య; ** infanticide, n. శిశుహత్య; శిశుమేధం; ** insecticide, n. కీటకారి; ** matricide, n. మాతృహత్య; ** patricide, n. పితృహత్య; ** suicide, n. ఆత్మహత్య; * cider, n. కొద్దిగా పులియబెట్టిన పళ్ళరసం; ముఖ్యంగా ఏపిల్ పళ్ళ రసం; * cigar, n. చుట్ట; పొగచుట్ట; * cigarette, n. సిగరెట్టు; * cilantro, n. కొత్తిమిర; ధనియాల మొక్క; [bot.] ''Coriandrum sativum''; ** Chinese cilantro, [bot.] ''Allium tuberosum''; * cilia, n. నూగు; * cinchona, n. సింకోనా; మలేరియాకి వాడే ఒక ఔషధం; హోమియోపతీ మందులలో వాడే ఛైనా ఈ సింకోనా నుండే చేస్తారు; [bot.] China officinalis; * cinder, n. దాలి; మావి పట్టిన నిప్పులు; * cinder pit, ph. దాలి గుంట; * cine, adj. చలనచిత్రాలకి సంబంధించిన; సినిమా; * cinema, n. చలనచిత్రం; చిత్రకథ; సినిమా; తెరాట; ** cinema hall, ph. చిత్ర ప్రదర్శనశాల; సినిమా హాలు; * cinnabar, n. ఇంగిలీకం; హింగుళం; రససింధూరం; HgS; * cinnamon, n. దాల్చినచెక్క; లవంగపట్ట; ** Ceylon cinnamon, ph. [bot.] ''Cinnamomum zeylanicum;'' ** Saigon cinnamon, ph. [bot.] ''Cinnamomum loureirii;'' ** cinnamon bark, ph. దాల్చినచెక్క; * cipher, n. (1) శూన్యం; సున్న; హళ్ళి; హుళక్కి; పూజ్యం; గగనం; (2) రహస్యలిపి; ** big cipher, ph. గుండుసున్న; బండిసున్న; * circa, adv. సుమారుగా; ఆ రోజులలో; [[Image:Incircle and Excircles.svg|right|thumb|300px|A {{colorbox|black}}{{nbsp}}triangle with {{colorbox|#a5c2da}}{{nbsp}}incircle, [[incenter]] (I), {{colorbox|orange}}{{nbsp}}excircles, excenters (J_A, J_B, J_C).]] * circadian, adj. దైనిక; (ety.) circa + dies = సుమారుగా + రోజూ; ** circadian rhythm, ph. దైనిక లయ; అహోరాత్ర లయ; A term derived from the Latin phrase “circa diem,” meaning “about a day”; refers to biological variations or rhythms with a cycle of approximately 24 hours; * circle, n. వృత్తం; వర్తులం; వలయం; చక్రం; మండలం; అల్లి; హళ్ళి; ** circumscribed circle, ph. పరివృత్తం; బహిర్‌ వృత్తం; ఒక బహుభుజి బయట అన్ని శీర్షాలనీ స్పర్శిస్తూ ఉండగలిగే వృత్తం; An inscribed polygon is a polygon in which all vertices lie on a circle. The polygon is inscribed in the circle and the circle is circumscribed about the polygon. A circumscribed polygon is a polygon in which each side is a tangent to a circle; ** excircle, ph. బహిర్‌ వృత్తం; ఒక త్రిభుజం బయట ఒక భుజాన్నీ, మిగిలిన రెండు భుజాల పొడుగింపులనీ స్పర్శిస్తూ ఉండగలిగే అతిపెద్ద వృత్తం; ** Great Circle, ph. [astronomy] మహావృత్తం; ** Great Circle arc, ph. [astronomy] మహావృత్తపు చాపము; ** incircle, ph. అంతర్‌ వృత్తం; ఒక త్రిభుజం లోపల మూడు భుజాలని స్పర్శిస్తూ ఉండగలిగే అతిపెద్ద వృత్తం; ** inner circle, ph. (1) అపసిద్ధ బిందువు; అంతర్‌లిఖిత వృత్తం; (2) ఆంతరంగికులు; ** inscribed circle, ph. అంతర్‌ వృత్తం; ఒక బహుభుజి లోపల అన్ని భుజాలని స్పర్శిస్తూ ఉండగలిగే అతిపెద్ద వృత్తం; ** nine-point circle, ph. నవబిందు వృత్తం; ** vicious circle, ph. విష వలయం; * circuit, n. (1) మండలం; పరిధి; ప్రదక్షిణం; (2) ఆవృత్తం; పరీవాహం; పరిపథం; జాలం; వలయం; see also network; ** electrical circuit, ph. విద్యుత్ పరీవాహం; విద్యుత్ వలయం; * circuitous, adj. డొంకతిరుగుడు; చుట్టుతిరుగుడు; * circular, adj. (సర్క్యులార్) గుండ్రని; వృత్తాకారమైన; వర్తులాకారమైన; చక్రీయ; వట్రువ; బటువు; * circular, n. (సర్క్యులర్) కరపత్రం; తాకీదు; ప్రకటన పత్రం; వర్తులం; వర్తుల లేఖ; * circulate, v. t. తిప్పు; నలుగురికీ చూపించు; చేతులు మార్చు; * circulating, adj. వ్యావర్తక; * circulation, n. (1) ప్రసరణ; (2) చలామణి; చెల్లుబడి; ** blood circulation, ph. రక్త ప్రసరణ; ** in widespread circulation, ph. బాగా చలామణీలో ఉంది; * circulator, n. పంకా; విసనకర్ర; సురటి; * circum, pref. ప్ర; పరి; * circumambulation, n. ప్రదక్షిణం; చుట్టూ తిరగడం; * circumcised, n. సున్నతుడు; * circumcision, n. సున్నతి; సుంతీ; (ant,) uncircumcised = అసున్నతులు; * circumference, n. పరిధి; చుట్టుకొలత; కైవారం; * circumpolar, adj. ప్రరిధ్రువ; * circumpolar stars, ph. ప్రరిధ్రువ తారలు; ధ్రువ నక్షత్రం చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేసే తారలు; * circumradius, n. బాహ్య వ్యాసార్ధం; the radius of a circle (sphere) drawn outside a polygon (polyhedron) while touching all the vertices; * circumspection, n. జాగరూకత; అప్రమత్తత; * circumstance, n. పరిస్థితి; స్థితిగతి; * circumstantial, adj. స్థితిగత్యానుసార; అప్రత్యక్ష; పరిస్థితిసంబంధ; సంభవాత్మక; ప్రాసంగిక; * circumstantial evidence, ph. స్థితిగత్యానుసార ప్రమాణం; ఉత్తరోత్తర ఆధారాలు; సంభవాత్మక ప్రమాణం; ప్రాసంగిక ప్రమాణం; * circumterestrial, adj. పరిభౌమిక; భూమి చుట్టూ; * circumvent, v. t. దాటిపోవు; దాటు; * cirrhosis, n. అవయవములు గట్టిపడి పరిమాణం తగ్గుట; నారంగ వ్యాధి; ** cirrhosis of the liver, ph. కాలేయం గట్టిపడడమనే ఒక వ్యాధి; నారంగ కాలేయ వ్యాధి; జలోదరం; * cis, adj. pref. [chem.] గ్రహణ; పక్కగా; see also trans; * cis fat, ph. [chem.] ఒక రకం కొవ్వు పదార్థం; ఈ రకం కొవ్వులలో జంట బంధం ఉన్న కర్బనపు అణువులకి ఒక పక్కనే గొలుసు పెరగటం వల్ల ఆ గొలుసు వంకరగాఉంటుంది; * cistern, n. కుండీ; గోలెం; తొట్టి; బాన; [[File:Cissus quadrangularis MS0938.jpg|thumb|right|నల్లేరు]] * cissus, n. నల్లేరు; [bot.] ''Cissus quadrangularis''; * citadel, n. దుర్గం; కోట; * citation, n. (1) చేసిన తప్పుని చూపి జరిమానా వెయ్యడం; (2) ఉపప్రమాణం; ఒకరు చేసిన మంచి పనులని ఎత్తి చూపి సత్కరించడం; (3) ఒకరి రచనలని ఎత్తి చూపి ఉదహరించడం; * cite, v. t. ఉదహరించు; చూపించు; ఎత్తి చూపు; * citron, n. మాదీఫలం; దబ్బపండు; * citizen, n. m. పౌరుడు; * citizenship, n. పౌరసత్వం; * citric acid, n. పండ్లలో ఉండే ఒక ఆమ్లం; తెల్లటి, పుల్లటి చూర్ణం; C₆H₈O₇:H₂O; * citrus, adj. నిమ్మ; ** citrus canker, ph. నిమ్మగజ్జి తెగులు; * city, n. నగరం; పట్టణం; పురం; ప్రోలు; మహానగరం; బస్తీ; పెద్ద ఊరు; * civet, n. జవాది; జవాది పిల్లి మర్మస్థానాల నుండి స్రవించే తేనె వంటి పదార్థం; దీన్ని సెంట్లు, అత్తరులలో వాడతారు; * civet cat, n. జవాది పిల్లి; పునుగు పిల్లి; పునుగు; బూతపిల్లి; కమ్మపిల్లి; గంధ మృగం; గంధ మార్జాలం; మార్జారిక; ఆఫ్రికా, ఇండియా, మలేసియా దేశాలలో నివసించే ఒక మాంసాహారి; [[File:Civetone 3D ball.png|thumb|right|civitone=జవాది నిర్మాణ క్రమం]] * civetone, n. జవాది; జవ్వాది; సంకు; పునుగు పిల్లుల శరీరం నుండి స్రవించే కొవ్వు వంటి మదజలం [see also musk]; * civic, adj. విద్యుక్త; పురజన; పౌర; సామాజిక; ** civic duty, ph. విద్యుక్త ధర్మం; ** civic reception, ph. పౌరసన్మానం; ** civic responsibility, ph. విద్యుక్త ధర్మం; ** civic sense, ph. సామాజిక స్పృహ; పౌరకర్తవ్య భావన; ** civic society, ph. పుర సంఘం; పౌర సంఘం; * civil, adj. (1) నాగరిక; సభ్య; (2) పౌర; షవన; (3) దివానీ; సర్కారీ; ధనోద్భవ; (ant.) criminal; military; religious; ** civil code, ph. పౌర స్మృతి; ** civil engineering, ph. సర్కారీ స్థాపత్యశాస్త్రం; పౌర స్థాపత్యశాస్త్రం; ** uniform civil code, ph. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి; ** civil court, ph. దివానీ అదాలతు; ** civil day, ph. షవన దినం; ** civil supplies, ph. పౌర సరఫరాలు; సర్కారీ సరఫరాలు; ** civil war, ph. అంతర్ కలహం; అంతర్ యుద్ధం; ** civil disobedience, ph. సత్యాగ్రహం; శాసనోల్లంఘనం; * civilian, adj. లౌక్య; ** civilian dress, ph. లౌక్య వేషం; * civility, n. నాగరికత; సభ్యత; మర్యాద; * civilization, civilisation (Br.), n. నాగరికత; సభ్యత; * clad, adj. ధరించిన; తొడుక్కున్న; పరివేష్టితమైన; * claim, n. హక్కు; అర్హత; స్వత్వం; విల్లంగం; * claim, v. i. తనకు రావలసినదాని కొరకు పోరాడు; దావా వేయు; * clairvoyance, n. దివ్యదృష్టి; యోగదృష్టి; కంటికి ఎదురుగా కనిపించని వస్తువులని చూడగలిగే దివ్య శక్తి; * clamor, n. సద్దు; సందడి; * clamp, n. బందు; బిగించు సాధనం; * clan, n. కులం; జాతి; వర్గం; * clandestine, adj. లోపాయకారీ; రహస్యమయిన; గుప్తమైన; ప్రచ్ఛన్న; * clarification, n. విశదీకరణ; స్పష్టీకరణ; వివరణ; * clarify, v. t. విశదీకరించు; స్పష్టం చేయు; స్పష్టపరచు; వివరించు; * clarity, n. స్పష్టత; సుబోధకత; తెరిపి; వ్యక్తత; * clarified, adj. తేటపరచిన; శుద్ధి అయిన; ** clarified butter, ph. నెయ్యి; ఘృతం; ఆజ్యం; హవిస్; శుద్ధి చెయ్యబడ్డ వెన్న; * clash, v. i. డీకొట్టుకొను; వికటించు; * class, n. (1) తరగతి; (2) వర్ణం; (3) వర్గం; తెగ; కులం; జాతి; తరం; see also caste; (4) తరగతి; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు మూడవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] kingdom, phylum, class, order, family, genus, and species; ** labor class, ph. శ్రామిక వర్గం; ** mammalia class, ph. క్షీరదాలు; క్షీరద తరగతి; ** ruled class, ph. పాలిత వర్గం; ** ruling class, ph. పాలక వర్గం; ** class conflict, ph. వర్గ వైరం; ** class struggle, ph. వర్గ సంఘర్షణ; * classical, adj. శాస్త్రీయ; సనాతన; సంప్రదాయిక; కాలజయి; కాలాన్ని జయించినది; (ety.) belonging to the upper and ruling classes; ** classical literature, ph. సంప్రదాయిక సాహిత్యం; ప్రాచీన సాహిత్యం; (ant.) modern literature; ** classical mechanics, ph. సంప్రదాయిక యంత్రశాస్త్రం; (rel.) quantum mechanics; ** classical music, ph. శాస్త్రీయ సంగీతం; (ant.) light music; * classics, n. pl. సనాతన గ్రంథాలు; ప్రామాణిక గ్రంథాలు; గణనీయ గ్రంథాలు; శ్రేష్ఠసాహిత్యం; * classification, n. వర్గీకరణం; తరీకరణం; ** natural classification, ph. స్వాభావిక వర్గీకరణం; * classified, adj. (1) తరంవారీ; వర్గీకృత; తరగతులుగా విడగొట్టబడిన; (2) రహస్యంగా ఉంచవలసిన; బహిరంగపరచకుండా ఉంచవలసిన; ** classified advertisements, ph. తరంవారీ ప్రకటనలు; వర్గీకృత ప్రకటనలు; ** classified research, ph. వర్గీకృత పరిశోధన; రహస్యంగా ఉంచవలసిన శాస్త్రీయ పరిశోధన; * classifier, n. తరందారు; తరగతులుగా విడగొట్టునది; * classify, n. వర్గీకరించు; తరగతులుగా విభజించు; * clause, n. ఉపవాక్యం; ** main clause, ph. ప్రధాన ఉపవాక్యం; * clavicle, n. జత్రువు; కంటియెముక; మెడయెముక; collar bone; * claw, n. (1) పక్షిగోరు, పులిగోరు, పిల్లిగోరు; పంజా; (2) డెక్క; గిట్ట; (3) పట్టుకొమ్ము; సుత్తిలో మేకులని ఊడబెరికే కొస; * clay, n. బంకమన్ను; బంకమట్టి; రేగడిమన్ను; మృత్తిక; ** white clay, ph. పాలమన్ను; సుద్ద; నాము; ధవళ మృత్తిక; * clear, adj. (1) స్పష్టమైన; స్ఫుటమైన; విశదమైన; స్వచ్ఛమైన; (2) తెరిపి; మబ్బు లేకుండా; నిర్మల; స్వచ్ఛ; * clear, n. కళంకం లేని స్థితి; స్పుటం; * clear, v. t. ఖాళీ చేయు; * clearly, adv. విదితముగా; విశదంగా; స్పష్టంగా; * clean, adj. (1) శుభ్రమైన; శుచియైన; మృష్ట; (2) నున్ననైన; బోడి; * clean, v. t. (1) శుభ్రం చేయు; శుభ్రపరచు; (2) నున్నగా చేయు; * clean, n. శుభ్రం; నిర్మలం; ** cleaning paste, ph. ధావన ఖమీరం; ** cleaning powder, ph. ధావన చూర్ణం; * cleanliness, n. శుచి; శుభ్రం; శౌచం; శుభ్రత; నైర్మల్యం; నిర్మలత; * clean-shaven head, n. బోడిగుండు; * cleansing, n. ప్రక్షాళన; * clear, v. t. శుభ్రం చేయు; తుడిచి వేయు; చెరుపు; చెరిపివేయు; * clear, adj. తేరిన; తేట తేరిన; నిర్మలమైన; ** clear fluid, n. తేట; తేట తేరిన ద్రవం; * clearing nut, n. ఇండుప గింజ; చిల్ల గింజ; అందుగు గింజ; * cleavage, n. (1) చీలిక; (2) ఆడదాని చన్నుల మధ్యనున్న చీలిక వంటి స్థలం; * cleave, v. t. పగలదీయు; విడదీయు; * cleft lip, ph. గ్రహణపు మొర్రి; తొర్రి; ** cleft palate, ph. అంగుట్లో ఉన్న మొర్రి; * clemency, n. దయాభిక్ష; కనికరించి క్షమించడం; * clepsydra, n. నీటిగడియారం; * clergyman, n. క్రైస్తవుల చర్చిలో పురోహితుని వంటి మతాధికారి; * clerical error, ph. హస్తదోషం; చేతప్పు; రాతలో జరిగిన తప్పు; * clerk, n. గుమస్తా; ముసద్దీ; రాసేవాడు; లేఖరి; * clerkship, n. రాయసం; రాతకోతలు నేర్చుకునే దశ; * cleverness, n. వైదగ్ధ్యం; విదగ్ధత; నేర్పరితనం; నేర్పు; చాతుర్యం; * client, n. కాతాదారు; కక్షదారు; * climate, n. (1) సదావరణం; ఒక ప్రదేశంలో దీర్ఘకాల సగటు పరిస్థితులు – అంటే దశాబ్దాలు, శతాబ్దాల తరబడి ఉండే పరిస్థితులని వర్ణించడానికి వాడతారు. “దీర్ఘకాలం” అంటే కనీసం 30 సంవత్సరాలు ఉండాలని ఒక ఒప్పందం ఉంది; (2) వాతావరణం; (3) శీతోష్ణస్థితి; ఇది వాతావరణం యొక్క పరిస్థితిని (state of the atmosphere) వర్ణించే మాట. తరుణకాల శీతోష్ణస్థితి అంటే వెదర్, దీర్ఘకాల శీతోష్ణస్థితి అంటే క్లయిమేట్ అని వివరణ చెప్పవచ్చు; (rel.) weather; ** desert climate, ph. ఎడారి వాతావరణం; ఎడారి సదావరణం; ** Mediterranean climate, ph. మధ్యధరా వాతావరణం; మధ్యధరా సదావరణం; ** political climate, ph. రాజకీయ వాతావరణం; * climax, n. పరాకాష్ఠ; పతాక సన్నివేశం; బిగి; రసకందాయం; * climb, v. i. ఎక్కు; అధిరోహించు; ఆరోహించు; * clinch, v. t. తేల్చు; * cling, v. i. పట్టుకుని వేలాడు; కరచి పట్టుకొను; * clinic, n. (1) ఆరోగ్యశాల; వైద్యశాల; వైద్యాలయం; భేషజ శాల; ప్రజలకి వైద్య సహాయం దొరికే స్థలం; ఆసుపత్రి అంటే ఉపతాపిని 24 గంటలు పర్యవేక్షణలో ఉంచి చూడడానికి అనువైన స్థలం;(2) ఒక నిర్ధిష్టమైన పనిని సమర్ధవంతంగా చెయ్యడానికి కొంతమంది ఉమ్మడిగా సమావేశమయే ప్రదేశం; ఉ. టెన్నిస్ క్లినిక్ అంటే టెన్నిస్ ఆడడంలో చేసే తప్పులని సవరించుకోడానికి సమావేశమయే ఆట స్థలం; * clip, v. t. కత్తిరించు; * clip, n. కత్తిరించిన భాగం; ** clip art, ph. అతకడానికి వీలైన చిన్న చిన్న బొమ్మలు; * clique, n. సన్నిహితుల గుంపు; ఇతరులని చేరనీయని సన్నిహితుల గుంపు; * clitoris, n. భగలింగం; * cloak, n. కండువా వంటి బట్ట; మెడ దగ్గర ముడికట్టి వెనకకి జారవిడచే వం; * clock, n. గడియారం; గంటల గడియారం; పెద్ద గడియారం; ఘడి; ఘటీకారం; * clockwise, adj. అనుఘడి; దక్షిణావర్త; ప్రదక్షిణ; అవిలోమ; ** clockwise direction, ph. అనుఘడి దిశ; దక్షిణావర్త; దిశ; సవ్య దిశ; ప్రదక్షిణ దిశ; (ant.) anticlockwise; * clockwork, n. ఘటీయంత్రాంగం; ఘటీయంత్రం; * clod, n. గర; గడ్డ; * close, adj. దగ్గర; సన్నిహిత; సమీప; ** close relative, ph. దగ్గర బంధువు; సన్నిహిత బంధువు; * close, v. t. మూతవేయు; మూయు; మూసివేయు; మోడ్చు; ముకుళించు; నిమీలించు; * closed, adj. మూతవేసిన; మూసిన; మూతపడ్డ; మూయబడ్డ; మోడ్చిన; ముకుళించిన; సంవృత; ఆవృత; నిమీలిత; ** closed system, ph. సంవృత వ్యవస్థ; ** half closed, ph. అరమోడ్చిన; అర్ధ నిమీలిత; అర్ధ సంవృత; * closet, n. చిన్న గది; కొట్టు; కొట్టుగది; అర; * closure, n. సమాపకం; సంవృతం; వివారం; సమాప్తి; మూసివేత; * clot, n. గడ్డ; దొబ్బ; ** blood clot, ph. రక్తపు కదుం; గడ్డకట్టిన రక్తం; దొబ్బ; * clot, v. i. పేరుకొను; గడ్డకట్టు; గరకట్టు; * clotting, n. పేరుకొనుట; గడ్డకట్టుట; గడ్డకట్టడం; * cloth, n. (క్లాత్) బట్ట; గుడ్డ; వలువ; చేలం; వస్త్రం; ** muslin cloth, ph. ఉలిపిరి బట్ట; జిలుగు; ** shiny cloth, ph. జిలుగు; పట్టులా మెరిసే వస్త్రం; * cloths, n. pl. (క్లాత్స్) గుడ్డ ముక్కలు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: cloth, fabric * ---Use cloth as an uncountable noun to talk about the cotton, wool, etc. that is used to make clothes. Fabric can be countable or uncountable, and can be used about things other than clothes.''' |} * * clothe, v. t. (క్లోద్) దుస్తులు తొడుగు; బట్టలు వేయు; * clothed, adj. సచేల; దుస్తులతో ఉన్న; బట్టలు కట్టుకున్న; * clothes, n. pl. దుస్తులు; కుట్టిన బట్టలు; * clothesline, n. దండెం; బట్టలు ఆరవేసుకొనే తాడు; [[File:GoldenMedows.jpg|thumb|right|cumulus clouds=పుంజ మేఘములు]] * cloud, n. మేఘం; మబ్బు; మొగులు; మొయిలు; ఖచరం; అభ్రం; పయోధరం; ఘనం; జీమూతం; జలధరం; అంబుడము; ** altostratus cloud, ph. మధ్యమ స్తార మేఘం; ** altocumulus cloud, ph. మధ్యమ పుంజ మేఘం; ** cirrocumulus cloud, ph. అలకా పుంజ మేఘం; ** cirrus cloud, ph. అలకా మేఘం; ** cumulus cloud, ph. పుంజ మేఘం; సమాచి మేఘం; ** cumulonimbus cloud, ph. పుంజ వృష్టిక మేఘం; ** dark cloud, ph. కారుమేఘం; ** nimbus cloud, ph. వృష్టిక మేఘం; ** stratocumulus cloud, ph. స్తారపుంజ మేఘం; ** stratus cloud, ph. స్తార మేఘం; ** thunder cloud, ph. పర్జన్యం; ** rain cloud, ph. అభ్రం; ** cloud chamber, ph. [phy.] జీమూత కోష్ఠిక; భౌతిక శాస్త్ర పరిశోధనలో వాడే ఒక ఉపకరణం; * cloudy, adv. మబ్బుగా; మసకగా; మెయిలుగా; ముసాబుగా; మొగులుగా; * clove, n. పాయ; చీలిక; తొన; తునక; * clover, n. గడ్డి మైదానాలలో పెరిగే ఒక జాతి కలుపు మొక్క; * cloves, n. pl. లవంగాలు; లవంగపు చెట్టు యొక్క ఎండిన మొగ్గలు; దేవకుసుమం; కరంబువు; [bot.] Eugenia caryophyllata; * clown, n. m. విదూషకుడు; కోణంగి; గంథోళిగాడు; హాస్యగాడు; * clue, n. ఆధారం; ఆచూకీ; ఆరా; జాడ; పత్తా; కిటుకు; సవ్వడి; * clownish, adj. వెకిలి; * club, n. (1) కర్ర; దుడ్డు కర్ర; (2) సంఘం; జట్టు; * club, v. t (1) కర్రతో కొట్టు; బాధు; (2) జోడించు; * clubs, n. కళావరు; (ety.) clover shaped; * clumsy, adj. వికృత; వికార; నేర్పులేని; * cluster, n. (1) గుంపు; గుచ్ఛం; రాశి; వితతి; గమి; (2) సంయుక్తాక్షరం; (3) గెల; అత్తం; గుత్తి; చీపు; ** cluster beans, n. గోరుచిక్కుడు; * clutch, n. (1) పట్టెడు; (2) పట్టు; ** a clutch of mosquito eggs, ph. ఒక పట్టెడు దోమ గుడ్లు; * clutch, v. t. పట్టుకొను; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 3: cm-cz == {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * co-, pref. తోటి; జంట; యుగళ; * co-ordinates, n. తోటి అక్షములు; నిరూపకములు; * coach, n. (1) బండి; శకటం; (2) శిక్షకుడు; తరిఫీదు ఇచ్చే మనిషి; * coagulate, v. i. పేరుకొను; గడ్డకట్టు; గట్టిపడు; చిక్కపడు; * coagulation, n. స్కందనము; గడ్డకట్టుట; * coal, n. రాక్షసిబొగ్గు; నేలబొగ్గు; రాతిబొగ్గు; గనిబొగ్గు; శిలాంగారం; రాక్షసాంగారం; ** coal gas, ph. అంగార వాయువు; ** coal tar, ph. తారు; వాడకీలు; * Coal Sacs, n. [astro.] శ్యామ సీమలు; మిల్కీవే గేలక్సీలో నల్లటి భాగాలు; * coarse, adj. స్థూలమైన; ముతక; ముదుక; కోరా; అనణువైన; మోటు; మడ్డి; గరుకు; బరక; ** coarse language, ph. మోటు భాష; ** coarse paper, ph. ముతక కాగితం; మడ్డి కాగితం; గరుకు కాగితం; ** coarse silver, ph. మట్ట వెండి; ** coarse sugar, ph. బెల్లం; * coast, n. కోస్తా; సముద్రతీరం; కరసీమ; * coastal, adj. కోస్తా; సాగర; వేలా; కరసీమ; ** coastal country, ph. సాగర సీమ; కరసీమ; ** coastal dialect, ph. కరసీమ మాండలికం; ** coastal districts, ph. కోస్తా జిల్లాలు; * coat, n. (1) కోటు; (2) కళాయి; పూత; పొర; ** long coat, ph. అంగరకా; * coating, n. పూత; గార; కళాయి; పోసనం; పోష్; ** gold coating, ph. జల పోసనం; జర పోసనం; బంగారు పూత; * coax, v. t. లాలించు; బెల్లించు; ఒప్పించు; పుసలాయించు; * coaxial, adj. ఏకాక్షక; సమాక్షక; సహాక్షక; * Cobalt, n. మణిశిల; నల్లకావి రాయి; గనిజం; కోబాల్టు; ఒక రసాయన (అణుసంఖ్య 27, సంక్షిప్త నామం, Co.); మూలకం; [Gr. cobalo = mine]; * cobbler, n. మాదిగ; చెప్పులు కుట్టేవాడు; * cobra, n. నాగుపాము; తాచు పాము; ** king cobra, ph. రాజనాగు; కాళనాగు; [bio.] ''Ophiophagus hannah;'' The king cobra was an early offshoot of a genetic lineage giving rise to the mambas, rather than the Naja cobras. ** Indian cobra, ph. నాగుపాము; తాచు పాము; [bio.] ''Naja naja;'' * cobweb, n. సాలెపట్టు; సాలెగూడు; దూగరం; ధుంధుమారం; [[File:Erythroxylum_novogranatense_var._Novogranatense_%28retouched%29.jpg|right|thumb|కోకా మొక్క]] * coca, n. కోకా; ఈ తుప్ప ఆకులలో 14 రకాలైన ఔషధాలు ఉన్నాయి; ఈ ఔషధాలలో ముఖ్యమైనది కోకెయిన్; దక్షిణ అమెరికాలోని ఇండియన్లు ఈ ఆకులని తమలపాకులలా వాడతారు. ఈ ఆకులకి సున్నం రాసుకుని తింటే కొద్దిగా నిషా ఎక్కుతుంది; సా. శ. 1885 లగాయతు 1905 వరకు కోకా-కోలా కంపెనీ ఈ ఆకులనుండి కొన్ని రసాయనాలని సంగ్రహించి వారి పానీయాలలో వాడేవారు; * cocaine, n. కొకెయిన్; (1) స్థానికంగా నొప్పి తెలియకుండా చెయ్యడానికి వాడే ఒక మందు; (2) తెల్లటి గుండ రూపంలో దొరికే ఈ మందుని దురలవాటుగా, ముక్కుపొడుంలా వాడి, దుర్వినియోగం చేసుకునే ప్రమాదం కూడా ఉంది; * coccyx, n. ముడ్డిపూస; అనుత్రికం; త్రోటిక; గుదాస్థి; * cock, n. m. కోడిపుంజు; కుక్కుటం; f. hen; ** cock and bull stories, ph. బూటకపు కథలు; కల్లబొల్లి మాటలు; * cockatoo, n. కాకతువ్వ; చిలకని పోలిన దక్షిణ అమెరికా పక్షి; * cockroach, n. బొద్దింక; * cocktail, n. A stimulating drink composed of alcohol mixed with any kind of sugar, water, and bitters;” * coconut, adj. కొబ్బరి; నారికేళ; ** coconut fiber, ph. కొబ్బరి పీచు; ** coconut fiber rope, ph. నులక; చాంతాడు; కొబ్బరి తాడు; ** coconut fruit, ph. కొబ్బరి కాయ; ** coconut gratings, ph. కొబ్బరి కోరు; ** coconut juice, ph. కొబ్బరి పాలు; కొబ్బరి ముక్కలని పిండగా వచ్చే తెల్లటి పాలు; ** coconut meat, ph. కొబ్బరి; ** coconut milk, ph. కొబ్బరి నీళ్లు; కొబ్బరి కాయలో ఉండే నీళ్ళు; ** coconut palm, ph. కొబ్బరి చెట్టు; ** coconut tree, ph. కొబ్బరి చెట్టు; * coconut, n. కొబ్బరికాయ; టెంకాయ; నారికేళం; ** grated coconut, ph. కోరిన కొబ్బరి; కొబ్బరి కోరు; * cod, n. గండుమీను; * code, n. (1) ధర్మశాస్త్రం; స్మృతి; సంహిత; (2) ఏర్పాటు; నియమం; నియమావళి; (3) రహస్యలిపి; గుర్తు; సంక్షిప్తం; ప్రతీక; కోడు; ఒక వాకేతాన్ని అంకెల రూపంలో కానీ చిహ్నం రూపంలో కానీ రాసినప్పుడు దానిని మనం ప్రతీక అని తెలుగులోనూ “కోడు” అని ఇంగ్లీషులోను అంటున్నాం; (4) కంప్యూటరులో వాడే క్రమణిక లేక ప్రోగ్రాము; ** code of conduct, ph. ధర్మ సంహితం; ప్రవర్తన నియమావళి; ** code of justice, ph. ధర్మ శాస్త్రం; ** code name, ph. రహస్య నామం; ** scan code, ph. వీక్షక ప్రతీక; * codicil, n. వీలునామాకి అనుబంధించిన తాజా కలం; * codify, v. t. సూత్రీకరించు; * coding, v. t. (1) రహస్యలిపిలో రాయడం; సంక్షిప్తంగా రాయడం; (2) కంప్యూటరు ప్రోగ్రాము రాయడం; * co-eds, n.pl. f. సహపాఠులు; తరగతిలో ఉండే అమ్మాయిలు; * coefficient, n. [math.] గుణకం; ఒక గణిత సమీకరణంలో చలన రాసులని గుణించే ఒక గుణకం; ఉదాహరణకి <math>7x^2-3xy+1.5+y</math> అనే సమీకరణంలో 7 నీ, -3 నీ గుణకాలు అంటారు, 1.5 ని స్థిరాంకం అంటారు; కాని <math>ax^2-bx+c</math> అనే సమీకరణంలో "a," "b," "c" లని పరామీటర్లు (parameters) అంటారు; ** coefficient of absorption, ph. శోషణ గుణకం; ** coefficient of diffusion, ph. విసరణ గుణకం; ఒక నిర్దిష్ట కాల పరిమితి (ఉ. సెకండు) లో ఒక పదార్థం ఎంత ప్రాంతం లోకి వ్యాప్తి చెందుతుందో చెప్పే సంఖ్య; ** coefficient of viscosity, ph. స్నిగ్ధతా గుణకం; చిక్కదనాన్ని తెలిపే గుణకం; నీటి చిక్కదనం 1 అనుకుంటే ఆముదం చిక్కదనం 1 కంటె ఎక్కువ ఉంటుంది, తేనె చిక్కదనం ఇంకా ఎక్కువ ఉంటుంది; * coerce, v. t. జులుం చేయు; బలవంతం చేయు; మొహమాటం పెట్టు; * coercion, n. జులుం; బలవంతం; బలాత్కారం; మొహమాటం; * coffee, n. కాఫీ; ** coffee beans, ph. కాఫీ గింజలు; ** coffee powder, ph. కాఫీ గుండ; కాఫీ పొడి; * coffin, n. శవపేటిక; see also casket; * cog, n. పళ్ళ చక్రంలో పన్ను; * cogitations, n. ఆలోచనలు; దీర్ఘాలోచనలు; * cognac, n. (కోన్యాక్‍), ప్రాంసు దేశంలో, కోన్యాక్‍ అనే ప్రాంతంలో తయారయే బ్రాందీ; * cognate, adj. [ling.] సజాతీయ; జ్ఞాతి; సవర్ణ; సహజాత; సోదర; * cognates, n. హిందూ వారసత్వ చట్టం 1925 (Indian Succession Act) ప్రకారం, చనిపోయిన వ్యక్తి యొక్క తల్లి తరపు బంధు వర్గం; see also agnates; * cognitive, adj. ఎరుక; అభిజ్ఞ ** cognitive cataclysm, ph. అభిజ్ఞాత ఉత్పాతం; ఎరుకలో ఉత్పాతం; ఎరుకలో ప్రళయం; ** cognitive disorder, ph. ఎరుక లేమి; * cognizable, adj. [legal] న్యాయస్థానంలో హాజరు పరచగలిగేటటువంటి అనే జ్ఞానం కల; నేరముగా గుర్తించబడ్డ; ** cognizable offense, ph. [legal] న్యాయస్థానంలో హాజరు కావలసినటువంటి నేరం; నేరముగా గుర్తించబడ్డది; cognizable offence అంటే ఎవరూ ఫిర్యాదు చేయకపోయినా, పోలీసులు సమాచారం అందిన వెంటనే కేసు నమోదు చేసుకుని విచారణ ప్రారంభించాలి. * cognizance, n. ఎరుక; తెలుసుకోవడం; జ్ఞానం: * cohabitation, n. సహవాసం; సహనివాసం; * coherent, adj. సంబద్ధం; సంగతం; పొంత; పొందిక; పొత్తు; సామరస్యం; ** coherent light, ph. పొంత కాంతి; * cohesive, adj. సంలగ్న; * cohort, n. సహపాఠి; సహపాటి; సోపతి; A cohort is a group of people who share a common trait, such as age, birth year, or social class. For example, a study might focus on the cohort of people born between 1980 and 1985; * coiffure, n. కొప్పు; కొప్పు ముడి; కేశాలంకారం; ముడి; మూల; ధమ్మిల్లం; * coil, n. కుండలి; చుట్ట; తీగ చుట్ట; ** coil of wire, ph. తీగ చుట్ట; * coil, v. t. చుట్టు; * coin, n. నాణెం; బిళ్ల; రూప్యం; ** gold coin, ph. గద్యాణం; మాడ; ** minted coin, ph. రూప్యం; ** rupee coin, ph. రూపాయి; రూపాయి కాసు; రూపాయి బిళ్ల; ** silver coin, ph. రూక; * coin, v. t. తయారుచేయు; ప్రయోగించు; * coincidence, n. కాకతాళీయం; యాదృచ్ఛికం; అవితర్కిత సంభవం; సంపాతం; * coitus, n. రతి; సంభోగం; స్త్రీ పురుషుల మధ్య లైంగిక సంయోగం; * colander, n. చాలని; కర్కరి; సిబ్బితట్ట; వంటకాలలోని నీటిని బయట పారబోయడానికి వాడే చిల్లుల పాత్ర; * cold, adj. (1) చల్లనైన; శీతల; (2) కఠినమైన; ** cold-blooded, ph. (1) అతి ఘోరమైన; అమానుషమైన; (2) శీతల రక్తపు; ** cold-blooded animals, ph. బయట ఉండే శీతోష్ణతలతో శరీరం ఉష్ణోగ్రత మారే జంతుజాలం; ** cold-eyed, ph. శీత కన్ను; unfriendly or not showing emotion; ex: she gave him a cold-eyed stare; ** cold-pressed oil, ph. గానుగలో ఆడించిన నూనె; ** cold shoulder, ph. అనాదరణ; * cold, n. (1) చలి; శీతలం; (ant.) warmth; (2) జలుబు; పడిశం; రొంప; పీనసం; (3) శీతం; (ant.) heat; * colic, n. శూల; కడుపులో తీవ్రంగా వచ్చే నొప్పి; (note) పసిపిల్లలు పాలు తాగిన తరువాత త్రేనుపు చెయ్యకపోతే పాలతో మింగిన గాలి కడుపులో చిక్కుపడి ఈ రకం నొప్పిని కలుగజేస్తుంది; * collaborate, v. i. సహకరించు; కలసి పనిచేయు; * collaboration, n. సహకారం; * collaborator, n. సహకారి; * collapse, v. i. కూలు; కుదేలు అగు; (ety.) In playing card games, Indians use a term called కుందేలు, which is a step below బేస్తు; because బేస్తు means a marginal win, కుదేలు, probably a distortion of కుందేలు, means total loss or collapse of the bet; ** collapsed star, ph. కూలిన తార; నల్ల నక్షత్రం; కాల రంధ్రం; * collar, n. కంటె; పొన్ను; నేమి; ** metal collar, ph. పొన్ను; ** collar around the circumference of a wheel, ph. నేమి; ** collar bone, ph. కంటె ఎముక; * collate, v. i. పుటల వారీగా పత్రాలని అమర్చడం; * collateral, adj. అనుషంగిక; పక్కగా జరిగిన; ** collateral agreement, ph. అనుషంగిక ఒడంబడిక; ** collateral damage, ph. అనుషంగిక నష్టం; అనుషంగిక హాని; అనుకున్నదానికే కాకుండా చుట్టుప్రక్కల వాటికి దెబ్బతగలడం; ** collateral evidence, ph. అనుషంగిక సాక్ష్యం; * collateral, n. తాకట్టు పెట్టిన వస్తువ; * colleagues, n. pl. సహోద్యోగులు; ఒకే చోట పనిచేసే వ్యక్తులు; * collect, v. t. దండు; పోగుచేయు; కూడబెట్టు; వసూలుచేయు; సేకరించు; సమాహరించు; * collection, n. (1) పోగయినది; వసూళ్లు; వసూలు చేసినది; సేకరించినది; జమా; (2) సంహితం; సమాహారం; (3) సమితి; సముదాయం; పటలం; పటలి; ఝాటం; వారం; తతి; కురుంబం; కూటమి; కూటువ; * collection box, ph. హుండీ; * collections, n. pl. వసూళ్ళు; పోగయిన మొత్తం; వసూలు చేసినది; సేకరించినది; * collective, adj. సామూహిక; సమూహ; సమష్టి; సాముదాయిక; మూకుమ్మడి; బహుగత; * collectively, adv. సామూహికంగా; సమష్టిగా; సాముదాయికంగా; * collector, n. దండుదారు; సేకర్త; కలెక్టరు; * college, n. కళాశాల; కాలేజీ; * collide, v. i. ఢీకొను; గుద్దుకొను; సంఘర్షించు; * collinear, adj. ఏకరేఖీయ; ఏకరేఖాస్థితమైన; ఒకే రేఖ మీద ఉండే; * collinearity, n. ఏకరేఖీయత; ఏకరేఖాస్థితం; ఒకే రేఖ మీద ఉండడం; ** multicollinearity, n. ఒకే రేఖ మీద బహు చలరాసులు ఉండడం; గణితంలో ఒకొక్క నిరూపకం మీద ఒకొక్క చలరాసి సర్వస్వతంత్రంగా ఉండడానికి బదులు అస్వతంత్రతని కోల్పోయిన పరిస్థితి; * collision, n. అభిఘాతం; సంఘర్షణ; సంఘాతం; గుద్దుకోవడం; ఢీకొనడం; ** elastic collision, ph. స్థితిస్థాపక సంఘాతం; ఈ రకం సంఘాతంలో పతన పదార్థాల (incident objects) మొత్తం గతిజ శక్తి క్షీణించకుండా పరావర్తన పదార్థాల మొత్తం గతిజ శక్తికి ఆపాదించబడుతుంది; An elastic collision is a collision in which there is no net loss in kinetic energy in the system as a result of the collision. Both momentum and kinetic energy are conserved quantities in elastic collisions. Suppose two similar trolleys are traveling toward each other with equal speed. They collide, bouncing off each other with no loss in speed. This collision is perfectly elastic because no energy has been lost. ** inelastic collision, ph. ఘన సంఘాతం; కేరం బల్ల మీద పిక్కలు గుద్దుకున్నప్పుడు ఈ రకం సంఘాతం; జరుగుతుంది; ఈ రకం సంఘాతంలో పతన పదార్థాల మొత్తం గతిజ శక్తిలో సింహ భాగం క్షీణించి, మిగిలినది పరావర్తన పదార్థాల గతిజ శక్తికి ఆపాదించబడుతుంది; An inelastic collision is a collision in which there is a loss of kinetic energy. While momentum of the system is conserved in an inelastic collision, kinetic energy is not. This is because some kinetic energy had been transferred to something else. Thermal energy, sound energy, and material deformation are likely culprits. Suppose two similar trolleys are traveling towards each other. They collide, but because the trolleys are equipped with magnetic couplers they join together in the collision and become one connected mass. This type of collision is perfectly inelastic because the maximum possible kinetic energy has been lost. This doesn't mean that the final kinetic energy is necessarily zero; momentum must still be conserved. * colloid, n. జిగార్ధం; జిగురువంటి పదార్థం; శ్లేషాభం; కాంజికాభం; see also gel; * colloidal, adj. జిగార్ధ; బంధక; కాంజికాభ; ** colloidal clay, ph. జిగార్ధ మృత్తికం; బంధక మృత్తికం; * colloquial, adj. వ్యావహారిక; ప్రచలిత; సంభాషణలో వాడే; * collusion, n. లాలూచీ; గూడుపుఠానీ; కుట్ర; లోపాయకారీ; రహశ్య ఒప్పందం; కుమ్మక్కు; * collyrium, n. సురుమా; కాటుక రూపంలో కళ్లకి పెట్టుకునే మందు; * cologne, n. (కొలోన్), a perfume with a lower concentration of fragrance oils (typically around 2-5%) with a shorter-lasting scent; it fades faster than perfume. Lighter, more subtle scent: Perfect for everyday wear or when a less intense fragrance is desired. * colon, n. (1) పెద్దపేగు; బృహదాంత్రం; (2) అటకా; న్యూన బిందువు; వాక్యంలో విరామ చిహ్నం; * colonel, n. (కర్నెల్), సైన్యంలో లుటునెంట్ (లెఫ్టినెంట్) పై అధికారి; * colonial, adj. ఔపనివేశ; (Aupani-vesha); ఇది ఔపనివేశవాదం లేదా విదేశీ పాలనకు సంబంధించినది. ఒక దేశం ఇతర దేశ పాలనలో ఉండే పరిస్థితిని సూచిస్తుంది; ** colonial rule, ph. ఔపనివేశ పాలన; * Colonialism, n. ఔపనివేశవాదం; * colony, n. (1) సహనివేశం; (2) వలస రాజ్యం; ** ant colony, ph. చీమల సహనివేశం; * colophon, n. గద్య; శతకం చివర కాని, ఒక అధ్యాయం చివర కాని గ్రంథకర్త తన గురించి తెలిపే వాక్య సముదాయం; గ్రంథం చివరిలో ఉపసంహారము, మలిపలుకు, చివరిమాట, భరతవాక్యం, epilogue, colophon, వీటిని ఉత్తర పీఠిక అంటారు; * color, colour (Br.), n. రంగు; వర్ణం; రాగం; కాంతి కిరణం యొక్క పౌనఃపున్యం; ** fast color, ph. పక్కా రంగు; ** fugitive color, ph. కచ్చా రంగు; ** light color, ph. లేత రంగు; ** magenta color, ph. బచ్చలిపండు రంగు; ** mordant color, ph. కసటు రంగు; ** saffron color, ph. చెంగావి; ** multi-colored, ph. బహురంగి; రంగురంగుల; ** two-colored, ph. దోరంగి; ** color blindness, ph. వర్ణాంధత్వం; రంగులలో భేదం కంటికి కనిపించకపోవడం; ** color code, ph. కంప్యూటర్ రంగంలో బొమ్మల రంగులని నిర్దిష్టంగా నిర్దేశించడానికి వాడే అక్షరాంకిక సంక్షిప్తం; ఉదాహరణకి: Hex color code, RGB color code, CMYK color code; ముదురు నీలం (Navy Blue) అని చెప్పడానికి #000080 అనే సంక్షిప్తం వాడతారు; లేత ఎరుపు అని చెప్పడానికి #ffcccb అనే సంక్షిప్తం వాడతారు; చామన ఛాయ (swarthy complexion) ని సూచించడానికి #e5c298 అనే సంక్షిప్తం వాడతారు; * colorless, adj. నిరంజన; వివర్ణ; రంగు లేని; * color scheme, ph. వర్ణకల్పన; * colostrum, n. జున్నుపాలు; పశువులు ఈనిన తరువాత మొదటి రెండు, మూడు రోజులూ ఇచ్చే పాలు; ఈ పాలు చూడడానికి తెల్లగా ఉండవు; నీళ్లల్లా ఉంటాయి; * colt, n. మగ గుర్రప్పిల్ల; * column, n. (1) స్తంభం; కంబం; (2) దొంతి; కుందం; వరుస; నిలువు వరుస; నిరుస; మొగరం; స్థూపం; ధారణి; ఓజ; ** column of liquid, ph. ద్రవస్తంభం; ద్రవకంబం; ** vertical column, ph. ధారణి; నిలువు వరుస; నిరుస; ఓజ; * coma, n. అపస్మారకం; కుంభనిద్ర; స్థిరనిద్ర; చిరనిద్ర; స్మృతిరహిత నిద్ర; స్మృతివిహీనత; ఒంటి మీద తెలివిలేని స్థితి; కోమా; * comatose, adj. అపస్మారక స్థితిలో ఉన్న; కుంభనిద్రలో ఉన్న;స్మృతిరహితనిద్రలో ఉన్న; స్మృతివిహీన; * comb, n. దువ్వెన; పన్ని; చిక్కట్ట; కంకతము; * comb, v. t. (1) దువ్వు; (2) వెతుకు; గాలించు; * combination, n. మేళనం; సంయోగం; సంమ్మిశ్రమం; సంచయము; ** chemical combination, ph. రసాయన సంయోగం; ** permutation and combination, ph. క్రమచయసంచయము; క్రమవర్తనం, క్రమసంచయం; క్రమవర్తన క్రమసంచయాలు; * combine, v. t. మేళవించు; సంయోగించు; సంయోగపరచు; కలుపు; కలబోయు; జమిలించు; జమాయించు; * combining, n. సంయోజనం; * combined, adj. సంయుక్త; సమయోజిత; సమైక్య; కలసిన; కలసిపోయిన; %check this సమయోజిత * combined state, ph. సమైక్య రాష్ట్రం; సమైక్య స్థితి; * combustible, adj. దాహక; కాలే గుణం గల; మండగల; * combustibility, n. దహ్యత; * combustion, n. దహనం; నిర్ధహనం; నిర్ధగ్ధం; జ్వలనం; ప్లోషం; మంట; జ్వాల; ** heat of combustion, ph. దహనోష్ణత; ** internal combustion, ph. అంతర్ దహనం; ** supporter of combustion, ph. దహనాధారం; ** combustion boat, ph. దహన తరణి; ** combustion temperature, ph. జ్వలన ఉష్ణోగ్రత; ** combustion tube, ph. దహన నాళం; * come, inter. రా; రాండి; * come, v. i. వచ్చు; అరుదెంచు; వేంచేయు; విచ్చేయు; ఏగుదెంచు; ఏతెంచు; అరుదెంచు; * comedian, n. m. హాస్యగాడు; విదూషకుడు; ప్రహసనకుడు; * comedienne, n. f. హాస్యగత్తె; విదూషకి; * comedy, n. (1) ప్రహసనం; హాస్యరస ప్రధానమయిన నాటకం; (2) సుఖాంతమైన నాటకం; * comet, n. తోకచుక్క; ధూమకేతువు; * come-upper, n. [idiom] అగస్త్యభ్రాత; అతి తెలివిగా ప్రవర్తించడానికి ప్రయత్నం చేసే వ్యక్తి; * comfort, n. సౌకర్యం; సుఖస్థితి; నెమ్మి; * comfort, v. t. ఊరడించు; * comic, adj. హాస్యరస ప్రధానమయిన; హాస్య; హాస్య స్పోరక; నవ్వు పుట్టించే; * comical, adj. హాస్యమయ; * coming, adj. రాబోయే; వచ్చే; రాబోతూన్న; * comma, n. కొరాటిక; కామా; వాక్యాన్ని ఆపుదల చెయ్యడం కోసం వాడే సంజ్ఞ; * command, n. అనుశాసనం; ఉత్తరువు; ఉత్తర్వు; ఆదేశం; నిర్దేశం; ఆనతి; ఆన; ముదల; ** peremptory command, ph. వశిష్ట వాక్యం; ** command line, ph. [comp.] ఆదేశ పంక్తి; ఆదేశ వాక్యం; * commander, n. దళవాయి; దళపతి; దండనాయకుఁడు; సేనాధిపతి; నిర్దేష్ట; వాహినీపతి; అవవాదుఁడు; * commander-in-chief, n. సర్వసేనాధిపతి; * commandments, n. ఆదేశాలు; అనుశాసనాలు; ** ten commandments, ph. దశాదేశాలు; * commence, v. i. మొదలుపెట్టు; చేపట్టు; ఆరంభించు; ఉపక్రమించు; * commendable, adj. ముదావహమైన; * commendable, n. ముదావహం; ప్రశంసనీయం; * commensurable, adj. (1) సమానభాజకముగల, having a common measure; divisible without remainder by a common unit; (2) పరిగణనీయ; సాపవర్తకమైన; అపవర్తనముగల; * comment, n. వ్యాఖ్య; వ్యాఖ్యానం; మీదువల్కు; ** no comment, ph. నిర్వాఖ్య; * commentator, n. భాష్య కారుడు; వ్యాఖ్యాత; * commentary, n. టీక; టిప్పణం; వ్యాఖ్యానం; వ్యాఖ్య; భాష్యం; ** brief commentary, ph. టిప్పణం; ** commentary on commentary, ph. టీకకు టీక; * commerce, n. వ్యాపారం; వాణిజ్యం; వర్తకం; * commission, n. అడితి; కాయిదా; అడిసాటా; ** commission business, ph. అడితి వ్యాపారం; కాయిదా వ్యాపారం; ** commission business shop, ph. కాయిదా కొట్టు; ** commission merchant, ph. అడితిదారుడు, * commitment, n. నిబద్ధత; సంకల్పం; అంకితభావం; అభినివేశం; నిరతి; శ్రద్ధాభక్తులు; ప్రతిశబ్దత; ** commitment to service, ph. సేవానిరతి; * committee, n. బృందం; మండలి; కమిటీ; * commodity, n. సరకు; * common, adj. (1) సామాన్య; లోక; సమాహారక; ఏకోను; (2) ఉమ్మడి; ఉభయ; ** common factor, ph. సామాన్య భాజకం; ఉమ్మడి భాజకం; ** common practice, ph. పరిపాటి; రివాజు; ** common property, ph. ఉమ్మడి ఆస్తి; ** common sense, ph. లోకజ్ఞానం; వ్యవహారజ్ఞానం; సహజ వివేకము; ** common term, ph. సమాహారక పదం; ఉమ్మడి పదం; * commotion, n. అలజడి; అలబలం; కలకలం; సంచలనం; గొడవ; గందరగోళం; * communal, adj. సాముదాయిక; సంఘానికి సంబంధించిన; * communalism, n. కులతత్త్వం; సామాజికవర్గ తత్త్వం; * communicable, adj. సంక్రామిక; ** communicable disease, ph. సంక్రామిక వ్యాధి, సంక్రామిక రోగం; అంటురోగం; * communication, n. వార్త; విశేషం; సందేశం; * communications, n. pl. వార్తాసౌకర్యాలు; * communion, n. సత్సంగం; [సత్ = God, సంగం = union]; * communique, n. ప్రసారమాధ్యమాలకి అందించే అధికార ప్రకటన; * communism, n. సామ్యవాదం; * community, n. సమాజం; ** community development center, ph. సమాజ వికాస కేంద్రం; * commute, v. t. (1) తగ్గించు; (2) ఇంటి నుండి ఉద్యోగ స్థలానికి రోజువారీ ప్రయాణం చేయు; పాయకరీ; * commuter, n. పాయకారీ; ఇటూ అటూ తిరిగేది; * compact, adj. మట్టసమైన; చిన్నదైన; కుదిమట్టమైన; కురుచైన; సాంద్ర; (ant.) diffuse; * compact, n. ఒడంబడిక; ఒప్పందం; * compact, v. t. కుదించు; * compactor, n. దిమ్మిస; ** rolling compactor, ph. దిమ్మిస రోలు; * companion, n. సహవాసి; తోడు; * companionship, n. సహచర్యం; * company, n. (1) తోడు; సహవాసం; సావాసం; (2) నిగమ్; కంపెనీ; వ్యాపార బృందం; * comparative, adj. తులనాత్మక; సామ్య; పోల్చదగిన; ** comparative grammar, ph. తులనాత్మక వ్యాకరణం; ** comparative philology, ph. తులనాత్మక భాషా చరిత్ర; * compare, v. t. పోల్చు; సరిపోల్చు; సరిచూచు; ఉపమించు; బేరీజు వేయు; తైపారు వేయు; * comparison, n. పోలిక; సామ్యం; * compartment, n. గది; అర; రైలు పెట్టెలో ఒక గది; see also bogie; * compass, n. దిక్‌సూచి; * compassion, n. కరుణ; దయ; జాలి; అనుకంపం; దాక్షిణ్యం; సంయమనం; ** compassion for living creatures, ph. భూతదయ; జీవకారుణ్యం; * compassionate, adj. కరుణామయ; దయగల; జాలిగల; అనుకంప; * compatible, adj. అవిరుద్ధ; * compatibility, n. పొంత; పొందిక; పొత్తు; అవిరుద్ధత; క్షమత; * compatriot, n. స్వదేశీయుడు; * compendium, n. సంకలనం; * compensation, n. (1) పరిహారం; నష్ట పరిహారం; (2) జీతం; * competence, n. ప్రయోజకత్వం; సామర్ధ్యం; దక్షత; * competition, n. పోటీ; దంటీ; ప్రతిస్పర్థ; * competitor, n. పోటీదారు; ప్రతియోగి; స్పర్ధాళువు; దంట; ప్రతిస్పర్థి; * compilation, n. కూర్పు; సంహితం; * compile, v. t. కూర్చు; సేకరించు; * compiled, n. కూర్పబడినది; ప్రోతం; గ్రథితం; * compiler, n. (1) కూర్పరి; సంకలన కర్త; (2) ఒక ఉన్నత భాష నుండి మరొక నిమ్న భాషకి తర్జుమా చెయ్యటానికి కంప్యూటరు వాడే క్రమణిక; * complainant, n. ఫిర్యాది; ఫిర్యాదు చేసే వ్యక్తి; * complaint, n. చాడీ; అభియోగం; ఫిర్యాదు; (ety.) [Hin.] ఫిర్ యాద్ means "remind again''; * complement, n. [math.] పూరకం; ఉదాహరణకి దశాంశ పద్ధతిలో <math>10000000 - y</math> y యొక్క దశాంశ పూరకం (ten’s complement) అంటారు. అలాగే <math>99999999 - y</math> y యొక్క నవాంశ పూరకం (nine’s complement of y). ద్వియాంశ పద్ధతిలో <math>11111111 - y</math> y అనే ద్వియాంశ సంఖ్య యొక్క "ఒకట్ల" పూరకం (one’s complement of y). ** binary complement, ph. [[ద్వియాంశ పూరకం]]; ** decimal complement, ph. దశాంశ పూరకం; ** complement addition, ph. [[పూరక సంకలనం]]; కంప్యూటర్లలలో సంకలన వ్యవకలనాలు చెయ్యడానికి అనువైన పద్ధతి; ** complement subtraction, ph. పూరక వ్యవకలనం; * complementary, adj. ఉల్టా; పూరక; పరస్పర పరిపూరక; ** complementary event, ph. ఉల్టా సంఘటన; పూరక సంఘటన; * complete, v. t. (1) పూర్తిచేయు; పూరించు; (2) నింపు; (3) భర్తీచేయు; * complete, adj. అంతా; పూర్తిగా; యావత్తు; నిండుగా; సాంగంగా; పరిపూర్ణంగా; సంపూర్ణంగా; * complex, n. క్లిష్ట మానసిక స్థితి; జటిల మానసిక స్థితి; సంశ్లిష్ట మానసిక స్థితి; * complex, adj. సంకీర్ణ; మిశ్రమ; క్లిష్ట; జటిల; సంశ్లిష్ట; జిలుగు; ** complex issue, ph. క్లిష్ట సమస్య; జటిలమయిన సమస్య; ** complex number, ph. సంకీర్ణ సంఖ్య; సమ్మిశ్ర సంఖ్య; క్లిష్ట సంఖ్య; ** complex sentence, ph. సంశ్లిష్ట వాక్యం; ** diana complex, ph. మగ పోకడలకి పోవాలనే ఆడదాని కోరిక; మాటలలోను, చేతలలోను పురుషుడిలా ఉండాలనే కోరిక; ** electra complex, ph. తండ్రితో కామ సంబంధాలు నెరపాలని కూతురు అంతరాంతరాలలో వాంఛించడం; ** inferiority complex, ph. ఆత్మన్యూనతా భావం; ** superiority complex, ph. అధిక్యతా భావం; * complexion, n. ఛాయ; వర్చస్సు; వర్ణం; రంగు; శరీరపు రంగు; ** swarthy complexion, ph. చామనఛాయ; * complexity, n. క్లిష్టత; సంక్లిష్టత; * compliance, n. ఆచరణ; అనుసరణ; పాటింపు; కట్టుబడి; * complement, n. పొగడ్త; మెచ్చికోలు; అభినందన; ప్రశంస; శుభాకాంక్ష; * complimentary, adj. గౌరవార్ధక; * comply, v. t. పాటించు; ఆచరించు; అనుసరించు; అనువర్తించు; అనుష్టించు; అమలు చేయు; * component, n. అంశీభూతం; అంశం; భాగం; అనుఘటకం; * compose, v. t. (1) రచించు; అల్లు; (2) పేర్చు; కూర్చు; ** composing stick, ph. మరబందు; అచ్చొత్తేముందు అక్షరాలని కూర్చడానికి వాడే పనిముట్టు; * composite, adj. సంయుక్త; * composition, n. (1) రచన; అల్లిక; (2) పేర్పు; కూర్పు; * compositor, n. అక్షరసంధాత; అక్షరకూర్పరి; * compost, n. (కాంపోస్ట్) ఆకుపెంట; పెంట; చీకుడు ఎరువు; ** compost pile, ph. పెంటపోగు; * composure, n. నిబ్బరం; * compound, adj. మిశ్రమ; సంయుక్త; సమ్మిశ్ర; ద్వంద్వ; ** compound eye, ph. సంయుక్తాక్షము; సంయుక్తాక్ష; ** compound sentence, ph. ద్వంద్వ వాక్యం; ** compound interest, ph. చక్రవడ్డీ; ఇబ్బడి వడ్డీ; ** compound fraction, ph. మిశ్రమ భిన్నం; ** compound number, ph. సంయుక్త సంఖ్య; ** compound word, ph. సమాసం; ** compound wall, ph. ప్రహరి గోడ; ప్రాకారం; ప్రాంగణ ప్రాకారం; * compound, n. (1) మిశ్రమ ధాతువు; (2) ప్రాంగణం; లోగిలి; * compoundable, adj. [legal] రాజీ కుదుర్చుకోకూడనిది లేదా రాజీ కుదుర్చుకోడానికి వీలు కాని నేరం; * comprehend, v. t. గ్రహించు; అర్ధం చేసుకొను; * comprehensible, n. సుబోధకం; అర్థం అయేవిధంగా ఉన్నది; * comprehension, n. గ్రహింపు; గ్రహణం; ఆకళింపు; ఆకలనం; అవగాహన; అవగతం; * comprehensive, adj. సమగ్ర; సర్వతోముఖ; * comprehensively, adv. సమగ్రంగా; సర్వతోముఖంగా; సాంగోపాంగంగా; సాకల్యంగా; * compress, v. t. కుదించు; దట్టించు; * compression, n. సంపీడనం; సంఘాతం; * compressor, n. సంపీడకి; సంపీడకం; ** compressor coil, ph. సంపీడన కుండలి; సంపీడక కుండలి; * compromise, n. రాజీ; * compromise, v. i. రాజీపడు; * compulsion, n. నిర్బంధం; ప్రసభం; * compulsory, adj. విధిగా; విధాయకంగా; వెట్టి; నిర్బంధ; అనివార్య; ఆవశ్యక; తప్పనిసరి; ** compulsory education, ph. నిర్బంధ విద్యావిధానం; ** compulsory labor, ph. వెట్టి చాకిరీ; బేగారి చాకిరీ; * computation, n. గణన; లెక్కింపు; * computational, adj. లెక్కింపు పద్ధతులకి సంబంధించిన; గణన పద్ధతులకి సంబంధించిన; ** computational methods, ph. లెక్కింపు పద్ధతులు; గణన పద్ధతులు; * compute, v. t. సంగణీకరించు; * computer, n. (1) గణకుడు; గణకి; లెక్కలు చూసే వ్యక్తి; (2) కలనయంత్రం; గణాంకయంత్రం; గణిత యంత్రం; సంగణకం; కంప్యూటరు; ** analog computer, ph. సారూప్య కలనయంత్రం; ** digital computer, ph. అంక కలనయంత్రం; ** hybrid computer, ph. సంకర కలనయంత్రం; * concatenate, v. t. జతపరచు; జోడించు; తగిలించు; కలుపు; * concave, adj. పుటాకారమైన, నతోదర; ఉత్తాన; * concave lens, ph. నతోదర కటకం; పుట కటకం; పుటాకార కటకం; * concede, v. i. ఒప్పేసుకొను; ఓటమిని అంగీకరించు; * conceit, n. అతిశయం; టెక్కు; డాంబికం; అహమహమిక; * conceited, adj. అతిశయంతో కూడిన; టెక్కుతో; ఆడంబరపు; * conceive, v. i. (1) గర్భం ధరించు; కడుపుతోనుండు; (2) ఊహించు; భావించు; అనుకొను; * concentrate, v. i. లగ్నముచేయు; ధారణ చేయు; కేంద్రీకరించు; * concentrate, v. t. గాఢతని పెంచు; నిర్జలీకరించు; * concentrate, n. (1) లగ్నం; ధరణి; (2) నిర్జలి; * concentrated, adj. గాఢ; నిర్జల; సాంద్రీకృత; see also anhydrous; * concentration, n. (1) అవధానం; ఏకాగ్రత; ధారణ; ధ్యానం; నిధిధ్యాసము; తితీక్ష; (2) గాఢత; సాంద్రీకరణం; (3) నిర్జలత; ** power of concentration, ph. ధారణశక్తి; * concentration, v. t. నిర్జలీకరణ; * concentric, adj. ఏకకేంద్రక; కేంద్రకయుత; ** concentric circles, ph. ఏకకేంద్రక వృత్తములు; ** concentric spheres, ph. ఏకకేంద్రక గోళములు; * concept, n. భావం; భావన; పరిభావన; మనోగతి; ఊహ; ఊహనం; అధ్యాహారం; గ్రాహ్యం; సవీతటం; పోహ (అపోహ కానిది); ప్ర + ఊహ(ప్రశస్తమైన అంటే మంచి ఊహ) = ప్రోహ = పోహ; ** concept formation, ph. భావ సంకల్పన; పరిభావ సంకల్పన; * conception, n. ఆవయం; శిశుసంకల్పన; * conceptual, adj. అధ్యాహారిక; ఊహాత్మక; పోహిక; పౌహిక; * conceptually, adv. భావనాత్మకంగా; * concern, n. బెంగ; తాపత్రయం; ధ్యాస; * concert, n. కచేరీ; పాటకచేరీ; ** musical concert, ph. గాన కచేరీ; పాట కచేరీ; * concerto, n. (కంచెర్టో) సంగీత స్వర కల్పన; a musical composition; * concerted, adj. సమైక్య; కూడబలుక్కొన్న; * concession, n. రాయితీ; * concessional, adj. రాయితీ; ** concession stand, ph. రాయితీ బడ్డీ; క్రీడా స్థలాల వంటి బహిరంగ ప్రదేశాలలో కిరాయికి కుదుర్చుకున్న కిరాణా దుకాణాల వంటి బడ్డీలు; * conch, n. శంఖం; ** conch shell, ph. శంఖం; చిందం; * conciliation, n. రాజీ; ఒప్పందం; అంగీకారం; * concise, adj. సంక్షిప్త; క్లుప్త; * conclave, n. సమాలోచన సభ; కొద్దిమంది ముఖస్థంగా మాట్లాడుకుందికి సమావేశమయే గది; * conclude, v. t. ముగించు; ఉపసంహరించు; పూర్తిచేయు; విరమించు; నిష్కర్షించు; సమాప్తం చేయు; కడతేర్చు; * conclusion, n. ముగింపు; పర్యవసానం; ముక్తాయింపు; ఉపసంహారం; ఉద్యాపన; సమాప్తి; నిష్కర్ష; విరమింపు; అవసానం; పిండితార్ధం: (ant.) beginning; takeoff; ** truthful conclusion, ph. తథ్యం; అనుభవ ఆధారితమైన ఒక పిండితార్థము; * concoct, v. i. కిట్టించు; అల్లు; * concomitant, adj. అనుషంగిక; ప్రధానం కాని; ముఖ్యం కాని; * concord, n. సామరస్యం; * concordance n. (1) సామరస్యత; అనుగుణ్యత; (2) అకారాది క్రమంలో అమర్చిన పదసూచిక; * concrete, adj. సంయుక్త; మూర్త; యదార్థ; వాస్తవిక; నిర్ధిష్ట; (ant.) abstract; ** concrete objects, ph. మూర్త పదార్థాలు; * concrete, n. (1) కాంక్రీటు; (2) యదార్థం; వాస్తవం; ** not cast in concrete, ph. [idiom] రాతి మీద గీత కాదు; * concreteness, n. మూర్తత; * concubine, n. ఉంపుడుకత్తె; ఉపపత్ని; చేరుగొండి; ముండ; * concur, v. i. ఏకీభవించు; * concurrent, adj. అనుషక్త; జమిలి; * condemn, v. i. ఖండించు; దుయ్యబట్టు; నిందించు; గర్హించు; * condemnable, n. గర్హనీయం; అభ్యంతరం చెప్పదగ్గ; నిందింప దగిన; * condemnatory, adj. నిందాత్మక మయిన; నిందించేటట్టి; గర్హనీయ; * condensation, n. (1) కుదింపు; సంగ్రహణ; సంధానం; బణుసంధానం; రెండు అణువులని జతపరచుట; (2) ద్రవీభవనం; సంఘననం; సంక్షేపణం; (rel.) liquifaction; ** condensation trails, ph. సంఘనన జాడలు; సంక్షేపణ జాడలు; జెట్ విమానం ఎగురుతూన్నప్పుడు వెనుక కనిపించే తెల్లని చారలు; పొగలో ఉన్న నీటి ఆవిరి ద్రవీభవనం చెంది, తర్వాత మంచుగా మారినప్పుడు నప్పుడు కనిపించే తెల్లని చారలు; contrails; * condense, v. t. (1) కుదించు; సంగ్రహించు; (2) గడ్డ కట్టించు; సంధించు; * condensed, adj. గడ్డకట్టబడిన; సంఘటిత; సాంద్రీకృత; సాంద్రీకృత; ** condensed book, ph. సంఘటిత పుస్తకం; ** condensed milk, ph. గడ్డ పాలు; * condiments, n. సంభారములు; సంబరువులు; పరివ్యయములు; వంటలలో వాడే సుగంధ ద్రవ్యములు; * condition, n. (1) నిబంధన; నియమం; షరతు; (2) పరిస్థితి; స్థితి; అవస్థ; ** initial condition, ph. ప్రారంభ పరిస్థితి; * conditional, adj. నైబంధిక; నియమ; షారత; ** conditional lease, ph. నైబంధిక కౌలు; మద్దతు కౌలు; ** conditional probability, ph. నైబంధిక సంభావ్యత; ** conditional sale, ph. నైబంధిక క్రయం; షారత క్రయం; మద్దతు అమ్మకం; * conditioning, n. నియంత్రీకరణ; ** air conditioning, ph. వాత నియంత్రీకరణ; * condole, v. t. పరామర్శించు; పరామర్శ చేయు; * condolence, n. సానుభూతి; సంతాపం; పరామర్శ; * condom, n. తొడుగు; లింగతొడుగు; పిల్లలు పుట్టకుండాను, సుఖరోగాలు రాకుండాను తప్పించుకుందికి రతి సమయంలో లింగానికి తొడిగే రబ్బరు తొడుగు; * condominium, n. ఉమ్మడి పరిపాలన; ఉమ్మడి వాటాదారులుగా ఉన్న ఇల్లు; (rel.) flat; apartment; * condone, v. t. క్షమించు; * condor, n. గూళి; సాళువ డేగ; * conduce, v. i. దోహదం చేయు; * conduct, n. (కాండక్ట్) ప్రవర్తన; శీలం; నడవడిక; నడత; * conduct, n. (కండక్ట్) జరిపించు; నడిపించు; నిర్వహించు; నెరపు; కానిచ్చు; * conduction, n. వహనం; * conductivity, n. వాహకత్వం; * conductor, n. (1) వాహకి; వాహకం; (2) యాజి; నిరవాకి; ప్రవర్తకుడు; వ్యవహర్త; కండక్టరు; ** semiconductor, n. అర్ధవాహకి; అర్ధవాహకం; ** tour conductor, ph. యాత్రిక యాజి; * conduit, v. t. (కాండూట్) కాలువ; తూము; గొట్టం; మార్గం; * cone, n. శంఖం; శంఖు; * conical, adj. .శంఖాకార; * confection, n. మోదకం; చాకలేట్లు, బిళ్ళలు, మొ. తీపి సరుకులు; * confederation, n. సమాఖ్య; * conference, n. సభ; సమావేశం; సదస్సు; సమ్మేళనం; ** summit conference, ph. శిఖరాగ్ర సమావేశం; ** video conference, ph. దృశ్య సమావేశం; ** conference hall, ph. సభాస్థలి; * confess, v. i. ఒప్పేసుకొను; * confidants, n. pl. (కాన్ఫిడాంట్‌‌స్) ఆంతరంగికులు; సన్నిహితులు; * confidence, n. ధీమా; నమ్మకం; విశ్వాసం; దీలాసా; భరవసం; ధిషణ; ** self-confidence, ph. ఆత్మవిశ్వాసం; * confidential, adj. గుప్త; రహస్య; ఆంతరంగిక; ** confidential communication, ph. గుప్త నివేదన; ** confidential secretary, ph. ఆంతరంగిక సచివుడు; * confidential, n. గుప్తం; రహస్యం; ఆంతరంగికం; ** highly confidential, ph. దేవ రహస్యం; * confidentiality, n. ఆంతరంగికత; రహస్యం; * configuration, n. అమరిక; సమగ్రాకృతి; * confine, v. t. బంధించు; నిర్బంధించు; * confinement, n. బంధిఖానా; నిర్బంధం; * confirm, v. t. ఖాయపరచు; ధ్రువపరచు; ధ్రువీకరించు; రూఢిపరచు; రూఢిచేయు; * confirmation, n. ధ్రువీకరణ; దృఢీకరణ; * confiscation, n. జప్తు; * conflagration, n. దహనకాండ; మంటలు; * conflict, n. ఘర్షణ; సంఘర్షణ; లడాయి; విప్రతిపత్తి; ** armed conflict, ph. సాయుధ సంఘర్షణ; ** class conflict, ph. వర్గ సంఘర్షణ; ** mental conflict, ph. భావ సంఘర్షణ; ** conflict of interest, ph. విప్రతిపత్తి; ప్రయోజనాల సంఘర్షణ; * conflicting, adj. పరస్పర విరుద్ధ; పొందిక లేని; పొందు పొసగని; విప్రతిపన్న; ** conflicting objectives, ph. విరుద్ధ ప్రయోజనాలు; * confluence, n. నదీ సంగమం; సంగమం; కూడలి; సమూహం; * conform, v. i. బద్ధమగు; ** conform to contemporary trends, ph. సమయ బద్ధమగు; * conformal, adj. అనురూప; * conformational, adj. అనురూపాత్మక; ** conformational analysis, ph. అనురూపాత్మక విశ్లేషణ; ** conformational isomerism, ph. అనురూపాత్మక సాదృశం; * conformist, n. సాంప్రదాయదాసుడు; అనుసారి; * confounded, n. కారాకూరం; %check this * confront, v. i. ఎదుర్కొను; * confuse, v. i. కంగారుపడు; * confuse, v. t. కంగారుపెట్టు; * confusion, n. కంగారు; గందరగోళం; తికమక; తొట్రుపాటు; కలత; ఆకులపాటు; గాసటబీసట; గజిబిజి; కకపిక; ** confusion of mind, ph. ఆకులపాటు; * congeal, v. i. ముద్దకట్టు; గడ్డకట్టు; పేరుకొను; * congee, n. గంజి; అన్నం ఉడకబెట్టగా మిగిలిన నీరు; * congenial, adj. ఒకే స్వభావంగల; కలుపుగోలు; * congenital, adj. జాయమాన; ఆగర్భ; ఆజన్మ; జన్మజ; పుట్టు; పుట్టుకతో వచ్చిన; జనుష; వంశ పారంపర్యంగా ఉన్నది కాదు; see also genetic; ** congenital blindness, ph. పుట్టుగుడ్డితనం; జనుషాంధత్వం; ** congenital disease, ph. పుట్టు వ్యాధి; జాయమాన వ్యాధి; పుట్టుకతో ఉన్న రోగం; ఆగర్భ రోగం; ఈ రుగ్మతలు అవయవ నిర్మాణ లోపాలు, అవయవ కార్యనిర్వహణ లోపాలు, జీవ రసాయనాల ఉత్పత్తి లోపాలు, లేక జీవప్రక్రియ లోపాలు వలన కలుగుతాయి; * congestion, n. ఇరుకు; ఇరకాటం; రద్దీ; తొడతొక్కిడి; * conglomerate, v. i. గుమిగూడు; * congratulation, n. అభినందన; * congregation, n. సమావేశం; సమాజం; * congress, n. సమావేశం; ప్రతినిధుల సభ; * congruence, n. ఆనురూపత; * congruent, adj. ఆనురూప; సమాన; సర్వసమాన; సమశేష; తాదాత్మ్య; * congruent class, ph. [math.] సమశేష వర్గం; * conifer, n. పైను, ఫర్‍ జాతి శంఖాకారపు చెట్టు; కోను కాయలను కాసే చెట్టు; * conjecture, n. ఊహ; ప్రతిపాదన; * conjoined, adj. సంయోజిత; * conjoint, adj. కూడిన; చేరిన; కలసి ఉన్న; కలసి ఒకటిగా ఉన్న; ** conjoined twins, ph. కలసి ఒకటిగా ఉన్న కవలలు; అతుక్కుపోయిన కవలలు; * conjugacy, adj. సంయుగ్మత; * conjugal, adj. జంటకి సంబంధించిన; వైవాహిక జీవితానికి సంబంధించిన; దాంపత్య; ** conjugal life, ph. కాపరం; దాంపత్య జీవితం; ** conjugal rights, ph. దాంపత్య హక్కులు; * conjugated, adj. సంయుగ్మ; సంయుక్త; సంబద్ధ; అనుబద్ధ; సంయోగ; జంటకి సంబంధించిన; ** conjugated double bond, ph. సంయోగ జంట బంధం; * conjugation, n. సంయోగం; సంయుగ్మం; * conjunctivitis, n. నేత్రాభిష్యందం; కండ్లకలక; ** gonorrheal conjunctivitis, ph. ప్రమేహ నేత్రాభిష్యందం; * conjunction, n. యుతి; మిళితం; కలయిక; సంయోగం; (వ్యాకరణంలో) సముచ్ఛయం; పొంతనం; ** conjunction of planets, ph. గ్రహ పొంతనం; గ్రహాల యుతి; conjunction occurs when any two astronomical objects (such as asteroids, moons, planets, and stars) appear to be close together in the sky, as observed from Earth; (rel.) Opposition is when a planet is opposite the Earth from the Sun. This is when we can observe it best, as it is normally the nearest to Earth at this point. Opposition is typically used to describe a superior planet’s position; * conjurer, n. మాయావి; మాయలమారి; మాంత్రికుడు; * connect, v. t. అతుకు; కలుపు; తగిలించు; సంధించు; అనుసంధించు; అనుబంధించు; * connected, adj. శ్లిష్ట; అనుసంధాన; ** connecting rod, ph. లంకె ఊస; సంసక్త ఊస; ఇంజనుని చక్రాలకి తగిలించే ఊస; * connection, n. అతుకు; సంధి; సంబంధం; అనుసంధానం; స్పృక్కు; కైకట్టు; electrical connection; * connective, adj. అతికే; సంధాయక; సంధాన; ** connective tissue, ph. సంధాయక కణజాలం; సంధాన కణజాలం; * connectivity, n. అనుసంధేయత; * connector, n. (Gr.) సముచ్చయం; * connoisseur, n. (కానసూర్) m. రసికుడు; రసజ్ఞుడు; f. రసికురాలు; * connotation, n. సందర్భార్ధం; సందర్భానికి సరిపోయే అర్ధం; see also denotation; * conquer, v. i. జయించు; * conqueror, n. జేత; విజేత; జైత్రుడు; * consanguine, n. m. సగోత్రీకుడు; రక్తసంబంధి; * consanguinity, n. (1) సగోత్రీయత; రక్తసంబంధం; వావి; వావి-వరస; (2) మేనరికం; రక్త సంబంధం ఉన్న వారితో వివాహం; * conscience, n. (కాన్‌షన్స్) అంతర్వాణి; అంతరాత్మ; మనస్సాక్షి; * conscientious, adj. (కాన్‌షియన్‌షస్) మనస్ఫూర్తి అయిన శ్రద్ధ; మనస్సాక్షికి లోబడిన; * conscious, adj. (కాన్‌షస్) వ్యక్తమైన; స్పృహతో; మెలుకువతో; [psych.] వైఖరి; చేతన; జ్ఞాత; ** subconscious, adj. వ్యక్తావ్యక్తమైన; [psych.] ఉపచేతన; ఉపజ్ఞాత; ఇగో; ** unconscious, adj. అవ్యక్తమైన; [psych.] సుప్తచేతన; సుప్తజ్ఞాత; అవ్యక్తచేతన; పర; ఇడ్; ** conscious age, ph. బుద్ధి ఎరిగిన వయస్సు; వ్యక్త వయస్సు; ** conscious state, ph. జాగ్రదావస్థ; చేతనావస్థ; ** super conscious state, ph. నిర్వికల్పసమాధి; * consciously, adv. సస్పృహముగా; * consciousness, n. (1) చేతస్సు; చైతన్యం; చేతన; చేతనత్వం; చిత్; వ్యక్తచేతనం; చిత్తాకాశం; పరిజ్ఞానం; ప్రజ్ఞానం; జ్ఞాతం; స్మృతి; మనస్సు; తురీయం; చతుర్థం; సైకీ; లిబిడో; (2) స్పృహ; స్మారకం; awareness of internal or external existence; awareness of yourself and the world around you; Consciousness is, for each of us, all there is: the world, the self, everything. But consciousness is also subjective and difficult to define; ** primary consciousness, ph. అగ్రిమం; అగ్రిమ చేతస్సు; **. pure consciousness, ph. తురీయ స్థితి; In Advaita philosophy this is the the forth state of awareness that is beyond the wakeful, dreaming and deep sleep states in which one is conscious of the falsehood of the above three states; ** secondary consciousness, ph. అనగ్రిమం; అనగ్రిమ చేతస్సు; ** self consciousness, ph. ఆత్మజ్ఞానం; ** social consciousness, ph. సామాజిక స్పృహ; ** sub-consciousness, n. అంతర్ చేతన; ** un-consciousness, n. అవ్యక్తచేతన; ** stream of consciousness, ph. చైతన్య స్రవంతి; ** Universal consciousness, ph. బ్రహ్మజ్ఞానం; * consecrate, v. t. పవిత్రం చేయు; పవిత్ర పరచు; * consecration, n. అభిషేకం; పవిత్రం చేసే తంతు; * consecutive, adj. నిరత; సతత; క్రమానుగత; పుంఖానుపుంఖంగా; ఒకదాని తర్వాత మరొకటి; ** consecutive numbers, ph. క్రమానుగత సంఖ్యలు; * consensus, n. అభిప్రాయసామ్యం; ఏకాభిప్రాయం; * consent, n. అంగీకారం; మేకోలు; ఈకోలు; * consent, v. i. ఒప్పుకొను; అంగీకరించు; ఎవరైనా ప్రతిపాదించిన దానిని గాని అడిగినదానిని కాని చెయ్యడానికి ఒప్పుకొనడం; అనుమతించు; see also assent, agree, concur, accede and acquiesce; * consequence, n. పర్యవసానం; పరిణామం; ** negative consequence, ph. దుష్‌పరిణామం; రుణపరిణామం; * consequently, adv. తత్ఫలితంగా; దరిమిలా; * conservation, n. పరిరక్షణ; ** conservation laws, ph. విహిత నియమాలు; నిక్షేప నియమాలు; ** law of conservation of energy, ph. శక్తి నిత్యత్వ నియమం; * conserve, n. నిల్వ పెట్టడానికి వీలుగా చేసిన సరుకు; ఊరగాయలు; అప్పడాలు; వడియాలు వంటి ఎండబెట్టిన సరుకులు; మురబ్బాలు; * conserve, v. t. నిక్షేపించు; * consider, v. i., v.t. పరిగణించు; ఆలోచించు; లెక్కలోనికి తీసికొను; చిత్తగించు; యోచించు; మానసించు; * consideration, n. పరిగణన; యోచన; పర్యాలోచన; * consign, v. i. కేటాయించు; * consignment, n. (1) కేటాయింపు; (2)) రవాణాసరుకు; * consistent, adj. అనుగుణ్యత; అవిరుద్ధ; అవిరోధత; సంగతత్వ; నియతి; నిలకడ; స్థిరత్వ; * consistency, n. స్థిరత్వం; సంగతత్వం; * consistently, adv. నియతంగా; నియతికాలికంగా; నియమాను సారంగా; క్రమం తప్పకుండా; సంగతంగా; * consolation, n. ఊరడింపు; ఓదార్పు; సాకతం; సాంత్వనం; సముదాయింపు; పరామర్శ; ** consolation prize, ph. సాకత బహుమానం; సాంత్వన బహుమానం; ప్రోత్సాహక బహుమానం; * console, n. (కాన్‌సోల్) సాలారం; ** computer console, ph. కలనయంత్ర సాలారం; సంగణక సాలారం; * console, v. t. (కన్‌సోల్) ఓదార్చు; సముదాయించు; ఊరడించు; పరామర్శించు; * consolidate, v. t. క్రోడీకరించు; * consolidated, adj. ఏకం చెయ్యబడ్డ; ఏకీకృత; సంఘటిత; సుసంఘటిత; * consolidation, n. క్రోడీకరించడం; ఒక చోటకి చేర్చడం; ** consolidation loan, ph. రుణార్ణం; * consonants, n. హల్లులు; వ్యంజనములు; ** aspirated consonants, ph. ఒత్తు అక్షరములు; ** double consonants, ph. జడక్షరములు; ** conjunct consonants, ph. జంట అక్షరములు; సంయుక్తాక్షరాలు; ** contact consonants, ph. స్పర్శములు; ** fixed consonants, ph. స్థిరములు; ** hard consonants, ph. పరుషములు; క, చ, ట, త, ప; ** intermediate consonants, ph. అంతస్థములు; ** pure consonants, ph. పొల్లు హల్లు; ** soft consonants, ph. సరళములు; గ, జ, డ, ద, బ; ** unaspirated consonants, ph. ఒత్తులు లేని అక్షరములు; ** voiced consonants, ph. పరుషములు; క, చ, ట, త, ప; ** voiceless consonants, ph. సరళములు; గ, జ, డ, ద, బ; * conspicuous, adj. స్పష్టముగా; కొట్టొచ్చినట్లు; స్పుటంగా; * conspiracy, n. కుట్ర; కుట్టరము; పన్నాగం; గూడుపుఠాణి; * conspirator, n. కుట్టరి; * conspire, v. t. కుట్రపన్ను; * constancy, n. స్థిరత్వం; * constant, adj. స్థిరమయిన; మారని; మార్పులేని; * constant, n. స్థిరాంకం; స్థిరరాసి; స్థిరం; ** gas constant, ph. వాయు స్థిరాంకం; The ideal gas law is: pV = nRT, where n is the number of moles, and R is the universal gas constant. The value of R depends on the units involved but is usually stated with S.I. units as R = 8.314 J/mol·K ** proportionality constant, ph. అనుపాత స్థిరాంకం; ** universal constant, ph. సార్వత్రిక స్థిరాంకం; * constellation, n. రాశి; రాసి; రిక్క; తారావళి; నక్షత్ర సముదాయం; నక్షత్రమండలం; చూసే వాళ్ల సదుపాయం కొరకు ఆకాశంలో ఉన్న నక్షత్రాలని కొన్ని గుంపులుగా విడగొట్టేరు; ఈ గుంపులే రాశులు; ఇటువంటి రాశులు 88 ఉన్నాయి; సూర్యుడు, చంద్రుడు, గ్రహాలు పయనించే నభోపథంలో ఉన్న నక్షత్రాలకి ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉండబట్టి వీటికి పెట్టిన పేర్లు అందరికీ బాగా పరిచయం; అవే మేష, వృషభాది ద్వాదశ రాశులు; ఈ పథంలో ఉన్న 27 నక్షత్ర సమూహాలే అశ్వని, భరణి, మొదలయిన నక్షత్ర రాసులు; see also asterism; * consternation, n. దిగ్‍భ్రాంతి; దిగ్‍భ్రమ; నివ్వెరపాటు; * constipation, n. మలబద్ధకం; (rel.) indigestion; * constituency, n. నియోజకవర్గం; ఎన్నికల సదుపాయానికిగా దేశాన్ని విడగొట్టిన పరిపాలనా భాగం; * constituent, n. అంగం; అంగరూపం; భాగం; * constitution, n. (1) రాజ్యాంగం; సంవిధానం; body of fundamental principles or established precedents according to which a state or other organization is acknowledged to be governed;(2) శరీర తత్వం; నిర్మాణం; కట్టుబాటు; దేహపాకం; ** written constitution, ph. లిఖిత రాజ్యాంగం; * constitutional, n. (1) రాజ్యాంగ బద్ధం; (2) తత్వ బద్ధం; * constitutionalist, n. రాజ్యాంగవాది; * constraint, n. ఆంక్ష; నిబంధన; కట్టుబాటు; నియమం; నిరోధం; సంయమనం; షరతు; ఆసేధం; ** space constraint, ph. స్థానాసేధం; ** time constraint, ph. కాలాసేధం; * construction, n. (1) నిర్మాణం; కట్టడం; (2) ప్రయోగం; ** building construction, ph. భవన నిర్మాణం; గృహనిర్మాణం; ** passive construction, ph. కర్మణి ప్రయోగం; * constructive, adj. నిర్మాణాత్మక; * consult, v. t. సంప్రదించు; సలహా తీసుకొను; * consultant, n. సలహాదారు; మంతవ్యుడు; * consultation, n. సంప్రదింపు; సమాలోచన; * consume, v. i. (1) తిను; భుజించు; ఆరగించు; (2) వాడు; ఖర్చుచేయు; వినియోగించు వినియోగపరచు; (3) దహించు; * consumers, n. భోక్తలు; ఉపయోక్తలు; వినియోగదారులు; వినిమయదారులు; అనుభోక్తలు; * consumerism, n. భోక్తత్వం; * consumption, n. (1) వాడకం; వినియోగం; వినిమయం; (2) క్షయ; బేక్టీరియా వల్ల కలిగే ఊపిరితిత్తులని తినేసే ఒక రోగం; * contact, n. సన్నికర్షం; స్పర్శ; సంసర్గం; ఒరపు; ** contact lens, ph. కంటి కటకం; స్పర్శ కటకం; సన్నికర్ష కటకం; ** electrical contact, ph. విద్యుత్‌ సన్నికర్షం; * contagious, adj. అంటు; సోకుడు; సాంక్రామిక; సంక్రామిక; సంకలిత; ** contagious disease, ph. అంటురోగం; సోకుడు రోగం; సంక్రామిక వ్యాధి; * container, n. పాత్ర; ఘటం; * contaminate, v. t. కలుషిత పరచు; పంకిలపరచు; మురికి చేయు; పాడు చేయు; * contemplation, n. ధ్యానం; దీర్ఘాలోచన; ధీయాలంబం; * contemporary, adj. సమకాలీన; సమకాలిక; * contemporary, n. సమకాలికుడు; సమకాలిక వ్యక్తి; * contempt, n. ధిక్కారం; తృణీకారం; ఏవగింపు; ఏహ్యం; అవజ్ఞ; ** contemptuous silence, ph. తూష్ణీం భావం; * content, adj. సంతృప్తి; * content, n. విషయం; సారం; సరుకు; * contention, n. పరిస్పర్ధ; * contentious, adj. స్పర్ధాత్మక; ** contentious person, ph. స్పర్ధాళువు; పరిస్పర్ధాళువు; * contentment, n. పరితుష్టి; పరితృప్తి; * contest, n. పోటీ; ** beauty contest, ph. అందాల పోటీ; సుందరాంగుల పోటీ; * context, n. సందర్భం; ఘట్టము; తరి; పూర్వాపర సంబంధం; * contextual, adj. ప్రాసంగిక; * contiguous, adj. ఉపస్థిత; పక్కపక్కనే; * continence, n. బ్రహ్మచర్యం; నిగ్రహం; ఆత్మనిగ్రహం; * continent, n. ఖండం; * continual, adj. అనుశృత; పదేపదే; అడుగడుగున; మాటిమాటికి; వెంటవెంటనే; అనేక మార్లు; at every step; * continually, adv. పదేపదే; అడుగడుగున; మాటిమాటికి; వెంటవెంటనే; అనేక మార్లు; at every step; repeatedly; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: continual, continuous * ---Use ''continual'' when something happens repeatedly often over a long time. Use ''continuous'' when something continues without stopping.''' |} * * continuation, n. కొనసాగింపు; * continue, v. i. కొనసాగించు; కానిచ్చు; * continuing, adj. అవినాభావ; * continuity, n. అవిరళత; నిరంతరత; అవిచ్ఛిన్నత; * continuous, adj. నిత్య; నిరంతర; నితాంత; అవిచ్ఛిన్న; అనవరత; అనునిత్య; అఖండిత; అవిరళ; అవిరత; అవ్యాహత; అనుశ్రుత; ధారాళమైన; నిరత; అవిరామ; జడి; ** continuous flow, ph. ధారాళమైన ప్రవాహం; అవిచ్ఛిన్న ప్రవాహం; ** continuous fraction, ph. అవిచ్ఛిన్న భిన్నం; ** continuous function, ph. [math.] జడి ప్రమేయం; అవిరామ ప్రమేయం; ** continuous spectrum, ph. అవిచ్ఛిన్న వర్ణమాల; * continuously, adv. నిత్యం; సదా; ఎల్లప్పుడు; నితాంతంగా; నిరంతరాయంగా; అవిచ్ఛిన్నంగా; ఏకటాకీగా, ఏకథాటిగా; నిరాఘాటంగా; * continuum, n. [phy.] సమవాయం; ఒకే స్థలానికి పరిమితం కాకుండా అవిచ్ఛిన్నంగా ఉన్న ప్రదేశం; * contour, n. ఈనెగట్టు; ఆకార రేఖ; రూపురేఖ; ** contour lines, ph. ఈనెగట్టు గీతలు; * contraband, adj. నిషేధించబడ్డ; నిషిద్ధ; * contract, n. గుత్త; ఒడంబడిక; ఒప్పందం; ఏర్పాటు; కరారునామా; ముస్తాజరీ; ** contract labor, ph. గుత్త కూలి; * contract, v. i. సంకోచించు; ముకుళించు; * contraction, n. (1) సంకోచం; ముకుళింత; (2) ఒక కండరం కానీ కొన్ని కండరాలు కానీ తాత్కాలికంగా కొద్దీ క్షణాలు ముకుళించుకోవడం; (3) పురిటి సమయంలో వచ్చే నొప్పి; * contractor, n. గుత్తదారుడు; గుత్తేదారు; ముస్తాజరు; కంట్రాక్టరు; ఇంత అని ముందు ఒప్పుకొని పని సాంతం జరిపించే వ్యక్తి; * contradict, v. t. ఖండించు; వ్యతిరేకించు; నిరాకరించు; * contradiction, n. విరుద్ధం; విరుద్ధోక్తి; వ్యాఘాతం; వ్యత్యాస్తం; వ్యతిక్రమం; వ్యాఘాతం; ఏడాకోడం; ఖండన; ** proof by contradiction, ph. ఖండన ఉపపత్తి; ** self contradiction, ph. స్వవచో వ్యాఘాతం; * contraindication, n. [med.] కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలో కలిగే ప్రమాదం; * contraption, n. కందువ; * contrarily, adv. వ్యత్యాస్తంగా; విరుద్ధంగా; వ్యతిక్రమంగా; * contrary, adj. విరుద్ధమయిన; వ్యతిరేకమైన; * contrast, n. వైషమ్యం; భేదం; * contribute, v. t. దోహదం చేయు; * contribution, n. (1) చందా; (2) దోహదం; * contributor, n. (1) దాత; (2) దోహదకారి; * contributory, adj. దోహదప్రాయమైన; * contrivance, n. ఉపాయం; ప్రకల్పితం; * contrite, adj. పశ్చాత్తాపముతో నిండిన; అనుతాపముతో; * contrive, v. t. ప్రకల్పించు; రూపొందించు; * contrived, n. ప్రకల్పితం; రూపొందించబడినది; * control, n. ఆధిపత్యం; అధీనత; అదుపు; నియంత్రణ; ఖాయిదా; ఏలుబడి; నియతి; నియామకం; ** birth control, ph. కుటుంబ నియంత్రణ; * control, v. i. నిగ్రహించుకొను; తమాయించుకొను; * control, v. t. నియంత్రించు; అదుపుచేయు; తమాయించు; చేవలించు; చెప్పుచేతలలో ఉంచుకొను; * controllability, n. దమనీయత; నియంత్రీయత; వశ్యత; * controller, n. యంత; నియంత; నియంత్రకి; నిర్వాహకుడు; చేవలి; నిర్వాహకి; నేత; నిరోధకి; దమనకి; అధిపతి; ఈశ్వరుడు; వశ్యకి; ** keyboard controller, ph. మీటలపలక నియంత్రకి; * controversial, adj. వివాదాస్పద మైన; * controversy, n. వివాదం; వాదప్రతివాదం; * contusion, n. బొప్పి; బొప్పికట్టిన దెబ్బ; కదుం; కమిలిన చర్మం; * conundrum, n. పొడుపుకథ; ప్రహేళిక; కుమ్ముసుద్దు; కైపదం; పజిలు; పజిల్; తలబీకనకాయ; బురక్రి పని చెప్పే సమస్య; మెదడుకి మేతవేసే మొండి సమస్య; * convection, n. సంవహనం; స్థితిభ్రంశవ్యాప్తి; పారప్రేషణం; * convene, v. t. సమావేశపరచు; * convener, n. m. సంచాలకుడు; సంధాత; సంధాయకుడు; * convenience, n. సదుపాయం; హంగు; సౌలభ్యం; వీలు; అనువు; అనుకూలం; వసతి; సానుకూలం; సుకరం: * convenient, adj. అనుకూలమైన; అనువయిన; హంగులతో కూడిన; వీలయిన; సుకరమైన; * convention, n. (1) సభ; సమావేశం; (2) ఆచారం; లోకసమ్మతి; లోకమర్యాద; * conventional, adj. ఆనువాయి; * conventions, n. ఆచారములు; ఆనవాయితీలు; మరియాదలు; లోకమర్యాదలు; * converge, v. i. కూడు; గుమిగూడు; చేరు; కలియు; అభిసరించు; * convergence, n. కూడిక; చేరిక; కలయిక; సంగమం; పరిచ్ఛిన్నం; అభిసరణం; కేంద్రాభిసరణం; * convergent, adj. అభిసార; ఆసన్నమాన; అభిసరణ; * conversant, adj. తెలిసిన; నైపుణ్యం ఉన్న; * conversation, n. సంభాషణ; సల్లాపం; గోష్ఠి; మాటలు; సంకథ; ** friendly conversation, ph. బాతాకానీ; పిచ్చాపాటీ; ఇష్టాగోష్ఠి; సరస సల్లాపం; * converse, adj. (కాన్‌వర్స్) విపర్య; * converse, v. i. (కన్‌వర్స్) మాట్లాడు; సంభాషించు; * converse, n. (కాన్‌వర్స్) విపర్యం; వ్యత్యాస్తం; * conversely, adv. వ్యత్యాస్తంగా; విపర్యంగా; * conversion, n. (1) మార్పు; పరివర్తన; సంయోజకం; (2) మార్పిడి; (3) మతం మార్పిడి; * convert, n. (కాన్‌వర్ట్) మారిన మనిషి; మతం మారిన వ్యక్తి; * convert, v. t. (కన్‌వర్ట్) మార్చు; పరివర్తించు; * converter, n. మార్పరి; పరివర్తరి; సంయోజకి; * convex, adj. కుంభాకారమైన; ఉబ్బెత్తు; ఉన్నతోదర; ** convex lens, ph. కుంభాకార కటకం; కుంభ కటకం; ** convex mirror, ph. ఉన్నతోదర దర్పణం; కుంభాకార దర్పణం; ** convex polygon, ph. ఉన్నతోదర బహుభుజి; కుంభ బహుభుజి; ** convex region, ph. ఉన్నతోదర ప్రదేశం; కుంభాకార ప్రదేశం; * convexity, adj. కుంభాకారత్వం; ఉబ్బెత్తుతనం; ఉన్నతోదరత్వం; * conveyance, n. యానం; ప్రయాణం చెయ్యడానికి అనుకూలమైన బండి; * convict, n. (కాన్విక్ట్) దోషి; అపరాధి; శిక్షితుడు; నిర్వాది; * convict, v. t. (కన్విక్ట్) దోషి అని నిర్ధారణ చేయు; ** convicted criminal, ph. శిక్షింపబడిన నేరస్థుడు; * conviction, n. నమ్మిక; నిర్వాదం; అధ్యవసానం; అధ్యవసాయం; * convocation, n. పట్టప్రదానోత్సవం; * convulsion, n. ఈడ్పు; కంపము; పొర్లు; జన్ని; వంపులు తిరగడం; * cook, n. వంటరి; వంటమనిషి; వల్లవ; m. వంటవాడు; శూదుడు; f. వంటలక్క; వంటకత్తె; అడబాల; పాచకురాలు; * cook, v. t. వండు; పచనముచేయు; ఉడికించు; * cooked, adj. వండిన; పచనమైన; ఉడికించిన; పక్వ; ** cooked in ghee, ph. ఘృతపక్వ; ** cooked rice, ph. అన్నం; ఉడికించిన బియ్యం; * cooker, n. (1) వంటపాత్ర; (2) వంటపొయ్యి; * cooking, adj. వంట; వంటకి సంబంధించిన; ** cooking gas, ph. వంటవాయువు; ** cooking ladle, ph. వంటగరిటె; తెడ్డు; కరండి; ** cooking oil, ph. వంటనూనె; మంచినూనె; * cooking, v. t. వండడం; వండటం; * cool, adj. (1) చల్లని; (2) నిదానమైన; * cool, v. i. చల్లారు; చల్లబడు; * cool, v. t. చల్లార్చు; చల్లబరచు; చల్లారబెట్టు; * co-operate, v. t. సహకరించు; * co-operation, n. సహకారం; కూడుదల; ** non co-operation, ph. సహాయ నిరాకరణం; * co-operative, adj. సహకార; ** co-operative society, ph. సహకార సంఘం; * co-ordinate, n. [math.] అక్షం; కోభుజం; నిరూపకం; ** coordinate system, ph. అక్ష వ్యవస్థ; నిరూపక వ్యవస్థ; * co-ordinate, v. t. సానుకూలపరచు; సంధాన పరచు; అనుసంధించు; * co-ordinator, n. సంధాత; అనుసంధాత; * co-ownership, n. ఉమ్మడి హక్కు; * cop, n. పోలీసు; * coplanar, adj. ఏకతల; ఒకే సమతలంలో ఉన్న; * Copper, n. రాగి; తామ్రం; ఉదుంబలం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణు సంఖ్య 29, సంక్షిప్త నామం, Cu); ** Copper foil, ph. రాగి రేకు; రాగి తగడు; ** Copper oxide, ph. తామ్ర భస్మం; చిలుం; ** Copper sulfate, ph. మయిలుతుత్తం; మైలతుత్తం; ఇంగిలీకం; మయూరకం; కాసీసం; చికీగ్రీవం; తామ్ర గంధకితం; CuSO₄; * copra, n. కొబ్బరి; కొబ్బరి కురిడీ; కొబ్బరికాయలోని తెల్లటి చెక్క; * coprolite, n. శిలాజంగా మారిన మలాన్ని కాప్రలైట్ అంటారు; * coprophagic, adj. మలభోజిక; మలభుక్కు; పీతిరి; పీతి; ** coprophagic dog, ph. పీతి కుక్క; అశుద్ధం తినే కుక్క; * copulation, n. మైథునం; రతిక్రీడ; * copy, n. (1) నకలు; ప్రతికృతి; ప్రతిలేఖ; ప్రతిరూపం; ప్రతిరూపకం; పేరిమూర్తి; (2) ప్రతి; ** another copy, ph. ప్రత్యంతరం; వేరొక ప్రతి; ** fair copy, ph. సాపు ప్రతి; సాపు నకలు; ** hard copy, ph. పటు ప్రతి; కఠిన నకలు; ఘన ప్రతి; ** rough copy, ph. చిత్తు ప్రతి; చిత్తు నకలు; ** soft copy, ph. మృదు ప్రతి; కోమల నకలు; * copy, v. i. నకలు తీయు; చూసి రాయు; అచ్చుదించు; * copying, n. నకలు తీయడం; ప్రతిలేఖనం; * copyright, n. ప్రచురణ హక్కు; గ్రంథప్రచురణ హక్కు; గ్రంథస్వామ్యం; సర్వాధికారం; * coquetry, n. టెక్కు; బోగం టక్కులు; వగలమారితనం; లిటీలిట విభ్రమం; * coquette, n. వయ్యారి; వయ్యారిభామ; * coral, n. పగడం; ప్రవాళం; విద్రుమం; సముద్రంలో నివసించే ఒక రకం జీవియొక్క శరీర అవశేషాలు; the stony skeletons of corals or marine anthozoa; ** red coral, ph. ఎర్ర పగడం; నవ రత్నాలలో నొకటి; ** coral atoll, ph. పగడపు దీవి; ** coral island, ph. పగడపు దీవి; ** coral polyp, ph. పగడపు జీవి; ** coral reef, ph. పగడపు దిబ్బ; ** coral rock, ph. పగడపు శిల; * cord, n. (1) తాడు; పాశం; సూత్రం; పగ్గం; దారం కంటె ముతకగా ఉండేది, మోకు కంటె సన్నంగా ఉండేది; (2) తీగ; తంత్రి; (3) 128 ఘనపుటడుగుల పరిమాణం గల వంటచెరకు; ** telephone cord, ph. టెలిఫోను తాడు; ** umbilical cord, ph. బొడ్డుతాడు; ** spinal cord, ph. వెన్నుపాము; ** vocal cord, ph. నాదతంత్రి; స్వరతంతువు; * cordial, adj. సౌమనస్య; * cordiality, n. సౌమనస్యత; * core, n. మూలాంశం; ** Earth's inner core, ph. అంతర కేంద్ర మండలం; ** Earth's outer core, ph. బాహ్య కేంద్ర మండలం; * corer, n. కోరాము; * coriander seed, n. ధనియాలు; * coriander leaf, n. కొత్తిమీర; * cork, n. (1) బెరడు; బెండు; త్వచము; (2) బెండుబిరడా; బెండుతో చేసిన బిరడా; ** pith cork, ph. జీలుగు బెండు; * corm, n. [bot.] దుంప; కంద, చేమ వంటి దుంప; * cormels, n. pl. [bot.] పిల్లదుంపలు; కంద, చేమ వంటి దుంపలు; దుంప పిలకలు; * cormorant, n. నీటికాకి; * corn, n. (1) మొక్కజొన్న; (2) ఆనికాయ; కదర; అరికాలిలో వేసే ఒకరకమయిన పుండు; ** ear of corn, ph. మొక్కజొన్న కంకి; మొక్కజొన్న పొత్తు; ** pop corn, ph. మొక్కజొన్న పేలాలు; పేలాల మొక్కజొన్న; ** corn on the cob, ph. మొక్కజొన్న పొత్తు; జొన్న పొత్తు; పొత్తు; ** corn field, ph. మొక్కజొన్న చేను; జొన్న చేను; ** corn flakes, ph. మొక్కజొన్న రేకులు; జొన్న రేకులు; ** corn meal, ph. మొక్కజొన్న పిండి; జొన్న పిండి; ** corn oil, ph. మొక్కజొన్న నూనె; జొన్న నూనె; * cornea, n. కంటిపాప మీద ఉండే పారదర్శకమైన పొర; see also eye ball; * cormorant, n. నీటికాకి; * corner, n. మూల; కోణం; చెరగు; * corolla, n. [bot.] ఆకర్షక పత్రావళి; * corollary, n. [math.] ఉపసిద్ధాంతం; అర్ధాపత్తి; ఫలితం; * Coromandel, adj. చోళమండలంకి సంబంధించిన; ** Coromandel Coast, ph. భారతదేశంలో ఉత్తరాన్న ఉత్కల్ మైదానాలనుండి, దక్షిణాన్న కావేరీ సంగమస్థానం వరకు ఉన్న తూర్పు తీరపు ప్రాంతాన్ని చోళమండలం అనేవారు. ఇదే ఇంగ్లీషు ఉచ్చారణలో కోరమాండల్ కోస్ట్ అయింది; The Coromandel Coast is the southeastern coastal region of the Indian subcontinent, bounded by the Utkal Plains to the north, the Bay of Bengal to the east, the Kaveri Delta to the south, and the Eastern Ghats to the west, extending over an area of about 22,800 square kilometers; * corona, n. కిరీటిక; కాంతికిరీటం; కాంతివలయం; ఉపసూర్యకం; * coronary, adj. [med.] (1) గుండెకు సంబంధించిన; (2) సీసక; మకుట; కిరీట; కిరీటపు ఆకారంలో ఉన్న; ** coronary artery, ph. కిరీట ధమని; హృదయ ధమని; సీసక ధమని; మకుట ధమని; ** coronary vein, ph. కిరీట సిర; హృదయ సిర; సీసక సిర; మకుట సిర; * coronation, n. పట్టాభిషేకం; * coroner, n. మరణ విచారణాధికారి; రాజవైద్యుడు; మకుట వైద్యుడు; * corporal, adj. శారీరక; శారీరకమైన; శరీర సంబంధమైన; ** corporal punishment, ph. బెత్తంతో కొట్టడం, శొంటిపిక్క పెట్టడం వంటి శారీరకమైన శిక్ష; * corporate, adj. సభ్యులతో కూడిన; ప్రాతినిధ్య; * corporation, n. ప్రతినిధి వర్గం; మండలి; సంస్థ; వాటాదారులు ఉన్న వ్యాపార సంస్థ; ** municipal corporation, ph. పురపాలక సంఘం; * corporeal, adj. పాంచభౌతికమైన; శారీరక; పార్ధివ; * corps, n. (కోర్) దండు; సైన్యం; పటాలం; ** volunteer corps, ph. ఉమేదువారీ పటాలం; * corpse, n. (కార్‌ప్స్) శవం; మానవ కళేబరం; పీనుగు; బొంద; కుణపం; (rel.) carcass; carrion; ** corpse flower, ph. శవం పువ్వు; ఇవి కుళ్ళిన శవం వాసనను వెదజల్లుతూ వుంటాయి; [bot.] ''Amorphophallus titanum,'' the largest unbranched inflorescence in the plant kingdom, boasts a powerful stink, and blooms for just 2-3 days once every two to three years. The bloom can grow up to 9 feet tall! Listed as Endangered by the International Union for Conservation of Nature (IUCN), with an estimated number of fewer than 1,000 individuals remaining in the wild. * corpuscle, n. రక్తకణం; The key difference between cells and corpuscles is that cells are the basic units of life while corpuscles are the cells that are free-floating in the blood (erythrocytes and leukocytes); ** red corpuscle, ph. ఎర్ర కణం; erythrocyte; ** white corpuscle, ph. తెల్ల కణం; * correct, adj. సరి అయిన; ఉచితమయిన; * correct, v. t. తప్పులు దిద్దు; సవరించు; సరిదిద్దు; * correction, n. సవరణ; సంశోధనం; దిద్దుబాటు; * corrected, adj.సంశోధిత; దిద్దిన; * correlate, v. t. సహసంబంధించు; సహసమన్వయించు; * correlation, n. సహసంబంధం; సహసమన్వయం; * correspondence, n. (1) అనురూపత; అనుగుణ్యత; (2) ఉత్తరప్రత్యుత్త రాలు; ** correspondence of sounds, ph. ధ్వనుల అనుగుణ్యత; * corresponding, adj. అనురూప; అనుగుణ్య; * corridor, n. నడవ; వసారా; వరండా; * corrigendum, n. తప్పొప్పుల పట్టిక; అచ్చయిపోయిన పుస్తకంలో దొర్లిన తప్పులని సవరించిన పట్టిక; * corrugated, adj. ముడతలు పడిన; * corolla, n. [bot.] ఆకర్షక పత్రావళి; the petals of a flower, typically forming a whorl within the sepals and enclosing the reproductive organs; * corrugated, adj. ముడతలు పెట్టబడ్డ; ముడతలు పడ్డ; * corrosive sublimate, n. రసకర్పూరం; భాండవకర్పూరం; Mercuric chloride; HgCl₂; * corruption, n. (1) వికృతి; (2) లంచగొండితనం; ఉత్కోచం; ** corrupt person, ph. లంచగొండి; ఉత్కోచకుడు; * cortex, n. పట్ట; బెరడు; వల్కలం; దేహాంగాలని సంరక్షించే పొర; ** adrenal cortex, ph. [med.] వృకోపర వల్కలం; ** lower cortex, ph. [med.] అధో వల్కలం; * cortical, adj. [med.] వల్కిక; * corundum, n. కురువిందం; కురింజిరాయి; * Corvus, n. హస్త; ఈ రాసిలో ఉన్న 5 ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రాల సమూహమే హస్తా నక్షత్రం; * coryza, n. [med.] పడిశం; జలుబు; * cosmetic, adj. (1) సౌగంధిక; (2) పై మెరుగుకి సంబంధించిన; * cosmetician, n. సౌగంధికుడు; * cosmetics, n. సుగంధ ద్రవ్యాలు; సౌగంధికాలు; మైపూతలు; అంగరాగాలు; సురభిళ విలేపనాలు; అలంకరణ సామగ్రి; * cosmic, adj. రోదసీ; రోదసికి సంబంధించిన; విశ్వ; కాస్మిక్‍; ** cosmic dust, ph. విశ్వ పరాగం; విశ్వధూళి; కాస్మిక్ పరాగం; విశ్వ దూసరం ** cosmic rays, ph. విశ్వకిరణాలు; కాస్మిక్ కిరణాలు; a continuous flow of particles that reach the surface of the Earth from space, particles produced by black holes of enormous mass and by the remains of supernovae; Cosmic rays are primarily composed of high-energy particles, mainly protons (90%), followed by helium nuclei (alpha particles, 9%), and heavier atomic nuclei (1%). A small fraction are electrons, positrons, and antimatter particles. * cosmogony, n. విశ్వోత్పత్తి; విశ్వసృష్టి శాస్త్రం; విశ్వనిర్మాణ శాస్త్రం; ఈ విశ్వం యొక్క సృష్టి ఎలా జరిగిందో అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; * cosmology, n. విశ్వశాస్త్రం; విశ్వోద్భవ శాస్త్రం; రోదసీ శాస్త్రం; విశ్వాంతరాళాన్ని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; * cosmonaut, n. వ్యోమగామి; జ్యోతిర్గామి; * cosmopolitan, adj. సార్వజనిక; * cosmos, n. విశ్వం; రోదసి; deep space; * cost, n. ఖరీదు; ఖర్చు; ధర; మూల్యం; దారణ; ఒక వస్తువుని కొనడానికి అయే డబ్బు; * cost of labor, ph. చేతకూలి; మజూరీ; * costume, n. వేషం; ఒక కాలానికి కాని, వ్యాపారానికి కాని సంబంధించిన దుస్తులు; * costs, n. ఖర్చులు; తగులుబడి; తగులుబాటు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: cost, price, value * ---Use ''cost'' to talk about how much you have to pay for something. Use ''price'' only to talk about how much you must pay to buy something. Use ''charge'' when talking about how much someone makes you pay. Use ''value'' to talk about how much something is worth. Use ''expense'' while talking about large sums of money.''' |} * * cot, n. మంచం; పర్యంకం; ** camp cot, ph. మకాం మంచం; ** folding cot, ph. మడత మంచం; * coterie, n. (కోటరీ ) జట్టు; ముఠా; మూక; బృందం; ఒకే విధంగా ఆలోచించే సన్నిహిత బృందం; * cottage, n. కుటీరం; పాక; పర్ణశాల; ** cottage industry, ph. కుటీర పరిశ్రమ; గృహ పరిశ్రమ; * cotter pin, ph. తమిరె; * cotton, adj. ప్రత్తి; దూది; తూలిక; ** cotton candy, ph. పీచుమిఠాయి; ** cotton fiber, ph. నూలుపోగు; ** cotton swab, ph. తూలినాళిక; చిన్నపుల్ల చివర దూదిని తగిలించగా వచ్చిన సాధకం; చెవులను శుభ్రపరచుకొనుటకు ఉపయోగించబడేది; * cotton, n. ప్రత్తి; దూది; తూలిక; ** ginned cotton, ph. దూది; పిక్క తీసిన ప్రత్తి; పిక్క తీసి ఏకిన ప్రత్తి; ** raw cotton, ph. ముడి ప్రత్తి; * cotyledon, n. నూగాకు; విత్తు మొలకెత్తేటప్పుడు మొదట వచ్చే ఆకు; (ant.) కోటాకు; * couch, n. శయ్య; పడక; పల్యంకం; (rel.) Sofa; ** couch potato, ph. [idiom.] శయ్యాళువు; * cougar, n. బూదిపిల్లి; కొండ సింహం; అమెరికా కొండలలో తిరుగాడే, బూడిద రంగు చర్మం గల ఒక రకం చిన్న పులి; mountain lion; puma; [bio.] ''Puma concolor;'' Cougar is closer to a domestic cat than to a ion or tiger; * cough, n. దగ్గు; కాసం; కాస; ** dry cough, ph. పొడి దగ్గు; శుష్క కాస; ** phlegmatic cough, ph. తడి దగ్గు; కఫ కాస; * cough drop, ph. దగ్గు బిళ్ల; కాస బిళ్ల; * council, n. సభ; సంఘం; సమితి; పరిషత్తు; మంత్రాంగ సభ; ** privy council, ph. మంత్రి పరిషత్తు; అత్యున్నత న్యాయసభ; ** village council, ph. పంచాయతీ; * counsel, n. (1) వకీలు; వకీళ్ల బృందం; (2) సలహా; * counselor, n. (1) సలహాదారుడు; (2) వకీలు; * count, n. లెక్క; లెక్కింపు; పరిగణన; * count, v. i. లెక్కించు; లెక్కపెట్టు; పరిగణించు; * countable, adj. గణనీయం; గణీయ; సంఖ్యేయ; గణ్య; ** countable infinity, ph. గణనీయ అనంతం; సంఖ్యేయ అనంతం; A set is countably infinite if its elements can be put in one-to-one correspondence with the set of natural numbers. In other words, one can count off all elements in the set in such a way that, even though the counting will take forever, you will get to any particular element in a finite amount of time; * countenance, n. వదనం; ముఖం; ఆననం; * counter, n. (1) లెక్కిణి; లెక్కపెట్టే పరికరం; (2) మెత్తపలక; సొమ్ము లెక్కపెట్టుకుందికి వాడే బల్ల; (3) పని చేసుకుందికి వీలుగా, చదునుగా ఉన్న తీనె; (4) వ్యాపార స్థలాలలో డబ్బు చెల్లించే కిటికీ; * counter, adj. pref. ప్రతి; ప్రతికూల; ఎదురు; ** counter-argument, ph. ప్రతివాదన; ** counterclockwise, ph. ప్రతిఘడి; వామావర్త; అప్రదక్షిణ; ** counter-example, ph. ప్రత్యుదాహరణ; ** counterproductive, ph. ప్రతికూల ఫలసిద్ధి; ** countersuit, ph. అడ్డుదావా; * counterfeit, adj. నకిలీ; దొంగ నకలు; మోసపుచ్చడానికి తయరు చేసిన నకలు; * counterpart, n. (1) ఉల్టాభాగం; (2) ప్రత్యర్థి; (3) సహస్థానీయుడు; * countless, adj. అసంఖ్యాకములయిన; * country, adj. దేశీ; నాటు; పల్లెటూరి; ** country bumpkin, ph. బైతు; పల్లెటూరి గబ్బిలాయి; ** country fig, ph. అత్తి; ** country made goods, ph. నాటు సరుకు; దేశవాళీ వస్తుసముదాయం; ** senna, ph. తంగేడు మొక్క; * country, n. దేశం; పల్లెటూరు; వర్షం; సీమ; ** developing country, ph. వర్ధమాన దేశం; ‘వెనుకబడ్డ’ అనడానికి బదులు ‘వర్ధమాన’ అంటే బాగుంటుంది; ** foreign country, ph. విదేశం; పరదేశం; సీమ; * countryside, n. పల్లెపట్టు; గ్రామీణ ప్రాంతం; జనపదం; * coupe, n. (కూపె) కూపం; చిన్న గది, వాహనాలలో ఇద్దరు ప్రయాణీకుకి సరిపడే చిన్న గది; (rel.) bogie and compartment; * couple, n. (1) జంట; జోడీ; జత; యుగళం; యుగ్మము; ద్వయం; ద్వయి; దంట; (2) ఆలుమగలు; మిథునం; దంపతి; దంపతులు; (note) couple అనేది ఇంగ్లీషులో ఏక వచనమే అయినా తెలుగులో దానికి అనువాదమయిన దంపతులు అనే మాట బహువచనం అన్నది గమనార్హం. * couple, v. t. జోడించు; జతచేయు; జంటపరచు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: couple, pair * ---Use ''couple'' to talk about any two things of the same kind: There are a couple of cars. Use ''pair'' to talk about something that has two main parts that are joined together: a pair of pants; a pair of scissors. Pair is also used to talk about things that are used together: a pair of shoes.''' |} * * couplet, n. (1) ద్విపద; రెండు పాదాలు ఉన్న పద్యం; (2) ద్వికం; * coupling, n. జోడించేది; జంటపరచేది; జంటకి; ద్వికి; * courage, n. ధైర్యం; సాహసం; నిర్భయం; నిబ్బరం; చేవ; కలేజా; దిలాసా; * courier, n. m. జాంఘికుడు; వార్తాహరుడు; వార్తావాహకం; * course, n. (1) గతి; కదలికకి అనుకూలమైన బాట; (2) పాఠావళి; విషయం; మందలం; విద్య నేర్చుకోడానికి కావలసిన పాఠ్యాంశాల సంపుటి; (3) భోజనపు వడ్డనలో ఒక భాగం; * course, v. i. ప్రవహించు; ప్రయాణం చేయు; * court, n. (1) కచేరీ; దర్బారు; దివాణం; మొగసాల; (2) న్యాయస్థానం; ధర్మాసనం; ధర్మదర్భారు; కోర్టు; (3) ఆటస్థలం; ** appeals court, ph. ఉత్తర దర్బారు; అప్పీలు కోర్టు; ** high court, ph. ఉన్నత న్యాయస్థానం; ** king's court, ph. రాజ్యసభ; రాజ్యాంగనం; * courtesy, n. (1) మర్యాద; (2) సౌజన్యం; * courtiers, n. సభాసదులు; * courtesan, n. m. అజ్జుకుఁడు; f. అజ్జుక; * courtship, n. ఉపసర్పణం; * courtyard, n. నాలుగిళ్ల వాకిలి; ముంగిలి; చావడి; ప్రాంగణం; మండువా; చతుశ్శాలిక; అంకణం; అంగణం; హజారం; * cousin, n. జ్ఞాతి; దాయ; సజన్ముడు; మాతృష్యస్రీ; పితృష్యస్రీ; ** cross cousins, ph. ** first cousins, ph. తల్లి అన్నదమ్ముల పిల్లలు; తండ్రి అన్నదమ్ముల పిల్లలు; తల్లి అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లలు; తండ్రి అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లలు; ** first cousins once removed, ph. తల్లిదండ్రుల అన్నదమ్ముల, అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లల పిల్లలు; ** matrilateral cross cousins, ph. తల్లి అన్నదమ్ముల పిల్లలు; తెలుగు దేశంలో వరసకి మేనబావలు, మేనవదినలు, మేనమరదళ్ళు అవతారు; ** patrilateral cross cousins, ph. తండ్రి అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లలు; ** parallel cousin ** matrilateral parallel cousins, ph. తల్లి అప్పచెల్లెళ్ళ పిల్లలు; తెలుగు దేశంలో వరసకి అన్నదమ్ములు, అప్పచెల్లెళ్ళు అవతారు; ** patrilateral parallel cousins, ph. తండ్రి అన్నదమ్ముల పిల్లలు; తెలుగు దేశంలో వరసకి అన్నదమ్ములు, అప్పచెల్లెళ్ళు అవతారు; ** paternal cousin, ph. దాయ; * couscous, n. కూస్^కూస్; బొంబాయి రవ్వ (సెమోలీనా) తో చేసే సగ్గుబియ్యం లాంటి పదార్ధం; మధ్యప్రాచ్యపు వంటలలో విస్తారంగా వాడతారు; * covalent, adj. సహసంయోజక; ** covalent bond, ph. సహసంయోజక బంధం; * cover, n. (1) మూత; కప్పు; ఉపదేహం; (2) మూకుడు (మూయు + కుడుక); (3) కవరు; * covered, adj. కప్పబడ్డ; పిహిత; అవగుంఠిత; * covering, n. ఆచ్ఛాదనం; ఆస్తరణం; తొడుగు; గుంఠనం; ** gold covering, ph. జల పోసనము; ** table covering, ph. మేజా పోసనము; ** wall covering, ph. కుడ్య పోసనము; ** well covering, ph. వాపీ పోసనము; బావితొడుగు; బావిమూఁత; వీనాహువు; * covering, v. t. కప్పడం; * covert, adj. రహస్య; ప్రచ్ఛన్న; * covert war, ph. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం; * Covid 19, n. COrona VIrus Disease 2019; * cow, n. ఆవు; గోవు; గిడ్డి; ధేనువు; మొదవు; అనడుహి; ** black cow, ph. కర్రావు; ** brown cow, ph. పుల్లావు; ** white cow, ph. వెలిమొదవు; ** cow dung, ph. ఆవుపేడ; * cowhitch, n. దూలగొండి; దురదగొండి; * cow-pen, n. పశువుల సాల; గోష్ఠము; * cowage, n. దూలగొండి; దురదగొండి; * coward, n. పిరికి పంద; పారుబోతు; భీరువు; భీరుడు; m. పిరికివాడు; f. పిరికిది; * cowardice, n. పిరికితనం; * cow-pox, n. గోస్తనవ్యాధి; గోసూచికం; * cowrie, n. గవ్వ; కపర్ది; * cows, n. pl. ఆవులు; ఆలు; గోవులు; ధేనువులు; * coxalgia, n. తుంటి కీలులో నొప్పి; * coyote, n. (ఖయోటీ లేదా ఖయోడీ) గుంటతోడేలు; ఉత్తర అమెరికాలో తిరిగే చిన్న తోడేలు వంటి జంతువు; * crab, n. పీత; ఎండ్రకాయ; కులీరం; కర్కటం; కర్కాటకం; ** hermit crab, ph. ముని పీత; * crack, n. (1) పగులు; బీట; నెరద; నెరియ; సరియ; ఓడు; (2) పిచ్చి మనిషి; * crack, v. i. పగులు; చిట్లు; బీట వేయు; నెరద; ఓడు; ** crackling sound, ph. చిటపట; చిటచిట చప్పుడు; * cradle, n. తొట్టి; డోల; ఊయల; ఉయ్యాల; లాలి; జంపాల; పిల్లలని పడుకోబెట్టే ఊయల; * craft, n. చేతిపని; నైపుణ్యంతో చేసే పని; వృత్తి; * craftsman, n. చేతిపనిలో నైపుణ్యం గల వ్యక్తి; * craftsmanship, n. పనితనం; * cramps, n. pl. కండరములు అప్రయత్నముగా, బాధాకరంగా బిగుసుకొని కొంకర్లు పోవడం; ** leg cramps, ph. కాలు పిక్కలలోని కండరాలు బిగుసుకుని ముడి పెట్టినట్లు అయిపోయి నొప్పి పుట్టడం; * crane, n. (1) కొంగ; బకం; కొక్కెర; కొక్కిరాయి; (rel.) heron; stork; (2) బరువులనెత్తు యంత్రం; * cranial, adj. కపాలానికి సంబంధించిన; పుర్రెకి సంబంధించిన; ** cranial nerves, ph. కపాల నాడులు; * cranium, n. కపాలం; పుర్రె; * crank, n. (1) ముసలకం యొక్క ముందు, వెనక కదలికని చక్రాలని గిర్రున తిప్పడానికి వీలు చేసే పరికరం; (2) తిక్కశంకరయ్య; * cranky, adj. సులభంగా చిరాకు పడే స్థితి; * crap, n. చెత్త; వ్యర్థం; బాగులేని పనితనం; ** that movie is a crap, ph. ఆ సినిమా చెత్తగా ఉంది; * crash, n. టోత్కారం; కూలుడు; * crate, n, పెట్టె; కట్టె పెట్టె; సరకుల రవాణా కొరకు కర్రతో కాని, అట్టతో కాని, ప్లేస్టిక్‍తో కాని చేసిన పెట్టె; * crater, n. జంగిడి; ఉల్కాపాతం వల్ల ఒక గ్రహం మీద ఏర్పడిన గొయ్యి; a shallow hole formed on the surface of a planet due to the impact of a meteorite; * craving, n. లాలస; తృష్ణ; అధికేచ్ఛ; తీవ్రవాంఛ; * crawl, v.i. (1) ప్రాకు; పాకాడు; దోగాడు; జరుగు; (2) పాకురు; నేలకి మోకాళ్ళని, చేతులని ఆనించి నాలుగు కాళ్ళ మీద నడిచినట్లు ముందుకు కదలడం; (3) అతి నెమ్మదిగా కదులు; * crayons, n. pl. మైనపు బలపాలు; బొమ్మలకి రంగులు వెయ్యడానికి వాడే సుద్ధ బలపాలు; * craze, n. వేలంవెర్రి; కొత్త వస్తువుల మీద అలవాట్లమీద విపరీతమైన మోజు; * crazy, n. వెర్రి అభిమానం; * craziness, n. ఉన్మత్తత; పిచ్చి; వెర్రి; * creak, v. i. కిర్రుమను; కిర్రుమని చప్పుడు చేయు; * cream, n. (1) మీగడ; మస్తు; కోవా; (2) బాగా చిక్కబరచబడ్డ పాలు; (3) నూక; రవ్వ; (4) సారం; సారాంశం; * cream, v. t. చితక్కొట్టు; బాధు; * cream of wheat, ph. గోధుమ నూక; గోధుమ రవ్వ; * crease, n. (1) మడత; బట్టలో మడత; (2) ముడత; చర్మంలో మడత; * creation, n. సృష్టి; సృజనం; నిర్మాణం; ఏర్పాటు; అభిసర్గం; ** creation theory of life, ph. జీవసృష్టి వాదం; * creative, adj. సృజనాత్మక; * creativity, n. సృజనాత్మకత; స్రష్టత్వం; సర్జనశక్తి; కల్పనాశక్తి; * creator, n. సృష్టికర్త; స్రష్ట; నిర్మాత; సృష్టికారకుడు; కల్పనకర్త; ఈ కర్త ఆడో, మగో తెలీదు. ఎలా ఉంటాడో కూడా తెలీదు. కొందరు "ఈశ్వరుడు" అంటారు, మరికొందరు "యహోవా" అంటారు. ఇంకొందరు "అల్లా" అంటారు. దీనికి ఆధారం కొన్ని మత, ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు మాత్రమే; * creature, n. జన్మి; ప్రాణి; జీవి; * credence, n. నమ్మిక; విశ్వాసం; * credible, adj, నమ్మదగ్గ; విశ్వసనీయ; * credibility, n. విశ్వసనీయత; అర్థగౌరవం; * credit, n. (1) పరపతి; ప్రతిష్ఠ; (2) అరువు; అప్పు; ఉత్తమర్ణం;(3) జమ; (4) నమ్మకం; ** credit transaction, ph. అరువు బేరం; * credit, v. t. జమకట్టు; * creditor, n. అప్పిచ్చువాడు; అప్పులవాడు; రుణదాత; జమాజవాను; ఉత్తమర్ణుడు; (ety.) ఉత్తమర్ణ = ఉత్తమ+ఋణ(గుణసంధి); ** credits and debits, ph. జమాఖర్చులు; * creditworthy, adj. పరపతి; * creditworthiness, n. నమ్మదగిన; పరపతి ఉన్న; * creed, n. నమ్మకాలు; నమ్మకం; * creep, v. i. డేకురు; నేలకి కడుపుని కాని, ముడ్డిని కాని ఆనించి ముందుకు జారడం; * creeper, n. లత; పాదు; తీగ; అలము; వల్లి; * cremation, n. దహనం; దహన సంస్కారం; ** cremation grounds, ph. శ్మశానం; శ్మశాన వాటిక; దహనవాటిక; పురాంతక భూములు; రుద్ర భూములు; * crepe, n. (1) పల్చటి అట్టు; [[ఫ్రాన్స్]] దేశపు అట్టు; కాగితం దోసె; (2) ఒక రకమైన పల్చటి గుడ్డ; * crescendo, n. పరాకాష్ఠ; ఉత్కర్ష; * crescent moon, ph. నెలవంక; చంద్రవంక; చంద్రరేఖ; * crest, n. శిఖ; తలాటం; ఉత్తంసం; ** crest and trough, ph. శిఖ, గర్త; * crestfallen, adj. విషాధపూరిత; ఉత్సాహరహిత; * crew, n. సిబ్బంది; సరంగులు; కర్మచారులు; * crib, n. పసిపిల్లలు పడుక్కోడానికి కటకటాలు ఉన్న తొట్టి మంచం; * cricket, n. (1) కీచురాయి; చీరండ; ఇలకోడి; శలభం; కుమ్మరిపురుగు; (2) క్రికెట్ అనే ఒక ఆట; * crime, n. అపరాధం; బృహన్నేరం; నేరం; కంటకం; ఏనస్సు; సమాజంపై చేసిన అపరాధం; offence against society; * criminal, n. నేరస్థుడు; * criminal, adj. అపరాధ; హింశోధ్భవ; క్రిమినలు; ** criminal code, ph. దండవిధి; దండన వ్యవహార సంహితం; శిక్షా స్మృతి; ** criminal procedure code, ph. దండవిధి; దండన వ్యవహార సంహితం; శిక్షా స్మృతి; * criminology, n. నేరవిచారణ శాస్త్రం; * crimson, n. రక్తిమ; అరుణిమ; అరుణ వర్ణం; ఎరుపు; ఎరట్రి రక్తపు రంగు; కెంపు రంగు; * cripple, n. అవిటి వ్యక్తి; * crippled, adj. అవిటి; * crisp, adj. (1) బిగువైన; సరికొత్త; (2) కరకరలాడే; నమిలేటప్పుడు చేసే ఒక రకమైన శబ్దం; Refers to a thin, fragile, and dry texture that breaks easily into small flakes or pieces. Often associated with foods like potato chips, crackers, or bacon. The sound produced when chewing crispy foods is typically a higher-pitched, shorter sound. see also crunchy; ** crisp style, ph. బిగువైన శైలి; చురుకైన శైలి; * crisis, n. విషమ పరిస్థితి; చిక్కు; సంక్షోభం; సంకటకాలం; * criterion, n. ప్రమాణం; కొలబద్ధ; గీటురాయి; * critic, n. (క్రిటిక్) విమర్శకుడు; విమర్శకురాలు; బెన్‌జాన్సన్.. ‘విమర్శకుడు దోషాల్ని చెప్పడమే కాకుండా, దోష రహితంగా ఎలా ఉండాలో’ చెప్పాలన్నారు. * critical, adj. కీలక; * critical, n. కీలకం; * criticism, n. (1) విమర్శ; (2) ఆక్షేపణ; హడ్సన్ విమర్శ విధులను వివరిస్తూ...'Criticism may be regarded as having two different functions that of interpretation and that of Judgement' అని అన్నారు. ** destructive criticism, ph. వితండవాదం; ** literary criticism, ph. సాహిత్య విమర్శ; ఒక గ్రంథంలోని లోపాలోపాలను, ఔచిత్య, అనౌచిత్యాలను, భావ గంభీరతను అలంకార రచనా పాటవాన్ని, ధ్వని విశేషాల్ని, శయ్యా సౌభాగ్యాన్ని, వస్తు నిర్మాణ సౌష్టవాన్ని, పాత్ర పోషణ, రస పోషణ, సన్నివేశ కల్పనలను, ఆ గ్రంథానికి సంబంధించిన సర్వ విషయాలను కూలంకషంగా చర్చించి సాహిత్యంలో ఆ గ్రంథానికి ఉన్న స్థానాన్ని నిర్ణయించడాన్ని సాహిత్య విమర్శగా పేర్కొనవచ్చు; * criticize, v. t. (1) విమర్శించు; (2) ఆక్షేపించు; * critique, n. (క్రిటీక్) విమర్శ; వివేచన; 'మృశ్’ అనే ధాతువుకు ‘వి’ అనే ఉపసర్గ చేరి ‘విమర్శ’ అనే పదం ఏర్పడింది. విమర్శ అనే పదానికి పరిశీలించడం, పరీక్షించడం, పరామర్శించడం, ఆలోచించడం, చర్చించడం అనే అర్థాలున్నాయి. ఒకరు చేసిన పనిలో బాగోగులను ఇంకొకరు వివేచించి తెలపడాన్ని ‘విమర్శ’ అంటారు; * critter, n. జంతువు; పురుగు; పురుగు, పుట్ర; * Cro Magnon, n. (క్రో మేన్యన్) ఐరోపా‌లో నియాన్‌డ్రథాల్ తర్వాత ప్రభవించిన ఒక జాతి మానవుల వంటి తెగ; ఈ జాతి ఇప్పుడు నశించిపోయింది; ** croaking of frogs, ph. కప్ప అరుపు; బెకబెక మను; టర్టరాయణం; * crocodile, n. మొసలి; మకరం; నక్రం; కుంభీరం; ** crocodile tears, ph. మొసలి కన్నీరు; మకరాశ్రువులు; [idiom.] కడుపులో దుఃఖం లేకపోయినా కళ్ళ వెంబడి వచ్చే నీళ్ళు; * crook, n. కుటిలుడు; * crooked, adj. కుటిల; వంకర టింకర; అడ్డదిడ్డం; అష్టావక్ర; * crooked, n. (క్రుకెడ్) అష్టావక్రం; * crop, n. (1) పంట; ఫలసాయం; సస్యం; (2) కత్తిరించి తీర్చి దిద్దడం; ** cash crop, ph. వర్తకపు పంట; ** first crop, ph. సారువా పంట; ** second crop, ph. దాళవా పంట; ** summer crop, ph. పునాస పంట; ** third crop, ph. పునాస పంట; ** crop pest, n. పంట తెగులు; తెగులు; * Cross, n. శిలువ; క్రైస్తవ మతానికి గుర్తు; * cross, adj. (1) పర; (2) వజ్ర; అడ్డ; ** cross multiplication, ph. వజ్ర గుణకారం; అడ్డ గుణకారం; ఒక భిన్న సమీకరణంలో ఒక పక్కనున్న లవాన్ని రెండవ పక్క ఉన్న హారంతో గుణించడం; ** cross pollination, ph. పర పరాగ సంపర్కం; ** cross ratio, ph. వజ్ర నిష్పత్తి; ** cross section, ph. అవచ్ఛేదం; అడ్డుకోత; * cross, v. t. (1) పరాగ సంపర్కం చేయు; రెండు మొక్కల జన్యుపదార్థాలని కలపడం; (2) పొర్లించు; రెండు జంతువుల జన్యుపదార్థాలని కలపడం; * crossing, n. (1) దాటడం; (2) తరణం; (3) సంధి స్థలం; ** crossing out, ph. కొట్టివేత; * crossover, v. t. దాటు; తరించు; * crossroads, n. కూడలి; చౌరస్తా; శృంగాటకం; చతుష్పథం; నాలుగు రోడ్ల కూడలి; * crossword, n. పదవిన్యాసం; గళ్లనుడికట్టు; పదకేళి; పలుకుల పందిరి; జల్లికట్టు; * crotch, n. కచ్చ; కిస్తా; తొడలు, కటి ప్రదేశం కలిసే స్థానం; * croton, n. భూతాంకుశం; క్రోటను; * crow, n. కాకి; కాకం; భస్మచ్ఛవి కాకం; వాయసం; కరటకం; ఐంద్రి; బలిభుక్కు; బలిపుష్ఠం; అరిష్టం; కారవం; పికవర్ధనం; ధ్వాంసవర్ధనం; శీతర్తుబలీయం; చిరప్రాణం; పరభ్రుత్‍; ఆత్మఘోషం; ఏకాక్షి; సకృత్‍ప్రజా; (rel.) raven; * crow pheasant, n. జెముడుకాకి; * crowbar, n. గునపం; గడ్డపార; పలుగు; కుద్దాలం; * crowd, v. i. ముసురు; మూగు; గుమిగూడు; * crowd, n. గుంపు; మూక; జనసమ్మర్దం; గుమి; సంకులం; * crowded, adj. సంకులమైన; * crown, n. శిఖ; కిరీటం; కోటీరం; మకుటం; బొమిడికం; * crucial, n. కీలకం; * crucible, n. మూస; ద్రోణి; దొన్నె; పుటం; ప్రమిద; దొప్ప; ** crucible tongs, ph. పటకారు; * crucifix, n. కొరత; శిలువ; * crucify, v. t. (1) కొరత వేయు; (2) [idiom] గట్టిగా చివాట్లు పెట్టు; * crude, adj. ముతక; ముడి; ఆమమైన; నాటు; కచ్చా; మోటు; చిత్తు; ** crude oil, ph. ముతక నూనె; ముడి నూనె; మట్టినూనె; శిలతైలం; ఆమనూనె; * cruel, adj. క్రూరమైన; దారుణమైన; ** cruel murder, ph. దారుణమైన కూనీ; చిత్రవధ; ** cruel violence, ph. చిత్రహింస; * cruelty, n. క్రూరత్వం; దౌష్ట్యం; దుష్టత్వం; * cruise, n. (క్రూజ్) నౌకాయానం; షికారా; పడవ ప్రయాణం; * crumb, n. (1) చిన్న ముక్క; తిండి పదార్థాలని చిదిపినప్పుడు రాలే ముక్క; (2) [idiom] పిసరు; * crunchy, adj. నమిలేటప్పుడు చేసే ఒక రకమైన శబ్దం; Describes a firmer, more dense texture that makes a louder, longer-lasting sound when chewed. Examples include nuts, pretzels, or raw vegetables. The sound produced when chewing crunchy foods is typically a lower-pitched, longer sound. see also crispy; * crusade, n. ఉద్యమం; * crush, v. t. (1) పిండు; నలుపు; (2) అణగదొక్కు; చిత్తుచేయు; * crush, n. పిండగా వచ్చిన రసం; * crusher, n. పేషకి; పేషకం; పేషణ యంత్రం; * crust, n. పటలం; పెచ్చు; ఉల్లె; అప్పం; ** Earth's crust, ph. భూ పటలం; * crutch, n. (1) ఊతకోల; ఆనుకర్ర; (2) ఊత; ఆను; * crux, n. కీలకం; ఆయువుపట్టు; మర్మం; * Crux Australis, n. త్రిశంకుడు; దక్షిణార్ధగోళంలోని ఆకాశంలో, శిలువ ఆకారంలో, స్పుటంగా కనిపించే నక్షత్ర మండలం; * cry, n. ఏడ్పు; రోదన; అరుపు; బొబ్బ; కూత; * cry, v. i. ఏడ్చు; రోదించు; అరచు; వాపోవు; అలమటించు; * cryptic, adj. అంతర్నిహితమైన; నర్మగర్భమైన; * cryptogram, n. అంతర్లాపి; నర్మగర్భలేఖ; * cryptography, n. ఆరండకము; నర్మగర్భలేఖనం; గూఢలేఖనశాస్త్రం; * crystal, n. స్ఫటికం; పలుగు; * crystalline, adj. స్ఫటికపు; స్ఫటికముతో చేయబడిన; స్ఫటికాకారముతో; * crystallization, n. స్ఫటికీకరణం; * crystallography, n. స్ఫటికలేఖనం; * crystalloid, n. స్ఫటికార్థం; (ety.) స్ఫటికం వంటి పదార్థం; * crystals, n. స్ఫటికములు; స్ఫటికాదులు; * cub, n. పులి పిల్ల; సింహపు పిల్ల; పాండా పిల్ల; మొదలైనవి; * cube, n. (1) ఘనం; ఘనచతురస్రం; సమఘనం; షణ్ముఖి; ఆరు ముఖాలు కలది; ఉదాహరణకి ఒక షణ్ముఖి(cube) తీసుకుంటే, దాని ప్రతి ముఖం చతురస్రాకారంలో ఉంటుంది. ప్రతి అంచు దగ్గరా రెండు ముఖాలు కలుస్తాయి. ప్రతి శీర్షం దగ్గరా మూడు ముఖాలు కలుస్తాయి; (2) ముక్క; * cube-root, n. ఘనమూలం; * cubebs, n. pl. చలవ మిరియాలు; తోక మిరియాలు; * cubit, n. మూర; మూరెడు; * cuboid, n. (1) దీర్ఘఘనం; ఆరు ముఖాలు, ప్రతి ముఖము దీర్ఘ చతురస్రాకారం అయిన ఒక ఘన రూపము; (2) పాదములో ఉన్న ఒక ఎముక పేరు; * cuckoo, n. కోకిల; కోయిల; * cucumber, n. దోసకాయ; కీరా; * cudgel, n. దుడ్డు; దుడ్డు కర్ర; లక్కక; * cufflinks, n. బేడీ బొత్తాలు; అరదండాలు; * cuffs, n. (1) బేడీలు; అరదండాలు; నిగడాలు; (2) పొడుగు చేతుల చొక్కాలకి పెట్టుకునే ఒక రకం బొత్తాములు; * cuisine, n. (క్విజీన్) వంట; వండే పద్ధతి; కుశిని; * cul-de-sac, n, (1) ఒక పక్కనే తెరచి ఉన్న సంచి వంటి శరీర కట్టడం; (2) సంచీ సందు; ఒక వైపు మాత్రమే తెరచి ఉన్న వీధి; * culinary, adj. పాకశాస్త్ర; * culpable, adj. నింద్యమయిన; దోషయుక్త; ** culpable homicide, ph. నిందార్హమైన నరవధ; దోషయుక్తమయిన హత్య; ** culpable negligence, ph. దోషయుక్తమైన ఉపేక్ష; * culprit, n. నేరస్థుడు; అపరాధి; నేరము చేసిన వ్యక్తి; * cultivable, adj. సేద్యయోగ్య; * cultivar, n. సాగురకం; సాగుమొక్క; (ety.) cultivated + variety; సాగు చేసేందుకు, వన్య ప్రజాతిని (wild plant) సిద్ధ పరచిన వంగడం (for cultivation) అని అనవచ్చు; ఉదాహరణకి, Cabbage, Brussel sprouts, Kohlrabi, Kale, Broccoli and Cauliflower are cultivars from Brassica oleracea (బ్రాసికా ఒలెరేసి); * cultivation, n. సాగు; సేద్యం; వ్యవసాయం; జిరాయితీ; ** contour cultivation, ph. ఈనెగట్టు సేద్యం; ** shift cultivation, ph. పోడు వ్యవసాయం; ** wet cultivation, ph. దంపసాగు; దంపసేద్యం; * cultivator, n. రైతు; * culture, n. (1) సంస్కృతి; (2) తోడు; పాలని తోడు పెట్టడానికి వేసే మజ్జిగ; (3) సూక్ష్మజీవులని ప్రయోగశాలలో పెంచే పద్ధతికి అనుకూలపడే మధ్యమం; (4) పెంపకం; (5) వ్యవసాయం; * culture, suff. సాయం; పెంపకం; ** agriculture, n. వ్యవసాయం; ** arboriculture, n. చెట్ల పెంపకం; తరుకృషి; తరుసాయం; ** monoculture, n. ఏకసాయం; ఒకే రకం పంటని పదేపదే పండించడం; ** pisciculture, n. చేపల పెంపకం; మత్స్యసాయం; మత్స్యపరిశ్రమ; ** polyculture, n. బహుసాయం; ఒకే పొలంలో ఒకదాని తర్వాత మరొకటి చొప్పున, పంటలని మార్చి పండించడం; ** viticulture, n. ద్రాక్ష పెంపకం; * culvert, n. తూము; మదుం; కలుజు; కానాగట్టు, kAnAgaTTu * cumbersome, n. యాతన; భారం; ప్రతిబంధకం; * cumin seed, n. జీలకర్ర; * cummerbund, n. కటివం; దట్టి; కమ్మరబొందు; * cumulative, adj. సంచాయిత; * cuneiform writing, ph. శరాకార లిపి; * cunning, n. కపటత; టక్కు; * cunnilingus, n. యోని ద్వారాన్ని నోటితో ఉత్తేజ పరచడం; * cup, n. దొప్ప; దొన్నె; పిడత; చషకం; చమసం; చిట్టి; చిప్ప; మరిగ; కప్పు; ** cup made of stone, ph. రాతిచిప్ప; రాచ్చిప్ప; మరిగ; * cupboard, n. అలమారు; చిట్టటక; కప్పులు పెట్టుకొనే బీరువా; * cupful, n. చిట్టెడు; కప్పుడు; కప్పు; * curated, adj. వడపోసిన; సంస్కరించిన; మరమ్మత్తు చేసిన; * curator, n. భాండాగారి; * curb, kerb (Br.), n. చపటా, వీధి చపటా, * curd, n. (1) పెరుగు; పెరుగుగడ్డ; దధి; కలుఁపు; ఆమిక్ష; (2) విరుగుడు; పాలు విరిగినప్పుడు గడ్డలుగా ఉన్న భాగం; (3) కోలకం; గడ్డగా గట్టిగా ఉండేది; * curdle, n. గర; గడ్డ; విరుగుడు; * curdle, v. t. గరకట్టు; విరుగు; గడ్డకట్టు; పేరుకొను; * cure, n. (1) వైద్యం; మందు; నివారణ; (2) స్వస్థత; ** nature cure, ph. ప్రకృతి వైద్యం; * cure, v.t. (1) నయము చేయు; కుదుర్చు; మానిపించు; స్వస్థపరచు; (2) నిల్వ చేయు; * cured, adj. (1) నిల్వ చేసిన; (2) రోగం నయం చేయబడ్డ; ** cured meat, ph. నిల్వ చేసిన మాంసం; * curiosity, n. ఉత్సుకత; ఆసక్తి; బుభుత్స; వ్యాసక్తత; * curlew, n. క్రౌంచపక్షి; కంకపక్షి * curls, n. కురులు; ఉంగరాల జుత్తు; నొక్కుల జుత్తు; వక్ర కేశములు; కుటిల కుంతలములు; * curly, adj. కుటిల; ఉంగరాల; ** curly hair, ph. కుటిల కుంతలాలు; ఉంగరాల జుత్తు; * currants, n. pl. ఒక రకం ఎండు ద్రాక్ష; "బ్లాక్ కొరింత్" మరియు "కారినా" (Black Corinth and Carina) అని పిలువబడే వివిధ రకాల చిన్న, విత్తన రహిత ద్రాక్షలను ఎండబెట్టడం ద్వారా తయారు చేయబడిన ఎండుద్రాక్షలను Currants అంటారు. * currency, adj. వాడుకలోనున్న; చెల్లుబడి అయే; చలామణిలో ఉన్న; * currency, n. వాడుకలోనున్న డబ్బు; చెల్లుబడి అయే డబ్బు; * current, adj. ప్రస్తుత; వర్తమాన; సమకాలీన; చాలూ; అర్జు; ** current account, ph. చాలూ ఖాతా; అర్జు ఖాతా; ** current affairs, ph. వర్తమాన వ్యవహారాలు; ** current phase, ph. వర్తమాన దశ; * current, n. (1) ప్రవాహం; విద్యుత్ ప్రవాహం; ఆపూరం; విద్యుత్తు; కరెంటు; (2) సమకాలీనం; ప్రస్తుతం; ** alternating current, ph. ఏకాంతర ప్రవాహం; ఏకాంతర విద్యుత్తు; ప్రత్యావర్తక ప్రవాహం; ** direct current, ph. ఏకముఖ ప్రవాహం; అజస్ర ప్రవాహం; అభిద్య ప్రవాహం; ** electric current, ph. విద్యుత్ ప్రవాహం; ** induced current, ph. ప్రేరిత ప్రవాహం; ** photoelectric current, ph. తేజోవిద్యుత్ ప్రవాహం; * curriculum vitae, ph. జీవిత సంగ్రహం; (lit.) the course of one's life; * curry, n. (1) కూర; వండిన కూర; (2) కూరలో వేసే మసాలా; ** curry favor, ph. కాకా పట్టు; తైరు కొట్టు; ingratiate oneself with someone through obsequious behavior; ** curry powder, ph. కూరలో వేసే మసాలా పొడి; this is not powdered curry leaves; * curry-leaf, n. కరివేపాకు; కల్యామాకు; * cursive, adj. జిలుగు; గొలుసుకట్టు; ** cursive writing, ph. జిలుగు రాత; గొలుసుకట్టు రాత; * cursor, n. [comp.] తెరసూచి; సారకం; తెర మీద బొమ్మలని చూపించే గుర్తు; An on-screen blinking character that shows where the next character will appear; * cursory, adj. పైపైన; నామకః; * curtain, n. తెర; యవనిక; కనాతి; కండవడము; (rel.) screen; * curvature, n. వక్రత; వట్రువు; వంపు; వంకర; వంకీ; వంకరతనం; * curve, n. వంపుగీత; వక్రరేఖ; * curved, adj. వట్ర; వక్ర; వరాళ; ** curved surface, ph. వట్రతలం; వక్రతలం; * cushion, n. తలాపి; దిండు; కశిపు; మెత్త; గాది; ఉపధానం; * cuss-cuss, n. వట్టివేరు; కురువేరు; అవురుగంట వేరు; ఉసీరం; లఘులయము; అవదాహం; [bot.] straw of Andropogon muriaticum; * custard, n. గుడ్లు, పాలు, చక్కెర, కలిపి చేసే మెత్తటి, జున్ను వంటి వంటకం; * custard apple, n. సీతాఫలం; cherimoya; * custody, n. (1) స్వాధీనత; స్వాధీనం; (2) నిర్బంధం; * custom, n. ఆచారం; అలవాటు; వాడుక; రివాజు; సంప్రదాయం; ఆనవాయితీ; మామూలు; వ్యవహారం; ** ancient custom, ph. వృద్ధాచారం; పాత అలవాటు; ** daily custom, ph. నిత్యవ్యవహారం; * customary, adj. మామూలు; రివాజు; వ్యావహారికం; యౌగికం; * customer, n. ఖాతాదారు; రివాజురాజు; వినియోగదారు; ఒక దుకాణంలో సరుకులు కొనే వ్యక్తి కాని, సేవలు అందుకొనే వ్యక్తి కాని; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: customer, client * ---When you go out to buy things, you are a ''shopper''. When you go out to buy things from a particular store, then you are that store's ''customer.'' If you are paying someone such as lawyer for professional services, then you are a ''client''. If you are seeing a doctor, you are a ''patient''. If you are staying at a hotel, you are a ''guest''.''' |} * * customs, n. (1) ఆచారాలు; (2) దిగుమతి సుంకములు; * cut, n. (1) కత్తిరింపు; కోత; గాటు; గంటు; కచ్చు; పరిఖ; (2) దెబ్బ; గాయం; * cut, v. i. తెగు; * cut, v. t. కత్తిరించు; ఉత్తరించు; కోయు; నరుకు; తరుగు; తెంచు; కొట్టు; ఛేధించు; ** cut the cloth, ph. గుడ్డని కత్తిరించు; ** cut the tree, ph. చెట్టుని కొట్టు; ** cut the vegetable, ph. కూరగాయలని తరుగు; * cuticle, n. అవభాసిని; Cuticles are a thin layer of clear dead skin located at the nail bed. As your nail grows, it rips the underside of the skin at the base of your nail, which is called the eponychium. Between the eponychium and the nail plate is where the cuticle forms; [see also] hangnail; * cutting, n. (1) కత్తిరింపు; ఖండం; (2) కత్తిరించిన ముక్క; ఖండిక; * cyan, n. పాలపిట్ట రంగు; * cyanosis, n. శరీరం నీలివర్ణం పొందడం; (ety.) సయనైడు వల్ల మరణించిన వారి శరీరం ఇలా నీలంగా మారుతుంది కనుక ఈ పేరు వచ్చింది; * cyber, adj. సమాచార సాంకేతిక రంగానికి సంబంధించిన; ** cyber security, ph. Cyber security refers to the body of technologies, processes, and practices designed to protect computer networks, devices, programs, and data from attack, damage, or unauthorized access. Cyber security may also be referred to as information technology security; * cyberspace, n. జాలావరణం; అంతర్జాలావరణం; (note) cyberspace is a poorly coined word; it is better to use Internet space, instead; * cycle, n. (1) చక్రం; ఆవృత్తం; ఆవర్తం; (2) సైకిలు; తొక్కుడుబండి; రెండు చక్రాల వాహనం; ** hydrological cycle, ph. జల చక్రం; ** seasonal cycle, ph. రుతు చక్రం; ఋతు చక్రం; ** cycle of time, ph. కాలచక్రం; * cyclic, adj. చక్రీయ; వృత్తస్థిత; ** cyclic substances, ph. చక్రీయ పదార్థాలు; ** cyclic symmetry, ph. చక్రీయ సౌష్ఠవం; చక్రీయ సౌష్ఠత, cakrIya saushThata; * cyclo, pref. చక్రీయ; * cyclohexane, n. [chem.] చక్రీయ షడ్జేను, cakrIya shadjEnu * cyclone, n. తుఫాను; గాలివాన; దూదర; (rel: tornado =చక్రవాతం; storm = గాలివాన) ** tropical cyclone, ph. ఉష్ణమండలంలో వచ్చే తుపాను; * cyclopropane, n. [chem.] చక్రీయత్రయేను; చక్రీయప్రోపేను; * cylinder, n. (1) స్థూపకం; వర్తులస్తంభం; (2) సిలిండరు; * cylindrical, adj. స్థూపాకార; స్తంభాకార; * cymbal, n. చేతాళము; కాంస్యతలం; వాయించెడు తాళము; * cyanobacteria, n. a division of microorganisms that are related to the bacteria but are capable of photosynthesis; When blue-green algae, also known as cyanobacteria, are present in the waterways, all recreational users should exercise caution and always avoid contacting algae; * cynophobia, n. కుక్కలంటే తర్కరహితమైన భయం; * cyst, n. తిత్తి; కోష్ఠము; * cytology, n. కణ శాస్త్రం; * cytoplasm, n. కణసారం; జీవరసం; కణద్రవం; కోశరసం; ప్రోటోప్లాసమ్‌లో కణికని మినహాయించగా మిగిలినది; * czar, n. (1) పూర్వపు రష్యా దేశపు చక్రవర్తి; ; (2) ప్రభుత్వంలో సర్వాధికారాలు గల వ్యక్తి;''' * |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 ==వర్గం== [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] 8mbs0wn51hwhuxkmgxj5v4cz7s4375w 0 2997 39155 39150 2026-05-25T17:27:39Z Vemurione 1689 /* Part 2: En-Ez */ 39155 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added), published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks 19 Aug 2015. ==Part 1: Ea-Em == {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * '''E, e, symbol (1) ఇంగ్లీషు వర్ణమాలలో అయిదవ అక్షరం; (2) ఒక విటమిన్ పేరు; * E. O. n. పా. పె.; పారుపెత్తందారు; Executive Officer; * each, adj. ప్రతిఒకటి; ప్రతిఒకరు; ప్రతిఒక; తలా; తలా ఒక; చెరి; ** half each, ph. చెరి సగం; ** one each, ph. తలా ఒక; చెరి ఒక; (note) తలా ఒక is used when the number of recipients is more than two and చెరి ఒక when the number of recipients is two; * eager, adj. ఆత్రుత; లాలస; సంతోషంతో ఎదురు చూడు; see also anxious; * eagerness, n. ఆత్రుత; తమకం; లాలసం; కుతి; * eagle, n. డేగ; గూళి; * eaglet, n. గూళి పిల్ల; * eagle wood, n. అగరు చెట్టు; * ear, n. (1) [[చెవి]]; కర్ణం; వీను; జునుగు; (2) పొత్తు; కంకి; వెన్ను; బీజమంజరి; ** ear of corn, ph. మొక్కజొన్న పొత్తు; జొన్న కంకి; ** ear canal, ph. కర్ణ రంధ్రం; శ్రవణ కుహరం; శ్రవణ రంధ్రం; ** ear rings, n. pl. కర్ణభూషణాలు; కుండలాలు; పోగులు; కమ్మలు; ** ear studs, n. pl. దుద్దులు; * eardrum, n. కర్ణభేరి; గూబ; * earlier, adj. మునపటి; మునుపు; లోగటి; తొల్లి; తొలి; తొలినాటి; ** - than now, ph. ఇంతకు మునుపు; * earlobe, n. కర్ణలత; తమ్మి; తమ్మె; * early, adj. మొదటి; * early, adv. పెందలకడనే; మొదట; పెందరాళే; వేగిరం; * earmark, v. t. కేటాయించు; * earn, v. i. సంపాదించు; * earnestness, n. మనస్ఫూర్తి; అత్యాదరం; అక్కర; * earnings, n. సంపాదన; ఆర్జన; గణన; (rel.) income; * earring, n. తమ్మంటు; * Earth, n. [[భూమి]]; భూగోళం; భువి; ధర; ధరణి; పృథ్వి; ప్రపంచం; అవని; అవనీ మండలం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | ---'''Usage Note: earth, world, land * ---When Earth is discussed as a specific planet or celestial body, it is capitalized: ''It takes six to eight months to travel from Earth to Mars.'' When Earth is a proper noun, "the" is usually omitted. When you are talking about the ground or soil as a surface or stratum, then you must lowercase the word: ''The archaeologists excavated the earth at the site.'' It is acceptable to leave earth lowercase and use "the" with earth if you are talking about it as the planet we live on: "The earth rotates on its axis. The "world" is a place with people, countries, etc. Use "land" when you compare earth's surface to the ocean.''' |} * * earth, n. మట్టి; మన్ను; * earthen, adj. మట్టితో చేసిన; మృణ్మయ; చిళ్ళ; * earthenware, n. కుండలు; మట్టితో చేసిన సామాను; మృణ్మయ సామగ్రి; చిళ్ళ; ** pieces of earthenware, ph. చిళ్ళ పెంకులు; * earthly, adj. ఐహుకమైన; సాంసారికమైన; * earthly minded, adj. సంసారబంధము కల; * earthquake, n. [[భూకంపం]]; * earthworm, n. ఎర్ర; [[వానపాము]]; ఏలిక పాము; * earwax, n. గులిమి; గుబిలి; * ease, n. సౌలభ్యం; సుఖం; సుళువు; అవలీల; * easel, n. ఫలకం; రాత ఫలకం; ముక్కాలి ఫలకం; చిత్రఫలకం; * easement, n. సదుపాయపు హక్కు; * easily, adv. తేలికగా; సులభంగా; చలాగ్గా; సుళువుగా; సునాయాసంగా; తేరగా; * East, n. తూర్పు; తూరుపు; పొడుపు; రేపల; ప్రాచ్యం; సూర్యుడు దూరి వచ్చే దిక్కు; ** Far East, ph. దూర ప్రాచ్యం; ** Middle East, ph. మధ్య ప్రాచ్యం; ** Near East, ph. సమీప ప్రాచ్యం; * easterly, adj. తూర్పు నుండి వచ్చెడు; తూర్పున ఉన్న; * eastern, adj. పూర్వ; ప్రాచీన; * eastward, adv. పూర్వాభిముఖంగా; తూర్పువైపు; * easily, adv. తేలికగా; సులభంగా; చులాగ్గా; తేరగా; * easy, adj. తేలికయిన; సులభమయిన; చులాకయిన; సుళువైన; ** easy chair, ph. పడక కుర్చీ; ఆసందీ; ** easy going man, ph. పూచాటువాడు; * eat, v. i. తిను; భుజించు; ఆస్వాదించు; కుడుచు; మెసవు; సాపడు; ఎంగిలిపడు; * eatable, n. తినుభండారం; తినడానికి వీలయినది; * eaves, n. చూరు; వాచూరు; పెణక; చేతికి అందొచ్చే ప్రదేశం దగ్గర ఉన్న ఇంటి కప్పు; * eavesdrop, n. చూరు చెంత చేరి వినడం; చాటుగా వినడం; చూచాయగా వినడం; * ebb, n. ఆటు; క్షీణదశ; ప్రవాహం వెనుకకు పోవుట; (ant.) flow; tide; * ebb and tide, ph. ఆటుపోట్లు; పాటుపోట్లు; * ebony, n. [[తుమికి]] కర్ర; తుమికి చెట్టు; తుమిద; నల్లచేవ; కోవిదారు; తిందుక వృక్షం; ఈ చెట్టుకర్ర నల్లగా ఉంటుంది; [Note] ఈ చెట్టుని [[తునికి చెట్టు]] అని కూడా అంటారు. ఈ చెట్టుకి బీడీఆకు చెట్టు అనే పేరు ఉంది. [bot.] ''Diospyros melanoxylon''; ''Diospyros glutimosa'' Rex; ''Embryopteris glutinofera'' Linn; * e-book, n. జాలపుస్తకం; అంకకీయ పుస్తకం; a book suitable for reading on a computer only; * ebullient, adj. ఉరకలు వేసే; ఉత్సాహపూరితమైన; * ebullition, n. పొంగు; పొంగుట; ఉబుకుట; * eccentric, adj. విపరీత; అసాధారణ; * eccentricity, n. చాదస్తం; పిచ్చి; విపరీత మనస్తత్వం; వైపరీత్యం; అసాధారణత; * ecdysis, n. కుబుసం విడచుట; బాహ్యకవచ నిర్మోచనం; * echidna, n. సగం స్త్రీ, సగం పాము అయిన వింత కల్పిత జీవి; see also mermaid; * echo, n. (ఎకో) ప్రతిధ్వని; ప్రతిఘోష; అనునాదం; * echo, v. i. (ఎకో) ప్రతిధ్వనించు; పిక్కటిల్లు; * echo, v. t. [comp.] కీఫలకం మీద కొట్టినది తెర మీద కనిపించేలా చేయు; ** echo location, ph. అనునాద నిర్ధారణ; ఒక వస్తువు నుండి వచ్చే అనునాదం విని ఆ వస్తువు ఎక్కడుందో నిర్ధారించడం; * eclectic, adj. విశిష్టమైన; నాణ్యమైన రకరకాలతో; * eclecticism, n. విశిష్టవాదం; the practice of deriving ideas, style, or taste from a broad and diverse range of sources; * eclipse, n. గ్రహణం; ఉపరాగం; ** annular eclipse, ph. కంకణ గ్రహణం; ** beginning of an eclipse, ph. స్పర్శకాలం; ** end of an eclipse, ph. మోక్షకాలం; ** lunar eclipse, ph. చంద్ర గ్రహణం; ** quarter of an eclipse, ph. పాతిక గ్రహణం; పాదోపరాగం; ** solar eclipse, ph. సూర్య గ్రహణం; ** total eclipse, ph. పూర్ణ గ్రహణం; పూర్ణోపరాగం; ** eclipsing variables, ph. గ్రహణకారక తారలు; ఒక తార చుట్టూ మరొక తార ప్రదక్షిణం చేస్తూ ఒకదానిని మరొకటి అడ్డుకునే చుక్కలు; * Eclipta alba, n. [bot.] [[గుంటకలగర]]; గుంటగలగర; భృంగ; భృంగరాజ; నీటి కాలువలు, గుంటల పక్కన, తేమగల ప్రదేశాలలో నేలబారుగా పెరిగే కలుపు మొక్క గుంటగలిజేరు. గుత్తులుగా ఉన్న తెల్లని చిన్న పూలను పూస్తుంది. * ecliptic, n. [astro.] క్రాంతివృత్తం; రవిమార్గం; దాక్షాయణీ చక్రం; భచక్రం; జ్యోతిశ్చక్రం; ఆకాశంలో సూర్యుడు పయనించే ఊహామార్గం; భూమి నుండి చూసినప్పుడు సూర్యుడు ప్రయాణం చేస్తూన్నట్లు కనబడే మహావృత్తం; ** pole of the ecliptic, ph. కదంబం; రవి మార్గపు అక్షం ఆకాశాన్ని తాకే ఊహాబిందువు; * ecology, n. భూగృహశాస్త్రం; ఆవరణశాస్త్రం; జీవావరణశాస్త్రం; ఆశ్రమ శాస్త్రం; జీవులు నివసించే ప్రదేశాల గురించి విచారించే శాస్త్రం; [Gr. oikos = family]; ** eco-system, ph. పరిసర వ్యవస్థ; * e-commerce, n. జాలవాణిజ్యం; The conducting of business communication and transactions over networks and through computers; * economic, adj. ఆర్థిక; అర్థశా సంబంధమయిన; లాభసాటి; ** economic blockade, ph. ఆర్థిక దిగ్బంధం; ** economic boom, ph. ఆర్థిక విజృంభణ; ** economic crisis, ph. ఆర్థిక వైషమ్యం; ** economic depression, ph. ఆర్థిక మాంద్యం; ** economic exploitation, ph. ఆర్థిక దోపిడీ; ** economic holding, ph. లాభసాటి కమతం; * economical, adj. పొదుపైన; పోడిమి అయిన; మితవ్యయ సంబంధమైన; దుబారా చెయ్యని; * economically, adv. పొదుపుగా; పోడిమిగా; మితవ్యయంతో; * economics, n. ఆర్థిక శాస్త్రం; అర్థశాస్త్రం; * economize, v. t. పొదుపుచేయు; మితవ్యయం చేయు; పోడిమిగా జరుపుకొను; * economy, n. (1) ఆర్థిక పరిస్థితి; (2) పొదుపు; మితవ్యయం; (3) సంక్షిప్తత; క్లుప్తత; లాఘవం; * ecstasy, n. మహదానందం; దివ్యానుభూతి; పరవశత; ఆనందంతో పరవశించడం; * ecstatic, adj. ఆనందభరితమైన; పరవశమైన; మైమరచిన; * ecto, pref. బహిర్; బాహ్య; బయటి; * ectoderm, n. [bio.] బహిశ్చర్మం; బయటి చర్మపు పొర; * ectomorph, n. బక్కపలచని వ్యక్తి; సన్నటి శరీరం గల వ్యక్తి; పొడుగాటి కాళ్ళు చేతులు, సన్నటి కాళ్ళు, చేతులు, ఛాతీ, భుజస్కందాలు ఉన్న శరీరతత్వం; * ectoparasite, n. [bio.] బాహ్య పరాన్నజీవి; బాహ్య పరాన్నభుక్కి; * ectoplasm, n. [bio.] బహిర్‌ప్రసరం; * eczema, n. గజ్జి; * eddy, n. సుడి; ఆవర్తం; (rel.) సుడిగుండం; ** eddy current, ph. [phy.] సుడి ప్రవాహం; * edema, oedema (Br.) n. [med.] నీరు పట్టడం; వాచడం; వాపు; చీయతం; శరీర ధాతువులలో ద్రవం చేరుట; see also dropsy; * Eden, n. నందనవనం; బైబిల్ లో ఏడం అనే వ్యక్తి ఈవ్ అనే అమ్మాయితో ఇటువంటి తోటలో ఉంటాడు; * edge, n. అంచు; మొన; గట్టు; ఉపాంతం; కోటి; వోర; ధార; కొంగు; చెరగు; అంచలం; ** twin edge, ph. కోటి యుగము; కోటి యుగ్మము; ** edge computing, ph. కొంగు కలనం; ** edge of clothing, ph. చేలాంచలం; * edgewise, adv., ఓరవాటుగా; పక్కవాటుగా; * edible, adj. భోజ్య; ఆస్వాదనీయ; తినదగిన; భక్షించదగిన’ ఖాద్యమైన; ఖాదీ; ** edible oil, ph. ఖాద్య తైలం; * edible, n. భోజ్యం; భోజ్యపదార్థం; భోక్తవ్యం; ఆస్వాదనీయం; ఆభ్యవహారికం; తినదగిన; తినడానికి వీలయినది; భక్షించదగిన’ ఖాద్యమైనది; ఖాదీ; ** non-edible, ph. అభోజ్యం; * edict, n. శాసనం; ఆజ్ఞ; * edifice, n. దివ్యభవనం; భవంతి; కట్టడం; దొడ్డ ఇల్లు; * edit, v. t. సరిదిద్దు; కూర్చు; గ్రంథాన్ని కాని, సినిమాని కాని కూర్చు; * editing, n. కూర్పు; కూర్చడం; సవరించడం; అచ్చు వెయ్యడానికి గ్రంథముని సవరించడం; విడుదల అయేముందు సినిమా భాగాలని కూర్చి కథ నడిచే తీరుని తీర్చి దిద్దడం; * edition, n. కూర్పు; ముద్రణకై చేసిన కూర్పు; ** first edition, ph. మొదటి కూర్పు; * editor, n. (1) సంపాదకుడు; పత్రికాధిపతి; పరిష్కర్త; (2) కూర్పరి; (rel.) publisher; ** copy editor, ph. ప్రతి సంపాదకుడు ** managing editor, ph. నిర్వాహక సంపాదకుడు; నిర్వాహక పరిష్కర్త; * editorial, n. సంపాదకీయం; ** editorial section, ph. సంపాదకీయ విభాగం; * educate, v. t. విద్యనేర్పు; విద్యాబుద్ధులు గరుపు; చదివించు; * educated, adj. విద్యనేర్చిన; చదువుకున్న; * education, n. విద్య; చదువు; చదువు సంధ్యలు; శిక్ష; శిక్షా విధానం; ** adult education, ph. వయోజన విద్య; ** continuing education, ph. నిరంతర విద్య; ** formal education, ph. నియత విద్య; ** informal education, ph. అనియత విద్య; * educator, n. m. అధ్యాపకుడు; విద్య నేర్పువాడు; విద్య నేర్పే వ్యక్తి; * eel, n. పాములా ఉండే చేప; మలుగు చేప; బుక్కడం; కొమ్ముచేప; గడ్డిపాము; దుండు పాము; పాపమీను; తవుటిపాము; * effect, n. గుణం; ఫలం; ప్రభావం; పర్యవసానం; నైమిత్తికం; స్పందన; see also affect; ** Doppler effect, ph. [[డాప్లర్ ప్రభావం]] ** Raman effect, ph. [[రామన్ ఎఫెక్ట్|రామన్‍ ప్రభావం]]; * effective, adj. సఫలమైన; సార్థకమైన; ఉపయోగపడే; ప్రభావశీల; * efferent, adj. బహిర్ముఖ; బహిర్వాహియైన; అపవాహి; మోటార్; ఒక కేంద్రము నుండి బయటకి తీసుకుని వెళ్లే: ** efferent neurons, ph. బహిర్ముఖ నాడులు; అపవాహి నాడులు; ఒక కేంద్రము నుండి బయటకి (అవయవాల వైపు) తీసుకుని వెళ్లే నాడులు: వీటినే మోటార్ నాడులు అని కూడా అంటారు; * effervescence, n. పొంగు; ఉద్రేకము; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage note: efficacy, efficiency, effectiveness * ---While efficacy has to do with whether or not something is able to be done at all, efficiency has to do with how something is done and whether or not it is done without much waste, effort, or time. Efficacy, in the health care sector, is the capacity of a given intervention under ideal or controlled conditions. Effectiveness is the ability of an intervention to have a meaningful effect on patients in normal clinical conditions. Efficiency is doing things in the most economical way.''' |} * * efficacy, n. ప్రయోజనం; ఫలోత్పాదన; గుణం చెయ్యగలిగే శక్తి; కావలసిన ఫలితాన్ని ఇవ్వగలిగే శక్తి; Efficacy is getting things done. It is the ability to produce a desired amount of the desired effect, or success in achieving a given goal. * efficiency, n. సమర్ధత; సామర్ధ్యం; దక్షత; ఫలోత్పాదక శక్తి; త్రాణ; Efficiency is doing things in the most economical way. It is the ratio of the output to the inputs of any system (good input to output ratio). * efficient, adj. (1) నిమిత్త; (2) సమర్ధవంత; ప్రయోజనకరమైన; ** efficient cause, ph. (1) [logic] నిమిత్త కారణం; (2) [phil] విశ్వసౌధపు నిర్మాత; (rel.) Material Cause = ఆ విశ్వాన్ని నిర్మించిన పదార్థపు నిర్మాత; ** efficient tool, ph. నిమిత్త మాత్రం; * effigy, n. మనిషి ఆకారంలో బొమ్మ; ప్రతిమ; పటం; * efflorescent, adj. పూసిన; పుష్పించిన; * effluent, adj. బయటకు వచ్చే; ఉత్పన్నమైన; నిర్గతమైన; నిసృతమైన; * effluent, n. మురికి; మురికి జలం; బయటకు పోయే మురికి ద్రవం; * effort, n. కృషి; పరిశ్రమ; యత్నం; ప్రయత్నం; పురుష ప్రయత్నం; పౌరుషం; ఎత్తికోలు; గురణం; ఉద్యతి; ఉద్యోగము; పూనిక; ** exhaustive effort, ph. అనుశీలన; ** non-stop effort, ph. అనుశీలన; * effortless, adj. అయత్న; అప్రయత్న; యత్నరహిత; కృషిమాలిన; సహజ; * effortlessly, adv. సునాయాసంగా; అనాయాసంగా; అవలీలగా; అప్రయత్నంగా; * effulgence, n. దృశానం; తేజం; ప్రకాశం; * effulgent, adj. దేదీప్యమానమైన; కాంతివంతమైన; * effused, adj. కారిన; స్రవించిన; * egalitarianism, n. అర్థసమానత్వం; సమతావాదం; ** egalitarian society, ph. సమసమాజం; * egg, n. అండం; గుడ్డు; ** egg cluster, ph. ఈపి కట్టు; esp. cluster of insect eggs floating on water; ** primeval egg, ph. బ్రహ్మాండం; ఆద్యాండం; ** solidified egg, ph. పొరటు; ** white of an egg, ph. అండశ్వేతం; పచ్చ సొన; ** yellow of an egg, ph. అండపీతం; తెల్ల సొన; * ego, n. అహం; అహంకారం; దాష్టికం; గర్వం; ఆస్మితం; తిమురు; దంభము; * egoism, n. స్వాతిశయం; "Egoism" is a preoccupation with oneself, but not necessarily feeling superior to others * egotism, n. అహంభావం; దాష్టికం; * egotist, n. దురభిమాని; అహంకారి; ఇతరుల కంటె తనే అధికుడననే (అందగాడిననే) భావం; The egotist feels superior to others physically, intellectually or in some other way. * egregious, adj. అతిశయించిన; శృతిమించిన; మితిమీరిన; ** egregious blockhead, ph. శుద్ధ మూఢుడు; * egress, n. (1) బయటకుపోయే దారి; (2) బయటకి వెళ్లడం; * egret, n. తెల్లకొంగ; తెలికొంగ; see also heron * eight, n. ఎనిమిది; ఇరునాలుగు; అష్టకం; * eighteen, n. పద్ధెనిమిది; పదునెనిమిది; అష్టాదశం; * eighteenth, n. పద్ధెనిమిదివ; అష్టాదశ; * eighth, adj. ఎనిమిదవ; అష్టమ; * eighth, n. (1) ఎనిమిదవది; అష్టమం; (2) ఎనిమిదవ వంతు; * eighty, n. ఎనభై; ఎనుబది; * either, pron. ఇదైనా, అదిఅనా; రెండింటిలో ఒకటి; * either, adv. అయినా; * eject, v. t. నెట్టు; గెంటు; బయటకి తోయు; * eke, v. i. చాలీచాలని వనరులతో సర్దుబాటు చేసుకొను; * ekphrasis, n. విఖ్యాపన; the use of detailed description of a work of visual art as a literary device; * elaboration, n. (1) విపులీకరణ; విశదీకరణ; (2) నెరవిలి; సంగీతంలో ఒక రాగాన్ని పలువిధములుగా నెరవిలి చేసి పాడడం; రాగం, తానం, నెరవిలి, కల్పనస్వరం, పల్లవి అనే భాగాలు సంగీత కచేరీలో తప్పనిసరి అంశాలు; * elapsed, adj. గడచిన; భుక్తి అయిన; అతిక్రమించిన; ** elapsed time, ph. భుక్తి అయిన కాలం; * elastic, adj. ప్రత్యాస్థ; స్థితిస్థాపక గుణం కల; * elevator, n. ఎత్తుబండి; * either, adj. రెండింటిలో ఒకటి; * ejaculate, v. i. వెలిగక్కు; స్కలించు; వీర్యమును జార్చు; * ekphrasis, n. విఖ్యాపన; the use of detailed description of a work of visual art as a literary device; * elaborate, v. i. వివరించు; విస్తరించు; విశదీకరించు; విడమర్చి చెప్పు; * elapsed, v. i.గతించిన; జరిగిన; గడచిన; * elasticity, n. ప్రత్యాస్థత; స్థితిస్థాపకత; * elate, v. i. సంబరపడు; ఆనంద పడు; * elation, n. సంబరం; హర్షం; ఉల్లాసం; ఆనందం; * elbow, n. మోచేయి; కూర్పరము; కపోణి; * elbow, v. t. మోచేతితో పొడుచు; ** elbow joint, ph. మోచేతి కీలు; కూర్పర సంధి; ** elbow room, ph. ఇటూ, అటూ కదలాడడానికి చోటు; * elder, adj. పెద్ద; కుల పెద్ద; జ్యేష్ఠుడు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: elder, older * ---Use elder to talk about members of a family. Use older to compare the age of people or things.''' |} * * elderly, n. పెద్దవారు; వయోధికులు; వృద్ధులు; * elders, n. (1) పెద్దవారు; గరువలు; (2) వయోధికులు; వృద్ధులు; * eldest, adj. జ్యేష్ఠ; * elect, v. t.ఎన్నుకొను; కోరుకొను; ఏర్చుకొను; * election, n. ఎన్నిక; ** election manifesto, ph. ఎన్నికల ప్రణాళిక; ** electoral college, ph. నియోజక గణం; ** electoral roll, n. ఓటర్ల జాబితా; * electorate, n. s. నియోజకవర్గం; ఓటర్లు; * electric, adj. విద్యుత్; మెరపు; ** electric current, ph. విద్యుత్ ప్రవాహం; ** electric motor, ph. విద్యుత్ చాలకం; ** electric shock, ph. విద్యుత్ ఘాతం; ** electric spark, ph. విద్యుత్ చెణుకు; విద్యుత్ విస్ఫులింగం; ** electric train, ph. మెరపు రైలు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: electric, electrical, electronic * ---Use electric as an adjective before the names of things that need electricity to work. Use electrical as a generic word to talk about people and their work: Electrical Engineer. The major difference between electrical and electronic devices is that the electrical devices convert the electrical energy into other forms of energy like heat, light, sound, etc. whereas the electronic device controls the flow of electrons for performing the particular task.''' |} * * electrical, adj. విద్యుత్; ** electrical charge, ph. విద్యుత్ ఆవేశం; ** electrical energy, ph. విద్యుత్ శక్తి; ** electrical grid, ph. విద్యుత్ వలయం; ** electrical induction, ph. విద్యుత్ ప్రేరణ; ** electrical potential, ph. విద్యుత్ పీడనం; ** electrical power, ph. విద్యుత్ పాటవం; ** electrical shock, ph. విద్యుత్ ఘాతం; * electricity, n. విద్యుత్తు; ** atmospheric electricity, ph. వాతావరణ విద్యుత్తు; ** positive electricity, ph. ధన విద్యుత్తు; ** negative electricity, ph. రుణ విద్యుత్తు; ** static electricity, ph. స్థిర విద్యుత్తు; * electrification, n. విద్యుదీకరణం; విద్యుత్పూరణం; * electrode, n. విద్యుద్ధండం; విద్యుత్‌పాళా; * electrodynamics, n. విద్యుత్ చలనం; విద్యుత్ గతిశాస్త్రం; * electrolyte, n. విద్యుత్ విశ్లేష పదార్థం; a liquid or gel that contains ions and can be decomposed by electrolysis, e.g., that present in a battery; the ionized or ionizable constituents of a living cell, blood, or other organic matter; * electromagnet, n. విద్యుదయస్కాంతం; విద్యుత్ చుంబకం; ** electromotive force, ph. విద్యుత్‍చాలక బలం; The EMF is the measure of energy supply to each coulomb of charge, whereas the voltage is the energy use by one coulomb of charge to move from one point to another; The EMF is generated by the electrochemical cell, dynamo, photodiodes, etc., whereas the voltage is caused by the electric and magnetic field; * electrophilic, adj. [biol.] విద్యుత్ మిత్రత్వ; * electron, n. ఎలక్ట్రాను; అణువులో కెంద్రకం చుట్టూ పరిభ్రమించే రుణావేశపు మేఘం; * electronic, adj. వైద్యుత; ** electronic circuit, ph. వైద్యుత వలయం; * electrostatic, adj. స్థిరవిద్యుత్‌; ** electrostatic precipitator, ph. స్థిరవిద్యుత్‌ అవక్షేపకి; వాయువుల నుండి దుమ్ము, ధూళి, కల్మషాలు, వగైరాలని వడబోసి, విడదీసే పరికరం; * electuary, n. లేహ్యం; తేనెతో కాని, మరేదయినా తీపి పదార్థంతో కాని కలిపిన మందు; * elegy, n. సంస్మరణగీతం; శోకగీతిక; ఎలిజీ; * element, n. (1) మూలకం; ధాతువు; (2) అంశం; భాగం; ఘటిక; (3) భూతం; ** chemical element, ph. రసాయన మూలకం; రసాయన ధాతువు; ** formed element, ph. సాకార ధాతువు; రక్తంలో కనిపించే ఆకారం ఉన్న ధాతువులు; ** formless element, ph. నిరాకార ధాతువు; రక్తంలో ఉండే ఆకారం లేని ధాతువులు; ** heavy element, ph. గురు ధాతువు; గురు మూలకం; ** rare-earth element, ph. విరళ మృత్తిక మూలకం; ** trace element, ph. లేశ ధాతువు; లేశ మూలకం; * elemental, adj. ఆదిమ; ప్రథమ; ఆదిభూతమైన; * elementary, adj. ప్రారంభ; ప్రాథమిక; తేలికయిన; ** elementary education, ph. ప్రాథమిక విద్య; ** elementary particles, ph. ప్రాథమిక రేణువులు; ** elementary school, ph. ప్రాథమిక పాఠశాల; * elephant, n. ఏనుగు; కరి; కరటి; దంతి; గజము; సామజం; కుంజరం; ద్విరదం; మాతంగం; వేదండం; నాగం; ** elephant herd, ph. ఏనుగుల గుంపు; వేదండ తండం; ** white elephant, ph. అనవసరపు ఖర్చులతో అద్భుతంగా కనిపిస్తుంది కానీ ఎందుకూ పనికిరాని వస్తువు; థైలేండ్ (పాత పేరు సయామ్) దేశంలో రాచరిక వ్యవస్థ వుండేది. ఆ దేశంలో ఏనుగులు ఎక్కువ. వాటిలో తొండం మీద తెల్ల మచ్చలున్న ఏనుగులను ఆ దేశపు రాజుగారు ముచ్చటపడి పెంచుకొనేవారట. అలా తొండం మీద మచ్చలున్న ఏనుగులను "తెల్ల ఏనుగులు" అనేవారు. రాజుగారికి ఎవరిమీదనైనా కోపం వస్తే అతనికి తను పెంచుకుంటున్న తెల్ల ఏనుగులలో ఒకదానిని కానుకగా పంపేవాడు. ఆ ఏనుగును పుచ్చుకున్న వ్యక్తికి దానిని మేపడానికి ఖర్చులు తడిపి మోపెడు అయ్యేవి. అలాగని రాజుగారు కానుకగా పంపిన ఆ ఏనుగును ఒదిలించుకోలేడు. ఆవిధంగా అనవసరపు ఖర్చులతో అతను సతమతమయ్యేవాడు. * elephant-apple, n. వెలగ; * elephantiasis, n. బోదకాలు; * elevate, v. t. లేవనెత్తు; పైకెత్తు; వృద్ధిలోనికి తెచ్చు; * elevated, adj. పైకి ఎత్తిన; ఉన్నతమైన; ఘనమైన; సముక్షిప్త; * elevation, n. (1) ఎత్తు; ఉన్నతి; ఔన్నత్యం; (2) నిషా; మత్తు; * elevator, n. సముక్షిప్తి; పైకి లేవనెత్తేది; * eleven, n. పదకొండు; పదునొకటి; ఏకాదశం; * eleventh, adj. పదకొండవ; ఏకాదశ; * elicit, v. t. రాబట్టు; పీకు; లోపలి నుండి పైకి లాగు; * eligibility, n. యోగ్యత; అర్హత; ఉపయుక్తత; * eliminate, v. t. తొలగించు; పరిహరించు; పారదోలు; * elimination, n. బహిష్కరణ; విలోపన; ఒక ప్రదేశం నుండి పారదోలడం; * elision, n. [ling.] శబ్ద లోపం; ఒక మాటని ఉచ్చరించేటప్పుడు అన్ని అక్షరాలని పలకకుండా మింగేయడం; ఇంగ్లీషులో అయితే have not కి బదులు haven't అనడం, going to కి బదులు gonna అనడం వంటివి; * elite, n. pl. శిష్టులు; శిష్టజనులు; విద్య వల్ల కాని, ధనం వల్ల కాని సంఘంలో ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నవారు; * elk, n. కణుజు; దుప్పి; * ellipse, n. (1) దీర్ఘవృత్తం; (2) శబ్దలోపం; వాక్యలోపం; * ellipsis, n. అధ్యాహారం; వాక్యాన్ని మధ్యలో ఆపేసినప్పుడు, ఆ తర్వాత పెట్టే చుక్కలు; * elongate, v. t. పొడిగించు; సాగదీయు; లాగు; * elongated, adj. సోగ; కోల; పొడుగైన; ** elongated eyes, ph. సోగ కన్నులు; సోగ కళ్ళు; * eloquence, n. వాగ్‌ధాటి; వాగ్ధాటి; * else, adv. లేకుంటే; లేకపోతే; కాకుంటే; కాకపోతే; * elsewhere, adv. ఇతరత్రా; అన్యత్ర; మరొకచోట; మరెక్కడయినా; see also otherwise; * elucidate, v. t. విశదీకరించు; విశదపరచు; వివరించు; తేటపరచు; * elude, v. t. తప్పించుకొను; ఏమార్చు; అర్ధం కాకుండా తప్పించుకొని పోవు; అందుబాటులో లేకుండా పోవు; * elysian, adj. స్వర్గతుల్యమైన; * emaciated, adj. కృశించిన; బాగా చిక్కిన; బాగా నీరసపడిన; ఎండిపోయిన; * e-mail, n. విద్యుల్లేఖ; వి-టపా; వేగు; * emanate, v. i. పుట్టు; బయటకు వచ్చు; * emancipation, n. (1) విమోచన; దాస్య శృంఖలాల నుండి విముక్తి; (2) విముక్తి; ఆపవర్గం; * embankment, n. కట్ట; కరకట్ట; గట్టు; రోధస్సు; మడవ; * embargo, n. నిరోధాజ్ఞ; * embark, v. t. (1) ఎక్కు; ఓడ ఎక్కు; (2) ప్రారంభించు; మొదలు పెట్టు; * embassy, n. దౌత్యాలయం; రాయబారి కార్యాలయం; * embed, v. t. పొదుగు; తాపడం చేయు; సంస్తరించు; * embedded, adj. సంస్తరిత; పొదుగబడ్డ; తాపడం చేయబడ్డ; * embedding, n. సంస్తరించడం; పొదుగడం; తాపడం చేయ్యడం; ** invariant embedding, ph. [math.] కూటస్థ సంస్తరణ: కూటస్థ తాపడం; * embellish, v. t. అలంకరించు; * embellishment, n. పసదనం; అలంకారశోభ; * ember, n. కణకణలాడే నిప్పు బొగ్గు; * embers, n. pl. నివురు; కాలే బొగ్గులపై నుసి; మంట మండడం అయిపోయిన తర్వాత ఇంకా మిగిలిపోయిన వేడి వేడి అవశేషాలు; * embezzled, adj. అపహరించిన; తినేసిన; స్వామిద్రోహం చేసి దొంగిలించిన; * Emblic myrobalan, n. [bot.] పెద్ద ఉసిరి; అమలకం; (ety.) ఎంబ్లికా అన్న మాటకి మూలం సంసృతంలోని ఆమ్లం; * Emblica officinalis, n. [bot.] పెద్ద ఉసిరి; అమలకం; (ety.) అఫిసినేలిస్ అంటే ఉపయోగపడేదీ, దుకాణాలలో దొరికేదీ అని అర్థం; * Emblica ribes, n. [bot.] విడంగాలు; * embodied, adj. మూర్తీకరించిన; మూర్తించిన; దేహి అయిన; * embodiment, n. మూర్తిత్వం; * embody, v. i. మూర్తీభవించు; * embrace, n. ఆలింగనం; పరిరంభం; కౌగిలి; * embrace, v. t. ఆశ్లేషించు; ఆలింగన చేయు; కౌగలించు; * embroidery, n. బుట్టా; బుటేదారీ; బట్ట మీద పువ్వులు వేసి కుట్టడం; * embryo, n. (ఎంబ్రయో) పిండం; అంకురం; భ్రూణం; అర్భకం; కలలం; 5 వ వారం నుండి 10 వ వారం వరకు కడుపులో పిల్ల; * emerald, n. పచ్చ; గరుడపచ్చ; మరకతం; నవరత్నాలలో నొకటి; (ety.) from "Prakrit maragada;" a bright green, transparent precious stone; a green variety of beryl; * emerge, v. i. వెలువడు; బయటపడు; * emergence, n. వెలువరింత; ప్రాదుర్భావం; జననం; ఉత్పన్నత; ** sudden emergence, ph. హఠాదుత్పన్నత; * emergency, adj. ఆత్యయిక; ఆపద్ధర్మ; సంకట; ** emergency ward, ph. ఆత్యయిక వైద్యశాల; ఆపద్ధర్మ వైద్యశాల; సంకటశాల; * emergency, n. అత్యవసరం; సంకటకాలం; ఆత్యయిక పరిస్థితి; ** emergent behavior, ph. హఠాదుత్పన్న ప్రవర్తన; behavior that arises when components of a system are combined, but are not present in the individual components themselves. Emergent properties are a key part of the idea that the whole is greater than the sum of its parts. This means that the properties of a whole cannot be determined by adding or averaging the properties of its individual components; * emeritus professor, ph. గౌరవ ఆచార్యుడు; వానప్రస్థ ఆచార్యుడు; మాజీ ఆచార్యుడు; * emetic, n. వమనకారి; వాంతిని కలుగచేసే మందు; * emia, suff. ఒక ఇంగ్లీషు మాట చివర ఈ ప్రత్యయం వస్తే, ఆ మాట రక్త దోషాన్ని సూచిస్తుంది; ఉదా : ఎనీమియా; లుకీమియా, మొ॥ * emigrant, n. ప్రోషితుడు; ఇతర దేశాలకి వలస పోయిన వ్యక్తి; * emigrate, v. i. వలస పోవు; ఒకరు తామున్న దేశాన్ని వదలి పెట్టి మరొక దేశానికి వలస పోవడం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: emigrate, immigrate, migrate * ---Use ''emigrate'' to talk about people who have left their country in order to live in another country. Use ''immigrate'' to talk about people who are entering a country. Use ''migrate'' to talk about birds and animals that go to another part of the world for spring, for calving, or for food.''' |} * * emigration, n. పోవలస; ప్రోషితం; * eminence, n. ఘనత; ** eminent scholar, ph. విశారదుడు; ప్రవీణుడు; * emissary, n. దూత; రాయబారి; * emission, n. ఉద్గమం; ఉద్గమనం; ఉద్గతం; ఉద్గారం; త్రేనుపు; కక్కు; ** emission of light, ph. కాంత్యుద్గమం; ** emission spectrum, ph. ఉద్గమన వర్ణమాల; ** nocturnal emission, ph. స్వప్నస్ఖలనం; ** spontaneous emission, ph. యాదృచ్చిక ఉద్గమనం; ** stimulated emission, ph. ప్రేరేపిత ఉద్గమనం; * emit, v. i. ఉద్గారించు; బయటకు పంపు; వెలిగక్కు; వెల్వరించు; వెలార్చు; * emmet, n. చీమ; పిపీలికం; ఇది ఇంగ్లండులో వాడుకలో ఉన్న ఒక ప్రాంతీయ పదం; * emoji, n. (Japanese) e = picture, moji = character; బొమ్మతో అక్షరాన్ని సూచించడం; బొమ్మతో భావాన్ని సూచించడం; * emolument, n. ప్రతిఫలం; వేతనం; జీతం; [[File:Emoticon_Smile_Face.svg|thumb|right|Emoticon_Smile_Face]] * emoticon, n. ఆర్తిమూర్తి; an emoticon (= emotion + icon) is a pictorial representation of a facial expression using characters, such as punctuation marks, numbers, and letters, to express a person's feelings, mood or reaction; * emotion, n. ఉద్రేకం; ఉద్వేగం; ఆవేశం; ఆర్తి; భావోద్వేగం; భావావేశం; ** dominant emotion, ph. స్థాయీ భావం; ** responsive emotion, ph. సాత్విక భావం; ** transitory emotion, ph. సంచార భావం; * emotional, adj. ఉద్రేకపూరిత; ఉద్వేగాత్మక; ఉద్వేగవంత; * emote, v. i. నటించు; ఆవేశంతో నటించు; అతిగా నటించు; * empathy, n. సహానుభూతి; మరొక వ్యక్తి ఆలోచనలతోటీ, సంవేదనలతోటీ, అనుభూతులతోటీ ఏకత్వం చెందటం; * emperor, n. m. సమ్రాట్టు; చక్రవర్తి; సార్వభౌముడు; రారాజు; * emphasis, n. ఉద్ఘాటన; * emphasize, v. t. ఉద్ఘాటించు; ** emphatic particle, ph. [gram.] అవధారణార్థకం; * emphysema, n. ఊపిరితిత్తులలో ఉన్న వాయుగోళములు అత్యధికముగా ఉబ్బిన స్థితి; * empire, n. సామ్రాజ్యం; * empirical, adj. ప్రయోగసిద్ధ; అనుభవోత్పన్నమైన; అనుభావిక; అనుభవ; పామర; సాంఖ్య; ** empirical formula, ph. [chem] (1) సాంఖ్యక్రమం; ఒక బణువులో ఏయే అణువులు ఎన్నెన్ని ఉన్నాయో చెప్పేది; ఉదా. CH₄; (2) అనుభవ సూత్రం; పామర సూత్రం; ** empirical knowledge, ph. అనుభావిక జ్ఞానం; ** empirical principe, ph. అనుభవోత్పన్నమైన సూత్రం; * empiricism, n. అనుభవవాదం; అనుభవైకవాదం; అనుభవజ్ఞానం; జాన్ లాకీ వంటి తత్త్వవేత్తలు ప్రతిపాదించిన వాదం; dependence on one's practical experience alone; * employee, n. ఉద్యోగి; ఉద్యోగస్థుడు; పని చేసేవాడు; జీతగాడు; కొలువరి; * employer, n. నియోగి; యజమాని; పని ఇచ్చేవాడు; * employment, n. పని; నౌకరీ; ఉద్యోగం; ** candidate for employment, ph. ఉద్యోగార్థి; * empowerment, n. సశక్తీకరణ; అధికారాన్ని ఇవ్వడం; పెత్తనాన్ని ఇవ్వడం; * empress, n. f. సామ్రాజ్ఞి; చక్రవర్తిని; * empty, adj. ఖాళీ; లొటారం; రిక్త; రిత్త; ఉత్త; శూన్య; * empty, n. ఖాళీ; రద్దు; లొటారం; రిక్తం; శూన్యం; లేబరం; ** extremely empty, ph. అతిరిక్తం; * emulation, n. (1) అహంపూర్వికం; ఇతరులతో సమానత్వం, ఆధిక్యత, సాధించటానికి చేసే ప్రయత్నం; (2) అనుకరణం; ఒక కలనయంత్రం మీద మరొక కలనయంత్రపు స్వభావాన్ని ప్రతిసృష్టి చెయ్యటం; * emulsion, n. తరళపదార్థం; తరళం; పయస్యం; అవలేహం; a fine dispersion of minute droplets of one liquid in another in which it is not soluble or miscible; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: En-Ez == {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * enact, v.t. అనుశాసించు; శాసనం అమలులలో పెట్టు; * enamel, n. (1) పింగాణి; (2) దంతిక; పంటిపై నిగనిగలాడే తెల్లటి పదార్థం; * en bloc, n. (ఆన్ బ్లాక్) మూకుమ్మడిగా; * encampment, n. శిబిరం; * encephalitis, n. [med.] మెదడు వాపు; మస్తిష్క శోఫ; * enchanted, adj. అభిమంత్రించబడ్డ; మంత్రానికి కట్టుబడ్డ; మంత్రముగ్ధుడైన; ఉల్లసించిన; ఆనందభరితుడైన; * encircle, v. t. చుట్టుముట్టు; చుట్టుకొను; పరివేష్టించు; * enclosure, n. (1) ప్రావృతం; ప్రావృత పత్రం; కవరులో పెట్టిన ఉత్తరం; (2) ప్రాంగణం; ప్రావృత ప్రదేశం; * encode, v. t. సంకేతించు; * encomium, n. పొగడ్త; స్తుతి; ప్రశంస; * encompass, v. t. ఆవరించు; చుట్టుకొను; పరివేష్టించు; * en core, n. (ఆన్ కోర్) మరొక్క సారి; once more; * encounter, n. (1) తారసం; తటస్థపాటు; అనుకోని సమావేశం; (2) సంఘర్షణ; కొట్లాట; * encounter, v. i. తారసపడు; కలుసుకొను; తటస్థపడు; దాపరించు; * encounter, v. t. ఢీకొను; ఎదుర్కొను; కలహించు; * encourage, v. t. ప్రోత్సహించు; పురికొలుపు; ప్రేరేపించు; * encouragement, n. ప్రోత్సాహం; ప్రోద్బలం; ప్రేరణ; * encouraging, adj. ఆశాజనక; ప్రోత్సాహకారక; * encroach, v. t. ఆక్రమించు; అతిక్రమించు; * encroachment, n. కబ్జా; ఇతరుల లేదా ప్రభుత్వ స్థలాన్ని అనుమతి లేకుండా ఆక్రమించటం; * encrust, v. i. పెచ్చు కట్టు; * encrypt, v. t. గుప్తీకరించు; రహశ్యలిపిలో రాయు; * encumbrances, n. బాధ్యతలు; బరువులు; * encyclical, n. ప్రకటన పత్రం; వర్తుల లేఖ; కరపత్రం; రోమన్ కేథలిక్ మతాధికారి పోపు అప్పుడప్పుడు ప్రకటించే పత్రం; * encyclopedia, n. విజ్ఞాన సర్వస్వం; సర్వశాస్త్ర సముచ్చయం; * end, v. t. పూర్తిచేయు; కోసముట్టించు; ముగించు; * end, n. (1) అంతు; చివర; కొస; కొన; తుద; ముగింపు; (2) మరణం; చావు; ** the very end, ph. చిట్టచివర; కొట్టకొన; తుట్టతుద; * endearingly, adv. గోముగా; * endeavor, n. ప్రయత్నం; ఎత్తికోలు; * endemic, adj. ప్రాంతీయ; స్థానీయ; see also epidemic and pandemic; ** endemic disease, ph. ప్రాంతీయ వ్యాధి; స్థానీయ వ్యాధి; ఒక ప్రాంతంలో పాతుకుపోయిన వ్యాధి; ఏజెంసీ ప్రాంతాలలో మలేరియా ఒక "ప్రాంతీయ వ్యాధి;" * ending, n. ముగింపు; అంతం; * endless, adj. అనంత; దురంత; నిరంతర; అంతులేని; ** endless misery, ph. దురంత తాపం; * endo, pref. అంతర్; లోపలి; * endocarp, n. టెంక; ** endocrine glands, ph. వినాళ గ్రంథులు; అంతరస్రావ గ్రంథులు; * endodermis, n. [anat.] అంతశ్చర్మం; * endogamy, n. అంతర్వివాహం; సజాతిలోనే పెళ్ళి చేసుకొనుట; * endogenous, adj. అంతర్జనిత; * endorse, v. t. (1) సమర్ధించు; బలపరచు; (2) బేంకు కాగితం మీద సంతకం పెట్టు; * endospores, n. అంతస్సిద్ధ బీజాలు; * endothermic, adj. తాపక్షేపక; ఉష్ణగ్రాహక; * endow, v. t. ఇచ్చు; దానమిచ్చు; వరమిచ్చు; * endowment, n. ధర్మాదాయం; మాన్యం; శాశ్వత నిధి; శాశ్వతంగా ఆదాయాన్ని ఇచ్చే నిధి; * endurance, n. తాలిమి; దమ్ము; సహనం; సహనశక్తి; ఓర్మి; ఓర్పు; ఓరిమి; నిభాయింపు; తాళుకం; సహిష్ణుత; * endure, v. i. మన్ను; * endure, v. t. భరించు; సహించు; ఓర్చుకొను; * enduring, adj. శాశ్వతమైన; * enema, n. వస్తికర్మ; గుద ద్వారం ద్వారా పిచికారీతో లోనికి మందు ఎక్కించడం; (lit.) treatment to the hypogastric part of the body; * enemy, n. శత్రువు; వైరి; విరోధి; పగవాడు; పగతుడు; మిత్తి; అరి; పరిపంధి; అరాతి; విపక్ష; జిఘాంసువు; అహితుడు; * energetic, adj. శక్తిమంత; ఓజోమయ, OjOmaya * energy, n. ఊర్జితం; శక్తి; సత్తువ; ఓజస్సు; (rel.) power; strength; ** electrical energy, ph. విద్యుత్ శక్తి; ** heat energy, ph. తాప శక్తి; ** kinetic energy, ph. గతిజ శక్తి; గతి శక్తి; కదలిక వల్ల సంక్రమించే శక్తి; ** potential energy, ph. స్థితిజ శక్తి; స్థితి శక్తి; స్థాన శక్తి; గుప్త శక్తి; బీజరూప శక్తి; స్థానం వల్ల సంక్రమించే శక్తి; ** conservation of energy, ph. శక్తి నిత్యత్వము; ** Law of conservation of energy, ph. శక్తి నిత్యత్వ సూత్రము; * enforce, v. t. జారీ చేయు; అమలులో పెట్టు; * engagement, n. (1) యుద్ధం; (2) ప్రధానం; పెళ్ళి చేసుకుందామనే ఒడంబడిక; (note) ఒకే మాటకి రెండు వ్యతిరేకార్ధాలు ఉన్న సందర్భం ఇది; ** engagement ring, ph. ప్రధానపుటుంగరం; ఉంకుటుంగరం; * engine, n. యంత్రం; * engineer, n. స్థపతి; యంత్రధారి; యంత్రధారకుడు; యంత్రకారుడు; మరకాను; మరగారి; బిసగారి; * engineer, v. t. యంత్రించు; * engineering, n. స్థాపత్యం; స్థాపత్యశాస్త్రం; తంత్రం; బిసగారం; బిసకానికం; కీల్కానికం; మరకానకం; ** electrical engineer, ph. విద్యుత్ స్థపతి; ** mechanical engineer, ph. యంత్ర స్థపతి; ** sound engineer, ph. ధ్వని స్థపతి; ధ్వని తంత్రవేత్త; ధ్వని తాంత్రికుడు; ** sound engineering, ph. శబ్ద స్థాపత్యం; ధ్వని తంత్రం; * English, n. (1) ఆంగ్లం; ఇంగ్లీషు; (2) ఇంగిలీసులు; ఆంగ్లేయులు; * Englishman, n. ఆంగ్లేయుడు; ఇంగ్లీషువాడు; ఇంగ్లండుకి చెందినవాడు; (note) బ్రిటిష్ వాళ్లు అంతా ఇంగ్లీషు వాళ్లు కాదు; ** English translation, ph. ఆంగ్లానువాదం; * engrave, v.t. చెక్కు; చిత్తరువులు చెక్కు; * engraver, n. పోగర; కంసాలి చెక్కడానికి వాడే పరికరం; * engulf, v. t. ముంచెత్తు; * enigma, n. ప్రహేళిక; పజిలు; పజిల్; తలబీకరకాయ; కైపదం; చిక్కు సమస్య; కుమ్ముసుద్దు; బురక్రి బుద్ధిచెప్పే సమస్య; మెదడుకి మేతవేసే మొండి సమస్య; * enhance, v. t. అతిశయింపచేయు; పొడిగించు; పెంచు; అభివృద్ధి చేయు; మెరుగు పరచు; * enjambment, n. ఒక వాక్యం కాని, సమాసం కాని, పద్యంలో ఒక పాదం నుండి తరువాతి పాదంలోనికి పదాంతంలో విరగకుండా ప్రవహించడం; * enjoyment, n. అనుభుక్తి; అనుభూతి; అనుభోగం; ఆహ్లాదం; సంతోషం; * enlargement, n. ప్రస్ఫుటం; వికసించినది; * enlightenment, n. జ్ఙానోదయం; * enlist, v.i. చేరు; v. t. చేర్చు; * en mass, adv. (ఆన్ మాస్) మూకుమ్మడిగా; ఓహరిసాహరిగా; ఆలండవలత్తు; ఒక్కుమ్మడి; * enmity, n. వైరం; విరోధత్వం; శత్రుత్వం; వైషమ్యం; కంటు; పగ; పోరు; మచ్చరం; విప్రతిపత్తి; * enormous, adj. బృహత్తరమైన; పేద్ద; * enough, adj. చాలినంత; తగినంత; * enough, n. చాలు; ** not enough, ph. చాలదు; చాలలేదు; సరిపోలేదు; చాలవు; * enqueue, v. t. వరుసలో చేర్చు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: inquiry and enquiry *The words ''inquiry'' and ''enquiry'' are interchangeable. However, it is becoming preferable to use ''inquiry'' to denote an investigation, and ''enquiry'' to denote a question.''' |} * * enquire, v. i. విచారణ చేయు; దర్యాప్తు చేయు; వాకబు చేయు; అడుగు; కనుక్కొను; * enquiry, n. ప్రశ్నించడం; విచారణ; పృచ్ఛ; వాకబు; చర్చిక; దర్యాప్తు; ఆనుయోగం; ప్రశ్నించడం; * enraged, adj. క్షుభితం; * enroll, v. i. చేరు; లావణములో చేరు; * enroll, v. t. చేర్చు; జాబితాలో వేయు; నమోదు చేయు; లావణములో చేర్చు; * en route, adv. [Latin] (ఆన్ రూట్) దారిలో; మార్గమధ్యములో; * entangle, v. i. చిక్కుకొను; * entanglement, n. చిక్కు; మెలిక; సమస్య; ** quantum entanglement, ph. గుళిక మెలిక; Quantum entanglement is a bizarre, counterintuitive phenomenon that explains how two subatomic particles can be intimately linked to each other even if separated by billions of light-years of space. Despite their vast separation, a change induced in one will affect the other. * enter, v. i. ప్రవేశించు; చొరబడు; చొచ్చు; చొచ్చుకొనిపోవు; తూకొను; దూరు; లోనికి వెళ్లు; * enter, v. t. దఖలు పరచు; దఖలు చేయు; * enteritis, n. ఆంత్రశోఫ; ఆంత్రప్రకోపం; పేగుల వాపు; * entertainment, n. వినోదం; ** entertainment program, ph. వినోద కార్యక్రమం; * enthusiasm, n. ఆసక్తి; ఉత్సాహం; ఉత్సుకత; ఔత్సుక్యం; అభినివేశం; వీరావేశం; * entice, v. i. వలలో వేసికొను; ఆశ చూపి వంచించు; పుసలాయించు; నయనవంచన చేయు; * entire, adj. యావత్తూ; అంతా; సాంతం; పూర్తి; సాకల్య; అఖిల; అశేష; * entirely, adv. సాంగోపాంగంగా; సాంతంగా; పూర్తిగా; సాకల్యంగా; అశేషంగా; * entitled, n. హక్కుదారు; * entitlement, n. హక్కు; అధికారం; లాంఛనంగా రావలసినది; లాంఛనం; ముట్టవలసినది; * entomology, n. కీటకశాస్త్రం; [Gr. entoma = insect]; * entourage, n. పరివారం; బలగం; * entrance, n. ప్రవేశం; ద్వారం; గుమ్మం; ** front entrance, ph. వీధి గుమ్మం; ముఖ ద్వారం; ** main entrance, ph. సింహ ద్వారం; ** rear entrance, ph. దొడ్డి గుమ్మం; పెరటి గుమ్మం; ** entrance fee, ph. ప్రవేశ రుసుం; ** entrance frame, ph. ద్వారబంధం; * entree, n. (ఆంట్రే) ప్రధాన వంటకం; * entrepreneur, n. పెట్టుబడిదారు; * entropy, n. [phy.] యంతరపి; విస్తరణతత్త్వం; సంకరత; అబందరం; అబందరమాత్రం, అబంత్రం; కల్లోలకం; గత్తర; a measure of disorder; (ety.) ''en tropos'' means 'in chaos' or 'turning into,' అబందరం means disorder; కల్లోలం means chaos; entropy can be viewed as the amount of heat flowing into (or out of) a body divided by the temperature of that body; * entrust, v.t. అప్పగించు; బెత్తాయించు; * entry, n. (1) ప్రవేశం; (2) దఖలు; పుస్తకంలో రాసుకునే పద్దు; (3) ఆరోపం; ఓలెము; జాబితాలో వేసుకునేది; ** main entry words, ph. ప్రధాన ఆరోపములు; ** sub entry words, ph. ఉప ఆరోపములు; ** entry in a ledger, ph. దఖలు; ** entry in a list, ph. ఆరోపములు; ** entry words, ph. ఆరోపములు; పదారోపములు; * entwine, v. i.. చుట్టుకొను; పెనవే్సుకొను; మెలివేసుకొను; * enumerate, v. t. లెక్కించు; లెక్కపెట్టు; * enunciate, v. t. ప్రవచించు; ప్రకటించు; ప్రచురించు; * envelope, n. (ఆన్‌వొలోప్) సంచి; ఉత్తరాన్ని పెట్టడానికి వాడే సంచి; కవరు; లిఫాఫా; * envelope, v. i. చుట్టుకొను; * envelope, v. t. చుట్టుముట్టు; కప్పు; మరుగు పరచు; * enviable, adj. ఈర్ష్యపడదగ్గ; ఈర్ష్య పొందదగిన; * envious, adj. ఈర్ష్యగల; * environment, n. పర్యావరణం; పరిసరప్రాంతాలు; * envoy, n. దూత; రాయబారి; * envy, n. ఈర్ష్య; అసూయ; మత్సరం; కడుపుమంట; active expression of jealousy; * envy, v. i.. ఈర్ష్య చెందు; అసూయ పడు; * enzyme, n. అజము; ఫేనక ప్రాణ్యం; [en zyme = in yeast]; Primarily proteins, but can also involve RNA; Enzymes are catalysts that speed up chemical reactions within cells. Hormones are chemical messengers that regulate various bodily functions by acting on distant target cells. * eon, aeon [Br.], n. మహాయుగం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage note: eon, era, period, age, * ---In geology, eon is the largest unit of time. An era is a unit of time shorter than an eon but longer than a period. Period refers to a unit of time shorter than an era but longer than an epoch. An epoch is a unit of time shorter than a period but longer than an age. \} * * ephemeral, adj. బుద్బుదప్రాయమైన; అల్పాయుష్షుతో; తాత్కాలికమైన; క్షణికమైన; అశాశ్వతమైన, నశ్వరమైన; క్షణిక; క్షణభంగుర; ** ephemeral fever, ph. లఘుజ్వరం; ** ephemeral stream, ph. దొంగేరు; * ephemeris, n. పంచాంగం; గంటల పంచాగం; నభోమూర్తులు ఆకాశంలో ఇప్పుడెప్పుడు ఎక్కడెక్కడ కనబడతాయో సూచించే పంచాంగం; * epic, n. ఇతిహాసం; పురాణం; మహాకావ్యం; వీరగాథ; * epicenter, n. కేంద్రం; నాభి; అధికేంద్రం; * epicurean, adj. భోగపరాయణ; విలాసభరిత; భోగలాలస; భోజనప్రియ; * epicycle, n. ఉపచక్రం; ఉపవృత్తం; * epidemic, n. తెవులు; ప్రజామారి; ఏక కాలమందు ప్రజలమీద విరుచుకుపడి ఎక్కువగా మనుషులని చంపే వ్యాధి; [Gr. epi = మీద; demos = ప్రజలు]; an increase, often sudden, in the number of cases of a disease above what is normally expected; an outbreak becomes an epidemic when it becomes quite widespread in a particular country, sometimes in one specific region; See also endemic and pandemic; * epidermis, n. ప్రభాసిని; బహిస్తరం;; చర్మం యొక్క పైపొర; * epiglottis, n. పలక; తిన్న తిండి శ్వాస నాళికలోకి వెళ్లకుండా అడ్డుకునే చిన్న పలక; (ety.) epi = మీద; glottis = నాలుక కనుక epiglottis = నాలుక మీద ఉన్నది అని అర్థం వస్తుంది. నోరు తెరిస్తే నాలుక మీద కనిపించేది కొండనాలుక (uvula); కనుక కొందరు epiglottis అన్న మాటని కొండనాలుక అని అనువదించేరు, కాని అలా అనువదించడం తప్పు; uvula = ఘంటిక; చిరునాలుక; కొండనాలుక; అంగిటిముల్లు; ఉపజిహ్విక; * epigram, n. (1) ఛలోక్తి; see also aphorism; (2) చాటుపద్యం; * epilepsy, n. అపస్మారం; మూర్ఛ; సొలిమిడి; సొమ్మ; కాకిసొమ్మ; ** epilepsy of childhood, n. చేష్ట; బాలపాపచిన్నె; * epilogue, n. భరతవాక్యం; తుదిపలుకు; ఆఖరి మాట; * episode, n. ఉదంతం; ఉపాఖ్యానం; ఉప కథ; కథాంగం; సంఘటన; * epistemology, n. జ్ఞానాన్వేషణ; జ్ఞానాన్వేషణ పద్ధతి; జ్ఞాన సాధన సామగ్రి శాస్త్రము; జ్ఞానమీమాంస; * epitaph, n. స్మృత్యంజలి; చరమశ్లోకం; * epithelium, n. శరీరంలో తారసపడే నాలుగు రకాల కణరాశులలో ఇది ఒకటి; శరీరపు అంగాలని కప్పిపుచ్చే పలచటి పొరలా ఉంటుంది; మిగిలిన మూడు నాడీ తంతులలోను, కండరాలలోను, నరాల లోను కనిపిస్తాయి; * epithet, n. మారుపేరు; వర్ణనాత్మకమైన మరోపేరు; * epitome, n. (ఎపిటమీ) సారాంశం; సంగ్రహం; * e pluribus unum, ph. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం; * epoch, n. దశ; దీర్ఘకాలం; * Epsom salt, ph. భేది ఉప్పు; magnesium sulfate; MgSO₄,7H₂O; దీనిని మోతాదుగా నీటిలో కలుపుకు తాగితే విరేచనం అవుతుంది; ఇంగ్లండ్ లో సర్రే (Surrey) సమీపంలోని ఎప్సమ్ (Epsom)అనే చోట భూగర్భ జలాలను మరగించి చేసే మెగ్నీసియం సల్ఫేట్ ని ఎప్సమ్ సాల్ట్ అంటారు; * equal, n. సమానం; సమం; సరి సమానం; సాటి; సదృశం; సరి; ఈడు; జోడు; జత; ప్రాయం; * equality, n. సమానత; సమానత్వం; సమత; సామ్యం; సదృశం; సమీకరణం; తౌల్యం; * equalize, v. t. సమం చేయు; సమపరచు; * equalizer, n. సమవర్తి; * equally, adv. సరి సమానంగా; సమంగా; * equanimity, n. స్థితప్రజ్ఞ; సమభావం; కష్టసుఖాలని సమభావంతో ఎదుర్కొన గలిగే నిబ్బరం; * equate, v. t. సమీకరించు; * equation, n. [math.] సమీకరణం; ** algebraic equation, ph. బీజీయ సమీకరణం; బీజ సమీకరణం; ** binomial equation, ph. ద్విపద సమీకరణం; ** cubic equation, ph. ఘన సమీకరణం; త్రిఘాత సమీకరణం; ఉ. ax³+bx²+cx+d = 0 ** homogeneous equation, ph. సజాతీయ సమీకరణం; ** linear equation, ph. సరళ సమీకరణం; ఉదా: ax+b = 0 ** polynomial equation, ph. బహుపద సమీకరణం; బహుపది; ** quadratic equation, ph. వర్గ సమీకరణం; ద్విఘాత సమీకరణం; ఉదా. ax²+bx+c = 0 ** quartic equation, ph. చతుర్ ఘాత సమీకరణం; ఉ. ax⁴+bx³+cx²+dx+e = 0 ** quintic equation, ph. పంచ ఘాత సమీకరణం; ఉదా: ax⁵+bx⁴+cx³+dx²+ex+f = 0 * equator, n. మధ్యరేఖ; గ్రహమధ్యరేఖ; ** celestial equator, ph. ఖగోళ మధ్యరేఖ; విషువద్ వృత్తం; ** Jovian equator, ph. గురు మధ్యరేఖ; ** lunar equator, ph. ఐందవ మధ్యరేఖ; చాంద్రయ మధ్యరేఖ; ** terrestrial equator, ph. భూమధ్యరేఖ; * equatorial, adj. మధ్య; గ్రహమధ్య; భూమధ్య; ** equatorial plane, ph. గ్రహమధ్య తలం; * equilateral, adj. సమబాహు; ** equilateral triangle, ph. సమబాహు త్రిభుజం; * equilibrium, n. నిశ్చలత; సమతౌల్యత; సమస్థితి; సమతాస్థితి; సరితూకం; ** hydrostatic equilibrium, ph. జలస్థితిక సమత్వం; * equipment, n. pl. సరంజామా; సంభారాలు; సంపత్తి; పరికరావళి; సాధనసామగ్రి; సామగ్రి; * equinox, n. విషువత్తు; విషువం; సూర్యుడు భూమధ్య తలాన్ని దాటే సమయం; (lit.) equi = సమానమైన, nox = రాత్రులు; ఈ రోజున రాత్రి, పగలు సమానమైన పొడుగు ఉంటాయి; ** autumnal equinox, ph. శరద్ విషువత్తు; సూర్యుడు కన్యా రాసి నుండి తుల లోకి జరిగే సమయం; సెప్టెంబరు 23వ తేదీ; దక్షిణాయనం మొదలు; ** spring equinox, ph. వసంత విషువత్తు; వసంత సంపాతం; సూర్యుడు మీన రాసి నుండి మేషం లోకి జరిగే సమయం; మహా విషువం; మార్చి 21 వ తేదీ; ఉత్తరాయణం మొదలు; ** vernal equinox, ph. వసంత విషువత్తు; వసంత సంపాతం; సూర్యుడు మీన రాసి నుండి మేషం లోకి జరిగే సమయం; మహా విషువం; మార్చి 21 వ తేదీ; ఉత్తరాయణం మొదలు; ** equinox points, ph. విషువత్ బిందువులు; * equipartition, n. సమపంపకం; * equisetum, n. అశ్వవాలం; ఒక రకం మొక్క; గాలికీ, నీటికీ మట్టి కోరుకు పోకుండా ఉండడానికి ఈ మొక్కలని రక్షణగా వాడతారు; horse tails; scouring rush; a flowerless bush useful in preventing erosion; * equable, adj. సరిసమానంగా; సమతుల్యంగా; ** equable climates, ph. సమతుల్యంగా ఉన్న వాతావరణాలు; * equipartition, n. సమపంపకం; ** equipartition principle, ph. సమపంపక సూత్రం; * equitable, adj. న్యాయమైన; నిష్పక్షపాతమైన; ** equitable distribution of wealth, ph. న్యాయంగా పంపిణీ జరిగిన ఆస్తి; అందరికీ సమానంగా ఇచ్చినది కాదు, ఎవ్వరికి డబ్బు ఎక్కువ అవసరం ఉందో వారికి ఎక్కువ ఇవ్వడం న్యాయం కదా! * equity, n. (1) న్యాయం; నిష్పక్షపాతం; (2) నికరమైన రొక్కపు విలువ; ఒక ఆస్తి యొక్క బజారు విలువలో అప్పులు పోను నికరంగా చేతికి వచ్చే డబ్బు విలువ; * equivalence, n. సమతుల్యత; తత్తుల్యం; ప్రాయం; * equivalent, adj. తుల్యమైన; తత్తుల్యం; సమతుల్యమైన; తత్సమమైన; సమానార్థక; ప్రాయం; ** equivalent weight, ph. తుల్యభారం; * equivalent, n. తుల్యాంశం; తత్సమం; ప్రాయం; సవతు; ** chemical equivalent, ph. రసాయన తుల్యాంశం; ** mathematical equivalent, ph. గణిత తుల్యాంశం; ** physical equivalent, ph. భౌతిక తుల్యాంశం; ** equivalent to an animal, ph. పశుప్రాయుడు; ** equivalent to a dead person, ph. మృతప్రాయుడు; ** equivalent to a straw, ph. తృణప్రాయం; * equivocal, adj. సంధిగ్ధ; అనిశ్చిత; అస్పష్ట; రెండు పక్కలా పలకడం; * equivocate, n. సంధిగ్ధంగా మాట్లాడడం; గోడమీద పిల్లిలా మాట్లాడడం; తుని తగవు తీర్చినట్లు మాట్లాడడం; * er, suff. అరి; "doer"; maker; ఇంగ్లీషులోని క్రియావాచకాన్ని నామవాచకంగా మార్చే ఉత్తర ప్రత్యయం; ** lie + er = liar = కల్లరి; one who tells a lie; ** pot + er = potter = కుమ్మరి; ** forge + er = forger = కమ్మరి; ** idea + maker = వెరవు + అరి = వెరవరి; * era, n. యుగం; శకం; ** Archaeozoic era, ph. ఆదిజీవ యుగం; ** Christian era, ph. క్రీస్తు శకం; ** Cenozoic era, ph. ఆధునికజీవ యుగం; ** Common era, ph. సాధారణ శకం; క్రీస్తు శకానికే మరోపేరు; ** Mesozoic era, ph. మధ్యజీవ యుగం; ** Paleozoic era, ph. పురాజీవ యుగం; (Br.) Palaeozoic; ** Proterozoic era, ph. ప్రథమజీవ యుగం; * eradicate, v. t. నిర్మూలించు; రూపుమాపు; ఉత్పాటించు; * eradicated, n. నిర్మూలించబడినది; ఉత్పాటితం; రూపుమాపబడినది; * eradication, n. నిర్మూలన; ఉత్పాటనం; రూపుమాపడం; పెరికివేయడం; సమూలంగా నాశనం చేయడం; * erect, adj. నిట్రం; ** erect pole, ph. నిట్రాట; ** erect stone, ph. నిట్రాయి; * erection, n. (1) కట్టడం; నిర్మాణం; (2) అంగస్తంభన; రిక్కింపు; పురుషుని లింగం గట్టిపడి నిటారుగా నిలబడడం; * erected, adj. రిక్కించిన; ** erected ears, ph. రిక్కించిన చెవులు; * erosion, n. కోత; కృశింపు; నశింపు; క్రమక్షయం; * eroticism, n. శృంగారం; * errand, n. ప్రాతివేశం; చిన్న చిన్న పనులు చెయ్యడానికి వెళ్లే తిరుగుడు; ** errand boy, ph. పనులు చెయ్యడానికి తిరిగే కుర్రాడు; * errands, n. చిల్లర పనులు; * errata, n.pl. ముద్రారాక్షసాలు; తప్పొప్పుల పట్టిక; * erroneous, adj. తప్పు; తప్పుడు; * error, n. (1) తప్పు; పొరపాటు; తప్పిదం; స్ఖాలిత్యం; (2) లోపం; లొసుగు; దోషం; ** basic error, ph. పూర్తిగా తప్పు; ** error checking, ph. దోష పరీక్ష; ** error condition, ph. దోషావస్థ; ** error of commission, ph. అతిరిక్త దోషం; ** error control, ph. దోష నియంత్రణ; ** error correction, ph. దోష పరిహరణం; దోష పరిహారం; లోపమును సవరించుట; దోషమును దిద్దుట; ప్రాయశ్చిత్తం; ** error of omission, ph. న్యూన దోషం; ** printing error, ph. ముద్రారాక్షసం; అచ్చు తప్పు; ** typing error, ph. టంకణ దోషం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | ''' Usage Note: error, mistake, bug * ---A ''mistake'' is something you do by accident, or that is a result of bad judgment. An ''error'' is something that you do not realize you are making, that can cause problems. Errors made during the writing of a computer program are called ''bugs''.''' |} * * eructation, n. త్రేనుపు; ఉద్గారం; ** sour eructation, ph. పులి త్రేనుపు; * erudition, n. పాండిత్యం; * eruption, n. (1) పేలుడు; (2) దద్దురు; బొబ్బ; పొక్కు; ** eruption of a rash, ph. పేత పేలడం; ** eruption of a volcano, ph. అగ్నిపర్వతం పేలడం; * eruptions, n. pl. (1) దద్దుర్లు; బొబ్బలు; (2) తట్టు; ఒక చర్మరోగం; * erysipelas, n. సర్పి; చప్పి; ఒక రకం చర్మ రోగం; * erythema, n. కందడం; చలితం; ఎలర్జీ వంటి ఒక చర్మ వ్యాధి; * erythrocytes, n. ఎరక్రణాలు; రక్తంలో ఉండే ఒక రకం కణాలు; * erythroblast, n. రుధిరాధి కణం; an immature erythrocyte, containing a nucleus. * escalator, n. అధిరోహిణి; మెట్లవరస; కదిలేమెట్లు; * escape, n. పలాయనం; పరారీ; ** escape velocity, ph. పలాయన వేగం; ఒక ఖగోళం యొక్క ఆకర్షణ శక్తిని తప్పించుకుని వెళ్ళడానికి కావలసిన వేగం; * escape, v. i. తప్పించుకొను; పారిపోవు; * eschew, v. i. వర్జించు; మానుకొను; * escort, n. తోడు; సాయం; పరివారం; పరిజనం; * escort, v. t. దిగబెట్టు; తోడు వెళ్లు; సాయం వెళ్లు; * esophagus, aesophagus; (Br.) n. అన్నవాహిక; ఆహారనాళం; ఆహారవాహిక; కృకం; * especially, adv. విశేషించి; * espionage, n. గూఢచర్యం; వేగు; బాతిమ; చారచక్షుత; ** espionage agent, ph. బాతిమదారు; బాతి; వేగులవాడు; గూఢచారి; * esplanade, n. మైదానం; నీటి ఎదట ప్రజలు వ్యాహాళికై నడిచే విశాలమైన మైదానం కానీ కాలిబాట కానీ; * essay, n. వ్యాసం; సంగ్రహం; * essence, n. సారం; సారాంశం; పస; పసరు; అంతస్సారం; * essential, adj. ముఖ్యమైన; ఆవశ్యక; సారభూత; ** essential amino acids, ph. ఆవశ్యక నవామ్లాలు; ఇక్కడ essential అనే మాటకి "ఆరోగ్యానికి అత్యవసరమైన" అని అర్థం; ** essential fatty acids, ph. ఆవశ్యక ఘృతికామ్లములు; ఇక్కడ essential అనే మాటకి "ఆరోగ్యానికి అత్యవసరమైన" అని అర్థం; ** essential oils, ph. పుష్పసారములు; సారభూత తైలాలు; సుగంధ తైలాలు; అత్తరులు; ధృతులు; స్థిర తైలాలు; ఒక మొక్కకి తనదంటూ ఒక ప్రత్యేకమైన శీలాన్ని ఇచ్చే తైలం; ఇక్కడ essential అనే మాట essence నుండి వచ్చింది; ఈ తైలాలు తీయడానికి సాధారణంగా వేడి ఆవిరిని ఉపయోగిస్తారు; see also cold pressed oils; * establish, v. i. నెలకొను; స్థిరపడు; * establish, v. t. (1) నిర్ణయించు; నిర్ధారించు; నిర్ధారణ చేయు; (2) స్థాపించు; నెలకొల్పు; నిర్మించు; * established, adj. నిర్ణయించబడ్డ; స్థాపించబడ్డ; నెలకొన్న; సుస్థాపిత; పరినిష్టితమైన; పాతుకుపోయిన; * establishment, n. సంస్థ; వ్యవస్థాపనం; ఉట్టంకణం; * establishment, v. t. స్థాపన; * estate, n. ఆస్థి; జమీ; భూస్థితి; * ester, n. విస్పరి; ఆల్కహాలు; ఆమ్లము సంయోగం చెందగా వచ్చిన లవణం వంటి పదార్థం; * esterification, n. విస్పరీకరణం; * esthetic, aesthetic (Br.), adj. అలంకార; సౌందర్య; * esthetics, aesthetics (Br.), n. అలంకార తత్త్వశాస్త్రం; సౌందర్య తత్త్వశాస్త్రం; * estimable, adj. గౌరవించదగ్గ; గౌరవప్రదమైన; * estimate, v. t. అంచనా వేయు; మదింపు చేయు; లెక్కకట్టు; ఉజ్జాయించు; * estimate, n. అంచనా; మదింపు; ఉజ్జ; ఉజ్జాయింపు; అందాజు; అడసట్టా; ఎస్టిమేటు; * estrangement, n. వైమనస్యం; అభిప్రాయభేదం; విమనోభావం; దుఃఖమనస్కుని భావము; * estrogen, n. స్త్రీ శరీరంలో తయారయే ఉత్తేజితపు జాతికి చెందిన ఒక రసాయనం; * estrus, n. రుతుకాలం; పశుపక్ష్యాదులు ఈ కాలంలోనే లైంగిక వాంఛ చూపుతాయి; (rel.) rut; * estuary, n. విశాలసంగమం; సంగమస్థానం; సాగరసంగమం; నదీ ముఖ ద్వారం; కయ్య; ఉప్పునీటి కయ్య; నది సముద్రంలో కలిసే చోట విశాలమైన సంగమ స్థలం; ఉప్పుటేరు ముఖము; పాటు పోటులు తగులు నదీముఖము; (rel.) backwater; fjord; sound; * et al, n. ప్రభృతులు; తదితరులు; ఆదులు; (ety.) short for et alii; * etc., n. వగైరా; ఇత్యాదులు; మొదలగునవి; మున్నగునవి; (ety.) short for et cetera; * eternal, adj. అభంగురమైన; శాశ్వతమైన; నిత్య; అనశ్వర; సనాతన; * eternal, n. అభంగురం; శాశ్వతం; అనశ్వరం; * ethics, n. (1) నీతిశాస్త్రం; (2) pl. నడవడిని, ప్రవర్తనని నియంత్రించే ధర్మ పన్నాలు; * ethane, n. ద్వియీను; రంగు, వాసన లేని ఒక రసాయన వాయువు; రెండు కర్బనపుటణువులు ఉన్న ఉదకర్బనం; CH₃CH₃; same as ethylene; * ethene, n. ద్వియీను; కంపుతో, రంగు లేని, భగ్గుమని మండే ఒక రసాయన వాయువు; రెండు కర్బనపుటణువులు ఉన్న ఉదకర్బనం; CH₂CH₂; ఈ వాయువు సమక్షంలో పండబెట్టిన కాయలకి మంచి రంగు వస్తుంది; * ethic, n. నీతి, నియమం, నడవడి, ప్రవర్తన, మొదలైనవాటిని నియంత్రించే కట్టుబాటు; * ethnic, adj. జాతికి సంబంధించిన; తెగకి సంబంధించిన; of or belonging to a population group or subgroup made up of people who share a common cultural background or descent. ** ethnic cleansing, ph. the mass expulsion or killing of members of an unwanted ethnic or religious group in a society; * ethos, n. యుగధర్మం; జాతిశీలత; నైతిక, సామాజిక విలువల సముదాయం; * etiology, n. కారణశాస్త్రం; ఏ జబ్బు ఎందువల్ల వచ్చిందో నిర్ణయించే శాస్త్రం; * etiquette, n. మర్యాద; ఒకరినొకరు గౌరవించుకోడానికి పాటించే నియమావళి; * -ette, suff. (1) స్త్రీ వాచకం; ఉ. bachelorette; (2) అల్ఫార్థకం; ఉ. statuette; briquette; * etymon, n. [ling.] ధాతువు; అనేక భాషలలోని సజాతీయ మాటలకి మూలం; * etymology, n. పదప్రవర; పదప్రవర శాస్త్రం; నిరుక్తం; శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం; ఏ మాట ఎక్కడనుండి వచ్చిందో నిర్ణయించే శాస్త్రం; ** folk etymology, ph. లోకానిరుక్తి; * etymologists, n. పదప్రవరులు; పదవ్యుత్పత్తి తెలిసిన పండితులు; * eucalyptus oil, n. యూకలిప్టస్ తైలం; నీలగిరి తైలం; * eugenics, n. వంశాభివృద్ధి శాస్త్రం; సుజనన వాదం; Greek eu- (good) + -genos (birth/race/offspring); the science of the betterment of the human race via artificial selection of genetic traits and directed breeding of human carriers; * eukaryotic, eucaryotic, adj. కణిక సంహిత; కణికతో కూడిన; కణిక ఉన్న; నిజకేంద్రక; (ety.) eu + caryo + ote; (ant.) prokaryotic; * eulogy, n. ప్రశంస; పొగడ్త; కీర్తిగానం; * eunuch, n. నపుంసకుడు; కొజ్జా; * euphemism, n. సభ్యోక్తి; శిష్టోక్తి; తీపిమాట; చెవికింపుమాట; చెప్పదలుచుకున్న మాటని డొంకతిరుగుడుగా చెప్పడం; నాజూకుగా చెప్పిన మాట : "చచ్చిపోయాడు" అనడానికి "స్వర్గస్తుడయాడు" అనడం, ‘లేవు’ అనడానికి ‘నిండుకున్నాయి’ అనడం, "క్షయరోగం" అనడానికి బదులు ఇంగ్లీషులో "టి.బి." అనడం ఉదాహరణలు : * euphonic, adj. శ్రావ్యమైన; చెవికి ఇంపైన; * euphony, n. శ్రావ్యత; ఇంపు; చెవులకు ఇంపైన స్వరం; స్వరసమత; * Eurasia, n. Europe + Asia; * European, adj. పరంగి; ఐరోపా ఖండానికి చెందిన; పరదేశాలకి చెందిన; ** European quarters, ph. పరంగి పురం; * Eustachian tube, n. కంఠకర్ణ నాళం; గొంతుకకి, చెవికి మధ్యనున్న గొట్టం; * euthanasia, n. విపరీతంగా బాధ పడుతూన్న రోగి అవస్థ చూడలేక, జాలితో రోగికి సునాయాసంగా మరణం కలిగేటట్లు చూడడం; * evacuate, v. i. ఖాళీ చేయు; * evade, v. i. తప్పించుకొను; ఠలాయించు; * evaluate, v. i. వెలకట్టు; విలువ కట్టు; నాణ్యం కట్టు; * evaluation, n. మూల్యాంకనం; వెల కట్టడం; విలువ కట్టడం; * evangelist, n. క్రైస్తవ మత ప్రచారకుడు; క్రైస్తవ మతంలో చేరమని ఊరూరా తిరుగుతూ ప్రచారం చేసే వ్యక్తి; * evaporate, v. t. ఇగుర్చు; పరిశోషించు; * evaporation, n. (1) ఇగురు; ఇగర్చడం; పరిశోషణం; (2) బాష్పీభవనం; * eve, n. (1) ముందు రోజు; ఒక పర్వదినానికి ముందు రోజు; (2) సాయంకాలం; * even, adv. సయితం; సైతం; * even, adj. సరి; సమ మట్టంగా; * even-handed, adj. బలపక్షం లేకుండా; న్యాయపరంగా; ** even number, ph. సరి సంఖ్య; * evening, n. సాయంకాలం; సాయంత్రం; ప్రదోషం; ప్రదోషకాలం; మునిమాపు; మాపు; మునిచీకటి; అసురసంధ్య; ** evening star, ph. శుక్రగ్రహం; * event, n. సంఘటన; ఘటన; ఘట్టం; నడితి; సన్నివేశం; ** event handling, ph. [comp.] ఘటనా పరామర్శ; ** event handler, ph. [comp.] ఘటనా పరామర్శిక; In an event-driven environment, a block of code designed to handle the messages generated when a specific kind of event occurs; ** event horizon, ph. [phy.] సంఘటన దిగ్మండలం; సంఘటన దిక్‌చక్రం; * eventful, adj. సంఘటనాత్మక; చరిత్రాత్మక; * eventually, adv. ఎట్టకేలకు; ఆఖరికి; చివరికి; ఎప్పుడో ఒకప్పుడు; నిలకడమీద; * ever, adj. సతతం; కలకాలం; ఎల్లవేళల; * evergreen, n. సతత హరితం; నిత్యశ్యామలం; * every, adj. అను; ప్రతి; పరి; ** every day, ph. అనుదినం; ప్రతి దినం; ** every moment, ph. అనుక్షణం; ప్రతి నిముషం; * everybody, pron. అందరూ; అంతా; సర్వులూ; * everyday, adj. ప్రతిరోజు; నిత్యం; * everyone, pron. అందరూ; అంతా; సర్వులూ; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: every one, everyone * ---Use ''every one'' to talk about every single person or item in a group. Use ''everyone'' to mean all people in a group.''' |} * * everything, adj. సర్వస్వం; సర్వం; అన్నీ; అంతా; * everywhere, adj. ప్రతిచోట; * evict, v. t. గెంటు; బయటకి తగులు; చట్టం ప్రకారం బయటకు వెళ్ళగొట్టు; * eviction, n. గెంటడం; బయటకి తగిలెయ్యడం; జప్తు చెయ్యడం; * evidence, n. నిదర్శనం; తార్కాణం; రుజువు; ప్రమాణం; సాక్ష్యం; దాఖలా; ** direct evidence, ph. ప్రత్యక్ష ప్రమాణం; ** circumstantial evidence, ph. ప్రాసంగిక సాక్ష్యం; సందర్భ ప్రమాణం; అప్రత్యక్షసాక్ష్యము; పరిస్థితిసంబంధసాక్ష్యము; సంభవాత్మకసాక్ష్యము. ** indirect evidence, ph. అనుమాన ప్రమాణం; అప్రత్యక్ష ప్రమాణం; * evident, n. విదితం; ** self evident, ph. స్వయం విదితం; * evil, n. (1) అభం; చెడు; (2) దౌష్ట్యం; దుష్కృత్యం; కంటకం; * evil, adj. చెడు; దుర్మార్గమైన; అవినీతికరమైన; * evolution, n. పరిణామం; పరిణామక్రమం; ఊర్ధ్వముఖ పరిణామం; క్రమ పరిణామం; వికాశం; పరిణామ సృష్టి; ** theory of evolution, ph. పరిణామక్రమ వాదం; పరిణామ సృష్టి సిద్ధాంతం; ** evolution of language, ph. భాషా వికాశం; ** evolution by natural selection, ph. సహజ ఎంపిక వల్ల జరిగే జీవపరిణామం; ** evolutionary, adj. పరిణామాత్మక; * ex, adj. మాజీ; * exacerbation, n. ప్రకోపం; ఉద్రేకం; రోగ ఉద్రేకం; * exact, adj. నిర్దిష్టంగా; సమంగా; సరిగ్గా; నిర్ధారణగా; * exactly, adv. సమంగా; సరిగ్గా; కచ్చితంగా; అచ్చంగా; * exaggeration, n. అతిశయోక్తి; కోత; కోతలు కోయడం; గోరంతని కొండంత చెయ్యడం; * exaltation, n. ఉచ్చ; The exaltations are one of the most ancient astrological factors still in use. Each of the seven traditional planets has its exaltation in one zodiac sign. In astrology, exaltation is one of the five essential strengths of a planet. * examination, n. పరీక్ష; పరిశీలన; ** in depth examination, ph. శలాక పరీక్ష; శల్య పరీక్ష; సూక్ష్మ పరిశీలన; పరామరిక; ** final examination, ph. సంవత్సరాంతపు పరీక్ష; చివరి పరీక్ష; * examine, v. t. పరీక్షించు; పరికించు; పరిశీలించు; పరకాయించు; * example, n. ఉదాహరణ; దృష్టాంతం; నిదర్శనం; తార్కాణం; మచ్చు; ఉదాహారం; ఉదాహృతం; ** counter example, ph. ప్రత్యుదాహరణ; * exasperate, v. i. విసుగెత్తిపోవు; * excavate, v. t. తవ్వు; * excavation, n. తవ్వకం; * exceed, v. i. మించు; మీరు; మితిమీరు; అతిక్రమించు; అధిగమించు; పెచ్చుపెరుగు; పురివిచ్చు; విజృంభించు; * excellence, n. ప్రకర్ష; ప్రాశస్త్యం; ఉత్కర్ష, utkarsha * excellent, adj. ప్రకృష్టమైన; బ్రహ్మాండమైన; లోకోత్తర; నెర; * excellent, n. ప్రకృష్టము; బ్రహ్మాండము; లోకోత్తరము; * except, adv. తప్ప; మినహా; వినా; * exception, n. మినహాయింపు; వినాయింపు; అపవాదం; భిన్నవాదం; కారణాంతరం; వసీలిక; * exceptional, adj. అనూహ్యమైన; * excerpt, n. ఖండిక; రచనాభాగం; * excess, n. అధికం; అదనం; ఉరవు; ఉల్బణం; ఉత్కటం; * excess tax, ph. అదనపు పన్ను; జాస్తి పన్ను; * excessive, adj. అధికం; అదనం; అతి; వసీలిక * excessively, adv. అత్యధికంగా; హేరాళంగా; మస్తుగా; * exchange, n. మారకం; వినిమయం; ఫిరాయింపు; వర్గావర్గీ; అదలుబదలు; ఇచ్చిపుచ్చుకోలు; సాటా: ** exchange of ideas, ph. భావ వినిమయం; ** exchange rate, ph. మారకం రేటు; సాటా రేటు; ** exchange trade, ph. సాటా వ్యాపారం; ** foreign exchange, ph. విదేశీ మారకం; ** exchange energy, ph. వినిమయ శక్తి; సాటా శక్తి; ** exchange forces, ph. వినిమయ బలాలు; సాటా బలాలు; * exchange, v. t. మార్చు; ఫిరాయించు; తారుమారు చేయు; ** exchange the order, ph. తారుమారు చేయు; * exchequer, n. ఖజానా; ప్రభుత్వపు ఖజానా; * excise, adj. వ్యాపారపు; ప్రత్యేక; ఉత్పత్తి; అబ్కారి; ** excise tax, ph. ఒక ప్రత్యేకమైన జాబితా ఉన్న అంశాల మీద వేసే అమ్మకపు పన్ను; ఈ జాబితాలో సాధారణంగా అత్యవసరం కాని విలాస వస్తువులు ఉంటూ ఉంటాయి; ఉదా. నగలు, అత్తరులు, సిగరెట్లు, మద్య పానీయాలు, కార్లు, వగైరా; అబ్కారి పన్ను; వ్యాపారపు పన్ను; * excitation, n. ప్రేరేపణ; ప్రేరణ; స్ఫూర్తి; ఉద్విగ్నత; * excite, v. t. ప్రేరేపించు; ఉద్రేకపరచు; ఉత్తేజపరచు; * excited, adj. ఉద్రేకం చెందిన; ఉద్విగ్న; ప్రోద్ధుత; * excitement, n. ఉత్సాహం; ఉత్తేజం; ఉద్విగ్నం; ఉద్వేగం; ఉద్విగ్నత; * exciting, n. ఉద్వేగభరితం; * exclamation, n. రాగం; ప్రశంసార్థకం; ఆశ్చర్యార్ధకం; ** exclamation mark, ph. రాగ చిహ్నం; ప్రశంసార్థకం; * exclude, v. t. మినహాయించు; పరిహరించు; నిరవసించు; వర్జించు; * excluded, n. pl. నిరవాసులు; * exclusion, n. పరిహరణ; వర్జనం; మినహాయింపు; * excommunicate, v. t. బహిష్కరించు; వెలివేయు; * excrement, n. అశుద్ధం; అమేధ్యం; పియ్యి; విరేచనం; ** animal excrement, ph. పేడ; పెంటిక; లద్ది; ** human excrement, ph. పియ్యి; విరేచనం; * excrete, v. i. (1) విసర్జించు (2) ఏరుగు; * excretion, v. i. విసర్జన; * excretions, n. విసర్జించబడినవి; మొక్కలనుండి కారే రసాదులు; ** bodily excretions, ph. మల మూత్రాదులు; శారీరక విసర్జనాలు; * excretory, adj. విసర్జక; ** excretory organs, ph. విసర్జక అవయవాలు; * excruciate, adj. భౌతికంగా కానీ, మానసికంగా కానీ తీవ్రమైన; భరించనలవి కాని; ** excruciate pain, ph. తీవ్రమైన బాధ; తీవ్రమైన నొప్పి; * excursion, n. విహారం; * excusable, n. క్షంతవ్యం; * excuse, n. (1) నెపం; సాకు; మిష; వంక; సందు; అపదేశం; (2) క్షమార్పణ; మన్నింపు; మాపు; ** lame excuse, ph. కుంటి సాకు; * excuse, v. t. క్షమించు; మన్నించు; ** excuse me, ph. క్షమించండి; మన్నించండి; ఏమీ ఆనుకోకండి; * execute, v. t. (1) అమలుజరుపు; నెరవేర్చు; నిర్వహించు; (2) ఉరితీయు; ** executive power, ph. నిర్వహణాధికారం; * execution, n. (1) నిర్వహణ; (2) ఉరితీత; ఉజ్జాసనము; * exegesis, n. భాష్యం; ఒక పుస్తకం మీద చేసే వ్యాఖ్య; see also hermeneutics; * exemplar, n. మేలుబంతి; ఒజ్జబంతి, ojjabaMti; ఒరవడి; తలకట్టు; నమూనా; మాదిరి; ప్రతిరూపం; మోస్తరు; మచ్చుతునక; ఆదర్శవంతమైనది; అనుకరించడానికి వీలయినది; ప్రశస్తమయినది; శ్రేష్ఠం; * exemption, n. మినహాయింపు; వినాయింపు; విముక్తత; * exercise, n. (1) అభ్యాసం; సాధకం; (2) వ్యాయామం; కసరత్తు; ** aerobic exercise, ph. వ్యాయామం; ఊపిరితీతకి ప్రాధాన్యం ఇచ్చే వ్యాయామం; ** mental exercise, ph. మెదడుకి మేత; ** physical exercise, ph. కసరత్తు; * exercise, v. i. వ్యాయామం చేయు; కసరత్తు చేయు; * exercise, v. t. చెలాయించు; వ్యవహరించు; ** futile exercise, ph. కాకదంత పరీక్ష; కంచిగరుడసేవ; ** exercise notebook, ph. రూళ్ళు గీసిన కాగితాలతో కుట్టిన పుస్తకం; * exertion, n.ప్రయాస; * exhalation, n. రేచకం; * exhale, v. i. నిశ్వసించు; ఊపిరి వదలు; * exhaust, n. రేచకం; రేచకధూమం; బయటకి పోయేది; ** exhaust fumes, ph. రేచకం; రేచకధూమం; బయటకి పోయే వాయువులు; * exhaustion, n. శోష; శోషణం; బడలిక; ఆయాసం; అలుపు; సేద; * exhaustively, adv. కూలంకషంగా; * exhibit, v. t. ప్రదర్శించు; * exhibition, n. ప్రదర్శన; * exhibitor, n. m. ప్రదర్శకుడు; f. ప్రదర్శకి; * exhort, v. t. ఉద్బోధించు; ప్రోత్సాహ పరచు; * exhume, v. t. పాతిపెట్టిన శరీరాన్ని తిరిగి వెలికి తీయు; * existence, n. అస్థిత్వం; ఉనికి; మనుగడ; ** doubtful existence, ph. అస్థినాస్తి; ** independent existence, ph. స్వతంత్ర మనుగడ; ** existence theorem, ph. అస్థిత్వ సిద్ధాంతం; * existing, adj. ఇప్పటి; సజీవ; * existentialism, n. అస్థిత్వవాదం; "ఈ జీవితానికి అర్ధం/ప్రయోజనం లేవు. ఎవరో సృష్టికర్త మీ జీవితానికి ఒక లక్ష్యం/ప్రయోజనం నిర్దేశించి మిమ్మల్ని ఇక్కడికి పంపలేదు." ఇదే అస్తిత్వవాదం యొక్క కీలకాంశం, సారం. దీనిని ఒక తత్వంగా కాకుండా జీవితం పట్ల ఒక దృక్పథం లాగ చూడాలి. ఇది నాస్తిక ఆలోచన కాదు; ఈ ఆలోచనకి చెందిన ప్రముఖ తత్వవేత్తలు - సొరేన్ కీర్కిగార్డ్(Søren Kierkegaard), మార్టిన్ హెడిగర్(Martin Heidegger), ఫ్రీడ్రిక్ నీచె(Friedrich Nietzsche), జీన్-పాల్ సార్ట్(Jean-Paul Sartre), ఆల్బర్ట్ కాము(Albert Camus) మొదలైనవారు; * exit, n. నిర్గమం; నిర్గతి; నిష్‌క్రమణం; నిష్క్రాంతి; బయటకు పోయే దారి; * exo, pref. బాహ్య; బహిర్; * exogamy, n. బహిర్వివాహం; కులాంతర, మతాంతర వివాహం; * exogenous, adj. బహిర్జాత; బహిర్జనిత; * exorbitant, adj. అత్యధికమైన; అమితమైన; * exorcism, n. భూతవైద్యం; ఉచ్చాటణ; extracting a demon out of a person's body; * exorcist, n. భూతవైద్యుడు; దయ్యములను బయటకు వెడలగొట్టేవాడు; * exosphere, n. బాహ్యావరణం; * exothermic, adj. తాపచూషక; బాహ్యతప్త; ఉష్ణమోచక; వేడిని వెలిగక్కే; * expand, v. i. వ్యాకోచించు; విస్తరించు; వికసించు; * expansion, n. వ్యాకోచం; వికాసం; విక్షేపం; విస్తరణ; పొలయిక; * ex parte, adj. [legal] ఏక పక్షంగా; ఒక వైపు నుండి మాత్రం; * expect, v. i. ఆశించు; నమ్ము; నిరీక్షించు; ఎదురుచూచు; ** expected value, ph. సగటు విలువ; సరాసరి విలువ; ఊహించిన విలువ; * expectation, n. (1) ఆశ; ఆకాంక్ష; నమ్మకం; అవుతుందని అనుకున్నది; (2) సగటు; సరాసరి; * expectorant, n. కఫహరి; కళ్లెని వెడలగొట్టేది; * expediency, n. సులభాశ్రయత; * expedition, n. (1) యాత్ర; ప్రయాణం; సాహస యాత్ర; పరిశోధక యాత్ర; (2) దండయాత్ర; * expeditiously, adv. సత్వరంగా; * expel, v. t. బహిష్కరించు; తరిమివేయు; తొలగించు; * expenditure, n. ఖర్చు; వ్యయం; వినియోగం; వెచ్చం; పోబడి; యాపన; ** bad expenditure, ph. దుర్‌వ్యయం; ** good expenditure, ph. మంచి ఖర్చు; సద్‌వ్యయం; ** expenditure of time, ph. కాలయాపన; * expense, n. ఖర్చు; వ్యయము; వెచ్చము; ** expense and exertion, ph. వ్యయ ప్రయాసలు; ** production expense, ph. ఉత్పాదక వ్యయం; * expensive, adj. ఖరీదయిన; * expensive, n. ఖరీదయినది; బహుకం; బాగా డబ్బు పోసి కొన్నది; * experience, v. t. అనుభవించు; ఆస్వాదించు; * experience, n. అనుభవం; అనుభూతి; ఔపొందం; ** transcendental experience, ph. ఆధిభౌతికానుభవం, అశరీరానుభూతి. దేహాతీత అనుభవం, దేహాతీత అనుభూతి; నిధిధ్యాసము; మేవెలి; ** experience table, ph. అనుభవ సారణి; ** experienced person, ph. అనుభవశాలి; అనుభవజ్ఞుడు; * experiment, n. ప్రయోగం; శోధన; ప్రయత్నం; * experiment, v. t. ప్రయోగించు; శోధించు; * experimental, adj. ప్రాయోగిక; ప్రయోగాత్మక; ** experimental evidence, ph. ప్రయోగాత్మక ప్రమాణం; ** experimental proof, ph. ప్రాయోగిక నిదర్శనం; * experimentalist, n. ప్రయోక్త; శోధకుడు; * experimented, n. ప్రయుక్తము; * experimenter, n. ప్రయోక్త; శోధకుడు; * expert, adj. ఫామేదా; చెయ్యితిరిగిన; * expert, n. దిట్ట; నేర్పరి; శిఖామణి; ప్రోడ; ఘనాపాఠీ; చెయ్యి తిరిగిన మనిషి; ఆరిందా; ఫామేదా; నిపుణుడు; ప్రవీణుడు; నిష్ణాతుడు; విశారదుడు; కోవిదుడు; చాతురి, cAturi * expertise, n. నిపుణత; నైపుణ్యత; ప్రావీణ్యత; వైదగ్ధ్యత; శేముషి; నేర్పరితనం; * expiation, n. ప్రాయశ్చిత్తం; పాప పరిహారం; * expiration, n. (1) నిశ్వాసం; ఊపిరిని బయటకు వదలుట; (2) మరణం; (3) కాలదోషం పట్టడం; * expire, v. i. (1) మురిగిపోవు; కాలదోషం పట్టు; lapse; (2) మరణించు; చచ్చిపోవు; * explain, v. t. వివరించు; విశదీకరించు; * explanation, n. వివరణ; స్పష్టీకరణ; విపులీకరణ; వివేచన; * explicit, adj. సువ్యక్త; స్పష్టమైన; బహిర్గత; * exploration, n. అన్వేషణ; * explore, v. t. అన్వేషించు; * explorer, n. అన్వేషకి; అన్వేషకుడు; * explosion, n. పేలుడు; పెట్లు; విస్పోటనం; స్పోటనం; * exponent, n. (1) భాష్యకారుడు; (2) ఘాతాంకం; ఘాతం; ధ్వజాంకం; చక్రవృధ్యాంకం; * exponential, adj. ఘాతీయ; ఘాత; చక్రవృద్ధీయ; విశేష; ** exponential growth, ph. ఘాతీయవృద్ధి; చక్రవృద్ధి; విశేష వృద్ధి; * export, n. ఎగుమతి; నిర్యాపనం; * expose, v. t. బయట పెట్టు; చూపించు; బట్టబయలు చేయు; బయలుపరచు; వెలార్చు; * exposition, n. వివరణ; భాష్యం; వ్యాఖ్యానం; ఉపన్యాసం; ప్రవచనం; ఆవిష్కరణ: * expounder, n. వ్యాఖ్యాత; వక్త; * express, v. i. వెలిబుచ్చు; వ్యక్తపరచు; వెల్లడి చేయు; అభివ్యక్తీకరించు; ** express your opinion, ph. మీ అభిప్రాయమును వెలిబుచ్చునది; * expression, n. (1) సమాసం; ఉక్తి; ఉక్తిసమాసం; సముచ్ఛయం; సంహతి; పలుకుబడి; (2) హావం; (3) వ్యక్తీకరణం; అభివ్యక్తీకరణ; అభివ్యక్తం; ** colloquial expression, ph. వాడుకలో ఉన్న పలుకుబడి; ** facial expression, ph. హావం; ముఖకళవళిక; ** mathematical expression, ph. గణిత సమాసం; గణిత అభివ్యక్తం; * expressionism, n. Expressionism అనేది ఒక కళా రీతి. ఉదాహరణకు ఒక అందమైన సాయంత్రాన, చల్లగాలిలో, పచ్చటి గడ్డిలో నలుగురు స్నేహితులు సరదాగా నడుస్తున్నారు. ఇంతలో ఒకడికి panic attack వచ్చింది. అంటే మానసిక అనారోగ్యము కారణముగా - ఏ కారణము లేకుండా - విపరీతమైన కంగారు పుట్టడము. వాడికి వాడి పరిసరాలు కనబడే దానికీ, ఇతరులకు కనబడే దానికి తేడా ఉంటుందనేది ఇక్కడ లెక్క. దూరాన నడుస్తున్న ఇద్దరికీ ఏ panic attack లేదు కనుక, ప్రకృతిలో ఉన్న ఆ తరంగాలు వారినేమీ ఇబ్బంది పెట్టట్లేదు. వారు మామూలుగా నడిచి వెళ్ళిపోతున్నారు. ఇక్కడ కల్లోలము ప్రకృతిలో లేదు. అతని మనస్సులో ఉంది. * expulsion, n. బహిష్కారం; ఉద్వాసన; see also send off; * expunge, v. t. తీసివేయు; కొట్టివేయు; రద్దుచేయు; * extant, adj. సజీవ; ఇంకా ఉన్న ** extant cultures, ph. సజీవ సంస్కృతులు; * extempore, adj. ఆశువుగా; ముందుగా తయారవకుండా; * extend, v. i. చాపు; బారచాపు; * extend, v. t. పొడిగించు; * extension, n. అధివ్యాపకం; విరివిడి; * extensive, adj. pref. పరి; సమగ్ర; ** extensive search, ph. పరిశోధన; * extensively, adv. విరివిగా; విస్తారంగా; విస్తృతంగా; సమగ్రంగా; ముమ్మరంగా; అపరిమితంగా; సువిశాలంగా; సుదీర్ఘంగా; అధివ్యాపకంగా; విరివిడిగా; * extent, n. మేర; పరిణాహం; ** to that extent, ph. అంత మేరకి; * exterminate, v. t. సమూలంగా నాశనం చేయు; నిర్మూలించు; * extermination, n. విచ్ఛిత్తి; సర్వనాశనం; * external, adj. బాహ్య; బహిరంగ; బాహిర; బహిర్గత; ** external joint, ph. బాహిర సంధి; * externalization, n. బాహ్యీకరణ; * extinct, adj. చ్యుత; పరిచ్యుత; నిరాస్థులైన; అస్తిత్వం లేని; విలుప్తమైన; హరించిపోయిన; పరిమృత; సమూలంగా నాశనం అయిపోయిన; ** extinct life forms, ph. నిరాస్థులైన జీవకోటి; హరించిపోయిన జీవకోటి; * extinct organisms, ph. పరిమృత జీవులు; పరిమృత ప్రాణులు; * extinct, n. విలుప్తం; * extinction, n. పరాసత్వం; * extinguish, v. i. ఆరు; కొండెక్కు; * extinguish, v. t. ఆర్పు; * extol, v. t. మెచ్చుకొను; కీర్తించు; * extortion, n. ఘరానా దోపిడీ; * extra, adj. (1) అదనపు; ఇతర; బాహిర; బయట; (2) అసమానమైన; మహామానమైన; ** extra corporeal, ph. శారీరకేతర; ** extra expenditure, ph. అదనపు వ్యయం; * extrasolar, adj. సూర్యకుటుంబానికి బయట; * extra, n. అదనం; * extract, n. సారం; అర్కం; ధృతి; కషాయం; సత్తు; అరఖు; సారభూతం; * extract, v. t. గుంజు; పీకు; పిండు; రాబట్టు; వెలికి తీయు; నిష్కర్షించు; * extracted, adj. సాధ్య; ** extracted oil, ph. సాధ్య తైలం; * extraction, n. గుంజడం; పీకడం; పిండడం; రాబట్టడం; వెలికి తీయడం; నిష్కర్షణ; * extracurricular, adj. పాఠ్యాంశేతర; * extradition, n. ప్రత్యర్పణం; విదేశాలలో దాగున్న నేరస్తుని పీకి స్వదేశానికి రాబట్టడం; * extraneous, adj. ఇతరేతర; * extraordinary, adj. అసమాన్యమైన; అసాధారణమైన; మహామాన్యమైన; ** extraordinary person, ph. అసమాన్యుడు; మహామాన్యుడు; అసమాన్యురాలు; మహామాన్యురాలు; * extrapolate, v. t. బహిర్వేశం చేయు; * extrapolated, adj. బహిర్వేశిత; * extrapolation, n. బహిర్వేశం; * extrasensory, adj. అతీంద్రియ; ఇంద్రియాతీతమైన; ** extrasensory perception, ph. అతీంద్రియ శక్తి; ఇంద్రియాతీతమైన గ్రహణ శక్తి; దివ్యదృష్టి; * extreme, adj. పరమ; అతి; చరమ; మహా; * extremely, adv. అధి; తెగ; పరమ; మహా; ** extremely friendly, ph. అధిమిత్ర; పరమ స్నేహశీలమైన; * extremist, n. తీవ్రవాది; విపరీతవాది; the person holding extreme political or religious views; fanaticism; (see also) terrorist; * extremities, n. pl. (1) చివరి భాగాలు; (2) కాలి వేళ్ళు, చేతి వేళ్ళు; * extremity, n. కొస; కొన; పరమావధి; * extrovert, n. m. బహిర్ముఖుడు; f. బహిర్ముఖి; * extrude, v. t. బహిస్సరించు; * exude, v. i. ఊరు; కారు; * exudation, n. (1) ఊట; రసం; (2) ఊరుట; చెమర్చుట; * exultation, n. ప్రహర్షం; * ex wife, ph. మాజీ భార్య; * eye, v. i. చూచు; * eye, n. (1) కన్ను; నేత్రం; నయనం; అక్షి; చక్షువు; లోచనం; కక్ష; దేహదీపం; (2) సూది బెజ్జం; (3) తుపాను కేంద్రం; ** compound eye, ph. సంయుక్త నేత్రం; * eyeball, n. కంటి గుడ్డు; నేత్ర గోళం; తెల్లగుడ్డు; * eyebrow, n. కనుబొమ; * eyelash, n. కనువెంట్రుక; కనురెప్పల చివర ఉండే రోమ విశేషం; * eyelet, n. కంటికంత; * eyelid, n. కనురెప్ప; రెప్ప; * eyeglasses, n. కంటద్దాలు; కళ్లజోడు; సులోచనాలు; * eyes, n. pl. కళ్లు, కండ్లు; నయనములు; నేత్రములు; చక్షువులు; లోచనములు; * eyesore, n. కంటికి ఇంపుగా లేని దృశ్యం; చూడ్డానికి అసహ్యంగా ఉన్నది; * eyewitness, n. సాక్షి; (ety.) స + అక్షి.= కళ్లతో చూసినది;''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] h68j9pqhzde9q2lkx50g6gq47q1k5ox 0 2999 39156 39110 2026-05-26T01:37:22Z Vemurione 1689 /* Part 2: Gm-Gz */ 39156 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks 19 Aug 2015. ==Part 1: Ga-Gl == {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> *'''gad, n. చీల; * gadfly, n. (1) జోరీగ; పశువులని చికాకు పెట్టే ఈగ; (2) అప్రస్తుత ప్రసంగి; చొప్పదంటు ప్రశ్నలతో చిరాకు పెట్టే వ్యక్తి; * gadget, n. సదుపాయమైన పనిముట్టు; * gadwall, n. కేకబాతు; అరుపుల బాతు; ఒక రకమైన బాతు; * gaffe, n. (గ్యాఫ్) పొరపాటు; అనాలోచిత చర్య; * gag, n. వాకట్టు; మాట్లాడడానికి వీలు లేకుండా నోటికి వేసే గుడ్డ కట్టు; * gag order, ph. న్యాయస్థానంలో జరిగిన విషయాలు బయట మాట్లాడ కూడదని న్యాయమూర్తి వేసే ఆంక్ష; * gage, n. కొలత; see also gauge; * gaiety, n. ఉల్లాసము; ఉషారు; * gaily, adv. ఉషారుగా; * gain, n. లాభం; లబ్ధి; ఫలం; ప్రయోజనం; పెరుగుదల; వృద్ధి; గెలుపు; నఫా; * gain, v. i. (1) సాధించు; పొందు; (2) పుంజుకొను; * gainsay, v. t. కాదను; తిరస్కరించు; ఖండించు; * gainsayer, n. కాదనేవాడు; అడ్డుపెట్టేవాడు; అడ్డుపుల్ల వేసే వ్యక్తి; ఆక్షేపించే ఆసామీ; * gait, n. నడక; నడిచే తీరు; * Gala, n. ఉత్సవం; * galaxy, n. గేలక్సీ; క్షీరసాగరం; ఆకాశగంగ; నక్షత్రవీధి; నక్షత్రసముదాయం; * gale, n. పెనుగాలి; వడగాలి; ** fresh gale, ph. గాలిదుమారం; ** moderate gale, ph. పెనుగాలి; ** strong gale, ph. ప్రభంజనం; ప్రచండ వాయువు; ప్రచండ పవనం; ఝంఝూమారుతం; * galena, n. సౌవ్వీరాంజనం; సీసం యొక్క మూల ఖనిజం; PbS; [[File:Alpinia officinarum - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-156.jpg|thumb|right|Alpinia_officinarum=దుంపరాష్ట్రం]] * galanga, galingale, n. దుంపరాష్ట్రం; అల్లంలా ఉండే ఒక దుంప; [bot.] ''Alpinia officinarum''; * gall, n. (1) పిత్తము; పైత్యరసం; (2) కసి; కక్ష; (3) తెగువు; * gallantry, n. ప్రతాపం; * gallbladder, ph. పిత్తాశయం; చేదుకట్టు; పసరు తిత్తి; * gall duct, n. పైత్య వాహిక; [[File:Human_gallstones_2015_G1.jpg|thumb|right|Human_gallstones]] * gallstones, n. పిత్తపు బెడ్డలు; పైత్యపు బెడ్డలు; పిత్తాశ్మరి; గోరోజనం; ఇవి రాళ్లుగా మారిన కొలెస్టరాల్ బెడ్డలు; * gallery, n.(1) సరంబీ; తాళ్వారం; వారపాక; వసారా; (2) చిత్రశ్రేణి; కక్ష; చిత్రాలయం; * gall-nut, n. [[కరక్కాయ]]; * gallon, n. గేలను; ద్రవ పదార్థాలని కొలిచే కొలత; * gallop, n. దౌడు; గుర్రపు పరుగు; * gallows, n. s. ఉరికంబం; ఉరిమాను; వధస్తంభం; * galvanize, v. t. (1) కళాయివేయు; పూతపూయు; (2) విద్యుచ్ఛక్తి ప్రవహింప చేయు; * gambit, n. ఎత్తు; ఎత్తుగడ; చదరంగంలో వేసే ఎత్తు; * gambler, n. జూదరి; జూడదగాడు; కితవుడు; అక్షదేవి; అక్షధూర్తుడు; * gambling, n. జూదం; ద్యూతం; నెత్తం; దురోదరం; ** gambling dispute, ph. అక్షద్యూతికం; ** gambling hall, ph. ద్యూత మందిరం; ** gambling with animate "pawns", ph. సజీవ ద్యూతం; కోడి పందేలు, పొట్టేలు పందేలు, గుర్రప్పందేలు, మొదలగునవి; ** gambling with inanimate "pawns", ph. నిర్జీవ ద్యూతం; కోడి పందేలు, పొట్టేలు పందేలు, గుర్రప్పందేలు, మొదలగునవి; * gambols, n. చెంగనాలు; గంతులు; పిల్ల పశువులు వేసే గంతులు; * game, n. (1) ఆట; కేళి; క్రీడ; (2) లేడి; దుప్పి, అడవిపంది; మొదలయిన వేట జంతువులు; * gamut, n. (1) సప్తస్వరస్థాయిలు; స్వరసప్తకం; సరిగమలు; అన్ని స్వరాలు; (2) సర్వం; అంతా; ఈ కొస నుండి ఆ కొస వరకు; * gamete, n. సంయుక్త బీజం; మరొక లింగ బీజంతో సంయోగం చెందడానికి వీలయిన లింగ బీజం; ** games and sports, ph. (1) ఆటలు, సయ్యాటలు; (2) ఆటలు, క్రీడలు; * gander, n. m. మగ బాతు; మగ చక్రవాకం; (rel.) goose; * gang, n. గుంపు; ముఠా; పనివారి ముఠా; * ganglion, n. గుచ్ఛిక; నాడీసంధి; నాడిముడి; * gangrene, n. శరీరం లోని మెత్తని ధాతువులు మృతి పొందుట; * gap, n. ఎడం; తేడా: ఖాళీ; వెలితి; వారడి; వార; సందు; మొర్రి; గండీ; వ్యవధానం; అంతరం; అభ్యంతరం; అవకాశం; ** bounded gap , ph. పారాంతరం; అవధ్యాంతరం; ** bounded gap between primes, ph. ప్రధాన సంఖ్యల మధ్య ఉండే దూరం పారాంతరం అని ఋజువు అయింది; It is proved that:<math>\lim_{n\to\infty} {inf (p_{n+1} - p_{n}} = 7 \times 10^7</math> * Gazette, n. పత్రిక; రాజపత్రం; a newspaper published by an official organization; ** generation gap, ph. తరాంతరం; * gape, v. i. నోరెళ్లబెట్టుకుని చూచు; * gaping, adj. వివృత; * garage, n. వాహనశాల; * garb, n. ఉడుపు; దుస్తులు; వేషం; * garbage, n. చెత్త; చెత్త, చెదారం; పెంట; తుక్కు; ** garbage pile, ph. చెత్త పోగు; పెంట పోగు; ** garbage can, ph. చెత్త డబ్బా; ** garbage receptacle, ph. చెత్త కుండీ; చెత్త బుట్ట; * garbled, adj. కలగాపులగం అయిన; [[File:Sa-whitegreen-chickpea.jpg|thumb|right|Sa-whitegreen-chickpea]] * garbanzo beans, n. pl. శనగలు; పెద్ద శనగలు; same as chickpeas; Bengal gram; [bot.] ''Cicer arietinum;'' * garden, n. తోట; వనం; ఆరామం; వృక్షవాటిక; ఉద్యానవనం; * garden rue, n. [[సదాపాకు]]; వంటలలోను, వైద్యం లోను వాడే ఒక మొక్క; [bot.] ''Ruta graveolens;'' * gardener, n. తోటమాలి; వనమాలి; * gargantuan, adj. చాలా పెద్ద; * gargle, v. i. పుక్కిలించు; గండూషించు; * garland, n. మాల; దండ; పూలచెండు; సుమమాలిక; సరం; తోమాల (తోట + మాల); దామం; * garlic, n. (1) ఉల్లి; ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ; అల్లియం; (2) వెల్లుల్లి; చిన్న ఉల్లి; తెల్లగడ్డ; రసోనకం; లశునం; పలాండు; గృంజనం; అరిష్టం; మహాకంద; ఉగ్రగంధం; * garments, n. దుస్తులు; ఉడుపులు; వలువలు; * garnet, n. కెంపు రంగులో ఉండే ఒక రాయి; an orthosilicate, although valued as a gemstone, it is generally of low monetary value because of its relatively common occurrence. * garnish, n. తినుభండారాలని అలంకరించడానికి వాడే మరొక తినదగ్గ పదార్థం; ఉదా. కొత్తిమిర, పుదీనా, * garrulous, adj. వాగుడు; అతిగా మాట్లాడు; * garter belt, n. కచ్చడం; * gas, n.(1) వాయువు; matter of a substance whose atoms/molecules are in motion and fill their container; (2) అపానవాయువు; (3) పెట్రోలు; ** cooking gas, ph. వంటవాయువు; ఇంధనపు వాయువు; ** ideal gas, ph. ఆదర్శ వాయువు; ** inert gas, ph. జడ వాయువు; విరళ వాయువు; ఆవర్తన పట్టికలో 0 గుంపు మూలకాలయిన He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn జడ వాయువులు; ** perfect gas, ph. ఆదర్శ వాయువు; PV = RT అనే సూత్రాన్ని అతిక్రమించకుండా ప్రవ్ర్తించే వాయువు; ** poisonous gas, ph. విషవాయువు; ** rare gas, ph. విరళ వాయువు; జడ వాయువు; ఆవర్తన పట్టికలో 0 గుంపు మూలకాలయిన He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn వాయువులు; * gash, n. గాటు; లోతైన గాయం; * gasoline, n. పెట్రోలు; * gasp, n. రొప్పు; ఒగర్పు; ఎగశ్వాస; * gasp, v. i. రొప్పు; ఒగర్చు; * gastric, adj. జఠర; ఉదర; ** gastric juice, ph. జఠర రసం; జఠరాగ్ని; * gastritis, n. జఠరశోఫ; కడుపు లోపలి పొర వాపు; ఈ వాపు రకరకాల కారణాల వల్ల రావచ్చు; * gastrointestinal, adj. జీర్ణకోశసంబంధిత; * gate, n. ద్వారం; గవను; గవని; గేటు; దిడ్డి; తలవాకిలి; ** main gate, ph. గవను; గవని; ** wicket gate, ph. దిడ్డి; ** gatekeeper, ph. ద్వారపాలకుడు; ప్రతీహారి; తలవాకిలి వాడు; సన్నిధానవర్తి; పూజారి; గేటు కాపరి; * gateway, n. (1) సింహద్వారం; ముఖద్వారం; (2) రెండు విభిన్నమైన కంప్యూటరు వలయాల మధ్య సంభాషణకి అనుకూలంగా అమర్చబడ్డ మరొక కంప్యూటరు; * gather, v. i. (1) గుమికూడు; (2) పుంజుకొను; * gather, v. t. (1) పోగుచేయు; సంతరించు; సేకరించు; కూడగట్టుకొను; సంగ్రహించు; (2) దండు; * gathering, n. సమావేశం; సమ్మేళనం; ** gathering of poets, ph. కవి సమ్మేళనం; * gauge, n. (గేజ్) కొలమాపకం; కొలమానం; మాపకం; ** rain gauge, ph. వర్షమాపకం; వాన ఎంత పడ్డదో కొలిచే సాధనం; * gauze, n. (గాజ్) గాజు గుడ్డ; దోమతెర గుడ్డ వంటి గుడ్డ; గాయాల మీద కట్టు కట్టడానికి వాడే ప్రత్యేకమైన గుడ్డ; * gay, n. m. మరొక పురుషుని యెడల లైంగికమైన ఆకర్షణ పొందే పురుషుడు; see homosexual; * gazebo, n. మండపం; చదరం లేక అష్టభుజి ఆకారంలో ఉంది, పైన కప్పు ఉన్న కట్టడం; [[File:Slender-horned_gazelle_%28Cincinnati_Zoo%29.jpg|thumb|right|Slender-horned_gazelle_Cincinnati_Zoo]] * gazelle, n. హరిణం; దుప్పి; కణుచు; ఏణ; పెద్ద పెద్ద కళ్లు, ఒంకీలు తిరిగిన నిటారైన కొమ్ములు ఉండే ఒక జాతి లేడి; * gazette, n. ప్రభుత్వ వార్తాపత్రిక; ప్రభుత్వం వారు వారి సమాచారాలని ప్రకటించే పత్రిక; ** gazetted officer, ph. భారత ప్రభుత్వ ఉద్యోగులలో ఉన్నత శ్రేణి ఉద్యోగులు; * gear, adj. దంతదారు; పళ్ళ చక్రం; ఉదా. కారులో ఇంజను నుండి బండికి శక్తిని అందించే యంత్రాంగంలో ఉండే పళ్ళ చక్రం; ** gear wheel, ph. దంతదారు చక్రం; * gedanken, n. [Ger.] స్పురణ ప్రయోగం; thought experiment; * gel, adj. అర్ధఘన; జల్లి; * gel, v. i. గడ్డకట్టు; పేరుకొను; కరడు కట్టు; ముద్దకట్టు; ఘనీభవించు; తుట్టెకట్టు; * gel, n. అర్ధఘనం; జల్లి; a colloid in which the suspended particles assume a systematic pattern; see also sol; * gelatin, n. జాంతవం; రంగు, రుచి లేని జంతు సంబంధమైన జిగార్థం; తిక్తరసం; వంటలలో విశేషంగా వాడతారు; శాకాహారులు దీని స్థానంలో అగార్-అగార్ వాడవచ్చు ; Gelatin is a translucent, colorless, flavorless food ingredient derived from collagen found in animal skin, bones, and connective tissue (primarily bovine or porcine); It is primarily protein, rich in amino acids; ** gelling agent, ph. జల్లీకరణ కారకం; * gelatinous, adj. జిగటగా నున్న; జిగురుగా ఉండే; చిక్కగానున్న; * gem, n. (1) రత్నం; మణి; మాణిక్యం; (2) విలువైనది; [[File:Gemini_constellation_map.svg|thumb|right|Gemini_constellation_map]] * Geminorum, n. పునర్వసు నక్షత్రం; పునర్వసు నక్షత్రాల గుంపు; ఇందులో ఆల్ఫా జెమినోరం ని Castor అంటారు; * geminate, n. ద్విత్వాక్షరం; ద్విత్వం; * geminated, adj. ద్విరుక్త; * gemination, n. ద్విరుక్తం; ఒక హల్లుని రెండు మాత్రల కాలం పలకడం; ఉదాహరణకి baggage బేగ్‍ గేజ్‍ అని పలకం, బేగేజ్‍ అంటాం. కాని cattail ని కేట్‍ టైల్ అని ట శబ్దాన్ని రెండు సార్లు పలుకుతాం; * Gemini, n. మిథునరాశి; ౙంట; * gender, n. వాచకం; లింగం; the psychic, social, and cultural roles that an individual assumes; ** gender identity, ph. An individual’s sense of self (as female versus male, as neither, or as something in between); ** feminine gender, ph. మహతీ వాచకం; స్త్రీలింగం; ** grammatical gender, ph. వ్యాకరణ లింగం; ** masculine gender, ph. మహద్వాచకం; పుంలింగం; ** neuter gender, ph. అమహద్వాచకం; నపుంసక లింగం; ** non-human gender, ph. అమనుష్య వాచకం; ** semantic gender, ph. ఆర్థిక లింగం; అర్థం ద్వారా లింగ నిర్ణయం; {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---USAGE NOTE: masculine and non-masculine genders *---తెలుగులో వ్యాకరణపరంగా మహత్, అమహత్ (masculine person, non-masculine) వాచకాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. కనుక తెలుగు క్రియలు రెండు రకాలుగా మాత్రమే మారుతాయి. ఉదా: అతడు వచ్చాడు, ఆమె వచ్చింది, అది వచ్చింది; రాముడు వచ్చాడు, సీత వచ్చింది, ఎద్దు వచ్చింది, ఆవు వచ్చింది. లింగాలు రెండు రకాలు: వ్యాకరణ లింగాలు, ఆర్థిక లింగాలు అని (grammatical genders, semantic genders). తెలుగు భాషలో ఇవి రెండూ వేరు వేరు. పదం యొక్క అర్థాన్ని బట్టి అది పుల్లింగమా, స్త్రీ లింగమా లేక నపుంసక లింగమా అన్నది మనం నిర్ణయించుకొంటాము. కానీ వ్యాకరణ పరంగా క్రియా పదాలను వాడేటప్పుడు మహత్, అమహత్ అనే రెండు లింగాలనే ప్రయోగిస్తాము. బహువచన ప్రయోగంలో మళ్లీ మహద్మహతీ వాచకాలు ఒకలాగా వాడతాం. 'ఆ స్త్రీలు వచ్చారు' అంటాము గానీ 'ఆ ఎద్దులు వచ్చారు' అనం కదా. |} * * gene, n. జన్యువు; జీను; వారసవాహికలలో ఒక భాగం; వంశపారంపర్యంగా సంక్రమించే లక్షణాలని నిర్ణయించే అంశం; ** dominant gene, ph. బహిర్గత జన్యువు; ** recessive gene, ph. అంతర్గత జన్యువు; * genealogist, n. అన్వయజ్ఞుడు; * genealogy, n. ప్రవర; అన్వయం; వంశచరిత్ర; వంశవృక్షం; వంశ పరంపర; వంశావళి; * general, adj. (1) సాధారణమైన; ప్రాయికమైన; సార్వత్రిక; ఏకోను; అందరికీ సంబంధించిన; సర్వ; (2) శారీరిక; ** general body meeting, ph. సర్వ సభ్య సమావేశం; ** general election, ph. సార్వత్రిక ఎన్నికలు; ** general knowledge, ph. ప్రాయికమైన జ్ఞానం; ** general public, ph. జనబాహుళ్యం; ** general theory of relativity, ph. సాధారణ సాపేక్ష వాదం; సాధారణ సాపేక్ష సిద్ధాంతం; * generalization, n. సర్వసమన్వయం; సాధారణీకరణం; అజహరణ; * generalize, v. t. అజహరించు; అజహర్లక్షణాన్నివాడు; అర్ధాంతరన్యాసాన్ని వాడు; * generally, adv. సర్వసాధారణంగా; సర్వసామాన్యంగా; ప్రాయికంగా; * generate, v. i. ఉత్పత్తి చేయు; ఉత్పన్నించు; పుట్టించు; * generating, adj. జనక; ఉత్పాదక; * generation, n. (1) తరం; పురుషాంతరం; అంకెసం; (2) ఉత్పత్తి; పుట్టుక; తయారీ; ** new generation, ph. కొత్త తరం; ** generation cohorts, ph. తరాంతర బృందాలు; తరాంతర సహచరులు; ** generation gap, ph. తరాంతరం; * generations, n. pl. తరాలు; పురుషాంతరాలు; ** for generations, ph. తరతరాలుగా; అనుశృతంగా; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---USAGE NOTE: Generation X, Y, Millennials *---Children born between 1944 and 1964 (Post WW II) are often referred to as "baby boomers." Children born between 1965 and 1979 did not have any cultural identifier; so they are called Generation X. Then Generation Y for children born between 1980-1994, and Generation Z for children born between mid-2000 - the present day. Generation Y is also referred to as "millennials." This division is used extensively to market products to specific age groups.''' |} ** Generation Baby Boomers, ph. జనాభాలో సా. శ. 1945 - 1964 మధ్య పుట్టిన తరం; ** Generation X, n. జనాభాలో సా. శ. 1965 - 1980 మధ్య పుట్టిన తరం; కంప్యూటర్ తరం; ** Generation Y, n. జనాభాలో సా. శ. 1981 - 1996 మధ్య పుట్టిన తరం; వీరిని Millennials అని కూడా అంటారు; అంతర్జాల తరం; ** Generation Z, n. జనాభాలో సా. శ. 1996 - 2015 మధ్య పుట్టిన తరం; చరవాణి తరం; * generative, adj. వికాసక; ఉత్పాదక; ** generative model, ph. ఉత్పాదక నమూనా; A Generative Model is a powerful way of learning any kind of data distribution using unsupervised learning. Generative models aim at learning the true data distribution of the training set so as to generate new data points with some variations; * generator, n. జాతకరి; (exp.) జాత అంటే పుట్టిన అని అర్థం కనుక పుట్టించేది జాతకరి; జనకి; ఉత్పాదిని; ఉత్పాదకి; (exp.) ఉత్పాదకి అంటే ఉత్పత్తి చేసేది అని అర్థం వస్తుంది; * generic, adj. సాధారణమైన; సముదాయమైన; ** generic drug, ph. సముదాయ ఔషధము; పేటెంటు లేని ఔషధము; * generosity, n. (1) ఉదారత; ఉదాత్తత; ఉదార స్వభావం; దాతృత్వము; దానగుణం; ఇందరికం; వదాన్యత; ఈగి; ఈవి; ఈవరికం; దిత్స; (2) సౌజన్యం; * generous, adj. ఉదాత్త; ఈవి ** generous person, ph. ఉదాత్తుడు; ఈవికాడు; ఈగికాడు; ఈవరి; * generously, adv. ఉదాత్తంగా; ధారాళంగా; ఈవిగా; * genitalia, n. pl. జననేంద్రియాలు; * genesis, n. జన్మ; పుట్టుక; ఆది; మొదలు; ఆవిర్భావం; ప్రాదుర్భావం; ప్రభవం; ప్రజననం; ** parthenogenesis, n. అనుషిక్త జననం; ఫలదీకరణం అవసరం లేకుండా పిండొత్పత్తి, వృద్ధి జరుగుట; * genetic, adj. జన్యు; అనువంశిక; అభిజన; జన్మ; ** genetic defect, ph. జన్యు లోపం; జన్యు దోషం; అనువంశిక దోషం; ** genetic disease, ph. జన్యు రోగం; జన్యు సంబంధ వ్యాధులు కొన్ని పుట్టుకతోనే కనిపించినా, కొన్ని పుట్టుకతో పొడచూపక ఆ తరువాత ఎప్పుడో కనిపించవచ్చును. ** genetic engineering, ph. జన్యు స్థాపత్యం; ప్రాణుల వారసవాహికలలోని జన్యుపదార్థాన్ని మార్పుచేసి వాటిని ఆరోగ్యవంతంగానూ, బలవర్ధకంగానూ తయారుచేసే సాంకేతిక శాస్త్రం; ** genetic relationship, ph. జన్మ సంబంధం; * genetics, n. జన్యుశాస్త్రం; * genitals, n. జననేంద్రియాలు; జననాంగాలు; ఉపస్థ; * genitive, adj. [gram] a grammatical case indicating possession or close association; ** genitive case, ph. షష్ఠీ విభక్తి; ఉ. సీత పొడుగు = సీత యొక్క పొడుగు; సీత ఆభరణం = సీత యొక్క ఆభరణం; also called possessive case; one noun possessing another noun; * genius, n. మేధావి; మహా మేధావి; ప్రతిభాశాలి; * genocide, n. జన్యుమేధం; జాతిమేధం; జాతిసంహారం; జాతివిధ్వంసం; Genocide is the deliberate and systematic destruction of a group of people based on their race, ethnicity, nationality, or religion; (see also) ethnic cleansing; * genome, n. జన్యు సంగ్రహం; జన్యు సముదాయం; జన్యుపదార్థం; ఒక జీవిలో ఉన్న మొత్తం జన్యు పదార్ధ సమాచారం; The entire set of genetic instructions carried by an organism is termed a genome (think of the genome as the encyclopedia of all genes, with footnotes, annotations, instructions, and references). ** Human genome, ph. The human genome contains about between twenty-one and twenty-three thousand genes that provide the master instructions to build, repair, and maintain humans; ** genotype, n. the set of genetic instructions carried by a gene; see also phenotype; * genre, n. (జాన్‌రా) ఫణితి; వన్నువ; ఉదా. సాహిత్యంలో శతకాలు ఒక వన్నువ, దండకాలు మరొక వన్నువ; a category of artistic, musical, or literary composition characterized by a particular style, form, or content; * genteel, adj. మెత్తని; కోమలమైన; పెద్దమనిషి తరహా; మృదుస్వభావము గల; * gentle, adj. (1) కోమల; కోమలమైన; సాత్విక; సాత్వికమైన; (2) మంద; మందమైన; (3) పెద్ద; * gentleman, n. (1) పెద్దమనిషి; యోగ్యుడు; భద్రలోక్; (2) మగవాడు; * gently, adv. సుతారంగా; * gentry, n. pl. పెద్దమనుష్యులు; పెద్దలు; మర్యాదస్తులు; * genuflection, n. మోకరిల్లడం; మోకాలు వంచి దండం పెట్టడం; * genuine, adj. సిసలైన; అసలైన; నికార్సు అయిన; * genuine, n. సిసలైనది; అచ్చమైన; వాస్తవమైన; * genus, n. (1)ప్రజాతి; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు ఆరవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] Kingdom, phylum, class, order, family, genus, species; ** Homo genus, ph. మానవ ప్రజాతి; * geocentric, adj. భూకేంద్రక; * geographical, adj. భూగోళ; భౌగోళిక; * geography, n. భూగోళ శాస్త్రం; * geological, adj. భూగర్భశాస్త్రానికి సంబంధించిన; ** geological calendar, ph. జీవ పరిణామ కాల విభజన; ఈ కాలెండర్ కాలాన్ని "దశ" (ERA) లుగా, దశలను "ఘట్టాలు" (PERIODS) గా, ఘట్టాలను "మహాయుగాలు" (EPOCHS) గా, మహాయుగాలను తిరిగి "యుగాలు" (AGES) లుగా విభజించారు; ** (1) Ezoic era = నిర్జీవ దశ; భూ ఆవిర్భావం నుంచి 260 కోట్ల సంవత్సరాలకు వరకు గల కాలాన్ని నిర్జీవ దశ అంటారు; ఈ దశలో జీవం గానీ జీవ పదార్ధం కానీ ఆవిర్భవించలేదు. ** (2) Archeozoic Era = ప్రథమజీవ దశ; ఈ దశ 260-200 కోట్ల సంవత్సరాల వరకు కొనసాగింది. ఈ దశలోనే జీవ పదార్ధం ఆవిర్భవించి ఉంటుదని శిలాజాల ద్వారా చెప్పగలిగారు; ** (3) Proterozoic Era = పూర్వజీవ దశ; సుమారు 200-50 కోట్ల సంవత్సరాల మద్య సుదీర్ఘకాలం పాటు కొనసాగింది. ఏక కణ జీవులు ప్రారంభ దశలో వెన్నుముక లేని సముద్రజీవులు అంతిమ దశలో ఏర్పడ్డాయి; ** (4) Paleolithic Era = పురాజీవ దశ; ఈ దశ 50-20.5 కోట్ల సంవత్సరాల వరకు కొనసాగింది. దీనిని ఏడు ఘట్టాలుగా విభజించారు; *** (i) కేంబ్రియన్ పీరియడ్ (ఘట్టం): 50-42.5 కోట్ల సంవత్సరాల వరకు కొనసాగింది; వెన్నుముక లేని జీవులు వృక్షజాతులలో జంతుజాతిలలో ఆర్ద్రోపోడ వర్గ జీవులు ఆవిర్భవించాయి; *** (ii) ఆర్దోవిసియన్ పీరియడ్ (ఘట్టం): 42.5-36 కోట్ల సంవత్సరాల వరకు కొనసాగింది; వెన్నుముక గల జీవులు జీవులు చేపలు భూమి పై వృక్షజాతులు అవతరించాయి; *** (iii) సైలూరియన్ పీరియడ్ (ఘట్టం): 36-32.5 కోట్ల సంవత్సరాల వరకు కొనసాగింది; మంచి నీటి చేపలు రెక్కలు లేని కీటకాలు ఆవిర్బవించాయి; *** (iv) డివోనియన్ పిరియడ్ (ఘట్టం): 32.5-28 కోట్ల సంవత్సరాల మధ్య కొనసాగింది; భూమిపై అరణ్యాలు ఏర్పడ్డాయి ఉభయచరాలు సముద్రాలలో షార్క్ జాతులు ఏర్పడ్డాయి; ***( v) మిసిసిపియన్ (కార్బోనిఫెరస్) పీరియడ్ (ఘట్టం): 28-26.5 కోట్ల సంవత్సరాల మధ్య కొనసాగింది. ఉభయచరాలు బాగా అబివృద్ది చెందాయి; *** (vi) పెన్సిల్వేనియన్ (కార్బోనిఫెరస్) పీరియడ్ (ఘట్టం): 26.5-23 కోట్ల సంవత్సరాల మధ్య కొనసాగింది; సరీసృపాలు అభివృద్ది చెందాయి; *** (vii) పెర్మీయన్ పీరియడ్ (ఘట్టం): 23-20.5 కోట్ల సంవత్సరాల మధ్య కొనసాగింది. ఈ యుగంలో ఖండాల ఆవిర్బావం ప్రారంభమయింది; వాతవరణ పరిస్తితులు తట్టుకోలేక కొన్ని ప్రాచీన జీవులు అంతరించాయి; సరీసృపాలు స్తన్య జీవులు అభివృద్ది చెందాయి; ** (5) Mesozoic Era = మధ్యజీవ దశ: 20.5 -7.5 కోట్ల సంవత్సరాల మధ్య కొనసాగింది; దీనిని తిరిగి మూడు పీరియడ్ లుగా విభజించారు; *** (i) ట్రయాసిక్ పీరియడ్ (ఘట్టం): ఈ యుగం 20.5 16.5 కోట్ల సంవత్సరాల మధ్య కొనసాగింది; ఈ యుగంలో ఎడారులు వ్యాపించాయి; డైనోసార్లు, గుడ్లు పెట్టే క్షీరదాలు అవతరించాయి; *** (ii) జురాసిక్ పిరియడ్ (ఘట్టం): 16.5 - 13.5 కోట్ల సంవత్సరాల మధ్య ఈ యుగం కొనసాగింది; ఈ యుగంలో డైనోసార్లు బాగా అభివృద్ది చెందాయి; పక్షులు, మార్సూపియల్స్ (కంగారు లాంటి జీవులు) అవతరించాయి; ఖండాల ఎత్తు బాగా పెరిగాయి; ***( iii) క్రిటేసియన్ పీరియడ్ (ఘట్టం): 13.5 - 7.5 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం కొనసాగిన ఈ యుగంలో డైనోసార్లు అంతరించిపోయాయి; వివిధ ఖండాలలో ముడుత పర్వతాలు ఏర్పడ్డాయి; క్షీరదాలు బాగా అభివృద్ది చెందాయి; **( 6) Cenozoic Era: నవ్యజీవ దశ: ఈ దశ 7.5 కోట్ల సంవత్సరాల నుంచి 10 లక్షల సంవత్సరాల మధ్య కొనసాగింది; ఈ యుగాన్ని స్తన్య జీవుల యుగంగా చెప్పోచ్చు; ఈ దశను తిరిగి రెండు పీరియడ్ లుగా విభజించవచ్చు; ***( i) టెర్షీయరీ పీరియడ్ (ఘట్టం): 7.5 కోట్ల సంవత్సరాల నుంచి కోటి పది లక్షల సంవత్సరాల మధ్య యుగంగా చెప్పుకోవచ్చు; దీనిని మళ్లి 5 మహాయుగాలు (ఎపాక్) లుగా విభజించవచ్చు; **** (a) పేలియోసీన్ ఎపాక్ (మహాయుగం) **** (b) ఇనోసీన్ ఎపాక్ (మహాయుగం) **** (c) అలిగో సీన్ ఎపాక్ (మహాయుగం) **** (d) మయోసీన్ ఎపాక్ (మహాయుగం) **** (e) ప్లియోసీన్ ఎపాక్ (మహాయుగం) ఈ టెర్షీయరీ కాలంలోనే ఆధునిక మానవుడిని పోలిన ఆంత్రోపాయిడ్ వానరాలు పరిణామం చెందాయి; ఈ కాలం చివరికొచ్చేసరికి పచ్చిక మైదనాలు అడవులు అవతరించి ఆధునిక జంతువులైన ఏనుగులు, గుర్రాలు, ఒంటెలు, ఇతర జీవులు ఈనాటి రూపాన్ని సంతరించుకున్నాయి; *** (ii) క్వేటర్నరీ పీరియడ్ (ఘట్టం): నవ్య జీవదశలో రెండవ ఘట్టాన్ని క్వేటర్నరీ పీరియడ్ అంటారు; ఈ కాలం 10 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమయి ఇంకా నడుస్తున్నది; దీనిని రెండు ఎపాక్ లుగా విభజించవచ్చు . **** (a) స్లీస్టోసీన్ ఎపాక్: ఇది 10 లక్షల సంవత్సరాల నుంచి 25 వేల సంవత్సరాల వరకు కొనసాగింది; ఈ కాలంలోనే మానవ సాంఘిక జీవనచ్ఛాయలు కనిపించాయి; హిమయుగాలు అవతరించి అంతరించిపోవటం జరిగింది; **** (b) రీసెంట్ ఎపాక్: దీనినే ఆధునిక మహా యుగంగా చెప్పుకోవచ్చు; సుమారు 25 వేల సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమయి ఇంకా నడుస్తుంది; హిమయుగాలు అంతరించి వెచ్చని శీతోష్ణ వాతావరణం ఏర్పడి మానవ మహా యుగం ప్రారంభమైంది; ఇలా 450 కోట్ల సంత్సరాల క్రితం ఏర్పడిన భూ గ్రహం మీద వానరుడు నరునిగా పరిణామం చెందటం అనే ప్రకృియ 3 కోట్ల 90 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమై సుమారు 25 వేల సంవత్సరాల క్రితమే, ఆధునిక మానవుడిగా మార్పు చెందాడని చెప్పవచ్చు; * geology, n. భూగర్భశాస్త్రం; గ్రహగర్భశాస్త్రం; భూవిజ్ఞానం; మృత్‍పాషాణ శాస్త్రం; ** applied geology, ph. అనువర్తిత భూవిజ్ఞానం; ** hydro geology, ph. జల భూవిజ్ఞానం; ** marine geology, ph. సముద్ర భూవిజ్ఞానం; * geometric, adj. గుణ; గుణోత్తర; జ్యామితీయ; ఉత్కలిత; ** geometric growth, ph. గుణ వృద్ధి; గుణాత్మక వృద్ధి; ఉత్కలిత వృద్ధి; ** geometric progression, ph. గుణ శ్రేఢి; గుణాత్మక శ్రేఢి; ఉత్కలిత శ్రేఢి; ఉత్కలితం; ** hypergeometric series, ph. అతిగుణ శ్రేణి; అతిగుణాత్మక శ్రేణి; * geometry, n. క్షేత్రగణితం; రేఖాగణితం; జ్యామితి; (lit.) భూమిని కొలిచే శాస్త్రం; ** analytical geometry, ph. వైశ్లేషిక జ్యామితి; ** plane geometry, ph. సమతల జ్యామితి; ** projective geometry, ph. ప్రలంబీయ జ్యామితి; * germ, n. (1) క్రిమి; సూక్ష్మజీవి; (2) బీజం; అంకురం; * germanium, n. శార్మణ్యం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 32, సంక్షిప్త నామం, Ge); * germicide, n. క్రిమిసంహారి; క్రిమినాశకి; * germinate, v. t. అంకురించు; మొలకెత్తు; * geriatrics, n. వయోవృద్ధుల ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన వైద్యశాస్త్రం; * German, n. (1) జెర్మనీ దేశపు భాష; (2) జెర్మనీ దేశపు నివాసి; * German Silver, n. ఇది 60% రాగి, 20% నికెల్, and 20% యశదం తో చేయబడ్డ మిశ్రమ లోహం; చూడడానికి వెండిలా ఉంటుంది; an alloy of approximately 60% copper, 20% nickel, and 20% zinc; It looks so much like silver and does not tarnish like silver; * germination, n. అంకురోత్పత్తి; * gerontocracy, n. వృద్ధులచే పరిపాలన; * gerontology, n. వయోశాస్త్రం; వృద్ధాప్య వైద్యశాస్త్రం; * gerund, n. భావార్థకం; తుమున్నర్థకం; నామవాచకంగా మారిన క్రియావాచకం; ఉదా. వెళ్ళడం; చెప్పడం, చెయ్యడం, మొ.; ఇంగ్లీషులో ఇవి సాధారణంగా -ing తో అంతం ఆయే మాటలు; Present participle కూడా -ing తో అంతం అవుతుంది; * gestation, n. గర్భావధి; ** gestation period, ph. గర్భావధి; గర్భావధి కాలం; * gesticulate, v. i. చేతులతో అభినయిస్తూ మాట్లాడు; * gesture, n. ముద్ర; సైగ; సన్న; అభినయం; ఆంగికం; ముఖ కళవళిక; విచేష్టితం; చేష్ట; అంగవిక్షేపం; తల పంకించడం, చేతులతో చూపడం వంటి అభినయాలు; భావమును తెలుపుటకు శరీరాంగాలని కదలించడం; ** eye gesture, ph. కనుసన్న; ** fear-not gesture, ph. అభయ ముద్ర; ** hand gesture, ph. హస్త ముద్ర; కైసన్న; హస్త ఆంగికం; హస్త చలనం వల్ల భావ వ్యక్తీకరణ; * get, v. t. పొందు; తెచ్చు; సంపాదించు; * ghat, ghaut, n. (1) కొండలోయ; పర్వతసరణి; కనుమ; (2) ఘట్టము; నదిలోకి దిగి స్నానము చెయ్యడానికి వీలుగా కట్టిన మెట్లు; ** ghat road, n. లోయలోంచి వెళ్ళే రోడ్డు; * ghee, n. నెయ్యి; ఘృతం; ఆజ్యం; హవిస్; (Sans.) ఘ్హృ = to melt; * gherao, n. [Ind. Engl.] (ఘెరావ్) a lock-in where the workers lock the management in; * ghetto, n. మురికివాడ; * ghost, n. దయ్యం; పిశాచం; (rel.) poltergeist; * ghoul, n. (ఘూల్) పిశాచం; స్మశానాలలో తిరుగుతూ పాతిపెట్టిన శవాలని తినేది; * ghoulish, n. పైశాచికం; * giant, n. (1) దైత్యుడు; చాలా భారీగా, పొడుగ్గా ఉండే వ్యక్తి; (2) ఒక రంగంలో చాల పేరు ప్రతిష్టలు ఉన్న వ్యక్తి; * giant, adj. రాక్షసి; భీమ; బండ; పొడుగైన; పెద్ద; ** giant molecules, ph. బండ బణువులు; బృహత్ బణువులు; * gibberish, n. (జిబ్బరిష్), కొక్కిరిబిక్కిరి రాత; కొక్కిరింపు; గాసట బీసట; అర్ధం పర్ధం లేని మాటలు, రాతలు, కూతలు; * gibbon, n. తోకలేని కోతి; హైలోబాటిడే (Hylobatidae) కుటుంబానికి చెందిన ఈ గిబ్బన్ లలో 4 ప్రజాతులు, 18 జాతులు ఉన్నాయి. కొమ్మలనుంచి చేతులతో ఊగుతూ వేళ్ళాడటం (Brachiation) గిబ్బన్ ల ప్రత్యేక లక్షణం; జీవ పరిణామ క్రమంలో కోతులనుంచి తోకలేని కోతులు ( Apes) విడివడినప్పుడు ముందుగా గిబ్బన్లు రూపొందాయి. అందుకే వీటిని సాంకేతికంగా Lesser Apes లేక Small Apes అంటారు. తోకలేని కోతుల సముదాయానికి చెందిన చింపాంజీలు, ఒరాంగుటాన్ లు, గొరిల్లాలు, మానవులలో పరిమాణంలో ఇవే అత్యంత చిన్నవి; * gibbous, adj. గుబ్బగా ఉండే; బోర్లించిన గిన్నెలా ఉండే; కుంభాకార; * gibbous moon, ph. వృద్ధ చంద్రుడు; అష్టమికి, పూర్ణిమ కి మధ్య ఉండే చందుడి ఆకారం; * gibe, v. t. దెప్పు; * giddiness, n. తలతిప్పు; (rel.) తలతిరుగుడు; * gift, n. (1) కానుక; బహుమతి; బహుమానం; పారితోషికం; పసదనం; సూడిద; అరణము; నజరు; (2) దాఖలు; దానం; ** wedding gift, ph. అరణం; యౌతకం; పెళ్ళి కానుక; ** gift deed, ph. దాన పత్రం; * gifted, adj. అంశీభూతమైన; భగవద్దత్తమైన; ** gifted person, ph. అంశీభూతుడు; భగవద్దత్తుడు; * giggle, n. గలగలమనే నవ్వు; * gills, n. pl. (గిల్స్) మొప్పలు; పువ్వారాలు; చేపల శ్వాసావయాలు; * gilt, n. మెరుగు; పైపూత; పూతమెరుగు; * gimlet, n. బరమ; * gimmick, (గిమ్మిక్) n. ఎత్తు; జిత్తు; * gin, v. t. ఏకు; * gingelly seed, n. నువ్వులు; తిలలు; same as sesame seed; * ginger, n. అల్లం; ఆర్ర్దకం; ** dried ginger, ph. శొంఠి; చంద్రకం; ** fresh ginger, ph. అల్లం; ** ginger group, ph. స్వపక్ష విమర్శకులు; శొంఠికొమ్ము జట్టు; * gingivitis, n. ఇగుళ్ల వాపు; * ginned cotton, n. దూది; ఏకిన దూది; * girder, n. దూలం; తనాబీ; బారుదూలం; ** steel girder, ph. ఉక్కు తనాబీ; * girdle, n. వేష్టం; మేఖలం; కచ్చడం; కాసెకోక; ఆడువారు లోపల వేసికొనే ఇరుకైన లాగు; ** iron girdle, ph. ఇనప కచ్చడం; ** hip girdle, ph. వస్తిక వేష్టం; వస్తిక మేఖలం; నితంబ మేఖలం; * girl, n. అమ్మాయి; ఆడపిల్ల; పిల్ల; బుల్లి; బాలిక; చిన్నది; గుంట; పొట్టి; ** girl friend, ph. చెలి; * girth, n. చుట్టుకొలత; టంగువారు; * gist, n. (జిస్ట్) సారాంశం; పిండితార్థం; అసలు విషయం; * give, v. t. ఇచ్చు; ఒసగు; * given, adj. ఇచ్చిన; ఉద్దేశించిన; ఉద్దిష్టమైన; * giver, n. ఇచ్చేవాడు; దాత; * giving, n. ఇవ్వడం; ప్రదానం; * gizzard, n. అంతర్జఠరం; పక్షి కడుపులో ఉండే ఒక సంచి; * glacier, n. హిమనీనదం; హిమాని; హిమప్రవాహం; మంచునది; నీటికి బదులు నదిలో మంచు నెమ్మదిగా ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది; * glade, n. అడవిలో ఉండే బయలు; డొంక; * glamour, n. ఆకర్షణ; మోజు; * glance, n. చూపు; వీక్షణం; ఈక్షణం; * gland, n. గ్రంథి; ** adrenal gland, ph. ఉపవృక్క గ్రంథి; ** ductless gland, ph. వినాళ గ్రంథి; నాళరహిత గ్రంథి; ** endocrine gland, ph. అంతర్‌స్రవణ గ్రంథి; అంతస్స్రావ గ్రంథి; వినాళ గ్రంథి; ** pituitary gland, ph. పీనస గ్రంథి; ** salivary gland, ph. లాలాజల గ్రంథి; ** sebaceous gland, ph. తైల గ్రంథి; చమురు గ్రంథి; * glare, n. జిగులు; వెదజల్లబడ్డ వెలుగు; సెగ; సెగవెలుగు; * glass, adj. గాజు; * glass rod, ph. గాజు కడ్డీ; * glass, n. (1) గాజు; కాచము; (2) గ్లాసు; గళాసు; * glasses, n. pl. అద్దాలు; కళ్లద్దాలు; కళ్లజోడు; కండ్లజోడు; సులోచనాలు; ముక్కద్దాలు; * glassonyms, n. pl. భాషపేరుమీద ఏర్పడే స్థలనామాలు; see also demonyms, toponyms; * glaucoma, n. నీరుకాసులు; నీటికాసులు; ఒక కంటిజబ్బు; పైకి కనబడని లక్షణాలతో, చాప కింది నీరులా వచ్చి, ముదిరితే దృష్టిని పూర్తిగా పోగొట్టి, అంధత్వం వచ్చేలా చేసే జబ్బు; జబ్బు లేతగా ఉన్న సమయంలో పసికట్టి వైద్యం చేసి దీనిని అదుపులో పెట్టవచ్చు; Glaucoma is a complex disease in which damage to the optic nerve leads to progressive, irreversible vision loss. Glaucoma is the second leading cause of blindness; * gleaming, adj. విలసితం; ** gleaming with ignorance, ph. అజ్ఞాన విలసితం; * glee, n. ఆనందం; ఆహ్లాదం; సంతోషం; * glen, n. కోన; ఇరుకైన లోయ; * glide, v. i. జారు; జరుగు; * glitch, n. రూపకల్పనలో దొర్లిన పొరపాటు; అనుకున్నట్లు పని చెయ్యకపోవడం; * glitter, n. జిగి; మెరుపు; తళుకు; * glitter, v. i. అలరు; అలరారు; మెరియు; తళుక్‍మను; జిగేల్‍మను; * glittering, adj. విలసితం; ** glittering with ignorance, ph. అజ్ఞాన విలసితం; * global, adj. ప్రపంచ; వసుధైక; సార్వత్రిక; ** global viewpoint, ph. వసుధైక దృక్పథం; * globe, n. (1) గోళం; (2) భూగోళం; అవనీమండలం; * globular, adj. ఆణి; గోళాకార; వట్రువ; ** globular clusters, ph. [astro.] ఆణి గుచ్ఛములు; * glomerulous, n. మూత్రాంగ కేశనాళికా గుచ్ఛము; * gloom, n. చీకటి; దైన్యం; నిరుత్సాహం; * glorious, adj. దేదీప్యమాన; ఉజ్వల; దివ్యమైన; * glory, n. వైభవం; ప్రభ; ప్రకాశం; కీర్తి; * gloss, n. పైమెరుపు; వ్యాఖ్య; టీక; టిప్పణి; భాష్యం; * gloss, v.t. మెరుగులు దిద్దు; వ్యాఖ్యానించు; భాష్యం చెప్పు; * glossary, n. అపూర్వ పదార్థకోశం; అపూర్వ శబ్దసంగ్రహం; పదపట్టిక; పదకోశం; టిప్పణం; * glossitis, n. నోటిపూత; * glossary, n. పదకోశం; ఒక పుస్తకంలోని కీలకమైన మాటల అర్థాలు; * glossy, n. మసృణం; * glottals, n. pl. [ling.] కంఠమూలీయములు; స్వరతంతువుల మధ్యనున్న జాగా ద్వారా గాలిని వదలడం వల్ల వచ్చే శబ్దాలని సూచించే అక్షరాలు; ఉదా, హ; ** glottal stop, ph. [ling.] కంఠమూల స్పర్శం; * glottis, n. శ్వాసనాళ ద్వారం; కంఠమూలం; కంఠబిలం; స్వరతంతువుల మధ్యనున్న జాగా; (rel.) epiglottis; * glotto-labials, n. కంఠోష్ట్యములు; * glove, n. చేతిత్తి; చేదొడుగు; * glow, n. వెలుగు; వర్చస్సు; డాలు; * glow, v. i. ప్రకాశించు; * glowworm, n. మిణుగురు పురుగు; ధ్వాంతమణి; ఖద్యోతం; జ్యోతిరింగణం; * glucose, n. మధోజు; గ్లూకోజు; రక్తంలో ఉండే చక్కెర; * glue, n. జిగురు; బంక; సర్వీసు; * glum, adj. విచారవదనంతో ఉండు; ముసురుమూతితో ఉండు; * glut, n. అపరిమితం; కూరుడు; కావలసిన దానికంటె అత్యధికం; * glutinous, adj. జిగురుగా ఉండే; జిగట; * gluttons, n. pl. తిండిపోతులు; బోరెంపోతులు; కుక్షింబరులు; ఉదరంభరులు; అద్మరులు; ఆబూతికాళ్లు; * glycemia, n. రక్తంలో కనిపించే గ్లూకోజు మట్టం; రక్తంలో గ్లూకోజు అనే చక్కర కనిపించడం; Glycemia refers to the concentration of sugar or glucose in the blood. In the United States and in many other countries, it is expressed as milligrams per deciliter (mg/dl); * glycemic index, ph. ఒక పదార్ధాన్ని మనం తిన్న తరువాత ఎంత త్వరగా మన రక్తంలో గ్లూకోజు స్థాయిని పెంచుతుందో ఆ సూచీని glycemic index అంటారు. అయితే ఆ సూచీ మనం ఆ పదార్ధాన్ని ఎంత తింటున్నామన్నది పరిగణనలోకి తీసుకోదు; * glycemic load, ph. ఆహారపదార్ధం ఎంత తింటే ఎంత గ్లూకోజు పెరుగుతుంది అని తెలుసుకోవడానికి glycemic load (GL) అనే మరొక సూచీ వాడతారు; GL విలువ 10 లోపు ఉంటే తక్కువ, 11 - 19 ఉంటే మధ్యస్థం, 20 పైన ఉంటే అధిక glycemic load; * glycerin, glycerine (Br.), n. మధురిక; గ్లిసరిన్; * glycogen, n. మధుజని; జంతువుల కండలలో ఉండే చక్కెర వంటి పిండిపదార్థం; * glyphs, n. pl. మూలరూపాలు; మూలాకారాలు; ఒక వర్ణమాలలోని అక్షరాలని రాసే బాణీలో ఉన్న మౌలికమైన ఆకారాలు; * glyptography, n. నగిషీపని; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: Gm-Gz== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * gnat, n. (నేట్) జోరీగ; మశకం; * gnaw, v.t. (నా) కొరుకు; నములు; [[File:Sundial Taganrog.jpg|thumb|right|gnomon=సూర్య యంత్రంలో నీడని ప్రసరించే శంకు]] * gnomon, n. నిట్రాట; విష్కంభం; గుంజ; శంకు; ఈ నిట్రాట నీడ పొడుగుని కొలిచి వేళ ఎంత అయిందో చెప్పవచ్చు. మిట్ట మధ్యాహ్నం ఈ నిట్రాట కింద పడే నీడ (విషువచ్ఛాయ) పొడుగుని కొలిచి ఆ ప్రదేశం యొక్క అక్షాంశం కనుక్కోవచ్చు. (ety.) ఈ మాటకీ జ్ఞానంకీ సంబంధం ఉంది. కాలజ్ఞానం ఇచ్చే రాట; ** shadow cast by a gnomon, ph. విషువచ్ఛాయ; * gnu, n. ఆఫ్రికా దేశపు దుప్పి; * go, inter. వెళ్లు; వెళ్లండి; పో, పొండి; * go, v. i. వెళ్లు; చనుదెంచు; పోవు; పయనించు; ఏగు; ఏగుదెంచు; ఏతెంచు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: go, gone, been * ---Use ''gone'' as the usual past participle of ''go'': Kamala has gone to Delhi (= she is there now); Raghu has ''been'' to Mumbai (= He has visited Mumbai before, but is not there now).''' |} * * goad, n. ములుకోల; ముల్లుకర్ర; * goad, v. t. (1) రెచ్చగొట్టు; కిర్రు ఎక్కించు; ఉసి కొలుపు; పురి ఎక్కించు; (2) పొడుచు; * goal, n. గమ్యం; గంతవ్యం; ఆశయం; ధ్యేయం; లక్ష్యం; ** lofty goal, ph. ఉన్నతాశయం; * goat, n. మేక; మేషం; ** billy goat, ph. చీంబోతు; మగ మేక; ** she-goat, ph. మేక; * goatee, n. గడ్డం; పిల్లి గడ్డం; * gobble, v. t. బుక్కు; * goblet, n. పానభాజనం; పానీయాలు తాగే గుండ్రని చిన్న గిన్నె; * goblin, n. అల్లరి దయ్యం; పిల్ల దయ్యం; * god, n. m. దేవుడు; వేలుపు; దైవం; భగవంతుడు; ఈశ్వరుడు; పరమేశ్వరుడు; దేవర, కడవలి; అప్పడు; * goddess, n. f. దేవత; అమ్మవారు; దేవేరి; జేజి; ** local godess, ph. గ్రామ దేవత; క్షుద్ర దేవత; పురాణాల ప్రకారం గ్రామ దేవతలు అందరూ ఆదిశక్తి (పార్వతీ దేవి) అంశలే. నిజానికి 'క్షుద్ర' అనే పదానికి సంస్కృతంలో 'చిన్న' లేదా 'పరిమితమైన' అని అర్థం. పూర్వం పండితులు విశ్వవ్యాప్తమైన విష్ణువు, శివుడు వంటి వారిని 'మహా దేవతలు' అని, ఒక గ్రామానికి లేదా ఒక ప్రాంతానికి పరిమితమైన శక్తులను 'క్షుద్ర దేవతలు' (గ్రామ దేవతలు) అని పిలిచేవారు. * godfather, n. m. జ్ఞానపిత; * God-given, n. దైవదత్తం; దేవిడిచ్చినది; * godman, n. దైవత్వం నిండిన గురువు; * god-sent, adj. ఆధిదైవిక; దైవానుగ్రహం వల్ల కలిగిన; * godhead, n. దైవత్వం; * godown, n. గిడ్డంగి; కొటారు; కోష్ఠం; కొట్టడి; గోదాం; గోడౌను; మండీ; * godspeed, n. శుభం!; క్షేమంగా వెళ్లి లాభంగా రా!; ప్రయాణం అయే ముందు ఇచ్చే శుభాకాంక్షలు; * goiter, n. గళగండం; గండమాల; మెడ దగ్గర ఉండే థైరాయిడ్ గ్రంధి పెద్దదగుట; * gold, n. బంగారం; సువర్ణం; స్వర్ణం; కాంచనం; కనకం; పసిడి; పైడి; పుత్తడి; కుందనం; అపరంజి; హాటకం; భృంగారం; పారణ్యం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 79, సంక్షిప్త నామం, Au); [Sans.] jval, shining like a flame, [Lat.] aurum, shining dawn; ** gold coating ph. జలపోసనం; ** gold fiber, ph. జలతారు; బంగారుతీగ; ** gold lace, ph. జలతారు; సరిగ; ** gold standard, ph. సువర్ణ ప్రమాణం; బంగారం ధరని బట్టి, చలామణీలో ఉన్న డబ్బు విలువని నిర్ణయించే పద్ధతి; ** 24 carat gold, ph. మేలిమి బంగారం; కుందనం; అపరంజి; తప్తకాంచనం; * golden, adj. బంగారు; పొన్నారి; సువర్ణ; కనక; హాటక; ** golden jubilee, ph. స్వర్ణోత్సవం; సువర్ణోత్సవం; ఏభయి ఏళ్ల వార్షికోత్సవం; ** golden little children, ph. [idiom] చిన్నారి, పొన్నారి బాలలు; ** golden ratio, ph. [math.] స్వర్ణనిష్పత్తి; సువర్ణ నిష్పత్తి; సమబాహు పంచభుజములో స్వర్ణ నిష్పత్తి, దాని ద్వారా హేమచంద్ర-ఫిబొనాచ్చి (Hemachandra-Fibonacci numbers) సంఖ్యలు అంతర్గతమై ఉన్నాయి; ఈ స్వర్ణ నిష్పత్తి, హేమచంద్ర-ఫిబనాచ్చి సంఖ్యలు ఎన్నో రంగాలలో పదే పదే దర్శనమును ఇస్తాయి; శిల్పములలో, పూలలో, పండ్లలో, సంగీతములో, అలలలో, సర్పిలములో (spiral), ఛందస్సులో, ఇలా ఎన్నో రంగాలలో ఇవి గోచరిస్తాయి; ** goldfinch, n. బంగారు పిచ్చుక; పయిడికంటి పిట్ట; * goldsmith, n. కంసాలి; నగసాలి; అగసాలి; స్వర్ణకారుడు; కమ్మటీడు; * gonad, n. [bio.] బీజాండం; సంతానాంగం; * Gondwanaland, n. గొంద్వానా ఖండం; కొన్ని మిలియన్ల సంవత్సరాల కిందట భారతదేశం, ఆస్ట్రేలియా, మొదలైన భూభాగాలన్నీ కలిసి ఉండిన రోజులలో ఒక భాగం పేరు; * gonorrhea, n. సెగ; సవాయి; పూయ మేహం; సుఖరోగం; గనేరియా; * good, adj. మంచిదైన; మంచి; చక్కని; శుభమైన; బాగుగా; బాగైన; ** good and bad luck, ph. లగ్గు ఎగ్గులు; ** good faith, ph. మంచి నమ్మకం, సదుద్దేశం; ** good luck, ph. అదృష్టం; లగ్గు; లక్కు; ** good morning, ph. శుభోదయం; సుప్రభాతం; మేలుపొద్దులు; ** good night, ph. శుభరాత్రి; ** good order, ph. బరాబరు; ** is it good? ph. బాగుందా? ** it is not good, ph. బాగు లేదు; బాగా లేదు; ** they are not good, ph. బాగు లేవు; బాగా లేవు; * good-bye, n. స్వస్తి; God be with you అన్న మాటలని క్లుప్తపరచగా వచ్చినది; * goodness, n. మంచితనం; * goods, n. దినుసులు; వస్తువులు; సామాను; సరకులు; సరంజామా; * goods train, n. మాల్‍గాడీ; * goodwill, n. సౌజన్యం; సౌహార్దం; ఆదరాభిమానాలు; * goondas, n. pl. [Ind. Engl.] గూండాలు; ruffians and toughs; enforcers typically used by political parties; * goose, n. s. (1) చక్రవాకం; బాతు రూపంలో, బాతుకంటె పెద్దది, ఈ పక్షులు వలస వెళుతూ వందల కిలోమీటర్లు ఎగర గలవు; (ety.) cognate of హంస; In Indo-European languages "ga" ==> "ha"; pl. geese; (2) దేబె; దేభ్యం; వెర్రి ముఖం; * goosebumps, ph. గగురుపాటు; రోమాంచం; రోమోద్గమం; * gore, n. నెత్తురు; కారి, గడ్డకట్టిన రక్తం; * gore, v. t. కుమ్ము; పొడుచు; * gorge, n. లోయ; గండి; కంధరం; రెండు ఎత్తయిన కొండల మధ్య ఉన్న ఇరుకైన ప్రదేశం; * gorge, v. t. బొక్కు; మింగు; కబళించు; * gorilla, n. (1) గొరిల్లా; మహావానరం; మనిషిని పోలిన, కోతి వంటి, తోక లేని, ఆఫ్రికా ఆదవులలో నివసించే పెద్ద జంతువు; [bio.] ''Gorilla gorilla'' of the Pongidae family; (2) ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం చేసే సైనికుడు; * gory, adj. రక్తసిక్తమయిన; * gosling, n. పిల్ల చక్రవాకం; బాతు పిల్ల; * gospel, n. దైవ వాక్యం; సువార్త; బైబిల్ లోని కొత్త నిబంధనలలో నాలుగు సువార్తలు ఉన్నాయి: మత్తయ్ (Matthew), మార్క్ (Mark), లూకా (Luke), జాన్ (John); ఈ నాలుగు సువార్తలూ చెప్పేది ఒకే కథ, నాలుగు భిన్న కోణాల నుండి; * gossamer, n. సన్నటి తంతువు; సాలెపట్టు లోని దారము వంటి దారం; * gossip, n. పిచ్చాపాటి; గుసగుసలు; పనికిరాని సుద్దులు; * gourd, n. గుమ్మడికాయ; ** bitter gourd, ph. చేదు పుచ్చకాయ; ** bottle gourd, ph. ఆనపకాయ; సొరకాయ; ** snake gourd, ph. పొట్లకాయ; * gourmand, n. m. భోజనప్రియుడు; * gout, n. ఆమవాతం; * govern, v. t. పరిపాలించు; పాలించు; ఏలు; చెలాయించు; * governance, n. పరిపాలన; పాలన; ఏలిక; ఏలుబడి; * governor, n. పరిపాలకుడు; పాలకుడు; ఏలిక; గవర్నర్; * government, adj. ప్రభుత్వ; దొరతనపు; * government servant, ph. ప్రభుత్వోద్యోగి; * government, n. (1) ప్రభుత్వం; దొరతనం; ప్రాభవం; సర్కారువారు; గవర్నమెంటు; (2) పరిపాలన; దౌలతు; * gown, n. గౌను; * grace, n. (1) ఒయ్యారం; సొంపు; సోయగం; హొయలు; నయగారం; (2) కటాక్షం; అనుగ్రహం; (3) భోజనం చేసే ముందు చేసే ప్రార్థన; * graceful, adj. కమనీయ; * grackle, n. కొండ గోరింక; మాట్లాడే మైనా; talking mynah; hill mynah; this is different from the Common mynah; [bio.] ''Gracula religiosa'' of the Sturnidae family; * gradation, n. స్తరీకరణ; ఒక వరుస క్రమంలో అమరేలా చెయ్యడం; * grade, n. (1) తరగతి; (2) స్థాయి; (3) వాలు; * graded, adj. స్తరీకృత; ** graded vocabulary list, ph. స్తరీకృత పదపట్టిక; * gradient, n. గండీ; వాలు; ప్రవణత; నతిక్రమం; [see also] slope; ramp; ** density gradient, ph. సాంద్రతా ప్రవణత; సాంద్రతా నతిక్రమం; * gradually, adv. క్రమేపీ; క్రమేణా; క్రమంగా; క్రమస్యా; రానురాను; అంతకంతకు; కాలావధికంగా; * graduate, n. పట్టభద్రుడు; స్నాతకుడు; స్నాతకి; * graduated, adj. కొల; అంశాంకన; గీతలు గీయబడ్డ; క్రమాంకిత; క్రమముగా విభాగించబడ్డ; ** graduated jar, ph. కొల జాడీ; ప్రస్థమానం; * graft, n. (1) అంటు; (2) లంచం; అక్రమమైన ఆర్జన; ** branch graft, ph. కొమ్మంటు; * graft, v. t. అంటు కట్టు; అంటుతొక్కు; * grain, n. (1) దినుసు; ధాన్యం; గింజ; (2) రేణువు; (3) పలుకు; ** grain of boiled rice, ph. మెతుకు; ** grain of paradise, ph. ఏలకులు; ** grain of salt, ph. ఉప్పు కల్లు; ఉప్పు బెడ్డ; * graininess, n. పూసరికం; పలుకుదనం; * grains, n. pl. దినుసులు; ధాన్యాలు; గింజలు; ** cooked grains, ph. మెతుకులు; పులాకములు; ** food grains, ph. తిండి గింజలు; ఆహార ధాన్యాలు; * gram, n. (1) బరువుని తూచడానికి వాడే కొలమానం; (2) కాయధాన్యం; ** Bengal gram, ph. శనగలు; ** cow gram, ph. అనుములు; ** black gram, ph. మినుగులు; ** green gram, ph. పెసలు; ** horse gram, ph. ఉలవలు; ** red gram, ph. కందులు; * grammar, n. వ్యాకరణం; భాష యొక్క అంతర్గత కట్టడిని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; * grammarian, n. వైయ్యాకరణి; వ్యాకరణకర్త; వైయ్యాకరణుడు; లాక్షణికుడు; * grammatical, adj. వ్యాకరణయుక్తంగా; వ్యాకరణ; ** grammatical error, ph. వ్యాకరణ దోషం; * grammatology, n. లేఖన శాస్త్రం; * granary, n. ధాన్యాగారం; గాదె; * grand, adj. వైభవంగా; గొప్పగా; ఘనంగా; అద్భుతంగా; * grand, n. వైభవం; గొప్ప; ఘనం; అద్భుతం; * grandeur, n. వైభవం; * granddaughter, n. (1) మనుమరాలు; (2) పౌత్రి; కొడుకు కూతురు; (3) దౌహిత్రి; కూతురు కూతురు; ** great granddaughter, ph. ప్రపౌత్రి; * grandfather, n. (1) తాత; జేజె; అబ్బ; ఆర్యకుడు; (2) పితామహుడు; తండ్రి యొక్క తండ్రి; (3) మాతామహుడు; తల్లి యొక్క తండ్రి; ** great grandfather, ph. ముత్తాత; ప్రపితామహుడు; ప్రమాతామహుడు; * grandmother, n. (1) మామ్మ; నాయనమ్మ; బామ్మ; అవ్వ; జేజెమ్మ; పితామహి; తండ్రి యొక్క తల్లి; (2) అమ్మమ్మ; అవ్వ; బాప్ప; నానక్క; మాతామహి; తల్లి యొక్క తల్లి; ** great grandmother, ph. తాతమ్మ; ప్రపితామహి; ప్రమాతామహి; * grandson, n. (1) మనుమడు; (2) పౌత్రుడు; కొడుకు కొడుకు; (3) దౌహిత్రుడు; కూతురు కొడుకు; ** great grandson, ph. ప్రపౌత్రుడు; * granite, n. నల్లసేనపు రాయి; నల్లసేనం; నల్లరాయి; అగ్నిశిల; * grant, n. ఈనాం; దానం; ప్రదానం; రాదోటు; ** land grant, ph. మాన్యం; * grant, v. t. మంజూరు చేయు; అనుగ్రహించు; * granular, adj. పూసకట్టినట్లు; కరకట్టినట్లు; * granule, n. నూక; రేణువు; * granulocite, n. రేణు కణం; * granulose, n. కణికసంహితం; * grape, n. ద్రాక్ష; మృద్విక; ** grape juice, ph. ద్రాక్ష రసం; ** grape vine, ph. ద్రాక్ష తీగ; ** grape wine, ph. ద్రాక్ష సారా; ద్రాక్షారిష్టం; ** by the grape wine, ph. కర్ణాకర్ణిగ; * grapefruit, n. పంపరపనస; చకోర్త పండు; తియ్య నారింజని, పంపరపనసని జోడించగా వచ్చిన కంచర జాతి పండు; * graph, n. రేఖాపటం; * graphic, adj. (1) రేఖాత్మక; (2) వివరణాత్మక; విపులంగా; కళ్ళకి కట్టినట్లు; * graphical, adj. రేఖాచిత్రీయ; ** graphical user interface, ph. చిత్రాంతరాననం; (rel.) అక్షరాంతాననం = command line interface; * graphite, n. ఒక రకపు కర్బనం; * graphology, n. దస్తుశాస్త్రం; దస్తూరీని పరిశీలించే శాస్త్రం; * graphy, suff. లేఖనం; ** spectrography, n. వర్ణలేఖనం; * grapnel, n. గాలం: చాలా కొక్కెములు కల లంగరు; * grasp, n. గ్రహణశక్తి; అవగాహన; పట్టు; * grass, n. గడ్డి; పచ్చగడ్డి; పచ్చిక; కసవు; పూరి; కుశ; తృణం; గ్రాసం; (rel.) hay; ** lemon grass, ph. కామంచి గడ్డి; * grasshopper, n. గొల్లభామ; మిడత; when ordinary grasshoppers band together into a flock, we call them locusts; When food supplies are scarce, they interact with other solitary grasshoppers and turn into a locust – changing color from green to yellow and black. The locusts which are called 'gregarious' locusts form a swarm and attack crops; * grate, n. గ్రాది; ఇనుప చువ్వల వరుస; * grate, v. t. కోరు; తురుము; * grater, n. కోరాం; తురుమిక; తురుముడు పీట; * grating, n. (1) కటకటాలు; (2) రూళ్లపలక; జాలకం; కటకటాల ఆకారంలో సన్నటి గీతలుతో ఉన్న గాజు పలక; ** diffraction grating, ph. వివర్తన జాలకం; వివర్తన రూళ్లపలక; [[డైఫ్రాక్షన్ గ్రేటింగ్]]; * gratings, n. (1) కోరు; తురుము; (2) కటకటాలు; (3) జాలకం; కటకటాల ఆకారంలో సన్నటి గీతలు గీసిన గాజు పలక; * gratuity, n. బక్షీసు; ఈనాము; డబ్బురూపంలో ఇచ్చే పారితోషికం; బహుమానం; టిప్పు; * grave, adj. ముఖ్యమైన; గంభీరమైన; ఉపేక్షించడానికి వీలుకాని; * grave, n. సమాధి; * gravel, n. గులకరాళ్లు; గువ్వరాళ్లు; మొరపరాళ్లు; కంకర; * gravelly, adj. గరువు; మొరప; ** gravelly soil, n. మొరపనేల; * gravimetric, adj. భారమాన; గరిమాన; * gravitation, n. గురుత్వం; ** Law of gravitation, ph. గురుత్వ నియమం; గురుత్వ సూత్రం; ** universal Law of gravitation, ph. విశ్వవ్యాప్తమయిన గురుత్వ నియమం; విశ్వవ్యాప్తమయిన గురుత్వ సూత్రం; * gravitational, adj. గురుత్వ; గురుత్వాకర్షక; ** gravitational attraction, ph. గురుత్వ ఆకర్షణ; ** gravitational field, ph. గురుత్వ క్షేత్రం; ** gravitational force, ph. గురుత్వ బలం; ** gravitational mass, ph. గురుత్వ గరిమ; గురుత్వ భారం; ** gravitational radius, ph. గురుత్వ వ్యాసార్థం; * gravity, n. గురుత్వం; గురుత్వ ఆకర్షణ; గరిమ; ** acceleration due to gravity, ph. గురుత్వ త్వరణం; the acceleration experienced by an object falling freely under the influence of gravity. On Earth, this acceleration is approximately 9.8 m/s² (or 32.2 ft/s²) near the surface. This means that for every second an object falls, its downward velocity increases by about 9.8 meters per second. ** anti gravity, ph. నిష్ గురుత్వం; ప్రతి గురుత్వం; ** center of gravity, ph. గురుత్వ కేంద్రం; (note) center of mass = గరిమనాభి; ** micro gravity, ph. సూక్ష్మ గురుత్వం; నభోనౌకలలో అనుభవానికి వచ్చే అతి తక్కువ గురుత్వ బలం; ** specific gravity, ph. విశిష్ట గురుత్వం; ** zero gravity, నాస్తి గురుత్వం; * gray, grey (Br.), adj. ధూసర; ** gray matter, ph. ధూసరాంశం; దూసరద్రవ్యం; మెదడులోని బూడిదవన్నె పదార్థం; * gray, n. బూడిద రంగు; ధూసర వర్ణం; ** gray market, ph. బూడిద బజారు; A gray market is the trade of authentic, branded goods through unauthorized distribution channels, often at significantly lower prices than authorized retailers. * graze, v. t. కసవు మేయు; ** grazing ladue nd, ph. గోష్పాదము; * grease, n. జిడ్డు; కందెన; కందెన చమురు; * great, adj. మహా; గొప్ప; పెద్ద; ఉద్దండ; ** great grandfather, ph. ముత్తాత; ** great grandmother, ph. ముత్తవ్వ; ** great-grandson, ph. ముని మనవడు; ** great scholar, ph. ఉద్దండ పండితుడు; * Great Circle, n. [astron.] మహావృత్తం; * greatness, n. గొప్పతనం; ఘనత; * greater, adj. బృహత్తర; ** greater Delhi, ph. బృహత్తర ఢిల్లీ; ఢిల్లీ శివార్లు కలుపుకొని అని అర్థం; * greatest, adj. గరిష్ఠ; * Grebe, n. వజ్జులి పక్షి; బాతు కుటుంబానికి చెందిన ఒక రకమైన నీటిపక్షి; * Greek, adj. యవన; యూనానీ; గ్రీసు దేశానికి సంబంధించిన; see also Hellenic; * greed, n. పేరాశ; అత్యాశ; దురాశ; ఆబ; * green, adj. (1) పచ్చ; పచ్చని; ఆకుపచ్చ; హరిత; ఆకు; పసిరిక; (2) పచ్చి; కసరు; ** green cricket, ph. ఆకు మిడత; ** green grass, ph. పచ్చి గడ్డి; పచ్చిక; ** green leaf extract, ph. పసరు; ** green mangoes, ph. పచ్చి మామిడి కాయలు; ** green meadow, ph. పచ్చిక; పచ్చిక బయలు; ** green onion, ph. ఉల్లికాడలు; ** green revolution, ph. హరిత విప్లవం; ** green vitriol, ph. అన్నభేది; ** dark green, ph. ముదర ఆకుపచ్చ; * greenery, ph. పచ్చిక; వృక్ష సముదాయం; * greenhouse, n. హరితగృహం; పచ్చటి ఉష్ణమండలపు మొక్కలని పెంచడానికి ప్రత్యేకంగా తయారు చేసిన గాజద్దాల గది; ** greenhouse gases, ph. హరితగృహ వాయువులు; ఈ వాయువులు మన వాతావరణంలో పెరిగిపోతే మన భూగ్రహం హరితగృహంలా వేడిగా తయారవుతుందని సిద్ధాంతం; * greens, n. ఆకుకూరలు; కలంబి; కలంబం; ** green scorpion, ph. ఆకు తేలు; * greet, v. t. పలకరించు; ఆహ్వానించు; వందనము చేయు; * greeting, n. (1) పలకరింపు; పిలుపు; (2) శుభాకాంక్ష; ** greeting card, ph. ప్రత్యుత్థాన పత్రం; ఆహ్వాన పత్రం; * grey, adj. పలిత; నెరిసిన; పండిన; ** grey hair, ph. పండిన జుత్తు; నెరిసిన జుత్తు; * greyness, n. పాలిత్యం; * gregarious, adj. కలివిడిగా ఉండే; * grid, n. జాలకం; గ్రాది; కటకటాలు; కటాంజనం; జల్లెడ ఆకారంలో నిలువు, అడ్డుగీతలు కాని, బద్దీలు కాని ఉన్న అమరిక; ** iron grid, ph. ఇనప కటకటాలు; ఇనప గ్రాది; ఇనప కటాంజనం; * gridlock, n. దిగ్బంధం; నాలుగు వీధుల మొగలో వాహనాలు ఎటూ కదలలేని పరిస్థితిలో ఇరుక్కుపోయిన పరిస్థితి; * grief, n. విచారం; సంతాపం; దుఃఖం; శోకం; ఖేదం; చింత; వగ; అలమట; విషాదం; మనస్తాపం; విషణ్ణము; అంగలార్పు; వ్యాకులం; మనికితం; * grieve, v. i. విచారించు; వగచు; శోకించు; ఖేదించు; అలమటించు; అలమరించు; అంగలార్చు; దుఃఖించు; ఉమ్మలించు; దురపిల్లు; * grill, n. (1) అంగారిణి; కుంపటి; (2) కటాంజనం; కటకటాలు; ఇనప తడక; * grill, v. t. (1) పుంఖానుపుంఖాలుగా ప్రశ్నలవర్షం కురిపించు; సతాయించు; ఎడతెగని విచారణ చేయు; (2) కుంపటి మీద కాని ఇనప చట్రం మీద కాని వంట వండు; * grimace, n. ఇకిలింపు; * grime, n. మురికి; మకిలి; * grind, v. t. (1) రుబ్బు; నూరు; విసరు; (2) సానపట్టు; (3) అరగదీయు; చాదు; ** dry grind, ph. విసరు; ** wet grind, ph. రుబ్బు; నూరు; * grindstone, n. (1) సాన; రుబ్బురోలు; సన్నికల్లు; (2) తిరగలి; (3) ఆకురాయి; * grinder, n. (1) తిరగలి; ఘరట్టం; విసర్రాయి; రాగిన కల్లు; (2) రుబ్బురోలు; సన్నికల్లు; పేషణి; ** dry grinder, ph. తిరగలి; ఘరట్టం; ** wet grinder, ph. రుబ్బురోలు; సన్నికల్లు; * grinding, adj. పేషక; ** grinding wheel, పేషక చక్రం; * grip, n. పట్టు; పటిమ; పటుత్వం; * grip, v. t. పట్టుకొను; * gripe, n. కడుపునొప్పి; నొప్పి; బాధ; * grisly, adj. భయంకరమైన; * grist-mill, n. తిరుగలి; * groan, n. మూలుగు; * groceries, n. దినుసులు; అంగడి దినుసులు; పచారీలు; * groin, n. గజ్జ; కచ్చ; * groom n. పెండ్లి కొడుకు; పెండ్లి కుమారుడు; * groom, v. t. దువ్వు; మాలీసు చేయు; తయారు చేయు; తరిఫీదు చేయు; * groove, n. చాలు; గాడి; ** plow's groove, ph. నాగేటి చాలు; * grooves, n. pl. చాళ్లు; గాడీలు; * grope, v. i. తడుముకొను; ** grope in the dark, ph. చీకట్లో తడుముకొను; చీకట్లో చిందులాడు; * grope, v. t. తడుము; మరొకరి మర్మస్థానాలని చేతితో తడుము; * gross, adj. స్థూల; సాముదాయ; ** gross body, ph. స్థూల శరీరం; ** gross domestic product, ph. సాముదాయక దేశీ ఉత్పత్తి; * ground, adj. నూరిన; నూరబడ్డ; గుండ కొట్టబడ్డ; * ground, n. (1) నేల; భూమి; (2) ఆధారం; ** groundbreaking ceremony, ph. శంకుస్థాపన; * groundwater, n. భూజలం; * groundwork, n. భిత్తి; * groundless, adj. నిరాధారమైన; * groundlings, n. pl. అలగా జనం; సాధారణ ప్రజ; సాదా మనుష్యులు; * groundnut, n. వేరుశనగ; పల్లికాయ; * grounds, n. (1) ఆధారం; కారణం; (2) ప్రాంగణం; (3) నూక; మొరం; పొడి; * groundwater, n. భూజలం; అంతర్వాహిని; * group, adj. సమూహిక; * group, n. (1) గుంపు; గణం; కులం; రాసి; తతి; దండు; మేళం; బృందం; సమూహం; సందోహం; కురుంబం; పటలి; నికాయం; నిచయం; నివహం; కూటువ; [2] [Math.] ఒక సమితిలో ఏ రెండు సభ్యులని తీసుకుని ఒక ప్రక్రియ ద్వారా పుట్టించిన మూడవ సభ్యుడు కూడ ఆ సమితికే చెందితే ఆ ప్రక్రియతో కలసిన సమితిని గుంపు అంటారు. ఉదాహరణకి పూర్ణాంకములు, సంకలన ప్రక్రియ ఒక గుంపు అవుతుంది; * grout, n. బిళ్లసున్నం; * grove, n. తోట; తోపు; వనం; ఆరామం; వాటిక; వృక్షవాటిక; ** sacred grove, ph. దేవాలయాలకి సంబంధించిన వనాలు; * grow, v. i. పెరుగు; ఎదుగు; పెంపుచెందు; ప్రబలు; బలియు; తామర తంపరగు; కొనసాగు; * grow, v. t. పెంచు; * growth, n. పెరుగుదల; పెరుగుడు; ఎదుగుదల; వృద్ధి; అభ్యుదయం; ** arithmetic growth, ph. అంక వృద్ధి; ** exponential growth, ph. ఘాతీయ వృద్ధి; ** geometric growth, ph. గుణ వృద్ధి; * grudge, n. పగ; దీర్ఘకోపం; ** hold a grudge, ph. పగపట్టు; * gruel, n. అంబలి; గంజి; జావ; * grunt, n. పంది చేసే గుర్రు శబ్దం; * grunter, n. పంది; * guarantee, n. జామీను; జామీను పత్రం; హామీ; పూచీ; జవాబుదారీ; భరోసా; పూటవాటు; * guana, n. ఉడుం; see also iguana; * guard, n. కాపలాదారు; కాపలా వాడు; కాపరి; కావలి వాడు; * guard, v. t. కాపలా కాయు; సంరక్షించు; కాపాడు; * guardian, n. పెద్దదిక్కు; సంరక్షకుడు; * guava, n. (గ్వువా, గ్వావా) జామ; ** guava fruit, ph. జామపండు; * guess, n. అంచనా; ఊహ; బద్దింపు; ఉజ్జాయింపు; * guess, v. i. అంచనావేయు; ఊహించు; * guest, n. అతిధి; భోజనానికి వచ్చిన వ్యక్తి; ** unannounced guest, ph. అభ్యాగతి; చెప్పకుండా భోజనానికి వచ్చిన వ్యక్తి; * guide, n. (1) చింతామణి; దారి చూపేది; దారి చూపే పుస్తకం; (2) దారి చూపే వ్యక్తి; ** guide to medicine, ph. వైద్య చింతామణి; * guided, adj. మార్గణ: వెతుక్కుంటూ వెళ్లే; ** guided missile, ph. మార్గణ క్షిపణి; * guidelines, n. మార్గదర్శకాలు; సూచనలు; * guile, n. మాయోపాయం; * guilt, n. అపరాధ భావన; దోషం; తప్పు; * guild, n. సంఘం; వణిజుల సమాజం; * guilty, n. దోషి; దోషులు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: guilty, ashamed, embarrassed * ---Use ''guilty'' to say that someone is unhappy because s/he has done something that has harmed someone else: He felt guilty for always coming late to work. Use ''ashamed'' to say that someone feels disappointed with himself /herself for doing things that are wrong or unacceptable. Use ''embarrassed'' when someone is upset because s/he has done something that makes her/him feel silly.''' |} * [[File:Numida_meleagris_-Kruger_National_Park%2C_South_Africa-8a.jpg|right|thumb|గినీ కోడి_-Kruger_National_Park%2C_South_Africa-8a.jpg]] [[File:Two_Adult_Guinea_Pigs_%28cropped%29.jpg|right|thumb|రెండు గినీ పందులు]] * Guineafowl, n. గిన్ని కోడి; గినీ కోడి; * Guinea pig, n. గినీ పంది; బొచ్చు, చిన్న చెవులు ఉండి, తోక లేని, ఎలకని పోలిన చిన్న జంతువు; కొత్త మందులని ముందస్తుగా ఈ జంతువుల మీద ప్రయోగించి చూస్తూ ఉంటారు; * gulf, n. (1) సింధుశాఖ; సముద్రపు పాయ; దూసేరు; (2) ఖేదం; వ్యత్యాసం; * gull, n. గౌరు కాకి; * gullet, n. కుత్తుక; * gullibility, n. అమాయకత్వం; సత్తికాలపుతనం; * gulp, n. గుక్కెడు; * gulp, v. t. మింగు; దిగమింగు; * gum, n.(1) బంక; చెట్ల నుండి కారే జిగురైన పదార్థం; (2) ఇగురు; చిగురు; పంటి చిగురు; * gum arabic, ph. తుమ్మబంక; [bot.] ''Acacia senegal'' of the Mimosaceae family; తుమ్మ జాతికి చెందిన చెట్ల నుండి స్రవించే జిగురుని గమ్ అరబిక్ అంటారు. సుడాన్ లో ఈ చెట్లు విస్తారంగా పెరుగుతాయి; భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ లోని ఎడారి ప్రాంతాలలోను, పంజాబ్, హర్యానాలలో కూడా పెరుగుతాయి; వీటిని స్థానికంగా ఖేర్ అని పిలుస్తారు; ఈ చెట్ల కాయలు పక్వానికి వచ్చే దశలో వాటి కాండానికి గాట్లు పెట్టి వాటినుండి స్రవించే జిగురుని సేకరిస్తారు క్రీ. పూ. 2000 సంవత్సరం ప్రాంతాలనుండి ఈజిప్టులో గమ్ అరబిక్ ను ఉపయోగించినట్లు, సూడాన్ తదితర ఆఫ్రికన్ దేశాల నుంచి ఈ జిగురు అరేబియాకు, అక్కడి నుంచి అరబ్ వర్తకుల ఓడలలో యూరప్ కు రవాణా అయ్యేదనీ తెలుస్తున్నది. వాణిజ్యపరంగా మూడు ముఖ్యమైన జిగుర్లు మనం ఉపయోగిస్తాం. అవి తుమ్మ జిగురు (Arabic Gum or Gum Arabic), Gum Tragacanth, కరాయా గమ్ (Karaya Gum). ఈ జిగుర్లు రకరకాల పరిశ్రమలలో (అద్దకాలు, కాగితాలు, గోడలకి వేసే రంగులు, చాకోలెట్లు, వగైరా) వాడతారు; ఆహార పరిశ్రమలలో (సాస్ లు, సిరప్ లు, చల్లని పానీయాలు, వగైరా), ఔషధ పరిశ్రమలలో గుండలని బిళ్ళలుగా రూపొందించడంలో కూడా జిగుర్లు ఉపయోగిస్తారు. * gumbo, n. బెండ; * gumption, n. చొరవ; ప్రపంచ జ్ఞానం; లోక జ్ఞానం; ధైర్యం; దమ్ములు; * gun, n. తుపాకి; తోపు; ** fire a gun, ph. తుపాకి కాల్చు; ** load a gun, ph. తుపాకి దట్టించు; * gunner, n. తోపుదారు; ఫిరంగి పేల్చే వ్యక్తి; * gunpowder, n. అగ్నిచూర్ణం; తుపాకిమందు; * guru, n. (1) గురువు; (2) ప్రవీణుడు; సర్వజ్ఞుడు; * gush, v. i. చిప్పిలు; * gust, n. గాలితెర; తటాలున వీచే గాలి; * gut, n. పేగు; అంత్రం; * Gutta-percha, n. Gutta-percha is closely related to natural rubber. The primary source of this natural polyterpene, polyisoprene, is gutta-percha (Hevea brasiliensis), which is found in the rainforests of Malaysia and Indonesia. Its name also comes from Malaysia: 'getah' means rubber, and p'ercha' means tree. The milky sap (latex) is usually extracted by cutting notches into the trees’ bark. * gutter, n. (1) కాలువ; జలదారి; ఒప్పరం; తూము; (2) ఇంటి కప్పుపై పడ్డ నీటిని కిందకి పారించే గొట్టం; (3) మురికి వాడ; * guts, n. [idiom] దమ్ములు; ధైర్యం; చొరవ; ప్రపంచ జ్ఞానం; లోక జ్ఞానం; * gutturals, n. కంఠ్యములు; కంఠం లోంచి పుట్టిన హల్లులు; * guzzle, v. t. గటగట తాగు; * guzzler, n. పెట్రోలుని గటగట తాగే కారు; పెట్రోలు పొదుపు లేని కారు; * gymkhana, n. [Indian English], జింఖానా; a British-Indian equivalent of an American country club; [ety.] derived from Urdu "gend-khana" meaning "ball-house"; probably the English word gymnasium was derived from this. * Gymnema sylvestre, n. [bot.] పొడ పత్రి; %t2e * gymnasium, n. మల్లశాల; వ్యాయామం చెయ్యడానికీ, ఆటలు ఆడుకోడానికి సదుపాయాలు ఉన్న స్థలం; జింఖానా; * gynecology, n. స్త్రీరోగశాస్త్రం; * gynecomastia, n. మగవారికి వక్షోజాలు రావడం; * gypsum, n. గోదంతి; హరశోఠం; ఒక రకం సున్నపురాయి; CaSO₄·2H₂O; * gyration, n. విఘూర్ణనం; బొంగరంలా తిరగడం; వర్తుల భ్రమణం; * gyrator, n. బొంగరం; విఘూర్ణి; * gyroscope, n. విఘార్ణిక; ఒక చట్రంలో గిరగిర తిరిగే బరువైన చక్రం; చక్రం ఉన్నా లేక పోయినా ఒక వేదికని నిలకడగా నిలపడానికి వాడే పనిముట్టు;''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] icyu1ejbmnxlunipej95ixedybfe4m1 0 3014 39158 39094 2026-05-26T02:31:31Z Vemurione 1689 /* Part 2: క - ka */ 39158 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: కం - kaM== <poem> కంకణం, kaMkaNaM -n. --(1) bracelet; --(2) bangle; --(3) a bracelet worn on the wrist or ankle as a mark of taking a vow; కంకణం కట్టుకొను, kaMkaNaM kaTTukonu -ph. -- take a vow; commit oneself to a task; కంకర, kaMkara -n. --gravel; road metal; (esp.) the stones used in road building; Gravel often has the meaning a mixture of different size pieces of stone mixed with sand and possibly some clay; కంకాళం, kaMkALaM -n. --skeleton; కంకి, kaMki -n. --ear of grain; seedhead; కంఖాణి, kaMkhANi -n. --a horse of good pedigree; an Arabian horse; కంగారు, kaMgAru -n. --(1) agitation; anxiety; confusion; --(2) kangaroo; a marsupial native to Australia; కంగుతిను, kaMgutinu -v. i. --lose; take a loss; get defeated; get humiliated; get embarrased; కంగుమను, kaMgumanu -v. i. --produce a clangy metallic sound; కంచం, kaMcaM -n. --dinner plate; (lit.) plate made out of bronze; కంచుతో చేసినది కనుక కంచం; కంచరం, kaMcaraM -n. --carriage; cart; కంచర, kaMcara -adj. --hybrid; కంచర గాడిద, kaMcara gADida -n. --mule; (lit.) hybrid donkey; the offspring of a mare and a jackass; (ety.) this word probably came about because mules are mostly used to carry goods or pull carts; కంచరి, kaMcari -n. --bronzesmith; coppersmith; brazier; కంచు, kaMcu -n. --bronze; bell metal; an alloy of copper and tin; కంచుకం, kanchukaM - n. -- (1) jacket; (2) slough; the outer skin left by a snake; కంచు కాగడా, kaMcu kAgaDA -n. --bronze torch; bright torch; కంచుకోత్సవం, kanchukOtsavaM - n. -- పూర్వం కంచుకోత్సవం అనేది వైష్ణవాలయాలలో జరిగేది. ముక్తి పొందవలెనని కోరిక ఉన్న స్త్రీలు తమ రవికెలని ఒక గదిలో ఉంచేవారు. వైష్ణవ స్వాములు ఆ గదిలోకి వెళ్లి ఎవరికీ చేజిక్కిన రవికెని వారు తీసుకునేవారు. ఆ రవికె ఎవరిదైతే ఆ స్త్రీ ఆ సవాలుతో పవళింపు సేవ చెయ్యాలి. అది సాక్షాతూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మతో పవళింపు సేవ చేసినంత పుణ్యమని భావిచేవారుట. బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో ఈ ఉత్సవం నిషేధించబడిందిట. ఈ ఉదంతం ఆంద్ర సచిత్ర వారపత్రిక 31-12-52 సంచికలో ప్రశ్నలు-సమాధానాలు శీర్షికలో ఉంది. పండగనాడు కూడా మొగుడేనా అన్న నానుడికి ఇది మూలం అని అంటారు. కంచు యుగం, kaMcu yugaM -n. --bronze age; the period of time between stone age and iron age; circa 4000 B. C. E; కంచి, kaMci -n. --short for కాంచీపురం, a holy place in South India; కంచి గరుడ సేవ, kaMci garuDa sEva -ph. --[idiom] futile effort; unrecognized effort; -- కంచి గరుడ సేవ అంటే వృథా నిరీక్షణ; పెద్దగా ఉపయోగం లేని పని, బండ చాకిరి లాంటిది చేసి దాని నుండి ఏమాత్రం లాభం, ఫలితం లేకపోతే అలాంటిదాన్ని "కంచి గరుడ సేవ" అని అనడం జనవ్యవహారం లోకి వచ్చింది. దీని వెనుక కథ: కంచిలో వరదరాజస్వామికి విపరీతంగా అలంకారం చేస్తారు. దీనికి బాగా సమయం పడుతుంది. అంతకు చాలాసేపటికి ముందే గరుడ వాహనాన్ని తీసుకువచ్చి రాజగోపురం ముందు నిలుపుతారు. ఆ తరవాత రెండు మూడు గంటలకు అలంకారంతో ఉన్న ఉత్సవమూర్తిని తెచ్చి వాహనం ఎక్కిస్తారు. అంతసేపూ గరుత్మంతులవారు అలా నిరీక్షిస్తూ ఉంటారు. అలా ఎందుకు చాలాముందే గరుడుని తెచ్చి, వీధిలో పెట్టటం అంటే, ప్రసార సాధనాలు లేని ఆ రోజుల్లో ఉత్సవం మొదలు కాబోతుందని జనానికి తెలిసి, ఆ వార్త ఊరంతటా పాకి, ఉత్సవంలో విశేష ప్రజానీకం చేరటానికి. కంచె, kaMce -n. --fence; hedge; a fence made out of thorny material; a living fence; కంటకం, kaMTakaM -n. --(1) thorn; barb; --(2) crow; --(3) plague; evil; కంటకుడు, kaMTakuDu -n. --tormentor; కంటి, kaMTi -adj. --related to the eye; possessive form of కన్ను; కంటికంత, kaMTikaMta -n. --eye-hole; eyelet; a small hole in a front door that permits people inside to see who is outside; కంటికటకం, kaMTikaTakaM -n. --lens in the eye; కంటిపాప, kaMTipApa -n. --pupil in the eye; కంటిరెప్ప, kaMTireppa -n. --eyelid; కంటె, కన్న, kaMTe, kanna -p.p. --than; rather than; other than; -n. --(1) collar; --(2) an ornament in the shape of a ring worn by women around their neck; కంటె ఎముక, kaMTe emuka -n. --collar bone; clavicle; కంఠం, kaMThaM -n. --(1) throat; --(2) voice; --(3) neck; --(4) [phonet.] glottis; కంఠమాల, kaMThamAla - n. -- necklace; కంఠబిలం, kaMThabilaM -n. --glottis; కంఠతాపట్టు, kaMThatApaTTu -v. t. --to learn by heart; to commit to memory; కంఠమణి, kaMThamaNi -n. --Adam's apple; కంఠశోష, kaMTha SOsha -n. --strain to the throat; used to refer to strain caused by talking with no useful result; unproductive talk; కంఠసర్పి, kaMThasarpi -n. --diphtheria; Diphtheria is a serious infection caused by strains of bacteria called Corynebacterium diphtheriae that make toxin (poison). It can lead to difficulty breathing, heart failure, paralysis, and even death; కంఠ్య, kaMThya -adj. --back; glottal; కంఠ్యములు, kaMThyamulu -n. --velars; gutturals; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ; కంఠాణి, kaMThANi -n. --awl; a sharp stout needle useful to make holes through leather or stacks of paper; కంఠ్యాచ్చులు, kaMThyAcculu -n. --[phonet.] back vowels; vowels uttered from the back of the throat; కంఠోష్ట్యములు, kaMThOshTyamulu -n. --[phonet.] glotto-labials; a type of vowel sound used in some spoken languages; కండ, kaMDa -n. --(1) muscle; biceps; --(2) meat of a fruit; --(3) hardened sugar; కండకావరం, kaMDakAvaraM -n. --arrogance; కండపుష్టి, kaMDapushTi -n. --muscle strength; కండబలం, kaMDabalaM -n. --strength of the biceps; ability to fight; కండరం, kaMDaraM -n. --muscle; కండ్లకలక, kaMDlakalaka -n. --conjunctivitis; a contagious infection of the eye; కండువా, kaMDuvA -n. --shoulder cloth; a towel-like upper garment typically worn by men on their shoulder; కండ్లు, kaMDlu -n. pl. --eyes; కంత, kaMta -n. --slit; small hole; eyelet; aperture; కంతి, kaMti -n. --(1) bump; swelling caused by a bruise; --(2) tumor; కందం, kaMdaM -n. --a type of poetic meter; కంద, kaMda - n. -- corm; elephant-foot yam; [bot.] ''Amorphophallus campanulatus'' of the Araceae family; ''Typhonium orixenese''; -- గ్రీకు భాషలో ‘ఎమార్ఫోస్' అంటే ‘ ఒక నియమిత ఆకారం లేని' అని అర్థం. ‘గంట ఆకారంలో ఉన్న’ దీని పుష్ప గుచ్ఛాన్ని బట్టి దీనికి ‘కాంపాన్యులేటస్’ అనే పేరు వచ్చింది; -- కందలో తీట కంద, తియ్య కంద అని రెండు రకాలున్నాయి. తీట కంద గడ్డ (Corm) అర్ధ గోళాకారంలో, ముదురు గోధుమ వన్నెలో నున్నగా ఉంటుంది. దాన్ని చిన్నచిన్న ముక్కలుగా కోసి నేలలో పాతిపెడితే ప్రతి ముక్క నుంచి మొక్క మొలుస్తుంది. తీట కందలోని దురద దాన్ని ముక్కలు కోసి నీళ్ళతో వండి పారవంచితే పోతుంది. అప్పుడే తవ్వి తీసిన తీట కంద గడ్డలు మరింత దురదగా ఉంటాయి. వాటిని కొంతకాలం నిల్వ ఉంచితే వాటిలోని దురద కొంతమేరకు తగ్గుతుంది.ఇక తియ్య కంద గడ్డకు మొత్తం ఒళ్లంతా కాయల్లా చిన్న గడ్డలుంటాయి. ఈ చిన్న గడ్డల్ని పిల్ల గడ్డలు (Cormels ) అంటారు. పాతిపెట్టిన ఇలాంటి ప్రతి చిన్న గడ్డ నుంచీ ఒక తియ్య కంద మొక్క మొలుస్తుంది. -- కంద దుంపలో ఉండే కాల్షియం ఆగ్జలేట్ (Calcium Oxalate) అనే రసాయనిక పదార్ధం కారణంగా పచ్చి కంద తింటే, నోటిలోనూ గొంతులోనూ విపరీతమైన వికారంతో కూడిన దురద వస్తుంది. తియ్య కందలో ఈ దురద కలిగించే స్వభావం తక్కువగా ఉంటుంది. తీట కందలో దురద ఎక్కువ. ఇక అడవి కందలోనైతే దురద విపరీతం; -- వజ్ర కంద = వన కంద = అడవి కంద = [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus'' is poisonous but has medicinal uses; -- [Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; -- తీటకంద; తియ్యకంద; వజ్రకంద; వనకంద; --[Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; కన్‌ద; కందకం, kaMdakaM -n. --moat; a wide; water-filled trench around fortifications; కందమూలములు, kaMdamUlamulu -n. pl. --roots and tubers; typically, edible stuff found under the soil; కందరం, kaMdaraM -n. --cave; కందలి, kaMdali - n. -- [bot.] ''Musa superba''; the tree bears red flowers only after the ground has been moistened by monsoon rains; కందాయం, kaMdAyaM -n. --trimester; a duration of four months, a term widely used in astrology; కంది, kaMdi -adj. --red gram; pigeon pea; Congo pea; toor dal; a kind of lentil used in soups; [bot.] Cajanus cajan; Cajanus indicus; -- [Sans.] అఢకీ; తువరీ; కందిగుండ, kaMdiguMDa -n. --a spicy powder made from lightly fried red gram; this powder is mixed with rice and eaten; కందిచేను, kaMdicEnu -n. --field of red gram crop; కందిపప్పు, kaMdipappu -n. --split red gram; toor dal; కందిరీగ, kaMdirIga -n. --hornet; wasp; yellow jacket; [biol.] Vespa crabro; కందు, kaMdu -n. -- (1) child; infant; (2) blemish; black spot; (3) defect; (4) distress: -v. i. --redden; develop a reddish spot; కందుకం, kaMdukaM -n. --ball; కందువ, kaMduva -n. --(1) token; mark; --(2) place; locality; --(3) device; contraption; కందులు, kaMdulu -n. --red gram; pigeon pea; Cadjan pea; dal; [bot.] Cajanus indicus of Leguminosae (pea) family; కందెన, kaMdena -n. --(1) lubricant; grease; --(2) lubrication; కందెనబిళ్ల, kaMdenabiLla -n. --washer; leather or metal washer placed on an axle before a wheel is mounted; కంపం, kaMpaM -n. --quake; trembler; vibration; ---చంద్రకంపం = moonquake. ---భూకంపం = earthquake. ---శుక్రకంపం = venusquake. కంప, kaMpa -n. --thorny plant; కంపగోడ, kaMpagODa -n. --hedge of thorny plants; కంపచెట్టు, kaMpacheTTu -n. -- [bot.] ''Prosopis juliflora'' of the Fabaceae family; a kind of mesquite; -- The seeds were received from Jamaica and sown in South India during 1877. While various species of Prosopis were introduced at the time, ''P. juliflora'' has spread over large areas in most of the arid and semi-arid regions of India; This has become an invasive weed in several countries where it was introduced. It is considered a noxious invader in Ethiopia, Hawaii, Sri Lanka, Jamaica, Kenya, the Middle East, India, Nigeria, Sudan, Somalia, Senegal, South Africa, Namibia, and Botswana. It is also a major weed in the southwestern United States. It is hard and expensive to remove as the plant can regenerate from the roots; -- ఫారం చెట్టు; కంపనం, kaMpanaM -n. --[phy.] vibration; (rel.) డోలనం = oscillation; కంపన తలం, kaMpana talaM -n. --[phy.] plane of vibration; కంపరం, kaMparaM -n. --shiver; as in shivering with fever shivering with anger; కంపు, kaMpu -n. --(1) malodor; foul smell; --(2) scent; smell; odor; కంపుకొట్టే, kaMpukoTTE - adj. -- malodorous; mephitic; కంబం, kaMbaM -n. --pillar; post; mast; ---ఉరి కంబం = gallows. కంబళి, kaMbaLi -n. --(1) rug; carpet; --(2) a thick blanket; ---నేల కంబళి = rug; carpet, floor rug. ---కంబళి పురుగు = hairy caterpillar. కంసాలి, kaMsAli -n. --goldsmith; (lit.) bronzesmith; కంసాలి పిట్ట, kaMsAli piTTa -n. coppersmith; --[bio.] ''Megalaima haemacephala;'' </poem> ==Part 2: క - ka== <poem> కకపిక, kakapika -n. --tumult; confusion; కక్క, kakka -n. --uncle; father’s younger brother; కక్కసము, kakkasamu -n. --hardship; rigidity; కక్కసు, kakkasu -n. --latrine; [Dutch] kak = stool, huis = house; కక్కి, kakki -n. --aunt; mother’s younger sister; -- (note) పిన్ని is wife of father's younger brother; కకుభ, kakubha - n. -- [bot.] ''Termilania arjuna''of the Combretaceae family; --this tree produces clusters of flowers at the end of hot season; The arjuna is one of the species whose leaves are fed on by the Antheraea paphia moth which produces the tassar silk, a wild silk of commercial importance; -- తెల్ల మద్ది; కకుర్తి, kakkUrti -n. --miserliness; cheap taste; want; కక్కు, kakku -n. --(1) vomit; --(2) sawtooth; -v. i. --vomit; spew; కక్ష, kaksha -n. --grudge; revenge; vengeance; కక్ష్య, kakshya -n. --(1) thread worn around the waist; --(2) orbit; trajectory; కచ్చ, kacca -n. --(1) crotch, the junction whence the legs separate from the torso; --(2) the end of the traditional lower garment of Indian men or women that goes between the legs; కచ్చడం, kaccaDaM -n. --(1) garter belt; a belt with elastic suspenders used by women as underwear; --(2) loin-cloth; -- (ety.) కచ్చ + అడ్డం = కచ్చకి అడ్డంగా ఉన్నది; ---ఇనప కచ్చడం = chastity belt. కచ్చా, kaccA -adj. --(1) raw; unripe; green; crude; --(2) unfinished; current; not closed; --(3) inferior; కచిక, kacika -n. --ash of burned cow-dung; this ash is often used as a tooth powder; కచికపదం, kacikapadaM -n. --palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well known palindromic sentence. "Malayalam" is the longest known palindromic word (though a proper noun) in English. There are palindromic poems in Telugu; -- same as భ్రమకం; కచ్చితం, kaccitaM -adj. --exact; strict; కచ్చూరం, kaccUraM -n. --round zedoary; an aromatic root from the turmeric family; [bot.] ''Curucuma zedoaria;'' -- same as కచోరము కచేరీ, kacErI -n. --(1) office; --(2) court; --(3) concert; musical concert; కచోరము, kachOramu - n. -- zedoary; [bot.] ''Curcuma zedoaria'' of the Zingiberaceae family; -- కచ్ఛూరకము, గందకచోరము, తెల్ల పసుపు; [[File:Curcuma_zedoaria_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-048.jpg|thumb|right|కచోరము]] కజ్జా, kajjA -n. --minor quarrel; other progressively violent quarrels are తగవులాట, దెబ్బలాట; కొట్లాట; పోట్లాట; కజ్జూరం, kajjUraM -n. --date fruit; [bot.] ''Phoenix dactylifera''; -- same as కర్జూరం; కటకం, kaTakaM -n. --(1) lens; --(2) name of a town in the state of Orissa; ---కంటి కటకం = eye lens. ---కుంభ కటకం = convex lens. ---కుంభాకార కటకం = convex lens. ---పుట కటకం = concave lens. ---పుటాకార కటకం = concave lens. ---సన్నికర్ష కటకం = contact lens. ---స్పర్శ కటకం = contact lens. కటకటాలు, kaTakaTAlu -n. --(1) banisters; rails; railings; --(2) jail; prison; కట్ట, kaTTa -n. --(1) bundle; stack; roll; pile; wad; --(2) bank; levee; embankment; --(3) dais; elevated platform; కట్టకడలు, kaTTakaDalu -n. pl. --the dots and dashes of telegrahic Morse Code; కట్టడం, kaTTaDaM -n. --(1) structure; --(2) building; ---అయిఫిల్ టవరు పేరిస్‌లో ముఖ్యమైన కట్టడం = the Eiffel Tower is an important structure in Paris. కట్టడి, kaTTaDi -n. --(1) structure; construction; --(2) discipline; rule; restriction; ---రక్తచందురపు బణువు యొక్క కట్టడి చాలా క్లిష్టమైనది = the structure of the hemoglobin molecule is very complex. కట్టలాణి, kaTTalANi -n. --Khatlan horse; a black horse with a white mane and tail; కట్నం, kaTnaM -n. --(1) a cash gift; 'కట్నం' అన్నది ఒక కానుక లేక బహుమతి. సాధారణంగా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారికి సమర్పించుకొనేది కట్నం. సామంత రాజులు చక్రవర్తికి, ఉద్యోగులు అధికారికి ఇచ్చే బహుమతిని కట్నం అనొచ్చు. అలాగే పెళ్లికూతురి తండ్రి వరునికి ఇచ్చుకొనే సొమ్ము, కానుకలు 'వరకట్నం' అయింది; కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు; see also శుల్కం; --(2) dowry; often, the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of the wedding; can also mean the fee paid by a boy to get a girl, but this practice is no longer in vogue; --(3) award; typically a cash award given for display of talent or scholarship; కట్లపాము, kaTlapAmu -n. --Russell's viper; banded krait; a venomous snake with black stripes; కట్లసొర్ర, kaTlasorra -n. --a fish; [bio.] ''Galeocerdo rayneri;'' కట్ఫల వృక్షం, kaTphala vRkshaM - n. -- [bot.] ''Myrica nagi''; కటాక్షం, kaTAkshaM -n. --grace; favorable look; కట్రాయి, kaTrAyi -n. --(1) a flagged floor; a floor paved with stones; --(2) any natural geological formation that looks like a flagged floor; కట్టిటిక, kaTTiTika -n. --cobbled floor; cobbled pavement; a floor paved with bricks; కట్టిపెట్టు, kaTTipeTTu -v. t. --(1) bring under control; close; --(2) build; construct something on behalf of someone; కటిక, kaTika -adj. --(1) raw; green; unripe; unaltered; unadorned; --(2) total; complete; ---కటిక కాయ = raw, green fruit. ---కటిక చీకటి = pitch darkness. ---కటిక దరిద్రుడు = downright pauper. ---కటిక పచ్చడి = chutney made from raw, unsoaked pulses. ---కటిక నేల = bare floor; bare ground. కటుక రోహిణి, kaTuka rOhiNi -n. --black hellebore; Piccorriza; [bot.] ''Picrorriza kurroa;'' -- a small, hairy, perennial medicinal herb with woody rhizomes; -- కుటికి; కటువు, kaTuvu -adj. --harsh; pungent; కటుకరోహిణి, kaTukarOhiNi - n. -- black hellebore; [bot.] ''Helleborus niger''; ''Helleborus argutifolius; Helleborus foetidus'' – stinking hellebore or setterwort; -- కటురోహిణి; అశోకరోహిణి; కరికసరు; కట్టు, kaTTu -n. --(1) puree; broth; thin soup; soup made by cooking one part dry cereal with eight parts water and boiled until water is reduced by half; --(2) clannishness; unity; --(3) bandage; -- (4) construction; -- (5) style of wearing clothes; ---పెసరకట్టు = a soupy preparation made out of green gram and offered as a first course of a meal. The difference between plain పప్పు and కట్టు is that the latter is thinner and receives పోపు as a final step in its preparation. ---కందికట్టు = a soupy preparation made out of red gram and offered as a first course of a meal. -v. t. --(1) build; --(2) tie; bind; --(3) wear; --(4) remit; -- (5) compose; ---కట్టు కట్టుట = tying a bandage. ---కట్టు బట్టలు = the clothes one is wearing. ---జీతం కట్టుట = paying the tuition. కట్టుక, kaTTuka -n. --miscarriage; కట్టుకథ, kaTTukatha - n. -- believable fiction; -- కట్టు కథలులో పకడ్బందీగా నమ్మించేట్టు సంఘటన కథా నిర్మాణం చేయడం ఉంటుంది. కట్టు కథలు నిజమే అని నమ్మేసేటట్టు ఉంటాయి. నిజంగా జరగక పోయినా జరిగాయి అని నమ్మించేవి ఇవి. కట్టుగొయ్య, kaTTugoyya -n. --a stake planted in the ground and used for tieing cattle; కట్టుడు, kaTTuDu -adj. --built; artificial; not natural; కట్టుడుపళ్లు, kaTTuDupaLlu -n. --dentures; artificial teeth; కట్టుతీగ, kaTTutIga - n. -- bind weed; కట్టుదిట్టం, kaTTudiTTaM -adj. --well made; tightly woven; well-planned; leak-proof; strict; కట్టుబడి, kaTTubaDi -n. --compliance; కట్టుమాను, kaTTumAnu -n. --catamaran; a kind of boat that originated in Kerala; కట్టుబాటు, kaTTubATu - n. -- regulation; restriction; కట్టె, kaTTe -n. --(1) piece of wood; stick; --(2) the physical body; కట్టెదుట, kaTTeduTa -adv. --right in front;right in front of the physical body; కట్టెపెట్టి, kaTTepeTTi -n. --crate; wooden box; కట్టెబొగ్గులు, kaTTeboggulu -n. pl. --charcoal; wood charcoal; కట్టెలు, kaTTelu -n. pl. --firewood; కట్లపాము, kaTlapaamu - n. -- krait; -- కట్లపాము వంటిమీద కట్లు లేదా అడ్డగీతలు తెలుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉంటాయి; కట్లపాము విషం మనిషి నాడీమండలం మీద పని చేస్తుంది; కఠిన, kaThina -adj. --hard; severe; harsh; ---కఠిన జలం = hard water; water containing certain dissolved salts. ---కఠిన శిక్ష = rigorous imprisonment. కఠినత్వం, kaThinatvaM -n. --hardness; కఠోర, kaThOra -adj. --harsh; dreadful; ---కర్ణకఠోరం = harsh to the ear. ---కఠోర శిక్ష = dreadful punishment. కడ, kaDa -n. --end; కడగండ్లు, kaDagaMDlu -n. pl. --difficulties; calamities; troubles;afflictions; కడగొట్టు, kaDagoTTu -n. --the youngest; the last in line; కడపటి, kaDapaTi -adj. --the later; the later part of a sequence; కడమ, kaDama -adj. --remaining; rest; కడముట్టు, kaDamuTTu -v. i. --reach the end; get to be finished; reach a conclusion; కడలి, kaDali -n. --sea; ocean; కడి, kaDi -n. --bolus; lump; morsel; ---పేడకడి = a bolus of dung. ---అన్నపుకడి = a bolus of cooked rice. కడితేరా, kaDitEra -adv. --completely until done; కడియం, kaDiyaM -n. --anklet; (rel.) మురుగు; కడ్డీ, kaDDI -n. --bar; ingot; కడుగు, kaDugu -n. --wash-water; spent wash; esp. rice-wash; -v. t. --wash; clean; కడుగునీళ్లు, kaDugunILLu -n. --wash-water; కడుపు, kuDupu -n. --(1) stomach; --(2) abdomen; tummy; --(3) pregnancy; ---కడుపు నొప్పి = stomach ache. ---ఆమె కడుపుతో ఉంది = she is pregnant. కడుపు ఉబ్బరం, kaDupu ubbaraM - n. -- flatulence; కడుపే కైలాసం, kaDupE kailAsaM - ph. -- materialistic; solely driven by the desire to make more money; కణం, kaNaM -n. --(1) [biol.] corpuscle, a term used specifically to indicate blood cells; --(2) particle; ---ఎర్ర కణం = red corpuscle; red blood cell. ---ఘర్మ కణం = drop of sweat. ---నిప్పు కణం = spark; particle of fire. కణ కవచం, kaNa kavacaM -n. --[biol.] cell wall; కణ విభజన, kaNavibhajana -n. --[biol.] mitosis; cell division; కణజాలం, kaNajAlaM -n. --[biol.] tissue; a group of cells; కణతలు, kaNatalu -n. --[biol.] temples; temples of the forehead; కణత్వచం, kaNatvacaM -n. --[biol.] cell membrane; కణద్రవం, kaNadravaM -n. --[biol.] cytoplasm; cell sap; కణపత్రం, kaNapatraM -n. --cellophane; కణపటలం, kaNapaTalaM -n. --[bio.] cell membrane; కణపొర, kaNapora -n. --[bio.] cell membrane; [[కణసారం]], kaNasAraM -n. --[bio.] cytoplasm; cell sap; కణసిద్ధాంతం, kaNasiddhAMtaM -n. --[bio.] cell theory; కణ్వస్త్రం, kaNvastraM -n. -- nuclear weapon; Hydrogen bomb; (rel.) అణ్వస్త్రం; కణిక, kaNika -n. --(1) [bio.] nucleus of a cell; --(2) granule; --(3) stick; ---సుద్దకణిక = a whole chalk stick; ---సుద్దముక్క = a piece of chalk stick; కణికరహితాలు, kaNikarahitAlu -n. --కణిక లేని కణాలు; --[biol.] prokaryotic cells; కణికసంహితాలు, kaNikasaMhitAlu -n. --కణిక ఉన్న కణాలు; --[bio.] eucaryotic cells; కణికామ్లం, kaNikAmlaM -n. --[bio.] nucleic acid; the DNA is comprised of these nucleic acids; కణుపు kaNupu -n. --node; the bulges along the length of a stalk of a plant; కణుసు, kaNusu -n. --antler; buck; any animal of the deer family that grows antlers; he deer called sambur; [bio.] ''Cervus hippelaphus''; కణోజు, kaNOju -n. --cellulose; the matter out of which plant cells are built; కత్తలాని, kattalAni - n. -- a horse imported from Khatlan; a black horse with a white tail and hooves; కత్తి, katti -n. --(1) knife; --(2) barber's razor; కత్తిమందు మొక్క, kattimaMdu mokka - n. -- ఒక ముండ్ల మొక్క; [bot.] ''Euphorbia lactea'' of Euphorbiacea family; కత్తిరించు, kattiriMcu -v. t. --cut; sever; snip; trim; కత్తె, katte -suff. --denotes female sex; ---అందకత్తె = pretty woman. ---ఒంటరి కత్తె = lonely woman. కత్తెర, kattera -n. --scissors; shears; (rel.) అడకత్తెర; ---పెద్ద కత్తెర = shears. కత్తెరకార్తె, kattera kArte -n. --the period between 10-24 May, traditionally the hottest part of Summer in India; (ety.) this name owes its origin to the fact that the six stars of Pleides, that rise in the East with the Sun during this period, are in the shape of a barber’s razor; another possible explanation is that the Sanskrit name for Pleides is కృత్తిక and perhaps కత్తెర is a Telugu version of that name; -- కత్తెర్లు; కథ, katha -n. --narration; story; tale; fable; parable; allegory; కథ కమామీషు, katha kamAmIshu -ph. --business affairs; management of affairs; status of affairs; -- పారశీకంలో కమాయిష్- అంటే వ్యవహారము. వ్యవహారము నిర్వహించుట. అదే తెలుగులో కమాయిష్షు, కమామిషు అయ్యింది. (کمایش kamāyish, Affairs, business; the management of affairs); -- కథ సంస్కృతంలోని కథం-/కథా- అంటే 'ఎందుకు?' 'ఎట్లా?' అన్న ప్రశ్నార్థక శబ్దం నుండి వచ్చింది. సంస్కృతంలోనూ, ప్రాకృతంలోనూ మాట్లాడడానికి (conversation), చర్చకు, కథకు (story) ఈ పదాన్ని వాడినా, తెలుగులో ఇది స్టోరీ అన్న అర్థంలోనే స్థిరపడిపోయింది. -- కథా కమామీషు అంటే, కథ, వ్యవహారం ఎంతదాకా వచ్చింది అని వాకబు చేయడం. (సురేశ్ కొలిచాల); కథకుడు, kathakuDu -n. --storyteller; narrator; కథనం, kathanaM -n. --narrative; narration; description; account; కథనాత్మక, kathanAtmaka -adj. --narrative; కథాక్రమం, kathAkramaM -n. --sequence of events in a story; కథానిక, kathAnika -n. --short story; కథావస్తువు, kathAvastuvu -n. --theme; topic of story; (rel.) ఇతివృత్తం; కదంబం, kadaMbaM -n. --potpourri; variety; mixture; collection; ---(1) a garland made with a variety of flowers; ---(2) mixture, medley; variety; Salmagundi; smorgasbord; potpourri; --- హాస్యకదంబం = వ్యంగ్య, హాస్య ప్రధానమైన రచనల కలగూరగంప - నాటకం, పద్యనాటకం, నవలు, ప్రహసనములు, గీతములు, చణుకులు, చతుర సంభాషణలు ఇలాంటివి అన్నీ కలసి వున్నది హాస్యకదంబం. --- కదంబము = వివిధ రకముల కూరగాయలు వేసి వండిన దప్పళమును కదంబము అంటారు. --- కదంబశతకం = ఒకే విషయంపై కాకుండ ఒకదానికి ఒకటి సంబంధం లేకుండ వ్రాసిన పద్య సమాహారం. ---(3) [bot.] ''Anthocephalus cadamba;'' ''Anthocephalus indicus;'' గోళాకారంలో ఉన్న కదంబపు గుత్తిలో అనేక పువ్వులు వుంటాయి; ---(4) [astron.] pole of the ecliptic; the imaginary point where the axis of the Sun's orbit intersects with the celestial sphere; కదలించు, kadaliMcu -v. t. --move; flex; కదలిక, kadalika -n. --movement; కదలు, kadalu -v. i. --move; కదాచిత్తుగా, kadAcittugA -adv. --once in a while; occasionally; rarely; కదుము, kadumu -n. --(1) lump; swelling; blood clot; కదుము కట్టు, kadumu kaTTu -v. i. -- (1) clot; harden due to clotting of blood caused by a hard blow; - v. t. -- (1) occupy; (2) oppress; (3) suppress; keep under control; కదురు, kaduru -n. --(1) [engr.] rotor; --(2) spindle; spool; spinner; కద్దు, kaddu -v. i. --it is so; it happens thus; కనకం, kanakaM -n. --gold; కనకాంబరం, kanakAMbaraM -n. --goldenfabric; a flowering shrub with golden yellow flowers; [bot.] ''Crossandra infudibuliformis'' of the Acanthaceae family; -- గొబ్బి పూలు; కనపడు, kanapaDu -v. i. --appear; seem; కనరు, kanaru -n. --bitterness; astringency; a disagreeable bitter taste exhibited by some vegetables కన్నం, kannaM -n. --hole; orifice; (rel.) కంత; కన్నంగి, kannaMgi -n. --Indian tarpon; ox-eye herring of the Megalopidae family; [bio.] ''Megalops cyprinoides''; కన్నతండ్రి, kannataMDri -n. --one's own father; one's birth father; కన్నమ్మ, kannamma - n. -- a village goddess who looks after (కను) the welfare of the village; కన్య, kanya -n. --(1) Virgo; one of the 12 signs of the Zodiac; --(2) maiden; virgin; spinster; unmarried girl; కనాకత్తుగా, kanAkattugA -adv. --approximately; కనాతి, kanAti -n. --curtain; wall made of cloth; screen; కన్యాశుల్కం, kanyAsulkaM -n. --(1) money paid by a boy to get the right to marry a girl, a practice no longer in vogue; --(2) the first social play in Telugu by Gurajada Apparao; కనికరం, kanikaraM -n --compassion; pity; కనిపించు, kanipiMcu -v. i. --seem; appear; కనిపెట్టు, kanipeTTu -v. t. --discover; invent; find out; కనిపెట్టుకొని ఉండు, kanipeTTukoni uNDu -v. t. --look after; keep an eye on; కని విని ఎరగని, kani vini eragani -ph. --unseen, unheard and unknown; outside one's experience; కనిష్ఠ, kanishTha -adj. --(1) the least; minimum; (ant.) గరిష్ఠ; (2) the youngest; (ant.) జ్యేష్ఠ; కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం, kanishTha sAmAnya guNijaM -n. --[math.] least common multiple; LCM; కసాగు; కనీనిక, kanInika -n. --pupil of the eye; కనీసం, kanIsaM -adj. --(1) at the worst; --(2) at the least; ---కనీసపు విలువ = the least value. కన్నీళ్లు, kannILlu -n. --tears; కను, kanu -v. t. --(1) give birth to; sire; --(2) see; observe; ---ఆమె కవలలని కన్నది = she gave birth to twins. ---అతను ముగ్గురు పిల్లలని కన్నాడు = he sired three children. ---కని, విని ఎరగం = we never saw and never heard. కనుక, kanuka -conj. --therefore; thereby; కనుగవ, kanugava -n. --a pair of eyes; కనుగుడ్డు, kanuguDDu -n. --eye-ball; కనుగీటు, kanugITu -n. --wink; కనుగొను, kanugonu -v. t. --find; locate; discover; invent; కనుచూపు, kanucUpu -n. --vision; sight; ---కనుచూపు మేరలో = within sight; as far as one can see; కనుపాప, kanupApa -n. --pupil of the eye; కనుమలు, kanumalu -n. pl. --hilly ranges; ghats; hills along the east and west coast of India; కనురెప్ప, kanureppa -n. --eye-lid; కన్ను, kannu -n. --eye; కన్నులార, kannulAra -adv. --with one's own eyes; an eyeful; కనోలా, kanOlA -n. --Canola, [bot.] ''Brassica napus''; B. campestris; a hybrid variety of rape plant, related to mustard, bred to produce oil low in saturated fatty acids; Canola is the trade name used in Canada for the oil drawn from the "rape" plant; (ety.) "Can" is derived from Canada, "o" from oil, and "la" is for low acid; కపటము, kapaTamu -adj. --insincerity; deceitfulness; hypocrisy; కపటి, kapaTi -n. --insincere person; deceitful fellow; hypocrite; cheater; కప్పం, kappaM -n. --tax; tribute; కప్ప, kappa -n. --(1) lock; (2) frog; ---కప్ప = rough-backed puffer; [biol.] ''Tetrodon'' spp. (note.) The abbreviation sap. tells that the frog belongs to the Tetrodon family. ---బోదురు కప్ప = Indian bull frog; [biol.] ''Rana tigrina Daudin''; ---పచ్చ కప్ప = green frog; [biol.] ''Rana hexadactyla Lesson''; చెరువు కప్ప. ---తాళం కప్ప = padlock; కప్ప, తాళం, kappa, tALaM -ph. --padlock and key; కప్పదాటు వేయు, kappadATu vEyu - ph. -- not doing the work as promised; making false promises;\ కప్పల తక్కెడ, kappala takkeDa - ph. -- unsteady situation; confusing situation; hilarious confusion; కప్పలి, kappali -n. --ship; cargo ship; కపాలం, kapAlaM -n. --(1) skull, cranium; (2) fontanels; the two soft spots at the crown of the skull in infants; -- కపాల మోక్షం = శిరస్సు పై భాగం లో చిన్న బిడ్డపుడు మెత్తగా ఉండి క్రమంగా గట్టిబడి పోయె భాగం కపాలం; దాన్ని భేదించుకొని ప్రాణోత్క్రమణం ఐతే మోక్షం పొందాడు అంటాము; కపాలాస్థిక తమ్మె, kapAlAsthika tamme -n. --[anat.] occipital lobe; కపి, kapi -n. --monkey; ape; కపిలా, kapilA - n. -- [bot.] Mallotus philippensis; కపిలె, kapile -n. --water lift; a large bucket which is raised and lowered by a rope passing over a large pulley and powered by bullocks; కప్పీ, kappI -n. --pulley; కప్పు, kappu -n. --(1) roof; --(2) cover; coat; --(3) cup; -v. t. --cover; hide; కప్పుడు, kappuDu -adj. --a cup full of; a cup of; కపోతాంజనం, kapOtAMjanaM -n. --antimony; a silvery white, brittle metallic element whose chemical symbol is Sb and atomic number 51. కపోలం, kapOlaM -n. --cheek; ---స్వకపోల కల్పితం = something created in one's own cheek; an original. కఫం, kaphaM -n. --(1) phlegm; --(2) foam; froth; --(3) one of the three governing principles of Ayurveda, India's traditional medical system; -- కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు దృఢంగా, బలమైన ఎముకలు కలిగి ఉంటారు; శ్రద్ధచూపుతూ ఉంటారు. కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వాళ్ళు సులభంగా బాధపడరు. ఆలోచించి నెమ్మదిగా, ఉద్దేశపూర్వకంగా జీవితాన్ని గడుపుతారు. కబళించు, kabaLiMcu -v. t. -- devour; eat; swallow; కబ్బలి, kabbali -n. -bartender; కబ్బా, kabbA -n. --vest; a short jacket with no sleevs; కబ్జా, kabjA -n. --(1) encroachment; possession by force; స్థిరమైన ఆస్తి సంబంధంగానే దీనికి ప్రయోగం; ఈ భూమి పదేళ్లనుండీ నా కబ్జాలో ఉంది. --(2) land illegally possessed by an occupier; కబురు, kaburu -n. --word; message; news; information; report; కమటం, kamaTam -n. --furnace; furnace of a goldsmith; కమతం, kamataM -n. --land holding; lessee's land holding; -- కమతం అంటే వ్యవసాయం చేసే మాగాణి పొలం; -- same as కయ్య; కమలం, kamalaM -n. --a floating herb with large leaves; [bot.] ''Nelumbo nucifera''; కమలాఫలం, kamalAphalaM -n. --Mandarin orange; bergamot; [bot.] ''Citrus nobilis'' of the Rutaceae family; కమ్మ, kamma -adj. --pleasant flavor or taste (esp.) of food; -n. --(1) ornamental stud used in earlobes; --(2) sheet of paper or letter; --(3) palm leaf; --(4) one of the castes in Andhra Pradesh, India; (ety.) this meaning probably came from కమ్మతం, suggesting that Kamma caste people were collective farmers; కమ్మకసింద, kammakasiMda -n. --Sweet Negro Coffee; కమ్మతం, kammataM -n. --collective farming; కమ్మదనం, kammadanaM -n. --pleasing aroma; used especially when referring to food; కమ్మనాడు, kammanADu -n. --the region between the rivers గుండ్లకమ్మ and పేరకమ్మ (కృష్ణ) rivers in Guntur and Prakasam districts of Andhra Pradesh; (ety.) this may be the origin for the Kamma caste name; కమ్మపిల్లి, kammapilli -n. --civet cat; కమ్మరి, kammari -n. --blacksmith; ironsmith; కమ్మరి కొలిమి, kammari kolimi -n. --forge; కమాను, kamAnu -n. --bow; (esp.) bow of a violin or a fiddle; కమిటీ, kamiTI -n. --committee; a group of people assigned to work on a specific task; కమిలా, kamilA - n. -- [bot.] ''Mallotus philippensis''; -- కుంకుమ చెట్టు; కమ్మి, kammi -n. --rod; rod used as a window railing; కమీజు, kamIju -n. --undershirt; sleeveless shirt; కమీషన్, kamIshan -n. --commission; --(1) a committee appointed by a government body to resolve an issue; --(2) fee charged by a middle man in a business transaction; --(3) a percentage charged by business for its services; కమ్చీ, kamcI -n. --whip; కమ్ము, kammu -v. i. --(1) cover up, spread; surround; -- (2) draw into a wire; కయ్యం, kayyaM -n. --dispute; fight; altercaction; quarrel; కయ్య, kayya -n. --(1) branch; spur; section; అ small land holding; కమతం, --(2) branch of a backwaters; a small segment of a crop field; ---ఉప్పుకయ్య = salt creek; backwaters; estuary. కరం, karaM -n. --(1) hand; --(2) ray; --(3) trunk of an elephant; -suff. ---ఉపయోగకరం = useful. ---భయంకరం = dreadful. ---హానికరం = harmful. కరండం, karaMDaM -n. --(1) casket; --(2) cassette; కరంబోలా, karaMbOlA - n. -- star fruit; [bot.] ''Averrhoa carambola'' of the Oxalidaceae family; -- మూత్రపిండాల పనితీరులో లోపాలున్నవారు, కిడ్నీలో రాళ్లు ఉన్నవారు స్టార్ ఫ్రూట్స్ తినకూడదు. తింటే వాటిలోని కరంబాక్సిన్ (Caramboxin), ఆగ్జాలిక్ యాసిడ్ (Oxalic Acid) కారణంగా వారి ఆరోగ్యానికి మరింత చెడు జరుగుతుంది; కరంభం, karaMbhaM -n. -- (1)pudding; a sweet made by mixing various flavors; కరకట్ట, karakaTTa -n. --breakwater; levee; embankment; కరకర, karakara -adj. --onomatopoeia for crunchy sound; used to describe crispy foods; కరక్కాయ, karakkAya -n. --Indian gall nut; ink nut; myrobalan; the fruit of Chebulic myrobalan; [bot.] ''Terminalia chebula'' of the Combretaceae family; ''Terminelia indica; Terminelia arjuna;'' --(note) This is used as a cough medicine in the traditional Indian system of medicine; --[Sans.] హరితకీ; పథ్యా; అభయా; అమృతా; కరగు, karagu -v. i. --(1) melt; liquefaction by melting; --(2) dissolve; see also కరుగు; కరగించు, karagiMcu -v. t. --(1) melt; liquefaction by melting; --(2) dissolve; కరచాలనం, karacAlanaM -n. --handshake; కరడు, karaDu -n. --(1) lump; chunk, as in a chunk of cooked rice; --(2) solidified liquid; కరడుగట్టు, karaDugaTTu -v. i. --lumping; formation of a lump, esp. during solidification; కరణం, karaNaM -n. --(1) tool; --(2) keeper of village land records; --(3) one-half of “tithi” in a Hindu calendar; కరణం, karaNaM -suff. ---కుండలీకరణం = parenthesization. ---జాతీకరణం = nationalization. ---నవీకరణం = modernization. ---నగరీకరణం = urbanization. కరణార్థకం, karaNArthakaM -n. --[gram.] instrumental case; కరణి, karaNi -n. --mode; manner; కరతలం, karatalaM -n. --palm of a hand; కరతాళం, karatALaM -n. --clapping; applauding; కరత్వం, karatvaM -n. --handedness; chirality; the property of being right-handed or left-handed; కరతిత్తి, karatitti -n. --hand bag; కరదివ్వె, karadivve -n. --hand-held flaming torch; కరదీపిక, karadIpika -n. --hand-held light; flashlight; torch light; కరపత్రం, karapatraM -n. --pamphlet; handout; కరబూజా, karabUjA -n. --cantaloup-like melon; [bot.] ''Citrullus vulgaris'' of the Cucurbitaceae family; కరభం, karabhaM -n. --(1) metacarpus; part of the hand from the wrist to the base of the metacarpal bones; (lit.) hand bones; -- (2) a young camel; a young elephant; కరవాక, karavAka -n. --salt marsh; కరవాలం, karavAlaM -n. --sword; (lit.) extension of hand; కరవేరు, karavEru -n. --[bot.] root of ''Lavendula carnosa''; కర్కటకం, karkaTakaM - n. -- (1) a crab; -- (2) the sign cancer of the zodiac. -- (note) కర్కాటకం is not the correct usage; కర్కట శృంగి, karkaTa SRMgi - n. -- [bot.] Rhus succedonea; కర్కరి, karkari -n. --colander, strainer; a vessel with holes to facilitate draining of liquids from food; కర్ణం, karNaM -n. --(1) ear; --(2) hypotenuse of a right triangle; --(3) diagonal (of a quadrilateral); --(4) hole; --(5) rudder; కర్ణగోచర, karNagOcara -adj. --audible; (lit.) one that can be sensed by the ears; (rel.) దృగ్గోచరం; స్పర్శగోచరం; కర్ణధారి, karNadhAri -n. --ship's pilot; the person who drives a ship; (rel.) నియామకుడు = navigator. కర్ణభేరి, karNabhEri -n. --eardrum; tympanum; కర్త, karta -n. --(1) doer; actor; --(2) [gram.] subject; the causative agent; కర్తరి, kartari -n. --(1) the specific period of time when the Sun spends in the third and fourth quarters of the asterism భరణి, all four quarters of the asterism కృత్తిక, and the first quarter of the asterism రోహిణి; this period is especially hot in India; a colloquial name for this is కత్తెర; --(2) [gram.] active voice; కర్తవ్యం, kartavyaM -n. --responsibility; duty; thing to do; కర్బనం, karbanaM -n. --carbon; this word can be used for all three allotropic forms of carbon, namely graphite, diamond and carbon-60 (or fullerene, a short form of Buckminsterfullerene); -- కర్బన ఉద్గారం = carbon emission; కర్బన చతుర్ హరితం, karbana catur haritaM -n. --[chem.] carbontetrafluoride; Freon; CF₄; కర్బన రసాయనం, karbana rasAyanaM -n. --carbon chemistry; organic chemistry; కర్బనపు గొలుసు, karbanapu golusu -n. --carbon chain; కర్బనోదకం, karbanOdakaM -n. --[chem.] carbohydrate; starches (పిండి పదాథాలు) and sugars (చక్కెరలు) are examples of carbohydrates; కర్త, karta - n. -- (1) doer; maker; author; (2) [gram.] the nominative case; -- see also కారయిత, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు; కర్మ, karma -n. --(1) fate; karma; lot; destiny; --(2) law of causation and action; --(3) deed; work; effect of a deed; --(4) [gram.] object; -- According to Hindu thought, there are three types of "karma:" (1) సంచిత కర్మ = the karma accumulated from the previous birth(s). This is analogous to inherited wealth; (2) ప్రారబ్ధ కర్మ = the karma "earned" during the current birth; (3) ఆగామి = the "karma" forwarded to the next birth; కర్మకాండ, karmakAMDa -n. --(1) ritual; ceremony; --(2) funeral rites; obsequies; కర్మణి, karmaNi -n. --[gram.] passive voice; కర్మధారయం, karmadhArayaM -n. --[gram.] name of a compound word where the first half is an adjective and the second half a noun; ex. నల్లపిల్లి; ఉక్కుపాదము; కర్ర, karra -n. --wood; కర్రపెండలం, karrapeMDalaM -n. --cassava root; yucca; [bot.] ''Manihot utilissima''; ''Manihot esculenta''; -- The starch from this root is used to make tapioca or sago కర్రసారా, karrasArA -n. --wood alcohol; methyl alcohol; methanol; CH₄; కర్షణం, karshaNaM -n. --traction; కరాటం, karATaM -n. --pill box; భరిణె; కరాటీ, karATi -n. --karate; a martial art involving use of hand power; కరాఖండిగా, karaakhaMDIgaa - adv. -- precisely; exactly, కరారునామా, karArunAmA -n. --written agreement; warranty; కర్కాటకం, karkATakaM -n. --Cancer; one of the 12 signs of the Zodiac; కర్కాటక రేఖ, karkATaka rEkha -n. --Tropic of Cancer; the 23.5 degrees north latitude; కర్ణాకర్ణిగా, karnAkarNigA -adv. --from ear to ear; by the grapevine; by word of mouth; orally; కర్ణాటక, karnATaka - adj. -- melodious; pleasant to the ears; (note) కర్ణ = ear; ఆటతి = pleasant; కర్ణాస్థి వ్యూహం, karnAsthi vyUhaM -n. --[anat.] bony labyrinth of the ear; కర్తార్థకం, KartArthakaM -n. --[gram.] active voice; కర్మాగారం, karmAgAraM -n. --workshop; factory; (lit.) place where work is done; కర్మార్థకం, karmArthakaM -n. --[gram.] passive voice; కరి, kari -n. -- (1) elephant; (2) mold; a kind of fungal infection; (3) blackness; (4) an illustration; a proof; (5) witness; -- కర్రి; కరివేప, karivEpa -n. -- curry leaf; sweet neem; [bot.] ''Murraya koenigii'' of Rutaceae family; విఖ్యాత వృక్షశాస్త్రజ్ఞుడు జొహాన్ యాండ్రియాస్ మర్రే (Johann Andreas Murray 1740- 1791) పేరిట దీనిని మర్రయా (Murraya) అంటున్నారు; --(note) curry powder is not powdered curry leaves; curry powder is a mixture of several spices; -- (ety.) కరి = కర్రి = black; వేప = neem; the leaves of are indeed darker than neem leaves; "sweet neem" does not imply that the leaves are sweet, rather they are not as bitter as neeem leaves; --[Sans.] కైడర్య; కృష్ణ నింబ; -- కరివేప ఆకులలో కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, పీచు పదార్ధం, విటమిన్- ఎ, విటమిన్- సి పుష్కలంగా ఉన్నందున అవి ఆహారపరంగా విలువైనవి. కరివేప ఆకులను డిస్టిలేషన్ చేసి కర్రీ లీఫ్ ఆయిల్ అనే నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనెను సబ్బుల తయారీలో వినియోగిస్తారు. కరివేప చెట్టు వేళ్ళు, కాండం బెరడు, ఆకులు వైద్యపరంగా విలువైనవి. ఇవి శరీరపు కాకను తగ్గించి చల్లబరుస్తాయి. జ్వరాలనూ, కడుపులోని క్రిములను పోగొట్టి, పొట్టలోని గాస్ ను వెడలించి, ఆకలి పుట్టిస్తాయి. నొప్పులు, వాపులు పోగొడతాయి. కుష్ఠు, ప్రూరిటస్, ల్యూకోడెర్మా వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు కరివేప దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. భోజనంలో ముందుగా కొద్ది అన్నంతో కరివేప కారం నెయ్యి వేసుకు తింటే కడుపు ఉబ్బరం, అగ్నిమాంద్యం, నోటి అరుచి తగ్గిపోయి ఆకలి పెరుగుతుంది. కరివేప పచ్చడి నీళ్ల విరేచనాలు, రక్త విరేచనాలను అరికడుతుంది. కరివేపాకు పచ్చడి వాంతులను, వాపులను పోగొడుతుంది. మూత్రపిండాల వాపులు, నొప్పులను కరివేప వేళ్ళ రసం పోగొడుతుంది. కరివేప మాను చెక్క అరగదీసి రాస్తే ఒంటిమీది పొక్కులు తగ్గుతాయి. కరివేప పళ్ళు నల్లగా, రుచిగా ఉంటాయి. దాహాన్నీ, రక్తపైత్యాన్నీ అవి పోగొడతాయి. కర్ణిక, karNika -n. --(1) auricle; one of the upper chambers of the heart; (rel.) జఠరిక; --(2) middle finger; --(3) ear stud; external ear; --(4) tip of an elephant's trunk; కర్రి, karri -adj. --black, dark; కర్రి కాయ, karrikAya -n. --[phys.] black body; a hypothetical object that absorbs radiation of all frequencies; కర్రి పెట్టె, karri peTTe - n. -- [engr.] black box; a hypothetical object that takes an input and produces an output, but whose internals are unknown to the analyst; కర్రి బిలం, karri bilaM - n. [phys.] black hole; an astronomical object of intense mass and intense gravitational pull such that even light cannot escape from it, thus making it appear black; కర్పూరం, karpooraM - n. -- Camphor; [bot.] ''Cinnamomum Camphora;'' -- కర్పూరంలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి: పచ్చ కర్పూరం, హారతి కర్పూరం; -- ప్రాకృతిక మయిన కర్పూరం మన దేశంలో చాలా తక్కువ. ఇక అలాంటి దాని ఖరీదు చాలా ఎక్కువ. బహుశా నిర్ధారణగా దాన్ని అమ్మే వారు ఉన్నారా అనేది సందేహమే. కర్పూరం చెట్టు యొక్క ఎత్తు 50-60 అడుగులకు చేరుకుంటుంది మరియు దాని గుండ్రని ఆకులు 4 అంగుళాల వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. ఈ చెట్టు బెరడు నుండి కర్పూరం తయారుచేస్తారు. చెట్టు యొక్క బెరడు ఎండబెట్టడం లేదా బూడిద రంగులో కనిపించడం ప్రారంభించినప్పుడు, అది చెట్టు నుండి తీసివేయబడుతుంది. దీని తరువాత అది వేడి చేయడం ద్వారా శుద్ధి చేయబడుతుంది మరియు పొడిగా మార్చబడుతుంది. ఇది అవసరానికి అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. కర్పూరం చెట్టును నల్ల బంగారం అని కూడా అంటారు. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత విలువైన చెట్లలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. పూజలో ఉపయోగించే కర్పూరం మాత్రమే కాదు, ఈ చెట్టు నుండి అనేక ఇతర వస్తువులను తయారు చేస్తారు. -- కృత్రిమ తయారీలో టర్పెంటైన్ అనే ముడిపదార్ధం నుంచే కర్పూరం వస్తుంది. ఇది పైన్ జాతి, ఇతరత్రా వృక్షాల నుంచి, లభించేదే. కాబట్టి దీన్ని అందరూ నేచురల్ అని గప్పాలు కొట్టుకుని లేబిల్స్ మీద ముద్ర వేసుకుంటున్నారు. అయితే టర్పెంటైన్ ని, కర్పూరం గా మార్చేది ప్రయోగశాలలలోనే. -- ఫార్మా గ్రేడ్ 98% శుద్ధమైనది, మందుల్లోనూ వాడతారు. టెక్నికల్ గ్రేడ్ 93–94% శుద్ధమైనది - పూజల్లో వాడతారు. కలబంద, kalabanda - n. -- Aloe vera; [bot.] ''Aloe Vulgaris; Aloe Indica;'' -- ఆయుర్వేదం లో "కుమారీ ఆసవం" చాలా పేరున్న మందు. "ముసాంబరం" ని వాడేవారు కలబంద ను కాలిచి చేస్తారు. -- [Sans.] కుమారి; కలిగొట్టు చెట్టు, kaligoTTu cheTTu - n . -- Yellow snake tree; Trumpet Flower Tree; [bot.] ''Stereospermum tetragonum; Stereospermum colais;'' Often used in Ayurvedic medicine, particularly as part of the Dashmula formulation. -- [Sans.] పతల; కలివికోడి, kalivikODi - n. -- Jerdon's courser; [bio.] ''Rhinoptilus bitorquatus;'' a nocturnal bird belonging to the pratincole and courser family Glareolidae; The bird was discovered by the naturalist Thomas C. Jerdon in 1848 but not seen again until its rediscovery in 1986; This courser is a restricted-range endemic found locally in India in the Eastern Ghats of Andhra Pradesh. It is currently known only from the Sri Lankamalleswara Wildlife Sanctuary, and Sri Penusila Narasimha Wildlife Sanctuary where it inhabits sparse scrub forest with patches of bare ground; కలివిడి, kaliviDi -adj. -- gregarious; sociable; social; company-loving; కలువ, kaluva - n. -- prickley water lily; Gorgon plant; Foxnut plant; [bot.] ''Euryale ferox'' of the Nymphaeaceae family; The flowers are usually white, red, or blue; -- the seeds of this plant, called foxnuts, are nutritious and are getting widely popular; -- see also తామర; కళ్ళాపి, kaLLaapi - n. -- వాకిలి చిమ్మి పేడనీళ్ళు చల్లడాన్ని కళ్ళాపి అంటారు. కళ్ళేం, kaLLEM - n. -- చక్కగా అలికి శుభ్రం చేసి, తడి లేని మిట్టనేల కళ్ళాం. పైరుకోతలు అయిన తర్వాత ఆ కంకులను నురిచే ప్రదేశాన్ని కళ్ళాం అంటారు. -- కోసిన పైరు పనాలు (చిన్న మోపులు)గా కట్టి పెట్టి, రెండు మూడు రోజులకు చెమ్మ ఆరిపోగా ఆ కట్టలను ఈ నేలలో నురిచి, ధాన్యమూ గడ్డీ వేరుచేస్తారు. ఆ ధాన్యంలోని తరకలన్నీ ఎగిరిపోయి గట్టి గింజలు చేతికి రావడానికి తూర్పారబడ్తారు. ఎడ్లబండి మీదనో/ ఎత్తైనా ప్రదేశంలోనో నిలబడి పై నుంచి కిందికి ధాన్యం జారవిడుస్తూ ఉండగా, తాలు తరకలు దూరంగా పడిపోతాయి. ఆ శుభ్రమైన ధాన్యాన్ని బస్తాలకు ఎత్తుతారు. ఈ ప్రక్రియ అంతా జరిగేది కళ్ళాంలోనే. కస్తూరి,kastoori - n. -- musk; -- కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి; మృగనాభి అంటే కస్తూరి; కాకమంచి, kaakamanchi - n. -- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' The leaves and berries are edible when cooked and used to treat mouth ulcers, fever, and liver issues. -- కామంచి చెట్టు; కాచు, kaachu - n. -- తుమ్మ జాతికి చెందిన చెట్టు బెరడు; తాంబూలంలో వేస్తారు; [bot.] ''Acacia catech;'' కామంచి, kaamanchi - n. -- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' is a medicinal plant used for stomach issues, fever, and skin disorders, and its leaves are often eaten in soups or dal. Unripe berries are often considered poisonous due to high solanine content. కాణాచి, aaNaachi - n. -- a domicile; a hereditary possession or right; -- చిరకాల వాసస్థానము; -- తమిళంలో 'కాణియాచ్చి' అనే పదం ఉంది. కాణి = భూమి లేదా ఒక చిన్న స్థలం. ఆచ్చి = హక్కు లేదా అధికారం. కనుక 'కాణియాచ్చి' అంటే "మన తాతముత్తాతల నుండి మనకు వారసత్వంగా సంక్రమించిన భూమి లేదా ఆస్తి" అని అర్థం. మనం దేన్నైతే "సొంతం" అని గర్వంగా చెప్పుకుంటామో అది అన్నమాట. 'కళల కాణాచి' అంటే ఆ ప్రాంతంలో కళలు అనేవి ఈరోజో రేపో వచ్చినవి కావు, అవి అక్కడ తరతరాలుగా ఊపిరి పోసుకుంటున్నాయని అర్థం. కానుగ, kaanuga - n. -- [bot.] ''Millettia pinnata, Pongamia pinnata''of the FABACEAE family; -- Pongamia tree, an ancient tree from India, could help provide the world with renewable energy as a petroleum alternative. Its beans yield oil 30% by weight. The 70% that is left is high-quality protein. Further research is needed to convert this protein into edible consumer products; This tree can yield both food and fuel; కాపు, kaapu - n. -- (1) a social subdivision in Southern India; a cultivator; ryot; తూర్పు కాపు (ఉత్తరాంధ్ర); కాపు (కోస్తా ఆంధ్ర); తెలగ (కోస్తా ఆంధ్ర); ఒంటరి (కోస్తా ఆంధ్ర); బలిజ (రాయలసీమ); మున్నూరు కాపు -పటేల్ (తెలంగాణా); (2) a householder; (3) protection; guard; (4) productiveness of plants and trees; కామందు, kaamandu - n. -- landlord; కాయ, kaaya - n. -- green fruit; unripe fruit; కాయధాన్యాలు, kaayadhaanyaalu - n. pl. -- legumes; pulses; -- అపరాలు; చిక్కుళ్ళు; కాయు, kaayu - v. i. -- (1) to shine as the sun or the moon; (2) to place a bet; (3) to tend animals; (4) to bear fruit; కారణం, kAraNaM -n. --cause; reason; కారణకార్యములు, kAraNakAryamulu -ph. --cause and effect; కారణకార్య సంబంధం, kAraNakArya saMbaMdhaM -ph. --relation between cause and effect; కారణజన్ములు, kaaraNajanmulu - ph. -- ఒక లోకోపకారం జరగడానికి పుట్టిన వాళ్ళు. స్వాతంత్ర్యం రావడానికి గాంధీజీ, సంఘ సంస్కరణ లక్ష్యంగా, వీరేశలింగం గారు ఉదాహరణలు. శాస్త్ర పరిశోధనలో అనేక నూతన ఆవిష్కరణలు చేసిన వాళ్లూ కారణ జన్ములే. వాళ్ల అన్వేషణలు భవిష్యత్ తరాల జీవితాలనే మార్చివేసేవిగా ఉంటాయి; కారణభూతం, kAraNabhUtaM -n. --cause; reason; కారణభూతుడు, kAraNabhUtuDu -n. --originator; కారణాంకం, kAraNaMkaM -n. --[math.] factor; కారణాంశం, kAraNaMSaM -n. --[med.] factor; an agent responsible for an event; కారయిత, kArayita - n. -- the person or agent who causes; -- see also కర్త, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు; కార్యం, kArayaM m. --(1) effect; --(2) the deed; --(3) nuptials; the first night together for the bride and groom; ---కాగల కార్యం గంధర్వులే తీరుస్తారు = the Gandharvas will do the deed. This popular quotation refers to a small skirmish in the epic Mahabharata; This phrase is used to covey the meaning, "why do we bother, there are others who can render punishment in more appropriate ways." కార్యకలాపాలు, kAryakalApAlu -n. --activities; కార్యకర్త, kAryakarta -n. --office-bearer; staff; a member of a political party who takes active responsibility; కార్యక్రమం, kAryakramaM -n. --program; itinerary; agenda; order of doing things; కార్యదర్శి, kAryadarSi -n. --secretary; కార్యదీక్ష, kAryadIksha -n. --dedication; devotion; commitment; కార్యభారం, kAryabhAraM -n. --(1) workload; --(2) responsibility; కార్యవర్గం, kAryavargaM -n. --working committee; కార్యవాది, kAryavAdi -n. --pragmatist; practical person; కార్యశూరుడు, kAryasUruDu -n. --persistent person; a person who gets the job done; కారాకూరం, kArAkUraM -adj. --jumbled; confounded; కార్ఖానా, karkhAnA -n. --workshop; factory; కారింజా, kAriMjA -n. --artificial fountain; కారాగారం, kArAgAraM -n. --jail; prison; penitentiary; కారాలు మిరియాలు నూరడం, kArAlu miriyAlu nUraDaM - ph. -- the act of showing extreme anger; కార్యాలయం, kAryAlayaM -n. --office; కారింగువ, kAriMguva -n. --[bot.] ''Gardenia resinifera'' of the Rubiaceae family; --Gardenia plants are prized for the strong sweet scent of their flowers, which can be very large in size in some species; -- కొండమంగ; కార్డిగన్, kArDigan -n. --cardigan; an open-front sweater; named after the Earl of Cardigan (1797 - 1868), British general; కార్తికేయుడు, kArtikEyuDu -n. --the six-headed son of Lord Shiva; according to one legend, the six mothers are believed to be six women representing the six stars of the Pleides group of stars, a group of stars often referred to in the Vedas; కారు, kAru -adj. --extreme; ---కారు నలుపు = extremely dark. ---కారు చవుక = very cheap. ---కారు మేఘం = thick cloud. -n. --(1) car; wagon; automobile; --(2) short for పటకారు; --(3) strong malodor; offensive odor; కారు కూతలు = వినడానికి కఠినమైన మాటలు; -v. i. --drip; leak; trickle; కారుప్పు, kAruppu -n. --bittern; brine; the thick solution left over after the crystallization of salt from seawater; కారుశిల్పి, kAruSilpi -n. --artisan; కార్డు, kArDu -n. --postcard; card; cardboard; కార్తె, kArte -n. --the heliacal rising of a star; the period of time during which the Sun rises along with one of the 27 asterisms of the Hindu calendar; duration of about 13.5 days spent by the Sun in each one of the star groups; -- భరణి కార్తెలో బండలు పగుళ్ళిచ్చేంత ఎండ కాస్తుంది. కృత్తిక కార్తెలో కుతికలు బిగుస్తాయి (గాలి వీచటం తగ్గి, ఎండ తీవ్రత పెరగటం వలన). రోహిణి కార్తెలో రోళ్ళు పగిలేలా ఎండలు కాస్తాయి. మృగశిర కార్తెలో ముసలి ఎద్దు కూడా రంకె వేస్తుంది (తొలకరి మొదలౌతుంది). ఆరుద్ర కార్తెలో ఆడవారు కూడా మగవారికి సమానంగా వ్యవసాయ పనులు చేయవలసి ఉంటుంది. కాలం, kAlaM -n. --(1) time; --(2) season; --(3) life-span; --(4) [music] speed; ---ఆయన కాలం చేసేరు = he finished his time; he is dead. ---చలి కాలం = cold season. ---వాడి కాలం తీరింది = he is dead; (lit.) his time was up. ---కాలము, దూరము = time and distance. కాల, kAla -adj. --(1) black; dark; --(2) pertaining to time; కాల రంధ్రం, kAla raMdharaM -n. --[astron.] black hole; collapsed star whose gravitational force is so strong even light cannot escape from it; కాలకృత్యం, kAlakRtyaM -n. --morning routine such as brushing, bathing etc; కాలక్షేపం, kAlakshEpaM -n. --passing time; spending time; ---గ్రంధ కాలక్షేపం = passing time reading books. ---పురాణ కాలక్షేపం = passing time listening to epic readings. కాలగర్భం, kAlagarbhaM -n. --the march of time; (lit.) the womb of time; కాలచక్రం, kAlacakraM -n. --the march of time; (lit.) the wheel of time; కాలజ్ఞానం, kAlaj~nAnaM -n. --ability to prophecy; కాలదన్ను, kAladannu -v. t. --refuse to avail an opportunity; reject; kick away; కాలదోషం, kAladOshaM -n. --(lit.) expiration of time to take action; expiration of the statute of limitations; ---కాలదోషం పట్టేసింది = the statute of limitations has expired; it is too late to take any action. కాలధర్మం, kAladharmaM -n. --death; ---ఆయన కాలధర్మం చెందేరు = a respectful way of saying “he is dead”. కాలమానం, kAlamAnaM -n. --(1) climate; --(2) standard time; ---కాలమాన పరిస్థితులు = climatic conditions. ---భారతీయ కాలమానం = Indian Standard Time. కాలయాపనం, kAlayApanaM -n. --delay; wastage of time; procrastination; కాలరు, kAlaru -n. --collar; కాలవ్యతిక్రమం, kAlavyatikramaM - n. -- anachronism; కాలసర్పం, kAlasarpaM -n. --(1) black snake; --(2) metaphorical snake representing time; ---కాలసర్పం కాటు వేసింది = the "time snake" bit, which means "met with death." కాలసర్పదోషం, kaalasarpadOshaM - n. -- an euphimism for wasting time by indulging in sleep and banter; -- నిద్రతో, వ్యర్దపు మాటలతో కాలాన్ని దుర్వినియోగం చేసేవారికి కాలసర్పదోషం తగులుతుందని జ్యోతిషులు అంటారు; కాలహరణం, kAlaharaNaM -n. --delay; loss of time; wastage of time; కాల్బలం, kAlbalaM -n. --infantry; soldiers on foot; కాల్పనిక, kAlpanika -adj. --artificial; invented; fictional; కాలాతీతం, kAlAtItaM -n. --(1) delay; out of time; సమయం ఇప్పటికే చాలా అయింది. ఇక తర్వాత పని మొదలు పెట్టాలి అనే సందర్భం లో వాడతాము. --(2) out of step with the times; కాలంతో సంబంధం లేకండా ఎవర్ గ్రీనుగా ఉండటాన్ని కాలాతీతమయినదిగా చెప్తారు. అది మనిషి యొక్క కీర్తిప్రతిష్ఠలు కావచ్చు,పుస్తకం కావచ్చు, సినిమా కావచ్చు, నవల కావచ్చు, నాయకులు చేపట్టే మంచి పథకాలు కావచ్చు. -- (3) Beyond time; దేవుడు కాలాతీతమయినవాడు. భూత వర్తమాన భవిష్యత్ కాలాలలో ఆయన ప్రభ శాశ్వతంగా ఓకే లాగ ఉంటుంది. కాలిదారి, kAlidAri -n. --foot path; కాలిపిక్క, kAlipikka -n. --calf; calf muscle; కాలిబంటు, kAlibaMTu -n. --foot soldier; కాలిబాట, kAlibATa -n. --footpath; కాలిబోను, kAlibOnu -n. --snare; కాలీఫ్లవర్, kAlIphlavar -n. --cauliflower; కాలు, kAlu -n. --(1) leg; --(2) foot; -- (3) the fraction 1/4; -v. i. --burn; bake; scald; ---ఇల్లు కాలిపోతోంది = the house is burning. కాలువ, kAluva -n. --canal; an artificially created waterway as opposed to a channel which is a natural waterway; (lit.) కాల్ = to flow; కాలుష్యం, kAlushyaM -n. --pollution; కాల్చు, kAlcu -v. t. --burn; roast; ---చెయ్యి కాల్చుకోకు = do not burn your hand; as an idiom this also means “do not cook.” ---జీడిపిక్కలు కాల్చు = roast the cashews. కాలేజి, kAlEji -n. --college; an institution for learning beyond high school; కాలేయం, kAlEyaM -n. --[biol.] liver; the organ that produces bile; కాలోచిత, kAlOcita -adj. --seasonal; appropriate for a time; timely; opportune; కావరం, kAvaraM -n. --fat; కావ్యం, kAvyaM -n. --any literary work (prose, verse, or a mixture) that places emphasis on the quality of the concept being treated; -- "వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం" అని పెద్దల మాట. అంటే రసాత్మకంగా ఉండి మనసును స్పందింపజేసే ఒక వాక్యమైనా కావ్య గౌరవాన్ని అందుకొంటుంది. కావ్యం అందమైన ఊహలతో, వర్ణనలతో, అర్థ గాంభీర్యంతో, ఔచిత్యంతో చదవగానే మనసులో రసాలు ఊరేలా ఉండాలి. కవి భావనలతో మన హృదయం కూడా స్పందించేలా చేయగలిగిన ఏ రచనైనా కావ్యమే; కావిడిబద్ద, kAviDibadda -n. -- shoulder pole; a pole carried on the shoulder with two loads suspended from both ends of the pole; కావి రంగు, kAvi raMgu -n. --tan color; కావిరి, kAviri -n. --vapor; black vapor; కావున, kAvuna -adv. --therefore; కాశీగన్నేరు, kASIgannEru -n. -- Yellow Oleander plant; [bot.] ''Cascabela thevetia;'' A shrub with bright yellow, funnel-shaped flowers; -- It is not to be confused with ''Nerium oleander'', which is commonly referred to simply as గన్నేరు or కరవీరం; కాశీరత్నాలు, kASIratnAlu - n. -- Red Cypress Vine; red tubular flowering vine, also called Scarlet Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' of the Convolvulaceae family; This is native to the Americas but is now widely seen all over the world, including Andhra Pradesh; A related plant with similar flowers is called Red Cypress Vine, [bot.] ''Ipomoea quamoclit;'' కాసం, kAsaM -n. --(1) cough; --(2) (abbr.) light-year; short for కాంతి సంవత్సరం; జ్యోతిర్‌వర్షం; కాసారం, kAsAraM -n. --lake; కాస్తా, kAsiMta -n. --a little, a small amount; a little bit; కాసింత, kAsiMta -adj. --little bit; -n. --a little, a small amount; a little bit; -- (ety.) కాసు + అంత = కాసింత; రూపాయి - అర్ధరూపాయి - పావలా - బేడ - అణా - అర్ధణా - కాణీ - దమ్మిడీ - కాసు - అరకాసు: ఈ క్రమంలో కాసు అనేది ఒకప్పటి దమ్మిడీలో సగము. కాస్మిక్ కిరణాలు, kAsmik kiraNAlu -n. -- Cosmic rays; A continuous flow of particles that reach the surface of the Earth from space, particles produced by black holes of enormous mass and by the remains of supernovae; Cosmic rays are primarily composed of high-energy particles, mainly protons (90%), followed by helium nuclei (alpha particles, 9%), and heavier atomic nuclei (1%). A small fraction are electrons, positrons, and antimatter particles. The ionosphere protects us all from the damaging influence of these rays. -- విశ్వకిరణాలు; కాసీరత్నం, kAsIratnaM - n. -- a climber or bushy plant with scarlet red flowers; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' Linn.; కాసు, kAsu -n. --(1) sovereign; a gold coin weighing 10 grams; --(2) cash; copper coin; any coin; కాసేపు, kAsEpu -adj. --little while; కాష్ఠం, kAshThaM -n. --wood; wood used on the funeral pyre; కాష్ఠ, kAshTha -n. --(1) quadrant; a fourth of the region created by two rectangular coordinate axes; --(2) duration of time equal to 18 winks; 1 / 450th of a Muhoortham; కాష్ఠోల్, kAshThOl -n. --wood alcohol; methyl alcohol; methanol; కరస్రారా; క్త్వార్థం, ktvArthaM -n. --[gram.] any infinite verb ending in ఇ, such as వచ్చి, తెచ్చి; -- భూతకాలిక అసమాపక క్రియ; ఉదా. వచ్చియిచ్చెను. ఇందులో 'వచ్చి' క్త్వార్థకము. %క్రా - krA, క్షా - kshA, కిం - kiM, కి - ki, క్రి - kri, క్షి - kshi క్రాంతి, krAMti -n. --(1) turning; --(2) revolution; --(3) [astro.] declination; the angular distance of a celestial object north or south of the celestial equator, analogous to latitude on Earth; this is always measured in degrees, minutes, and seconds; క్రాంతిచక్రం, krAMticakraM -n. --ecliptic; the apparent path of the sun in the sky; క్రాంతివృత్తం, krAMtivRttaM % replacement for old entry -n. --(1) ecliptic; the great circle on the celestial sphere that lies in the plane of the Earth's orbit; the apparent circular path of the Sun as it travels in its annual journey, as seen from Earth; the plane of the ecliptic is tilted at an angle of 23.5 degrees from the plane fo the celestial equator; the two points at which the ecliptic crosses the celestial equator are the equinoxes; the constellations through which the ecliptic passes are the constellations of the Zodiac; --(2) the Zodiac; క్లాసు పీకడం, klaasu peekaDaM - adj. -- preachy; having or revealing a tendency to give moral advice in a tedious or self-righteous way; క్షామం, kshAmaM -n. --famine; క్షారం, kshAraM -n. --alkali; (ety.) భూతిర్బసిత భస్మనీక్షారో రక్షా (అమరకోశము); క్షారార్థం; kshArArthaM -n. --alkaloid; (ety.) an alkali-like substance; క్షారం వంటి పదార్థం కనుక క్షారార్థం; కి, ki - suff. -- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; ఇకారాంత పదాలకి కి అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; పిల్లి > పిల్లికి కింక, kiMka -n. --anger; same as కినుక; కించిత్తు, kiMcittu -n. --very little; iota; "teency, weency" bit; కింపురుష, kiMpurusha -n. -- (1) centaur; a legendary creature with a horse’s body and a human head; (2) మనుష్యముఖమున్ను పక్షిశరీరమున్ను గలిగిన దేవతావిశేషపు జాతి; -- see also కిన్నెర; కింశుకం, kiMSukaM -n. --[bot.] Butea frondosa; కిక్కురుమనకుండా, kikkurumanakuMDA -adv. --without making any noise; silently; కిచకిచ, kicakica -adj. --onomatopoeia for the chirping sound of birds or the squealing sound of monkeys; కిచిడీ, kiciDI -n. --rice cooked with a variety of vegetables, spices and dal; కిచ్చిలి, kiccili -n. --orange; కిటికి, kiTiki -n. --window; కిటకిట, kiTakiTa -adj. --onomatopoeia for tightly packed people at a place; కిటుకు, kiTuku -n. --trick; device; కిణ్వప్రక్రియ, kiNvaprakriya -n. --[chem.] fermentation; కిత్తనార, kittanAra -n. --a fiber made from agave; కిత్తలి, kittali -n. --agave; [bot.] ''Agave americana;'' bast sagopalm; -- పల్లెలలో పొలం గట్లపైన, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మొలిచే కలబంద మొక్కలా కనిపించే పలుచని ఆకుల మొక్క కిత్తలనార. పాత రోజుల్లో పొలాల సరిహద్దులలో ఈ మొక్కలను నాటి సహజమైన కంచెను తయారుచేసుకునే వారు. వీటి ఆకులు పలచగా, పొడవుగా వుండి అంచుల్లో ముళ్లను కలిగి ఉంటాయి. అందుకే పశువులు, మనుషులు వీటి జోలికి పోలేరు. మట్టి కోతకు గురికాకుండా వుండటానికి వీటిని రక్షణ కవచాల్లా ఉపయోగిస్తారు. ఆయుర్వేద ఔషధాలలో ప్రతి భాగాన్ని వాడతారు. ఆకుల నుండి వచ్చిన నారను వస్త్రాలు, తాళ్లు తయారీకి వినియోగిస్తారు. ఇప్పుడు చాలా గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఈ మొక్కలను వాణిజ్య పంటగా పండిస్తున్నారు. కితాబు, kitAbu -n. --(1) kudos; praise; appreciation; --(2) book; కిన్నర, kinnara -n. -- see కిన్నెర; కినుక, kinuka -n. --anger; కినోవా, quinoa - n. - the goosefoot plant; [bot.] ''Chenopodium quinoa''; -- the protein-rich, gluten-free seeds of this plant, native to South America, are being used as a cereal grain and as an alternative to rice and wheat; కిన్నెరులు, kinnerulu - n. pl. -- legendary creatures with a human head and a horse’s body; వీరు అశ్వ శరీరం, నరముఖం కలవారు; -- see also కింపురుషులు; కిఫాయతు, kiphAyatu -n. --benefit; advantage; కిమ్మనకుండా, kimmanakuMDA -adv. --without making any protest; quietly; without hesitation; కిరణం, kiraNaM -n. --ray (of light); కిరణజన్య సంయోగక్రియ, kiraNajanya saMyOgakriya -n. --photosynthesis; కిరణవారం, kiraNavAraM -n. --a beam of (light) rays; (Chinnaya Suri uses the phrase తరణి కిరణవారం); కిరసనాయిలు, kirasanAyilu -n. --kerosene; a combustible hydrocarbon liquid which is derived from petroleum. It is widely used as a fuel in aviation as well as in household Kerosene lamps; -- కిరసనాయిలు సహజంగా రంగు లేని ద్రవం. కేవలం మన దేశంలోనే, ప్రజాపంపిణీకి ఉద్దేశించిన కిరసనాయిలు నల్ల బజారు పాలు కాకుండా రక్షించడానికి అందులో నీలి రంగు 'డై' ని, ఇంకా 'పర్ఫ్యూరాల్''అనే మరో రసాయనాన్ని కలుపుతారు. ఆ రంగును సులభంగా పోగొట్టగల రసాయనాలు లేవు. ఉన్నా వాటిని వాడడం చట్ట ప్రకారం నేరం; కిరాతకం, kirAtakaM -n. --savage deed; barbarian act; కిరాతుడు, kirAtuDu -n. --savage; barbarian; huntsman; కిరాయి, kirAyi -n. --hire; fare; rent; కిరీటం, kirITaM -n. --crown; tiara; కిరీటిక, kirITika -n. --conona; కిర్రుచెప్పులు, kirruceppulu -n. --creaking slippers; shoes deliberately made to produce a creaking sound to act as a means to ward off creeping creatures like serpents; కిలకిల, kilakila -adj. --onomatopoeia for the sound of a woman or baby laughing; కిలారం, kilAraM - n. -- farce; -- కిలకిల నవ్వించేది; రూపకాలలో ఒక రకం; కిలుం, kiluM -n. --verdigris; a mildly toxic substance formed when bronze or brass vessels react with domestic organic acids; -- ఇత్తడి, రాగి పాత్రలు వాడకుండా, శుభ్రం చేయకుండా కొన్ని రోజులు వుంచినట్లైతే మలినాలు చేరి, వాటి రంగు మారి మచ్చలు ఏర్పడతాయి. పాత్రలో లోహంతో ఆమ్లజనీకరణ జరగడం వలన ఉపరితలంపై విషపూరితమైన మలినాలు చోటు చేసుకుంటాయి. దాన్నే "కిలుము" అంటారు. ఈ కిలుము పట్టిన పాత్రలు ఉపయోగించడం ఆరోగ్యానికి హానికరం. కిలో, kilO -pref. --వెయ్యి; ---కిలోగ్రాము = measure of weight in the metric system; one thousand grams; కిలో. ---కిలోమీటరు = measure of distance in the metric system; one thousand meters; ఉరమరగా 8 కి.మీ. = 5 మైళ్లు. కిళ్లీ, kiLlI -n. --an after-dinner chewable item prepared by wrapping scented betel nut pieces and some sweet or pungent condiments in a betel leaf; ---(e. g.) కారా కిళ్లీ = one made from pungent condiments and tobacco. ---(e. g.) మిఠాయి కిళ్లీ = one made from sweet condiments. కిశోరం, kiSOraM -n. --(1) baby; --(2) any baby animal; --(3) baby horse; --(4) baby deer; కిస్తీ, kistI -n. --installment; installment payment; కిసుమీసు, kisumIsu -n. --raisin; dried seedless grapes; క్రిమి, krimi -n. --(1) worm; --(2) germ; --(3) microorganism; (rel.) కీటకం = insect; క్రిమిక, krimika -n. --appendix; vermiform appendix; a part of the large intestine; క్రిమిసంహారక, krimisaMhAraka -adj. --insecticidal; క్రిమిసంహారిణి, krimisaMhAriNi -n. --(1) germicide; --(2) insecticide; క్రియ, kriya -n. --(1) action; activity; --(2) verb; (ant.) ప్రతిక్రియ; (rel.) ప్రక్రియ = process, as in a chemical process; ---అకర్మక క్రియ = intransitive verb. ---సకర్మక క్రియ = transitive verb. క్రియాజన్యవిశేషణం, kriyAjanya viSEshaNaM -n. --verbal adjective; క్రియాప్రాతిపదిక, kriyAprAtipadika -n. --[gram.] a verbal root; క్రియావిశేషణం, kriyAviSEshaNaM -n. --adverb; క్రియాశీల, kriyASIla -adj. --active; practical; constructive; క్రిస్మస్, krismas -n. --Christmas; the birthday of Jesus Christ; క్రిస్మస్ రోజ్, krismas rose -n. --black hellebore flower; [bot.] ''Helleborus niger''; క్లిష్టత, klishTata -n. --intricacy; complexity; క్వినైన్, quinine - n. -- a medicine - once widely used to prevent Malaria - produced from the bark of the Cinchona tree; క్షితి, kshiti -n. --(1) the Earth; --(2) an abode; --(3) 1 followed by 20 zeros; క్షితిజం, kshitijaM -n. --horizon; క్షితిజసమాంతరం, kshitijasamAMtaraM -adj. --horizontal; క్షిపణి, kshipaNi -n. --missile; %కీ - kI, క్రీ - krI, క్షీ - kshI కీకటారణ్యం, kIkaTAraNyaM - n. --dark forest; thick jungle; కీకారణ్యం, kIkAraNyaM -n. --dark forest; thick jungle; కీచు, kIcu -adj. --shrill; కీచుగొంతుక, kIcugoMtuka -n. --shrill voice; కీచురాయి, kIcurAyi -n. --cricket; an insect of the cricket family; కీచులాట, kIculATa -n. --squabble; minor quarrel, esp. between a husband and wife; కీటకం, kITakaM -n. --insect; any of the small invertebrate animals with a head, thorax, abdomen, three pairs of legs, and two pairs of membranous wings; కీటకారి, kITakAri -n. --insecticide; (lit.) killer of insects; కీడు, kIDu -n. --harm; bad luck; down-side; disadvantage; evil; misfortune; (ant.) మేలు; కిడెంచి మేలెంచడం, kIDeMci mEleMcaDaM - ph. -- the act of looking at the downside before counting the benefits; కీత, kIta -adj. --(1) inferior; --(2) level; not heaping; ---కీత చెంచాడు = a level tea-spoonful. కీరచేప, kIracEpa -n. --Cotio; a fish of the Cyprinidae family; [biol.] Osteobramma vigorsii; Osteobramma cotio; కీర్తన, kIrtana -n. --(1) a type of song sung in the Carnatic style; these songs typically have a refrain and one or more stanzas of lyrics; --(2) praise; కీర్తి, kIrti -n. --fame; (ant.) అపకీర్తి; కీలం, kIlam -n. --(1) wedge; pivot; --(2) [bot.] style; కీలకం, kIlakaM -adv. --critical; pivotal; -n. --pivot; key; కీలకోపన్యాసం, kIlakOpanyAsaM -n. --keynote speech; కీలు, kIlu -n. --(1) joint; anatomical joint; --(2) screw; --(3) mechanism; --(4) tar; pitch; ---బంతి గిన్నె కీలు = ball and socket joint. ---మడతబందు కీలు = folding joint. కీలుబొమ్మ, kIlubomma -n. --mechanical doll; puppet; కీసా, kIsA -n. --purse; small purse; కీళ్లవాతం, kILlavAtaM -n. --rheumatism; కీళ్లవాపు, kILlavApu -n. --arthritis; inflammation of the joints; కీళ్లు, kILlu -n. pl. --joints; క్రీడ, krIDa -n. --game; sport; play; క్రీస్తు, krIstu -n. --Jesus Christ; క్రీస్తుపూర్వం, krIstupUrvaM -n. --Before Christ; క్రీస్తుశకం, krIstuSakaM -n. --Anno Domini; in the year of our Lord; A.D.; క్షీరం, kshIrAM -n. --milk; క్షీరదం, kshIradaM -n. --mammal; క్షీరవర్ధకం, kshIravardhakaM - n. --galactagogue; క్షీరామ్లం, kshIrAmlaM -n. --lactic acid; క్షీరాన్నం, kshIrAnnaM -n. --rice pudding; rice cooked in milk and sugar; క్షీరోజు, kshIrOju -n. --lactose; a sugar found in milk; %కుం - kuM, కు - ku, క్షు - kshu కుంకం, kuMkaM -n. --see కుంకుమ; కుంక, kuMka -n. --(1) child widow; --(2) urchin; innocent and mischievous lad; కుంకుడు చెట్టు, kuMkuDu ceTTu -n. --soap nut tree; [bot.] ''Sapindus emarginatus''; -- [Sans.] ఫేనిలం; అరిష్టం; కుంకుడు కాయ, kuMkuDu kAya -n. --soap nut; soapberry; sapindus; [bot.] ''Sapindus mukorossi;'' see also సీకాయ; కుంకుమ, kuMkuma -n. --red rouge-like substance used for making the red dot worn on the forehead of Hindu women; There are several methods of making this; (1) to mix turmeric powder with alum, and quicklime; (2) to mix turmeric powder with lime juice; (3) to mix turmeric powder with some crystals available in the market; -- కుంకం; కుంకుమ చెట్టు, kuMkuma చెట్టు -n. --[bot.] ''Mallotus philippensis'' -- చెందిరం; సిందూర వృక్షం; కమల; కపిలి; కుంకుమ పువ్వు, kuMkuma puvvu -n. --saffron; [bot.] ''Crocus sativa'' of the Iridaceae family; -- తృణ కుంకుమం = hay saffron; --[Sans.] అగ్నిశిఖ; కుంకుమం; కాశ్మీరం; బాహ్లీకం; అస్రం; -- ఈ పూల పురుష కేసరాలు పసుపుపచ్చగా ఉంటే, స్త్రీ కేసరాలు ఎర్రగా ఉంటాయి. ఒక్కో పువ్వులో మూడు స్త్రీ కేసరాలుంటాయి. కీలాగ్రాలు (Stigmas), వాటి పొడవాటి కాడలు (కీలములు - Styles) కూడా ఎర్రగా రక్తవర్ణంలో ఉంటాయి. వీటిని వేరుచేసి ఎండబెట్టి దాన్నే కుంకుమపువ్వు పేరుతో మార్కెట్లో విక్రయిస్తారు. కుంకుమ పువ్వు అని మనం వాడుకునేది ఆ మొక్క పువ్వును కాదు; పూల కీలములు, కీలాగ్రాలను మాత్రమే అని గ్రహించాలి. -- లేటిన్ ”సాఫ్రానం” అనే పదం, ఇటాలియన్ "జాఫ్రానో" అనే పదం అరబ్బుల "అల్ జేఫరిన్" నుంచి వచ్చినవే. వీటన్నిటికి "బంగారు రంగు" అని అర్ధం. సంస్కృత పదం "కుంకుమం" నుంచి ఆ మొక్క పేరు క్రోకస్ వచ్చిందనిన్నీ, దాని అర్ధం "పసుపు రంగు" గా మారిందని చరిత్ర కారులంటారు; కుంకుమ బొట్టు, kuMkama boTTu -n. --the red dot on the forehead worn esp. by Hindu married women, traditionally made from turmeric powder and a dash of lime (calcium carbonate); కుంగు, kuMgu -v. i. --sag; sink; bend; (rel.) ఒంగు; కుంచం, kuMcaM -n. --a volumetric measure for measuring grain until the metric system was introduced; approximately two liters; 1 కుంచం = 2 అడ్డలు = 4 మానికలు = 8 తవ్వలు = 16 సోలలు = 64 గిద్దలు; Similarly, 4 కుంచాలు = 1 తూము; 5 తూములు = 1 ఏదుము (ఐదు + తూము); 10 తూములు = 1 పందుము (పది + తూము); 4 ఏదుములు = 1 పుట్టి; -- గరిసె అంటే పెద్ద ధాన్యపు గంప అనీ ధాన్యపు కొట్టు అనీ అర్థం. ఈ గంపలు, ధాన్యపు కొట్లు వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ పరిమాణాలలో ఉండే కారణంగా గరిసె ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో రకంగా ఉంది. కుంచె, kuMce -n. --brush; కుంజరం, kuMjAraM -n. --elephant; (ety.) one that has కుంజలు; కుంజలు, kuMjAlu -n. pl. --little depressions found on both sides of an elephant's head, just below the కుంభస్థలం; కుంట, kumTa, -n. -- (1) pond; a pond of the size of one "kunta" or about 1/40th acre; (2) pit; low-lying land; -- పెద్ద నీటి చెలమ; కుంటు, kuMTu -v. i. --limp; కుంఠితము, kuMThitamu -n. --dented; bent; wavered; (ant.) అకుంఠితం; కుండ, kuMDa -n. --earthen pot; (rel.) బిందె; కుండపోత, kuMDapOta -n. --torrential rain; heavy rain; rain coming down as if someone is pouring water from a pot; కుండమల్లి, kuMDamalli -n. --star jasmine; a plant of the Oleaceae family; [bot.] Jasminium multiforum; This plant has medicinal uses in treating ulcers; known to have an antidote for cobra venom; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam; కుండలము, kuMDalamu -n. --ear ring; కుండలిని, kuMDalini - n. -- A Yoga system to tame and harness the internal energy in the human body; Kundalini yoga (kuṇḍalinī-yoga) derives from kundalini, defined as energy that lies within the body, at the base of the spine. Kundalini is considered to be dormant until it is activated (as by the practice of yoga) and channeled upward through the central channel, along the spine, in a process of spiritual perfection; -- కుండలిని అనేది భారతీయ యోగ శాస్త్రం ప్రకారం ఒక అనిర్వచనీయమైన శక్తి. ఇది మానవ శరీరంలో వెన్నులో క్రింది భాగాన చుట్ట చుట్టుకొని పాములా దాగి ఉంటుంది. ఈ స్థానాన్ని మూలాధారం అంటారు. ఈ మూలాధారం లో దాగివున్న ఈ కుండలినీ శక్తిని మానవ శరీరంలోని షట్చక్రాల (అంటే మూలాధార, స్వాధిష్టాన, మణిపూర, అనాహత, విశుద్ధి, ఆజ్ఞా) నుండి సుషుమ్నా నాడి ద్వారా పైకి సహస్రారం వరకు తీసుకొనివెళ్లే పద్ధతి కుండలినీ యోగం. కుండలినీ యోగంలో కుండలినిని జాగృతం చేయడానికి ప్రాణాయామం ఒక ముఖ్య సాధనం. కుండలిని స్థితి శక్తి (potential energy) రూపంలో ఉండగా, త్రికరణ శుద్ధితో అరిషడ్వర్గాలను జయించినప్పుడు, గతి శక్తి (kinetic energy) గా మారి ఊర్ధ్వ ముఖంగా పయనించి, షట్చక్రాల్లోని ఒక్కొక్క చక్రాన్నీ దాటుతూ, తల మాడు భాగాన ఉండే సహస్రార చక్రాన్ని చేరుతుంది. ఈ స్థితినే అష్టాంగ యోగంలోని అత్యున్నత దశ అయిన "సమాధి స్థితి"గా కూడా పేర్కొంటారు. ఈ స్థితిలో సాధకుడు అనిర్వచనీయమైన ఆనందాన్ని (బ్రహ్మానందాన్ని) పొందుతాడని అంటారు. కుండలినీ విద్యను ఉపాసించిన రమణ మహర్షి, రామకృష్ణ పరమహంస సమాధి స్థితికి చేరారని అంటారు. కుండలీకరణం, kuMDalIkaraNaM -v. t. --parenthesize; bracket; కుండలీకరణములు, kuMDalIkara-Namulu -n. pl. --parentheses; brackets; కుండీ, kuMDI -n. --bin; jar; urn; (rel.) చెత్త కుండీ; పూల కుండీ; కుందము, kuMdamu - n. -- star jasmine; Downy jasmine;[bot.] Jasminum multiflorum -- [Sans.] సదాపుష్ప; కుందేలు, kuMDElu -n. --(1) Indian hare; rabbit; [biol.] Lepus nigricollis; --(2) total loss in a card game; (ety.) In certain card games, Indians use the terms ఆట (game), బేస్తు (marginal win), and కుందేలు (total loss); కుందేలు, probably a distortion of కుదేలు, means total loss; కుంపటి, kuMpaTi -n. --portable charcoal grill; portable charcoal furnace; కుంభం, kuMbhaM -n. --(1) Aquarius; one of the 12 signs of the Zodiac; --(2) pot, water pot; కుంభ, kuMbha -adj. --convex; కుంభకం, kuMbhakaM -n. --holding the breath in yoga practice; ---అంతః కుంభకం = inhaling and holding the breath. ---బహిః కుంభకం = exhaling and holding the breath. కుంభకటకం, kuMbhakaTakaM -n. --convex lens; కుంభకామెర్లు, kuMbhakAmerlu -n. --yellow fever; కుంభకోణం, kuMbhakONaM -n. --(1) a town in Southern India; --(2) scam; allegorically used while referring to big-time deceit; a toponym; కుంభవృష్టి, kuMbhavRsTi -n. --torrential rain; heavy rain; downpour; -- [see also] ముసురు; జడివాన; కుంభస్థలం, kuMbhasthalaM -n. --an area at the top part of the head and between the shoulders of an elephant, where the mahout uses his iron stylus to control the elephant; కుంభాకార, kuMbhAkAra -n. --adj. convex; (lit.) pot shaped; కు, ku -n. --pref. false; pseudo; artificial; -- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; అకారాంత పదాలకి కు అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; కుక్క > కుక్కకు కుక్క, kukka -n. --dog; terrier; ---ఆడకుక్క = bitch. ---ఉడుప కుక్క = terrier. ---కుక్కపిల్ల = puppy. ---మగకుక్క = dog. ---కుక్కలగుంపు = kennel. ---కుక్కలదొడ్డి = kennel. కుక్క కాటుకి చెప్పు దెబ్బ, kukka kATuki ceppu debba -ph. --[idiom] tit for tat; కుక్కగొడుగు, kukkagoDugu -n. --agaricus; toadstool; [bot.] ''Mushroom agaricus;'' (note) the edible variety is called mushroom or పుట్టగొడుగు; కుక్కతులసి, kukkatulasi -n. --white basil; [bot.] ''Ocimum album; Ocimum americanum;'' [Sans.] ఫణిర్జకం; కుక్కబంతి, kukkabaMti -n. --tridax; కుక్కమూతి పిందెలు, - n. -- vegetables, like gourds and cucumbers, that were deformed and twisted at a tender stage thus rendered useless; -- బాల్యంలోనే చెడు నడవడికకు అలవాటు పడినపిల్లలను కుక్క మూతి పిందెలతో పోల్చడం ఉంది. వక్రంగా పుట్టిన పిందెలు నిజంగానే కుక్క మూతిని పోలి ఉండడం కద్దు. కుక్కవాయింట, kukkavAyiMTa -n. --dog mustard; an edible green; [bot.] Polanisia viscosa; Cleome viscosa Linn. ; శ్వానబర్చర; కుక్కవావింట; కుక్కవెర్రి, kukkaverri -n. --hydrophobia; a disease, characterized by a fear of water, caused by a dog bite; కుక్కలదొడ్డి, kukkaladoDDi -n. --dog-kennel; కుక్కుటం, kukkuTaM -n. m. --cock; rooster; chicken; fowl; కుక్కుటి, kukkuTi -n. f. --hen; కుక్షి, kukshi -n. --stomach; ---నిరక్షర కుక్షి = illiterate person; (lit.) without a syllable in the stomach. [[File:Starr_060305-6527_Myoporum_sandwicense.jpg|thumb|Right|కుచందనం,Myoporum_sandwicense]] కుచందనం, kucaMdanaM - n. -- bastard sandalwood; [bot.] ''Myoporum sandwicense''; native to Hawaii, grows as either a small tree, large tree, or dwarf shrub, depending on the elevation and conditions; కుచము, kucamu -n. --breast; woman's breast; కుచాగ్రము, kucAgramu -n. --nipple; the tip of the breast; కుచ్చు, kuccu -adj. --pleated; bushy; (alt.) కుచ్చుల; ---కుచ్చు టోపీ = cap with a tassel. ---కుచ్చు తోక = bushy tail. కుచ్చులు, kucculu -n. pl. --(1) pleats; --(2) tassels; కుచ్చెళ్లు, kucceLLu -n. pl. --pleats; frills; folds used in clothing to lend body and beauty; ---కుచ్చెళ్ల అంచు = the side of a sari suitable for pleating. కుజుడు, kujuDu -n. m. --Mars; (alt.) కుజగ్రహం; this is a misnomer because (lit.) కు = Earth, జ = born, కుజ = born of Earth; the translation అంగారకుడు is better because అంగారము connotes fire and fire is red and Mars is the red planet; కుటకి, kuTaki - n. -- [bot.] ''Picrorhiza kurroa'' of the Plantaginaceae family; -- one of the major income-generating non-timber forest products found in the Nepalese Himalayas. It is one of the oldest medicinal plants; It is a perennial herb and is used as a substitute for Indian gentian (Gentiana kurroo); Taking picrorhiza by mouth for up to one year, in combination with a drug called methoxsalen, that is also taken by mouth, and applied to the skin, seems to help treat vitiligo in adults and children; కుట్ర, kuTra -n. --conspiracy; plot; machination; కుట్ర పన్ను, kuTra pannu -v. t. --conspire; plot; కుటి, kuTi -n. --cottage; (rel.) గుడి; కుటీరం, kuTIraM -n. --cottage; (rel.) గుడారం; కుటీర పరిశ్రమ, kuTIra pariSrama -n. --cottage industry; కుటుంబం, kuTuMbaM -n. --(1) family; --(2) household; ---విభాజిత కు. = divided family. ---అవిభక్త కు. = undivided family. ---సమష్టి కు. = joint family. ---ఉమ్మడి కు. = joint family. కుటుంబ నియంత్రణ, kuTuMba niyaMtraNa -n. --family planning; (lit.) controlling the family; కుట్టు, kuTTu -n. -- stitch; -v. t. --(1) sting; bite; --(2) sew; stitch; కుట్టుపని, kuTTupani -n. --sewing; tailoring; needlework; కుట్టుమిషను, kuTTumishanu -n. --sewing machine; కుడ్య చిత్రాలు, kuDya chitrAlu - n. pl. -- murals; pictures painted on walls and ceilings; -- మన దేశంలో గుహల్లో వేసినవి, బాగా ప్రాముఖ్య మైనవి -భింభేత్క, అజంతా,ఎల్లోరా, సిత్తనవాసల్ వంటి చోట్ల ఇలాంటి చిత్రాలు కనిపిస్తాయి. ప్రపంచంలో గోడ చిత్రాలను ఫ్రెస్కో అంటారు. ఇది ఇటాలియన్ పదం. తాజా అయిన అని అర్ధం; -- మొదటి రకమైన ఫ్రెస్కో - బ్యునో (fresco-buno) అనేది తడి/తేమ పద్ధతి .ఇందులో సున్నపు పొర తడిగా ఉన్నప్ప్పుడే, రంగు పొడులను నీటితో కలిపి దాని మీద వివిధ ఆకారాల్లో సిద్ధంగా ఉంచుకున్న ఆకార రేఖల పై పూస్తారు. అప్పుడు రంగులు లోపలికి చొచ్చుకుని పోయి చిత్రానికి ధృడత్వాన్ని,మన్నికని ఇస్తాయి. వాటికన్ సిస్టిన్ చాపెల్ లో మైకలాంజేలో వేసింది ఇలానే. -- రెండోది ఫ్రెస్కో - సెక్కో (fresco-secco) రకం. ఇది పొడి/ఎండు పద్ధతి. తెల్లటి సున్నపు పొర(గార లేక గచ్చు) ఆరిన తర్వాత రంగు పొడులను,ఇతర పట్టీ ఉంచే పదార్ధాలతో(నూనెలో,బంకగా ఉండే మరేదో )** కలిపి చిత్రిస్తారు. ఇది మన అజంతా రకపు చిత్రాలలో వేసినది. వీటిలో చివరగా, నునుపు రాయితో మెరుపు వచ్చే వరకు, రుద్దుతారు. కుడితి, kuDiti -n. --a drink for cattle made from the rice wash water, bran, etc.; కుతకుత, kutakuta -n. --onomatopoeia for the sound of cooking; కుతర్కం, kutarkaM -n. --false logic; కుత్సిత, kutsita -adj. --unscrupulous; కుతూహలం, kutUhalaM -n. --the desire to know; anxiety to find the unknown; inquisitiveness; కుత్తుక, kuttuka -n. --neck; throat; కుత్తుకబంటి, kuttukabaMTi -n. --upto the neck; neck-deep; కుదప, kudapa -n. --clot; curds of blood; కుదవ, kudava -n. --pledge; pawn; mortgage; కుదుపు, kudupu -n. --vibration; rough ride; కుదించు, kudimcu -v. t. --compress; shorten; abbreviate; abridge; కుదురు, kuduru -n. --(1) shapeliness; --(2) stability; steadiness; --(3) support; basin to support a round-bottomed pot; basin to support free-flowing liquids; --(4) cure; recovery from illness; --(5) root; పెనుకుదురు = big root; కొండుకుదురు = baby root; చనుకుదురు = nipple; కుదురుగా, kudurugA -adv. --properly; comfortably; కుదుర్చు, kudurcu -v. t. --(1) arrange; fix; settle; --(2) treat; cure; కుదేలు, kudElu -n. --(1) total loss of investment; bankruptcy; --(2) (note) in card games, Indians use the terms కుదేలు, and sometimes కుందేలు, to refer to a total loss and బేస్తు to indicate a marginal win. కునుకు, kunuku -n. --catnap; dozing; కునుకుపాట్లు, kunukupATlu -n. --little catnaps; కుపోషణ, kupOshaNa -n. --malnutrition; కుప్ప, kuppa -n. --heap; pile; కుప్పింటి ఆకు, kuppiMTi Aku - n. -- leaf of Indian Acalypha; [bot.] ''Acalypha indica''of the Euphorbiaceae family; -- మురిపింటి; పిప్పింటి; మూర్కొండ; ఈ మొక్కను ఎన్నో వైద్య యోగాలలో వినియోగిస్తారు. ఇది నిటారుగా పైకి పెరిగే వార్షిక మొక్క- అంటే ఏటా పడి మొలుస్తుంది. 30 నుంచి 100 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరుగుతుంది. తోటలలో కలుపు మొక్కగా, ఖాళీ స్థలాలలో, రోడ్లవెంట పిచ్చి మొక్కగా భారతదేశం అంతటా కనిపిస్తుంది; -- [Sans.] హరిత మంజరీ; . కుప్పె, kuppe -n. --flask; bottle; a long necked bottle used in chemistry labs; కుబుసం, kubusaM -n. --molt; slough; the skin that is shed periodically by certain animals like snakes and silkworms; ---కుబుసం విడచుట = molting; ecdysis. కుబేరుడు, kubEruDu - n. -- the demigod of wealth; -- కుబేరుడు అనగా అవలక్షణములతో కూడిన శరీరము కలవాడు (బేరము అంటే శరీరము అని అర్థము). పేరుకి తగ్గట్టుగానే ఈయన పొట్టిగా (మరగుజ్జులా), పెద్ద కుండ వంటి పొట్టతో, మూడు కాళ్ళు, ఒకే కన్ను, ఎనిమిది దంతాలతో వుంటాడని, పురాణాలలో చెప్పబడింది; -- పులస్త్యుడికి, తృణబిందుని కుమార్తెకి పుట్టిన శిశువే విశ్రవసుడు. విశ్రవసుడి కుమారుడు కుబేరుడు -- విశ్రవునికీ, భరద్వాజ మహర్షి కుమార్తె అయిన దేవవర్ణికీ పుట్టినవాడు వైశ్రవణుడు. ఈ వైశ్రవణుడే కుబేరుడు. కుమ్మక్కు, kummakku -n. --aid and abetment in the commission of a crime; support in a conspiracy; collusion; plotting together; కుమ్మట్టి, kummaTTi -n. --plastic; (ety.) కుమ్మరి + మట్టి; కుమ్మరావం, kummarAvaM -n. --kiln; potter's kiln; కుమ్మరించు, kummariMcu, -v. t. --pour out; empty; కుమ్మరి, kummari -n. --potter; కుమ్మరిమట్టి, kummarimaTTi -n. --kaolin; clay; (note) a mixture of sterilized kaolin and pectin is sold as Kaopectate, an over-the-counter medicine for the treatment of diarrhea; % spell check కుమ్ము, kummu - n. -- smouldering ashes; -v. t. --butt; gore; pierce; కుమ్ములాట, kummulATa -n. --playful butting in bed; కుమ్ముసుద్ది, kummusuddi -n. --enigma; a talk or communication through symbols; కురంతకం, kuraMtakaM -n. --Yellow Amaranth; a plant of the Acanthaceae family; [bot.] Barleria prionitis; Chewing the leaves of this plant is known to relieve tooth ache; This potassium-rich plant has other medicinal uses in treating boils and fevers; This plant was mentioned in Potana’s Bhagavatam; (Syn.) పచ్చ పెద్ద గోరంట; ములు గోరంట; కుర్ర, kurra -adj. --young; junior; small; little; ---కుర్రకుంక = lad; an innocent boy. ---కుర్రకారు = teenagers; youths. ---కుర్రతనం = childishness. కుర్రది, kurradi -n. f. --young girl; కుర్రాడు, kurraDu -n. m. --young boy; కురిడీ, kuriDI -n. --the meat part of a very mature coconut after all the water had been absorbed; కురు, kuru -adj. --short; small; little; కురుచ, kuruca -adj. --short; diminutive in size; కుర్చీ, kurcI -n. --chair; seat; కురుపు, kurupu -n. --boil; (rel.) పొక్కు; కురువిందం, kuruviMdaM -n. --corundum; a crystallized mineral of aluminum oxide varying in color from light blue to smoky gray, brown, and black; the finest varieties of corundum are sapphire and ruby; ruby is called "kuruvinda" in Sanskrit. కురులు, kurulu -n. --curls; curly hair; కులం, kulaM -n. --(1) group; collection; family; --(2) caste; -- హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి; బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు. ---కాకులం = group of crows. ---గురుకులం = the residence of a teacher; a place where students gather; ---గోకులం = group of cows; a place where cows reside; ---ముక్కులం = group of clouds. కులగోత్రాలు, kulagOtrAlu -n. --lineage; ancestry; కుల్లా, kullA - n. -- cap; hat; Muslim hat; -- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కులాసా, kulAsA -n. --happiness; కుళాయి, kuLAyi -n. --tap; faucet; spigot; కుశలము, kuSalamu -n. --wellbeing; happiness; కుశి, kusi -n. --a joint in woodwork; carpenter's joint; కుశిని, kusini -n. --(1) cuisine; cooking; --(2) kitchen; కుసుంబా పువ్వు, kusumbA puvvu -n. --safflower; [bot.] Carthemus tinctorius; ---కుసుంబా నూనె = safflower oil. --కుసుమ కుసుమించు, kusumiMcu - v. i. -- flower; bloom; కుస్తీ, kustI -n. --wrestling; కుష్టు, kushTu -n. --leprosy; కుహనా, kuhanA -adj. -- pseudo; quasi; quack; false; deceptive; bogus; -- కపట; అర్థాపేక్షచేత కపటత్వతో; ఈర్ష్య గల; అర్థాది లోభకృత మిథ్యాచారాది కపటచర్యా; కుహరం, kuharaM -n. --hole; chamber; cavity; ---హృదయ కుహరం = thoracic cavity; thoracic chamber. క్రుంకు, kruMku -n. --(1) set; die; --(2) take a dip; క్లుప్తపరచు, kluptaparacu -v. t. --abridge; summarize; క్లుప్తసరిగా, kluptasarigA -adv. --briefly; క్షుణ్ణం, kshuNNaM -adj. --(1) powdered; pounded; --(2) thorough; complete; క్షుద్రగ్రహాలు, kshudragrahAlu -n. --asteroids; the planetary fragments found in a belt between Mars and Jupiter; క్షురి, kshuri -n. --barber; క్షురిక, kshurika -n. --razor; razor blade; కృదంతం, kRdaMtaM - n. -- [gram.] a noun form created from a verb by appending a suffix (ప్రత్యయం); also called కృదంత నామవాచకం; ఉదా: అలుగు > అలక; ఆడు > ఆట; %కూ - kU, క్రూ - krU, క్షూ - kshU కూకటి, kUkaTi -adj. -- main; principal; central; -- మాడు మీఁద పెరిగిన జుట్టునకు కూకటి అని పేరు. అట్లే పీచుపీచుగా ఉన్న దేనికైనను కూకటి అనియే పేరు. --- కూకటి వేరు = main root; tap root; --- కూకటి కొట్టు = [comp.] main store. కూగర్, kUgar - n. -- cougar; [bio.] ''Puma concolor'' of the Felidae family; కూజుపిట్ట, kUjupiTTa -n. --warbler; a type of bird; కూటం, kUTaM -n. --(1) association; clique; tight-knit group; --(2) pinnacle; summit; tip of a mountain; కూట, kUTa -adj. --artificial; pseudo; not real; ---కూట సృష్టి = artificial creation; hoax. కూటజ పుష్పం, kUTajapuShpaM - n. -- [bot.] ''Holarrhena antidysentrica;'' these white flowers bloom in the rainy season; కూటపక్షి, kUTapakShi - n. - magpi; a crow-like bird found in colder climates; కృశకూట, కాలకూట, పూర్ణకూట పక్షులు ఉపజాతులు; కూటపాదం, kUTapAdaM -n. --pseudopod; temporary cytoplasmic extensions produced by cells for purposes of locomotion and for engulfing material; కూటమి, kooTami - n. -- a group; union; association; కూడలి, kUDali -n. --junction; meeting place; కూడా, kUDA -prep. --also; కూడిక, kUDika -n. --(1) addition; --(2) thrift; కూడిక పట్టీ, kUDika paTTI -n. --[comp.] addition table; కూడు, kUDu -n. --meal; food; cooked rice; -v. t. --add; put together; join; mix; కూడుదల, kooDudala - n. -- profit; కూత, kUta -n. --(1) bird call; toot; cry; --(2) whistle; siren; --(3) shout; ---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small but the call is loud. ---కూతవేటు దూరం = shouting distance; distance at which a shout can be heard. కూతురు, kUturu -n. --daughter; కూతురుబుడమ, kUturubuDama -n. --wild cucumber; [bot.] bryonia scabrella; కూన, kUna -n. --little one; young one; ---పిల్లి కూన = kitten. ---పసి కూన = human baby. కూనిరాగం, kUnIrAgaM -n. --humming; కూనీ, kUnI -n. --murder; కూపం, kUpaM -n. --pit; hole; కూపకం, kUpakaM -n. --(1) ship’s mast; the pole to which the sails are attached; --(2) pelvis; the bone structure around the waist; కూపస్థ మండూకం, kUpastha maNDUkaM -n. --[idiom] a person with limited worldly knowledge, but thinks he knows everything; (lit.) like frog in a well; కూపీలు, kUpIlu -n. pl. --whereabouts; clues; secrets; కూయు, kUyu -v. i. --cry; toot; scream; call; mew; కూర, kUra -n. --(1) vegetable; --(2) herbs or leafy vegetables; --(3) curried vegetable or meat dish meant to be eaten with rice or bread; ---కోడికూర = curried chicken. కూరగాయలు, kUragAyalu -n. --vegetables; కూర్పరాస్తి, kUrparAsti -n. --[anat.] ulna; a bone in the forearm; the other bone in the forearm is radius; కూర్పరి, kUrpari -n. --[comp.] compiler; a program that translates a high level language into a low level language; --(2) [cinema] compiler; editor; కూరా నారా, kUrA nArA -n. --vegetables and stuff; కూరిమి, kUrimi -n. --love; friendship; కూరు, kUru -n. --stuffing; -v. t. --stuff; pack; cram; కూర్చుండు, kUrchuMDu -v. i. --sit; be seated; కూర్చు, kUrchu -v. t. --assemble; compile; gather; కూర్పు, kUrpu -n. --compilation; editing; కూలంకషం, kUlaMkashaM -adj. --exhaustive; కూలపడు, kUlapaDu -v. i. --collapse; slump; కూలి, kUli -n. --hire; hired labor; కూలిన, kUlina -adj. --fallen; collapsed; razed; కూలిన తార, kUlina tAra -n. --[astron.] collapsed star; black hole; కూలు, kUlu -v. i. --fall; collapse; buckle; కూల్చు, kUlcu -v. t. --raze; tear down; collapse; కూళ, kULa -n. --cruel person; wicked person; villain; కూవ, kUva -n. --heap; pile; క్యూ, kyU -n. --queue; waiting line; క్యూసెక్, kyoosek - n. -- cubic feet per second; a unit to measure the flow of water; One cusec is roughly equivalent to 28.317 liters per second; క్రూరం, krUraM -n. --(1) cruel; wicked; --(2) wild; untamed; క్రూర, krUra -adj. --(1) wild; ferocious; --(2) cruel; wicked; brutal; --(2) harsh; stern; క్రూరజంతువు, krUrajaMtuvu -n. --wild beast; క్రూరమృగం, krUramRgaM -n. --wild beast; wild animal; %కృ - kR, కెం - keM, కె - ke, కేం - kEM, కే - kE, క్షే - kshE, కై - kai కృకం, kRkaM -n. --[anat.] esophagus; the food tube in the neck; కృతం, kRtaM -suff. --one that is prepared by; one that is authored by; ---వాల్మీకి కృతం = authored by Valmiki. కృతఘ్నత, kRtghnata -n. --ingratitude; ungratefulness; (ant.) కృతజ్ఞత; కృతజ్ఞత, kRtaj~nta -n. --gratitude; gratefulness; -- కృతం అంటే చేసినది. జ్ఞ అంటే తెలిసిన. కృతజ్ఞత అంటే చేసిన సహాయం మరచిపోకుండ ఉండడం. -- (ant.) కృతఘ్నత; కృతయుగం, kRtayugaM -n. --the Age of perfection or Krita Yuga; according to Hindu belief, in Krita Yuga, law and order was 100%; in Treta Yuga, it was 75%; in Dvapara Yuga, 50%; in Kali Yuga, 25%. The duration of Krita Yuga is 1,728,000 years; కృత్యం, kRtyaM -n. --deed; act; activity; ---నిత్యకృత్యం = daily activity; routine. ---కృతకృత్యం = successful activity; కృత్యాద్యవస్థ, kRtyaadvastha - n. -- the mental struggle one goes through before embarking on a major task -- ఏదైనా పని చేయడంలో ఎటు చేయనూ తోచక ఆలోచిస్తూ ఉంటే "కృత్యాద్యవస్థ అనుభవిస్తున్నాడు" అంటారు. కృతి, kRti -n. --(1) a type of musical composition sung in the Carnatic style; these songs typically have a Pallavi, Anupallavi, and one or more Charanams; a కృతి is distinct from వర్ణం; పదం; జావళి, తిల్లానా: --(2) composition; a literary composition; --(3) dedication; --(4) a finished item or thing; కృత్తిక, kRttika %updated -n. --(1) Eta Tauri; Alcyone; Yoga tara of the third lunar mansion; --(2) the Pleiades; The Seven Sisters; It is believed that there were seven stars in this group, but now there are only six; The third of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) the period of Indic history around 2220 BCE when the vernal equinox occurred in this asterism; కృత్తికా నక్షత్ర సముదాయం, kRttikA nakshatra samudAyaM -n. --Pleiades; A group of six or seven stars found in the constellation Taurus; one of the 27 star groups of the Hindu calendar; కృత్రిమ, kRtrima -adj. --artificial; unnatural; కృదంతం, kRdaMtaM -n. --verbal noun; noun obtained by adding a suffix to a verb; -- కృత్ప్రత్యయముతో అంతం అయేది; క్రియా పదాలని నామవాచకాలుగా మార్చుకోడానికి క్రియ ధాతువు చివర చేర్చే ప్రత్యయం; ఈ ప్రత్యయాలని కృత్ప్రత్యయాలనీ, ఇలా ఏర్పడ్డ నామవాచకాలని కృదంతనామవాచకాలనీ (లేదా కేదంతాలు అనీ) అంటారు; కృప, kRpa -n. --grace; mercy; కృశించు, kRsiMcu -v. i. --waste away; become thin due to malnutrition or disease; languish; కృష్ణ, kRshNa -n., adj. -- Sri Krishna, the incarnation of Lord Vishnu; dark; black; blue; iron; black peppers; croe; cuckoo; buffalo; -- విష్ణువు యొక్క శ్రీకృష్ణ అవతారం; నలుపు; నీలం; ఇనుము; మిరియము; కాకి; కోకిల; దున్న; కృష్ణతులసి, kRshNatulasi -n. --[bot.] dOcimum americanum; నల్ల తులసి; కృష్ణపదార్థం, kRshNapadArdhaM -n. --[astron.] dark matter; కృష్ణపక్షం, kRshNapakshaM -n. --waning half of a lunar cycle; కృష్ణశక్తి, kRshNaSakti -n. --[astron.] dark energy; కృష్ణసారం, kRshNasAraM -n. --black buck [biol.] Antelope cervicapra; కృషి, kRshi -n. --effort; ---కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం = with effort, there is no famine. కృషీవలుడు, kRshIvaluDu -n. --farmer, cultivator; కెంపు, keMpu -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; -- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం. మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు; కెఫీన్, kephIn -n. --caffeine; a chemical in coffee or tea that is responsible for the “lift” experienced after ingesting these drinks; కెమేరా, kemErA -n. --camera; a device to take photographs; కెరటం, keraTaM -n. --wave; కెరటిన్, keraTin -n. --keratin; the protein out of which skin, nails, bones and the like are made; కెరడు, keraDu -n. --bolus; lump; esp. a lump of cooked rice; కెలుకు, keluku -v. t. --stir up; కెవ్వున, kevvuna -adj. --aloud; in a shrill manner; కేంద్రం, kEMdraM -n. --center; కేంద్ర, kEMdra -adj. --central; ---కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ = central nervous system. కేంద్రకం, kEMdrakaM -n. --nucleus; see also కణిక; కేంద్రకామ్లం, kEMdrakAmlaM -n. --[biol.] nucleic acid;see also కణికామ్లం; కేంద్రాభిముఖ, kEMdrabhimukha -adj. --convergent; కేక, kEka -n. --yell; shout; loud cry; కేకపెట్టు, kEkapeTTu -v. i. --yell; shout; కేకసం, kEkasaM -n. --cartilage; కేకి, kEki -n. --peacock; peahen; కేకు, kEku -n. --cake; కేటాయించు, kETAyiMcu -v. t. --allocate; assign; allot; consign; కేటాయింపు, kETAyiMpu -n. --allocation; consignment; assignment; allotment; కేడి, kEDi -- n. Known Dacoit; Known Depradator; -- ఈ పదాన్ని మోసగాళ్ళని, అతితెలివి ప్రదర్శనలు చేసేవాళ్ళని ఉద్దేశించి వాడుతుంటాం. Known Dacoit లేదా Known Depradator అనే పదాలకి కుదింపు పేరు; కేతక, kEtaka - n. -- [bot.] ''Pandanus doratissimus;'' this is a shrub with fragrant flowers in the shape of long pointed leaves; కేపు, kEpu -n. --offspring; child; కేబేజీ, kEbEjI -n. --cabbage; [bot.] Brassica oleracea of Creciferae family; కేరం, kEraM -n. --cocoanut palm; కేరట్, kEraT -n. --carrot [bot.] Dacus carota; కేరళం, kEraLaM -n. --Kerala; the land of cocoanut palms; కేరళ వక్క, kEraLa vakka -n. --betel nut; కేరు, kEru -v. i. --warble; crow; giggle; chuckle;a screetching sound made by children playfully; కేరింతలు కొట్టు, kEriMtalu koTTu -v. i. --behave hilariously; scream with joy; have fun; కేలండరు, kElaMDaru -n. --calendar; కేలరీ, kElarI -n. --(1) calorie; small calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one gram of water by one degree centigrade; This is the calorie one encounters often in physical sciences; abbreviated cal.; --(2) Calorie; large calorie; great calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one kilogram of water by one degree centigrade; This is the unit used, in biological sciences, for measuring the energy produced by food as it is metabolized; abbreviated Cal., with a capital C; కేళి, kEli -n. --sport; కేవలం, kEvalaM -adv. --merely; simply; absolutely; only; కేవల, kEvala -adj. --absolute; mere; simple; pure; unmixed; ---కేవల చలనం = absolute motion. ---కేవల స్థలం = absolute space. కేవు, kEvu -n. --freight; the charge for carrying goods on a vehicle; కేశం, kESaM -n. --hair; కేశనాళిక, kESanALika -n. --(1) capillary; the finest of the blood vessels; --(2) any fine tube; కేశిక, kESika -n. --[biol.] flagellum; కేసర, kEsara - n. -- [bot.] Mimyusops elengi; a large tree with small round flowers whose sweet and pungent smell lasts when the flowers are picked and dried in the sun; కేసరములు, kEsaramulu -n. pl. --(1) [bot.] stamens; --(2) lion's mane; కేసరావళి, kEsarAvaLi -n. --(1) [bot.] androecium; --(2) a group of lions; కేసరి, kEsari -n. -- lion; -- filament in a flower; పుష్పంలోని కింజల్కము; -- saffron; కుంకుమ పువ్వు; కష్మీర్ లో సాగుచేసే Crocus sativus అనే శాస్త్రీయ నామం కల ఒక మొక్క నీలిరంగు పుష్పాలలోని ఎర్రటి కీలములు, కీలాగ్రములను సేకరించి, సుగంధ ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దానినే కుంకుమ పువ్వు అంటారు; కేసరి పువ్వు, kEsari puvvu -n. --[bot.] ''Lathyrus sativum''; కేసి, kEsi -suff. --toward; కేసు, kEsu -n. --case; civil or criminal case; కేసు పెట్టు, kEsu peTTu -v. t. --sue; క్రేత, krEta -n. --buyer; (ant.) విక్రేత; క్లేశం, klESaM -n. --(1) grudge; sorrow; --(2) anger; --(3) effort; --(4) obstacle; impediment; క్లేశకం, klESakaM -n. --[engr.] impedance; % e2t క్షేత్రం, kshEtraM -n. --(1) field; --(2) body; --(3) wife; క్షేత్రగణితం, kshEtragaNitaM -n. --geometry; క్షేత్రశాస్త్రం, kshEtraSAstraM -n. --agronomy; క్షేపణి, kshEpaNi -n. --paddle; oar; క్షేమం, kshEmaM -n. -- welfare; maintaining what one has; -- క్షేమం = ఉన్నది పోకుండా ఉండడం క్షేమం. యోగం = కొత్తగా ఏదైనా మేలు వచ్చి కలవడం యోగం. కైంకర్యం, kaiMkaryaM -n. --service; కైకట్టు, kaikaTTu -n. --connection; % use this for electrical connection in E-T part కైకిలి, kaikili -n. --daily wages; కైకొను, kaikonu -v. i. --undertake; takeup; receive; take with one's hand; కైజారు, kaijAru, -v. i. --slide; slip; కైతవం, kaitavaM -n. --hypocrisy; కైపు, kaipu -n. --intoxication; కైవడి, kvaivaDi -n. --manner; likeness; కైవల్యం, kaivalyaM, -n. -- త్రిగుణాతీత స్థితి కైవల్యం. సుఖ, దుఃఖ, మోహ రహిత స్థితి అది. మళ్ళీ పుట్టుక లేని స్థితి కైవల్యం. "యం ప్రాప్య న నివర్తంతే తద్ధామ పరమం మమ" అని భగవద్గీత. కైవసము, kaivaSamu - v. t. -- grab; take by force; కైవారం, kaivAraM -n. --(1) size; circumference; --(2) praise; flattery; కయి = hand, వారం = collection; %కొం - koM, కొ - ko కొంకి, koMki -n. --hook; bend; కొంకి పురుగు, koMki purugu -n. --[med.] hookworm; a small parasitic nematode worm bearing hooked mouth parts with which it fastens itself to intestinal walls of various hosts, including humans, and causing anemic conditions; కొంగ, koMga -n. --crane; heron; stork; కొంగు, koMgu -n. -- edge, border, or hem of a cloth worn as a dress; --one of the two ends of a rectagular piece of cloth a woman wears as a sari; ---కట్టుకొంగు = the inner end of the sari that is wrapped around the waist. ---పైటకొంగు = the flying end of the sari that is thrown over the breasts and hangs down freely from the shoulder. --- కొంగుపడు = walk next to; accompany; కొంగు బంగారం, koMgu baMgAraM - ph. -- easily accessible (like the gold coin tied to the flying end of a sari); low-hanging fruit; easily achievable goal; a good friend who is readily available in times of need; కొంచెం, koMceM -adj. --little; small amount; a bit; కొంచెపోడు, koMcepODu - n. m. -- mean fellow; selfish fellow; --అల్పుడు; దుష్ట బుద్ధి; స్వార్థ పరుడు; కొంటె, koMTe -adj. --naughty; కొండ, koMDa -n. --hill; (rel.) మెట్ట = hillock; crest; కొండకసింద, koMDakasiMda -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Toddalia aculeata''; ''Toddalia asiatica''; కొండగన్నేరు, konDagannEru - n. -- Indian Willow; [bot.] Salix tetrasperma; -- జాల్మాలా; కొండగుర్తు, koMDagurtu -n. --landmark; కొండగోగు, koMDagOgu -n. --yellow tree cotton; [bot.] ''Cochlospermum gossypium''; ''Cochlospermum religiosum''; ''Hibiscus populncoides''; --[Sans.] కర్ణికారం; కొండగోరింక, koMDagOriMka -n. --myna bird; -- మాట్లాడే గోరింక = talking myna; Grackle; hill myna; [bio.] ''Gracula religiosa'' of the Sturnidae family; -- సాధారణ గోరింక = common myna bird; [bio.] ''Acridotheres tristis'' of the Sturnidae family; -- మాట్లాడే గోరింకకి ముఖాన ఉండే బొబ్బలనుబట్టి ఋగ్వేద కాలంలోనే సంస్కృతంలో దానిని ‘రోపణాకా’ అన్నారు. ఆ తరువాత కాలంలో ఆ కారణంగానే దానిని వరణ్డ (వరండ అంటే ముఖం మీద వచ్చే మొటిమ లేక బొబ్బ) అనే పేరుతో పిలిచారు. మాట్లాడే మైనాను సంస్కృతంలో ‘మదన శలాక’ (మన్మథ బాణం) అని కూడా అంటారు. రోపణ అనే సంస్కృత శబ్దానికి బాణము అని అర్థం ఉంది కనుక మన్మథుడి బాణం అనే అర్థంలోనే దీనిని రోపణాకా అనివుంటారు. మాట్లాడే మైనాను మదన శారికా, మదన సారికా అని కూడా అంటారు. దీని మెరిసే నల్లని ఈకలనుబట్టి దీనిని సంస్కృతంలో ‘ కాదంబరీ’ అంటారు. (కద్ + అంబర = Black-plumaged = నల్లని ఈకలు కలిగినది). ప్రేయసీ ప్రియులకు దౌత్యం నెరపుతుంది కనుక దీనికి ‘దూతీ’ అనే పేరూ ఉంది. ప్రయాసపడి ప్రేమికులను కలుపుతుంది కనుక దీనిని ‘యాసా’ అనికూడా అంటారు. తమను పెంచుకునే యజమానులకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది కనుక దీనికి కంజక, కంజన అనే పేర్లూ ఏర్పడ్డాయి. ఈ మైనా ‘మాటల పోగు’ లేక ‘కబుర్ల పోగు’ కనుక దీనికి ‘వచా’ అనే పేరు సార్థకం. మన ప్రాచీనులు గుర్తించిన చతుష్షష్ఠి (అరవై నాలుగు) కళలలో శుకశారికములకు (చిలుకలు, గోరింకలకు) మాటలు నేర్పటం కూడా ఒకటి. -- గోరువంక; కొండచింత, koMDachiMta - n. -- Copper Pod Tree; [bot.] ''Peltophorum pterocarpum''; -- The trees have been planted in India as avenue trees alternately with ''Delonix regia'' (Poinciana) to give a striking yellow and red effect in summer, as has been done on Hughes road in Mumbai; కొండచిలువ, koMDaciluva -n. --python; rock snake; mountain snake; [Sans.] అజగరం; కొండచీపురు, koMDacIpuru -n. --an elegant large grass; its panicles are used to make brooms; [bot.] ''Thysonolaena maxima''; కొండజాతి, koMDajAti -n. --hill tribe; కొండజొన్న, koMDajonna -n. --[bot.] ''Sorghum vulgare;'' కొండతంగేడు, koMDataMgEDu -n. --[bot.] ''Inga xylocarpa''; ''Delonix regia''; -- కొండ తంగేడు వృక్షం ఎర్రటి పూల రసాన్ని, కోడిగుడ్డు తెల్ల సొనతో కలిపి విరిగిన ఎముకలకు కట్టు వేస్తారు. -- see also నేల తంగేడు (''Cassia auriculata''); కొండదంతెన, koMDadaMtena -n. --[bot.] ''Smilax ovalifolia''; కొండనాలుక, koMDanAluka -n. --[anat.] uvula; కొండని తవ్వి ఎలకని పట్టడం, koMDani tavvi elakani paTTaDaDaM - ph. -- making a major effort and getting a minuscule reward; (lit.) digging a mountain and catching a mouse; [[ఏర్వా లానాటా|కొండపిండి]], koMDapiMDi -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Aerva lanata;''; ---పిండికూర; [Sans.] పాషాణభేది; కొండబచ్చలి, koMDabaccali -n. --[bot.] ''Ariplex hortensis Linn.;'' కొండబూరుగు, koMDabUrugu -n. --[bot.] ''Salmalia malabarica''; ''Ceiba malabarica''; [Sans.] కూటశాల్మలి; కొండనక్కెర, koMDanakkera - n. -- [bot.] ''Ximenia americana;'' కొండమల్లె, koMDamalle -n. --[bot.] ''Polygonum barbatum;'' [Sans.] గిరిమల్లిక; కొండముచ్చు, koMDamuccu -n. --black-mouthed monkey; lion-tailed monkey; (lit.) thief of the hills; [bio.] ''Macacus silenus''; -- కొండెంగ; కోణంగి; గండంగి; -- బంగారు వన్నె కొండముచ్చు = golden Langur; Gray Langur; Hanuman Langur; [bio.] Semnopithecus entellus; [[File:Gray_langur_%28Semnopithecus%29_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|330px-Gray_langurRaigad, Maharashtra_by_Shantanu_Kuveskar]] కొండమేక, koMDamEka -n. --barking deer; muntjacs; [biol.] ''Muntiacus muntjak'' of the Cervidae family; [[File:Muntiacus_sp_-_Hai_Hong_Karni.jpg|thumb|right|కొండమేక]] కొండవీటి చేంతాడు, koMDavITi cEMtADu -n. --[idiom] anything that is uncomfortably long, say a narrative; కొండరోజా, koMDarOjA -n. --[bot.] ''Brownea coccinea;' కొండాడు, koMDADu -v. t. --praise; కొండెం, koMDeM -n. --complaint; కొంత, koMta -n. --something; కొంతమట్టుకు, koMtamaTTuku -adv. --to some extent; కొంతవరకు, koMtavaraku -adv. --for some distance; for some time; కొందరు, koMdaru -n. pl. --some people; కొంప, koMpa -n. --(1) dwelling; house; home; (used in a depricatory way); --(2) thatch house; కొక్కెం, kokkeM -n. --hook; buckle; కొజ్జా, kojjA -n. -- eunuch; a person whose testicles have been removed; కొటకారం, koTakAraM, - n. -- gurgling sound made by a hen while hatching its eggs; కొట్టం, koTTaM -n. --a house with a slanting roof; కొట్టడి, koTTaDi -n. --store room; కొటారు, koTAru -n. --storage house; godown; ---ఉప్పుకొటార్లు = salt works. కొట్లాట. koTlATa -n. --fight; quarrel; కొట్టిక, koTTika - n. -- a group of tenements that cannot be called a village in its own right because it lacked a temple; కొట్టివేయు, koTTivEyu -v. t. --(1) strike out; delete; --(2) reject; dismiss; --(3) subtract; కొట్టు, koTTu -n. --(1) store; shop; grocery store; --(2) storage room in a house; --(3) jail; ---కిరాణా కొట్టు = general store. ---కిళ్లీకొట్టు = pan shop; a store where pan or betel leaves and nuts are packaged into a fragrant after-dinner chew. -v. t. --hit; knock; rap; strike; slap; ---do not hit the child = బిడ్డని కొట్టకు. ---someone is knocking (rapping) on the door = ఎవరో తలుపు కొడుతున్నారు , ---the clock struck four = గడియారం నాలుగు కొట్టింది, ---it smelled bad = అది కంపు కొట్టింది. కొట్టుకొను, koTTukonu -v. i. --(1) thrash; flail; --(2) beat; pulsate; throb; ---the heart pulsated = గుండె కొట్టుకున్నది. ---the dog thrashed his legs and died = కుక్క గిలగిల కొట్టుకుని చచ్చిపోయింది. ---కొట్టుకొని వచ్చు = arrive by drifting in a current of water; కొటేరు, koTEru -n. --an downside-up plow with the blade pointing upwards; -- ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నాగలి. ఏరువాక అంటే దున్నడానికి మొదలయే సమయం. కోటేరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా లేని నాగలి. ---కొటేరు లాంటి ముక్కు = a sharp nose. కొడవలి, koDavali -n. --sickle; scythe; కొడుకు, koDuku -n. --son; In classical Indian tradition, there are 12 types of sons; Some are listed below; --- ఔరసుడు = son born to a man and his legally married wife, both belonging to the same "varnam;" --- క్షేత్రజ్ఞుడు = if a man couldn't sire a child, then son born to his legally married wife with the help of an appointed man for this purpose; --- దత్తుడు = son adopted through traditional religious rites; --- కృత్రిముడు = an orphan boy raised by a couple; --- అపవిద్ధుడు = a boy abandoned by birth parents and raised by a different couple; --- జ్ఞాతుడు = son of a brother; కొడిశపాల, koDiSapAla -n. --a medicinal plant [bot.] Echites Antidysenterica; కొత్త, kotta -adj. --new; novel; ---సరికొత్త = brand new. కొత్తది, kottadi -n. --new thing; novelty; కొత్తముట్టు, kottamuTTu -n. --filament; fiber; కొత్తళం, kottaLaM - n. -- bastion; bulwark; stronghold; కొత్తిమిర, kottimira -n. --coriander leaves; cilantro; [bot.] Coriandrum sativum; (note) Coriander seeds are called ధనియాలు; కొత్తెం, kotteM -n. --(1) tuft of hair on the head; --(2) gentle slap on the head with three or four fingers, usually done affectionately; కొదవ, kodava -n. -- shortage; inferior; doubt; error; కొదుకు, koduku -n. --hesitation; కొన, kona -n. --tip; end point; (rel.) మొన; కొన్ని, konni -adj. --some; కొను, konu -v. t. --buy; కొప్పు, koppu -n. --(1) roof; --(2) coiffure; కొప్పెర, koppera -n. --cauldron; big wide-mouthed vessel;basin; కొబ్బరి, kobbari -n. --coconut meat; copra; the kernel of a coconut; కొబ్బరి ఆకు, kobbari Aku -n. --coconut leaf; కొబ్బరి ఈనె, kobbari Ine -n. --vein of coconut leaf; కొబ్బరి కాయ, kobbari kAya -n. --coconut; కొబ్బరి కురిడీ, kobbari kuriDI -n. --copra; dried coconut meat; కొబ్బరి చెట్టు, kobbari ceTTu -n. --coconut palm; [bot.] ''Cocos nucifera'' of the Arecaceae family; కొబ్బరితురుం పూలు, kobbariturum pUlu - n. -- Indian Crepe Myrtle; [bot.] ''Lagerstroemia indica'' of the Lythraceae family; -- Bred by the National Arboretum, these outstanding Crape Myrtle varieties were named after North American native Indian tribes; This is a widely commercialized ornamental shrub or small tree that has become naturalized and invasive in many tropical and subtropical regions of the world; [[File:Lagerstroemia_indica_4.jpg|thumb|right|కొబ్బరితురుం పూలు]] కొబ్బరి పాలు, kobbari pAlu -n. --coconut milk; milky liquid obtained by grinding and squeezing fresh coconut meat; కొబ్బరి పీచు, kobbari pIcu -n. --coconut fiber; coir; కొబ్బరి పువ్వు, kobbari puvvu - n. -- (1) coconut flower; (2) coconut sprout that grows inside a mature coconut; బాగా పండిన కొబ్బరికాయకు తేమ తగిలినప్పుడు కొబ్బరికాయ నుండి మొలక వస్తుంది, కొబ్బరికాయ కన్నుల నుంచి అన్ని విత్తనాల లాగానే. ఆలా కొబ్బరికాయలో మొలక వచ్చినపుడు కొబ్బరికాయ లోపల పువ్వులాంటి తెల్లని పదార్థం లోపల పెరుగు తుంది. దీన్నే కొబ్బరి పువ్వు అంటారు. దేవుడికి కొబ్బరికాయ కొట్టినప్పుడు పువ్వు వస్తే అదృష్టం అని చెబుతారు. కొబ్బరి బొండాం, kobbari boMDAM -n. --whole coconut; coconut fruit; కొబ్బరి మట్ట, kobbari maTTa -n. --stem of a coconut leaf; కొబ్బరి నల్లి, kobbari nalli -n. -- Eriophyid mites; a pest that attacks coconuts; -- నల్లి మరింతగా విస్తరించకుండా ముందుగా నల్లి సోకి రాలిన పిందెల్ని ఏరి ఒకచోటపోసి తగలబెట్టాలి. వేపమందు (అజాడిరాక్టిన్) ఒక లీటర్ నీటిలో 5 మిల్లీలీటర్లు చొప్పున కలిపి గెలలపై పిచికారీ చెయ్యాలి. నాలుగు నెలలకు ఒకసారి ఇదే మందును నీటిలో కలిపి వేరు ద్వారా కూడా ఎక్కించాలి. నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ (NPK) ఎరువులు, సేంద్రియ ఎరువులు నిర్దేశిత మోతాదులలో వాడుకుంటే నల్లి ఉద్ధృతిని తగ్గించవచ్చు. కొబ్బరి నీళ్లు, kobbari nILLu -n. --coconut water; there is some confusion on the proper translation of this phrase; Indians prefer to use the literal translation "coconut water" and use "coconut milk" to refer to the milky liquid obtained by grinding and crushing fresh coconut meat; English-speaking countries translate these words respectively as "coconut milk" and "coconut juice"; -- also called ఎడ నీళ్లు; --[Sans.] నారికేళః కొబ్బరి నూనె, kobbari nUne -n. --coconut oil; oil obtained by squeezing dried coconut meat; కొన, kona -n. --end; extremity; కొనసాగు, konasAgu -v. i. --continue; కొనియాడు, koniyADu -v. t. --praise; కొన్ని, konni -adj. --some; కొను, konu -v. t. --buy; purchase; కొప్పు, koppu -n. --a tuft into which the long tresses of a female are folded; కొమ్మ, komma -n. --(1) branch; --(2) a female; కొమ్మదాసరి, kommadAsari -n. --an alms-seeker who climbs up a tree branch, threatening not to come down until he is given alms; కొమ్మరటి, kommaraTi -n. --branchy banana; bananas with green-skinned fruit; బంగాళీ రంభ; the word plantain is reserved for the green cooking variety and banana is used to indicate the fruit variety; కొమ్మసొర్ర, kommasorra -n. --a fish; [bio.] ''Zygaena tudes''; కొమ్ము, kommu -n. --(1) horn; --(2) antler; scientifically, horn is solidified hair whereas antler is skin with a blood supply; --(3) dried stick of a tuber like turmeric as in పసుపు కొమ్ము; --(4) the symbol attached to a consonant to impart the vowel sound "U"; --(5) a sweet snack called మిఠాయికొమ్ము; --(6) the handle on a side of a palanquin; --(7) musical instrument; perhaps made out of horn; కొమ్ముకాకర, kommukAkara -n. --[bot.] ''Momordica charantia''; కొయ్య, koyya -n. --(1) wood; --(2) wooden hanger of clothes; కొయ్య సుత్తి, koyya sutti -n. --mallet; కొరకంచు, korakaMcu -n. --a burning log that can be held at one end; a firebrand; కొరకు, koraku -suff. --for; for want of; for the sake of; for the purpose of; కొరడా, koraDA -n. --whip; కొరడాతో కొట్టు, koraDAtO koTTu -v. t. --whip; lash; కొరడాదెబ్బ, koraDAdebba -n. --whiplash; కొరత, korata -n. --(1) shortage; deficit; want; --(2) crucifixion; కొర్రలు, korralu - n. -- a grain similar to millet; foxtail millet; Italian millet; German millet; Chinese millet; and Hungarian millet; [bot.] ''Panicum Italicum; Setaria Italica'' of the Poaceae family; --an annual grass grown for human food. It is the second-most widely planted species of millet and the most important in Asia. It has the longest history of cultivation among the millets, having been grown in India since antiquity. -- నక్కతోక బియ్యం; పంటకి వచ్చిన వెన్నులు నక్క తోక ఆకారంలో ఉంటాయి; --రోజూ కొర్ర జావ కాచుకుని దానిలో పాలు కలుపుకుని తాగుతుంటే కొద్ది రోజులలోనే విరిగిన ఎముకలు అతుక్కుంటాయి. [[File:Japanese_Foxtail_millet_02.jpg|thumb|right|కొర్రలు]] కొరవ, korava -n. --(1) anchovy; a fish; [biol.] Coilia korua; --(2) long finned anchovy; a fish; [biol.] Setipinna godavari; కొరివి, korivi -n. --a burning log that can be held at one end; కొరివికారం, korivikAraM -n. --a spicy pickle made from fresh (as opposed to dry) fruits of red peppers, salt and tamarind; కొరివిదయ్యం, korividayyaM -n. --fiery fiend; a ghost or apparition that purportedly appears in the shape of a moving flame or with a torch in its hand; spontaneous combustion of marsh gases probably led to this belief; willow-o'-the-wisp; [Latin] Ignis fatuus; (ఇగ్నిస్ ఫేచ్యూఅస్) fool's fire; కొరుకు, koruku -v. t. --bite; bite to the extent of taking a piece off; కొర్రు, korru -n. --(1) a peg; --(2) a spike used to impale criminals in ancient times; కొలకర్ర, kolakarra -n. --measuring rod; కొలత, kolata -n. --measurement; కొలపట్టీ, kolapaTTI -n. --measuring tape; కొలపాత్ర, kolapAtra - n. -- measuring vessel; కొలబద్ద, kolabadda -n. --measuring strip; scale; కొలమానం, kolamAnaM - n. -- system of measurement; కొలమానిక, kolamAnika -n. --measuring cup; కొలను, kolanu -n. --pool; pond; కొల్లం, kollaM -n. --bin; bin for animal fodder; కొల్ల, kolla -n. --plunder; pillage; కొల్లగొట్టు, kollagoTTu -v. t. --plunder; rob; pilfer; loot; కొల్లలు, kollalu -n. --plenty; కొలిమి, kolimi -n. --furnace; forge; ---ముద్దకొలిమి = smelting forge. % e2t కొలిమి తిత్తి, kolimi titti -n. --bellows; కొలుచు, kolucu -v. t. --(1) measure; --(2) attend; worship; serve; కొలువడి, koluvaDi -n. --measurement; కొలువు, koluvu -n. --court; assembly of dignitaries in attendance with a king; కొవిదార, kovidAra -n. --[bot.] Bauhinia variegata; కొవ్వు, kavvu -adj. --fat; adipose; -n. --fat; solid fat; adipose; కొవ్వు కణం, kovvu kaNaM -n. --fat cell; కొవ్వు కణజాలం, kovvu kaNajAlaM -n. --adipose tissue; fatty tissue; కొస, kosa -n. --end; tip; last; posterior; (ant.) మొదలు; కొస, kosa -adj. --end; last; posterior; కొస ముట్టించు, kosa muTTiMcu -v. t. --finish; conclude; bring an end to; (lit.) lit up the end (of a fuse); కొసరు, kosaru -n. --a little extra given by a merchant as a goodwill gesture over and above a measured quantity; %కో - kO, కౌ - kau కోక, kOka -n. -- sari; a woman's garment; కోకలి, kOkali - n. -- Indian acalypha; [bot.] ''Acalypha indica'' of the Euphorbiaceae family; -- an erect annual herb; కోకా, kOkA -n. -- coca; [bot.] Erythroxylon coca; The leaves of this bush, found in South America, have 14 different drugs, most important of which is cocaine. South American Indians chew these leaves, sometimes after applying quicklime paste. Chewing this combination gives a little high. See also కాకౌ (cacao); కోకిల, kOkila -n. --the Indian black cuckoo; కోకోచెట్టు, kOkO -n. --cocoa tree; cacao tree; [bot.] ''Theobroma cacao,'' which means "food of the Gods"; కోకెయిన్, kokeyin -n. --cocaine; కోట, kOTa -n. --(1) fort; --(2) tower; ---తులసి కోట = a miniature brick structure to house the holy basil plant, something that is invariably found in any traditional Hindu family's front or back yard. కోటా, kOTA -n. --(1) coat; covering; especially a heavy application of talcum powder to the face; --(2) quota; a designated quantity; ---కోటా కొట్టేడు = he applied a heavy coat of powder. ---కోటా కొట్టు = a government depot where food rations are sold. కోటాకు, kOTAku -n. --the last leaf (usually much shorter in length) produced by a banana plant before it blooms the only time in its life cycle; ---వాడు కోటాకు వేసేడు = [idiom] he finished all his responsibilities toward gaining skills to earn a livelihood and ready to bear fruit. కోటానుకోట్లు, -n. --innumerable; very many; billions and billions; కోటి, kOTi -n. --(1) ten million; hundred lakhs; crore; one followed by 7 zeros in the traditional Indian method of counting; కరోరు; కోటీశ్వరుడు, kOTISvaruDu -n. --(1) ten-time millionaire; a person having tens of millions of rupees; same as కరోర్‌పతి; కోటు, kOTu -n. --(1) coat; jacket; an outer garment worn by men; --(2) a type of bidding in a card game where the player challenges that he will take all the tricks. Similar to slam bidding in Bridge. కోడలు, kODalu -n. s. --daughter-in-law; కోడళ్లు, kODaLlu -n. pl. --daughters-in-law; కోడి, kODi -n. --chicken; hen; rooster; ---కోడిపిల్ల = chick. ---కోడిపెట్ట = hen. ---కోడిపుంజు = rooster; cock. ---కోళ్లగుంపు = flock of chicken. కోడికన్ను, kODikannu - n. -- [bot.] Barleria cristata; గొబ్బి; పెద్ద గోరింట; కోడిగము, kODigamu -n. --ridicule; కోడిపుంజు చెట్టు, kODipuMju ceTTu -n. --flame of the forest; [bot.] Delanix regia; % put this in e-2-t part కోడు, kODu -n. --leg; leg of furniture; కోడె, kODe -adj. --male; ---కోడెనాగు = male cobra. ---కోడెదూడ = male calf. కోణం, kONaM -n. --angle; a measure of an angle; ---గురుకోణం = obtuse angle. ---లఘుకోణం = acute angle. ---లంబకోణం = right angle. కోణంగి. kONaMgi -n. -- (1) a beggar who seeks mercy by showing a deformed body; (2) a clown; buffoon; a fool in a farce; కోణమితి, kONamiti -n. --protractor; an angle measuring instrument; కోత, kOta -n. --(1) harvest; --(2) cut; incision; --(3) tall tale; exaggeration; falsehood; lie; fib; fabrication; prevarication; కోతల రాయుడు, kOtala rAyuDu -n. --raconteur, prevaricator; a person who habitually tells tall tales; falsehoods, lies; or fabrications; కోతి, kOti -n. --monkey; monkey with a red mouth; (rel.) కొండముచ్చు; ఏపుకోతి; కోతి కొమ్మచ్చి, kOti kommacci -n. --a game where children climb a tree, come down and chase each other; కోదండం, kOdaMDaM - n. -- a type of punishment meted out to children in elementary schhols in India in which the errant child is held upside down for a few minutes; -- శీర్షాసనం వెయ్యడంరాని పిల్లలకు, పెద్దలే కాళ్ళు పట్టుకొని తలక్రిందులుగా కొంతసేపు ఉంచడమే కోదండం. కోదండం అనేది కొరత వేయడం లాంటి క్రూరమైన శిక్ష యేమీకాదు. ఏమాత్రం జాలిపడవలసిన విషయమూ కాదు. క్రమశిక్షణతో పాటు జ్ఞానాన్ని కూడా పెంచే ప్రయత్నం మాత్రమే! -- see also గోడకుర్చీ, గుంజీలు; కోన్‌కిస్కా, kOnkiskA -n. --non entity; unknown person; కోన, kOna -n. --(1) valley; dell; trough; --(2) forest; కోనేరు, kOnEru -n. --tank; a stone-faced tank, usually located inside a temple compound, square in shape, and with steps on all four sides; కోపం, kOpaM -n. --anger; fury; ire; కోప్పడు, kOppaDu -v. t. --get angry and express it verbally; yell with anger; rebuke; కోపిష్టి, kOpishTi -n. --a short-tempered person; కోమలం, kOmalaM -adj. --delicate; soft; gentle; కోయలకూర, kOyalakUra -n. -- [bot.] Salicornia brachiata Roxb; కోర, kOra -n. --(1) fang; tooth; tusk; --(2) drinking bowl; goblet; కోరడి, kOraDi -n. --fence; hedge; an earthen ridge with thorny bushes to act as a fence; కోరపళ్లు, kOrapaLlu -n. --incisors; canine teeth; కోరాం, kOrAM -n. --grater; a kitchen implement to grate vegetables; ---కొబ్బరి కోరాము = coconut grater. కోరా, kOrA -adj. --unbleached; కోర్వాదులు, kOrwaadulu - n. pl. -- [Gram.] the list of words starting with "కోరు", namely [కోరు, పూను, పోలు, మను, విను, చూడు]; -- కోర్వాదులు అంటే కోరు ఆది గా గల కొన్ని శబ్దాలు. అంటే ఇది ఒక జాబితా. ఈ జాబితాకు మొదటి పదం "కోరు" కాబట్టి ఈ చిట్టా పేరు కోర్వాదులు. ఇవి తప్ప మనలాంటి వారు కొత్త మాటలు ఈ చిట్టా కు చేర్చకూడదు; కోరింతదగ్గు, kOriMtadaggu -n. --whooping cough; pertussis; కోరిక, kOrika -n. --wish (rel.) వరము; ఆశ; కోరు, kOru -n. --gratings; ---కొబ్బరి కోరు = grated coconut. -v. t. --(1) wish; ask; propose; pray; --(2) erode; ---ఒక వరం కోరుకో = make one wish. ---నది ఒడ్డుని కోరేస్తున్నాది = the river is eroding the banks. కోర్టు, kOrTu -n. --(1) court; a hall of justice; --(2) playground organized for a specific game, typically involving a net to separate two sides; ---కోర్టులో దావా వేస్తాను = I will file a suit in the court. ---టెన్నిస్‌కోర్టు బాగా తడిసిపోయింది = the tennis court has become very wet. కోలంగోవా, kOlaMgOvA -n. --a variety of mangoes suitable for pickling; కోల, kOla -adj. --oblong; long; oval; -n. --baton; stick; కోలపరగ, kOlaparaga -n. --golden anchovy; a fish; [biol.] Coilia dussumieri; కోలాటం, kOlATaM -n. --a folk dance in which people, with batons in hands, go around a circle and strike the batons in harmony; కోలాహలం, kOlAhalaM -n. --commotion; noise from a crowd; hubbub; కోలు, kOlu -adj. --big; large; ---కోలుపడిగె = large banner. కోలుకర్ర, kOlukarra - n. -- measuring stick; scale; కోలుకాడు, kOlukADu -n. --bailiff; (lit.) the big man; కోలుకొను, kOlukonu -v. i. --recover; get cured; కోలుపోవు, kOlupovu -v. t. --lose; కోవి, kOvi -n. --tube; కోవిదత్వం, kOvidatvaM - n. -- scholarship; learnedness; erudition; కోవిదుడు, kOviduDu -n. m. --skilled man; learned man; scholar; కోవెల, kOvela -n. --temple; కోశం, kOSaM -n. --(1) receptacle; repository; sheath; (2) treasury; (3) dictionary; lexicon; glossary; కోశసంబంధ, kOSasaMbaMdha - adj. -- fiscal; కోశస్తం, kOSasthaM -n. --(1) pupa; chrysalis; one of the life stages of silkworms, butterflies and the like; కోశాగారం, kOSAgAraM - n. -- treasury; కోశాధికారి, kOSAdhikAri - n. -- treasurer; కోష్ఠిక, kOShThika - n. -- [sci.] chamber; [[File:Saussurea_alpina_esthonica_-_Eesti_soojumikas_-_Niitv%C3%A4lja_soo2.jpg|thumb|right|Saussurea_alpina_esthonica]] కోష్టు, kOshTu - n. -- Snow lotus; [bot.] ''Saussurea lappa;'' a perennial herbaceous plant, ranging in height from dwarf alpine species 5–10 cm tall, to tall thistle-like plants up to 3 m tall --''Costi amari radix'' or costus root was an important item of Roman trade with India and is believed to have been the dried root of ''Saussurea lappa;'' --this is an ingredient in the Ayurvedic mixture called "vacaadi choornam;" కోస్తా, kOstaa - n. -- coast; -- తీరం అంటే నదీతీరం కావచ్చు, సముద్రతీరం కావచ్చు. కోస్తా అంటే సముద్రతీరం మాత్రమే. కోస్తా అనే మాట ఇంగ్లీషు మాట coast నుండి వచ్చింది. దీనికి తెలుగు మాట "ఒడ్డు." ఈ ఒడ్డు అనే మాట నదీతీరంని కానీ, సముద్రతీరంని కానీ సూచించవచ్చు; కోసు, kOsu -n. -- a measure of distance used in India until recently (believed to be about 3.65 kilometers or 2.27 miles); -- 4 కోసులు = 1 ఆమడ = 1 యోజనం; -- During the British rule, 1 యోజనం was approximated to 8 miles; 1 కోసు to 2 miles; కోసుకూర, kOsukUra -n. --cauliflower; కోస్తా, kOstA - adj. -- coastal; -n. --coastal region; coast; (Sp.) costa = coast; కోహళి, kOhaLi - n. -- cap; hat; Muslim hat; -- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కుల్లా; క్లోమం, klOmaM -n. --pancreas; క్రోటను, krOTanu -n. --croton; [bot.] Codiaeum spp,; క్రోడిక, krODika -n. --(1) summary; abstract; --(2) code; క్రోడీకరించు, krODIkariMcu -v. t. --(1) codify; --(2) collect; compile; --(3) consolidate; క్రోడీకరణ, krODIkaraNa -n. --(1) codification; --(2) compilation; క్రోమిక్ ఆమ్లము, krOmik Amlamu -n. --chromic acid; క్రోమియం, krOmiyaM -n. --Chromium; one of the chemical elements whose symbol is Cr and atomic number 20; క్షోణి, kshONi -n. --(1) the earth; --(2) the number 1017; one followed by seventeen zeros; క్షోభ, kshObha -n. --agitation; suffering; కౌగలింత, kaugaliMta -n. --embrace; hug; కౌటిల్యం, kauTilyaM -n. --Machiavellianism; craftiness; political craftiness; కౌపీనం, kaupInaM -n. --modesty piece used by men; కౌమారం, kaumAraM -n. --youth; bloom; కౌముది, kaumudi -n. --moonlight; కౌలు, kaulu -n. --land-lease; the process by which a tiller leases land for agricultural purposes and pays the landlord an agreed upon rent; -- కౌలుకు తీసుకొనడం అంటే ఇంతకాలం ఇంత భూమి అని భూయజమాని దగ్గర భూమి తీసుకొని సంవత్సరానికి ఇంత అని (ముందు ఉభయులూ ఒప్పుకొన్న ప్రకారం) ప్రతి సంవత్సరమూ చెల్లించడం. ఆ పొలం పండించుకోవడం అంతా గుత్తకు తీసుకొన్న అతని బాధ్యత. అతడు పని వాళ్ళను పెట్టుకొని పంట పండించుకోవాలి. ఖర్చులన్నీ రైతే భరించి పండించాలి. కౌలుదారు, kauludAru -n. --lessee; కౌలుకి పుచ్చుకున్న వ్యక్తి; కౌలుదిమ్మ, kauludimma -n. --die; punch; goldsmith's die; కౌశలం, kauSalaM -n. --skill; dexterity; క్రౌంచపక్షి, krauMchapakshi - n. -- Indian Sarus Crane; curlew; -- (1) ఒక తరహా సముద్రపు పక్షి; ఉల్లంకాయ; నల్లకంకణము; వడ్లకంకణము; బలాకము; (2) కొంగ; ఓదెకొంగ; --a large wading bird of the sandpiper family, with a long down-curved bill, brown-streaked plumage, and frequently a distinctive ascending two-note call. -- ‘క్రుఞ్ క్రౌఞ్చః’ అని అమరకోశం క్రౌంచపక్షికి క్రుఙ్, క్రౌంచః అని రెండు పేర్లు చెపుతుంది. ఈ రెండు పేర్లూ ‘క్రుఞ్చ గతి, కౌటిల్య, అల్పభావయోః’ అనే ధాతువునుండి ఏర్పడినాయని – అంటే పంక్తిరూపముగా బోవునది, లేక కుటిలమై (వంకరగా) నుండునది – అని గురుబాలప్రబోధిక. కొంగ అని దీనికి తెలుగులో అర్థము వ్రాసినారు అమరంలో. కొంగలు బారులు దీరి పోవుట, వాటి శరీరనిర్మాణము వంకరగా నుండుటచే ఈ వ్యుత్పత్తులు సరిపోయినవి. ఈ క్రౌంచ శబ్దంయొక్క వికృతులే కొంచ, క్రొంచ అను తెలుఁగు పదాలు. ‘పసిఁడికీల్బొమ్మ మీపజ్జ నేగదు గదా కొంచలార, కొలంకుటంచలార!’ అని అచ్చతెనుఁగు రామాయణంలో కొంచలార = కొంగలార అనే అర్థంలో వాడిన కొంచశబ్దం. ‘చలాచలక్రౌంచ కారండవ మండలీ పటపటత్కారపటహారవంబులతో’ అని వసుచరిత్రము. ఈ వాక్యంలో గల క్రౌంచకారండవాలకు క్రౌంచ = కొంగలయొక్కయు, కారండవ = కన్నెఱేడు పక్షులయొక్కయు అని సోమకవి వ్యాఖ్యానం. ఈ విధంగా క్రౌంచపక్షి అంటే కొంగ అనడానికి సాహిత్యంలో అనేక ప్రయోగము లున్నవి. (దేశికాచారి) -- "The key event at the start of the Sanskrit Rāmāyaṇa attributed to Vālmīki is the death of a bird at the hands of a hunter. In Sanskrit, that bird is termed krauñca. Various identifications have been offered in the past but uncertainty persists. Focusing on the text of the critical edition and drawing on ornithological data regarding the birds commonly suggested, this article establishes beyond doubt that Vālmīki’s ‘krauñca bird’ is the Indian Sarus Crane. It then considers a key verse in the southern recension, omitted by the editors of the critical edition, which supports this identification. Finally, the article explores the significance of the Indian Sarus Crane for the epic scene." - LESLIE, JULIA. “A BIRD BEREAVED: THE IDENTITY AND SIGNIFICANCE OF VĀLMĪKI’S ‘KRAUÑCA.’” Journal of Indian Philosophy 26, no. 5 (1998): 455–87. http://www.jstor.org/stable/23496373. </poem> ==Part 3: ఖం - khaM== <poem> ఖంగుతిను,khaMgutinu -v.i. --get hurt or get defeated; astonished at the unexpected turn of events; -- same as కంగుతిను; ఖంగుమను,khaMgumanu -v.i. --sound like a metal striking metal; ఖండం, kjaMDaM -n. --(1) continent; --(2) segment; a piece (of space); ఖండనం, khaMDanaM -n. --cutting; trimming; dividing into pieces; ---కేశఖండనం = cutting of hair; ---సమద్విఖండనం = bisection; ఖండన తీర్మానం, khaMDana tIrmAnaM -n. --censure; a motion to censure; % put in e-2-t part for censure; ఖండనమండనాలు, khaMDana maMDanalu -n. pl. --in-depth debate on the pros and cons of an issue; ఖండాంతర, khaMDAMtara -adj. --pref. intercontinental; ఖండించు, khaMDiMcu -v. t. --(1) refute an argument; --(2) cut to pieces; ఖండిక, khaMDika -n. --excerpt; cutting; </poem> ==Part 4: ఖ - kha== <poem> ఖ, kha -pref. --space; sky; outer space; ఖగం, khagaM -n. --(1) bird; --(2) kite; --(3) arrow; --(4) planet; (lit.) one that moves in space; ఖగోళం, khagOLaM -n. --celestial sphere; the imaginary sphere on which surface all celestial bodies appear to be attached; (lit.) the sphere of space; ఖగోళశాస్త్రం, khagOLaSAstraM -n. --astronomy; science of celestial bodies; ఖగోళశాస్త్ర వేత్త, khagOLaSAstra vEtta -n. --astronomer; ఖగోళమధ్య రేఖ, khagOLamadhya rEkha -n. --celestial equator; ఖగోళీయ క్షితిజం, khagOLIya kshitijaM -n. --celestial horizon; the imaginary circle created by extending the plane of observation; ఖచరం, khacaraM -n. --(1) bird; --(2) wind; --(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరం; ఖచ్చితం, khaccitaM -n. --(1) strict; by the book; --(2) accurate; on the button; ఖజానా, khajAnA -n. --treasury; ఖటికము, khaTikamu -n. --[chem.] calcium; ఖటికధరోల్, khaTikadharol -n. --[chem.] calciferol; one of the D vitamins; an alcohol C₂₈H₄₃OH usually prepared by irradiation of ergosterol and used as a dietary supplement in nutrition and medicinally in the control of rickets and related disorders; ఖటికపుటెరువు, khaTikapuTeruvu -n. --fertilizer with a major portion of calcium carbonate; ఖటికశిల, khaTikaSila -n. --[chem.] limestone; calcium carbonate; ఖడ్గం, khaDgaM -n. --sword; ఖడ్గమృగం, khaDgamRgaM -n. --rhinoceros; rhino; ఖద్దరు, khaddaru -adj. --(1) handmade; --(2) handspun; ఖదిరం, khadiraM -n. --a tree of the acacia family from which catechu is made; [bot.] ''Acacia catechu''; ఖభం, khabhaM - n. -- celestial object; -- ఖ అంటే నింగి భ అంటే మెరిసేది; ఖే భాతి = ఆకాశంలో మెరిసేది; అంటే నక్షత్రాలూ, గ్రహాలూ, తోకచుక్కలూ; ఖనకుడు, khanakuDu -n. --(1) ditch digger; --(2) miner; ఖననం, khananaM -n. --(1) digging; --(2) burial; ఖని, khani -n. --(1) mine; --(2) quarry; ఖనిజం, khanijaM -n. --mineral; ore; (lit.) one that is found in a mine; (rel.) లోహం; ఖనిజ లవణం, khanija lavaNaM -n. --mineral salt; ఖనిజపు చమురు, khanijapu camuru -n. --mineral oil; The name mineral oil by itself is imprecise, having been used for many specific oils over the past few centuries; Mineral oil is any of various colorless, odorless, light mixtures of higher alkanes from a mineral source, particularly a distillate of petroleum, as distinct from usually edible vegetable oils; Other names, similarly imprecise, include white oil, paraffin oil, liquid paraffin (a highly refined medical grade), paraffinum liquidum (Latin), and liquid petroleum. Baby oil is a perfumed mineral oil; ఖబడ్దార్, khabaddaar -inter. --be so informed!; be so warned!; ఖమీరం, khamIraM -n. --paste; jelly; ---శిలతైల ఖమీరం = petroleum jelly. ఖరం, kharaM -n. --donkey; ass; ఖర్వం, kharvaM -n. --(1) trillion; one followed by 12 zeros in the traditional Indian method of counting; --(2) small one; short one; ఖరాఖండీగా, kharAkhaMDIgA -adv. --firmly; definitely; ఖరాబు, kharAbu -adj. --dirty; filthy; spoiled; ఖరారునామా, kharArunAmA -adv. --(1) agreement; --(2) warranty; a document giving a guarantee; ఖరీదు, kharIdu -n. --cost; price; ఖరీఫ్, kharIph, -n. --khariff is a Urdu/Farsi word; south-west monsoon agricultural season starting in May-June; వానాకాలపు పంట; -- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట; -- see also రబీ; ఖర్చు, kharcu -n. --expenditure; ఖర్జూరం, kharjUraM -n. --date; fruit of date palm; ఖాతరు, khAtaru -v. i. -- heed; pay attention; ---ఖాతరు చెయ్యడం లేదు = he is not paying attention ఖాతా, khAtA -n. --account; ledger; a table showing credits and expenditures; ఖాదిర, khAdira -adj. --acrid; ఖాదీ, khAdI -adj. --(1) edible; --(2) handmade; ఖామందు, khAmaMdu -n. --owner; proprietor; master; lord; ఖాయపరచు, khAyaparacu -v. t. --(1) fix; confirm; settle; --(2) make permanent; give tenure; ఖాయిదా, khAyidA - n. -- care; protection; ఖాళీ, khALI -n. --empty; void; vacant; unoccupied; ఖ్యాతి, khyAti -n. --reputation; fame; renown; ఖిన్న, khinna - adj. -- dejected; distressed; ఖిలం, khilaM - adj. -- (1) dilapidated; ruined; (2) unplowed; waste; (3) addendum; -- ‘‘ఖిలమనగా పరిశిష్టం. హరివంశం భారతమునకు ఖిలం. ఆదిపర్వం మొదలుకొని స్వర్గారోహణ పర్వం వఱకునుఁగల గ్రంథం భారతమనియు, హరివంశంతో గలసిన గ్రంథం మహాభారత మనియు అందురు.’’ ఖిల్లా, khillA -n. --fort; hill fort; ఖిలీభూత, khilIbhUta -adj. --dilapidated; ఖురసాని వాము, khurasAni vAmu -n. --seeds of Bishop's weed; (Bishop's weed is also known as అజమోద or అజామోద;) --Henbane; black henbane; stinking nightshade; [bot.] ''Hyoscyamus niger'' of the Solanaceae family; ఖుషీ, khuShI - n. -- happiness; delight; ఖూనీ, khUnI - n. -- murder; ఖేచరం, khEcaraM -n. --(1) bird; --(2) wind; --(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరుడు, khEcaruDu -n. --demigod; ఖైదు, khaidu -n. --jail; prison; imprisonment; ఖైదీ, khaidI -n. --prisoner; inmate; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 836z1881jhz2w7p40dqp1l4ybjh7vjd 0 3021 39157 39049 2026-05-26T02:22:27Z Vemurione 1689 /* Part 2: బ - ba */ 39157 wikitext text/x-wiki * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: బం - baM== <poem> బంక, baMka -n. --glue; goo; gum; slime; బంకనక్కెర, baMkanakkera -n. --glue berry; Indian cherry; a tree whose berry-like fruits are sticky; [bot.] ''Cordia dichotoma; Cordia Mixa; Cordia latifolia;'' -- లసోడా పండ్లలో ఫైబర్ అధికంగా ఉంటుంది. ఇది జీర్ణక్రియను మెరుగు పరుస్తుంది. మలబద్దకం తగ్గేలా చేస్తుంది. -- చల్లచెట్టు; లసోరా; లసోడా; బంకబడ్డు, baMkabaDDu -n. --[bot.] ''Vitis linnaei;'' % ?? బంకమన్ను, baMkamannu -n. --clay; (lit.) gooey soil; (rel.) నల్లరేగడి మన్ను; బంకనెవలి, baMkanevali -n. -- [bot.] ''Adiantum bunulantum''; % ?? బంకు, baMku -n. --shop; small specialty shop; roadside stall; roadside gas station; పెట్రోలు బంకు; బంకోలా, bankOlaa - n. -- lighthouse; బంగనబయలు, baMganabayalu -n. --open plain; బంగారు, baMgAraM -n. --gold; ---నీ ఇల్లు బంగారంగానూ = [idiom] bless your innocent self! బంగారు వక్క తాడి, baMgAru vakka tADi - n. -- Areca palm; Golden cane palm; Yellow palm; Butterfly palm; [bot.] ''Dypsis lutescens'' of the Arecaceae family; ''Chrysalidocarpus lutescens''; --ఈ వృక్షం గాలిలోని జైలీన్ (Xylene), టాల్యూన్ (Toluene) వంటి ప్రమాదకర ఆవిరులను సమర్థవంతంగా శుద్ధిచేస్తుందని నిరూపించారు. జైలీన్ ఆవిరిని పీల్చడం కారణంగా కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ (Central Nervous System) పై దుష్ప్రభావం పడి, తలనొప్పి, కళ్ళు తిరగడం, వాంతులు, చిరాకు, బలహీనత, అలసట, నిద్రలేమి, మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, చేతులు వణకడం వంటివి వస్తాయి. టాలీన్ పీల్చడం కారణంగా కూడా దాదాపు ఇవే దుష్ఫలితాలు; ప్రాణవాయువును ఎక్కువగా వెలువరించే ఈ జాతి మొక్క ఇంటిలోపల కుండీలలో పెంచుకోదగిందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు; బంగారుతీగ, baMgArutIga, - n. -- Chinese dodder; [bot.] ''Cuscuta Chinensis'' of Convolvulaceae family; ---a weedy creeper that grows wildly that seems to have some aphrodisiac properties; This is a pesky weed that the government is trying to eradicate; Spanish moss, found on trees in the Americas, is similar to this; బంగారు పిచ్చుక, baMgAru piccuka, - n. -- baya weaver bird; [bio.] ''Ploceus philippinus''; బంగారుపూలు, baMgArupUlu, - n. -- Canadian Goldenrod; [bot.] ''Solidago canadensis'' of Asteraceae family -- దీని తొట్టతొలి జన్మస్థలం ఉత్తర అమెరికా ఖండం. అయినా ఇది ప్రస్తుతం ఐరోపా, ఆసియా ఖండాలలోని పలు దేశాలకు విస్తరించింది. ఆ యా దేశాలలో ఇది మొండి బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా పేరొందింది. దీని విస్తరణకు తట్టుకోలేక చైనాలోని షాంఘైలో 30 కి పైగా స్థానిక మొక్కల జాతులు నశించిపోయాయంటే పరిస్థితి తీవ్రత అర్థం చేసుకోవచ్చు. అటవీ ప్రాంతంలో ఈ మొక్కల్ని లేళ్ళు, దుప్పులు వంటివి ఇష్టంగా తింటాయి. పాడి పశువులు, గుర్రాలకు ఈ మొక్కలు మేతగా వేస్తారు. ఈ పూలలో తేనె ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ తేనెకోసం తేనెటీగలు (Honey Bees), తుమ్మెదలు (Bumble Bees) వంటివి ఈ మొక్క పూల చుట్టూ మూగుతాయి; బంగళా, baMgaLA -n. --bungalow; బంగాళా బంతి, baMgALA baMti -n. --Common Zinnia; Elegant Zinnia; [bot.] ''Zinnia elegans'' of the Asteraceae family; బంగాళా దుంప, baMgALA duMpa -n. --potato; [bot.] ''Solanum tuberosum'' of the Solanaceae family; --This has been in use in India well before CE 1615; Immature tubers and germinating tubers are not fit for eating because they contain "solanaine" a poisonous substance; --ఆలుగడ్డ; ఉర్లగడ్డ; బంగీ, baMgI -n. --parcel; బంజరు, baMjaru -adj. --waste; dry; non-cultivable; ---బంజరు భూములు = wastelands; heath. --- see also బాడవ; ఈడవ; బంటి, baMTi -suff. --a comparative measure to indicate the depth of water; ---కుత్తుకబంటి = neck-deep. ---పుక్కిటిబంటి = mouthful. ---మొలబంటి = waist-deep. ---మోకాలిబంటి = knee-deep. బంటు, baMTu -n. --(1) servant; attendant; foot soldier; --(2) [chess] pawn; బంట్రోత్తు, baMTrOttu -n. --peon; servant; a peon reporting to a government officer; -- బంటు+రౌతు = బంట్రౌతు > బంట్రోత్తు బండ, baMDA -n. --boulder; big stone; slab; pestle; బండారం, baMDAraM -n. --hidden wealth; treasure trove; బండి, baMDi -n. --(1) vehicle; carriage; cart; wagon; --(2) bobbin; reel; ---ఎడ్లబండి = ox cart; bullock cart. ---రైలుబండి = railway train. (lit.) a vehicle on rails. బండిసున్న, baMDisunna -n. --[coll.] a big cipher; a big fat zero, nothing at all; బంగారు పిచ్చుక, baMgAru piccuka -n. --baya weaver bird; [biol.] ''Ploceus philippinus''; బంగినపల్లి, baMginapa- -n. --a popular variety of low-fiber, flavorful mango fruits; బండెడు, baMDeDu -adj. --cartload of; బండారం, baMDAraM - n. --secret; true nature; -- లోగుట్టు; బండిగురివెంద, baMDiguriveMda -n. --Acacia Coral; Coral Wood; [bot.] ''Adenanthera pavonina;'' బంతి, baMti -n. --(1) marigold; [bot.] ''Calendula officinalis; Tagetes patula; Tagetes erecta;'' a native of Mexico, the seeds eventually came to India via Spanish and Portuguese traders in the 16th century; the plants adapted quickly and abundantly, eventually usurping the calendula; --(2) ball; (rel.) ఉండ; ---(3) row; ---దారపు బంతి = ball of string. ---పట్టుదారపు ఉండ = skein of silk string. ---బంతిలో బలపక్షం చెయ్యకూడదు = one should not show partiality toward people in a queue. బంతిగిన్నె కీలు, baMtiginne kIlu -n. --ball and socket joint; such as the one found in the knee; బంతులబీడు, baMtulabIDu -n. --playground; ballpark; బందరు, baMdaru -n. --(1) seaport; --(2) commonly used name for the city of Machilipatnam; బదలాయించు, badalAyiMcu -v. t. --transfer; బందారు, baMdAru -n. --the Karum timber tree; [bot.] ''Hymenodictyon excelsum; Adina cordifolia''; బందిపోటు దొంగ, baMdipOTu doMga -n. --robber; bandit; dacoit; బదిలీ చేయు, badilI cEyu -v. t. -transfer; బందీ, baMdI -n. --prisoner; inmate; బందీలదొడ్డి, baMDIladoDDi -n. --prison yard; బందు, baMdu -n. --(1) strap; band; --(2) strike; lock-out; work stoppage; బందెలదొడ్డి, baMdeladoDDi -n. --cattle pound; a place where stray cattle are kept until the owner can claim them; బందోబస్తు, baMdObastu -n. --discipline; security arrangement; (lit.) tying and binding; బంధం, baMdhaM -n. --bond; ---ఉదజని బంధం = Hydrogen bond. ---రుణానుబంధం = a familial bond created due to a debt, as Hindus believe, from a previous incarnation. ---జంట బంధం = double bond. ---త్రిపుట బంధం = triple bond. ---ద్విగంధక బంధం = disulfide bond. బంధుపక్షపాతం, baMdhupakshapAtaM -n. --nepotism; బంధుప్రీతి, baMdhuprIti -n. --fondness of one's relatives; బంధువు, baMdhuvu -n. --relative; relation; బంధుక, baMdhUka -n. --[bot.] ''Calosanthes indica''; ''Oroxylum indicum''; %?? </poem> ==Part 2: బ - ba== <poem> బకం, bakaM -n. --heron; బకపుష్పం, bakapushpaM -n. --vegetable hummingbird; [bot.] ''Agati grandiflora;'' ''Sesbania grandiflora;'' -- అవిసె; బక్కపలచని, bakkapalacani -adj. --ectomorphic; a slender body structure with long limbs, narrow feet, narrow hands, narrow chest, and narrow shoulders; బకాయ, bakAya -n. --arrears; old debt; బక్షకుడు, bakshakuDu -n. m. --eater; ---నరమాంస బక్షకుడు = cannibal. బక్షించు, bakshiMcu -v. t. --devour; eat; ingest; బక్షీస్, bakshIs -v. t. --tip; gratuity; a fee paid to appreciate good service; బగ్గీ, baggI -n. --horse-drawn carriage; -- జటకా; జెట్కా; టాంగా; గుర్రబ్బండి; బగ్గుండీ, bagguMDI -n. --aromatic, colorful powder thrown at each other at festive times like the Holi or weddings; బచ్చలి, baccali -n. --Indian spinach; Malabar spinach; [bot.] ''Basella alba'' of the Basellaceae family; ---తీగ బచ్చలి = creeping purslane; [bot.] ''Basella indica;'' ---ఎర్ర అల్లుబచ్చలి = [bot.] ''Basella rubra'' (Watts); ---సిలోన్ బచ్చలి = Surinam Purslane; Water Leaf; Ceylon Spinach; Potherb Fame Flower; [bot.] ''Talinum fruticosum'' of the Talinaceae family; బచ్చలిమంద, baccalimaMDa -n. --[bot.] ''Ceropegia tuberosa''; ''Ceropegia candelabrum''; -- The tuberous roots are edible and are eaten especially by the poorest raw or cooked. The plant is also used for various medicinal purposes, so for hemorrhoids, indigestion, headaches and against bites of poisonous animals; --Ceropegia candelabrum is now in the original area has become quite rare. There are already projects for artificial propagation; బచ్చు, baccu -n. -a person of the Vaisya caste; ---బచ్చుపేట = sector of a town where the Vaisya community lives. బచ్చెన, baccena -adj. --painted; ---బచ్చెన పెట్టె = painted box. బజంత్రీలు, bajaMtrIlu -n. pl. --musical instruments played at wedding functions; బజారు, bajAru -n. --bazaar; marketplace; a permanent market or street of shops; see also సంత; --market street; ---బజారు మనిషి = a street person; a prostitute; బజ్జీ, bajjI -n. --(1) a baked vegetable chutney; --(2) a savory snack made by deep frying sliced vegetables after dipping them in batter; బట్ట, baTTa -adj. --bald; -n. --cloth; బట్టతల, baTTatala -n. --bald head; [anat.] alopecia; బట్టమేక పిట్ట, baTTamEka piTTa - n. -- The great Indian bustard; [bio.] ''Ardetois nigriceps;'' A large bird of the bustard family (Otididae), one of the heaviest flying birds in the world. The great Indian bustard inhabits dry grasslands and scrublands on the Indian subcontinent; its largest population is found in the Indian state of Rajasthan. -- పేరుకు పిట్టేకానీ మగపక్షి నాలుగడుగులు, ఆడుపక్షి మూడున్నర అడుగుల పొడవు, 15-20 కిలోల బరువు ఉంటుంది. దీని ఆకారం వల్ల వేటగాళ్ళు మాంసంకోసం సులభంగా వేటాడి నిర్మూలించారు. బట్టమేకపిట్ట పూర్వం గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదలయిన 12 రాష్ట్రాల్లో కనబడేదని తెలిసింది. ఈ పక్షిజాతి విస్తృతమైనది. ఎటువంటి ఆటంకాలు, ఇది మనుషుల పొలుపులేని ఏకాంత వ్యవసాయయోగ్యమైన పొలాల్లో, బీళ్ళల్లో నివాసం ఉంటుంది. దీని జీవితకాలం షుమారు 12 సంవత్సరాలు. గూడు కట్టకుండా మట్టిలో ఒకేగుడ్డు పెట్టి, 27 రోజులపాటు పొందుతుంది. మగపక్షి కూడా గుడ్డును సంరక్షించడం లో సహకరిస్తుంది .కుక్కలు వీటి శత్రువులు, ఇప్పడు కొత్తగా ఏర్పాటయిన గాలిమరలు, గాలి విద్యుత్ కేంద్రాలు, హై టెన్ షన్ తీగలు పక్షులు సంచరించే దారుల్లో అడ్డదిడ్డంగా వేయడంతో చాలా పక్షులు చనిపోయాయి. చాలా రాష్ట్రాలలో అంతరించిపోయాయి. దాదా సలీం అలీ ప్రమేయంతో కర్నూల్ జిల్లా రోళ్ళపాడు గ్రామం వద్ద బట్టమేక పక్షి సంరక్షణ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ఇవి రయితు నేస్తాలు, పంటలను పాడుచేసే క్రిమి కీటకాలను భక్షించి రైతుకు సాయపడతాయి. బటానీ, baTAnI -n. --pea; [bot.] ''Pisum sativum'' of Leguminosae (pea) family; sativum అంటే సాగు చెయ్యబడేది --పొలం బటానీ = field peas; arvensis అంటే పొలాల్లో పెరిగేది; --తోట బటానీ = garden peas; [bot.] ''Pisum sativum;'' hardensis అంటే తోటలలో పెరిగేది; --[Sans.] కళాయః; వర్తులః బటానీతీగ, baTAnItIga -n. --Mexican Creeper; Coral vine; Bee bush; [bot.] ''Antigonon leptopus'' of Polygonaceae family; --మనం తినే బటానీలకూ, ఈ పూలతీగకూ ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు; దీని పూలు చూసేందుకు ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా ఇది త్వరత్వరగా వ్యాపించి ఖాళీ స్థలాలను, ఇతర మొక్కలను ఆక్రమించివేస్తుంది కనుక దీనినొక బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా భావిస్తారు; బట్వాడా, baTvADA -n. --distribution; బట్టీ, baTTI -n. --retort; kiln; బట్టీపట్టు, baTTIpaTTu -v. t. --(1) to distill; --(2) getting something by heart; to memorize; బటువు, baTuvu -adj. --(1) round; circular; spherical (2) firm; stiff; బడబ, baDaba -n. --mare; female horse; బడాయి, baDAyi -n. --(1) ego; vanity; --(2) boasting; bragging; ostentation; బడి, baDi -n. --(1) school; --(2) case as in upper case and lower case in English alphabet; బడితె, baDite -n. --a long smooth stick; perhaps a stick derived from బాడితచెట్టు; బడుద్ధాయి, baDuddhAyi -n. --fat and lazy person; idler; vagabond; బడ్డు, baDDu -adj. --fat; -n. --(1) fatso; --(2) the male genital organ; బడేమియా, baDEmiyA -adj. --ill-fitting; hand-me-down; (ety.) బడా + మియా; ---బడేమియా బట్టలు = ill-fitting clothes; hand-me-down clothes. బణుభారం, baNubhAraM -n. --molecular weight; బణువు, baNuvu -n. --molecule; -- (rel.) అణువు; పరమాణువు; పరమాణు రేణువు; బణుసంధానం, baNusaMdhAnaM -n. --condensation of (two) molecules; attaching together of molecules; బత్తా, battA -n. --daily allowance; బత్తాయి, battAyi -n. --Batavia; Batavian orange; [bot.] ''Limonia trifoliata;'' -- a type of sweet orange with a thin skin; (ety.) this fruit tree was imported into India from Batavia by the Dutch East India Company; this English translation is extant only in India; బతిమాలు, batimAlu -v. t. --plead; implore; beg; బతుకు, batuku -n. --(1) life; --(2) livelihood; survival; also బ్రతుకు; ---బతుకు తెరువు = a means of survival. ---బతుకు బాణీ = life style. బదరి, badari -n. --the jujube tree; [bot.] ''Zizyphus jujuba; Zizyphus mauritiana'' Lamk.; -- రేగు; గంగరేగు; బద్ద, badda -n. --(1) strip; slat; narrow wooden strip; --(2) broken half of a seed as in కంది బద్ద; ---అడుగు బద్ద = foot ruler; a foot-long strip with inches or centimeters marked. బద్ధ, baddha -adj. --(1) tied; bound; --(2) intense; ---బద్ధ వైరం = intense enmity. బద్ధకం, baddhakaM -n. --laziness; బద్ధకిష్టి, baddhakishti -n. --lazy fellow; బద్మాష్, badmaash - n. -- కుటిలమైన బ్రతుకు బతికే వాడు; కుటిలుడు; -- బద్ అంటే పర్షియన్ భాషలో చెడ్డ ,కుటిల అన్న అర్థం; మాష్ అంటే అరబిక్ లో జీవితం, బతుకు అని అర్థం. బదిలీ, badilI -n. --transfer; బద్దింపు, baddiMpu -n. --the arithmetic process of repetitive calculation to estimate a value; బదులు, badulu -adv. --instead; in place of; -n. --(1) exchange; substitution; --(2) loan; small loan; బద్దెపురుగు, baddepurugu -n. --tapeworm; a parasite that grows in the human intestines; an invertebrate of the Platihelmonth family; బనాయించు, banAyiMcu -v. t. --(1) attach; add; --(2) fabricate; make; బబ్బస, babbasa -n. --marsh pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle rotundifolia''; ''Hydrocotyle sibthorpioides;'' -- It can grow in a wide variety of habitats and is considered a weed; This plant has been used for medicinal purposes in Asia; బబ్రు, babru -adj. --brown; బయట, bayaTa -adj. --outside; బయలుదేరు, bayaludEru -v. i. --start on a journey; set out; బయానా, bayAnA -n. --advance payment; earnest money; బరగడం, baragaDaM -n. --Asian indigo, three-leaved indigo; [bot.] ''Indigofera glandulosa''; -- The plant is grown as green manure; the seeds are edible and can be eaten in times of food scarcity; -- గోరంటి నీలి; బరక, baraka -adj. --rough; coarse; % to e2t బరణిక, baraNika -n. --[bot.] ''Trophis aspera'' of the Moraceae family; బరబర, barabara -adj. --onomatopoeia for the act of dragging; బరమ, barama -n. --drill; a tool to make a hole; gimlet; a hand-held, manually operated drill; బరమబావి, baramabAvi -n. --drilled well; బరవానా, baravAnA -n. --output; (ety.) short for బయటకి రవానా; బరాతం, barAtaM -n. --written order; bank check; bank draft; బర్తరఫ్, bartharaph - n. -- పదవిలోనుండి/ ఉద్యోగములోనుండి వెడలఁగొట్టుట (dismissal); -- 'బర్తరఫ్' అనునది ఫార్శీభాష నుండి ఉత్పన్నమైన ఉర్దూ మాట. ఇది 'బర్' అను ఉపసర్గ (prefix) తో కూర్చిన 'తరఫ్' అను నామవాచకము (noun). దీనికి గల నిౙమైన అర్థము - వేఱు చేయుట/ ప్రక్కకు తీసిపెట్టుట. -- దీనికి తెలుఁగులో మన పత్రికలవారు 'ఉద్వాసన' అను ఆధ్యాత్మిక శబ్దమును వాడుచున్నారు. ఉద్వాసన అనఁగా ఉద్యాపన. పండుగ నాడు ప్రతిష్ఠించిన దేవుని/ దేవిని పునఃపూజ చేసి, నైవేద్యము పెట్టి, హారతి పాడి, "పునరాగమనాయ చ" (మరల రండి) అని చెప్పి కదిలించుట. అనఁగా సాఁగనంపుట. ఇది 'ఆవాహన’ కు విపర్యయమన్నమాట; బరాబరు, barAbaru -n. --O.K.; proper; equal; --- బరాబరు చేయు = equate --- వందిమాగదులు బరాబరులు పలికేరు = so and so spoke words of praise; used to praise kings by saying that they are equal to Gods; బరివెంక, bariveMka - n. -- Siamese rough bush; khoi; toothbrush tree; [bot.] ''Streblus asper''; -- దీని ఆకులు బాగా గరుకుగా ఉండి బొమ్మలను నున్నగా పాలిష్ చేసేందుకు పనికివస్తాయనీ, అందుకని ఆ ఆకుల్ని Sandpaper Leaves అంటారు; ఏటికొప్పాక లో ఆ వృక్షాలను పెంచుకుంటే బాగుంటుంది; -- Various parts of this plant are used in Ayurveda and other folk medicines for the treatment of different ailments such as filariasis, leprosy, toothache, diarrhea, dysentery and cancer; బరితెగించు, baritegiMcu -v. t. --behave without decorum; to go beyond one’s limits of decency; బరిషింత, bariShiMta - n. -- Lilac Bauhinia; Malabar Bauhinia; [bot.] ''Bauhinia malabarica'' Roxb. of the Fabaceae family; బరుకు, baruku -v. t. --(1) scratch; --(2) tear; lacerate; బరువు, baruvu -n. --(1) weight; the force acting on a mass in a gravitational field. Two bodies with identical masses but in different gravitational fields will register different weights; --(2) load; --(3) tare; బలం, balaM -n. --force; --- gravitational force = [[గురుత్వాకర్షక బలం]]. --- electromagnetic force = [[విద్యుదయస్కాంత బలం]]. --- weak force = త్రాణిక బలం. --- strong force = నిస్త్రాణిక బలం. బలగం, balagaM -n. pl. --retinue; supporters; బలపం, balapaM -n. --slate pencil; బలపక్షం, balapakshaM -n. --partiality;partiality toward the stronger; బలవంతం, balavaMtaM -adj. --forceful; insisting; compelling; -n. --(1) compulsion; --(2) rape; బలవర్ధకం, balavardhakaM -adj. --nutritious; strength giving; బలసిన, balasina -adj. --fat; fatty; బలహీన, balahIna -adj. --(1) weak; --(2) backward; disadvantaged; ---బలహీన వర్గాలు = backward classes; disadvantaged communities. బల్ల, balla -n. --(1) table; --(2) bench; --(3) plank; --(4) enlarged spleen; బల్లపరుపు, ballaparupu -n. --flat; flat as a table; two-dimensional; బలి, bali -n. -- (1) a religious offering - typically in the form of food - made to gods; (lit.) బలి అంటే బలకరమైన ఆహారం. ఆలయాలలో రోజూ బలిపీఠాల దగ్గర బలి అన్నం సమర్పిస్తారు. ఆలయాలలో అన్ని దిక్కు లలోనూ బలిపీఠాలుంటాయి; బలి అనగానే జంతు బలి— అని పొరపాటు పడుతూ ఉంటాము; (2) a tribute paid to a king; -- [Sans.] 'బల్యతే దీయతే దేవతాదిభ్యః' = దేవతలకు ఇచ్చునది. 'బల్యతే దీయతే రాజ్యే రాజగ్రాహ్యా భాగః' రాజ్యమునందు ఇవ్వబడునది. రాజు తీసుకొను పన్ను. -- see also భూతబలి; బలిష్టం, balishTaM - adj. --strong; బలిష్టత, balishTata - n. --strength; బల్లి, balli -n. --gecko; wall lizard; బలీయం, balIyaM -n. --powerful; strong; బలీయత, balIyata -n. --power; strength; బలురక్కెస, balurakkesa -n. -- (1) [bot.] ''Arum macrorhizon'' (Reeve) -- గజకర్ణము, గణహాసకము, బ్రహ్మరాకాసిచెట్టు, బృహచ్ఛదము. -- (2) American aloe; [bot.] ''Fourcroya cantala''; బలుసు, balusu -n. -- The thorny Caray; [bot.] ''Canthium parviflorum;'' ''Plectronia parviflora;'' -- నల్లబలుసు = the black species, [bot.] ''Canthium umbellatum;'' -- బంజరునేలల్లో పొదగా పెరిగే ముళ్ళకంచె మొక్క; పసుప్పచ్చటి పూలు పూస్తుంది; దీని పళ్ళు తింటారు; ఆకును కూరగా వండుకొంటారు; కరువుకాలాల్లో బీదలు ఈ ఆకును తింటారు; -- "బ్రతికుంటే బలుసాకు తినవచ్చు" అనేది సామెత; -- [Sans.] బారదాజి; బలాక; బస, basa -n. --lodging; a place of stay during a travel; బస్తం, bastaM -n. --calomel; mercurous chloride; Hg₂Cl₂; బస్తా, bastA -n. --(1) bale; sack; bundle; --(2) a specific volumetric measure used for grains whether or not they come in bales or in boxes; బసివి, basivi -n. --temple girl; a female child in a family dedicated in infancy for life-long service at a Shiva temple; as temple endowments dwindled, in these days these woman usually end up as prostitutes; బస్కీలు, baskIlu -n. --pull-ups; బస్తీ, bastI -n. --city; బహిరంగం, bahiraMgaM -n. --public; open; బహిరంగ సభ, bahiraMga sabha -n. --public meeting; open meeting; బహిర్గత జన్యువు bahirgata janyuvu -n. --dominant gene; (ant.) అంతర్గత జన్యువు = recessive gene. బహిర్గత జీను, bahirgata jInu -n. --dominant gene; bright gene; (ant.) అంతర్గత జీను; బహిర్హితం, aMtbahirhitaM %e2t -n. --output; బహిష్టు, bahishTu -n. --menses; monthly period in fertile women; బహు, bahu -adj. pref. --poly-; multi-; many; బహుఅసంతృప్త, bahuasaMtRpta -adj. --[chem] polyunsaturated; బహువృత్తి కళాశాల, bahuvRtti kaLASAla -n. --polytechnic college; బహుగ్లయిసీను, bahuglaisInu -n. --[biochem.] polyglycine; బహుగ్లయిసీను కాండం, bahuglaisInu kAMDam -n. --[biochem.] polyglycine backbone; బహుగ్లయిసీను వెన్ను, bahuglaisInu vennu -n. --[biochem.] polyglycine backbone; బహుచక్కెర, bahucakkera -n. --[biochem.] polysaccharide; బహుజీర్ణమాల, bahujIrNamAla -n. --[biochem.] polypeptide chain; బహుదళ హస్తాకార, bahudaLa hastAkAra -adj. --[bot.] multifoliate; బహుదాకరణ, bahudAkaraNa -n. --proliferation; బహుఫలకం, bahuphalakaM -n. --[math.] polyhedron; a solid geometrical object with several sides; -- బహుముఖి; బహుఫీనాల్, bahuphInAl -n. --[chem.] polyphenol; బహుభర్తుత్వం, bahubhartutvaM -n. --polyandry; the practice of having several husbands at the same time; బహుభాగి, bahubhAgi -n. --[chem.] polymer; a chemical with many monomers connected together; బహుభార్యాత్వం, bahubhAryAtvaM -n. --Polygamy; the practice of having several wives at the same time; బహుభుజి, bahubhuji -n. --[math.] polygon; a flat geometrical figure with several straight sides; the word is often used to refer to figures with more than four sides; బహు దేవతారాధన, bahudEvatArAdhana -n. --Polytheism; the practice of worshipping several gods or deities; బహుప్రమాణ, bahupramANa %e2t -adj. --multi-dimensional; బహుమతి, bahumati -n. --award; gift; prize; బహుమానం, bahumAnaM -n. --award; gift; prize; present; బహుముఖ, bahumukha -adj. --multi-faceted; ---బహుముఖ ప్రజ్ఞ = multi-faceted talent. బహురూపత, bahurUpata -n. --allotropy; typically used to refer to the existence of a chemical element in more than one form; బహువచనం, bahuvacanaM -n. --(1) plural; the plural number; --(2) respectful; addressing of an elder or a person in high esteem; బహువిదీను, bahuvidInu -n. --[chem.] polyethylene; polyethene; polythane; a plastic widely used in making transparent sheets and bags; బహువ్రీహి, bahuvrIhi -n. -- (1) an exocentric compound word; a figure of speech in which a compound word suggests a meaning which is not a combination of the meanings of the individual component words; an example in English is “hotdog” which is neither hot nor dog but something that is entirely different; అన్యపదప్రధానమైన సమాసము. ఉదా. ముక్కంటి; -- (2) wealth; -- (lit.) lots of rice grains; బహు = many; వ్రీహి = grain of rice; బహుసాయం, bahusAyaM -n. --polyculture; rotating crops; బహుళం, bahuLaM -n. --(1) plentiful; abundant; frequent; --(2) one that can happen in a variety of ways; in grammar, this means the rule in question may not apply, may optionally apply, or may always apply; బహుళంగా, bahuLaMgA -adv. --abundantly; plentifully; బహుళార్ధసాధక, bahuLArdhasAdhaka -adj. --multi-purpose; బహుశ, bahuSa -adv. --perhaps; in general; బ్రహ్మ, brahma -adj. --(1) huge; large; heavy-duty; --(2) divine; -n. -- Lord Brahma, the creator of the Hindu trinity; -- see also బ్రహ్మము; బ్రహ్మకమలం, brahmakamalaM -- n. -- (1) Queen of the night; Princess of the night; Brhtleham lily; [bot.] ''Epiphyllum oxypetalum''; ''Saussurea Obvallata;'' epi = మీద + phullon = ఆకు + Oxypetalum = ఎక్కువగా రేకలు కలిగిన. (2) [bot.] ''Saussurea Obvallata;'' -- ఈ పువ్వులు రాత్రివేళ వికసించిన సమయంలో మత్తెక్కించే సువాసనను కలిగివుంటాయి. హిమాలయ పర్వత సానువుల్లో సముద్రమట్టానికి 4500 మీటర్ల పైన ఈ మొక్క కనిపిస్తుంది. దీనిలో ఎన్నో ఔషధ గుణాలున్నాయి, ముఖ్యంగా టిబెట్ లో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మూలిక. ఇది యురోజెనిటల్ రుగ్మతలు, కాలేయ తిష్టలు, లైంగిక సంక్రమణ వ్యాధులు, ఎముక నొప్పులు, జలుబు, దగ్గుకు చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇది చేదు రుచిని కలిగి ఉంటుంది. మొత్తం మొక్క ఔషధంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ మొక్కలను ఎక్కువగా ఔషధాలలో వాడడం వల్ల, బ్రహ్మ కమలాలు అంతరించే ప్రమాదం లేకపోలేదు; దీనిని పారసీక భాషలో గుల్-ఎ-బకావళి అంటారుట! బ్రహ్మగుప్త, brahmagupta -n. -A great Indian mathematician who lived in the 7th century A.D. బ్రహ్మచర్యం, brahmacaryaM -n. --celibacy; continence; బ్రహ్మచారి, brahmacAri -n. m. --bachelor; novice; బ్రహ్మచారిణి, brahmacAriNi -n. f. --bachelorette; spinster; unmarried woman; బ్రహ్మచింత, brahmaciMta -n. -- Cream of Tartar tree; Monkey-bread tree; This tree, a native of Africa, was introduced into India by the British and can be seen along roadside in Andhra and Telangana; [bot.] ''Adansonia digitata'' of the Bombacaceae family; -- దీని ఆకులను కూరగా, పులుసుగా, పప్పుతో కలిపి వండుకుంటారు. పుల్లగా ఉండే ఈ ఆకుల కారణంగా ఈ చెట్టుకు ‘బ్రహ్మ ఆమ్లిక', ‘బ్రహ్మ చింత', ‘సీమ చింత' అనే పేర్లు వచ్చాయి. కొందరు దీనినే ‘బ్రహ్మమాలిక' అని కూడా అంటున్నారు. -- ఈ వృక్షం ఆకులను వెచ్చజేసి ఆ గాయాలమీద కడతారు. జ్వర నివారిణి (Febrifuge) గానూ, స్రావాలను నిరోధించేది (Astringent) గానూ, చెమట పట్టించేది (Sudorific) గానూ, బలవర్ధక ఔషధం (Tonic) గానూ ఈ ఆకుల రసానికి పేరుంది. చెవి పోటుకూ, కళ్ళు వాచి నొప్పి పెడుతున్నప్పుడు ఈ ఆకుల పసరు పిండి పోస్తే ప్రయోజనం ఉంటుంది. శ్వాస సంబంధమైన, జీర్ణకోశ సంబంధమైన అవ్యవస్థలకు ఈ వృక్షం ఆకులు, పూల కషాయం బాగా పనిచేస్తుంది. బ్రహ్మచెవుడు, brahmacevuDu -n. --deafness; excessive loss of hearing; బ్రహ్మజెముడు, brahmajemuDu -n. --cactus; Giant club cactus; Peruvian apple cactus; [bot.] ''Cereus Repandus;'' -- బ్రహ్మ దేవుడి ముఖాలు నాలుగువైపులకూ ఉన్నట్లే వీటి ముఖాలు కూడ అన్ని వైపులకూ ఉంటాయి. ఇవి సన్నగా, పొడుగ్గా ఉంటాయి. వీటి పుష్పాలు చాలా పెద్దవిగా వుంటాయి. పువ్వుకు క్రింద పొడవైన, బలమైన కాడ కనిపిస్తుంది. -- see also నాగజెముడు; బ్రహ్మజ్ఞానం, brahmajnaanaM - n. -- హిందూ బోధనల ప్రకారం, బ్రహ్మ జ్ఞానం అనేది ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానోదయం, విముక్తి (మోక్షం) మరియు జనన మరణ చక్రం (సంసారం) ముగింపుకు దారితీసే అత్యున్నత జ్ఞానంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క అవగాహనలో లోతైన పరివర్తనను తీసుకువస్తుందని చెప్పబడింది. ద్వంద్వత్వం యొక్క భ్రాంతిని విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. అన్నిటి ఉనికిలో గల అంతర్లీన ఐక్యత మరియు దైవత్వాన్ని బహిర్గతం చేస్తుంది. బ్రహ్మదండి, brahmadaMDi - n. -- (1) Cultivated Liquorice; Sweetwood; [bot.] ''Argemone mexicana; Glycyrrhiza glabra;'' (2) Indian Globe Thistle; [bot.] ''Echinops echinatus;'' (3) Mexican poppy; yellow thistle; prickly poppy; [bot.] ''Argemone mexicana''; a prickly annual shrub; leaf juice is used for skin diseases; -- బలురక్కెస; [Hin.] Bharbhar; -- This is different from Milk thistle (పాలు ముల్లు) ([bot.] ''Silybum marianum''); It is important to distinguish this from Tippa Teega ([bot.] ''Tinospora cordifolia'') or Bodataram ([bot.] ''Sphaeranthus indicus''), which are common, different medicinal plants in Andhra Pradesh and Telangana. బ్రహ్మదారువు, brahmadAruvu -n. -- portia tree; Pacific rosewood; Indian tulip tree; [bot.] ''Hibiscus populneus''; -- గంగరావి చెట్టు; బ్రహ్మద్వారాలు, brahmadvArAlu -n. pl. --(lit.) the gates of the Brahman; according to Hindu belief, there are eleven gates of the Brahman: two eyes, two nostrils, one mouth, two evacuation organs, the navel, and the opening at the top of the head, called "Brahma randhra," the fontanelle; In fact, this accounting is only correct for men; in women, the genital opening is distinctly different from the urinal opening; బ్రహ్మ పదార్థం, brahma padArdhaM -n. --Supreme Reality; Universal Self; The Truth; Cosmic Self; the constant Universal Principle; Unchanging Reality; బ్రహ్మమండూకి, brahmamaMDUki -n. --Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica''; -- This wild creeper is found throughout India and has many medicinal properties; బ్రహ్మము, brahmamu - n. -- Supreme Reality; The Truth; Universal Self; Cosmic Self; the constant Universal Principle; Unchanging Reality; What is to be known; Everything we perceive with our senses is made out of బ్రహ్మమ; -- ఈ జగత్తుకు బ్రహ్మము కంటే వేరుగా విలక్షణమైన ఉనికి లేదు; సత్, చిత్, ఆనందముల స్వరూపము; సర్వవ్యాపకత్వము కలది; సర్వోన్నత వాస్తవికత; బ్రహ్మమే ఈ విశ్వం యొక్క ఏకైక, అంతిమ వాస్తవం (Reality); ఇది సృష్టి, స్థితి, లయాలకు అతీతమైనది; బ్రహ్మ ముహూర్తం, brahma muhoortaM - n. -- ఒక ముహూర్తం అంటే రెండు ఘడియల సమయం. ఒక ఘడియ అంటే 24 నిమిషాలు. అంటే ముహూర్తం అంటే 48 నిమిషాలన్నమాట. సూర్యోదయానికి ముందు 30 నిమిషాల పాటు ఉండే కాలాన్ని సంధ్యాకాలం అంటారు. ఈ సంధ్యాకాలానికి ముందు 30 నిమిషాలను ఉషోదయం అంటారు. దానికి ముందు ఉండే 48 నిమిషాల సమయాన్నే బ్రహ్మముహూర్తం అంటారు. అంటే సూర్యోదయానికి దాదాపుగా 2-3 గంటల ముందు సమయాన్ని బ్రహ్మమూహూర్తంగా చెప్పుకోవచ్చు; బ్రహ్మమేఖలం, brahmamEkhalaM -n. --[bot.] ''Saccharum munjia;'' బ్రహ్మమేడి, brahmamEDi -n. --[bot.] ''Ficus glomerata; Ficus hispida;'' బ్రహ్మరంధ్రం. brahmaraMdhraM -n. --sagittal suture; the soft spot on the top of an infant's head; బ్రహ్మరాక్షసి, brahmarAkshasi -n. --(1) big fiend; --(2) a spirit formed after the death of a Brahmin scholar who did not teach his knowledge to others in his lifetime; -- ద్విజనిశాచరుడు; బ్రాహ్మణుడిని బ్రహ్మ అని కూడా వ్యవహరిస్తూ వుంటారు కాబట్టి ‘బ్రహ్మ రాక్షసుడు’ అనగా తన ధర్మానికి విరుద్ధంగా నడిచి రాక్షసునిగా మారిన బ్రాహ్మణుడు అని అర్థం; --(3) giant aloe; [bot.] ''Fourcroy cantala;'' బ్రహ్మజెముడు; బ్రహ్మరాకాసి చెట్టు; బ్రహ్మవిద్య, brahmavidya -n. --(1) Supreme Knowledge; divine knowledge; --(2) [idiom.] rocket science; any difficult task; బ్రహ్మాణువు, brahmANuvu -n. --primeval atom; (epithet for the earliest universe); బ్రహ్మాండం, brahmAMDaM - adj. great; super; very big; -n. --primeval egg; (epithet for the earliest universe); the universe; బ్రహ్మాండ విచ్ఛిన్న వాదం, brahmAMDa vicchinna vAdaM -n. --the Big Bang theory; బ్రహ్మీ, brahmI -n. --Indian pennywort; a medicinal plant; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica; Bacopa monnieri;'' -- see బ్రహ్మమండూకి; %బా - bA బాంధవ్యం, bAMdhavyaM -n. --relationship; kinship; బాకా, bAkA -n. --trumpet; బాకా గులాబీ, bAkA gulAbi - n. -- Pink trumpet flower; Port St. John's Creeper; [bot.] ''Podranea ricasoliana'' of the Bignoniaceae family; బాకీ, bAkI -n. --(1) debt; arrears; balance of a loan; --(2) remainder; rest; balance; బాకు, bAku -n. --dagger; (rel.) చాకు - knife; pen-knife; బాగా, bAgA -adv. --(1) well; properly; --(2) much greatly; thoroughly; బాగు, bAgu -inter. --good; -n. --wellness; welfare; (ant.) ఓగు; బాగుపడు, bAgupaDu -v. i. --thrive; prosper; బాజాలు, bAjAlu -n. pl. --drums and trumpets; band; బాట, bATa -n. --path; way; road; track; బాటసారి, bATasAri -n. --wayfarer; traveler; one who is traveling along a road; బాడవ, bADava %e2t -n. --land suitable for cultivation every year; (2) low-lying land; swampy land; bog; --- బాడవ పొలం అంటే వాకపొలం, పల్లపు పొలం, ఏటి ఒడ్డున ఉండే కారణంగా ఎప్పుడూ తేమగా ఉండే భూమి (మాగాణి పొలం); --- (ant.) ఈడవ; బాడిజువ్వి, bADi juvvi -n. --[bot.] ''Ficus lacor''; బాడిస చెట్టు, bADisa ceTTu -n. --coral tree; [bot.] ''Erythrina indica''; -- [Sans.] బలభద్రిక; బాడిస, bADisa -n. --adze; a carpenter's tool; బాడుగ, bADuga -n. --fare; rent; బాణం, bANaM -n. --arrow; సాయకం; బాణలి, bANali -n. --pan for deep-frying; బాణామతి, bANAmati - n. -- a black magic targeting a whole community; -- బాణామతి ఒక క్షుద్ర విద్య; చేతబడి ఒక మనిషికి కీడు చెయ్యడానికి చేస్తే బాణామతి తో మొత్తం ఊరంతటికి కీడు చెయ్యడానికి చేస్తారు; ఇది ఒక రకమైన మూఢ నమ్మకము; -- see also చేతబడి; బాణీ, bANI -n. --pattern; style; trend; బాతాఖానీ, bAtAkhAnI -n. --banter; chit-chat; small talk to spend time; excessive talk; బాతు, bAtu -n. --duck; m. drake; a tribe is group of ducks; (rel.) a goose is a duck-like bird with a bigger body and longer neck; a goose can fly long distances; బాదం చెట్టు, bAdaM ceTTu -n. --Indian almond tree; [bot.] ''Terminalia catappa''; బాదరబందీ, bAdarabaMdI -n. --botheration; -- (ety.) ‘బారా బందీ’ పన్నెండు బొందె ముడులు వేసిన అంగీ; నవాబుల కాలంలో (బహుశా గోలకొండ నవాబుల కాలం కావచ్చు) ఒక ప్రత్యేకమైన శైలిలో ఉడుపులు ధరించి దర్బారుకో/కార్యాలయానికో వెళ్ళాల్సినపుడు లేక కార్యార్థమై ఏ ముఖ్యవ్యక్తినో కలవాల్సిన అవసరం కలిగినపుడు ఈ మాట తెలుగులో ప్రవేశించి ఉండచ్చు … మామూలు కుర్తా /లాల్చీ కాదు ఇది. దాదాపు మోకాలిని దాటి కిందకి వచ్చే గల్లాబందు పై ఉడుపు. ఇందులో పై నుండి కిందికి పన్నెండు వరసల కాజాలు… అందునా పన్నెండు వరసలతాళ్ళు; --it is a coincidence that this can also be interpreted as 'imprisoned by botheration' which also makes sense; బాదు, bAdu -v. t. --beat; bombard; blow; strike; బాధ, bAdha -n. --pain; బాధ్యత, bAdhyata -n. --responsibility; బాన, bAna -n. --large vessel; బానిస, bAnisa -n. --slave; servant; బానిసత్వం, bAnisatvaM -n. --slavery; servitude; బాపతు, bApatu -n. --kind; type; variety; sort; బాపన గద్ద, bApana gadda, - n. -- the Brahminy kite; [bio.] ''Haliastur indus''; -- A medium-sized raptor with a rounded tail unlike other kites; బాబు, bAbu - n. -- (1) father's younger brother; -- (2) respectful person; venerated person; -- (3) a male child; బాయి, bAyi -n. --breast milk; [[గంటుబారంగి|బారంగి]], bAraMgi -n. --[bot.] ''Clerodendron serratum''; బార, bAra -n. --a measure of length equal to the span from the tip of the shoulder joint to the tip of the middle finger of the arm; 1 బార = 2 మూరలు; బారకి, bAraki -n. --[bot.] ''Adiantum lunulatum''; బారకాసులు, bArakAsulu -n. --barracks; బారసాల, bArasAla - n. -- ceremony of giving gifts to a new baby and the mother, usually on the 12th day or thereabouts; -- (ety.) ఇది మరాఠీ బారసా (ద్వాదశ = 12వ రోజు) నుండి వచ్చింది; మనకూ మాహారాష్ట్రీయులకూ, శాతవాహనుల కాలంనుంచీ, గాథాసప్తసతి కూర్చిన కాలం నాటి నుంచీ సంబంధం ఉంది కదా! -- (ety 2) బారసాల ఒక అచ్చ తెలుఁగు మాట. దీనికి సంబంధించిన మరొక మాట - బాలింత. ఈ రెండు మాటలకు మూలమైన మాట 'పాలు'. బారసాల వాస్తవముగా 'పాలసారె'. చూలాలికి వివిధ దశలలో వివిధమైన వేఁడుకలున్నవి. సీమంతము మొ౹౹ వాటిలో పాలసారె ఒకటి. క్రొత్త తల్లికి పాలు వచ్చిన సందర్భముగా పాల సారె. ఈ వేడుకకు గల పాల ప్రస్తావన వలన కాలక్రమములో స్త్రీలకు సిగ్గు కలిగి దీనిని బాలసారెగా 'బాలునికి' సంబంధించినదిగా మార్పు చేయడమైనది. పాలసారె అంటే పాలు వచ్చిన సందర్భముగా ఇచ్చు కానుకలు; బార్లీ, bArlI -n. --barley; [bot.] ''Hordei semina''; యవలు; బారు, bAru -adj. --straight; in a line; తిన్ననైన; -n. --[math.] row; array; బారువ, bAruva -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 బారువ = 20 మణుగులు; 1 మణుగు = 8 వీసెలు; బారువడ్డీ, bAruvaDDI -n. --[econ.] simple interest; (lit.) straight interest; బార్లు, bArlu -n. pl. --lines; బార్లు తీరేరు, bArlu tIrEru -ph. --they lined up; ---సిపాయిలు బార్లుతీర్చి నిలబడ్డారు = the soldiers stood in a line. బాలం, bAlaM -n. --[chem.] valancy; short for బాహుబలం; ---కర్బనం యొక్క బాలం నాలుగు = carbon's valancy is four. బాల, bAla -adj. --child; baby; kid; బాలక, bAlaka - n.m. -- boy; బాలపాపచిన్నె, bAlapApacinne -n. --[med.] petit mal; a mild form of epilepsy; బాలబందితీగ, bAlabaMditIga -n. --bay hops; bay-hops; beach morning glory; goat's foot; [bot.] ''Ipomoea pescaprae'' of the Convolvulaceae family; బాలరిష్టాలు, bAlarishTAlu -n. --(1) dangerous periods in the life of a child; --(2) teething troubles; బాలవిహార్, bAlavihAr -n. --kindergarten; preschool; బాలింత, bAliMta -adj. --post-natal; బాలెంత; -- (ant.) చూలింత = prenatal; బాలింతరాలు, bAliMtarAlu -n. --the woman who just delivered a child; (ant.) చూలింతరాలు; = a woman carrying a child; బాలిక, bAlika - n. f. -- girl; (not బాలకి) బాలీసు, bAlIsu -n. --bolster; big, long, cylindrical shaped pillow; to recine against; బాల్చీ, bAlcI -n. --bucket; a metal bucket; బొక్కెన; చేద is a bucket made of a palm leaf; బావి, bAvi -n. --well; ---బొక్కెన బావిలో పడెను = the bucket fell in the well. ---దిగుడు బావి = a well with steps to go down to the water level. బావుటా, bAvuTA -n. --banner; flag; బాస, bAsa -n. --(1) vow; --(2) language; బాసు, bAsu -n. --boss; officer; superior; manager; supervisor; బాష్పం, bAshpaM -n. --(1) vapor; fume; --(2) tears; కన్నీరు; బాష్ప వాయువు, bAshpa vAyuvu -n. --tear gas; బాష్పశీలత్వం, bAshpaSIlatvaM -n. --volatility; బాష్పశీల వాయువు, bAshpaSIla vAyuvu -n. --volatile gas; (lit.) having the property of volatality; బాష్పిక, bAshpika -n. --asafetida tree; బాష్పీభవనం, bAshpIbhavanaM -n. --evaporation; బాహ్య, bAhya -adj. --outer; external; exterior; బాహ్యప్రకోష్ఠిక, bAhyaprakOshTika -n. --radius; name of one of the two bones in the forearm; బాహ్యావరణం, bAhyAvaraNaM -n. --[phy.] exosphere; బాహుబలం, bAhubalaM -n. --(1) strength of the arms; --(2) [chem.] valency; బాహుమూలం, bAhumUIaM -n. --arm-pit; చంక; బాహుశిరం, bAhuSiraM -n. --shoulder; (lit.) the head of the arm; బాహుళ్యం, bAhuLyaM - n. -- a majority; బ్రాహ్మణుడు, brAhmanuDu - n. -- (1) brahmin; a person belonging to the Brahmin "varNa" (caste) in the Hindu social system; -- (2) brahmin; a person who attained transcendental enlightenment, regardless of the "varNa" at birth; everyone is Sudra by birth; they become "dvija" (twice-born) by performing a religious ritual; by learning the Vedas they become a "Vipra"; by transcendental enlightenment they become a Brahmana. --శ్లో. జన్మనా జాయతే శూద్రః కర్మణా జాయతే ద్విజః వేదపాఠం తు విప్రాణాం బ్రహ్మజ్ఞానం తు బ్రాహ్మణః --see also విప్రుడు; -- బ్రాహ్మణుని స్థాయిని బట్టి ధర్మశాస్త్రాలు అతనిని 8 విధాలుగా వర్ణించాయి. 🌷 మాత్రుడు -- బ్రాహ్మణకులంలో జన్మించినా ఉపనయనము, అనుష్ఠానము లేనివాడు. 🌷 బ్రహ్మణుడు -- --వేదాలను కొంతమేరకే అధ్యయనం చేసినవాడు. అయితే ఆచారము, శాంతి, సత్యము, దయ కలవాడు, బుద్ధి కలిగినవాడు. 🌷 శ్రోత్రియుడు కనీసం ఒక వేదం శాఖను కల్ప సూత్రాలతో, షడంగములతో,అధ్యయనం చేసి, యజ్ఞాది షట్కర్మలను చేసేవాడు. 🌷అనుశాసనుడు వేదాలను, ఉపనిషత్తులను అధ్యయనం చేసి అర్థం చేసుకున్నవాడు, నిర్మలమైన చిత్తం కలిగి శ్రోత్రియ లక్షణాలు కలవాడు. 🌷 బ్రూణుడు యజ్ఞయాగాదులు, వేదాధ్యయనము, వ్రతాలు చేస్తూ, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు. అనుశాసనుడి లక్షణాలు కలవాడు. 🌷 ఋషికల్పుడు వైదిక, లౌకిక వ్యవహారములు తెలిసి, గృహస్థుగా ఉన్నవాడు బ్రూణుడి లక్షణాలు కలవాడు. 🌷ఋషి తపస్వి, కామమును, ఆకలిని జయించినవాడు, సత్యసంధత కలిగినవాడు. వరములను, శాపములను ఇవ్వగలిగినవాడు. 🌷ముని అరిషడ్వర్గములను, ఇంద్రియములను, జయించినవాడు. వస్తుసంపదలపై మోహము లేనివాడు. మౌనియై సమాధి స్థితి పొందినవాడు. %బిం - biM, బి - bi, బీ - bI బింకం, biMkaM -n. --stiffness; pride; బింబము, biMbamu - n. -- (1) the round shape of heavenly bodies like the sun or moon; (2) the lower lip' బిందువు, biMduvu -n. --(1) [math.] point; --(2) dot; period; full stop; --(3) a small circle or cipher to represent the letters ణ, న, ము; పూర్ణానుస్వారం; --(4) a drop; drop of water; ---సమీప బిందువు = perigee. ---దూర బిందువు = apogee. బిందుసేద్యం, biMdusEdyaM -n. --drip irrigation; బిందె, biMde -n. --a metal pot, usually to hold water; బింబం, biMbaM -n. --disc; (esp.) full disc of the sun or moon; image; బింబి, biMbi -n. --[bot.] Coccina indica; బికారి, bikAri -n. --vagabond; vagrant; unemployed; బిక్కి, bikki -n. --[bot.] Gardenia gummifera; [Sans.] నాడీహింగు; బిక్కుబిక్కుమను, bikkubikkumanu -v. i. --feel scared; బిగపట్టు, bigapaTTu -v. t. --to hold; hold back; withhold; బిగ్గరగా, biggaragA -adv. --loudly; బిగించు, bigiMcu -v. t. --tighten; బిగువైన, biguvaina -adj. --tight; బిచ్చం, biccaM -n. --alms; బిచ్చగాడు, biccagADu -n. m. --beggar; బిడ్డ, biDDa -n. --child; kid; baby; infant; బిడాయించు, biDAyiMcu -v. t. --shut tight; cover; బిడారు, biDAru -n. --a group of camels with their riders; -- బిడారం; బితుకుబితుకుమను, bitukubitukumanu -v. i. --feel scary; feel apprehensive; anxious; బినామీ, binAmI - adj. -- the illegal practice of putting someone else's name on registration papers to bypass a law or to avoid taxes or payments; -- బే - నామీ (అసలు మనిషి పేరు కాకుండా, ఇంకొకరి పేరు పై) బియ్యం, biyyaM -n. --rice; ---అడవి బియ్యం = wild rice; [bot.] ''Zizania palustris;'' ---ఉప్పుడు బియ్యం = parboiled rice. --- సేసబ్రాలు = అక్షతలు = sactified rice = rice + turmeric paste; -- తలంబ్రాలు = rice sprinkled on each other by bride and groom; బిరడా, biraDA -n. --stopper; plug; cork; cork used to close a bottle; ---చెవులు బిరడాలు పడిపోతున్నాయి = ears are getting plugged. --- బిర్రు + అడ = బిరడా = బిగించే పనిముట్టు; బిరబిర, birabira -adj. --onomatopoeia for fast and rustling motion; బిరుదు, birudu -n. --title; a title given in recognition of some accomplishment; బిరుసు, birusu -adj. --rough; not soft and tender; hard; firm to bite; al dente; ---తలబిరుసుతనం = headstrongness. బిర్రు, birru -n. --uptight; tense; బిలం, bilaM -n. --tunnel; hole; cave; any opening with only one entrace; బిలింబి కాయలు, biliMbi kAyalu - n. -- పులుసు కాయలు; [bot.] ''Averrhoa bilimbi;'' -- రాచ ఉసిరి చెట్టుకి, స్టార్ ఫ్రూట్ చెట్టు (కరంబోలా- Carambola) కి దగ్గర బంధువు అనదగిన ఈ చెట్లు అందరి పెరటి దొడ్లలో పెంచేవారట. అప్పట్లో అందరూ ఈ పుల్లటి కాయల్ని కూరలలో వాడుకునేవారట. ప్రస్తుతం ఈ చెట్లు అరుదుగా మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. బిల్లు, billu -n. --a timber tree; the Indian satinwood tree whose wood resembles the box wood; [bot.] ''Swietania chloroxylon''; బిళ్ల, biLla -adj. --flat; ---బిళ్లగోచీ = a style of wearing a dhoti or sari with a flat-pleated back. ---బిళ్లపెంకు = flat tile. ---బిళ్లబంట్రోత్తు = peon who wears a badge; a peon reporting to a government officer. -n. --(1) tablet; --(2) coin; --(3) hard candy drop; --(4) badge; బిళ్లగన్నేరు, biLlagannEru -n. --Jalap plant; Periwinkle; [bot.] ''Catharanthus roseus'' of the Apocynaceae family; ''Vinca rosea'' of the Catharanthus family; -- the drug Vincistrene, extracted from its roots, is being investigated for its medicinal values; -- ఈ మొక్కలలోని ఆకులు, పూలు, వేర్లు మొదలైన అన్ని భాగాలలో చాలా ఎక్కువగా ఉండే ఆల్కలాయిడ్స్ వైద్యపరంగా ఎంతో విలువైనవి. విన్ బ్లాస్టిన్ (Vinblastine), విన్ క్రిస్టిన్ (Vincristine), ల్యూరోసైడిన్ (Leurosidine), ల్యూరోసైన్ (Leurosine) వంటి ఆల్కలాయిడ్స్ కాన్సర్ నివారణకు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయని పరిశోధనలలో తేలింది. ల్యుకేమియా (Leukaemia) కూ, హాడ్కిన్స్ డిసీజ్ (Hodgkin's disease), విల్మ్స్ ట్యూమర్ (Wilms' Tumour), న్యూరోబ్లాస్టోమా (Neuroblastoma) వంటి వాటికి ఈ ఆల్కలాయిడ్స్ దివ్యౌషధాలుగా పనిచేస్తాయని వైద్య పరిశోధనలలో తేలింది. బిళ్లజువ్వి, biLlajuvvi -n. --[bot.] ''Ficus nitida''; బిళ్లు, biLlu -n. --[bot.] ''Chloxylon swietenia''; బిళ్లుగడ్డి, biLlugaDDi -n. --[bot.] ''Saccharum spontaneum''; బీజం, bIjaM -n. --(1) seed;(2) semen; (3) root of an equation; (4) essential part; బీజగణితం, bIjagaNitaM -n. --algebra; బీజాశయం, bIASayaM -n. --gonad; బీజాక్షరం, bIjAkSharaM - n. -- the essential syllable in a sacred mantra, the absence of which would render the word into an antonym; --- నమశ్సివాయ = నమ + శివాయ means "I salute the auspicious energy". If the syllable మ is removed న + శివాయ means "not auspicious" బీట, bITa -n. --crack; fissure; chink; బీటుదుంప, bITuduMpa -n. --beet root; sugar beet; బీడీ, bIDI -n. --beedi; a small cigar-like smoking item in which tobacco is wrapped in a beedi leaf (leaf of coromandel ebony); బీడీ ఆకు, bIDI ఆకు -n. --beedi leaf; leaf of ebony or coromandel ebony; tobacco rolled in these leaves is a popular as native cigarettes among villagers; [bot.] ''Diospyros melanoxylon''; -- తుమికి; [[తునికి చెట్టు]]; బీడు, bIDu -n. --(1) ground; meadow; field; --(2) waste; inferior; low; second rate; --(3) zinc filings used in fireworks; --(4) any scrap metal; ---బంతుల బీడు = play ground. ---బీడుది నాకెందుకు = I do not want the inferior one. బీదరికం, bIdarikaM -n. --poverty. బీభత్స, bIbhatsa -adj. --disgusting; loathsome; estranged in mind; abhorrent; savage; మనస్సుకి రోత పుట్టించేది; బీమా, bImA -n. --insurance; బీర, bIra -adj. --big; large; బీరకాయ, bIrakAya -n. --ribbed gourd; ridged gourd; sharp edged cucumber; [bot.] ''Petula sinqua; Luffa acutangula''; --[note) In Arabic Luffa means plant fiber. so the name means acute-angled vegetable with fiber; --same as బీర; ఊరబీర; -- చేదు బీర = [bot.] ''Luffa acutangula'' var amara; -- not same as నేతిబీర = sponge gourd; [bot.] ''Luffa cylindrica; Luffa egyptiaca''; --[Sans.] స్వాదు కోశాతకీ; తిక్త కోశాతకీ; కటు కోశాతకీ; ఘృతకోశాతకీ; బీరువా, bIruvA -n. --bureau; shelf with doors; almirah; %బు - bu, బూ - bU బుంగ, buMga -n. --(1) balloon; --(2) a round pot; బుంగమూతి, buMgamUti -n. --sulky face; బుకాయించు, bukAyiMcu -v. i. --bluff; hoodwink; బుకాయింపు, bukAyiMpu -n. --bluffing; hoodwinking; బుక్కా, bukkA -n. --rouge (రూజ్ ); a fragrant powder (containing musk, civetone, etc.) often applied to the cheeks; sandalwood powder; బుక్కావాడు, bukkAvADu -n. --perfumer; a person who sells (or makes) perfumes; బుక్కెడు, bukkeDu -adj. --mouthful; బుగబుగ, bugabuga -n. --bubbling sound; బుగత, bugata -n. --big landlord; బుగ్గ, bugga -n. --(1) cheek; --(2) artesian spring; as in నీటి బుగ్గ; బుగ్గబావి, buggabAvi -n. --artesian well; బుగ్గమీసం, buggamIsaM -n. --whisker; బుగ్గి, buggi -n. --(1) ashes; --(2) dust; dirt; బుగ్గిపాలు, buggipAlu -ph. --[idiom] wasted effort; (lit.) fell into the ashes; బుచ్చిగాడు, buccigADu -n. --white-breasted kingfisher; [bio.] ''Halcyon smyrnensis''; also లకుమికి పిట్ట; ---నీళ్ల బుచ్చిగాడు = pied kingfisher; [bio.] ''Ceryle rudis''; బుజ్జగించు, bujjagiMcu -v. t. --lull; pacify; console; caress; బుట్ట, buTTa -n. --basket; typically made out of tightly woven palm leaf strips or flat bamboo strips; (rel.) సజ్జ = a basket with loosely woven wooden strips or twigs; ---వాడు బుట్టలో పడ్డాడు = [idiom] he got duped; he fell victim to a ploy. బుడగ, buDaga -n. --bubble; balloon; బుడమ, buDama -n. --(1) short round cucumber; [bot.] Cucumis pubescense; Bryonia callosa; (2) [bot.] Physalis minima Linn.; the juice of this is used as a remedy for ear-ache; బుడమకాయ, buDamakAya -n. --(1) [idiom] short fellow; బుడంకాయ; -- (2) [bot.] ''Bryonica callosa;'' ''Cucumis utilissinus'' of Cucurbitaceae family --- ఇది దొండ, ఆనప, గుమ్మడి జాతికి చెందిన ఒక రకం దోసకాయ; --- రకాలు: కూతురు బుడమ; కోడి బుడమ; వెర్రి పుచ్చకాయ; బుడ్డ, buDDa -adj. --short; dwarf; బుడమ; -n. --hydrocele; a collection of fluids in the scrotum; బుడ్డకాకర, buDDakAkara -n. -- a tendril climber; [bot.] ''Cardiospermum halicacabum'' Linn.; బుడ్డతుమ్మ, buDDatumma -n. --[bot.] ''Acacia roxburghii;'' బుడ్డబూసర, buDDabUsara -n. --[bot.] ''Physalis peruviana''; బుడితగుల్ల, buDitagulla -n. --arc shell; [bio.] ''Anadara granosa'' of the Arcidae family; బుడిపెలు, buDipelu - n. -- [bot.] tubercles; little projections on a fruit or stem of a plant; బుడ్డి, buDDi -n. --(1) bottle; vial; bottle with a narrow mouth; --(2) slang for a alcohol habit; ---సారాబుడ్డి = wine bottle. ---సిరాబుడ్డి = ink bottle. ---వాడు బుడ్డి వేస్తున్నాడు = he is drinking (alcoholic beverage). బుడ్డిదీపం, buDDidIpaM -n. --(1) alcohol lamp; spirit lamp; --(2) a small lamp; బుడ్డోడు, buDDoDu -n. --small boy; young fellow; బుద్బుదం, budbudaM -n. --water bubble; బుద్బుదప్రాయం, budbudaprAyaM -n. --transitory; fleeting; (lit.) like a water bubble; బుధగ్రహం, budhagrahaM -n. -- Mercury; a planet in the Solar System; బుద్ధ ఫలం, buddha phalaM -- Monk fruit; Lo Han Guo; [bot.] ''Siraitia grosvenorii;'' A zero-calorie, natural sweetener. Around 300 times sweeter than sugar. It is increasingly popular among diabetic patients in India as a healthy sugar alternative. -- ముని పండు; బుద్ధి, buddhi -n. --cleverness; intellect; the faculty of mind that gives assurance; see also చిత్తం; ---కుశాగ్ర బుద్ధి = razor-sharp intellect; (lit.) an intellect as sharp as the blade of కుశ grass. బుద్ధికుశలత, buddhikuSalata -n. --cleverness; smartness; బుద్ధిహీనుడు, buddhihInuDu -n. -imbecile; %to e2t బుబ్బస, bubbasa -n. --[bot.] ''Hydrocotyle rotundifolia''; బురద, burada -n. --mud; slime; బుర్ర, burra -n. --(1) head; --(2) the stone inside a palm fruit; usually there are three stones in each palmyrah palm fruit; బుర్రగుజ్జు, burragujju -n. --the pulp inside the stone of a palm fruit; -- తాటికాయలు కోయకుండా చెట్టుకే వదిలేస్తే పండిన తరువాత ముంజలు ముదిరి గట్టి టెంకలుగా మారుతాయి. వాటిని భూమిలో పాతితే కొన్నిరోజుల తరువాత వాటినుంచి వేరు (అదే తేగ అవుతుంది) వస్తుంది. అలాగే వదలి వేస్తే ఆ వేరు తాటి చెట్టు అవుతుంది. తేగలు కొంత పక్వానికి వచ్చిన తరువాత భూమిలో నంచి వాటిని తవ్వి, టెంకలు పగల గొట్టినప్పుడు టెంకల లోపల ఉన్న లేత కొబ్బరి లాంటి పదార్థమే బుర్రగుజ్జు. తేగ బలమయ్యే కొద్ది బుర్రగుంజు తగ్గుతుంది. తేగ మధ్యలో వివిధ పొరలతో కూడిన మెత్తని పుల్ల లాంటిది ఉంటుంది దాన్ని చందమామ అంటారు. దాని చివరన మెత్తగా ఉండి చాల తీయగా ఉంటుంది. తేగని భూమి నుంచి తీయకుండా ఉంచి ఉంటే ఈ చందమామే తాటి ఆకు చిగురు అవుతుంది బురుజు, buruju -n. --tower; lookout bastion; ---కోట బురుజు = tower of a fort; lookout of a fortification. ---నీటి బురుజు = water tower. ---విమానాశ్రయపు బురుజు = airport tower. బురోనీ, బురోణి, burOnI, burONi, -n. --1. [bot.] ''Ficus rubescens; Ficus heterophylla''; --2. పరాటాని పోలిన ఒక ఆఫ్ఘనిస్థాన్ వంటకం; బుల్ బుల్, bul^-bul^ -n. --(1) bulbul; --(2) పిగిలిపిట్ట లాంటి పక్షి; బుల్లి, bulli -adj. --small; tiny; బుల్లెమ్మ, bullemma -n. --girl; a small girl; lass; బుల్లోడు, bullOdu -n. --boy; a small boy; lad; బువ్వ, buvva -n. --baby language for food; cooked rice; బువ్వంబంతి, buvvaMbaMti -n. --feast at a wedding, often involving singing and poking fun at each other; బుస, busa -n. --hiss; hiss of a snake; బుసబుస, busabusa -n. --onomatopoeia for the sound of effervescence; బ్రుంగుడుపడు, bruMguDupaDu - v. i. -- fell out of use; went into the background; get destroyed; బూకరించు, bUkariMcu -v. t. --bluff; బూచాడు, bUcADu -n. --(1) same as బూచి; --(2) ghost; బూచి, bUci -n. --(1) bad man; a term used primarily to scare children as a means of disciplining them; -- (ety.) believed to be an adaptation of the French General Bussy who assisted the Vijayanagara king in a skirmish against the Bobbili king in which the former prevailed; --(2) ghost; బూజు, bUju -n. --(1) mold; bread mold; [bio.] ''Neurospora crassa''; --(2) cobweb; ---జిగురు బూజు = slime mold. బూటకం, bUTakaM -n. --trick; falsity; guile; బూడిద, bUDida -n. --ashes; బూడిదగుమ్మడి, bUDidagummaDi -n. --ash gourd; white gourd; white gourd melon; ash melon; wax gourd; [bot.] ''Benincasa cerifera; Benincasa hispida'' of the Cucurbitaceae family; (note) In Latin ''ceriferus'' means "with wax" and ''hispidus'' means "with rough hair; Benincasa is the name of a scientist who lived in Pisa, Italy; ---[Sans.] శ్వేత కూష్మాండః; కూష్మాండః; కకుభాండ; పుష్యఫలం; బూడిదతెగులు, bUDidategulu -n. --mold; mildew; బూతపిల్లి, bUtapilli -n. --civet cat; a cat-like fish-eating animal of Africa, India and Malaysia, బూతి, bUti adj. -- బూయి (యోని) కి సంబంధించినది; బూతి మాట, bUti mATa - n. -- స్త్రీగుహ్యమునకు సంబంధించిన శబ్దము; బూతు - n. -- స్తోత్రపాఠకుఁడు; భట్రాజు; మాగధుడు; వంది; వర్ణకుడు; స్తుతిపాఠకుడు; స్తుతివ్రతుడు; స్వస్తికారుడు; బూరగడ్డి, bUragaDDi -n. --[bot.] Ambrosinia unilocularis; బూరా, bUrA -n. --toot; horn; trumpet; bugle; బూరిచెట్టు, bUriceTTu -n. --[bot.] ''Ehretia buxifolia''; బూరిజ, bUrija -n. --[bot.] ''Hymenodictyon excelsum''; బూరుగు చెట్టు, bUrugu ceTTu -n. --silk cotton tree; kapok; [bot.] ''Bombax ceiba; Bombax malabaricum; Eriodendron anfractuosum; Ceiba pentandra; Cochlospermum gillivraei;'' బూరుగు దూది, bUrugu dUdi -n. --(1) silk cotton; an inferior variety of kapok; cotton-like material inside the fruits of Bombax ceiba; or Ciba pentandra; --(2) kapok; Cochlospermum gillivraei; బూర్జువా, bUrjuvA -n. --bourgeois; a person of middle class mentality; బూసరకాయ, bUsarakAya -n. --Brazil cherry; [bot.] ''Physalis peruviana''; బూసి, bUsi -n. --[bot.] Vitex abborea; బృందం, bRMdaM -n. --group; same as వృందం; బృంద, bRMda -n. --the sacred basil plant; -- తులసి; బృందగానం, bRMdagAnaM -n. --chorus; a song sung by several people; బృహత్, bRhat -adj. --big; jumbo; large; mega; బృహత్ తార, bRhat tAra -n. --(1) mega star; --(2) a cinema star commanding great popularity; --(3) large stellar object, much bigger than the Sun. బృహద్ధమని, bRhaddhamani -n. --[anat.] aorta; main vessel carrying blood out of the heart; బృహస్పతి, bRhaspati -n. --[astron.] the planet Jupiter; గురుడు; బెంగ, beMga -n. --worrying; pining; yearning; anxiety; [[File:Chayote_BNC.jpg|right|thumb|బెంగుళూరు వంకాయ]] బెంగుళూరు వంకాయ, beMguLUrU vaMkAya -n. --chayote squash; బెంగుళూరు మిరప, beMguLUrU mirapa -n. --capsicum; --బుట్ట మిరప; బొండు మిరప; బెండకాయ, beMDakAya -n. --okra; gumbo; lady's finger; [bot.] ''Hibiscus longifolius; Hibiscus esculentus; Abelmoschus esculentus'' of the Malvaceae family; --- [note]. In Greek "moschos" means fragrance and Abel refers to Dr. Clarke Abel (1780-1826), physician of Lord Amherst, Governor General of India. The phrase "esculentus" tells that this is edible. Thus the scientific name means Abel's fragrant edible. --- also known as ఎద్దునాలుక చెట్టు; ---కస్తూరి బెండ; --- [Sans.] భేండా, భేండీ; భిండక; భిణాదక; బెండు, beMDu -n. --cork; pith; [bot.] ''Aeschynomene indica; Aeschynomene aspera''; ---జీలుగుబెండు = cork made out of pith. బెండుచాప, beMDucApa -n. --[chem.] linoleum; a plastic sheet used to cover floors; బెందడి, beMdaDi -n. --soft mud; (esp.) mud used as a cement in building construction; బెకబెక, bekabeka -adj. --onomatopoeia for the croaking of frogs; బెగటికంద, begaTikaMda -n. --[bot.] ''Amberboa indica''; బెజ్జం, bejjaM -n. --hole; orifice; aperture; perforation; puncture; బెట్టిదం, beTTidaM -n. --harshness; cruelty; బెట్టు, beTTu -adj. --uppity; a shortened form of బెట్టిదం; బెడలిక, beDalika -n. --[bot.] ''Griffithia fragrans''; బెణుకు, beNuku -n. --sprain; muscle sprain; బెడద మొక్కలు, beDada mokkalu - n. ph. -- invasive plants; బెడిసికొట్టు, beDisikoTTu -v. i. --backfire; బెత్తం, bettaM -n. --rattan; [bot.] ''Calamus Rotang''; cane; stick; thin bamboo rod; -- (rel.) లాఠీ = a thick wooden rod with a metal tip; ---బెత్తాన్ని బొత్తిగా వాడకపోతే పిల్లాడు పూర్తిగా పాడయిపోతాడు = spare the rod and spoil the child. బెత్త, betta -n. --a measure of length equal to the width of 4 fingers; 3 అంగుళాలు; 7.62 సెంటీమీటర్లు; same as బెత్తెడు; -- see also జాన, మూర; బెబ్బులి, bebbuli -n. --tiger; బెరడు, beraDu -n. --bark; dry surface layer of a tree trunk; బెర్తు, bertu -n. --(1) berth; a full-length bench for sleeping in a railway compartment; --(2) mooring place for a ship in a harbor; బెల్లం, bellaM -n. --(1)jaggery; dark, crude, raw sugar; --(2) penis; membrum virile, as applied to children only; ---చెరకుబెల్లం = jaggery; made from the juice of sugar cane. ---తాటిబెల్లం = gur; made from the juice of East Indian palm tree fruits; గుడం. బెల్లమాకు, bellamAku -n. --a native of S. America and naturalized to India; fresh leaves are chewed to relieve toothache; crushed leaves stop bleeding; [bot.] ''Tridax procumbens'' Linn.; బెల్లించు, belliMcu -n. --coax; cajole; wheedle; బ్రెయిల్, breyil -n. --Braille; a script of raised dots on paper to help blind people read; named after Louis Braille, its inventor; బేక్టీరియాబక్షిణి, bEkTIriyAbakshiNi -n. --[biol.] bacteriophage; బేజరూరు, bEjarUru -adj. --not urgent; not essential; బేజారు, bEjAru -adj. --displeasure; annoyance; scary; బేడతీగ, bEDatIga -n. --[bot.] Ipomaea pescaprae; బేడలు, bEDalu -n. pl. --dal; split cereals such as split peas and other leguminous cerelas; బేడా, bEDA -n. --bedroll; bedding; బేడీలు, bEDIlu -n. --handcuffs; cuffs; shackles; బేమరమ్మత్తు, bEmarammattu -n. --disrepair; out of repair; damaged; బేరం, bEraM -n. --(1) bargain; deal; --(2) business; trade; బేరసారాలు, bErasArAlu -n. pl. --negotiations; dealings; transactions బేరిపండు, bEripaMDu -n. -- klip dagga; Christmas candlestick; lion's ear; [bot.] ''Phlomis nepetifolia; Leonotis nepetifolia''; బేరీజు, bErIju -n. --tally; ---లాభనష్టములు బేరీజు వేసికో = tally the profits and losses. బేవార్సు, bEvArsu -n. --unclaimed; in the absence of the owner; free; -- ఊరికినే, పనీపాటా లేకుండా తిరిగే; బాదరబందీ లేకుండా; --(ety.) బే అనేది పర్షియన్ లో "లేని, లేమి, కాని" వంటి అర్థాలలో వాడతారు. వారిస్ అనేది అరబిక్ లో వారసుడు. "బే- వారీస్" అంటే పిల్లలు లేని వాడు అని అర్థం. బేషరుతుగా, bEsharatugA -adv. --unconditionally; బేసబబు, bEsababu -adj. --unreasonable; improper; not right; బేసి, bEsi -n. --odd; (ant.) సరి; బేస్తు, bEstu -n. -- marginal victory in a card game; --కుందేలు = less than marginal victory in a card game; --ఆట = more than marginal victory in a card game; బైట, baiTa -n. --outside; బైతు, baiTu -n. --country bumpkin; బైరాగి, bairAgi -n. --hermit; religious mendicant; altered form of విరాగి; బైలు, bailu -n. --an open field; బైలుదేరు, -v. i. --start; begin a journey; బైలుపరచు, bailuparacu -v. t. --expose; %బొం - boM, బొ - bo, బో - bO, బౌ - bau బొంకు, boMku -n. --lie; fib; untrue; బొంగరం, boMgaraM -n. --top; a spinning toy; a gyrator; బొంగు, boMgu -adj. --hollow; - n. -- hollow bamboo; [bot.] Bambusa arundinaceae బొంగు బిర్యానీ, boMgu biryAnI -n. --Biryani cooked in the hollow of a bamboo; -- బొంగు వెదురు; ముళ్ళ వెదురు; పెంటి వెదురు; బొంగురు, boMguru -adj. --hoarse; (ant.) కీచు; బొండుమల్లె, boMDumalle -n. -- Arabian Jasmine; [bot.] ''Jasminum sambac''; -- బొడ్డుమల్లె; బొంత, boMta -n. --quilt; బొంతకాకి, boMtakAki - n. -- a large black forest crow; కాకోలం; బొంతచామలు, boMtacAmalu -n. --[bot.] ''Populismus frumentacea''; బొంతజెముడు, boMtajemuDu -n. -- antique spurge; a large, bushy shrub; [bot.] ''Euphorbia antiquorum''; బొంతటేకు, boMtEku -n. -- Kath Sagon; Desi Sagon; Karen Wood Tree; [bot.] ''Haplophragma adenophyllum'' of the Bignoniaceae family; ''Bignonia adenophylla''; బొంద, boMda -n. -- (1) hole; hole in the ground; pit; grave; -- (2) channel for water; -- (3) small palm or date tree; -- This word is often used as a rebuke, but it is not recommended because it refers to the act of burying the dead; బొంది, boMdi -n. --physical body; mortal coil; బొందు, boMdu - n. -- a thin strap or cord, usually made of folded cloth, used to tie and support a garment around the waist; a skein, a bundle of fibres or thread; బొంబాయి, boMbAyi -n. --(1) faucet; tap; water tube; --(2) hand pump to pull any liquid from a barrel, especially kerosine;; --(3) Telugu name for the city of Bombay; బొక్క, bokka -n. --(1) hole; --(2) jail; --(3) loss in a business transaction; బొక్కసం, bokkasaM -n. --treasury; బొక్కు, bokku -v. i. --gobble up; eat greedily with a mouthful; బొక్కుడు, bokkuDu -n. --brahmi; Indian pennywort; Asiatic pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica''; బొక్కెన, bokkena -n. --(1) bucket; --(2) [bot.] ''Zapania nodiflora''; బొగడ, bogaDa -n. -- a flowering tree widely found in India; [bot.] ''Mimusops elengi;'' -- చిరు తీపి, ఎక్కువ వగరు వుండే బొగడ పండ్లు నోటి ఆరోగ్యానికి, ముఖ్యంగా చిగుళ్ళకు చాలా మంచివి. ఈ చెట్టు పుల్లలను వేప పుల్లలలాగే పళ్ళు తోముకోడానికి వాడవచ్చు - నోటి దుర్వాసన పోవడం, చిగుళ్ళ ఆరోగ్యం పెరగడం జరుగుతుంది; బొగడబంతి, bogaDabaMti -n. -- gomphrena; [bot.] ''Gomphernia globosa;'' -- బొగడబంతి మొక్కకు పువ్వులే వుంటాయి. ఇది అందానికి ఆహ్లాదానికి పెంచుకొనే మొక్క. చెట్టు కాదు. కాయలు కాయవు. Globe amaranth అని పిలువబడే ఈ మొక్క తోటకూర జాతికి చెందిన మొక్క. ఇది అమెరికా నుండి మన దేశం వచ్చిందట. దీనికి కూడా ఆరోగ్యపరమైన ఉపయోగాలున్నాయని అమెరికా వారే చెప్పారు. బొగ్గు, -n. --(1) charcoal; --(2) coal; (rel.) రాక్షసి బొగ్గు; బొగ్గుపులుసు గాలి, boggupulusu gAli -n. --carbon dioxide; బొచ్చు, boccu -n. --fur; wool; hair; బొచ్చె, bocce -n. --(1) Katla; Catla; a fish of the Cyprinidae family; [bio.] ''Catla catla''; --(2) a pot or cooking vessel; shards of a pot; -- బోలె, బొచ్చె పదాలు కుండ, కుండ పగులగా మిగిలిన ముక్కను సూచిస్తాయి. బొజ్జ, bojja -n. --(1) belly; tummy; --(2) potbelly; -- బొర్ర; బొటబొట, boTaboTa -adj. --onomatopoeia for trickling or dripping flow; ---రక్తం బొటబొట కారింది = the blood trickled. ---కన్నీరు బొటబొట కారింది = the tears trickled. బొటనవేలు, boTanavElu -n. --(1) thumb; --(2) big toe; బొట్టకడపచెట్టు, boTTakaDapaceTTu -n. --[bot.] ''Nauclea parvifolia''; ''Mitragyna parvifolia'' of the Rubiaceae family; -- Its leaves alleviate pain and swelling, and are used for better healing from wounds and ulcers. Its stem bark is used in treatment of biliousness and muscular pains; బొట్టు, boTTu -n. --(1) the dot on the forehead of Hindus; --(2) drop; బొటాబొటి, boTAboTI -adj. --marginal; barely sufficient; approximate; బొట్టె, boTTe -n. --child; బొడ్డ, boDDa -n. --[bot.] ''Ficus glomerata''; బొడ్డ చెట్టు, boDDa ceTTu -n. --[bot.] ''Ficus asperima''; -- కరక బొడ్డ; [Sans.] ఖరపత్ర;. బొడిపె, boDipe -n. --bud-like projection on the skin or tongue; బొడ్డు, boDDu -n. --navel; umbilicus; బొడ్డు తాడు, boDDu tADu -n. --umbilical cord; బొడ్డు నారింజ, boDDu nAriMja -n. --navel orange; a sweet, seedless orange with a structure resembling a navel; బొడ్డుమల్లె, boDDu malle -n. --double jasmine; Arabian jasmine; [bot.] ''Jasminum sambac''; same as బొంతమల్లె; బొడ్డూడనివాడు, boDDUDanivADu -n. --[idiom] infant; kid; child, any person who acts like a child; (lit.) a person whose umbilical cord has not yet dropped; బొత్తాం, bottAM -n. --button; బొత్తిగా, bottigA -adv. --entirely, absolutely; బొద్దింక, boddiMka -n. --roach; cockroach; [bio.] ''Blatta orientalis''; ''Blatta Americana''; -- an insect belonging to the order Orthoptera; తిన్నని రెక్కలు గల కీటకం; బొద్ది, boddi -n. --[bot.] ''Macaranga roxburghii''; ''Macaranga peltata'' of the Euphorbiaceae family; -- the major use of Macaranga peltata is for making wooden pencils and in the plywood industry బొద్దికూర, boddikUra -n. -- [bot.] ''Portulaca tuberosa'' Roxb.; -- a famine food; roots eaten raw; బొద్దు, boddu -adj. --(1) chubby; plump; fat; stout; --(2) sturdy; --(3) thick; --(4) block as in "block lettering" బొప్పాయి, బొబ్బాసి, boppAyi, bobbAsi -n. --papaya; [bot.] ''Carica papaya'' of the Caricaceae family; this S. American plant was brought to India in the seventeenth century; --కొండ బొప్పాయి = [bot.] ''Carica pubescens''; grows in the Nilgiris; బొప్పి, boppi -n. --bump; contusion; swelling; బొబ్బ, bobba -n. --(1) yell; scream; roar; loud cry; --(2) blister; bulla; --(3) child language for water; బొబ్బతెగులు, bobbategulu -n. --tobacco mosaic disease; బొబ్బర్లు, bobbarlu -n. pl. --(1) Catjang cowpeas; Hindu cowpeas; [bot.] ''Vigna unguiculata'' of the Fabaceae family; ''Vigna catjang''; --(2) black beans; [bot.] ''Dolichos sinensis''; ''Dolichos catiang'' Rox --(3) Yardlong Beans; Asparagus beans; [bot.] ''Vigna sinensis''; --అలసందలు; దంటుపెసలు; [Sans.] దీర్ఘబీజ; బొమ్మ, bomma -n. --(1) figure; diagram; image; --(2) doll; --(3) head of a coin; --(4) toy; బొమ్మకట్టుడు, bommakaTTuDu -n. --imagery; a style of writing in which images are created by the power of words; బొమ్మ మర్రి, bomma marri -n. --[bot.] Focus cunia; బొమ్మా బొరుసు, bomma borusu -ph. --head and tail of a coin; బొమ్మజెముడు, bommajemuDu -n. --prickly pear; cactus; బొమ్మపాపట, bommapApaTa -n. --[bot.] stylocorine webera; బొమ్మమేడి, bommamEDi -n. --[bot.] ''Ficus oppositifolia''; బొమ్మరిల్లు, bommarillu -n. --doll-house; బొమ్మసున్నం, bommasunnaM %e2t -n. --plaster of Paris; CaSO₄; బొమ్మిటిక, bommiTika -n. --toy-brick; బొర్ర, borra -n. --(1) belly; tummy; --(2) potbelly; -- బొజ్జ; బొరియ, boriya -n. --burrow; pit; a hole in the ground usually made by an animal; బొరిగె, borige -n. --a small hand-held tool to scrape grass; a small hoe; బొరుగులు, borugulu -n. pl. --(1) fried grain or pulses, often eaten as a snack; --(2) puffed rice; బొరుసు, borusu -n. --tail side of a coin; బొల్లి, bolli -n. --(1) vitiligo; leukodermia; a disease with white patches on the skin; --(2) lie; fib; ---కల్లబొల్లి కబుర్లు = lies and tall tales. బోగన్ విల్లీ, bOgan^villi -n. --[bot.] Bougainvillea spectabilis; బోగీ, bOgI -n. --bogie; a rail car; బోడంట, bODaMTa -n. --Mountain ebony; [bot.] Bauhinia variegata of the Fabaceae family; -- a flowering plant found in China and India; బోడతరం, bODataraM -n. --[bot.] ''Sphaeranthus hirtus''; బోడమామిడి, bODamAmiDi -n. -- cluster fig; udumbara tree; [bot.] ''Ficus glomerata''; -- According to the Shatapatha Brahmana, the Audumbara tree was created from the force of Indra; From his hair his thought flowed, and became millet; from his skin his honour flowed, and became the aśvattha tree (ficus religiosa); from his flesh his force flowed, and became the udumbara tree (ficus glomerata); from his bones his sweet drink flowed, and became the nyagrodha tree (ficus indica); from his marrow his drink, the Soma juice, flowed, and became rice: in this way his energies, or vital powers, went from him; బోడి, bODi -adj. --(1) barren; empty; --(2) hairless; esp. when the hair is shaven off rather than bald; ---బోడిగుండు = hairless scalp; clean-shaven head. ---బోడిపలక = slate without a frame. ---బోడిమెట్ట = treeless hillock. ---బోడికబురు = empty message. బోడిగ చెట్టు, bODiga ceTTu - n. -- Large-leaf beauty berry; [bot.] ''Callicarpa tomentosa;'' A medicinal, evergreen shrub used in Ayurveda for medicinal pastes in treating wounds. -- The leaves are velvety, and when dipped in oil, they burn like a wick, popular in South Indian traditions. -- పాండవ బత్తి; [Sans.] ప్రియంగు; బోణీ, bONI -n. --first transaction in a day's business; బోదకాలు, bOdakAlu -n. --filarial leg; filariasis; elephantiasis; a parasitic disease endemic to eastern part of India; బోదె, bode -n. --stem; particularly stem of a plant like banana plant; బోధ, bOdha -n. --teaching; indoctrination; బోధపడు, bOdhapaDu -n. --understand; comprehend; బోధించు, bOdhiMcu -v. t. --teach; indoctrinate; బోధిసత్వుడు, bOdhisatvuDu - n. -- బోధ సత్తు గా కలవాడు బోధిసత్వుడు. కష్టసుఖాలకి, జీవన్మరణాలకి గల కారణం బోధపడినవాడు. సృష్టి రహస్యం తెలిసినవాడు. జీవిత పరమార్థం గ్రహించిన వాడు. జీవాత్మ, పరమాత్మ ఒకటే అని అనుభవైకవేద్యంగా జీర్ణించుకున్న వాడు. తనలో ఇతరులని, ఇతరులలో తనని చూసుకోగలిగినవాడు. పరమపదం చేరిన వాడు బుద్ధుడు. పరమపదం ద్వారానికి చేరుకుని, తాళంచెవి చేతిలో ఉన్నా తాళం తీయటానికి సమయం కావాలి అని నిర్ణయించుకుని సహానుభూతితో తోటి ప్రయాణీకుల కోసం వేచి ఉన్న వ్యక్తి బోధిసత్వుడు. -- బోధిసత్వుని స్త్రీభాగం డాకిని. తార. డాకిని శక్తి స్వరూపిణి. ఆకాశ రూపిణి. ఊర్ధ్వ సంచారిణి. బోధిసత్వునికి బుద్ధత్వానికి గల అంతరం. బోధిసత్వుని బుద్ధుడికి చేర్చడానికి ఏకైక సాధనం. బోను, bOnu -n. --(1) cage; especially, animal cage; --(2) trap; snare; --(3) witness stand; బోయ్‍కాట్‍, bOykAT^ -n. --boycott; to collectively refrain from buying a product or using a service as an act of protest; named after Capt. Charles C. Boycott; బోయా, bOyA -n. --buoy; a floating ball or drum used as a marker in harbors and waterways; బోర, bOra -n. --chest; thorax; ---బోర విరుచుకుని నడుస్తున్నాడు = he is proud and arrogant; (lit.) he is walking with an uplifted chest. బోర్లా, bOrIA -adj. --prone; up-side down; topsy-turvey; face downward; బోర్లాపడు, bOrlApaDu -v. i. --fall face down; capsize; బోరు, bOru -n. --bore; tedium; బోరుకొట్టు, bOrukoTTu -v. i. --to be boring; బోల్తాపడు, bOltApaDu -v. i. --fall prey to; get cheated; బోర్లించు, bOrliMcu -v. t. --invert; put face down; put a vessel or a dish face down; బోలు, bOlu -adj. --hollow; బోసి, bOsi -adj. --(1)naked; blank; empty; --(2) toothless; ---బోసి మెడ = a neck without any ornament. ---బోసి మొహం = blank face. ---బోసి నోరు = mouth without teeth. బౌల్య సమీకరణం, baulya samIkaraNaM -n. --Boolean equation; </poem> ==Part 3: భం - bhaM, భ - bha, భ్ర - bhra== <poem> భంగం, bhaMgaM -n. --(1) breakage; disruption; --(2) interruption; ---అస్థి భంగం = breaking of the bones ---శృంగ భంగం = removing the horns; [idiom] to cut one down to size; భంగకర, bhaMgakara -adj. --disruptive; భంగపడు, bhaMgapaDu -v. i. --(1) to be broken; to be shattered; (2) to be disappointed; భంగపాటు, bhaMgapATu -n. --failure; defeat; disappointment; frustration; భంగిమ, bhaMgima -n. --pose; posture; manner; భంగురం, bhaMguraM -n. --transient; changeable; fleeting; భంజకం, bhaMjakaM -n. --breaker; destroyer; భంజనం, bhaMjanaM -n. --breaking; destroying; భండారం, bhaMDAraM -n. --(1) treasury; --(2) collection; --(3) store room; భక్తి, bhakti -n. --devotion; attachment; reverence; భక్తుడు, bhaktuDu -n. --devotee; fan; భక్షక కణాలు, bhakshaka kaNAlu -n. pl. --phagocytes; భక్షణ, bhakshaNa -n. --eating; భక్ష్యాలు, bhakshyAlu -n. --food prepared for events; భక్షించు, bhakshiMcu -v. t. --eat; భగం, bhagaM -n. --vagina; భగందరం, bhagaMdharaM -n. --fistula; భగ, bhaga -n. -- Fire; భగభగ, bhagabhaga -n. --onomatopoeia for the sound of flames, for a burning sensation, or for expressing blazing anger; can be used for a burning sensation as well as the burning of an object; భగవంతుడు, bhagavaMtuDu -n. m. --God; Almighty; one who is surrounded by fire; 'భగ' మును ఆవరించి / ఆవహించి ఉన్నవాడు/ఉన్నది; భగవతి, bhagavati -n.f. -goddess; భగ్నం, bhagnaM -adj. --broken; shattered; భగీరథ ప్రయత్నం, bhagiratha prayatnaM -ph. --Herculian task; monumental task; బాగోణి, bhagONi - n. -- a shallow, wide-mouthed vessel used in cooking; -- మూతి వెడల్పుగా, లోతు తక్కువగా ఉండు మట్టి పాత్ర. భజంత్రీలు, bhajaMtrIlu -n. pl. --musicians who play bands, esp. while referring to bands at wedding ceremonies and processions; -- భాజా భజంత్రీలు = musical instruments and players; భట్టారకుడు, bhaTTArakuDu -n. --scholar; a scholar who is also a poet; -- విద్వాంసుడు కవి కూడా అయితే అతడు ‘భట్ట’ లేక ‘భట్టు’ లేక ‘భట్టారకుడు’ అనబడతాడు. కేవలం పాండిత్యమే కాక చక్కగా కవిత్వం చెప్పగలిగే భావనా చాతుర్యం కలవాడు భట్టు. ఉదా: (1) నన్నయ భట్టు, (2) కుమారిల భట్టు జైమిని ‘మీమాంస సూత్రాల’కు భాష్యకారునిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు, (3) ప్రత్యక్ష, ఆనుమాన, ఉపమాన, శబ్ద పరిచ్ఛేదాలతో జ్ఞాన సముపార్జనా మార్గాలైన ప్రమాణాలను (valid sources of knowledge) అందరికీ అర్ధమయ్యే సులభ శైలిలో వివరిస్తూ ‘తర్క సంగ్రహ’ పేరిట గౌతముని న్యాయ సూత్రాలను వ్యాఖ్యానించిన తర్క శాస్త్ర పండితుడు వారణాసి అన్నంభట్టు; భడవా, bhaDavA -inter. -- a term of endearment widely used in coastal Andhra while reprimanding young boys; -- [Hindi] "bhad" means a pimp, a broker for call girls; -- ఇతర భారతీయ భాషలలో ఇది బూతు పదం; సరి అయిన అర్థం తెలియక కోస్తా ఆంధ్రలో దీనిని ముద్దు పేరుగా వాడెస్తూ ఉంటారు; భత్యం, bhatyaM -n. --allowance; stipend; ---కరువు భత్యం = dearness allowance. భద్రంగా, bhadraMgA -adv. --safely; భద్రత, bhadrata -n. --security; safety; భద్రతా సంఘం, bhadratA saMghaM -n. --Security Council of the United Nations; భద్రతుంగ, bhadratuMga -n. --coco-grass; Java gras;, nut grass; purple nutsedge; red nutsedge; [bot.] ''Cyperus rotundus'' of the Cyperaceae family; -- The plant is mentioned in the ancient Charaka Samhita (circa 100 AD). Modern Ayurvedic medicine uses the plant, known as musta (in musta moola churna), for fevers, digestive disorders, dysmenorrhea, and other maladies; [File:Gul-Abas-4-O%27clock_plant.JPG|right|thumb|Mirabilis jalapa=భద్రాక్షి]] భద్రాక్షి, bhadrAkshi -n. --four o'clock flower; [bot.] ''Mirabilis jalapa'' of the Nyctaginaceae family; -- Mirabilis in Latin means wonderful and Jalapa (or Xalapa) is the state capital of Veracruz in México. భయంకరమైన, bhayaMkaramaina -adj. --scary; grisly; భయం, bhayaM -n. --fear; trepidation; terror; phobia; భయకంపితం, bhayakaMpitaM -n. --shudder; భయపడు, bhayapaDu -v. i. --dread; fear; be afraid; భయపెట్టు, bhayapeTTu -v. t. --scare; intimidate; భయస్తుడు, bhayastuDu -n. m. --timid person; భయాందోళన, bhayAMdOLana -n. --panic; % to e2t భయానక, bhayAnaka -adj. --frightening; horrible; భరణం, bharaNaM -n. --(1) compensation; --(2) alimony; భరణి, bharaNi -n. --(1) the star, 35 Arietis; Musca; Yoga tara of the second lunar mansion; --(2) The second of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; భరతవాక్యం, bharatavAkyaM -n. --epilog; epilogue; భరద్వాజపక్షి, bharadvAja pakshi -n. --King-crow; Drongo-shrike; a bird commonly seen on the backs of cattle; -- ఎట్రిత; పశులపోలిగాడు; నల్లంచి పిట్ట; భర్త, bharta -n. --husband. భరించు, bhariMcu -v. t. --tolerate; support; bear; endure; sustain; ---భరించువాడు భర్త = the one who supports is the husband. భరిణె, bhariNe -n. --a small box; pill-box; భరిత, bharita adjvl. -suff. --full of; filled with; భర్తీ చేయు, bhartI cEyu -v. t. --fill; fill up; భరోసా, bharOsA -n. --assurance; guarantee; trust; భల్లాటకం, bhallATakaM -n. --marking nut tree; [bot.] ''Semecarpus anacardium''; -- నల్లజీడి; భవం, bhavaM -n. -- birth; rebirth; -- పుట్టుక; జన్మ; పునర్జన్మ; కుమార సంభవం = the birth of Kumara; భవసాగరం, bhavasaagaraM - n. -- this cycle of life and death punctuated by pleasures and hardships; -- సంసారం అనే సముద్రం; కష్ట సుఖాలతో నిండింది జీవితం; ఈ చావు పుట్టుకల క్రమం అనంతం, సముద్రం అంత; భవనం, bhavanaM -n. --mansion; big building; manor; భవదీయుడు, bhavdIyuDu -n. m. --yours; used in closing a letter; భవము, bhavamu - n. -- birth; birth and death; భవసాగరము, bhavasaagaramu - n. -- the ocean of birth; the ocean of birth and death; the cycle of birth and death; భవిష్యత్ కాలం, bhavishyat kAlaM -n. --(1) [gram.] future tense; --(2) future; భవిష్యత్తు, bhavishyattu -n. --future; భస్మం. bhasmaM - n. -- Ashes; calx; -- బూడిద; బుగ్గి; బూతి; బూది; విబూది; --- తామ్రభస్మము = calx of copper; --- సువర్ణ భస్మం" (బంగారు బుగ్గి), "మౌక్తిక భస్మం" (ముత్యాల బుగ్గి), "హీరక భస్మం" (వజ్రాల బుగ్గి) ఆయుర్వేద, యునాని ఔషధాలలో కూడా వాడేవారు. భస్మీకరణం, bhasmIkaraNaM -n. --(1) incineration; --(2) calcination; భృంగామలక తైలం, bhRMgAmalaka tailaM - n. ph. -- An Ayurvedic hair oil made from boiling coconut oil with "bhRMga" (గుంటగలగరాకు) (''Eclipta alba'') and "amla" (ఉసిరి) (''Emblica myrobalan''); భ్రంశం, bhraMSaM -n. --movement; prolapse; sliding; ---స్థానభ్రంశం = displacement. ---గుదభ్రంశం = prolapse of the anus. భ్రమ, bhrama -n. --illusion; delusion; -- (ant.) ప్రమ = true knowledge; యథార్థజ్ఞానము; భ్రమకం, bhramakaM -n. -- palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well-known palindromic sentence. "Malayalam" is English's longest known palindromic word (though a proper noun). There are palindromic poems in Telugu. -- same as కచికపదం; భ్రమణం, bhramaNaM -n. --whirling; turning; going around; revolution; భ్రమరం, bhramaraM -n. --bee; -- తుమ్మెద; సారంగము; చంచరీకము; కందిరీగ; -- భ్రమరకీటక న్యాయం. ఆకుపురుగు (కేటర్ పిల్లర్) శరీరంలో తన గుడ్లను పెట్టి తుమ్మెదో (కందిరీగో) మట్టితో దాన్ని మూసేస్తుంది. నాలుగు వారాల్లో ఆకుపురుగు దేహంలో కందిరీగ పెట్టిన గుడ్లు పిల్లలై ఆకుపురుగు దేహాన్నే ఆహారంగా భుజించి ప్యుపా దశకు చేరి అందమైన భ్రమరాలుగా, (కందిరీగలుగా) మట్టిని తొలుచుకొని వెలుపలికి వస్తాయి. ఆకుపురుగు తుమ్మెదగా మారుతోందని భ్రమపడ్డారు. ఇది కేవలం కవిసమయం; భ్రష్టం, bhrashTaM -n. --one that has fallen; భ్రష్టుడు, bhrashTuDu -n. m. --one who has fallen in stature or social values; ==Part 3: భాం - bhAM, భా - bhA== భాండం, bhAMDaM -n. --pot; vessel; భాండాగారం, bhAMDAgAraM -n. --a storehouse; repository; archive; depository; భాగం, bhAgaM -n. --share; part; portion; quarter; side; భాగస్వామి, bhAgasvAmi -n. --shareholder; partner; participant; భాగస్తుడు; భాగలబ్దం, bhAgalabdaM -n. --[math.] quotient; భాగ్యం, bhAgyaM -n. --fortune; (ant.) నిర్భాగ్యం; భాగ్యవంతుడు, bhAgyavaMtuDu -n. m. --wealthy person; భాగ్యవతి, bhAgyavati -n. f. --wealthy person; భాగారం, bhAgAraM -n. --[math.] division; భాగినేయి, bhAginEyi -n. -- sister's daughter; భాగినేయుడు, bhAginEyi -n. -- sister's son; భాగోతం, bhAgOtaM -n. --(1) a dance drama; --(2) farce; ---వీధి భాగోతం = a dance drama performed at the street corner; భాజకం, bhAjakaM -n. --[math.] divisor; భానువారం, bhAnuvAraM -n. --Sunday; భారం, bhAraM -n. --(1) [phy.] mass; --(2) weight; --(3) burden; responsibility; భారగతి, bhAragati -n. --[phy.] momentum; mass times the velocity of an object; % to e2t భారతీయ, bhAratIya -adj. --Indian; భారమితి, bhAramiti -n. --barometer; an instrument to measure the weight of air and therefore the pressure of the atmosphere; భార్య, bhArya -n. --wife; భార్యాభర్తలు, bhAryAbhartalu -n. pl. --wife and husband; couple; భారీ, bhArI -adj. --massive; heavy-duty; large-scale; ---భారీ పరిశ్రమలు = heavy industry. భారీతనం, bhArItanaM -n. --massiveness; భావం, bhAvaM -n. --meaning; concept; opinion; idea; [drama] emotion; ---స్థాయీభావం = dominant emotion. ---సాత్విక భావం = responsive emotion. ---సంచార భావం = transitory emotion. ---భావచౌర్యం = stealing of an idea. భావంజి, bhAvaMji -n. --Babchi; [bot.] ''Psoralea corylifolia'' of the Fabaceae family; --a plant used in Indian and Chinese traditional medicine for treatment of lichen-induced dermatitis by psoralen extract combined with sunlight exposure; భావకవిత్వం, bhAvakavitvaM -n. -- see భావగీతం; భావగీతం, bhAvagItaM -n. --lyrical poem; romantic poem; imaginative poem; --- భావకవిత్వ నిర్వచనము Lyrical Poetry; --- భావకవిత్వంలో శాఖలు - ప్రణయకవిత్వము (Love Poetry), ప్రకృతికవిత్వము (Nature Poetry), భక్తికవిత్వము (Mystic Poetry), దేశభక్తికవిత్వము (Patriotic Poetry), సంఘసంస్కరణ కవిత్వము (Reformative Poetry), స్మృతికావ్యములు (Elegies). --- భావకవిత్వంలో కవినక్షత్రములు - రాయప్రోలు, విశ్వనాథ, వెంకటపార్వతీశులు, కృష్ణశాస్త్రి, దువ్వూరి, బసవరాజు, నండూరి, వేదుల, నాయని, పింగళి, కాటూరి, జాషువా, తుమ్మల, తల్లావజ్ఝల, బాపిరాజు; --- భావకవులవలె ఎవరికి తెలియని ఏవో పాటలు పాడాలోయ్ -- ఎవరికీ తెలియని లేదా అర్థంకాని పాటలు రాసేవాళ్లే భావకవులు భావజాలం, bhAvajAlaM -n. --conceptual cluster; a stirring of a thought; భావమిశ్ర, bhAvamisra -n. --Bhava Misra; an eminent Ayurvedic physician of the 16th century; he described the circulation of blood and made many contributions to anatomy and physiology; భావన, bhAvana -adj. --treated; steeped; the steeping process involves immersing the subject substance in a mixture of rock salt and lime juice overnight, drying the subject substance in sunlight, and repeating the whole immersion, drying cycle. Lime juice is added every night to keep the subject substance immersed all through the night; -- భావన చేయడం అంటే ఆయుర్వేదం ప్రకారం ఏడుసార్లు నిమ్మరసం, సైంధవలవణం లో భావన చేయాలి. ఎండబెట్టడం మరలా రసంలో వేయడం మరలా పక్క రోజు ఎండబెట్టడం ఇలా ఏడు రోజులు చేసాక అల్లం జిలకర్ర ను బాగా ఎండబెట్టి నిలవచేసుకోవాలి. ---భావన అల్లం = ginger steeped in a special solution; శొంఠి. ---భావన కరక్కాయ = aloe steeped in a special solution. ---భావన జీలక్రర = steeped cumin seeds. -n. --concept; భావనాత్మక, bhAvanAtmaka -adj. --(1) conceptual; (2) romantic; భావసంకల్పన, bhAvasaMkalpana -n. --concept formation; భావసేకరణ, bhAvasEkaraNa -n. --abstraction; భావార్థకం, bhaavaarthakaM - n. -- [gram.] affirmative; infinitive mood; revealing inherent property; భావోద్రేకం, bhAvOdrEkaM - n. -- emotion; భావోద్వేగం, bhAvOdvEgaM - n. -- emotion; భావ్యం, bhAvyaM -n. --proper; appropriate; fair; భావి, bhAvi -n. --future; prospects; భాస్వరం, bhAsvaraM -n. --the element phosphorous; భాస్వర చక్కెర, bhasvara cakkera -n. --[biochem.] sugar-phosphate; భాష, bhASha - n. -- language; --- గ్రాంథిక భాష = literary language --- ప్రామాణిక భాష = standard language --- భాషులు = people speaking that language భాష్యం, bhAshyaM -n. --annotation; exposition; exegesis; commentary on a written text; భాషాంతరీకరణం, bhAshAMtarIkaraNaM -n. --translation; భాషాభాగం, bhAshAbhagaM -n. --[gram.] part of speech; భాసం, bhAsaM -n. --radiation; brightness; radiance; భాసబ్బదిలీ, bhAsabbadilI -n. --[phy] radiative transfer; % to e2t బాధ్యత, bhAdyata -n. --responsibility; భ్రాంతి, bhrAMti -n. --illusion; భ్రాత్రియం, bhrAtriyaM -n. --brotherhood; fraternity; భిత్తి, bhitti, -n. --wall; ---భిత్తి చిత్రం = wall painting. ---భిత్తి శిలాంచలాలు = strips of sculpture on walls telling a story, somewhat like the modern cartoon strips in newspapers. ---భిత్తి శిల్పాలు = wall scupture; relief sculpture on walls. భిన్నం, bhinnaM -n. --[math.] fraction; a rational number; (2) one that is broken; (3) distinct; separate; -- భిన్నము అంటే భేదింపబడినది. అంటే పగలగొట్ట బడినది. దుర్భిన్నము అంటే పగలగొట్ట డానికి వీలుకానిది; భిన్నత్వం, bhinnatvaM -n. --diversity; భిన్నాంకం, bhinnaMkaM -n. --[math.] fractional number; rational number; భిన్నాభిప్రాయం, bhinnAbhiprAyaM -n. --dissent; disagreement; different opinion; భీతి, bhIti -n. --fear; scare; phobia; భీరుడు, bhIruDu -n. m. --coward; (ant.) ధీరుడు; భుక్త, hukta - n. -- the eater; the person who enjoys the crops; భుక్తి, bhukti -n. --livelihood; భుగభుగ, bhugabhuga -adj. --onomatopoeia for effervescence; భుజం, bhujaM -n. --(1) shoulder; --(2) the side of a rectilinear geometrical figure; భుజంగనాడి, bhujaMganADi -n. --the name of a Tamil book in which many predictions about the future can be found; భుజగం, bhujagaM -n. --snake; serpent; భుజపత్రం, bhujapatraM -n. --Himalayan birch; [bot.] ''Betula bhojpatra;'' -- Bhojpatras have been used by priests for over 2100 years for writing mantras and Shlokas. It has been recorded that Raja Vikramaditya used the Bhojpatra for writing Mantras. It was only when the Mughals introduced paper, the use of Bhojpatra became obsolete; భుజాంతరం, bhujAMtaraM -n. --chest; (lit.) the space between the arms; భుజాస్థి, bhujAsti -n. --bone in the arm; భుజించు, bhujiMcu -v. t. --eat; భూకంపం, bhUkaMpaM -n. --earthquake; earth tremor; భూగర్భం, bhUgarbhaM -n. --the interior of the Earth; భూగర్భజలం, bhUgarbhajalaM -n. --groundwater; భూగోళం, bhUgOLaM -n. --(1) the globe; --(2) the planet Earth; the sphere of Earth; భూచక్కెరగడ్డ, bhUcakkeragaDDa - n. -- (1) Alligator Yam, Milky Yam; [bot.] ''Ipomea digitata;'' -- In India, Alligator Yam is used as a general tonic, to treat diseases of the spleen and liver and prevent fat accumulation in the body. -- (2) Ram Kandamool; రామకందమూలం; [bot.] ''Maerua oblongifolia;'' -- ఒక పెద్ద దుంగలాంటి చెట్టు కాండాన్ని రామ్ కంద అంటారు. దీన్ని చిరుతిండిగా చాలా ప్రాంతాలలో అమ్ముతారు. ఈ దుంగ మొత్తం కొబ్బరి మొవ్వలా మెత్తగా వుంటుంది. రుచిగా, తియ్యగా కూడా వుంటుంది. రామ్ కంద దుంగను పలుచని పొరలుగా, ముక్కలు కోసి అమ్ముతారు. దీన్ని కంద అని పిలుస్తారు గాని నిజానికి ఇది చెట్టు కాండమే. మన దేశపు అడవుల్లో ఇవి విరివిగా దొరుకుతాయి; భూతం, bhUtaM -n. --(1) demon; ghost; imp; hobgoblin; --(2) any one of the five elements of the ancient sciences of Hindus; -- భూతం (Sanskrit) = దయ్యం (Telugu) = ఆత్మ of a dead person; ప్రేతం అన్నా ఆత్మ అనే లెక్క. కానీ సంస్కరించనిది; -- భూత ప్రేతాలకు యజ్ఞ, యాగాదుల్లో బలి వేస్తారు. ఆ ధర్మ కార్యం లో ఇయ్యబడిన తిండి వాటికి కడుపు నింపుతుంది. ప్రపంచాన్ని పీడించకుండా ఉంటాయి. ఇదే కాక బ్రాహ్మణులు భోజనం తర్వాత వదిలిన ఉత్తర పరిషేచనం, వారు వదిలిన అన్నం కూడా తిని సంతృప్తి చెందుతాయి ట; -- పూజాది కార్యక్రమాలు చేసేటప్పుడు "ఉత్తిష్ఠ న్తు భూత పిశాచా:" అనే మంత్రం చదువుతాము. వాటిని, మేము పూజ చేసుకుంటాం దయచేసి ఈ జాగా ఖాళీ చేసి వెళ్ళమని విజ్ఞప్తి చేయడం; భూత, bhUta -adj. --(1) the one that comes into being; --(2) elemental; --(3) big; huge; demonic; --(4) past; --(5) life; living things; భూతకాలం, bhUtakAlaM -n. --[gram.] past tense; భూతద్దం, bhUtaddaM -n. --magnifying glass; భూతబలి, bhootabali - n. -- The sacrificial killing of an animal to please gods; -- see also బలి; భూతబ్బల్లులు, bhUtabballulu -n. --dinosaurs; (lit.) giant lizards; -- రాక్షసి బల్లులు; భూతదయ, bhUtadaya -n. --compassion for the living things; భూతల జలం, bhUtala jalaM -n. --[geol.] surface water; భూతవైద్యం, bhUtavaidyaM -n. --exorcism; భూతాంకుశం, bhUtAMkuSaM -n. --croton; [bot.] ''Croton oblongifolius''; భూతావాసం, bhUtAvAsaM -n. --[bot.] ''Terminalia belerica''; -- The seeds are called "bedda" nuts. In traditional Ayurvedic medicine, Beleric is known as "Bibhitaki." Its fruit is used in the popular Indian herbal Rasayana treatment Triphala. -- [Sans.] Bibhītaka భూతి, bhooti - n. -- wealth; -- విభూతి = the superior wealth = శివస్పర్శ పొందినది గాబట్టి అది విశేష శక్తి సమన్వితమై విభూతి ఔతున్నది; భూతులసి, bhUtulasi -n. -- Sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum'' of the Lamiaceae (mints) family; భూనభోంతరాళాలు, bhUnabhOMtarALAlu -n. pl. --Earth, heaven, and the intervening space; భూనింబ, bhUniMba -n. --creat; chrietta; King of Bitters; [bot.] ''Andrographis paniculata'' of the Acanthaceae family; -- one of the most popular medicinal plants used traditionally for the treatment of an array of diseases such as cancer, diabetes, high blood pressure, ulcer, leprosy, bronchitis, skin diseases, flatulence, colic, influenza, dysentery, dyspepsia and malaria for centuries; -- నేలవేము; భూమధ్యరేఖ, bhUmadhyarEkha -n. --equator; భూమ్యాలకి, bhUmyAlaki -n. -- Gale of the wind; stonebreaker; seed-under-leaf; [bot.] ''Phyllanthus niruri'' of the Phyllanthaceae family; -- the juice of this herb plant is used for the treatment of jaundice, chronic dysentery, dyspepsia, cough, indigestion, diabetes, urinary tract diseases, skin diseases, ulcer, sores and swelling; -- నేల ఉసిరి; భూమి, bhUmi -n. --(1) ground; --(2) acreage; --(3) the planet Earth; భూమిక, bhUmika -n. --(1) role in a drama; --(2) preface; భూములు, bhUmulu -n. --lands; landed property; estate; భూయిష్టం, bhUyishTaM -suff. --full of; very widespread; -- బహుళం; విస్తృతం; ---కరుణ భూయిష్టం = full of mercy. ---దోషభూయిష్టం = full of errors. ---పాప భూయిష్టం = full of sins. భూర్జం, bhUrjaM -n. --birch tree; [bot.] ''Betula bhojpatra''; భూర్జ, bhUrja -adj. --related to birch tree; భూరి, bhUri -n. --(1) plenty; generous; --(2) one followed by 33 zeros in the traditional Indian method of counting; భూసంధి, bhUsaMdhi -n. --isthmus; a land bridge joining two land masses across a sea; భూస్వామి, bhUsvAmi -n. --landlord; (lit.) the lord of the land; భ్రూణం, bhRUNaM' - n. -- fetus; -- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. %భృ - bhR, భే - bhE, భొ - bho, భో - bhO, భౌ - bhau భృంగప్రియ, bhRMgapriya -n. --Jequirity bean; Rosary pea; [bot.] ''Abrus precatorius'' of the Fabaceae family; --A perennial climbing vine whose small seeds are astonishingly deadly; They contain a toxic protein called abrin that is so poisonous that a single seed can kill you within 36 hours; Abrin has some potential medicinal uses, such as in the treatment to kill cancer cells; భృంగరాజు, bhRMgarAju -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Eclipta alba''; -- గంటగలగరాకు; బృంగరాజ్ ఆకుని కేస్ రాజు అని కూడా పిలుస్తారు. జుట్టుకు కావలసిన ప్రోటీన్లు విటమిన్లు మరియు యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఈ ఆకులో ఉంటాయి; భృతి, bhRti -n. --support; maintenance; salary; wages; భృత్యుడు, bhRtyuDu -n. --servant; slave; భృహన్నవ్య తార, bhRhannavya tAra -n. --[astron.] supernova; భేటీ, bhETI -n. --interview; భేదం, bhEdaM -n. --disparity; separation; division; dissention; భేదక, bhEdaka -adj. --dividing; భేదకరేఖ, bhEdakarEkha -n. --(1) dividing line; --(2) (ling.) isogloss; భేది ఉప్పు, bhEdi uppu -n. --Epsom salt; magnesium sulfate; Mg₂SO₄; భేషజం, bhEshajaM -n. -- (1) medicine; remedy; (2) pretense; humbug; భైరవాసం, bhairavAsaM %e2t -n. --benzene; భోక్తలు, bhOktalu -n. --consumers; (ant.) ఉత్పాదకులు; భోగట్టా, bhOgaTTA -n. --information; news; enquiry; భోగం, bhOgaM - n. -- comfort; wealth; meal; భోగంమేళం, bhOgaMmELaM - n. -- a group dance performed by a clan of prostitutes with indecent language and exposure; it was customary to have such performances at weddings in bygone days; -- నాచ్ పార్టీ; మేజువాణీ; భోగట్టా, bhOgaTTA - n. -- news about welfare; news; -- భోగవార్తలు; క్షేమసమాచారాలు; భోగపరాయణ, bhOgaparAyaNa - adj. -- epicurean; Devoted to refined pleasures and the deliberate avoidance of pain or suffering; Relating to enjoyment and gratification, especially through fine food and drink; భోగభాగ్యాలు, bhOgabhAgyAlu -n. pl. --luxuries; భోగలాలస, bhOgalAlasa - adj. -- epicurean; Devoted to refined pleasures and the deliberate avoidance of pain or suffering; Relating to enjoyment and gratification, especially through fine food and drink; భోజనం, bhOjanaM -n. --(1) food; --(2) meals; సేంద్రియముల ద్వారా గ్రహించునది; భోజనప్రియుడు, bhOjanapriyuDu -n. --gourmand; భోజ్యాలు, bhOjyAlu -n. --routine meals; భోరున, bhOruna -adv. --heavily; greatly; భౌతిక, bhautika -adj. --(1) physical; --(2) material; materialistic; భౌతిక దేహం, bhautika dEhaM -n. --physical body; physical remains; mortal coil; term used to refer to the dead body of a distinguished person; with ordinary people, it is simply a శవం; also పార్థివ దేహం; భౌతిక ధర్మం, bhautika dharmaM -n. --physical law; physical function; భౌతిక రసాయనం, bhautika rasAyanaM -n. --physical chemistry; భౌతిక వాది, bhautika vAdi -n. --materialist; భౌతిక శాస్త్రం, bhautika SAstraM -n. --physics; భ్రమ, bhrama -n. --illusion; delusion; భ్రష్టత, bhrashTata -n. --degeneration; ruin; భ్రష్టుడు, bhrashTuDu -n. m. --(1) degenerated person; fallen person; --(2) wretched fellow; భ్రాంతి, bhraNti -n. --illusion; delusion; భ్రూణం, bhrUNaM -n. --embryo; fetus; </poem> ==Part 4: మం - maM== <poem> మంకు, maMku -adj. --obstinate; stubborn; మంకుతనం, maMkutanaM -n. --obstinacy; stubbornness; మంకుపట్టు, maMkupaTTu -n. --obstinacy; stubbornness; మంకెన, maMkena -n. --Noon Flower; Midday Flower; Midday Mallow; Copper Cups; [bot.] ''Pentapetes phoenicea'' of the Malvaceae family; -- మధ్యాహ్న మందార; రిక్షమల్లి; [Sans.] అర్కవల్లభ; బంధూకమ్; [Hin.] దో పహరియా; -- ఐదు రేకుల పువ్వునుబట్టి పెంటాపెటెస్ అనీ, పువ్వుల రక్తవర్ణాన్నిబట్టి దీనికి ఫీనీషియా అనీ దీని లాటిన్ పేరు ఏర్పడింది. మంకెన ఆకులతో కొందరు టీ కాచుకుంటారు. మంకెన కాయలలోని గింజలను ఉదరసంబంధమైన వ్యాధులలో కషాయం కాచుకుని తాగుతారు. మంకెన వేరు కషాయం శరీరంలో స్రావాలను నిరోధిస్తుంది. జ్వరహారిణిగా పనిచేస్తుంది. వాతరోగాల నివారణకు కూడా పనిచేస్తుంది. అజీర్తి కారణంగా వచ్చే తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, జ్వరాలను మంకెన వేర్ల కషాయం పోగొడుతుంది. [[file:Mamkena_Flower.jpg|thumb|right|మంకెన పూలు]] మంగ, maMga -n. -- mountain pomegranate; [bot.] ''Randia dumetorum'' of the Rubiaceae family; -- మంగముళ్ళ చెట్టు; [Sans.] పిండీతకము; మంగనం, maMganaM -n. --manganese; one of the chemical elements with the symbol Mn; మంగలం, maMgalaM -n. --frying pan; popper; a pan used to pop grain; (ety.) మన్ + కలం; మంగలి, maMgali -n. --barber; barber caste; మంగలి కొట్టు, maMgali koTTu -n. --barber shop; మంగు మచ్చలు, mangu macchalu - n. -- Melasma; hyperpigmentation of skin; Melasma is a condition in which areas of the skin become darker than the surrounding skin; మంచం, maMcaM -n. --cot; bed; bedstead; (rel.) పరుపు; ---మడత మంచం = folding cot. ---పందిరి మంచం = canopy bed. మంచి, maMci -adj. --(1) good; --(2) fresh; (ant.) చెడు; మంచి కంద, maMci kaMda - n. -- Elephant foot yam; [bot.] ''Amorphophallus companulatus'' Bl. మంచినీళ్లు, maMcinILlu -n. --fresh water; potable water; ---పచ్చిమంచినీళ్లు = raw fresh water; మంచు, maMcu -n. --(1) ice; solidified water; --(2) dew; --(3) snow; మంచుతుఫాను, maMcutuphAnu -n. --snow storm; blizzard; మంచుకాడ, maMcukADa -n. --icicle; a rod of ice hanging from a roof or tree; మంచు పొర, maMcu pora -n. --floe; sheet of ice; sheet of ice formed on the surface of water; మంచు ముక్క, maMcu mukka -n. --ice cube; piece of ice; మంచు రేకు, maMcu rEku -n. --snow flake; మంచె, maMce -n. --rack; stand; platform; మంజరి, maMjari - n. -- bouquet; a collection of flowers; often used as a suffix to book titles to indicate a collection of literary items; మంజిష్ట, maMjishTa -n. --Indian madder; common madder; a medicinal creeper; [bot.] ''Rubia cordifolia'' of the Rubiaceae family; --Manjishta is a famous herb for blood detoxifying. Its root is extensively used in many skin disease medicines of Ayurveda. --this plant also gives a bright red dye; మంజుల, maMjula -adj. --sweet; delicious; మంజూరు, maMjUru -n. --sanction; approval; మంట, maMTa -n. --flame; మండ, maMDa -n. --(1) the back part of the hand from the wrist to the fingertips; --(2) a twig with leaves that can be used as a whisk; --- వేపమండ = a twig of neem tree. --- కంపమండ = twig or branch of a thorny bush; మండపం, maMDapaM -n. --portico; gazebo; an elevated covered structure built on pillars; also మంటపం; మండలం, maMDalaM -n. --(1) orb of a celestial body; --(2) region; province; district; --(3) a group of people; --(4) cycle; circumference; circuit; --(5) forty days; వేదాలలో, “మండలం” అనేది సాధారణంగా 40 రోజుల కాలాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది “తపస్సు” లేదా “దీక్ష” లేదా “ఉపాసన” యొక్క సంపూర్ణ చక్రంగా పరిగణించబడింది; ---వ్యవహార మండలం = jurisdiction. ---మందలాధిపతులు = regional officers; మండలి, maMDali -n. --society; committee; మండ్రగబ్బ, maMDragabba - n. -- Large Black Scorpion; Emperor Scorpion; [bio.] ''Pandinus imperator'' of the Scorpionidae family; -- పుట్టతేలు; మండ్రగబ్బలు నల్లగా వుంటాయి ఇవి తేలు కన్నా చాలా విషపూరితమైనవి. వీటిని చంపినపుడు రక్తం నల్లగా బురదలాగ వస్తుంది; ఇవి తేలు కంటె కొంచెం లావుగా వుంటాయి; మండించు, maMDiMcu -v. t. --burn; మండిపడు, maMDipaDu -v. t. --get angry and show it externally; మండీ, maMDI -n. --(1) wholesale market; --(2) warehouse; godown; మండు, maMDu -v. i. --burn; ---ఒళ్లు మండుతున్నాది = my blood is boiling. మండువా, maMDuvA -n. --(1) courtyard; an open space surrounded by a verandah in the central part of a house; --(2) verandah; --(3) booth; -- (4) A stable for horses, గుర్రాలపాక; గుర్రపుసాల; మండూకపర్ణి, maMDUkaparni -n. -- Gotu kola; Centella; Tiger grass; Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica;'' Widely used in Ayurvedic and traditional Chinese medicine, this herb is also referred to as the "herb of longevity," -- [Sans.] Mandukaparni; [Hin.] Brahma Buti; మండూకబ్రహ్మి, maMDUkabrahmi -n. --Brahmi, Indian pennywort; Asiatic pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica'' of the Apiaceae family; -- a herbaceous, perennial plant native to the wetlands in Asia; -- Apart from wound healing, the herb is recommended for the treatment of various skin conditions such as leprosy, lupus, varicose ulcers, eczema, psoriasis, diarrhea, fever, amenorrhea, diseases of the female genitourinary tract, and also for relieving anxiety and improving cognition; మంతనం, maMtanaM -n. --discussion; negotiation; మంత్రం, maMtraM -n. --(1) mantra; hymn; chant; a secret word or phrase with mystical power; (lit.) one that holds your thought process and gives you ideas; --(2) spell; charm; incantation; -- "మననాత్ త్రాయతే ఇతి మంత్రం" అంటే మననం చేయడం వల్ల మనల్ని రక్షించేది అని అర్ధం; గురుముఖంగా పొందేది మంత్రం. మంత్రం కొన్ని బీజాక్షరాల సంపుటీకరణం. దాని అర్ధం తెలియవలసిన అగత్యం లేదు; అది శ్లోక రూపంలోగూడా ఉండవచ్చు. విష్ణు సహస్రనామం 108 శ్లోకాలున్న మహా మంత్రం. మంత్ర దండం, maMtra daMDaM -n. --magic wand; మంత్రసాని, maMtrasAni -n. --midwife; a native nurse specializing in child delivery; (lit.) a woman who works secretly, i.e., behind the doors; మంత్రాంగ సభ, maMtrAMgasabha -n. --council; మంత్రి, maMtri -n. --(1) minister; --(2) queen in chess; మంతుడు, maMtuDu - suff. -- having the property of; -- -మంతం అనాలా?, -వంతం అనాలా? -వంతుడు, -వతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి, -మంతుడు,-మతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి అనే విచికిత్స తరచు కలుగుతుంది. -- అ-కారాంత, ఆ-కారాంత పదాలకు –వంతుడు, -వంతము, -వానుడు, -వతి ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి. -- ఉదా: సౌభాగ్య -> సౌభాగ్యవతి; గుణ -> గుణవంతుడు; బల -> బలవంతం; విద్యా -> విద్యావంతుడు; అమరా -> అమరావతి -- ఇ-కారాంత, ఈ-కారాంత, ఉ-కారాంత పదాలకు –మంతుడు, -మంతము, -మానుడు, -మతి ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి -- ఉదా: బుద్ధి -> బుద్ధిమంతుడు; కీర్తి -> కీర్తిమతి; శక్తి -> శక్తిమంతం; శ్రీ -> శ్రీమతి; ధీ -> ధీమంతుడు; హను -> హనుమంతుడు; అంశు -> అంశుమంతుడు; ఇందు -> ఇందుమతి; మందం, maMdaM -n. --(1) slow; lazy; dull; inert; --(2) thickness; మంద, maMda -adj. --dull; not sharp; -n. --herd; flock; colony; troop; mob; drove; crowd; ---ఆవుల మంద = herd of cows. మందగతి, maMdagati -n. --slow motion; మందగామి, maMdagAmi -n. --slow moving thing; మందగించు, maMdagiMcu -v. i. --(1) slow down; thing; decline; --(2) become dull; మందడి గోడ, maMdaDi gODa -n. --partition wall; మందడి ప్రమేయం, maMdadi pramEyaM -n. --[math.] In number theory, the partition function {\displaystyle p(n)}p(n) represents the number of possible partitions of a non-negative integer {\displaystyle n}n. For instance, {\displaystyle p(4)=5}{\displaystyle p(4)=5} because the integer {\displaystyle 4}4 has the five partitions {\displaystyle 1+1+1+1}{\displaystyle 1+1+1+1}, {\displaystyle 1+1+2}{\displaystyle 1+1+2}, {\displaystyle 1+3}1+3, {\displaystyle 2+2}2+2, and {\displaystyle 4}4. --[phys.] In physics, a partition function describes the statistical properties of a system in thermodynamic equilibrium; మందమతి, maMdamati -n. --dunce; dull-witted; తమందం; మందమరుపు, maMdamarupu -n. --absent-mindedness; forgetfulness; మందరస్థాయి, maMdarastAyi -n. --[music] half an octave below the main octave; మందల, maMdala -n. --limit; boundary; % in e2t మందలించు, maMdaliMcu -n. --rebuke; reprimand; మందవాయువు, maMdavAyuvu -n. --inert gas; also స్తబ్దవాయువు; మందసం, maMdasaM -n. --chest; box; safe; మందాకిని, maMdAkini -n. --the legendary river in Heaven which fell to the Earth to be known as the Ganges; in this context, the heavenly river is identified with the Milkyway; మందార, maMdAra -n. --Hibiscus; China rose; shoe flower; [bot.] ''Hibiscus rosa sinensis; Calotropis gigantea''; దాసాని; -- జూకా మందార = Japanese Lantern; [bot.] ''Hibiscus schizopetalus'' of the Malvaceae family; [[File:Hibiscus_schizopetalus_%28Botanischer_Garten_TU_Darmstadt%29.jpg|thumb|right|Hibiscus_schizopetalus, జూకా మందార]] మంది, maMdi -n. --crowd; people; ---మంది ఎక్కువైతే మజ్జిగ పల్చన = as the crowd grows, the buttermilk gets thinner. ---ఎంత మంది? = how many people? మందిరం, maMdiraM -n. --(1) house; --(2) temple; shrine; మందీమార్బలం, maMdImArbalaM -n. --retinue; main troops and reserve troops; మందు, maMdu -n. --(1) medicine; drug; -- మోతాదులో తినేది మందు; మూలికలతో (వృక్షజాతుల నుండి) తయారు చేసినది మందు; ఓషధి అంటే మూలిక; ఓషధులతో తయారయినది ఔషధం; మాను నుండి తయారు చేసినది మాకు; మందు మాఁకు అన్నప్పుడు "మాఁకు" పదానికి చెట్టు బెరడో, వేరో అనుకోవచ్చు. --(2) cure; remedy; --(3) as a slang, alcoholic beverage; ---వాడు మందు కొట్టేడు = he had a couple of drinks. మందుబాబులు, maMdubAbulu -n. --drug lords; powerful bosses who illegally deal in illicit and dangerous drugs; </poem> ==Part 5: మ - ma== <poem> మకరం, makaraM -n. --crocodile; alligator; మకరందం, makaraMdaM -n. --nectar; nectar of flowers; మకరరాశి, makararASi -n. --Capricorn, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; (note.) literally Capricorn means antelope or goat, and the Telugu name Makara means a crocodile; apparently there has been an error in translation; మకర రేఖ, makara rEkha -n. --Tropic of Capricorn; మకర సంక్రమణం, makara saMkramaNaM -n. --entrance of the Sun into the Zodiacal sign Capricorn; మకాం, makAM -n. --temporary lodging; camp; halting place; మకిలి, makili -n. --dirt; grime; tarnish; మక్కీకి మక్కీగా, makhIki makhIgA - idiom -- verbatim; an exact copy; -- ఉన్నది ఉన్నట్లుగా; యధాతధంగా; మక్కువ, makkuva -n. --affection; మక్కె, makke -n. --bone; మక్షికం, makshikaM -n. --fly; house fly; మక్షిక డింభం, makshika DimbhaM -n. --maggot; మగ, maga -adj. --male; మగడు, magaDu -n. --(1) husband; --(2) male person; మగవాడు, magavADu -n. --man; male; guy; husband; see also మొగవాడు; మగవారు, magavAru -n. pl. --men; males; guys; husbands; మగత, magata -n. --doze; drowsiness; మగతనం, magatanaM -n. --(1) masculinity; manliness; --(2) bravery; మగసిరి, magasiri -n. --masculinity; మగపంతం, magapaMtaM -n. --male chauvinism; మగ్గం, maggaM -n. --loom; మగాడు, magADu -n. --male; brave person; husband; మగువ, maguva -n. --woman; మఘ, magha %updated -n. --(1) Alpha Leonis; Regulus; Yoga tara of the tenth lunar mansion; located in the constellation Leo; --(2) The tenth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; మచ్చ, macca -n. --blemish; scar; mottle; a spot caused by a healed injury; ---పుట్టుమచ్చ = mole; birthmark. మచ్చిక, maccika -n. --tameness; attachment; మచ్చు, maccu -n. --sample; specimen; model; ---మచ్చు చూపించవోయ్‍ = show a sample. మజ్జ, majja -n. --marrow; మూలగ; మజాకా, majAkA -n. --joke; jest; మజిలి, majili -n. --sojourn; way-ward stop; brief stopover in a journey; మజ్జిగ, majjiga -n. --buttermilk; మజూరీ, majUrI -n. --day wages paid to a goldsmith; మట్టం, maTTaM -n. --(1) level; --(2) leveling instrument used by masons; ---నేల మట్టం = ground level. ---సముద్ర మట్టం = sea level. ---సగటు సముద్ర మట్టం = mean sea level; ససమట్టం. మట్ట, maTTa -n. --[bot.] frond; bough of a palm tree; leaf of a palm tree; -- a fern leaf; మట్టగిడస, maTTagiDasa -n. --mud minnow; mud skipper; a type of fish that lives in muddy water; మట్టి, maTTi -n. --(1) soil; dirt; --(2) ground; మట్టిచెట్టు, maTTi ceTTu -n. --[bot.] ''Terminalia arjuna''; -- తెల్ల మద్ది; మట్టినూనె, maTTinUne -n. --crude oil; petroleum; శిలతైలం; మట్టు, maTTu -n. --a place holder for round-bottomed pots or flasks; a support; -v. t. --to step on; మట్టుకు, maTTuku - adv. -- as far as; up to; -- అంత మట్టుకు = as far as; up to; -- ఇంత మట్టుకు = this far; -- ఎంత మట్టుకు? = how far?; మట్టుబచ్చలి, maTTubaccali -n. -- [bot.] ''Atriplex hortensis'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి; ఉపోదకం; మట్టెలు, maTTelu -n. --a pair of toe rings, usually made of silver and worn by married women; మడచు, maDacu -v. t. --fold; crease; pleat; మడత, maData -n. --fold; crease; pleat; మడతపిన్ను, maDatapinnu -n. --(1) staple; --(2) folding clip; మడి, maDi -adj. --sacral; ---మడిబట్ట = sacral cloth; clothing that was ceremoniously cleaned for the purpose of maintaining a clean environment during acts like cooking, worshiping, etc. -n. --(1) paddy; rice paddy; --(2) plot of land prepared for seeding; --(3) soil around a plant prepared to hold water; --(4) kosher; the customary rules of maintaining cleanliness associated with the preparation of food, storage of food, etc. మడ్డి, maDDi -n. --sediment; precipitate; scum; dregs; a layer of substance that settles to the bottom of a liquid; మడ్డిపాలు, maDDipAlu -n. --(1) rich milk; --(2) latex; gummy juice secreted from plants; మడుగు, maDugu -n. --(1) pond; lake; puddle; pool; -- (2) Clothing that was washed and dried; a clean cloth; ---అడుగులకి మడుగులు ఒత్తడం = spreading a clean cloth on the ground as a person walks on it as a mark of respect; ---పండగపూట కూడ పాత మడుగేనా? = old clothing on a festive day? మణి, maNi -n. --(1) a gem, believed to be in the hood of a king cobra; --(2) snake-stone, a "stone" believed to have magical powers in neutralizing the ill effects of snake venom; there is no scientific evidence to back up either of these claims; --(3) any precious stone; --(4) as a suffix, this denotes unrivaled excellence, such as సుందరీమణి - the loveliest of women; --(5) wrist; మణికట్టు, maNikaTTu -n. --wrist; మనికట్టు; మణిశిల, maNiSila -n. --sulfur; మణుగు, maNugu -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 మణుగు = 8 వీశలు = 40 సేర్లు = 960 తులాలు; మణేలా, maNElA -n. --the nine piece in a deck of playing cards; మతం, mataM -n. --(1) opinion; --(2) religion; మతకం, matakaM -n. --deception; మతలబు, matalabu -n. --topic; content; purport; intent; news; మత్సరం, matsaraM -n. --envy; మతాబా, matAbA -n. --roman candle; a kind of fireworks; మతి, mati -n. --mind; మతుబర్థకం, matubarthakaM - n. - [gram.] a particle attached to the end of a word to indicate posession; -- కలవాడు, కలది, మంతుడు, వంతుడు, కాడు, కత్తె, మొదలగునవి; మత్తు, mattu -n. --intoxication; మత్తుమందు, mattumaMdu -n. --intoxicating drug; anesthetic drug; మథనము, mathanamu -n. --churning; మదం, madaM -n. --fat; arrogance; conceit; మదనగింజలు, madana giMjalu -n. --Linseed; [bot.] ''Linum usitatissimum;'' మదనము, madanamu - n. -- (1) wax; (2) thorn apple; Indian nightshade; Beladona; మద్దత్తు, maddattu -n. --backing; support; మద్యం, madyaM -n. --any intoxicating drink like wine or liquor; మద్యసారం; మదుపు, madupu -n. --(1) investment;. venture capital; --(2) support; మదాం, madAM -n. --(1) madam, --(2) the Queen in a deck of playing cards; మదాత్యం, madAtyaM -n. --alcoholism; % to e2t మద్ది, maddi -n. --[bot.] ''Terminalia glabra''; Mentaptera arjuna; there are many other varieties of this tree; మద్ది చెట్టు, maddi ceTTu -n. --(1) Indian mulberry; [bot.] ''Morinda citrifolia'', of the coffee bean family (the Rubiaceae); ---తెల్ల మద్ది = [bot.] ''Terminalia arjuna'' of the Combretaceae (బాదం) family; ---నాటు బాదం = [bot.] ''Terminalia Terminalia catapa''; -- (2) [bot.] ''Morinda citrifolia'' belonging to the coffee bean family (the Rubiaceae). This is called the Indian Mulberry. ---మొలఘ; మదుం, maduM -n. --(1) sluice; waterway; spillway; (2) waterway under a street; --same as మదుగు; అనుకదనము; అనుకు; తొళక; మద్దెల maddela -n. --small drum used in Indian classical music; మధ్యంతర, madhyaMtara -adj. --interstitial; intermediate; midterm; మధ్య, madhya -adj. --middle; median; మధ్యజీవ యుగం, madhyajIva yugaM -n. --Mesozoic era; మధ్యధరా సముద్రం, madhyadharA samudraM -n. --Mediterranean sea; మధ్యమం, madhyamaM -n. --(1) middle one; median; --(2) not so good; not so bad; --(3) fourth musical note in a seven-note scale; మధ్యమధ్య, madhyamadhya -adv. --now and then; from time to time; మధ్యరకం, madhyarakaM -adv. --medium type; మధ్యవర్తి, madhyavarti -n. --mediator; arbitrator; మధ్యస్థంగా, madhyastaMgA -adv. --halfway; మధ్యస్థ, madhyastha -adj. --intermediate; మధ్యస్థాయి, madhyasthAyi -n. --[music] main octave; మధ్యావరణం, madhyAvaraNaM -n. --mesosphere; మధ్యాహ్నం, madhyAhnaM -n. --afternoon; strictly, fron noon to 4.00 PM; మధ్యాహ్న రేఖ, madhyAhna rEkha -n. --celestial meridian; The Great Circle that goes through the zenith of the observer and the poles of the celestial sphere; మధుకరం, madhukaraM -n. --bee; (lit.) manufacturer of honey; మధుమూత్రం, madhumUtraM -n. --diabetes; (lit.) sweet urine; -- మధు అంటే తేనె కానీ అన్ని తియ్యటి పదార్థాలకూ మధు శబ్దం వర్తిస్తుంది. మేహము అంటే మూత్రము, మూత్ర వ్యాధి, మూత్ర విసర్జనము అని శబ్దార్థ చంద్రిక చెప్పింది. మధుపర్ణిక, madhuparNika -n. --indigo plant; also నీలిమొక్క; మధుమేహం, madhumEhaM -n. --diabetes mellitus; మధువు, madhuvu -n. --(1) wine; --(2) nectar of flowers; --(3) honey; మధూకం, madhUkaM -n. --Butter tree; Mahwa tree; [bot.] Bassia latifolia; the flowers are used to make a wine and seeds are used to make oil; also ఇప్ప; మధూకరం, madhUkaraM -n. --the tradition of students making a living by gathering food from households; మనం, manaM -pron. --incl. we; (includes the person or persons addressed); (rel.) మేము; మన, mana -pos. adj. --our; మనకు, manaku -pron. --for us; మననం, mananaM -n. --thinking reflection; మనలో మన మాట, manalO mana mATa -ph. --just between us; just among us; మనవి, manavi -n. --appeal; petition; -pos. pron. --ours; మనవి చేయు, manavi cEyu -v. i. --make an appeal; petition; మనస్తత్త్వ విశ్లేషణ, manastattva viSlEshaNa - ph. -- psychoanalysis; the process of analyzing dreams and hesitations using "free associations" promoted by Sigmund Freud; This is somewhat similar to Abhinava Gupta's "AbhijnAna theory;" మనసా, manasA -adv. --whole-heartedly; మనస్తాపం, manasthApaM -n. --distress; sorrow; grief; మనస్సాక్షి, manassAkshi -n. --conscience; మనస్వి, manasvi -n. --good-natured person; మనస్సు, manassu -n. --mind; lower mind that collects sensory perceptions; short term memory; మన్నన, mannana -n. --the social art of expressing respect by using plural to address a person or appending the suffix "gAru" to a name and so on; మన్వంతరం, manvaMtaraM -n. --the Manu-Interval; according to Hindu belief, a Manu-Interval is fourteenth part of a Kalpa; each Manu-Interval is comprised of 71 and a fraction of Maha Yugas; The present age is called the Interval of Vaivasvata Manu; మనికట్టు, manikaTTu -n. --wrist; carpus; see also మణికట్టు; మనిషి, manishi -n. --human being; person; మన్నించు, manniMcu -v. i. --show respect in addressing; use a respectful form of addressing; మన్నించు, manniMcu -v. t. --pardon; excuse; మన్నిక, mannika -n. --durability; endurance; మన్నిటోజు, manniTOju -n. --mannitose; a sugar with the formula, C₆H₁₂O₆; మన్నిటోల్, manniTol -n. --mannitol; an alcohol with the formula C₆H₈(OH)₆; మనీషి, manIshi -n. --intellectual person; wise man; Homo Sapiens; మను, manu -v. i. --survive; live; exist; మనుగడ, manugaDa -n. --survival; living; life; మనుగుడుపులు, manuguDupulu - n. -- the practice of a groom spending time at the in-law's place after wedding, presumably to eat well and get strong and virile; -- మనువు అంటే పెళ్లి. కుడుపు అంటే తినిపించటం. పూర్వకాలం పెళ్లి అయిన తరువాత అల్లుడు అత్తగారింట్లోనే ఆరునెలలు వుండేవాడట. ఈ సమయంలో అతనికి చిన్నమెత్తు పని చెప్పరు. వీర్యవృద్దికరమైన ఆహారపదార్థాలు చేసి బాగా తినబెడుతుంటారు. దీనితో నవదంపతులు యిద్దరూ బాగా పుష్టిగా ఆరోగ్యవంతంగా తయారవుతారు. పెళ్లి అయింతర్వాత జరిగే మర్యాదలు కాబట్టి మనువు కుడుపు (మనుగుడుపు) అన్నమాట ఇదంతా. దీన్ని కొన్ని ప్రాంతాల్లో అల్లెం అంటారు; -- మనువు + కుడుపు; మనుపాల, manupAla -n. --Linseed; [bot.] ''Wrightia antidysenterica''; మనుమడు, manumaDu -n. m. --grandson; మనుమరాలు, manumarAlu -n. f. --granddaughter; మనువాడు, manuvADu - v. t. -- to wed; to marry; మనువు, manuvu - n. -- wedding; మనుష్యుడు, manushyuDu -n. m. --man; మన్ను, mannu -n. -- (1) soil; dirt; earth; (2) The Gayal, commonly called the Bison, ఋశ్యము; (3) మనుబోతు; మన్నుబోతు; the male of a species of antelope, the painted or white-footed antelope, gayal, bison. -v. i. --last; endure; --- మన్ను తిన్న పాము = like a snake (python) that has swallowed an antelope; మనోగతం, manOgataM -n. --intention; మనోగతి, manOgati -n. --line of thought; మనోజ్ఞ, manOj~na -adj. --pleasing; appealing; delightful; మనోధర్మం, manOdharmaM -n. --(1) [music] improvisation; extempore addition of elements to a standard rendition of a song; --(2) mentality; మనోరంజితం, manOraMjitaM -n. --[bot.] Artabotrys odoratissima; మనోరథము, manOrathamu - n. -- కోరిక; మనసే రథముగా గలది … బహువ్రీహి సమాసం. మనోవర్తి, manOvarti -n. --(1) alimony; payments to a wife from a husband after a divorce; Maintenance; support; an allowance; stipend; --(2) palimony; payments to a husband from a wife after a divorce; మనోవాక్కాయకర్మలా, manOvAkkAyakarmalA -adv. --whole-heartedly; (lit.) by thought, word and deed; మప్పిదాలు, mappidAlu -n. --thanks; మబ్బు, mabbu -n. --cloud; మభ్యపరచు, mabhyaparacu -v. i. --conceal with a view to deceive; మమకారం, mamakAraM -n. --attachment; love; affection; fondness; మమత, mamata -n. --interest or affection toward people or objects; మమ్మల్ని, mammalni -pron. --us; మమేకం, mamEkaM - n. -- inseparable; -- కలిసిపోవటం; ఒకటైపోవటం; విడతీయలేని భాగం అవడం; -- మమ + ఏకం = మమైకం ఔతుంది (మేక కాదు) - వృద్ధి సంధి; -- మరొకరితో అవినాభావంగా -— అతడూ నేనూ ఒకటే, ఆ వస్తువు నేనూ ఒకటే అనన్న అర్థంలో వాడుతూ ఉంటాము. ఇది తెలుగువాళ్ల వాడుక. తప్పు కాదు; మయం, mayaM -suff. --full of; మయికం, mayikaM -n. --intoxication; మయిలుతుత్తం, mayilututtaM -n. --copper sulfate; blue vitriol; also మయూరకం; మయూరం, mayUraM -n. m. --peacock; మయూరశిఖి, mayUrasikhi -n. --[bot.] ''Adiantum melanocaulum''; ''Actiniopteris radiata''; మయూరి, mayUri -n. f. --peahen; మర, mara -n. --screw; machine; mill; ---పిండిమర = flour mill; machine to grind grain into flour. ---నూనెమర = oil mill; machine to grind oilseeds into oil; see also గానుగ. మరక, maraka -n. --stain (on a fabric); blot; smudge; spot; also blemish caused by dirt, grime, ink and so on; డాగు; ---రక్తపు మరక = blood stain. ---సిరా మరక = ink blot. మరకట్టు, marakaTTu -n. --brake; a device to stop a rotating wheel; మరకతం, marakataM -n. --emerald; (ety.) from Prakrit maragada; a bright green, transparent precious stone; green variety of beryl; -- పచ్చ; దట్టమైన ఆకుపచ్చని రంగు గల ఒకానొక రత్నము; -- మరకతశ్యామా - అంటే పచ్చ అనే రత్నపు ఛాయతో ఒప్పారుతున్న నలుపురంగు; మరగాలు, maragAlu -n. --artificial leg; mechanical leg; prosthetic leg; మరగించు, maragiMcu -v. t. --boil; మరగు, maragu -v. i. --(1) get accustomed; get addicted; --(2) boil; మరచు, maracu -v. i. --forget; మరణం, maraNaM -n. --death; మరణించు, maraNiMcu -v. i. --die; మరదలు, maradalu -n. --(1) wife's younger sister; --(2) younger brother's wife; మరమగ్గం, maramaggaM -n. --power loom; mechanical loom; మరమరాలు, maramarAlu -n. --puffed rice; మరమేకు, maramEku -n. --screw; మరమ్మత్తు, marammattu -n. --repairing; mending; fixing; మర్దనం, mardanaM -v. t. --rubbing; pounding; kneading; also మర్దనా; మర్దనాలు, mardanAlu -n. --rubbing alcohol; isopropyl alcohol; see also మర్దనోలు; మర్మం, marmaM -n. --(1) secret; --(2) duplicity; మర్మగర్భం, marmagarbhaM - adj. -- secretive; pregnant with a hidden message; -- "ఈ మాటల వెనక ఏదో ఉంది " అనిపించేట్టు మాట్లాడడం మర్మ గర్భ సంభాషణ. తాను చెప్పేది అందరూ కాక తాను ఉద్దేశించిన వాళ్ల కే అర్థం అయ్యేట్టు మాట్లాడడం అది. మర్మం అంటే రహస్యం. -- see also నర్మగర్భం; మర్మస్థానం, marmasthAnaM -n. --vital place; secret place; the groin where sex organs are located; మర్యాద, maryAda -n. --civility; courteousness; taking care of the needs of a guest; (ant.) అమర్యాద; -- తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మర్యాద పదాన్ని గౌరవం ఇవ్వడం (courteous) అన్న భావనలో వాడుతాము. ఉత్తరభారతంలో మర్యాద పదాన్ని హద్దులు తెలియడం (boundaries/ limits తెలియడం) అన్న భావనలో వాడతారు. మర్యాద రామన్న అంటే తన హద్దులు దాటని రాముడు అని ఆర్ధం; మరి, mari -adv. --time; turn; season; ---ఒక్కమరి = one time; once. మరికొన్ని, marikonni -n. --few more; మరిడివ్యాధి, mariDivyAdhi -n. --(1) cholera; --(2) infectious disease; మరిది, maridi -n. --(1) husband's younger brother; --(2) a woman's younger sister's husband; మరియొక, mariyoka -adv. --another; మర్రిచెట్టు, marriceTTu -n. --banyan tree; [bot.] Ficus bengalensis; Ficus indica; మరీచి, marIci -n. --ray of light; మరీచిక, marIchika - n. -- mirage; an optical illusion caused by atmospheric conditions, especially the appearance of a sheet of water in a desert or on a hot road caused by the refraction of light from the sky by heated air; మరుగు, marugu -n. --privacy; cover; shelter; screen; ---మరుగుదొడ్డి = latrine; urinal; toilet; rest room; powder room. మరుగుజ్జు, marugujju -n. --dwarf; మరునాడు, marunADu -n. --the next day; మరులమాతంగి, marulamAtaMgi -n. -- [bot.] ''Xanthium strumarium'' Linn.; మరులుదీగ, maruludIga -n. --[bot.] ''Xanthium orientalis''; మరువం, maruvaM -n. --sweet marjoram; [bot.] ''Majorana hortensis;'' ''Origanum majorana'' of the Labiatae (Mint) family; -- [Sans.] ప్రస్థపుష్పకం; మరుసటి, marusaTi -adj. --next; subsequent; following; మర్సూపియం, marsUpiyaM -n. --pouch; bag; (as in a kangaroo's pouch); మర్మేంద్రియాలు, marmEMdriyAlu -n. pl. --genitals; the sex organs; మరాటితీగ, marATitIga -n. --[bot.] ''Spilanthes acmella''; మరిగ, mariga - n. -- a cup made of stone; మరుభూమి, marubhoomi - n. -- desert; waste land; rocky land; -- శూన్య ప్రదేశం; ఎడారి; నిర్జల ప్రదేశము; మరొక, maroka -adv. --another; మరొకసారి, marokasAri -adv. --(1) once more; --(2) some other time; మరొక్కసారి, marokkasAri -adv. --one more time; encore; మలం, malaM -n. --feces; excrement; stool; dung; మలచు, malacu -v. t -- mold; shape; give shape to; మలబద్ధం, malabaddhaM -n. --constipation; (rel.) అజీర్ణం; మలబార్ చింతపండు, Malabar tciMtapaMDu - n. -- Malabar tamarind; [bot.] ''Garcinia cambogia;'' -- 10 నుంచి 20 మీటర్ల ఎత్తు పెరిగే ఈ చెట్టు నుంచి పండిన కాయల్ని కోసి, తోలు వేరుగా చేసి, తోలును ఎండ బెట్టి సుగంధ ద్రవ్యంగా వాడతారు. ఎండ బెట్టగా వచ్చిన నల్లటి చింతపండు పోలిన పదార్థాన్ని మందుల తయారీ వాడతారు. వీటి కాయలు పండినపుడు పసుపురంగులో వుండి కాయల మీద గాడులు ఉంటాయి. 6 నుంచి 8 దాకా విత్తనాలుంటాయి. విత్తనాల చుట్టు అరిల్ అనే ఒక రకమైన కణజాలం వుంటుంది. దీని ప్రాముఖ్యాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చాక మలబార్ చింతపండు విలువ అనేక రెట్లు పెరిగింది; మలమల, malamala -adv. --fiercely; violently; మలయమారుతం, malayamArutaM -n. --gentle fragrant breeze; the Malabar breeze; మలయా ఏపిల్, malayA apple - n. -- [bot.] ''Syzygium malaccense'' of the Myrtaceae family; -- మలయా యాపిల్ పళ్లను మన ప్రాంతంలో గులాబ్ జామూన్ పళ్లు అని కూడా అంటారు. వీటి పూలు పౌడర్ పఫ్ (Powder Puff) లాగా అనిపిస్తాయి. కొన్ని పూలు తెల్లగా ఉంటే ఇంకొన్ని ఎర్రగా గులాం (గులాల్) రంగులోనూ, కొన్ని రక్త వర్ణం లోనూ ఉంటాయి. పూల రంగును బట్టే కాయల రంగు ఉంటుంది. ఈ పండ్లనుంచి కొన్ని దేశాలలో వైన్ (Wine) తయారు చేస్తారు. మలేషియా, ఆస్ట్రేలియాలు ఈ పండ్ల మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థానాలు. ఇక సాధారణ నేరేడు వృక్షం శాస్త్రీయ నామం Syzygium cumini కాగా ఇదే కుటుంబానికి చెందిన లవంగ వృక్షం శాస్త్రీయనామం ''Syzygium aromaticum;'' మలవిసర్జన, malavisarjana -v. i. --emptying of the bowels; defecation; మల్లశాల, mallaSAla -n. --gymnasium; మలి, mali -adj. --next; second; మలినం, malinaM -n. --dirt; filth; pollution; మలామా, malAmA -n. --plating; plating of gold or silver; మలారం, malAraM -n. -- (1) rack; holder; a cord on which bangles are held for display; (2) rake; a rough broom used for sweeping streets or gathering leaves; ---గాజుల మలారం = a cylindrical tube or wire on which bangles are strung together for easy display and dispensation; మలు, malu -adj. --pref. second; (rel.) తొలి; మలి;; ---మలుచూలు = second pregnancy. మలుచు, malucu -v. t. --mold; create by molding stone, clay, etc. మల్లె, malle -n. --jasmine; [bot.] ''Jasminum officinalis''; -- సిరిమల్లె = Star Jasmine; [bot.] ''Trachelospermum jasminoides'' of the Apocynaceae family; దీని రేకలు బాగా విచ్చుకుని ఉంటాయి;, -- మరుమల్లె, బొండుమల్లె; సన్నజాజి; విరజాజి; కాగడా మల్లె; వగైరాలు మల్లెలలో రకాలు; రేకలు ఎంత ఒత్తుగా ఉన్నాయో, ఎంతలా విచ్చుకుంటాయో వగైరాలలో తేడాలు;Pass -- జూకా మల్లె = Pink Passion Flower); [bot.] ''Passiflora incarnata'' of the Passifloraceae family; మళ్లా, maLlA -adv. --(1) again; --(2) however; yet; మళుపు, maLupu -n. --turn; turning; మళ్లు, maLlu -v. i. --turn; మళ్లించు, maLliMcu -v. t. --turn; divert; మసక, masaka -adj. --dim; not clear visually; translucent; మస్తకం, mastakaM -n. --head; మసాలా, masAlA -n. --a special mixture of spices; మసాలా ఆకు, masAlA Aku -n. --[bot.] ''Pimenta dioica''; మస్కాకొట్టు, maskAkoTTu -v. i. --cheat; cheat by flattering; మసి, masi -n. --soot; (rel.) నుసి = ashes; ash covering on charcoal; మసిపాతలో మాణిక్యం, masipAtalIO mANikyaM - ph. - diamond in the rough; unrecognized and hidden talent; మస్తిష్కం, mastishkaM -n. --brain; ---మస్తిష్కం = cerebrum. ---అనుమస్తిష్కం = cerebellum. మసీదు, masIdu -n. --mosque; a place of worship for people of Islamic faith; మస్తుగా, mastugA -adv. --plentifully; abundantly; మసూచికం, masUcikaM -n. --smallpox; variola; -- స్పోటకం; (rel.) ఆటలమ్మ; మసోలీ, masOlI -n. --mausoleum; a magnificent tomb; named after the tomb of King Mausolus of fourth century B.C.; మహజరు, mahajaru -n. --petition; మహత్, mahat -adj. --pref. long; great; big; high; మహత్తర, mahattara -adj. --longer; greater; bigger; higher; taller; మహత్వం, mahatvaM -n. --greatness; superiority; మహా, mahA -adj. --pref. long; great; big; high; (ant.) లఘు = abridged; short; మహాసముద్రం, mahAsamudraM -n. --ocean; మహాక్షితి, mahAkshiti -n. --one followed by 21 zeros; మహాక్షోణి, mahAkshONi -n. --one followed by 16 zeros; మహాక్షోభం, mahAkshObhaM -n. --(1) the great suffering; --(2) one followed by 23 zeros; మహాఖర్వం, mahAkharvaM -n. --ten trillion; one followed by 13 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాగొనీ, mahAgonI -n. --mahogany; [bot.] Sweitenia mahogani; మహాత్మ్యము, mahAtmyaMu -n. --greatness; మహానింబ, mahAniMba -n. --Pusian lilac; a plant closely related to neem; [bot.] ''Melia azaderach''; మహానిధి, mahAnidhi -n. --(1) the great treasure; --(2) one followed by 25 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాపద్మం, mahApadmaM -n. --(1) the great lotus; --(2) one followed by 15 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాబీర, mahAbIra - n. -- [bot.] ''Hyptis suaveolens''; -- తులసి, చియా జాతి మొక్క; రాత్రి నానబెట్టి ఉదయాన్నే తింటే మోకాళ్ళ నొప్పులు తగ్గిపోతాయి అని అంటారు. సబ్జా గింజలు నానితే ఎలా ఉంటుందో అలాగే ఈ మహాబీర గింజలు కూడా ఉంటాయి; మహాప్రస్థానం, mahAprasthAnaM -n. --great journey; journey leading to enlightenment; మహాభూరి, mahAbhUri -n. --(1) the great big one; --(2) one followed by 34 zeros; మహాయుగం, mahAyugaM -n. --the Great Yuga; according to Hindu belief, the Great Yuga is comprised of Krita, Treta, Dvapar and Kali Yugas, Duration of a Maha Yuga is ten times that of Kali Yuga, namely, 4, 320, 000 years; మహావృత్తం, mahAvRttaM -n. --Great Circle; circle formed on the surface of a sphere, such as the Earth, by the intersection of a plane that passes through the center of the sphere; మహాశంఖం, mahASaMkhaM -n. --(1) the great conch shell; --(2) one followed by 19 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాశయుడు, mahASayuDu -n. --a person with highly regarded opinion; మహిమ, mahima - n. -- (1) greatness; (2) the power of working miracles; మహిళ, mahiLa -n. --woman; (lit.) one who charms by her wiles and graces; మహిషం, mahishaM -n. m. --he buffalo; మహిషాక్షి, mahishAkshi -n. --[bot.] ''Balsamodendron agallocha''; మహిషి, mahishi -n. f. --she buffalo; మహీంద్రుడు, mahIMdruDu - n. -- king; lord of the land; see also మహేంద్రుడు; -- మహీ + ఇంద్రుడు = మహీంద్రుడు = భూ పాలుడు = రాజు; (సవర్ణ దీర్ఘ సంధి) మహేంద్రుడు, mahEMdruDu - n. -- Indra; lord of the heavens; -- మహా + ఇంద్రుడు = మహేంద్రుడు = గొప్ప వాడైన ఇంద్రుడు (గుణ సంధి) మహోదరం, mahOdaraM -n. --ascites; (lit) means swelling of the abdominal area; refers to accumulation of fluid in the abdominal (peritoneal) cavity; The most common cause of ascites is cirrhosis of the liver; Treatment of ascites depends on its underlying cause; -- edema; dropsy; An old term for the swelling of soft tissues due to the accumulation of excess water; In years gone by, a person might have been said to have dropsy; -- (rel.) కడుపు ఉబ్బరం means flatulence; %మాం - mAM, మా - mA మాండలికం, mAMDalikaM -n. --dialect; the version of a language predominantly used in a geographical region; --- వర్గ మాండలికం = class dialect --- ప్రాంతీయ మాండలికం = regional dialect; ఉదా: ఉర్ల గడ్డలు — బంగాళా దుంపలు; --- వైయక్తిక వ్యవహార మాండలికం = idiolect మాంత్రికుడు, mAMtrikuDu -n. m. --(1) magician; --(2) conjurer; --(3) sorcerer; మాంద్యం, mAMdyaM -n. --laziness; dullness; weakness; inactivity; మాంసం, mAMsaM -n. --meat; flesh; ---ఆవుమాంసం = beef; the flesh of a cow. ---కుళ్లిన మాంసం = carrion. ---మేకమాంసం = mutton; the flesh of a goat. ---పందిమాంసం = pork, ham, bacon. ---లేడిమాంసం = venison. ---మనిషిమాంసం = flesh. మాంసకృత్తులు, mAMsakRttulu -n. pl. --proteins; ప్రాణ్యములు; మాంసరోహిణి, mAMsarOhiNi -n. --Indian redwood; (lit.) healer of flesh; [bot.] Soymida febrifuga; మాంసాహారి, mAMsAhAri -n. --(1) non vegetarian; --(2) carnivore; మా, mA -pos. pron. pl. --our; మాకా, mAA, - n. -- Macaw; a large parrot-like bird native to S. America; [bio.] ''Ara ararauna'' of the Psittacidae family; మాకు, mAku -pron. --for us; -n. --(1) tree; tree trunk; చెట్లు పెద్దవై గట్టి బోదెతో ఉంటే “మాను/మాకు” అంటారు. మానుకట్టడమనేది అన్ని చెట్లకూ వర్తించే లక్షణంకాదు. --(2) medicine; drug; (esp.) herbal medicine; వృక్షజాతుల నుండి తయారు చేసినది మందు; మాను నుండి తయారు చేసినది మాకు; మాగాణి, mAgANi -n. --(1) a fertile land with plenty of water resources; --(2) wet cultivation; నంజె; మాగు, mAgu -v. i. --ripen fully; మాఘం, mAghaM - n. -- (1) the name of the eleventh month of the Telugu calendar; (2) a classical Sanskrit literary work written my Maagha; the book deals with the story of Krishna killing Sisupala during the Rajasuya Yaga performd by Yudhisthara; The offiial title of the book is Sisupalavadha (శిశుపాలవధ). మల్లినాథసూరి దీనికి వ్యాఖ్యానము చేసి ఉన్నాఁడు. అది సర్వంకషము అనఁబడును. "దండినః పదలాలిత్యం భారవేరర్థ గౌరవమ్‌ ఉపమాకాళిదాసస్య మాఘస్యేతే త్రయోగుణాః" అని విద్వాంసులు మాఘమును మిక్కిలి శ్లాఘింతురు; మాచిపత్రి, mAcipatri -n. --sweet wormwood; [bot.] ''Artemisia indica''; 'Artemisia absinthum''; --the active ingredient of this plant, Artemisinin, is known to have a curative effect in treating malaria; This medicinal aromatic herb, while native to Europe, grows readily across various climates, including parts of Asia, Africa, South America, and the United States; మాజీ, mAjI -adj. --former; erstwhile; late; ex-; మాట, mATa -n. --word; pledge; మాటకారి, mATakAri -n. --clever speaker; మాటవరసకి, mATavarasaki -adv. --for instance; for example; just for the sake of discussion; మాట్లాడు, mATlADu -v. i. --speak; talk; converse; మాటిమాటికీ, mATimATikI -adv. --again and again; మాటు, mATu -n. --weld; welded patch; soldered patch; మాటున, mATuna -adv. --behind; hidden by; screened by; మాటుమణుగు, mATumaNugu -v. i. --quiet down; become quiet; మాడ, mADa -n. --fontanel; soft central part on the top of an infant's head; మాడు, mADu -v. i. --(1) scorch; sear; burn; --(2) suffer from hunger pangs; - n. -- anterior fontanelle; పసిపిల్లల నడినెత్తి మీద ఉండే మెత్తటి భాగం; మాణిక్యం, mANikyaM -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; --కెంపు; -- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం, మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు; మాతగొరక, mAtagoraka -n. --Rice Fish; మాతృ, mAtR -adj. --mother; మాతృక, mAtRka -n. --source; original of a written work; మాతృగోళం, mAtRgOLaM -n. --mother planet; మాతృత్వం, mAtRtvaM -n. --motherhood; మాతృభాష, mAtRbhAsha -n. --mother tongue; మాతృభూమి, mAtRbhUmi -n. --mother land; మాతృస్వామ్యం, mAtRsvAmyaM -n. --matriarchy the system where the female heads the family; మాత్ర, mAtra -n. --(1) dimension; --(2) pill; dose; --(3) syllable; --(4) duration of time necessary to snap the fingers; duration of time necessary utter a short vowel; ---ఏకమాత్రకం = one-dimensional. ---మూడు మాత్రలు ఒక మోతాదు = three pills is one dose. మాత్రా ఛందం, mAtrA chaMdaM -n. --a prosody that stipulates a strict and specific sequence of short and long characters, మాత్రుక, mAtruka -n. --[math.] matrix; % to e2t మాదకం, mAdakaM -n. --liquor; alcoholic beverage; మాదక, mAdaka -adj. --intoxicating; stupefying; మాదీఫలం, mAdIphalaM -n. --a citrus fruit used in Ayurvedic medicine; [bot.] Citrus medica; దబ్బపండు; మాది, mAdi -pos. pron. pl. --ours; మాదిరి, mAdiri -n. --sample; model; మాధవి, mAdhavi -n. --a white flowering creeper; [bot.] ''Hiptage madablota; Gaertnera racemosa''; మాధ్యమిక, mAdhyamika -adj. --middle; మాధ్వీకం, mAdhvIkaM -n. --a wine made from the ippa flower; మాధుర్యం, mAdhuryaM -n. --sweetness; మానం, mAnaM -n. --(1) a table of weights and measures; --(2) measure; --(3) personal and private honor; dignity; మానచిత్రం, mAnacitraM -n. --map % to e2t మానదండం, mAnadaMDaM -n. --measuring rod; మాననీయ, mAnanIya -adj. --respectable; deserving honor; venerable; మానభంగం, mAnabhaMgaM -n. --(1) rape; --(2) dis-robing by force; loss of personal honor; మానవ వనరులు, mAnava vanarulu -n. --human resources; మానవత్వం, mAnavatvaM -n. --humanity; మానవాతీత, mAnavAtIta -adj. --superhuman; మానవాళి, mAnavALi -n. --humanity; mankind; the human race; మానవుడు, mAnavuDu -n. --human being; Homo Sapiens; man; (ety.) descendent of Manu; మానస, mAnasa -adj. --mental; మానసిక, mAnasika -adj. --psychological; mental; మాన్య, mAnya -adj. --honored; venerable; మాన్యం, mAnyaM -n. --(1) land; --(2) land given by a ruler on a quit-rent, for a favorable tenure, or as a gift for services rendered; మానిక, mAnika -n. --a volumetric measure used in pre-independence India; 1 మానిక = 1 సేరు = 2 తవ్వలు = 4 సోలలు; మాను, mAnu -n. --tree trunk; -v. i. --(1) heal; --(2) suspend; quit; -v. t. --stop doing; put a stop to; మానుగాయ, mAnugAya -n. --olive; a small fruit tha grows in the Mediterranian area; మానుప్పు, mAnuppu -n. --carbonate of potash; మానుపెండలం, mAnupeMDalaM -n. --[bot.] Manihot utilissima; మానుపసుపు, mAnupasupu -n. --[bot.] Cosinium fenestratum; మాన్యులు, mAnyulu -n. --honorable person; when used in front of a name, a title equivalent to "Honorable"; మాపకం, mApakaM -n. --(1) measuring instrument; meter; --(2) destruction; ఉష్ణమాపకం = thermometer. అగ్నిమాపక దళం = crew of firefighters. మాపు, mApu -v. t. --make dirty; soil; make something to look like it has been used; -n. --the tendency to get soiled or dirty; ఈ రకం రంగు బట్ట మాపు ఓర్చుతుంది = this type of colored cloth can withstand the tendency to get soiled or dirty. మాబీర, mAbIra -n. --[bot.] ''Ajuga disticha;'' మాభేరి, mAbhEri -n. --Malabar batmint; [bot.] ''Anisomeles malabarica;'' మామ, mAma -n. --(1) maternal uncle; --(2) father-in-law; మామ్మ, mAmma -n. --(1) grand mother; father's mother; --(2) any old lady; మామిడల్లం, mAmiDallaM -n. --mango ginger; a tuber that tastes like mango and looks like ginger; [bot.] ''Curcuma amada'' of the Zingiberaceae family; this is related more to turmeric than to either mango or ginger; మామిడి చెట్టు, mAmiDi ceTTu -n. --mango tree; [bot.] ''Mangifera indica;'' -- [Sans.] రసాలం; మామిడి పండు, mAmiDi paMDu -n. --mango fruit; [bot.] ''Mangifera indica;'' -- రత్నగిరి (Alphonso); కేసరి; దశేరి; హిమసాగర్; బాదామి; బంగినపల్లి; తోతపురి; మల్గోబా; ఇమామ్ పసంద్; అమరపాలి; మల్లిక; ముంత మామిడి; కొత్తపల్లి కొబ్బరి; పెద్ద రసాలు; చిన్న రసాలు; చెరుకు రసాలు; సువర్ణరేఖ; నీలాలు; మాయ, mAya -n. --(1) placenta; --(2) illusion; trick; artifice; deceit; sorcery; jugglery; the unreal stuff; that which is ephemeral; --(3) the power of God that creates, preserves, and destroys the Universe; --(4) spiritual ignorance; (ety.) మా = not, య = this; మాయదారి, mAyadAri -adj. --deceitful; wretched; మాయావి, mAyAvi -n. --cheater; conjurer; మాయు, mAyu -v. i. --become dirty, soiled or stained; మారకం, mArakaM -n. --(1) fatal sign; impending danger of death, big financial loss, or loss of reputation, as predicted by a horoscope; --(2) fatality; --(3) exchange; exchange rate; ---విదేశ మారకపు ద్రవ్యం = foreign exchange money. మారటితల్లి, mAraTitalli -n. --step-mother; మార్కండేయుడు, maarkanDEyuDu - n. -- మృకండు మహర్షి కొడుకు, మహాభక్తుడు, షోడశవర్ష ప్రాయుడు. -- లోకానికి మృత్యుంజయ స్తోత్రం అనుగ్రహించాడు మృకండు మహర్షి. "చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః" అని వీడని ధైర్యంతో ఆత్మనిష్ఠుడయ్యాడు. ఈ నాటికీ ఎవరికైనా అకాలమరణబాధా నివృత్తికి ఆ చంద్ర శేఖర అష్టకమే దివ్యౌషధం అయింది. మార్గం, mArgaM -n. --(1) way; path; route; track; --(2) course of action; మార్గదర్శి, mArgadarSi -n. --guide; heralder; one who shows the way; మార్గసాహిత్యం, maargasaahityaM - n. -- Classical literature; మారాముచేయు, mArAmu cEyu -v .i. --behave obstinately; మార్జాలం, mArjAlaM - n. -- cat; -- పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని. మారు, mAru -n. --time; turn; occasion; మారు, mAru -v. i. --change; మారుగుళ్లదొడ్డి, mAruguLLladoDDi -n. --marshaling yard; switching yard; the place the bogies of a train are assembled and re-assembled into the specified sequence; మారుపేరు, mArupEru -n. --alias; nickname; epithet; మార్కులు, mArkulu -n. pl. --marks; points scored in an examination; మార్చు, mArcu -v. t. --change; alter; మార్పు, mArpu -n. --change; conversion; alteration; మారేడు, mArEDu -n. --bael; hog plum; golden apple; [bot.] ''Aegle marmelos'' of the Rutaceae family; -- The tree is considered to be sacred by the Hindus; -- [Sans.] బిల్వ; సిరిఫలమ్; మాల, mAla -adj. --belonging to one of the untouchable castes of India; -n. --(1) garland; wreath; --(2) a stanza (in a poem) with four lines, such as చంపకమాల and ఉత్పలమాల; --(3) one of the untouchable castes of India; మాలకాకి, mAlakAki -n. --raven; a black crow; -- బొంతకాకి; కాకోలం; మాల గద్ద, mAla gadda, - n. -- the pariah kite; [bio.] ''Milvus migrans''; మాలతి, mAlati -n. --jasmine creeper; [bot.] ''Aganosma roxburghii; Aganosma caryophyllata; Jasmin grandiflorum;'' మాల్కంగుని, mAlkaMguni -n. --[bot.] ''Celastrus paniculeta;'' మాలాకారి, mAlAkAri -n. --(1) florist; --(2) a person who makes garlands; మాల్గాడీ, mAlgADI -n. --goods train; మాలి, mAli -n. --gardener; తోటమాలి; మాలిక, mAlika - n. -- (1) a stanza in a poem with many lines; (2) a garland; మాలిన, mAlina -suff. --sans; without; devoid of; not; -less; ---అలవిమాలిన = beyond the reach of accomplishment; ---పనికిమాలిన = useless. ---బుద్ధిమాలిన = thoughtless. ---వల్లమాలిన = unreal; ---దయమాలిన = merciless; ---దిక్కుమాలిన = aimless; orphan; ---నీతిమాలిన = amoral; ---గతిమాలిన = directionless; trackless; ---సిగ్గుమాలిన = shameless; ---తెలివిమాలిన = thoughtless; మాలిన్యం, mAlinyaM -n. --filth; foulness; pollutant; pollution; మాలిమి, mAlimi -n. --(1) familiarity; getting used to; --(2) navigator; pilot; మాలీసు, mAlIsu -n. --(1) grooming; rubbing; cleaning; (2) kneading; మాలు, mAlu -- adj. --- spoil; ruin; lose; మావి, mAvi -n. --placenta; amniotic sac; మాసం, mAsaM -n. --month; --అమంత మాసం = the duration from one new moon day to the next new moon day, in one type of reckoning a month, --పూర్ణిమాంత మాసం = the duration of time from one full moon day to the next full moon day, in one type of reckoning a month. మాస, mAsa -adj. --monthly; మాసిక, mAsika -n. --patch; patch on a garment; మాసిపోవు, mAsipOvu -v. i. --become soiled; become dirty; మాహిషం, mAhishaM - n. -- cow; -- మాహిషం అనేది మూడో ఈత ఆవు; "మాహిషంచ శరచ్చంద్ర చంద్రికా ధవళం దధి" కాళిదాసు ఆభాణకానికి ఈ అర్థమే! మింగు, miMgu -v. t. --swallow; devour; మించు, miMcu -v. t. --surpass; exceed; excel; transgress; మిక్కిలి, mikkili -adj. --much; మిగులు, migulu -n. --(1) remainder; balance; --(2) excess; --(3) [math.] carry; (ant.) తగులు = deficit; borrow; in the decimal number system, for example, when two digits are added and if the sum exceeds ten, we put one of the digits of the total as the sum and the other digit is "carried" into the next higher position. Similarly, during subtraction, a "borrow" arises. మిగుల్చు, migulcu -v. t. --save; preserve; retain; keep; మిట్ట, miTTa -n. --(1) high ground; --(2) hillock; (ant.) పల్లం; మిట్టమధ్యాహ్నం, miTTamadhyAhnaM -n. --high noon; మిటారి, miTAri - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; మిఠాయి, miThAyi -n. --sweet; confection; మిడత, miData -n. -- (1) common grasshopper; vegetable grasshopper; [biol.] ''Atractomorpha similis'' of the Pyrgomorphidae family; -- (2) tobacco grasshopper; [biol.] ''Atractomorpha crenulata'' --locust; cricket; mantis; -- (rel.) ఇలకోడి; కీచురాయి; మిడిమిడి, miDimiDi -adj. --slight; meagre; ---మిడిమిడి జ్ఞానం = half-baked knowledge. మిడిసిపాటు, miDisipATu -n. --haughtiness; insolence; మిణుగురు పురుగు, miNuguru purugu -n. --glowworm; glow fly; firefly; మితం, mitaM -n. --moderate; మిత, mita -adj. --moderate; మితవ్యయం, mitavyayaM -n. --economy; మితవాది, mitavAdi -n. --political moderate; మిత్ర, mitra -adj. --friendly; allied; మిత్రమండలి, mitramaMDali -n. --friendly group; allies; మితి, miti -n. --(1) limit; bound; --(2) a measure; a measuring device; ---మితిమీరి = exceeding the limit. ---భారమితి = a pressure gauge. ---ఉష్ణమితి = a temperature gauge. మితిమీరు, mitimIru -v. i. --exceed the limit; మిత్తి, mitti - n. - interest; -- అడ్డికి పావుశేరు మిత్తి = అడ్డ అంటే రెండు శేర్లు. "అడ్డకి పావుశేరు మిత్తి" అంటే ఎనిమిదో వంతు వడ్డీ. పన్నెండున్నర శాతం. మిత్రుడు, mitruDu -n. m. --friend; ally; pal; (ant.) శత్రువు; మిథ్య, mithya -n. --unreal; imaginary; illusion; something that cannot be definitively identified as such; మిథునం, mithunaM -n. --(1) the couple Shiva and Parvathi of Hindu mythology; --(2) wife and husband; couple; esp. old couple; --(2) Gemini; a zodiacal sign; మిథునరాశి, mithunarASi -n. --Gemini, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; మిద్దె, midde -n. --the upper part of a flat-roofed house; terrace; మిద్దెటిల్లు, middeTillu -n. --a house with a terraced roof; మినప, minapa -adj. --pertaining to black gram dal; see also మినుగులు; మినప్పప్పు, minappappu -n. --black gram dal; split urid dal; మినహా, minahA -adv. --with the exception of; మినహాయించి, minahAyiMci -adv. --not counting; omitting; not including; మిన్న, minna -adj. --better; superior; మిన్నక, minnaka -adv. --quietly; coolly; without making any overt moves; మినుకు, minuku -n. --twinkle; మినుకు మినుకు, minuku minuku -adj. --twinkling; మినుగులు, minugulu -n. --whole black gram; "urid dal"; [bot.] ''Vigna mungo'' (old name: Phaseolus radiatus); Phaseolus minimum of Leguminosae (pea) family; మిన్ను, minnu -n. --sky; ---మిన్ను విరిగి మీద పడుతోంది = [idiom] the sky is falling. మిరప, mirapa -adj. --pertaining to cayenne pepper; -n. --cayenne; pepper; chili; chilli; this plant, a native to Brazil, came to India after the late fifteen hundreds; -- మిర్చి అన్నా మిరప అన్నా ఒక్కటే; గుంటూరు మిర్చి ఎర్ర తోలుతో ఉంటే గొల్లప్రోలు మిర్చి నారింజ రంగులో ఉంటుంది; --- కొండ మిరప = Bird eye chillies; --- ఎర్ర మిరప = red pepper; [bot.] ''Capsicum fastigiatum; Capsicum annuum''of the Solanaceae family; --- పచ్చ మిరప = green pepper; [bot.] ''Capsicum frutescens''; --- ఎండుమిరప, = dried chilli; --- బుంగ మిరప = bell peppers = sweet peppers = Simla peppers; --- పాప్రికా = paprika = కారం తక్కువ ఉన్న మిరప; --- పిమెంటో = red pimento = కారం లేని మిరప; మిరాసీ, mirAsI -n. --hereditary right; మిరియాలు, miriyAlu -n. --black pepper; [bot.] ''Piper nigrum'' of Piperaceae family; --చల్ల మిరియాలు = తోక మిరియాలు = [bot.] ''Piper cubeba'' of Piperaceae family; -- త్రికటువులు = శొంఠి, మిరియాలు, పిప్పళ్లు; --[Sans.] మరిచం; శ్యామం; వల్లీజం; మిలమిల, milamila -adj. --sparkling; onomatopoeia for sparkling looks; మిల్లిగరిటె, milligariTe -n. --very small spoon; మిల్లీ, millI -adj. --pref. one-thousandth; (ant.) కిలో = kilo; మిల్లీమీటరు, millImITaru -n. --millimeter; one-thousandth of meter; a measure of length in the metric system; మిల్లీలీటరు, millIlImITaru -n. --milliliter; one-thousandth of a liter; a measure of volume of liquids in the metric system; మిశ్రమం, miSramaM -n. --mixture; మిశ్రమ లోహం, miSrama lOhaM -n. --composite; (rel.) alloy; మిష, misha -n. --excuse; pretense; trick; మిషను, mishanu -n. --machine; ---కుట్టు మిషను = sewing machine. మిసిమి, misimi -n. --luster; polish; మీ, mI -pos. pron. --your; genitive of మీరు; మీగడ, mIgaDa -n. --the skin of milk; cream on the surface of heated milk; మీట, mITa -n. --switch; lever; మీటలమాల, mITalamAla -n. --a bank of switches; మీటరు, miTaru -n. --(1) meter; a measuring instrument such as the volt meter; --(2) meter; metre; a standard measurement of length in the metric system of units. One meter equals 100 centimeters (cm). 1000 meters is a kilometer (km); ---థర్మామీటరు = thermometer. మీటు, mITu -v. t. --pluck with fingers; pull; fling; మీది, mIdi -adj. --upper; ---మీది భాగం = upper portion -pos. pron. --yours; ---ఇది మీది = this is yours మీదుమిక్కిలి, mIdumikkili -adv. --in addition to; over and above; besides; మీమాంస, mImAmsa -n. --(1) investigative examination; discussion to find the truth; --(2) one of the six systems of Indian philosophy, called Darshanas; మీమాంసకుడు, mImAmsakuDu -n. --investigator; examiner; detective; మీనం, mInaM -n. --Pisces, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; మీనరాశి; మీనమేషాలు లెక్కపెట్టడం, mInamEshAlu lekka peTTaDaM -ph. --[idiom] wasting too much time analyzing; procrastination; మీను, mInu -n. s. --fish; మీనురూపురిక్క, mInurUpurikka -n. --(lit.) the constellation in the shape of a fish; Piscum; రేవతీ నక్షత్రం; మీరు, mIru -pron. --you; -v. i. --exceed; మీలు, mIlu -n. pl. --fish; మీసం, mIsaM -n. --(1) man's moustache; --(2) animal's whiskers; vibrissae; these are not hairs and should not be trimmed; these are sensors of vibrations; --(3) insect's antenna; ముంగిలి, muMgili -n. --courtyard; frontyard; ముంగిస, muMgisa -n. --mongoose; [bio.] ''Herpestes sp''.; -- నకులిక; అహి-నకులిక బంధం = పరస్పర విరోధంతో ఎపుడూ ప్రవర్తించే జాతి వైరం. ఒకరిని చూడగనే మరొకరికి అతణ్ణి చంపివేయాలనేటంత కోపం; ముంగురులు, muMgurulu - n. pl. -- forelocks; ముంచు, muMcu -v. t. --dip; plunge; immerse; (ant.) తేల్చు; ముంజ, muMja -n. -- దర్భతో పేడిన ముప్పేట తాడును ముంజ అంటారు. ముంజ అనే గడ్డి(దర్భ)తో పేడినది — మౌంజి. దీన్ని మేఖల అని గూడా అంటారు. బ్రహ్మచారి ఎపుడూ ధరించవలసినవిగా చెప్పిన వాటిలో ఈ మౌంజి ఒకటి. ముంజె, muMje -n. --soft and tender kernel inside the stone of a palm fruit; ముండ, muMDa -n. --(1) widow; a woman whose head is shaven; --(2) prostitute; ముండ్లతోటకూర, ముళ్లతోటకూర, muMDlatOTakUra, muLlatOTakUra -n. --[bot.] ''Amarantus spinosus''; ముండ్లపంది, muMDlapaMdi -n. --porcupine; [bio.] ''Hystrix indica''; ముండ్లపొన్నగంటి కూర, ముళ్లపొన్నగంటి కూర, muMDlapaMdi, muLlaponnagaMTi kUra -n. -- [bio.] ''Alternanthera pungens'' HBK ముండ్లముస్తె, muMDlamuste -n. --three-lobed nightshade; [bot.] Solanum trilobatum; [Sans.] అలర్కము;తెల్లజిల్లేడు; ముండ్లు, ముళ్లు, muMDlu, muLlu -n. --thorns; setal; ముంత, muMta -n. --pot; vessel; ముంత, తప్పేలా, muMta tappElA -n. --pots and pans; ముంతగజ్జనం, muMtagajjanaM -n. --[bot.] ''Ichnocarpus frutescens''; ముంతమామిడి, muMtamAmiDi -n. --cashew; [bot.] ''Anacardium occidentale''; ''Semecarpus anacardium''; -- జీడిమామిడి; మొక్కమామిడి; ముందర, muMdara -p.p. --before; in front of; ముందుకు, muMduku -adv. --forwards; ముందుకు వచ్చు, muMduku vaccu -v. i. --come forward; emerge; ముక్క, mukka -n. --(1) piece; fragment; cube; --(2) word; message; ---మంచుముక్క = piece of ice. ---ముక్కలుగా కొయ్యి = dice into cubes. ---ఆ ముక్క చెప్పలేక పోయావా? = why didn't you tell me that word? ముక్కర, mukkara - n. -- a nose-stud, often made of gold, with a colorful precious or semi-precious stone; ముక్క వాసన, mukkavAsana -n. --stale smell; musty smell; ముక్త, mukta -adj. --(1) united; unified; --(2) leftover; previously used; ---ముక్త కంఠం = with one voice. ---ముక్తపదగ్రస్తం = a figure of speech in which the previous word or syllable is picked up in the next word. ముక్తసరి, muktasari -adj. -- (1) brief; succinct; abbreviated, abridged; contracted; summarized; (2) mean; trivial; small; a trifle. -- ముక్త అంటే 1."విడిచిన" అని, 2. "ముత్యము" అని రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి; ముక్త సరి —అంటే ముత్యంతో సమానంగా, అనగా అతి సూక్ష్మంగా, చిన్నదిగా, అందంగా అని. ముక్త సరి సమాధానం = brief response. ముక్త కంఠంగా అంటే "నోరంతా తెరచి అని, అంటే నోరారా;" -- (ety.) ముఖ్తసర్ (مختصر) అన్నదానికి సంగ్రహించు, సంగ్రహం అన్న అర్థం అరబ్బీలో ఉంది; ముక్కాలిపీట, mukkAlipITa -n. --tripod; త్రిపాది; ముక్తానుషంగాలు, muktAnushaMgAlu - n. pl. --free associations; ముక్తాయింపు, muktAyiMpu -n. --summary; conclusion; ముక్కాలు, mukkAlu - n. -- the fraction 3/4; ముక్కిడి, mukkiDi -n. --[bot.] ''Schrebera swietenioides''; ముక్కు, mukku -n. --nose; నాసిక; ---బురమ్రుక్కు = stout nose. ముక్కుతుమ్ముడు తీగ, mukkutummuDu tIga -n. --[bot.] ''Leptadenia reticulata''; ముక్కుతో, mukkutO -adj. --nasal; twangy; ముక్కుదూలం, mukkudUlaM -n. --nose bridge; the hard, bony part of the nose; ముక్కుపచ్చలారలేదు, mukkupaccalAralEdu -ph. --[idiom] still wet behind the ears; ముక్కుముంగర, mukkumuMgara -n. --[bot.] Asystasia coromandeliana; ముఖం, mukhaM -n. --face; countenance; ముఖపరిచయం, mukhaparicayaM -n. --nodding acquaintance; ముఖమల్, mukhamal -n. --velvety cloth; ముఖరితం, mukharitaM - n. -- resonance; ముఖవచనం, mukhavacanaM -n. --oral communication; word of mouth; ముఖస్తుతి, mukhastuti -n. --flattery; sycophancy; ముఖ్యం, mukhyaM -n. --important; fundamental; basic; central; primary; key; ముఖాముఖీ, mukhAmukhI -n. --(1) interview; face to face; in front; --(2) rendezvous; tryst; ముగ్గు, muggu -n. -- an ornamental pattern, drawn on the ground or floor with rice flour or chalk, especially at the front of a Hindu household; ముగ్గురు, mugguru -pron. --three people; ముచ్చటించు, muccaTiMcu -v. t. --talk about; discuss about; ముచ్చిక, muccika -n. --calyx of a fruit or flower; structure near the stem of a fruit or flower; ముచ్చిలిగుంట, mucciliguMTa -n. --the small dent-like depression at the back of the head, just below the cranium; ముట్టడి, muTTaDi -n. --attack; ముట్టడించు, muTTaDiMcu -v. t. --attack; ముట్టించు, muTTiMcu -v. t. --kindle; light; touch with fire; ముట్టు, muTTu -n. --menses; period; menstruation; the period of monthly discharge in adult females; ముట్టుకొను, muTTukonu -v. t. --touch; ముట్టె, muTTe -n. -- (1) snout; the forward projecting part of an animal's head; (2) the hard "stone" inside mango and palm fruits; -- ముట్టె అనేది మామిడి టెంకకు వాడుక; అలాగే తాటి ముట్టె (తాటిచెట్టు నాటేదానికి గింజ); తలకూ పర్యాయపదం (సన్నివేశాన్ని బట్టి), వాడికి ముట్టె పొగురు (తల పొగరు అనే అర్థంలో); విడిగా ముట్టె అంటే తల అని కాదు. ముఠా, muThA -n. --gang; clique; ముడత, muData -n. --wrinkle; fold; pleat; ముడి, muDi -adj. --raw; ---ముడి పదార్థం = raw material. ---ముడి పట్టు = raw silk. -n. --knot; ముడిగాళ్లు, muDigALlu -n. --knock knees; the shape of legs that causes the knees to knock as a person walks; ముడ్డి, muDDi -n. --(1) rump; --(2) anus; ముడుగుదామర, muDugudAmara -n. --[bot.] Marsilia quadrifolia; ముడుచు, muDucu -v. t. --fold; ముడుచుకొను, muDucukonu -v. i. --fold up; curl up; ముతక, mutaka -adj. --coarse; rough; crude; unrefined; ముతక చమురు, mutaka camuru -n. --crude oil, when referring to petroleum; ముతకనూనె, mutakanUne -n. --unrefined oil, when referring to edible oils; ముత్త, mutta -adj. --elderly; old; ---ముత్తాత = great grandfather; (lit.) old grandfather; ---ముత్తైదువ = (1) an elderly woman whose husband is still alive; (ety.) ఆ + విధవ = అవిధువ --> ఐదువ; ముది + ఐదువ = పెద్ద వయస్సులో ఉన్న పెళ్ళి అయినా స్త్రీ; (2) ముత్తు అంటే ముద్దు; (తమిళంలో నేటికీ ఈ అర్థంలో ఉంది.) కాబట్టి అందమైన అనే అర్థంలో ముత్తు + ఐదువ = ముత్తైదువ కావచ్చు. ముత్యం, mutyaM -n. --pearl; the solidified excretion of a sea mussel; మౌక్తికం; ముత్యపుచిప్ప, mutyapucippa -n. --mother-of-pearl; pearl oyster; ముక్తాస్పోటం; శుక్తి; ముత్తాత, muttAta -n. --great grandfather; ముదం, mudaM -n. --happiness; ముదనష్టపు, mudanashTapu -adj. --ill-fated; unlucky; ముదర, mudara -adj. --(1) mature; not tender; --(2) dark; not light; --(3) thick; not thin; ---ముదర కాయ = a green vegetable that is reaching the stage of ripening. ---ముదర రంగు = dark color. ---ముదర పాకం = thick syrup. ---రోగం ముదిరిపోయింది = the disease has taken root, it is no longer acute. ముదరా, mudarA -n. --refund; rebate; compensation; reduction in price; ముద్ద, mudda -n. --(1) paste; --(2) morsel; bolus; dollop; see also కరడు; ---పప్పుముద్ద = a dollop of dal. ముద్ర, mudra -n. --(1) stamp; imprint; print; --(2) posture in dance; ---చెరగని ముద్ర = indelible imprint. ముద్రణ, mudraNa -n. --printing; ---ముద్రణ యంత్రం = printing press. ముదావహం, mudAvahaM -n. --commendable; ముద్దాయి, muddAyi -n. --defendant; ముద్రాపకులు, mudrApakulu -n. pl. --printers; ముద్రారాక్షసం, mudrArAkshasaM -n. --printing error; printer's devil; ముదిమి, mudimi -n. --old age; decrepitude; ముద్రించు, mudriMcu -v. i. --print; ముదురు, muduru -adj. --(1)mature; fully grown; not tender; --(2) dark ---ముదురు రంగు = dark color; ముద్దు, muddu -n. --(1) kiss; caress; --(2) love; fondness; affection; --(3) charmingness; ముద్దుచేయు, mudducEyu -v. i. --dote on; adore; love and affection expressed by adults toward children; ముద్దుపేరు, muddupEru -n. --pet name; nickname; sobriquet; ముద్దువచ్చు, mudduvaccu -v. i. --to be cute; to be adorable; kissable; మునగ కాడ, munaga KADa -n. --drumstick; Moringa; the long, rod-like fruit of drumstick tree; [bot.] ''Moringa oleifera'' of the Moringaceae family; -- [Sans.] శిగ్రుః; శోభాంజనః: ఆక్షీబః; మునగ చెట్టు, munaga ceTTu -n. --drumstick tree; [bot.] ''Moringa pterygosperma; Moringa oleifera;'' -- మునగ ఆకులలో క్లోరోజెనిక్ ఆమ్లం (chlorogenic acid), క్వెర్సెటిన్ (quercetin) వంటి ఏంటీఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయి. ఇవి కర్బనోదకాల విచ్ఛిన్నాన్ని నెమ్మదిస్తూ, రక్తంలో గ్లూకోజ్ శోషణను నియంత్రిస్తాయి. మునగ పొడి పాన్క్రియాస్లోని బీటా కణాలను సురక్షితంగా పనిచేయడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని మెరుగుపరుస్తుంది. మునసబు, munasabu - n. -- Munsiff: a village-level officer of justice, usually a rank below a magistrate and above the rank "karanam." ముని, muni -n. --hermit; seer; thinker; an ascetic observing silence; -- సంస్కృతంలో "మౌనం పాటించేవాడు" లేదా "తపస్వి" అనే అర్థం; మౌనంగా ఉంటూ ఆత్మ జ్ఞానాన్ని సాధించేవారు; "మౌనం చైవాస్మి గుహ్యానాం" అంటాడు భగవానుడు గీతలో. -- ఋషులు మునులు ఒకటే. అందరూ భగవద్ధ్యాన పరాయణులే. ఋషులు త్రికాల జ్ఞానం కలవారు. అలాంటి దర్శనం వాళ్లకు కలుగుతుంది. వాళ్లు వశ్య వాక్కులు; ఋషుల నోట మాట అసంకల్పితంగా వస్తుంది. అది అట్లే జరుగుతుంది; మునిమాపు, munimApu -n. --twilight; early evening; --మునిచీకటి; మునిశ్వేతం, munisvEtaM -n. --cloudy white; మున్నీరు, munneeru - n. -- sea; ocean; the first waters; మొదటినీరు (= సముద్రం) -- మున్- అన్న ధాతువుకు ముందు, తొలి అన్న అర్థాలున్నాయి. ఉదాహరణకు, ముంగురులు అంటే ముందున్న కురులు. మున్నుడి అంటే తొలిపలుకు, పుస్తకానికి ముందు ఉండే నుడి. ముత్తాత తాత కన్నా ముందున్న వాడు. అలాగే, ముచ్చెమటలు ముఖం మీద కనిపించే చెమటలు. కారు అంటే పంట అన్న అర్థం అయితే, ముంగారు అంటే తొలి పంట. అట్లాగే ముంజేయి, ముంగాలు మొదలైన పదాలు. ఈ పదాలన్నిటిలోనూ మున్- అన్న ఉపసర్గ ‘ముందు’ అన్న అర్థాన్ని సూచించేవే. -- ముల్లోకాలు, ముమ్మారు, ముజ్జగములు, ముమ్మూర్తుల - ఈ పదాలన్నింటిలో మూన్-/మున్- అన్న ధాతువుకు మూడు అన్న అర్థమే ఉన్నా, మున్- అంటే ముందు అన్న అర్థం ఉన్న ధాతువు వేరే ఉంది. మునుగు, munugu -n. --sink; go down; get inundated; (ant.) తేలు; ముప్పాతిక, muppAtika -n. --three-fourths; three-quarters; ముప్పావు, muppAvu -n. --three-quarters; ముప్పిరి, muppiri -adj. --triple; three-fold; ముప్పు, muppu -n. -- (1) calamity; danger; urgency; విపత్తు; (2) old age; వార్థకము; ముప్ఫయ్, mupphai -n. --thirty; ముబ్బడి, mubbaDi -adj. --triple; three times; three-fold; ముభావం, mubhAvaM -n. --aloofness; reserved; indifference; ముమ్మడించు, mummaDiMcu -v. i. --increase three-fold; ముమ్మాటికీ, mummATikI -adv. --on all (three) counts; ముయ్యాకుపొన్న, muyyAkuponna -n. --[bot.] ''Pseudarthria viscida;'' మురకుండాకు, murakuMDAku -n. --[bot.] ''Acalypha indica;'' మురబ్బా, murabbA -n. --candied preserve; fruit pieces preserved in honey or sugar syrup with no additional preservatives; this is different from jam or jelly or an electuary; ---అల్లం మురబ్బా = candied ginger. -- Clean ginger: peel skin, dice into pieces, and blend into a paste. Heat sugar until it melts and begins to caramelize (ఉండ పాకం వచ్చేదాకా). Add a dash of salt and a spoonful of Cardamom powder, and mix well. Transfer to a buttered plate. Cut into bite-size pieces; మురమురాలు, muramurAlu - n. pl. - puffed rice; -- [rel.] పేలాలు = popped rice or pop corn మర్త్యలోకం, martyalOkaM - n. -- the abode of humanity; the Earth; (lit.) the land of the mortals; మురికి, muriki -n. --dirt; sewage; మురికి చేయు, muriki cEyu -v. t. --soil; మురికి నీళ్లు, muriki nILlu -n. --sewage water; dirty water; మురికివాడ, murikivADa -n. --slum; మురిపిండ, muripiMDa - n. [bot.] Acalypha indica Linn. Euphorbiaceae -- Indian acalypha; మురుగు కాలువ, murugu kAluva -n. --sewer; మురుదొండ, murudoMDa -n. --[bot.] ''Bryonia epigaea''; మురుపిండి, murupiMDi -n. --[bot.] ''Acalypha indica''; ముర్రుపాలు, murrupAlu -n. --beestings; colostrum; milk of domestic cattle (cow, buffalo, goat, etc.) that has recently calved; this substance is rich in nutrients and antibodies and are essential for the calf; In humans, such items are supplied to the growing infant via the umbilical cord; apparently, in cattle such supply is not done. so drinking these besstings is essential for the calf; --same as జన్నుపాలు; ములక, mulaka -n. --plunger; ములగ, mulaga - n. -- [bot.] ''Moringa oleifera''; ముల్లంగి, mullaMgi -n. --(1) carrot; --(2) radish; [bot.] Raphanus sativus; Brassica rapa Linn.; ములికినాట్లు, mulikinaaTlu - n. pl. -- a sub-sect among Brahmins; -- కేవలం వైదికవృత్తి వ్యవసాయం మాత్రమే చేసేవారు వైదికులు; వైదీకులలో వెలనాట్లు అనగా కోనసీమ ఇంకా పైకి వున్నవారు; ములికినాట్లు అనగా రాయలసీమ వైపు వారు; తెలగాణ్యులనగా తెలంగణా ప్రాంతం వారు. ఈవిధంగా వృత్తిపరంగా, ప్రాంతీయతాపరంగా వచ్చినవి ఈ భేదాలు. ముల్కీ, mulkI - n. -- native; a person belonging to a region; ములు, mulu -pref. --indicates thorn or rough celia on leaves; ములుకు, muluku -n. --sharp point; thorn; ములుకోల, mulukOla -n. --goad; a stick with a needle at its end; ములుగు చేప, mulugu chEpa - n. -- eel fish; Eels are ray-finned fish belonging to the order Anguilliformes, which consists of eight suborders, 20 families, 164 genera, and about 1000 species; ములుగొలిమిడి, mulugolimiDi -n. --[bot.] ''Leonotis toefolia;'' ములుగోగు, mulugOgu -n. --[bot.] ''Hibiscus suratensis''; ములుగోరంట, mulugOraMTa -n. --[bot.] ''Barleria prioatis;'' ములుదోస, muludOsa -n. --[bot.] ''Cucumis muricatus;'' ములుమోదుగు, mulumOdugu -n. --[bot.] ''Erythrima sublabota;'' ములువెంపలి, muluveMpali -n. --[bot.] ''Tephrosia spinosa;'' ముల్లు, mullu -n. --(1) thorn; prick; --(2) fishbone; ముళ్లతోటకూర, muLlatOTakUra -n. --[bot.] Amaranthus spinosus Linn. of the Amaranthaceae family; ముళ్లపంది, muLlapaMdi -n. --porcupine; same as ఏదుపంది; ముండ్లపంది; ముళ్లవంకాయ, మొలుగుకాయ, muLlavaMkAya, molugukAya - n. -- [bot.] ''Solanum hirsutum'' of Solanaceae Family (Potato family) --- ఇది వంగ, పొగాకు జాతికి చెందిన మొక్క; మువ్వీసం, muvvIsaM - n. -- the fraction 3/16; ముష్కరుడు, mushakruDu - n. --obstinate person; stubborn person; rude person; ముషిణి, mushiNi -n. --strychnine; Strychnos nux vomica; a poisonous substance from a plant; ముష్టి, mushTi -n. --(1) fist; --(2) alms; a fistful of alms; ముష్టికాయ, mushTikAya -n. --[bot.] Nux Vomica, Strychonys Nuxvomica; a natural drug useful in reducing fever; ముష్టిది, mushTidi -n. f. --beggar; panhandler; a person seeking a fistful of alms; ముష్టివాడు, mushTivADu -n. m. --beggar; panhandler; ముష్టి యుద్ధం, mushTi yuddhaM -n. --fist fight; boxing; ముసద్దీ, musaddI - n. -- (1) writer; (2) accountant; (3) clerk; ముసరపప్పు, musarapappu -n. --Masur dal; [bot.] ''Lens culinaris''; ముసలకం, musalakaM -n. --piston; ముసలి, musali -adj. --old; ముసాంబ్రం, musAMbraM -n. -- dried juice of aloeswood, or Indian aloe; [bot.] ''Aloe barbadensis;'' -- Agarwood, aloeswood, eaglewood or gharuwood is a fragrant dark resinous wood used in incense, perfume, and small carvings. It is formed in the heartwood of Aquilaria trees when they become infected with a type of mold (''Phialophora parasitica''); ముసిముసి, musimusi -adj. --onomatopoeia for smile; ముసుగు, musugu -n. --veil; mask; ముసురు, musuru -n. --nagging rain; slow, nagging low-grade rain and lasts for a couple of days; -- [see also] జడివాన; ముసురు, musuru -v. t. --hover about; ---ఈగలు ముసురుతున్నాయి = the flies are hovering around. ముస్తె, muste -n. --[bot.] ''Cyperus rotundus; Cyperus spectosus;'' ముహూర్తం, muhUrtaM -n. --(1) an auspicious time to perform an important thing; --(2) a duration of time equal to 48 minutes; 1 మూహూర్తం = 2 ఘడియలు = 48 నిమిషాలు; -- (3) ఒక పగలు, ఒక రాత్రినీ కలిపిన మొత్తాన్ని అహోరాత్రం అంటారు. ఒక అహోరాత్రంకు ఇలాంటివి 30 ముహూర్తాలు ఉంటాయి. అంటే… ఒక రోజులో 30 ముహూర్తాలు జరుగుతాయి. సూర్యోదయమునకు ముందు వచ్చే ముహూర్తాలలో మొదటిది. దీనినే ‘బ్రహ్మముహూర్తం’ అంటారు. అంటే రోజు మొత్తంలో 29వది బ్రహ్మ ముహూర్తం. ఈ ముహూర్తానికి అధిదేవత బ్రహ్మ. కాబట్టి దీనికి బ్రహ్మ ముహూర్తం అనే పేరు వచ్చింది. నిజానికి తెల్లవారుజామును 2 భాగాలుగా విభజించారు. సూర్యోదయమునకు 2 ఘడియల ముందు కాలాన్ని అనగా 48 నిమిషముల ముందు కాలాన్ని ఆసురీ ముహూర్తం అని ఆసురీ ముహుర్తానికి ముందు 48 నిమిషముల ముందు కాలాన్ని బ్రహ్మముహూర్తం అని అంటారు. -- (4) అమావాస్య నాడు సూర్యుడి తో కలిసి ఉదయించిన చంద్రుడు 30 రోజుల పాటు, తిథికి 48 నిముషాలు చొప్పున ముందర ఉదయించి 30 తిథుల అనంతరం మళ్లి సూర్యుడి తో ఉదయిస్తాడు. 48 నిమిషాల కాలం ఒక ముహూర్త కాలం; కాల గమనానికి ముహూర్తం ఒక ఏకకం (Unit); మూక, mUka -n. --crowd; మూకుడు, mUkuDu -n. --deep fryer; chip pan; a bowl-shaped pan for deep frying; -- బాండి; మూకుమ్మడిగా, mUkammaDigA - adv. -- lock, stock and barrel; మూగు, mUgu -v. i. --surround; gather and hover around; మూట, mUTa -n. --bundle; pack; bag; మూటా ముల్లె, mUTA mulle -ph. --bag and baggage; మూడు, mUDu -n. --three; మూడు ముడులు, mooDu muDulu - ph. the three knots; -- In a traditional Hindu wedding, the groom ties a sacred necklace, around the neck of the bride, with three knots. This three symbolizes the union of their three bodies: the gross, the subtle, and the Pure Consciousness; -- మానవుల యొక్క స్థూల సూక్ష్మ కారణ అనే మూడు శరీరాలు ఉంటాయి. ఈ సమయంలో వేసే ఒక్క ముడి ఒక్కో శరీరానికి సంబంధించినది… వధూవరులో కేవలం బాహ్య శరీరంతో మాత్రమే కాకుండా మొత్తం మూడు శరీరాలతో కలిసిమెలిసి ఉండాలని ఉద్దేశంతో మూడు ముళ్ళు కలుపుతారు… మూడొంతులు, mUDoMtulu -adv. --three out of four; in all probability; మూఢం, mUDhaM -n. --[astro.] obscuration of a planet by Sun's rays; Heliacal rising of a planet; [astrol.] a planet moving into the same house as the Sun; -- మూఢము అనగా ఒక గ్రహం సూర్యునికి దగ్గరగా రావడం. లేదా ఒకే రాశి యందు ఉండడం; శుభకార్యము చేయఁగూడని కాలము; మూఢత, mUDhata -n. --stupidity; foolishness; మూఢుడు, mUDhuDu -n. m. --stupid; మూఢమతి, mUDhamati -n. --stupid; మూత, mUta -n. --lid; cover; cap; top; మూత్రం, mUtraM -n. --urine; మూత్రపిండం, mUtrapiMDaM -n. --kidney; nephram; మూత్రాణి, mUtrANi -n. --purine; a type of molecule found in the DNA; మూతి, mUti -n. --mouth; మూపు, mUpu -n. --shoulder; bull's hump; మూపురం, mUpuraM -n. --shoulder of a bull; cow; or camel; మూయు, mUyu -v. t. --shut; close; మూర, mUra -n. --cubit; a measure of length equal to the span from the tip of the elbow joint to the tip of the middle finger of the open hand; ---పిడిమూర = a length measure equal to the span from the tip of the elbow joint to the tip of the closed first; -- 1 అంగుళం = 2.54 సెంటీమీటర్లు; 1 బెత్త = 3 అంగుళాలు; 1 జాన = 3 బెత్తలు; 1 అడుగు = 12 అంగుళాలు; 1 మూర = 2 జానలు; see also బార; మూర్ఛ, mUrCha -n. --epilepsy; petit mal; grand mal; fainting spell; swoon; మూర్ఛన, mUrChana -n. --derived musical scale; --సప్తస్వరముల యొక్క ఆరోహణావరోహణములను మూర్ఛనలందురు; మూర్ధన్యాక్షరాలు, mUrdhanyAksharAlu - n. -- The letters ట,ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ, ఴ లు of the Telugu alphabet; --ద్రావిడ భాషలలో మూర్ధన్యాక్షరాలు (ట,ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ, ఴ లు), ర-ఱ-లలు ప్రథమాక్షరంగా ఉండడానికి వీలులేదు. విశేషణంగా తెలుగులోనూ, ఇతర ద్రావిడ భాషలలోనూ హల్లుల ముందు ఇరు-, అచ్చులముందు ఈరు- అన్న రూపాలే కనిపిస్తాయి. ఇరువంకలు అంటే రెండు పక్కలు. ఇరువురు అంటే ఇద్దరు. మూర్తి, mUrti -n. --(1) character; --(2) statue; --(3) shape; ---అక్షరమూర్తి = alphabetic character. ---అక్షరాంకికమూర్తి = alphanumeric character. మూర్తిత్వం, mUrtitvaM -n. --embodiment; characterization; మూర్తీభవించు, mUrtIbhaviMcu -v. i. --embody; personify; మూరుకొండ, mUrukoMDa -n. --[bot.] ''Acalpha indica''; మూర్కొను, mUrkonu -v. t. --smell; put to the nose; మూలం, mUlaM -n. --beginning; root; basis; base; foundation; crux; మూల, mUla %updated -adj. --basic; proto; -n. --(1) Lambda Scorpii; Shaula; Yoga tara of the 19th lunar mansion; located in the constellation Scorpio; one of the brightest stars in the night sky; --(2) The 19th of the twenty seven star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) corner; nook; మూలకం, mUlakaM -n. --element; chemical element; మూలగ, mUlaga -n. --marrow; bone marrow; మూలధనం, mUladhanaM -n. --capital; original investment; principal; మూలపదార్థం, mUlapadArthaM -n. --elemental matter; element; మూలపురుషుడు, mUlapurushuDu -n. --patriarch; (ant.) మూలమగువ; మూలబిందువు, mUlabiMduvu -n. --base point; radix point; decimal point in a base-ten system and a binary point in a base-two number system; మూలమట్టం, mUlamaTTaM -n. --set-square; an instrument to set things at right angles; మూలవిరాట్టు, mUlavirATTu -n. --(1) main idol located in the inner sanctum of a temple; a stand-in idol (ఉత్సవ విగ్రహం) is often used in street parades while the real idol is left in the inner sanctum; --(2) patriarch or matriarch of a family; మూలశంక, mUlaSaMka -n. --piles; hemorrhoids; (lit.) doubt at the bottom; మూల్యం, mUlyaM -n. --price; మూలాధారం, mUlAdhAraM -n. --basis; source; మూలాధారచక్రం, mUlAdhAracakraM -n. --according to Kundalini Yoga, one of the centers of energy in the human body, believed to be located at the base of the spinal column; మూల్యాంకనం, mUlyAMkanaM, -n. --evaluation; assessment; estimation; -- ఒక విషయం/సమాధానం లోని సత్తా ఏమిటో అంచనా వేయడం; పరీక్షలో ఎన్ని మార్కులు ఇవ్వవచ్చునో చెప్పడం మూల్యాంకనమే. మూలిక, mUlika -n. --medicinal root; medicinal herb; మూలుగ, mUluga -n. --bone marrow; మూలుగు, mUlugu -n. --groan; groaning with pain; మూస, mUsa -n. --(1) crucible; --(2) mold; మూసివేయు, mUsivEyu -v. t. --close; shut; '''%మృ - mR, మె - me, మే - mE, మై - mai''' మృగం, mRgaM -n. -- (1) animal; beast; wild animal; (2) deer; మృగతృష్ణ, mRgatRshNa -n. --mirage; మృగయుడు, mRgayuDu -n. --hunter; మృగవ్యాధుడు, mRgavyAdhuDu -n. --Sirius; the brightest star as seen from the Earth in Canis Major; % to e2t మృగనాభి, mRganAbhi -n. --musk; the secretion from a gland of musk deer; -- మృగనాభి అంటే కస్తూరి. కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి. % to e2t మృగశిర, mRgaSira %updated -n. --(1) Beta Tauri; Elnath; Yoga tara of the fifth lunar mansion; --(2) Orion; the star cluster that looks like a hunter; The fifth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; Represents the head of an animal in the Vrishabha rAsi of the Hindu calendar; మృణ్మయము, - n. -- made of clay; full of clay; -- మృత్ శబ్దానికి మయట్ ప్రత్యయం చేరి మృణ్మయమ్ అయింది. ఇది సంస్కృత పదం. "యరోఽనునాసికేఽనునాసికోవా" అన్న పాణినీయ సూత్రం ప్రకారం హకారం కాక మరేదైనా హల్లుకు పిదప అనునాసికాక్షరం వచ్చినప్పుడు ఆ హల్లుకు బదులు దాని వర్గం లోని అనునాసికాక్షరం ఆదేశం ఔతుంది. మృత్ + మయమ్ => మృణ్ + మయమ్ => మృణ్మయమ్; ఇక్కడ మ ముందు వచ్చిన తకారానికి బదులు అనునాసికమైన ణకారం వచ్చింది. --ఋ, ర, ష ల తరువాత వచ్చే న, ణగా మారుతుంది. 'రషాణాం నోణః సమానపదే' అని సూత్రం. అలా మృత్/మృద్ + మయ --> మృన్ + మయ --> మృణ్ + మయ --> మృణ్మయ అయింది. వాక్ + మయం => వాఙ్మయం, సత్ + మార్గం => సన్మార్గం , వంటివి ఈ సూత్రం ప్రకారం ఏర్పడిన పదాలే; మృత, mRta -adj. --dead; మృత్తిక, mRttika -n. --earth; clay; soil; మృత్యువు, mRtyuvu -n. --death; మృదంగం, mRdaMgaM -n. --a drum used in Indian musical performances; మృదులాస్థి, mRdulAsti -n. --cartilage; మృదువు, mRduvu -adj. --tender; gentle; soft; మృష్ట, mRshTa -adj. --wholesome; healthy; clean; మృష్టాన్నం, mRshtAnnaM -n. --wholesome food; మెంతులు, meMtulu -n. pl. --fenugreek; [bot.] ''Trigonella foenum graecum;'' Here, ''foenum graecum'' means Greek Hay; greens of this plant were used in Greece to feed horses; --these seeds, widely used in Indian cooking, have been reported to possess hypoglycemic and hypolipidemic properties in animal experiments, as well as in human and clinical cases; -- కసూరి మెంతి = [bot.] ''Trigonella corniculata;'' కసూర్ అనే ప్రదేశం నుండి మొదట లభ్యం అయినది అని కసూరి మెంతి కి ఆ పేరు వచ్చింది. దీనిని ఎండబెట్టి ఎండిన ఆకులని వాడతారు; --[Sans.] రుచిప్రదా; మిశ్రం; తాళపర్ణికా: మెంతికూర, meMtikUra -n. --fenugreek greens; fenugreek leaves; [bot.] ''Trigonella foenum-graecum'' Linn.; మెకం, mekaM - n. -- (1) animal; (2) tiger; మెగిడి, megiDi -n. --smoke; a word used by Chenchu tribes; మెగిడిపెట్టు, megiDipeTTu -v. t. --to smoke (a fish); మెగా, megA -adj. --pref. million; big; huge; (ant.) మైక్రో; మెట్ట, meTTa -n. --(1) upland; elevated land; land with no irrigation; (ant.) పల్లం; పుంజె; మాగాణి; --(2) hillock; మెట్ట జలగ, meTTa jalaga -n. -- slug, land slug; -- నత్తలలాగే ఇవి కూడా అతి మెల్లగా ప్రయాణిస్తాయి. అయితే నత్తలకి ఉన్నట్లు వీటికి గుల్లలు (Shells) ఉండవు. నత్తలలాగే మెట్ట జలగలు కూడా గాస్ట్రోపోడా (Gastropoda) తరగతిలోని సిగ్మురెత్రా (Sigmurethra) కుటుంబానికి చెందుతాయి. నీటి జలగల (Leeches) లాగా వీటికి రక్తం పీల్చే స్వభావం లేదు; మెట్ట తామర, meTTa tAmara -n. --ground lotus; Indian shot; [bot.] ''Canna indica'' of the Cannaceae family;; -- దీని ఆకుల పసరు తామర, గజ్జి, చిడుము వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు, సర్పి ( Herpes zoster) వంటివాటికి దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది; -- see also సీమ మెట్ట తామర = [bot.] ''Cassia alata''; మెట్ట సేద్యం, meTTa sEdyaM -n. --dry cultivation; మెటికలు, meTikalu -n. --knuckles; ---మెటికలు విరవకు = do not crack knuckles. మెట్రిక్ టన్ను, meTrik Tannu -n. --metric ton; one million grams; mega garm; 2205 pounds; మెట్రిక్ పద్ధతి, meTrik paddhati -n. --metric system; an internationally agreed system of measuring weights and measures using units like meters for length, kilograms for weight and seconds for time; the MKS system; మెట్టు, meTTu -n. --(1) step, as in step of a stair; --(2) rung, as in rung of a ladder; మెడ, meDa -n. --nape; neck; the back part of the neck; (ant.) పీక; మెడిదము, meDidamu -n. --noise; sound; మెతక, metaka -adj. --dank; ---మెతక వాసన = dank smell. మెతక, metaka -n. --dullard; softy; a person with no initiative; మెతనాలు, metanAlu -n. --methanal; formaldehyde; మెతనోలు, metanOlu -n. --methanol; methyl alcohol; మెతల్ గుంపు, metal guMpu -n. --methyl group; methyl radical; మెతల్ రాసి, metal rAsi -n. --methyl radical; methyl group; మెత్త, metta -n. --cushion; pad; padding; pillow; మెత్తన, mettana -n. --softness; మెదడు, medaDu -n. --(1) brain; మస్తిష్కం; --(2) cerebrum; మెదులు, medulu -v. i. --stir; move a little; మెరక, meraka -n. --upland; refers to a land with no or scarce water resources; (ant.) మాగాణి; పల్లం; మెరుగు, merugu -n. --(1) shine; polish; glitter; --(2) better; మెరుగులు దిద్దు, merugulu diddu -v. t. --to give finishing touches; మెరుపు, merupu -n. --(1) flash; --(2) lightning; మెలిక, melika -n. --twist; turn; మెల్ల, mella -n. --cross-eye; Strabismus; a condition where one of the eyes drifts from focusing; --- మెల్లకన్ను = కళ్ళు ఒకే దిశలో చూడలేని స్థితి; మెల్లగా, mellagA -adv. --slowly; steadily; (ant.) త్వరగా; శీఘ్రంగా; మెల్లనైన, mellanaina -adj. --slow; మెస్మరించు, mesmariMcu -v. t. --mesmerize; to hypnotize; to enchant; (named after German physician Franz Anton Mesmer); మెస్సయ్య, messiah - n. -- protector; -- రక్షకుడు; మేక, mEka -n. --goat; she-goat; మేకపోతు, mEkapOtu -n. m. --he goat; మేకపిల్ల, mEkapilla -n. --kid; baby goat; మేకపోతు గాంభీర్యం, mEkapOtu gAMbhIryaM - ph. -- showing external courage although scared inside; మేకమాంసం, mEkamAmsaM -n. --mutton; మేకమేయని ఆకు, mEkamEyani Aku -n. --[bot.] ''Tylophora indica;'' మేకీవిల్లీయం, mEkIvillIyaM -n. --Machiavellian; crafty; deceitful; artful; named after the Florentine writer Nicolo Machiavelli (1469-1527 A.D.); కౌటిల్యం; కుటిలత్వం; మేకు, mEku -n. --nail; మేఘం, mEghaM -n. --cloud; ---అలకామేఘం = cirrus cloud; "hairy" cloud. ---అలకాపుంజ మేఘం = cirrocumulus cloud. ---అలకాస్థార మేఘం = cirrostratus cloud. ---మధ్యస్థార మేఘం = altostratus cloud. ---పుంజమేఘం = cumulus cloud. ---సమాచిమేఘం = cumulous cloud; "heapy" cloud. ---స్థారమేఘం = stratus cloud. ---వృష్టికమేఘం = nimbus cloud; "rainy" cloud. ---వాడు మేఘాల్లో ఉన్నాడు = [idiom] he is in cloud nine. మేఘాచ్ఛాదితం, mEghAcchAditaM -n. --overcast; మేట, mETa -n. --sandbar; shoal; మేట్నీ, mETnI -n. --matinee; పగటాట; మేటు, mETu -n. --heap; pile; మేజా, mEjA -n. --desk; a table with drawers; మేజువాణీ, mEjuvANI - n. -- a group dance performed by a clan of prostitutes with indecent language and exposure; it was customary to have such performances at weddings in bygone days; (see also) నాచ్ పార్టీ; భోగంమేళం; మేజోళ్లు, mEjOllu -n. pl. --socks; stockings; మేడ, mEDa -n. --a building with at least one floor above the ground floor; palace; మేడమీద, mEDamIda -n. --upstairs; మేడమెట్లు, mEDameTlu -n. --stairs; మేడి, mEDi -n. -- cluster fig; a species of the fig tree; [bot.] ''Ficus glomerata; Ficus racemosa; Ficus palmata;'' --(note) It is a common belief that this fruit is pretty outside with worms inside; -- మేడిపండు అంటే మేడి చెట్టు కాయ. దీని హైబ్రిడ్ రకాలను అత్తిపండు, అంజీర అంటారు. మన దేశంలో చాలా చోట్ల ఈ చెట్లు కనిపిస్తాయి. మేడిపండు చూడడానికి గుండ్రంగా ఉంటుంది. పచ్చగా ఉన్నప్పుడు కాస్త పుల్లగా, చేదుగా ఉంటుంది. పండి పసుపు రంగులోకి మారిన తరువాత తీపిగా ఉంటుంది. మేడి పండు పండడం మొదలైనప్పుడు, మేడిపండులోని చిన్న చిన్న గుబ్బల వంటి కండ కోసం పురుగులు పండులోకి చేరి పండుని తింటాయి. నాటు పండయిన మేడిపండ్లలో పురుగులు ఉంటాయి. ఇది అత్తిపండ్లు పెంచబడిన మొక్కల నుంచి వస్తాయి. వీటి పెంపకంలో పురుగుమందుల కారణంగా పురుగులుండవు. -- ఉదుంబరం; మేదస్సు, mEdassu - n. - fat; body fat; lipid; మేదిని, mEdini - n. -- the Earth; -- మధుకైటభుల మేధస్సుచేత తడుపబడుటచేత మేదిని అయింది; మేన, mEna -- pref. -- related by the body; related by blood; --- మేనమామ = an uncle related by blood = mother's brother; --- మేనత్త = an aunt related by blood = father's sister; --- వేలువిడచిన మేనమామ = mother's cousin (brother); mother's sister's son; మేను, mEnu -- n. -- body; మ్లేచ్ఛులు, mlEcChulu -n. pl. -- (1) Barbarians; uncivilized; -- foreigners who do not speak our language (Sanskrit), who eat beef, and who do not follow our customs and traditions; --"గోమాంసం తినేవారు, సంస్కృతం కాక పలురకాల భాషలు మాట్లాడేవారు, మన ఆచారాలను వేటినీ పాటించని వారిని మ్లేచ్ఛులని అంటారు" అని బౌధాయనుడు మ్లేచ్ఛ శబ్దాన్ని నిర్వచించాడు; మైదా పిండి, maidA piMDi - n. -- all-purpose flour; the flour made from a mixture of hard and soft varieties of white wheat; -- గోధుమ పిండి = wheat flour made from red wheat, without removing the skin and germ; -- గోధుమలు పిండిమరలో పిండి పట్టించినప్పుడు అందులో గోధుమ పొట్టు, గోధుమ రవ్వ, బొంబాబు రవ్వ (సమొలిన), వగైరాలతోపాటు, చివరకు మెత్తగా మిగిలిన మైదాను కొన్ని రసాయనాలతో శుద్ధి చేసి తెల్లగా తీర్చిదిద్దుతారు. మిల్లులో బాగా పోలిష్ చేయబడిన గోధుమల నుండి వచ్చిన పిండికి Azodicarbonamide, Chlorine gas, మరియూ Benzoyl peroxide అనే రసాయనాలను ఉపయోగించి తెల్లగా చేస్తారు. అందువల్ల మైదా పిండి ముట్టుకోవడానికి మెత్తగాను, చూడటానికి తెల్లగానూ ఉంటుంది. మైదాతో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలేవీ లేవు. మైదా వినియోగం ఆరోగ్యకరం కూడా కాదు; మైరేయం, mairEyaM - n. -- intoxicating liquor made of date-palms; మైలతుత్తం, mailatuttaM - n. -- copper sulfate; CuSO₄; -- చికీగ్రీవం; మొక్కుబడి, mokkubaDi - n. -- votive; vow; -- దేవతల కిచ్చెదనని చెప్పిన కానుక; మొగమాటం, mogamATaM - n. -- complaisance; civility courtesy; conciliatory conduct; feeling delicate; a desire or willingness to please others, or to be agreeable and willing; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying; -- దాక్షిణ్యం; మొహమాటం; మొగలి, mogali - n. -- Screw pine; [bot.] ''Pondonus tectorius''; -- ఇది ఆవృతబీజ జాతి (Angiosperms) సతత హరిత వృక్షం; ఇది 15-20 అడుగుల ఎత్తుకు పెరుగుతుంది. -- మొగలిపువ్వు వాసనకు పాములు వస్తాయని అంటారు కానీ దీనికి శాస్త్రీయమైన రుజువు లేదు; ఈ పూల వాసనకి ఆకర్షింపబడి వచ్చాయనేదానికి ఇదమిద్ధంగా ఋజువులేమీ లేవు. మొదలు, modalu - n. -- (1) beginning; starting point; (2) principal; initial investment -- మొదలు చెడ్డ బేరము = loss of principal; మొదటికే మోసం = the primary resources were not available to do a job మొర్రి పండు, morri panDu - n. -- Chironji fruit; [bot.] ''Buchanania latifolia; Buchanania lanzan;'' -- These small, sweet, and tangy wild berries, (seasonal summer fruits) are often foraged in forest areas and are highly regarded for their unique taste and medicinal properties; మొలలు, molalu - n. -- piles; hemorrhoids; -- దానిమ్మ తొక్కల పొడి (Powdered pomegranate peel). ఆయుర్వేద మందుల దుకాణాల్లోనూ, ఆన్లైన్ లోనూ దొరుకుతుంది. ఉదయం సాయంత్రం ఒకో చెంచాడు చూర్ణం నీటితో కలిపి తాగితే విరేచనం అయేటప్పుడు రక్తం పోకుండా ఆపుతుంది. మోకు, mOku - n. -- a stout rope; a heavy-duty rope; మోక్షం, mOkshM - n. -- liberation; cessation of suffering; attainment of Supreme Bliss; Liberation of the soul from the body; Deliverance from the bonds of sense; Beatitude; -- the Hindu equivalent of Buddhist నిర్వాణం; మోచెయ్యి, mOcheyyi - n. -- elbow; -- మోచేతి నీరు త్రాగడం = (1) ఒకరి ఆశ్రయంలో, లేదా పరుల పోషణలో, సహాయం వల్ల జీవించడాన్ని మోచేతికింద నీళ్ళు తాగడం అనే జాతీయంతో వ్యక్తపరుస్తారు; (2) తనకు గతిలేక ఒకరి పెట్టు పోతల మీద ఆధారపడి / ఒకరి సహాయంతోనే బతకడాన్ని * మోచేతి నీళ్ళు తాగడం* అంటారు. దుస్థితి సూచనకంగా వాడే జాతీయం ఇది; మోట, mOTa - n. A water pump, a water wheel, or a device for drawing water from wells to irrigate the fields. మోటబావి, mOTabAvi - n. -- a wide-mouthed well suitable for lifting water with a specially shaped bucket, called 'mota' used for watering irrigated fields; -- కపిలబావి, మోటనుయ్యి; నీళ్ళు తోడటానికి మోట అమర్చిన బావి; మోడు, mODu - n. -- a tree stump; మోత, mOta - n. -- (1) burden; load; (2) sound; loudness; మోతిబిందు, mOtibiMdu - n. -- cataract; an eye disease in which the lens gets clouded; మోపు, mOpu - n. -- bundle; మోయు, mOyu - v. i. -- carry; మోహం, mOhaM -n. -- attachment; సాంగత్యం వల్ల ఒక వస్తువు తనదే అనే భావన; మొహమాటం, mohamATaM - n. -- doing something with a sense of discomfort so as not to make a host uncomfortable; -- మొగము + ఓటమి = మొగమోటమి = ఉచ్చారణ లో గూడా మొహమాటం అయి పోయింది. అంటే మొగం చూడడానికి చెల్లకపోవడం; ఇప్పటి వాడుకలో — మారుమాట చెప్పలేక, ఒప్పుకోవడం అనే అర్థం లో వాడుతున్నాం; అయిష్టంగానే ఎదుటివాడి మాటను అంగీకరించడం మొహమాటమౌతుంది. దీనిమీద సంస్కృత ఉపసర్గ ^నిర్^ చేర్చి "నిర్మొహమాటం" గా అనేది గూడా వాడుకలోకి వచ్చింది. -- ఆహారే వ్యవహారే చ త్యక్త లజ్జః సుఖీ భవేత్ = ఆహారం విషయంలోను, వ్యవహారం విషయంలోనూ మొహమాట పడకూడదు; మౌళి, mouLi - n. -- (1) coiffured hair; ornamented hairdo; (2) crown; (3) leader; best of the tribe; -- సిగ; కొప్పు; చంద్రమౌళి = one who has the moon as a hair ornament = Lord Shiva; </poem> ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 7hjb7ce771vihowqe660eyoqijyt3km